← Polska

Uchwała Rady Ministrów z dnia 20 stycznia 1950 r. w sprawie praw i obowiązków głównych (starszych) księgowych przedsiębiorstw i zakładów uspołeczniony

• .. ~ DL1AŁ l SPR.\ WY O(;OL"1B 219. OKóLNIK NR ,. PREZESA RADY MINISTRóW z dnia 18 lute~o 1950 r. .. 'Prawle akcji socjalnej dla pr:tcOl.uików pańsłwowyth i samorządowych. W związku I uchwałą Rady Ministrów z 20 stycznia 2950 l. W sprawie wyodrębnie nia śrou&. ó w finansowyt:h na Fun.du.sz Socjalny (Monitor Polski Nr 1'1-17, poz. 173) '" porozumieniu z Kancelarią Ra dy .Parlstwa 1 Państwową Komisją Planowania Gospodarczego oraz po, zasięgn ięci.} opmi1 Centralnej Rady DWlqzków Zawodowych ustalam JlastęPUJące zasady organizacyjne akcji socjalnej dla pracowników panstwowych I samorządowych. l. ' Kierownictwo 1 koordynację akcj1 socjalnej dla pracownlltów paristwowych 1 samorządowych obejmuje Prezydium Rady Ministrów (Biuro Or ganizacji) i sprawować le będzie Vi porozumieniu z Państwową Komlsją PlanowaJlla Gospodarczego 1 Centralną Radą Związków Zawodo~·ych. W tym celu w ramach Biura Organizacji utworzoJly został Dział Akcji Socjalnej. II. Dhi zorganizowania I kierowanIa akcją socjalną dla pracowników państWOWYCh poszczególnych resortów wła­ kiwi Ministrowie utworzą niezwł ocznie w zarząda ch centralnych ministerstw w ramach · departa mentów (biur) kadr samodzielne referaty a kcji socjalnej . O He w mini.terstwle istnieje już Depart ament (Wydział) do spraw akcji socjalnej dla pracownikciw przedsle,biorstw podległyCh załatwianie spraw z zakresu akcji socjalnej dla pracowników urzędów I Instytucji p:Jwinno być zlecone temu Departamentowi (Wydziałowi). , Nadto właściwi Ministrowie ut wor?:a niezwłocznie referaty akcji socjalnej w Urzędach Wo"ewódzkich, Kuratoriach Okręgów · Szkolnych, w Izbach Skarbov.-ych oraż Sądach Apelacyjnych. Referaty takie utworzone być winJly również w DyrekCjach Okręgowych Szkolenia Zawo. dowego. W innych urzędach n Instancji oraz Instytucjach ~a­ łrudnlajl\cych większą liczb ę pracowl1ików powolać na lety referentów akcji socjalnej w stopniu referendarzy. PrZyjmuje się przy tym jako or i en t acyjną liczbę 1 referent na 500 pracowników, z tym jednak, że odstąpienie od tej aasady w zależności od warunków I potrzeb lokalnych Ilastą piĆ może za ~ Prezydium Rady :Ministrów (Biura. OrganizacjO. Ponieważ organizacja I klerownletwo akcją socjalną nie powinny być nadmiernie zdecentralizowane - powoływa­ Jlle referentów akcji socjalnej we władzach l Instancji należy ograniczyć do wyjątkov.-ych tYlko przypadków. Deeyzje w tych ST:lrawach wvdad'1:ą wła~clwi Ministrowie po raslęgnięciu opln1l zatzlldów głównych właściwych zw1ąztów zaWOdowych. W urzędach I !nst~ue,ach, w kt6ry('h nie zostaną utwo"one referaty względnie powolani referenci a1{cj1 socjalDej, czynności związane z tą akcją powinny być powierzaJle wyznaczonym pracownikom, którzy załatwiać je będą niezależnie od Innych obowiązków służbowych. Do prac w aparacie, kierującym akcją socJaln~, powoływać należy przede wszystkim pracowników, mającyc:-t odpowiednie przygotowanie fachowe, wysokie kwalifikacje osobIste I cfeszących się zaufan iem ogółu pracowników, KandvdaturyTla stanowiska klerown 1rze powlnnv b"ć uzgodnione z właścIwymi organami zwlązltów zawodowych. Utworzenie referatów akcji socja.1nej w zarządach cenłralnych ministerstw nie może być Mdst"wą do zgłaszaDia wniosków o przydzielenie dodatkówych etatów. Na obsadę referatów oraz sta nowisI referentó'w akcji toejalnej we władzach I lnstytucjach pOdległych minlster.twom naleiy-wykorzvstllć wolne etaty, W przypadku o Ile urzą. d Ilnstytuc.l

  1. a)nie dysponowałyby wolnymi etatami I nie mo żn a byłoby dokon ać koniecznych prze s unI ę ć personalnych - zgłoszony być mo ż e wniosek o przyznanie dodat kowych etatów. Wniosek ten powin ien być szczegółowo uzasadniony, a następnie zaopiniowany przez Prezydium Rady Ministrów <Biuro OrganizacjD. III. Postanowienia niniejszego okólnika. maJIl oduoWiednIe zastosowanie do akcji socjalnej dla pracownll:.)w lWiązków samorządu terytorialnego. Nadzć:t" nad organizowaniem 1 klerownIetwo akej" 80tjalbą dla pracowników samorządowych sprawować będzie aa.modz1elny referat akcji socjalnej w l4ill1sterstw1e.A@lJ.- -- n1stracji Publicznej oraa referaty a.kcjlllOCJalnejw urztdach WOjewódzkich. Organizacja 1 kierown ictwo akcją SOCjalną w miastach wydzielonych, liczących ponad leO.eca mieszkańców, nal e ży do cd=!:;:'!:7;, ;;: .....;c!::.::ych w ramach ",~9yc!z!a}óv~" organizacyjnych biur zarządów m:ejskich, w pozostały ch m:a~ stach wydzielonych - do referatów, względnie referentów, działających w ramach oddziałów organizacyjnych. Powolan ie referentów akcji socjalnej może nastąpi6 ró wnIe ż W tych związkach s a morządowy ch, które zatrudniają wI ęk szą li cz bę pracowników. Decyzja w tej sprawie należy do Wojewody, który poweźmie ją po porozumieniU z Zarządem O ;,ręg owym Zwią ;:;ku Zawodowego Pracowników Samorządu Terytorialnegc. I Instytucji Użyteczności P ubliczn ej , AI{cję socjalną dla pracowników, zatrudnionych przez powiatowy związek sa m orządowy oraz przez gminy wiejskie I m iasta niewydziel()ne, prowa dzi referent akcji so- . cjalnej zatrudniony w biurze starostwa (dział samorządowy) ; . . Bli ższe wytyczne w sprawie organizacji akcji socjalne' . dla pracowników samorządowycb wyda MlnisterAdmJ.ril· stracH Publicznej. IV: Aparat akcji socjalnej będzie miał za zadanie organizowanie i prowadzenie całokształtu t.ej akcji l administrowanie funduszami na ten cel w porozum!enlu 'zodpowiednimi fnst'ancj a ml związków zawodowych. Poszczególne związki zawodowe współdziałać będą przy ustalaniu szczegółowych programów akcji so.cjalnej, przy układan i u oraz zatwierdzaniu preliminarzy budżetowych l wszelkich zm lan w budźetach, a także w prowadzeniu akcji I kontroll jej urządzeń I pla(!ówek. Nadto związki zawodowe przeprowadzać będa społeczną kwalifikacjo kandydatów do poszczególnych form akcji socjalnej. V. Przy prowadzeniu ak~jl socjalnej korzystać należy przede wszystkIm z urządzeń społecznych utrzymywanych i adm inistrowanych przez Państwo, samorząd, związki za\"odowe oraz <lrganieacJe społeczne dopuszczone przeli Państwo . ' >I . VI. Ob. Ob. MinIstrowie złożą w term.lnle do 10 marca 1950 r . spr awozda n ie o pracach nad zorganizowaniem aparatu al,cH socjalnej dla pracowników państwowych 1 .sa.morządowych. PREZES RADY MINISTRÓW Józef Cyrankiewid DZIAŁ II SPRAWY GOSPODARKI NARODOWEJ 280. UCHWAŁA RADY "'lNTSTRóW s dnia 20 stycznia 1950 r. w spraw!e praw i obowiązków głównych (starszych) bile- ,owych przedsiębiorstw i zakładów USpołecznionych. I. Postanewlenia ogólne. 1. W przedsiębiorstwach 1 zakładach państwowych, • morządowych, państwowo - spÓłdZielczych, w centralacłl spółdZielczo-państwowych, w centralach spółdzielni I spółdzielniach samodzielnie bilansujących - wydziela się komórkl organizacyjne rachunkowości I p od'lOrządkowuje. się je bezpośre~nlo kierownikom odnośnych instytucJI. przedsIębiorstw I zakładów. 2. Na czele komórki rachunkowości IItol główny ksl~ 'WY, któremu porucza się organizaCję, kierownictwo I kontrolę rachunkowości I sprawozdawczości finansowej we " ".. łasnej instytucji lub przedsiębiorstwie oraz we wszystkich pOdległych przedsiębiorstwach · I zakładach pracy. W przeds!ęb iorstv' 1~ h l zakładach mniejszych, które określą w drodze zarządzeń właściWi ministrowie w porozumieniu z Ministrem Skarbu, stoi na czele kom6rld rachunkowości starszy ksiegov.ry. W tych wypadkach przepisy oprawach l obowi".zkacb głównych księgowycb da. tyczą sta r:;zych księgowych. 3. Mia nowania, zwolnienia I przeniesienia głównegQ k sięgo\veg o doko nuje jed nostka n a drzęd n a na wniosek: kierownictwa Instytucji przedsiębiorstwa lub zakładu, za ... opiniowany przez głównego księgowego jednostki nadrzędnej. 4. Przejęcle I oddanie spraw przez głównego kslęt;\"owego dOkonuje się pro to~ólarnie; protokół sporządza się po sprawdzeniu st anu księgowości!!nansowej, materiałowej oraz sprawozdawczości instytucJi, przedsieblorstwa lub zakładu. . . Przejęcie t oddanIe spraw odbywa 110 1r obeeli*l p .. ~d.stawlclęla .1eclno8W Jla.drzednej. ~ MONITOR POLSKI str. 225 5. Podczas nieobecności głównego kSięgowego (delegacja. urlop. choroba) wszystkie jego uprawnienia 1 obowiązki przechodzą na j ego zastępcę. co powinno być podane do ogólnej wiadomości przez kierownika przedsię­ biorstwa lub zakładu. 6. Główny księgowy podlega bezpośrednIo kierownikowi przedsiębiorstwa lub zakładu; w sprawach dotyczących rachunkowości oraz sprawozdawczości główny księ c;owy podlega głównemu księgowemu jednostki nadrzędnej. II. Przepisy szczegółowe. A.OBOWIĄZKI GŁóWNEGO KSIĘGOWEGO. \. Do obowiązków głównego księgowego należy:
  2. a)zorganizowanie i prowadzenie księgowości i sprawozdawczości finansowej, zorganizowanie prawidłowego obiegu dokumentów oraz przestrzeganie ust.alonych zasad ! wzorów dokumentacji księgowej;
  3. b)prawidłowe ewidenejonowanie środków majątkowych. stojących w dyspozycji przedsiębiorstwa lub zakładu;
  4. c)bieżące i prawidłowe księgowanIe wszelkich operacji gospodarczych przedsiębiorstwa lub zakladu oraz ,;erminowe sporządzanie kalkulacji kosztów własnych wyrobów i świadczonych usług;
  5. d)prawidłowe i terminowe obliczanie i odprowadzanie podatków i opłat państwowych i samorządowych oraz innych wpłat z tytułów publiczno-prawnych;
  6. e)inwentaryzacja środków majątkowych w termInach ustalonych obowiązującymi ?rzepisaml oraz przy zmianach na stanowiskach osób materialnie odpowiedzialnych; .
  7. f)terminowe i prawidłowe zestawIanie i analiza bilansów 1 sprawozdań !:sięgowości oraz przesyłanie ich w terminach ustalonych do jednostki nadrzędnej;
  8. g)organizacja. kierownictwo i kontrola wszystkich zagadnień rachunkowości i sprawozdawczpści w podporząd­ kowanych przedsiębiorstwach i zakładach pracy;
  9. h)instruktaż i szkolenie personelu rachunkowości wła­ snego przedsiębiorstwa lub zakładu oraz przedsiębiontw 1 zakładów podległych; . 1) należyte przechowywanie ksiąg 1 dokumentów i zabeznieczenie łeh przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zgubieniem. 2. Główny b1~goWJ' ' przedsiębiorstwa. lub zakładu winien zapewnić: al Ścisłą kontrolo gospodarki materiałami 1 wyrobami Oraz prowidłowość sporządzanych protokółów, dotyczą­ cych spl.sa.nia wartości materiałów i wyrobów na skutek stwierdzonych uszkodzeń. tłuczki, manka itp. lub zapi>,ywania stwierdzonych nadwyżek;
  10. b)kontrolę prawidłowego rozchodr hlallla funduszu plac przez przestrzeganie ustalonych etatów oraz Innych wydatków. ustalonych w 7:atwierdzonych planach finansowych W'Zgledni~ 'IV budżetach admlnlstntc"jnych: CI kontrolę prrestrze1l'anla dvscvnllnv finansowe1; d\ kontrolę terminowego ścIąganIa należności od dlutnlków i terminowego regulowania zobowiązań VI stosunku do wierzycieli. 3. Główny księgowy winien przedSięwziąć środki celem zppobieżenla kradzieżom. sprzeniewierzeniom i sprzeczflemu z przepisami wydatkowaniu środków pieniężnych oraz debr materialnych I innym nadużycIom pracowników Jednostek podległyCh. 4. Główny księgowy nie może pełnić w przedsl~bior­ atwie lub zakładzie dodatkowych obowiązków, z którymi ZWIązane jest wykonywanie dysnozycji w zakresIe środ­ ków pienięmych I dóbr materialnych. B . UPRAWNIENIA GŁóWNEGO KSIĘGOWEGO. 1. W__ ~ pracownicy. zatrudnIeni w komórkach rachunkowości ł soraw0"'1awczości flnansbwef w przedsł~­ blorstwach I zakładach pracy. pOdlegają głównemu kslę­ gow('mu I nie mogą być zatrudnieni przy pracach, nie związanych z rachunkowością I sprawozdawczością. 2, Główny księgowy ustal1 obowIa.zkl służbowe podporządkowanych sobie pracownIków rachunkowości I wyda dla nich pisemne Instrukcje. w których ustali obowiązki I odpowiedzialność każdego pracownika. 3. Zarządzenia ~łównego kSięgowego jednostki nadrzęd­ nej, re,gulu,!ąee zagadnienie rachunkowości l S1>rawozdawczoścl. mają moc obowlązują,cą dla wszystkich podległych przedsiębiorstw i zakładów zarówno dla rachunkowości jak t dla innych działów (technicznych. administracyjnych 1 innych>' Zarządzenia głównego ksIęgowego. dotyczące prawidłO­ łać głównemu księgowemu wsżystkle niezbęcl:1e dla ra. chunkowoścl 1 kontroli dokumenty. rozporządzenia. okólniki. jak równIeż wszelkiego rodzaju umowy. kosztorysy. normatywy l inne materiały . Osoby. nIe wykonujl],ce zarządzeń głównego ks i ęg owe­ go w tym zakresie. powinny być pociągnięte co odpowiedzialności przez k;';l'Ownika prz e dsiębiorstwa lub zakłada. 4. Bilanse i snrawo7.dania finansowe orzedsiebiorstw 1 zakładów podpisują: ich kierownik i główny kSięgowy. Wszystkie dokumenty obrotu pienip.żnego i materIało­ wo-towarowego oraz dokumenty o charakterze rozliczeniowym i kredytowym, stanowiące podstawę do otrzyma· nia lub wydania środków pieniężnych i dóbr ma t enało­ wo-towarowych. winuy być podpisane przez kierownika. i głównego księgov:e~o przedsiębio"stwa i zakładu '1racy lub osoby przez nich do tego . upoważnione. Wyżej wymienione dokumenty bez podpisu głównego kSięgowego lub osoby przez niego upoważnionej są nieważne i nie mog ą być przyjmowane do wykonania. 5. Główny księgowy obowią~any jest z zastrzeżeniem, wynikającym z pkt. 6, odmówić zatwierdzenia i przyjęcia do wykonania dokumentów. dotyczących operacji sprzecznych z Obowiązującymi przepisami oraz naruszaj'l,cych ustalony tryb przyjmowania, przychodowania. przechowywania I rozchodowania środków majątkowych, jak na. przykład:
  11. a)bezprawr~ łów 1 towarów; wydanIe urządzeń. inwentarza, materia.
  12. b)rozchodowanie środków pieniężnych na utr:zymanl~ aparatu administracyjnego przekraczające etaty. stawkl urzędowe i fundusze płac, dodatkowe wypłaty robotnikom i pracownikom za prace wchodzące w zakres ich 0bowiązków służbowych;
  13. c)bezprawne premiowanie, nagrody. zapomogi - zarówno w gotówce jak 1 w naturze;
  14. d)bezprawne wydatkowanie środków nie przewidzia.nych w planie przemysłowo - handowo - finansowym lub przekraczających budżety administracyjne;
  15. e)wydatkow:>r.ie środków plpnle~nvch nie według 'lf7,cznaczenia. dla którego zostałv podięte z banku. 6. W wypadku otrzymania polecenia s:>rzecznego z >bowlązującymi ustawami i zarządzeniami władz ZWiel"lChnich lub ustalonymi zasadami księgowania, główny księ­ gowy zobowiąza :ly jest przed wykonaniem poleceni!), zwrócić na to uwagę kierownikowi, który wydał polecenie. W razie pisemnego potwierdzenia przez kierownika wydanego uprzednio polecenia, główny księgowy wykonuje je i niezwłoczn1e zawiadamia o tym kierownika Jednostki nadrzędnej. Jednostka nadrzędna. po otrzymaniu zawiadomienia od g łównego kslę gowegu o przekrcczeniu obowiązu.lacych przepisów. obov.i:l7,flna je: t óI ciągu 7 dni rozpatrzyć t{) za w ia.dom , -'nie I przen f; iew7.laĆ srodki. zgodnie ' obo~lą­ zUJą,cyml przeplsaml t trybem postepowania oraz zawiadomić l!łówn"'~O księgowego o decyzjI. Główny ks!.erwwy. który nie zawiadomi kierownika jednostki nadrzędnej o bezpra"rnych zarzadzeniach swego ki2rownika, ponosi 'ldpowledzialność za ich wyk{'nanie na równi z kl e ro~rnlkiem, który wydał bezpraw'1e za.rzą.dzenle . . . Kierownicy l główni księgowi nadrzędnych jednostek organIzacyjnych. którzy nie poczynili odpowiednich kroków w wypadku otrzymtmla zawiadomienia o bezprawnych zarz:ldzenlach pOdległych im osób, ponoszą odpowiedzialność na · równi z kierownikiem jednootki. który wydał bezprawne zarządzenie. 7, Głó ..nw k'''gowy przedsiębiorstwa lub zakładu praey jest pr<,miow8.l1Y w ustalonym trybie przez kierownika jednostki nadrzędnej. m. Przepisy końcowe. 1. Upoważnia się PrzeWOdniczącego KomItetu Ekonomicznego Radv Ministrów do dokonania zmiany ~yste­ mu premii dla glćwnych i sta.rszych księgowych W zwlą r.ku ze zwięk~onym zakresem ich obowiązków. 2. Wyk'ona,nle uchwa.y pprucza się Przewodniczącemu Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów. 3, Uchwała wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia w Monitorze Polskim. Józef Cyranldewłcs PREZES RADY MINISTRÓW 281. ZARZ4D~ NUNISTRA HANDLU ~NĘTRZNEGO z dnia 29 grudnia 1949r. wego I t.erminowego udokumentowania operacji i dostarczenia rachunkowości żądanych dokument6w i informa- w sprawie udzielania zamówień Centrali Rolniczej Spół­ Cji. mają moc Obowiązującą 11a wszystkich pracowników dzielni "Samopomoc Chłopska" i Centrali Spółdzielni Spodanego przCl1l!lf'!blorstwa. lub zakładu. żywców "Społem". Wszystkie komórki organizacyjne przedsiębiorstwa lub . Na podstawie § 8 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów ' s dru. ID l\itqo 1949 1'.... sprawie dostaw, robót t tlSluC : r.a.kładu ~wtąza.ne '71 ustalonych terminach pn:esy- s,

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.