← Polska

Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 10 lipca 1951 r. w sprawie ramowego planu kont dla prowadzonych według zasad rozrachunku gospodarczego państwowyc

Monitor Polski Nr A-72 - 980 decyzji prezydium wojew6dzkiej rady narodowej po ' zasi~gni~ciu opinii zainteresowanych prezydi6w rad na- rodowycH. 3, Przenoszenie pracownikow prezydi6w dzielnicowych rad narodowychz jednej dzielnicy do drugiej lub do prezydium miejskiej- rady narodowe}odbywa siE: na podstawie decyzji prezydium miejskiej rady narodowej po zasi~gni~ciu opinii zainteresowanych prezydiow dzielnicowych rad narodowych. Przenoszenie pracownik6w prezydi6w dzielnicowych rad narodowych poza obszar danego miasta odbywa si~ w trybie przewidzianym dla przenoszenia pracownik6w prezydium I'ady narodowej danego miasta. .

  1. Przenoszenie pracownik6w prezydiow ,rad narodowych z terenu jednej gminy (miasta nie stanowiqcego powiatu) do drugiej oraz do prezydium powiatowej rady narodowej odbywa si~ na podstawie decyzji prezydium powiatowej rady narodowejpo zasi~gni~ciu opinii zainteresowanych prezydi6w Tad narodowych. - Poz. 930 i 931
  2. 'Przenoszenie pracownik6w zajmujqcychstanowiska kierownicze z jednego wydzialu do drugiego wydzialu w obr~bie tegoz prezydium odbywa si~ w drodze przewidzianej w § 14 ust.
  4. Przenoszenie pozostalych pracownik6w z jednego wydzialu (referatu) do drugiego wydzialu (referatu) w obrE:bie tegoz prezydium odbywa si~ w drodze decyzji przewodniczqcego prezydium rady narodowej po zasi~g­ ni~ciu opinii kierownikow wlasciwych wydzialow."; 2) skresla siE: dotychczasowe §§ 14, 15 i 22; 3) obecnym §§ 23 - 27 nadaje s.j~ kolejnq numeracjE: §§ 22 -
  5. §
  6. Wykonanie uchwaly parucza SlE: Prezesowi Rady Ministr6w. §
  7. Upowaznia si~ Prezesa Rady Ministr6w do ogloszenia jednolitego tekstu lnstrukcji Nr
  8. §
  9. Uchwala wchodzi w zycie z dniem ogloszenia. Prezes Rady Ministrow: J. Cyrankiewicz 931 ZARZl\DZENIE MINISTRA FINANS6w z dnia 10 lipca 1951 r. W lIPl'a-wfe ramowego planu kont dla , prowadzonych wedlug zasad rozrachunku gospodarczego paiistwowych przedsi~biorstw handlu wewnE;trznego na rok
  10. Na podstawie § 1 ust. 1 pkt 8 rozporzqdzenia Rady Ministrow z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie zakresu dzialania Ministra Finans6w i zmiany zakresu dzialania Panstwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. R. P. Nr 22, paz. 188) oraz na podstawie pkt 2 uchwaly Nr 226 Prezydium Rzqdu z dnia 24 marca 1951 r. w sprawie usprawnienia systemu rachunkowosci uspolecznionych przedsi~biorstw umoiliwiajqcego pogl~bienie rozrachunku gospodarczego i planowania koszt6w wlasnych (Monitor Polski Nr A-28 , poz. 360) zarzqdza si~, co na- czego panstwowych przedsi~biorstw handlu- wewn~trz­ nego, stanowiqcy zalqcznik Nr 1 do niniejszego zarZqdzenia. §
  11. Zatwierdza si~ ogolne zasady funkcjonowania kont wymienionych w ramowym planie kont, 0 ktorym mowa . w § 1, zawarte w zalqczniku Nr 2 do niniejszego zarzqdzenia. §
  12. Zarzqdzenie wchodzi w zycie z dniem 1 stycz..: nia 1952 r. 6t~puje: §
  13. Wprowadza sj~ na rok 1952 ramowy plan kont dla prowadzonych wedlug zasad rozrachunku gospodar- Minister Finanso-~: w z. E. Drozniak Zalqcznik Nil' 1 do zarzqdzenia Ministra Finans6w z dnia 10 lipca 1951 r. (poz. 931). RAMOWY PLAN KONT DLA PANSTWOWYCH PRZEDSIE;BIORSTW HANDLU WEWNE;TRZNEGO Rozdzial I 901 002 003 004 - Srodki trw ale Inwestycje w dzieriawionych srodkach trwalych Umorzenie srodkow trwalych Likwidacja srodkow trwalych Rozdzial II - 011 012 013 014 015 017 020 024 026 028 - 033 035 036 ' 037 039 - Inwestycje i remonty kapjtaln~ Inwestycje rozpocz~te Materialy na inwestycje Zaliczki na inw€stycje Inwestycje zakonczone Remonty kapitalne Finansowanie inwestycji Rachunki bankowe srodk6w na inwestycje i remonty kapitalne Fundusze na inwE'stycje i remonty kapitalne Kredyty na inwestycje i remonty kapitalne Dostawcy w zakresie inwestycji i remontow kapitalnych Rozdzial III - 031 032 - Srodki trwale Fundusze wlasne - Fundusz statutowy Finansowanie srodk6w obrotowych Dotacje na pokrycie planowych strat Odprowadzenie nadwyzek srodkow obrotowych Przelewy cz~sci zysku przeznaczonej dla budzetu , Przelewy - cz~sci zysku na inwestycje Odpisy na fundusze specjalnego przeznaczenia Rozdzial IV - Srodki pienit:zne 041 - Kasa 042 - Czeki obce 043 - Rachunek operacyjny 044 - Akredytywy , , 045 - lone rachunki bankowe 046 - .SrQdki pieni~zne w drodze 047 - Czeki limitowane Rozdzial V - Kredyty bankowe 051 - Kredyty normatywne 052 - Kredyty ponadnormatywne 053 - Kredyty inkasowe 054 - lnne kredyty 057 - Kredyty przeterminowane Rozdzial VI - Rozrachunki 061 - Naleznosci w inkasie bankowym - Monitor Polski Nr A-72 062 - o.dbiorcy za faktury pozainkasowe 01,)3 - o.dbiorcy za faktury nie zapłacone w terminie 065 .- Dostawcy za faktury inkasowe 066- bostaw·c yza faktury pozainkasowe 067 - Dostawcy za faktury nie zapłacone w terminie 068 - Dostawy nie fakturowane 069 - Dostawcy za zaliczki 071 - Pracownicy za płace 072- Pracownicy za płace n ie podjęte 073 - Pracownicy za sClmy do rozliczenia 074 - Inne należności i zobowiązania 075 -:- Roszczenia sporne 076 - Roszczenia z tytułu mank, ubytków i stra t 077 - o.dchylenia od cen ewidencyjnych, mank ubytkó,'l 078 - Manka, ubytki i straty nie zaw'nione 079 - Kaucje otrzymane ~ozdział 141 - VII - Rozrachunki publiczno-prawne Rozrachunki z tytułu podatków, danin i opłat Rozrachunki z tytułu ubezpieczeń społecznych Rozrachunki z tytułu różnic budżetowych RO?rachunki z innych tytułów pClbliczno-prawnvch Rozd z iał 091 092 093 - VIII - Rozrachunki wewnętrzno-branżowe Rozrachunki z t ytułu wydzielonych środków Rozrachunki bi eżące Rozrachunki z samodzielnymi odoziałami przed- 094 095 - Rozrachunki z tytułu różnic wyrównawczych Scentralizowane rozrachunki z budżetem siębiorstwa Rozdział IX - Fundusze specjalnego przeznaczenia 101 - Rozliczenie amortyzacji 102 - Fundusz zakładowy 104 - Fundusz p opierania produkcji ubocznej 106 - Inne fundusze Ro zdział 111 112 113 - Rozliczenia międzyokresowe Nakłady przyszłych okresów Rezerwa n a w ydatki przyszłych okresów Dochody prz yszłych okresów X - Ro z dział XI Materiały Ro zliczenie faktur i materiałów Materiały podstawowe Artykuły spożywcze w zakładach żywienia zbiorowego '" 125 ;'-<Materiały pomocnicze 126 - Paliwo 127 - Części zapasowe ma.szyn urz ą dzeń 128 - Przedmioty nietrwa ł e 129 - Zużycie przedmiot6w nietrw 'ól łych 131 - Materiały w przerobie 132 - o.pakowai1ia 133 - Pasze 134 - Odchylenia od cen ewidencyjny ch artykułów 121 123 124 - spo ż ywczych 135 138 - Odpadki Inwentarz żywy XII - Place Płace podstawowe i dodatkowe Rozdział XIII - Produkcja 151 - Produkcja podstawowa 152 - Półfabrykaty 153 - Produkcja pomocnicza 154 - K oszty b ezpieczeństwa higieny p r acy 155 - R emonty bież ą ce 156 - Produkcj a rolna 158 - Koszty wydziałowe 159 - Koszty ogólno-zakładowe 161 - B raki 162 - Przestoje 165 -Rozliczenie wykonane j produkcji p d ;emys lowej 166 - R ozliczenie wv-konanej produkcji r olnej 167 - Gospodarka działów pomocniczych Rozdział 081 082 083 084 - . Poz. !)31 981 : Rozdział XIV - Towary Rozl iczenie faktur i towarów Towary tv skł a dnicach Towary w h urtowniach Towary w punktach skupu Wyroby gotowe w Zakładach przemysłowych i rolnych 177 - o.dchylenia od kosztów planowanych wyrobów gotowych 178 - Towary w składach sezonowych 179 - Towary w punktach sprzedaży detalicznej 182 - o.dchylenia od cen ewidencyjnych towarów 184 - R ezerwa na podatek obrotowy 185 - Koszty obciążające zapasy towa rów 187 - Towary na przechowaniu u odbiorców 189 ~ Towary wysłane 171 173 174 175 176 - Rozdział XV - Koszty handlowe 191 o.dsetki 192 Eksplo:-tacja opakowań 193 - Koszty punktów skupu 194 -'- Koszty składów sezonowych 195 - Koszty składnic i biur zb ytu (sprzedaży) 196 - Koszty hurtowni 197 - Koszty punktów sprzedaży detalicznej 198 - Koszty zakładów ż y wienia zbiorowego 199 Koszty zarządu Rozdział XVI - Sprzedaż i przerzuty ~Ol Sprzedaż 202 203 204 209 - Sprzedaż drobrlOhurtowa towarów detaliczna towarów ~pr z eCl.~± h11rt ow a towarów Sprz e d a ż usłu g P r zerzuty Roz dzi a ł XVII - Stra ty i zyski 211 ~ Na rzuty na p okrycie kosztów r z ądu ' 212 - Prowizje w e wnętr zne 213 - P r owi z.i '~ z e wn ę t r zne 214 - Straty i źyski wydzie l onęgo z:l- Zal ą czn i k Nr 2 do zarządz e nia Min i.stra Finansów z dn ia 10 lipca 1951 r. (poz. 931), o.GÓLNE ZASADY FUNKCJONOWANIA Ko.NT RAMo.WEGo. PLANU HANDLU WEWNĘTRZNEG O. Rozdział I - '. Rozdzi ął 001 002 - Środki trwałe. I obejmuje nast~pujące konta: Ś rodki trwałe Inwestycje w dzierżawionych środkach trwałych, Ko.NT DLA PRZEDSIĘBIo.RSTW 003 - Umorzenie środków trwałych, 004 - Likwidacj a środków trwałych. Konta rozdziału I służą księgowego uj ęcia przydzielonych przedsiębiorstwu przez Państwo środków trwałych, niezbędnych do wykonania zadań planowych. do Monitor Polski Nr A-n 001 - S r o d k i t r wał e. ·982 Poz. 931 003 - U m or z en i e ś r o d k ó w t r wał y c h. . Na dobro konta 003 księguje się umorzenie środków Konto 001 służy do ujęcia środków trwałych w ich wartośc i inwentarzowej. W bilansie wykazuje się środki . trwałych w korespondencji z kontem 031 " Fundusz statU:~ towy". trwale w wartości netto, tzn. po potrąceniu umorzenia W ciężar konta 003 księgowana jest wartość zaśrodków trwaiych (!;:sięgowanego na koncie 003). koń'czonych remontów kapitalnych do wysokości umoO zakwalifikowaniu poszczególnych przedmiotów rzeń remontowanych obiektów (Ma 031) oraz zmniejma:iątkowych do środków trwałych decydują kryteria szenie wartości umorzeń związane ze zmniejszeniem ustalone w obowiązujących przepisach. wartości inwentarzowej środków trwałych. Saldo konta Zwiększenie wartości środków trwałych .może na003 uwidacznia się poza bilansem (patrz uwagi do st q pić w wyniku: kont,a 001). 1) oddania do użytkowani.a własnych inwestycj~ zakOllczonych, 004 - L i k w i d a c jaś r o d k ó t r wał y c h. 2) nieodpłatnego przejęcia obcych inwestycji we włas­ nych środkach trwałych (wydzierżawionych), Konto 004 , ujmuje księgowo przebieg likwidacji 3) nieodpłatnego przejęcia środków trwałych od innych środków trwałych. Przeznaczenie środka trwałego do przedsiębiorstw lub insty~ucji państwowych, likwidacji powoduje przeniesienie jego wartości inwenta'4) ujawnienia środków trwałych przy inwentaryzacji, rzowej z konta 001, a umorzenia z konta 003 na konto
  14. 5) przeszacow~mia środków trwałych na zarządzenie Na ciężar konta 004 księguje się koszty poniesione w związku z likw i dacją, na dobro zaś - środki uzyskane władz, 6) przekwaJifikc wania przedmiotów ' nietrwałych na z likwidacji. Ostateczny wynik likwidacji wpływa na środki trwałe. zmniejszeme lub zwiększenie funduszu statutowego. We wszystkich powyższych przypadkach przyrostem SroOki uzyskane z likwidacji środków trwałych wartości obciąża si ę konto 001 na dobro konta funduszu m~.gą być. ewentualnie przeznaczone na cele specjalne, o Ile będ z1 e to przewidziane w przepisach prawnych. statutowego
  15. . W przypadku wymienionym w pkt 1 wartość Ruzdział II Inwe~tycje i remonty kapitalne. zakończonej inwesty cji przenosi się jednocześnie z konta 011 "Inwestycje rozpoczęte" na konto 014 "Inwestycje Konta rozdziału II służą do ujęcia wszystkich zakończone". W przypadkach wymienionych w pkt 3-6 operacji związanych z inwestycjami i remontami kapi:lwiększeniu wartości środków trwałych towarzyszy t alnymi, jeżeli nie zootały one objęte odrębną . księgo­ zwiększenie umorzenia, które księgowane jest Wn 031 wością inwestycyjną. "Fundusz statutowy", Ma 003 "Umorzenie środków W r ozdziale II występują następujące konta: trwałych ": ' 011 - Inwestycje rozpoczęte, Zmniejszen ie wartości środków trwałych może na- 012 ~ Materiały na inwestycje, astąpić na skutek: 013 - Zaliczki na inwestycje, 1) nieodpłatnego przekazania środków trwałych, 014 - Inwestycje zakOJlczone, 2) sprzedaży środków trwałych (w przypadkach, 015 - Remonty kapitalne, w których obowiązujące przepisy na to zezwalają), 017 - Finansowanie inwestycji, 3) przeszacowania środków trwałych na zarz.ądzenie 020 - Rachunki bankowe środków na inwestycje władz, , i remonty kapitalne, 4) przekwalifikowania środków trwałych na przedmi~ty 024 - Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne, nietrwałe, 026 - Kredyty na inwestycje i remonty kapitalne, 5) likwidacji zużytych lub zniszczonych środków 028 - Dostawcy w zakresie inwestycji i remontów trwałych. kapitalnych. W przypadkach wymienionych w pkt 1, 3 i 4 011 - I n w e s t y c j e r o z p o c z ę t e. zmm€lszenie wartości inwentarzowych (Ma 001) oraz zmniejszenie umorzeń (Wn 003) księgowane je:::t wkoKonto 011 zbiera wszystkie nakłady dotyczącein:­ responden c.ii z kontem 031 ,.Fundusz statutowy", westycji rozpoczętych. W dężar konta 011 księguje się: W razie przeznaczenia środka trwałego do likwidacji a) przy zakupach inwestycyjnych faktury doprzenosi siE: jego wartość inwentarzową (z konta OOJ) stawców inwestycji (Ma 028), i uml}rzenie (z konta 003) na konto 004 "Likwidacja b) przy wykonywaniu inwestycji systemem zlecośrodków trw ałvch" . nym fa k tury wykonawców inwestycji (Ma 002 - I n w e s t y c j e w d z i e r ż a w i o n v c h 028) , ś r o d k a c h t r wał y c h. c) przy wykonywaniu inwestycji systemem gospodarczym: Konto 002 służy do księgow:ania zarówno wartości - zużycie mat eri ałów zakupionych ze środków inwentarzowe.i jak i umorzenia inwestycji dokona nych na inwestycje (Ma 012) , w dzierża wiony!;h obcych środkach trwałych. - zużycie mater :ał ów zakupionych ze środków Wartoś cią z a kończ one j inwestycji w dzierżawionych eksploatacyjnych (Ma konta rozdzi ału XI), obcych środkach trwałych obciąża się konto 002 w ko- płace i świadcz enia wydzielonej brygady ror es pondencji z kontem 031 "Fundusz statutowy". Równobotniczej (Ma 141), l egle z tym zapisem obciąża się konto 014 "Inwestycje ubezpieczenia społeczne (Ma ba2), zakończon e" na dobro konta 011 "Inwestycje rozpoczęte". - usługi obce (Ma 028), Umo.rzenie inwestycji w obcych środkach trwałych - usługi wydziałów wytwórczych (Ma konta k.sięguje siE: bezpośrednio na dobro konta 002 w korerozdziału XVI), spondencji z kontem 031 "Fundusz statutowy". - rozne wydatki związane z inwestycjami Po upływie terminu dzierżawy inwestycje wraz (Ma 041) . :z umorzeniem przejmuje wydzierżawiający, prz.y czym Koszty inwestycji zakończonych podlegają prze- • odnośne zap;sy przeprowadza się analo~icznie do niesieniu z konta 011 na konto 014 "Inwestycje zakońnieodpłatnego przekazania środków trwałych. w . Monitor Polski Nr A-72 - ------~~------------------.------~----~--~ czone". Księgowaniu temu towarzyszy zapis Wn 001 "Środki trwałe", Ma 031 "Fundusz statutowy". 012 - M ci t e r i a ł y n a i n w e s t y c j e. Na koncie 012 prowadzi się księgową ewidencję zakupionych zgodnie z obowiązującymi przepisami ze środków na inwestycje. Materiały te winny być przechowywane odrębnie od materiałów zakupionych ze środków eksploatacyjnych. Przychód tych materiałów księgowany jest w cię­ żar konta 012 w korespondencji z kontem 028 "Dostawcy w zakresie inwestycji i remontów kapitalnych". Wartość materiałów zużytych na cele inwestycyjne przenosi się na konto 011 "Inwestycje rozpoczęte". materiałów 013 -- Z a l i c z k i n a i n w e s t y c j e. W ciężar konta 013 księgowane są kwoty zaliczek wypłaconych wykonawcom inwestycji na podstawie obowiązujących przepisów' (Ma 017, 020, 026). Rozliczone zaliczki przenosi się na konto 028 "Dostawcy w ;?;akresie inwestycji i remontów kapitalnych". 014 -Inwest ycje Poz. 931 983 -- zakończone. W ciężar konta 014 przenosi się z konta 011 "Inwestycje rozpoczęte" całkowity koszt inwestycji zakQń­ czonych. Po zatwierdzeniu bilansu uznaje się konto 014 kwotą środków zużytych na zakończone inwestycje w cię­ żaF konta 017 "Finansowanie inwestycji" lub 024 "Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne". 015 - R e m o n t y k a p i t a l n e. W ciężar konta 015 księguje się nakłady na remonty kapitalne. Zapis przeciwstawny dokonywany jest: a) przy zleconym systemie wykonywania remontów kapitalnych ~ . na koncie 028 "Dostawcy . w zakresie inwestycji i remontów kapitalnych", b) przy wykonywaniu systemem gospodarczym na kontach:' 141 - Płace i świadczenia, .082 - Rozrachunki z . tytułu ubezpieczeń społecznych, inwestycje, oraz na rachunku bankowym środków przeznaczonych na finansowanie remontów kapitalnych. Powyższe rachunki bankowe mogą być otwierane tylko w przypadku, kiedy obowiązujące przepisy na to . zezwalają· . W ciężar konta 020 księgowane są przelewydokonywane na te rach]mki z rachunku operacyjnego

(043)' lub z innych rachunków bankowych
(045). Przelewom tym towarzyszy księgowanie na stronie Wn odpowiednich kont rozdziału IX "Fundusze specjalnego przeznaczenia", 031 "Fundusz statutowy" lub 037 "Przelewy części zysku na inwestycje", a na stronie Ma konta 024 "Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne". Na dobro konta 020 księguje się wypłaty dokonywane z rachunków bankowych środków na inwestycje i rcmonty kapitalne w ciężar kont 013, 026, 028, 043. 024 - F u n d u s z e n a i n w e s t y c j e i r e m o nt y k a p i t a l n e. Tworzenie funduszów na inwestycje i r emonty kapitalne regulowane jest obowiązującymi prz~isami .. Jednocześnie z przelaniem środków z rachunku operacyjnego
(043)lub z innych rachunków ' bankowych
(045)na rachunki bankowe środków na inwestycje i remonty kapitalne przeprowadza się księgowanie: Wn konta rozdziału IX - 031, 037, Ma - 024. 026 - K r e d y t Y n a i n w e s t y c j e i r e m o nt y k a p i t a l n e. Na koncie 026 księgowane są kredyty antycypa- . cyjne na inwestycje i remonty kapitalne, udzielane w tych przypadkach, kiedy wykonanie inwestycii lub remontów kapitalnych wyprzedza akumulację środków, przeznaczonych na ich sfinansowanie. Na dobro konta 026 księguje się sumy uzyskanych kredytów W korespondencji z kontami: 013, 028, 043. Spłata ' kredytu księgowana jest w ciężar konta 026, a na dobro konta 017 lub 020 .. 028 - D o s t a w c y w z akr e s i e i w e s t y c j i i r e m o n t ó w k a p i t a l n y c h. Na dobro konta 028 księguje się faktury dostawców. za dostawy i ' usługi, dotyczące inwestycji i remontów kapitalnych, w korespondencji z kontami 011, 012, 015. W ciężar konta 028 księguje się " zapłatę faktur (Ma 017, 020, 026) oraz rozliczone zaliczki na inwestycje (Ma 013) . n Dostawcy w zakresie inwestycji i remon. tów ' kapitalnych, rozdziału XI Materiały, 041 - Kasa. Fo zatwierdzeniu bilansu wartość zakończonych re'm óntów kapitalnych spisuje się ciężar konta 024 Rozdział III Fundusze własne. "Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne" do wyRozdział III zawiera konta funduszu statutowego sokości salda Ma tego - konta, dotyczącego remontów kapitalnych. Jednocześnie księguje się war- oraz te konta, których salda wpływają na wysokość funduszu statutowego. tość remontu kapitalnego do wysokości dotychczasoRozdział III obejmuje następujące konta: wego umorżenia remontowanego środka trwałego: Wn . 031 - Fundusz statutowy, 003 "Umorzenie środków trwałych", Ma 031 "Fundusz 032 - Finansowanie środków obrotowych, . statutowy". 033 - Dotacje na pokrycie planowych strat, 017 - F i n a n s o w a n i e i n w e s t y c j i. 035 - Odprowadzenie nadwyżek środków obr otowych, Konto 017 uznaje się za dokonane przez Bank 036 - Przelewy części zysku przeznaczonej dla budInwestycyjny wypłaty środków przeznaczonych na fiż e tu, nansowanie inwestycji w ciężar kont: 013 , 026, 028, 043. 037 - Przelewy CZę SCl zysku na inwestycje, Po zatwierdzeniu bilansu konto 017 obciąża się 039 - Odpisy na fundusze specjalnego przeznaczenia. kwotą środków zużytych na finansowanie inwestycji 031 - F u n d u s z s t a t u t o w y. zakończonych na dobro konta 014 "Inwestycje zakoń­ Konto 031 przez:1aczone jest do księgowego ujęcia czone". funduszu statutowego przedsiębiorstwa. Wykorzystanie limitów inwestycyjnych kontroloNa dobro konta 0:31 księguje się bieżąco następu­ wane jest pozaksięgowo. jące operacje powodujące zwiększenie funduszu statu020 -: R a c h u n k i b a n k o w e ś r o d k ó w n a towego: i n w e s t y c j e i r e m o n t y k a p i t a l n e.
  1. l)oddanie do użytkowania inwestycji zakończonych (Wn 001), . . , ' . K onto 020 służy do ujęcia operacji przeprowadzanych na rachunku bankowym, gromadzącym środki na 2) przejęcie nieodpłatne środków trwałych (Wn ' 001), 028 - w - Monitor Polski Nr A-72 J) zwiększenie wartości środków. trwałych na skutek przeszacowania (Wn 001), 4~ przekwal if ikowanie przedmiotów nietrwałych na środki trwałe: aj przeniesienie wartości umorzenia (Wn 129),
  2. b)przeniesienie wartości inwentarzowej (Wn 001), 5) przekwalifikowanie środków trwałych na przedmioty n ie trwałe:
  3. a)przenies!enie wartości umorzenia (Wn 003),
  4. b)przeniesienie wartości inwentarzowej (Wn 128), 6) uj awnienie środków trwałych przy inwentaryzacji (Wn Q01), 7) zakończ e n i e remontów kapitalnych (Wn 003), 8) przekazanie wartości umorzenia środków trwałych oądanych nieodpłatnie (Wn 003), 9) przeniesienie nadwyżki u zyskanej przy likwidacji środków trwałych (Wr! 004), 10) pierwsze wyposażenie w przedmioty nietrwałe (Wn 128), 11) zwiększenie warto ści środków obrotowych na skutek urzędowej zmiany cen (Wn konta rozdz. XI i XIV). W ciężar konta 031 ks : ęguje się bieżąco następujące operacje powodujące zmlliejs:l!en:e funduszu statutowego: 1) przekazanie nieodpłatne środków trwałych (Ma oon, 2) zmniejszenie wartości środków trwałych na skutek przeszacowania (Ma 001), 3) przekwalifikowanie przedmiotów nietrwałych na środki trwałe:
  5. a)przeniesienie wartości inwentarzowej (Ma 128),
  6. b)przeniesienie wartości umorzenia (Ma 003), 4) przekwalifikowanie środków trwałych na przedmioty nietrwałe:
  7. a)przenies;enie wartości inwentarzowej' (Ma 001),
  8. b)przeniesienie wartości umorzenia (Ma 129), . 5) umorzenie środków trwałych (Ma 003), 6) pI:zejęcie u.m orzen;a środków trwałych otrzymanych meodpłatn 1 e (Ma 003), 7) umorzenie inwestycji w. dzierżawionych środkach trwałych (Ma 002), 8) przeniesienie straty na likwidacji środków trwałych , (Ma 004), 9) zmniejszenie wartości środków obrotowych na skutek urzędowej zmiany cen . (Ma konta rozdz. XI lub XIV) . . P~ zatwierdzeniu b :lansu rocznego na konto 031 przenosi się w księgach roku bieżącego salda zapisów ~~oty~zących roku ubiegłego z kant: 032, 033, 035, 036, 037 1 039 oraz ostateczny wynik roku ubiegłego z konta 214 "Straty i zyski". . 032 - F i n a n s o w a n i ewych. Konto 032 służy tytułem wyposaźen ' a ś r o d k ó w do ujęcia dotacji otrzymywanych w środki obrotowe bądź uzupeł­ D o t a c j e n.a w y c h s t r . a t. p o kry c i e p l a n 0- Kohto 033 przeznaczone jest do ujęcia dotacji otrzy": manych mi pokrycie strat. Konto 033 uznaje s i ę sumą efektywnych wpływów 931 na rachunek operacyjny przedsiębiorstwa (Wn 043). Po zatwierdzeniu bilansu rocznego saldo zapisów dotyczących roku ubiegłego konta 033 przenosi się w księgach nowego roku na konto 031 "Fundusz statutowy" . 035 - O d p r o wad z e n i .e n a d w y ż e k k ó w o b r o t o w y c h. Na koncie 035 ś r o d- księguje się odprowadzenie nadwyobrotowych ponad tę część normatywu, która powinna być pokryta funduszami włas­ nymi i stałymi pasywami. Konto 035 obciąża się sumą efektywnych przelewów z rachunku operacyjnego (Ma 043) . Po zatwierdzeniu bilansu rocznego saldo zapisów dotyczących r oku ubiegłego z konta 035 przenosi się w księgach nowego roku na konto 031 "Fundusz statutowy". żek własnych środków 036 - P r z e l e w y c z ę Ś c i z Y s k u p r z ez n a c z o n e j d l a b u d ż e t u. Konto 036 przeznaczone jest d~ ujęcia przelewów dokonywanych tytułem odprowadzenia części zysku, która przeznaczona jest dla budżetu. W ciężar konta 036 księguje się przelewy dokonywane na poczet zysku roku bieżącego, jak też przelewy dotyczące zysku za rok ubiegły, dokonywane efektywnie w roku sprawozdawczym. Roczne saldo konta 036 przechodzi na rok następny. Po całkowitym przelaniu części zysku przypadającej budŻ e towi za rok ubiegły i zatwierdzeniu bilansu rocznego sumy przelewów dotyczących roku ubiegłego z konta 036 przenosi się na konto 031 "Fundusz statutowy" . . Wyżej ustalone sposoby księgowania na kontach 032, 033, 035 i 036 dotyczące rozrachunków z budżetem mają zastosowanie w przypadku bezpośredniego rozli. czania si~ przedsiębiorstwa z budżetem , jak również w przypadku rozliczeń z budżetem, przeprowadzany~h przez nad rz ędną jedno stkę statutową za jednostki podległe . .W jednostkach nadrzędnych niestatutowych, d okonUJących scentralizowanych rozliczeń z budżetem, &alda zapisów dotyczących roku ubiegłego na kontach 032, 033, 03~ i 036 znoszone są po zatwierdzeniu bilansu i po całkowitym rozliczeniu w księgach roku następnego na konto 095. Rozliczenia z budżetem, dokonywane za po~rednictwem jednostek centralnie rozliczających, kSIęgowane być winny w sposób prżewid z iany w ·komentarzu do konta 095 "Scentralizowane rozrachunki z budżetem". 037 - o b r o t 0- nienia ich niedoboru. Konto 032 uznaje się suma efektywnych wpływów na rachunek ,operacyjny przedsiębiorstwa (Wn 043). Po zatwierdzeniu bilansu rocznego saldo zapisów dctyczących roku ubiegłego z konta 032 przenosi się w księgach nowego roku na konto 031 "Fundusz statutowy". 033 - Poż. 984 P r z e l e w y c z ę Ś c i z y s k u n a i n w es t y c j e. Konto 037 służy do . ujęcia przelewów części zysku przeznaczonej w myśl obowiązujących przepisów !la finansowanie inwestycji. Po zatwierdzeniu bilansu rocznego saldo zapisów dotyczących roku ubiegłego z konta 037 przenosi się w księgach nowego roku na konto 031 "Fundusz statutowy". . O d p i s y n a f u n d u s z e s p e c j a In e g o p r z e z n a c z e n i a. Konto 039 przeznaczone jest do ujęcia odpisów na fundusz zakładowy oraz ~ na fundusz popierania produkcji ubocznej. . W momencie dokonywania odpisów ha poszczególne fundusze obciąża się konto 039 i uznaje konto 102 "Fundusz zakładowy" bądź 104 "Fundusz popierania produkcji ~bocznej". 039 - ~QZ. Monitor Polski l'Tr A-7'!. Po zatwierdzeniu bilansu rocznego f dokonaniu podziału zysku za rok ubiegły sumę odpisów dotyczących roku ubiegłego _przenosi się w księgach nowego roku na iwnto 031 "Fundusz statutowy". Rozdział IV - Środki pieniężne. Rozdział IV przeznaczony jest do ewidencji środków pieniężnych znajdujących się:
  9. a)w kasie (gotówka i czeki obce), bl w bankach (rachunki bankowe, akredytywy),
  10. c)w drod ze . Konta rachunków bankowych występujące w tym rozdziale przeznaczone są do księgowania wszystkich operacji bankowych z wyjątkiem operacji dotyczących finansowania inwestycj i i remontów - kapitalnych. Do tego ostatniego celu służy konto rozdziału II 020 "Rachunki bankowe środków na inwestycje i remonty kapitalne". Rozdział IV obejmuje następujące- konta : 041 - Kasa, 042 - Czeki obce, 043 - Rachunek operacyjny, 044 ~ Akredytywy, 045 - Inne rachunki bankoy.re, 046 - Środh"'Pieniężne w drodze, 047 - Czeki limitowane. 041 - K a s a_ Konto 041 służy do ewidencji gotówkowych obrotów kasowych. Zapisy na tym koncie mogą być dokonywam~ wyłącznie na podstawie odpowiednich dokumentów podpisanych przez upoważnione osoby. 042 - C z e k i o b c e_ Konto 042 przeznaczone jest do księgowej ewidencji czeków obcych. W cię~r tego konta księguje się otrzymane czeki <>!:>-re w korespondencji z odpowiednimi kontami rozrachunkowvmi. . - Na dobr~ konta 042 księguje się realizację czeków w korespondencji z kontem kasy bądź odpowiednim kontem bankowym. ()"43 - R a c h u n e . k o p e r a c y j n y. Konto 043 służy do księgowania operacji dokonywanych na rachunku operacyjnym w banku obsługują­ cym działalność eksploatacyjną przedsiębior.\ltwa. W ciężar tego konta księguje się wpływy na rachunek operacyjny, a mianowicie inkaw należności z tytułu sprzedaży w korespondencji z kontami rozdziału VI "Rozrachunki", wpłaty gotówkowe przedsiębiorstwa w kocespondencji z koot€m 041 "Kasa", uzyskane kredyty bankowe w korespondencji z odpowiednimi kontami rozdziału V "Kredyty bankowe" itd. Na dobro konta 043 księguje się wypłaty z rachunku operacyjnego, a mianowicie zapłatę faktur dostawców za materiały i towary w korespondencji z kontami rozrachunków z dos~awcami, uzupełnienie pogotowia , kasowego - VI kQi"--:)J fldencji z kontem 041, spł.atę kredytów ban 1{QWYch w korespondencji z kontami rozdziału V itd. Księgowania na tym koncie dokonywane są wyłącznie na podstawie dokumentów bankowych z wyjąt­ kiem czeków kasowych. 0·44 - Akr e d y t y w y. Konto 044 przeznaczone jest do księgowania op€racj i bankowych, żwiązanych z akredytywami otwieranymi na podstawie umów z dostawcami. W ciężar tego konta księguje się sumy otwartych · akredytyw w korespondencji z kontem -'()43 "Rachunek operacyjny" bądź z odpowiednim ' kontem kredytu ban- 931 kowego, na dobro zaś - dokonane wypłaty z akredytyw w korespondencji z kontem 121 "Rozliczenie faktur i materiałów", 171 "Rozliczenie faktur i towarów" lub 066 "Dostawcy za faktury pozainkasowe". Księgowania na koncie 044 dokonywane są na podstawie dowodów bankowych. 045 - I n n e r a c h u n k i b a n k o w e. Konto 045 służy do księgowania operacji na rachunkach bankowych określonych przepisami szczegółowymi. Mogą tu wystąpić rachunki bankowe funduszów specjaln ego przeznaczenia, rachunek czekowo - przelewowy w PKO, rachunek kaucji itp. Ewidencję obrotów na poszczególnych rachunkach prowadzi się w kartotece anal itycznej. 046 - Ś r od k i pi eni ęż n e w d r o d z e. W ciężar konta 046 księguje się wpływy na rachunki bankowe w tych przypadkach, gdy księgowość jest w posiadaniu dowodu stwierdzającego dokonanie prz€lewu, przekazu lub wpłaty , nie otrzy mała natomiast jeszcze od właściwego banku odnośnego uznania. Kontami przeciwstawnymi dla tych za pisów mogą być inne konta bankowe, konta rozrachunków wewnętrzno­ branżowych , konto kasy itd. Z chwilą otrzymania odpowiedniego potwierdzenia kwotę przelewu przenosi się z konta 046 na ciężar właściwego konta bankowego. W zale ż ności od przyjętej techniki zapisów ksiegowanie na koncie 046 odbywa się bądź bieżąco , bąd ź tylko w k o ń cu okresu sprawozdawczego. 047 - C z e k i l i m i t o w a n e. Konto powyższe obciąża się w zasadzie w korespondencji z kontem 043 - "Rachunek operacyjny" za otrzymane z banku książeczki czeków. Obciążenie następuje w wysokości limitu ustalonego przez bank dla każdej wydanej książeczki. Czeki wystawione księguje się na dobro konta 017 i na cięźar odpowiednich kont rozdz . VI, XV oraz kont l21, 171. Rozdział V - Kredyty bankowe. V przeznaczony jest do ujęcia obrotowych kredytów bankowych. Kredyty na remonty kapitalne i inwestycje objęte są Rozdział rozdziałem II. Kredyty obrotowe księgowane są na podstawie awizów bankowych, w zależności od rodzaju, na jednym z następujących kont: 051 - Kredyty normatywne, 052 - Kredyty ponadnormatywne, 053 - Kredyty inKasowe, 054 - Inne kredyty, 057 - Kredyty przeterminowall€. K r e d y t Y normatywne. Na koncie 051 księguje się kredyty udzielane na zakup towarów w przypadku częściowego udziału kredytu w finansowaniu zakupu towarowego. Księguje się tu także kredyty udzielane wówczas, gdy przedsi ę­ 'biorstwu nie przysługuje pełne pokrycie normatywu fundusz~mi własnymi i stałymi pasywami. . 051 - 052 - K r e d y t Y P o n a d n o r m a t y w n ~. Konto 052 służy do ujęcia kredytów udzielanych na sfinansowanie ponadnormatywnych zapasów śrooków Obrotowych normowanych (np. zapasów sezonowych lub specjalnych). Dla każdej kategorii środków o!Jrotowych, będącej przedmiotem kredytowania, prowadzone jest odrębne konto analityczne zgodnie z każdorazową instrukcją kredytową Narodowego Banku PolskiegG. 986 Monitor Polski Nr A-72 053- K r e d y ' t Y i n k a s o w e. Poz. 931 062 - O d b i o r c y i fi k a S o w e. z a i' f a . k t ur y p oz a- Konto 053 służy do ujęcia kredytów udzielanych Konto 062 służy do księgowania rozrachunków na poczet należności za dostawy i usługi na podstawie z nabywcami z tytułu faktur nie przyjmowanych przez faktur złożonych do inkasa. Ewentualne rozbicie w analityce na kredyty na na- . bank do inkasa. Obciążenie konta 062 następuje analogicznie do leżności fakturowe i kredyty na nąleżności z tytułu konta 061 " Należno ś ci w inkas ie bankowym" w koresprzed aż y ratalnej powinno nastąpić zgodnie z wymospondencji z kontami rozdziału XVI, 132 "Opakowania" gami instrukcji kredytowej Narodowego Banku Polskiego. i 074 " Inne należności i zobowiązania". Konto 062 054 - I n n e k r e d y t y . uznaje się za wpływy należności od odbiorców w korespondencji z odpowiednim kontem rozdzi ału IV. Konto to przeznaczone jest do księgowania kredytów udziel ańych na przej ściowe potrzeby przedsię­ 063 d b i o r c y z a f a k ' t u r y n i e z abiorstwa, n a środki nie nor mowane. Szczegółowa ewip ł a c o n e w t e r m i n i e. dencja kredytów księgowany ch na koncie 054 prowaNa konto 063 przenosi się z konta 061 ,,~ależności dzona jest w analityce zgodnie z wymogami instrukcji w inkasie bankowym" faktury nie zapłacone w termikredytowej Narodowego Banku Polskiego. n ie przez n abywców. Konta 051, 052, 053 i 054 uznaje się za udzielone Odmowa akceptu faktury przez odbiorcę i niekredyty w zasadzie w ciężar konta 043 "Rachunek uznanie reklamacji przez dostawcę powoduje przeoperacyjny" , a obcią ża się przy spłacie kredytów na doniesienie należności z konta 063, po oddaniu sprawy bro k onta 043, w przypadku zaś niespłacenia kredytu. do arbitra ż u lub sądu , na konto 075 "Ro: zczenia sporne". w terminie - na dobro konta 057. 065 - D s t a w c y z a f a k t u r y i n k a s o w e. 057 - K r e d y t Y P r z e t e r m i n o w a n e. Na dobro konta 065 księg uje się wszystkie reguloKonto 057 uznaje s ię w ciężar kont 051-054 za w ane w trybie inkasa b ankowego faktury dostawców, kredyty ni e spłacon e w terminie. o ile nie zostały one zareklam owane skutecznie w trybie Rozdział VI Rozrachunki. ustalonym w przepisach o inkasie bankowym. Konto 065 uznaje si ę : Rozd z iał VI ' przeznaczony jest do ujęcia rozrachun1) za faktury na dostawy towarowe lub materiałowe­ ków z w szelk ich t ytułów z wyjątk i em rozrachunków VI koresp ondencji z kontem 171 "Rozliczenie faktur z tytułu zobowiązań publiczno-prawnych i rozrachunków i towarów" lub kontem 121 "Rozliczenie faktur wewnętrzno-branżowych, obj ętych rozdziałami VII i VIII. i mat e r i ał ó w", W rozdziale tym występuj ą następuj ące konta: 2) za faktury u sł ugowe w korespondencji z odpowied061 - Należności w inkasie bankowym, n·i mi kontami kosztów handlowych (rozdz. XV) 062 - Odbiorcy za faktury pozaink asowe. lub prod ukcji (rozdz. XIII). 063 - Odbiorcy za faktury nie zapłacone w terminie. Z a płatę faktur w terminie księguje się w Clęzar 065 - Dostawcy za faktury inkasowe, konta 065 w koresp ondencji z kontem 043 "Rachunek 066 - Dostawcy za faktury pozainkasowe, operacyjny", przenosząc jednocześnie ciężar konta 067 - Dostawcy za faktury nie zapłacone w terminie, 065 z konta 069 sumy ewentua lnie wypłacony ch dostaw068 - Dostawy niefakturowane, com zaliczek. 069 - Dostawcy za zaliczki, Faktury akceptowane, lecz nie zapłacone w ,ter071 - Pracownicy za place, minie, przenosi się z konta 065 na dobro konta 067. 072 - Pracownicy za płace nie podjęte, 073 - Pracownicy za sumy do rożliczenia, 066 - D o s t a w c y za faktury p o z a i n k a074 - Inne należności i zObowi'ązania, ' sowe. 075 - Roszczenia sporne, Konto 066 służy do księgowania rozrachunków 076 - Roszczenia z tytułu mank, ubytków i strat, z dostawcami za faktury nie regulowane w trybie in077 - Odchylenia od cen ewidencyjnych, mank kasa bankowego. i ubytków, 078 - Manka, ubytki i straty nie zawinione, 067 - D o s t a w c y z a f a k t u r y n i e z a p ł a079 - Kaucje otrzymane. c o n e w t e r m i n i e. ° o na 061-Należności ' w inkasie bankowym. Na dobro konta 067, w korespondencji z kontem Konto 061 obciąża się za należności wynikające 067, księguje się faktury dostawców akceptowane, lecz nie zapłacone w terminie ich płatności z powodu braku z faktur lub innych dokumentów złożonych do inkasa środków na rachunku operacyjnym. bankowego, uznając: ' Obciąża się konto 067 w momencie zapłaty w ko1) odpowiednie konto rozdziału XVI "Sprzedaż i ,przeresponde.ncji z kontem 043 "Rachunek operacyjny". rzuty" za sprzedaż towarów, wyrobów lub usług, 068 - D o s t a w -y n i e f a k t u r o w a n e. 2) konto 132 " Opakowania" za sprzedaż opakowania, 3) konto 074 "Inne n a leżności i zobowiązania" za wyKonto 068 służy do ujęcia zobowiązań za przyjęte łożone koszty. towary, materiały lub usługi , na które nie otrzymano jeszcze faktury. Konto powyższe uznaje się wartością, Faktury nie zapłacone w terminie pńenosi się przyjętej dostawy w korespondencji z kontem 171 z konta 061 na konto 063 "Odbiorcy za faktury nie za"Rozliczenie faktur i towarów" lub 121 "Rozliczenie płacone w terminie". Po otrzymaniu awizu bankowego o wpływie należności uznaje się konto 061 w ciężar faktur i materiałów" bądź wartością przyjętych usług w korespondencji z kontami kosztów handlowych lub kont;) 043 "Rachunek operacyjny". . Odmowa akceptu faktury przez odbiorcę i przy- . produkcji. Na początku następnego miesiąca zapisy dokonane w korespondencji Z kontami 121 lub 171 podlejęcie reklamacji przez dostawcę powoduje sł9rno sprze' . 'daży w korespondencji z kontem 061, ~ '-. gajll , :wy:stQz:t].Qwan~u, . .. " Monitor Polski .Nr A-72' 981 069 .-:. D os taw c y z a ' z a I i c z k i. Konto 069 sluzy do ksi~gciwania rozrachunk6w z dostaweami z tytulu wyplaconych im zaliczek w przypadkach, kiedy obowiqzujqce przepisy przewidujCl zalic~kowanie dostaw lub uslug, . Na ci~zar konta 069 ksi~guje si~ sumy wyplaconych zaliezek w korespondencji z kontem 043 "Rachunek operacyjny". W momeneie otrzymania faktury na zaliezkowanq dost~w~ wyplaeone uprzednio zaliczki przenosi si~ z konta 069 na ci~zar konta 065 lub 066 "Dostawcy za . faktury pozainkasowe", gdzie nast~puje ostateczne rozliczenie faktury, 071 - P rae ow n icy zap I ace. Konto 071 sluzy do ksi~gowania rozraehunk6w z . pracownikami z tytulu naleznosci wynikajqeych z umowy 0 prae~, ; Konto to uznaje si~ za calkowitq naleznose brutto na podstaw:e list plaey, w korespondeneji z kontem 141 "Place podstawowe i dodatkowe", obciqia si~ zas Z'l wszelkie potrqcenia, place nie podj~te, pobrane zaliczki, wyplaty- netto oraz odplatne swiadezenia przeds l~biorstw na rzeez praeown;kow, 072 - P r a cow n icy zap 1 ace n i e pod j ~ t e. Na koneie 072 wykazuje si~ naleznosei praeownikow z tytulu plac n ie podj~tych, Sumq ieh uznaje si~ powyZsze konto w korespondencji z kontem 071 "Pracownicy za place". Obciqzenie konta 072 nast~puje przy wyp}acie nie podj<,:tej pl.a cy w korespondencji z kontem kasy. 073 - P r a cow n icy c zen i a. za sum y d0 r 0 z 1 i- Na koneie 073 ksi<,:guje si~ rozliezenia z praeownikam ; z tytulu wydatkow dokonywanych przez nieh w imieniu przedsi~biorstwa, Konto to obciqza si~ za sumy wypbeone praeownikom (bez wzgl<,:du na to, ezy wyplata nast~puje przed czy po dokonaniu przez praeownika wydatku) w korespondenc.ii z kontem kasy lub raehunku operacyjnego. Uznanie konta nast<,:puje za zaIiczone wydatki w korespondencji z odpowiednimi kontami kosztow lub zapasow. 074 - Inn e n a I e z nos c i i z 0 bow i q zan i a. Konto 074 przeznaczone jest do ksi~gowania bezspornych naleznosci i zobowiqzan nie obj<,:tych kontami pop rzednio omowionymi. 075 - R 0 s z c zen i asp 0 r n e. Konto 075 sluzy do uj~cia roszczen, dochodzonych w trybie p ast<,:powania spprnego (sqdowego lub arbitrazf)w ecro). dalszym toku ksi~gowania tych roszczen decyduje wynik postE:powania spornego. Suiny przysqdzone na rzecz przeds:~biorstwa przenosi si~ na konto 074. Roszczen ia ostatecznie odrzucone - na konto strat izysk6w lub na odl){)wiednie konta kos ">:tow, 0 ile ehodzi o roszczen ia z tytulu mank i ubytkow. ° 076 - R 0 s z c zen i a z t y t u I u man k, u b y tk6w i strat. . Na ci~zar konta 076 ksi~guje si~ wartose mank, ubytkow i strat. Manka i ubytki ksi~guje si~ na koncie 076 zasadniczo w cenie ewidencyjnej zapas6w z tym, ze odchylenia od cen ewideneyjnych ksi~gowane na koncie 134 lub 182, przenosi si~ na specjalne konto 077 "Odchylenia od cen ewidencyjnych mank i ubytkow". - - - - -Pm. - 931 Kont<> 076 ·uznaje si~ za: I} manka i ubytki w granicach norm II ci~zar odpowiednich kant, kosztow rozdzialu XIII lub XV, . 2) manka, ubytki ponad norm~ i straty, co do ktorych komisyjnie stwierdzono brak winy ze strony os6b materialnie odpowiedzialnych, w ci~zar konta 078 "Manka, ubytki i straty uie zawinione",' 3) manka, ubytki ponad norm~ i straty zawinione:
  11. a)w ci~zar kont 041, 043 lub 071 - jezeli osoba winna splaca natychmiast roszczenia przedsi~­ biorstwa,
  12. b)w ei~zar konta 074 - jeZeli osoba winna zobowiqzuje si~ do splaty,
  13. c)w ci~zar konta 075 - jezeli osobauznana przez przedsi~biorstwo za odpowiedz ialnq ni e · uznaje swej w iny i sprawa zostaje skierowana na drog~ post~powania spornego. 077 ~ ° d c h y len i a 0 d c e n e w ide n c y jn .ych, mank i ubytko\v. Na stronie Ma konta 077 rezerwuje si~ r6zn i c~ mi~ dzy cenq zakupu a cenq ewidencyjnq towarow, przenoszonych z kor.t zapasowych ria konto 076 "Roszczenia z tytulu mank, ubytko\v i strat". Ponadto na dobro kon-. ta powyzszego ks i ~guje si~ w k <J respondencji z kontem 076 roznic~ pomi~dzy ostatecznq wysokosciq roszczeni'A z tytulu mank, ubytkow ! strat wg cen detalicznych lub ustalonych komisyjnie a dotychczasowq wysoko.sci~ roszczenia wg cen ewidencyjnych zaksiEigowanq na koncie 076. Z chwilq efektywnego pokrycia naleznosci z tego tytulu, zarezerwowanq rozn i c~ spisuje si~ z konta 0.77 na dobro kOnta 214 "Straty i zyski". W ci~zar konta 077 ksi~guje si~ ponadto w korespondencji z kontami 075 "Roszczenia sporne", 076 "R05zezenia z tytulu mank ubytkow i strat" i 078 "Manka, ubytki i straty nie zawinione" roznic~ pomi~dzy cenq zakupu a cenq detaEcznq w przypadku spisania mank na koszty lub na Ironto strat i zyskow. 078 - Man k a; u b y t k i i s t rat y n i e z a w in ion e. Na koncie 078 ewidenejonuje si~ przeniesione z konta 076 nie zawinione manka, ubytki ponad norm~ i straty do czasu zatwierdzenia ich przez wI adze nadrz~dne. Po zatwierdzeniu, sum~ mank, ubytkow lub strat wyks i ~gowuje si~ w ci~zar odpowiednich kont kosztow lub - jezeli chodzi 0 straty' spowodowane dzia-. laniem sHy wyzszej - w ci~zar konta strat i zyskow. 079 - K a u cje 0 t r z,y man e. Konto 079 sluzy d o. ks l~g owej ewidencji sum otrzym anych tytulem kaucji, np. za wyda ne opakowan:a. Na dobra tego konta ksj~guje si ~ otrzymane kaucje w korespondencji z kontami rozdzialu IV. Zwrot kaucji ksi~guje si ~ w c;E;zar k onta 079. , Rozdzial VII - Rozrachunki publiczno-prawne. Rozdzial VII przezna czony jest do ksi~g owania rozrachunk6w z tytulu podatkow, danin, oplat, ubezpieczen i innych zobow2qzan publiczIlo-prawnych. Obejmuje on nastE;pUiqCe konta: 081 - Rozrachunki z tytulu podatkow, danin, i oplat, 082 - Rozrachunki z tytulu ubezpieczen spolecznych, 083 - Rozrachunki z tytulu roznic budzetowych, 084 - Rozrachunki z innych tytulow publiczno-prawnych. 081 - R 0 z r a c hun k i z t Y t u.l u pod a t k 0 w, dan i n i 0 pIa t. Konto 081 uznaje si~ sumC\ zobowiClzan z tytulu podatkow, dan in i oplat w ci~zar odpowiednich kont ....... Monitor Polski Nr A-72. '. - 988 kosztów handlowych lub produkcji bądź sprzedaży wy'r obów własnych i usług (podatek obrotowy i od operacji nietowarowych) oraz konta 071. W ciężar tego konta księguje się przelewy na wyrównanie zobowiązań w korespondencji z kontem 043 " R a chunek t operacyjny". 082 - R o z r a c h u n k i z t Yt u ł u c z e ń s p o ł e c z ~ y c h. u b e z. p i e- sumą zobowiązań z tytułu w korespondencji z -odpowiedn imi. k ont ami kos zt ów handlowych lub produkcji (I, ~I, X, XIII, XV, XVI i XVII). KontO to obciąża się za dokonane przelewy w k(}r espondencji z k ontem 043 "Rachunek operacyjny". Konto 082 uznaje się ube7.pi ecz eń społe cznych 083 - R o z r a c h u n k i z t Y t u ł u róż n i c b u dż e t o w Y c h. Konto 083 przeznaczone jest do księgowania rozr achunków z tytułu różnic budżetowych, przewidzianych w ob o w i ązuj ących przepisach. OM-Rozrachunki z innych p u b l i c z n o - p l' ci w n y c h. tytułów Na k on ci e 084 k sięguje s i ę wszystkie inne rozrachunki z tytułów publ iczno-prawnych , np. z Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń Wzajemnych, _Związkami Zaw odowymi itp. Rez d z iał VIII - Rozrachunki wewnętrzne-branżowE'. H07 dz ia ł VIII pr zeznaczony jest do ujęc ; a rozrachunków z j ednostkami w chod z ą cy mi w skład wspólnej c Trfan ;zaci i .gosp od arczej or az z dział a jącymi na zasać1'1~h p elnec;o w e wnęt rzn ego rozrachunku gospodarczego ct1 !hi " ł C1 )1'1' lJnedsi ęb i orstwa. R07(bał ten obejmuje następujące konta: 091 - Rozrachunki z tytułu wydzielonych środków, 092 -,- Hozrachunki bieżące, 093 - Rozrachunki z samodzielnymi oddziałami p r zedsiębiorstwa, 09,1 - 095 091 - Rozrachunki z tytułu różnic wyrównawczych, Scentralizowane rozrachunki z bud~etem. R o z l' a c h u n k i z n y c h Ś r o ci k ó w. t Yt u łu w y d z i e 1 o- Na koncie 091 księ guje s i ę w korespondencji z .odpowiednimi kontam i środków trw ałych i obrotowych:
  14. a)w statutowej j ednostce nadrzędnej wartość śro dków wydzielonych j ednostce podległej ,
  15. h)w niestatutowej jednostce podległei - wartość ś rodk ó w otrzymanych od jednostki nadrzędnej. . Kon to 091 w ' jednost ce podległej zastępuje konto funduszu statutowego. 092 -- R o z l' a c h u n k i b i e ż ą c e. - p(;z. %1 . _ - - --- -- - - - .... - -- - - - 094- R o z r a c h u n k i z tytułu róźnic W y-: równawczych. Konto 094 przeznaczone jest do księgowan~~ ' rozrachunków z tytułu różnic wyrównawczych, przewidzianych w obowiązujących przepisach. 0.95 - S c e n t r a l i z o w a n e z b u d ż e t e m. r o z l' a c h u n k i Konto 095 prowadzone jest w jednostce rozliczającej oraz w podległych jednostkach statutowych i niestatutowych rozliczających się za jej pośrednictwem z budżetem. W analityce do tego konta uwzględn i ć należy następujące pozycje: 1) finansowanie środków obrotowych, 2) dotacje na pokrycie planowych strat, .. ,, 3) odprowadzenie nadwyżek środków obrotowych, 4) przelewy części zysku przezna czonej dla budżeht za rok ubiegły, 5) przelewy części zysku przeznaczonej dla budżetu za rok bieżący z podzi ałem w jednostce nadrzędnej rozliczającej według podległych przeds i ębiorstw. . W jednostkach niestatutowych nadrzędnych rozliczających się z budżetem saldo zapisów na koncie 095, dotyczących roku ubi e głego, po całkowitym rozliczeniu znosi się w roku następnym przez przeksięgowanie sald kont 032, 033, 035 i 036. W jednostkach statutowych n a drzędnych nY.l1iczających się z budżetem saldo zap isów na koncie 095, dotycz ą cych roku ubiegłego, po całkowitym rozliczeniu znosi się w roku następnym przez przeksięgowariie na konto 091. W jednostkach st atutow ych podległych po zatwier d zeniu bilansu roczn2.e;0 przenosi s i ę w księgach r ok u bież ącego salda zapisów dotyczący c h roku ubiegłee;;o z konta 095 odpowiednimi p ozycj ami na konto 031. W j,e dnostkach niestatutowych podległych - salda te ptz.echodzą na konto 091. W bilansie łą cznym jednostki nad rzędnej salda kont 095 z bilansów zbiorczych jednostek podległych i z bilansu jednostki nadrzędnej znoszą się nawza.i em. Konto 095 nie wvstępuje w przedsiębiorstwach rozliczającychsię z budżetem bezpośredn i o. Rl>zdzial IX - Fundusze specjalnego przeznaczenia. . Rozdz iał IX za.wiera konta fundus zów specjalnych tworzonych 'przez przedsiębiorstwo zg odnie z zatwierd anymi planami finansowymi. W rozdziale tym zgrupowane są na s tępująee konta: 101 - Rozliczenie amortyzacji, 102 ~ Fundusz zak ła dowy , 104 - Fundusz popierania produkcji ubocznej , 106 - Inne fundusze. . 101 - R o z l i c z e n i e a m o r t y z a c j i. Konto 092 słu ż y do ujęci a bieżących r ozrachunKonto 101 przeznaczone jest do ujęcia rozliczenia ków między jednostkami wch o dz ącymi w skład wspólamortyza cji. Sum ą amortyzacji ś r odków trwałych lub n " i f'lrR:anizacji g ospod arczej . inwestystycji w dz ierża w iony ch ś rodkach trwały ch Nal eżą tu rozr achunki z tytułu narzutu na u t rzym anie j ednostek adm in istracy jnych jak ró w nie ż z ty- u znaje się konto 101 w ci ę ż a r odpowiednich kont kosztów tulu do.staw t owa r owych i świadczonych usług nie h andlowych lub produkcji. Powyższy zapis nast ępuje r ównolegle do dokonaneg o po dle ga j ą cych regulowaniu w trybie inkasa bankowego. ' uprzednio księ g owania: Wn 031 " Fundusz statutow y", 093 - R o z l' a ·c h u n k i z s a m od zi eln y m i Ma 003 "Umorzenie środków trwałych". lub Ma 002 o d d z i a ł a m i p r z e d s i ę b i o r s t w a. "Inwestycje w dzierżawionych środkach trwałych" . N a k oncie 093 k sięgowane są rozrachunki między Konto 101 obciąża się: przedsiębiorstwem a jego księgowo wydzielonymi od1) za część funduszu amortyzacyjnego przeznaczoną działami, wynikające z wzajemnie świadczonych usług, na remonty kapitalne na dobro konta 024 przekazywanych materiałów itp. "Fundusz na inwestycje i remonty kapitalne", ./ ' r" - Monitor Polski Nr A-7'l. 989 , - częsc funduszu amortyzacyjnego przeznaczoną na inwestycje na dobro konta 043 "Rachunek operacyjny"po dokonaniu przelewu do banku finansu jącego inwestycje. 'Do bilansu zamknięcia ' konto 101 wchodzi dwiema pozycjami: sumą wskazującą na wysokość dokonanych przelewów i sumą wygospodarowanego funduszu amortyzacyjnego. 2) za < 102 - F u n d u s z z a kła d o w y. Konto 102 przeznaczone jest do ujęcia funduszu zakładowego tworzonego na zasadach ustalonych w ::>bowi ązujący c h przepisach. Tworzenie funduszu następuje przez uznanie konta 102 w ciężar konta 039 " Odpisy na fundusze" . Konto 102 obciąża się za wydat ki, które w my ś l obowiązują cych przepIsow mogą być finans owane z funduszu zakładowego, np. w y płata nagród pracownikom (Ma 041) , przeznaczenie części 'funduszu zakł a dowego na inwestycje (Ma 024), z równoczesnym ks i ęgowaniem przelewu Wn 020 - Ma 043 , przeznaczenie części fundus zu zakładoweg o na r em onty kapitalne (Ma 024) z równoczesnym księgowani e m przelewu Wn 020 - Ma 043, inne wydatki (Ma 043, 04}). Do bil ansu konto ] 02 wch odzi d w iema pozycjami: sum ą wyka zuj ą c ą dokonane wydatki i sumą wykazującą utworzony fundu sz. ~ 104 ~ Fundusz popierania produkcji ubocznej. Konto lOt przeznaczone j est do k się gowego ujęcia funduszu pop ierania produkcji ubocznej , twor zonego na zasadach ust alonych w obowiązuj ą cych przepisach. Tworzenie funduszu n astępuje przez uznanie konta 104 w ci ęż a r konta 039 " Odpisy na fundus ze". Konto 104 obciąża się za wydatki, które w myśl obowi ązują c ych przepIsow mogą być sfinansowane z :funduszu popierania produkcji ubocznej , a mianowicie: . wypłata nagród pracownikom (Ma 041), przeznaczenie części ·funduszu na inwestycje (Ma 024) z równoczesnym księgow a niem przelewu Wn 020 - Ma 043, p rzeznaczenie części funduszu na remonty kapitalne (Ma 024) z równoczesnym księgowaniem przelewu Wn 020 - Ma 043, inne wydatki (Ma 043 , 041). Do bilansu konto 104 wchodzi dwiema pozycjami: sum ą wykazującą dokonane wydatki i sumą wykazując ą utworzony fundusz. 106 - I n n e f u n d u s z e. Konto 106 służy do ujęcia funduszów tworzonych w oparciu o oboWiązujące przepisy a nie objętych innymi kontami ' tego rozdziału :' Rozdział X - Rozliczenia międzyokresowe. Rozdz i ał X zawiera n!,!stępujące konta : Hl - Nakłady przysz łych okresów, 112 - Rezerwa na wydatki przyszłych okresów, 113 - Dochody przy szłych okre sów. Na koniach 111 i 112 r ozlicza s i ę wydatki zarachowywane w ' ciężar wł a ści wych kont ko,5ztów w różnych okresach sp r awozdawczych ; konto 113 służy do międz y ­ okresow ego r ozliczenia dochodów . 111 - N a k l a d y P r z Y s z ł y c h o k r e sów. Na koncie '111 księguj e się:
  16. a)poniesione w danym okresie wydatki ewentualnie odpowiednie faktury, które dopiero w przyszłych okresach będą zaliczone do nakładów (np. zapła­ cony z góry czynsz dzierżawny);
  17. b)nakłady na uruchomienie nowej produkcji itp. pozycje, które w przyszłych okresach zaliczy się ' ciężar odpowiednich kont kosztów w rozdziale XIII i xv. w WbiIansie w pozycji "N<J. kłady przyszłych okreąów'.< łącznie z .saldem konta 111 wykazuje się również salda , Wn powstające przy rozliczaniu poszczególnych rezerw kSięgowanych na koncie 112 i saldo Wn konta 155 "Remonty bieżące". 112 - R e z e r w a n ,a w y d a t k i c h o k re Sów. P r z y s z- ł y Na dobro konta 112 księg uje się rezerwy tworzone w ciężar kont kosztów r9zdziału XIII i XV. Typowymi pozycjami t akich rezerw są: rezerwa na urlopy, rezerwa na deputaty, r ezerwa na koszty remontów planowo zapobi egawczych. Wszystkie tego rodzaju pozycje muszą b yć przewidziane w plew ie gospodarc:'.vm przed si ębior­ stwa. Na ci ęż ar konta 112 księguje s i ę wydatki bądź koszty rzeczywiście pcniesione, . Z kOllcem okresu sprawozdawczego ustala się saldo każdej rezerwy, salda Wn wyk ~ zuj e się w bilansie w p ozycji " Nakład y przys złych ok r esów", salda Ma w p ozycji "Rezerwa na 'wydatki przyszłych okresów" . 113 - p r z y sz ł y c h D o c h o dy c k r es ó w . Konto 113 służy do ujęcia i rozliczenia doch odów p obranych z góry. Konto' 113 u znaje s i ę w momencie wpływu g otówki lub w y stawienia dokumentu d o tycząc ego do ~h o uów przyszłych okresów, a obci ą ża z n adeH ... iem okresu sprawozdawczego, do którego dany dochód nal eż y odni e ść . Strona Wn konta 113 koresponduie ze st roną Ma właściwych kont dochodów (np. za doch '}dy z c1 zier żaw - z kontem 214 "Straty i zyski"), a strona Ma -:- ze stroną Wn odpowiednich k ont rozdziału IV i VJ. Rozd~ial XI - Materiały. , Rozdzi ał ]21 123 124 125 126 127 128 129 131 132 ]33 134 - XI obejmuje następujące konta : Rozliczenie faktur i mate riałów, Materiały podstawowe, Artykuły spożywcze w zak ł adach żywienia zbio ro.wego, Materiały pomocnicze, Paliwo, Części zapasowe maszyn i urządzeń, Przedmioty nietrwałe, Zużycie przedmiotów nietrwałych, Ma t 2 riały w przerobie, Opakowania, Pasze, Odchylenia od cen ewidencyjnych arty kułów spożywczych, 135 138 - Odpadki, Inwentarz żywy. 121 - Ro z l i c z e n i e faktur m a t e r i a łów . Konto 121 jest kontem pomocniczym słu żą cy m do ustalania wa rto śc~ mat e ri a łó w w d rodze i w ar t o śc i materiałów nie faktu rowanych. Na. stronie Wn k onta 121 k się g uje się faktu ry za m a teria ły zakup ione w k orespondencji z kont ami d ostawców, k asy , banków itp. Na stronie Ma konta 121 ks i ęg uje się w artość w cen ie z.3 kupu m a teriałów otrzymanych. Wa rt ość przyj ętych m a~eri a ­ łów, na k tóre w c i ągu okresu sp rawozd awczego n ie otrzymano faktury, przenosi się w k ońcu okresu z k onta 121 na kredyt konta 068 "Dostawy nie faktu r owan e". Koszty zakupu materiałów spisywane są bezpośrednio w 'ciężar odpo.wiednich kont kosztów handlowych (z pominięciem konta 121). Saldo debetowe ko.nta 121 wyraża wartość materiałów zakupionych, 'lecz jeszcze nie o.trzymanych. Saldo. to wykazywane jest w sprawozdawc~~śc~ okreso',vej w pozycji "Materiały W drodze". . Moilltor Polski Nr A-72 ' 990 -'- -------------------------. ------~-- W przedsi~biorstwach handlowych prowadzllcych dzialalnosc w y tw6rcz~, gdzie ze wzgl~6\V kalklilacyjnych ~onicczne . jest rozl iczenie koszt6w zakupu i r6znic wyceny wewnt:trznej material6w produkcyjnych, koszty · i r6znice te zblerane Sq na koneie 121. Koscty zakupu material6w, zebrane na koncie 12~, przeriosi si~ w koncu okresu w czt:sci przypadajq~ej n a w ydan = z ma gacynu materialy . na ci~zar odpowiednich . lcmt prcdukcji. Cdchyienia zebrane na koncie 121 , a powstaJe na sku.L~k Wi] rOvv" dzenia na konta zapasowe wedlug wyceny wewn~tr'zne j material6w nie zafakturowanych (rqznice wyceny wewn ~ trznej) . Sq rown iez w kOIlC'l o~c es 'l prze n oszon= z kont3. 121 na odpowiednie konta produkcji w c-: ,:sd przypadajqcej na wydane z maga-. zynn mat?r ialy. Pocostale s 'llcb konb 121 wyraza w6wczas opr6cz "~ f!. : tc>sd . m". t ':! ri a ~6w zakuplOnych, .lecz j es2:cze nie otrzy·manych , t akze k 'Js ztv zakupu materia16w w drooze oraz k os zty zakupu i r6inice wyceny wewn~trznej, przypada jq -ce na remanent m"lteria16w produkcyjnych. ~aldo to wvkazywane j est w sprawozdawczosci okres owej w nas t~p 'Jjqcych pozycjach analitycznych: "I1irateriary w d r odze", " Koszty za.!;:upu materiaI6w", "R6znice w ew,",<;trzn ej w yceny materiaI6w". W zakladach zywienia zbiorowego kC'Szty zakupu artvkulow snozvwczych ksi~<!,owane Sq bezpoorednio nl konci e 197 "Koszty zakladow zywienia zbiorowego" (z pomini~dem kant a 121). 123 - Mat e ria 1 y artykuly odchylenia z konta. 134 na koht<> 182 "Odchylenia od cen ewidencyjnych ' towar6w". Ponadto w koiicu kazdego okresu sprawozdawczego konto 124 ob<;ictza si~ w korespondencji z kontem 197 nakladami przypadajqcymi na remanent artykuI6w spozywczych. Zapis ten stornuje si~ na poczqtku nastt:pnego okresu sprawo-zdawczego. 125 - Mat e ria 1 y p 0 m 0 c n i c z e. Do rhaterial6w pomocniczych zalicza si~ materialy zuzywane 'w zasadzie n a cele og6lne dziqJalnosci handlo-wej lub proqukcyjnej (utrzymanie i konserwacja utz qdzell magazy nowych, sklepowych, wytw6rczych. b iurowych, materialy biurowe itp .). Jesli dany material jest uzywany jako pomocniczy i pods tawowy. 0 zakwalifikowaniu go do grupy 125 lub 123 decyduje przewazl'ljqcy spos6b u 7 ytkowania. Zasady ksi~g o wania m a t ~Tial6w pomocniczych Sq analogiczne do zasad ksi<::gowania ril.ateria~6w podstawowych z tym, ze zui: ycie mater ia16w pomocniczych na cele dzialalnosci handlowej ksi~guje si~ w ei~zar kont krszt6w handlowych. 126 - P a I i w o. Na koncie 126 ksi p,gowane jest paliwo dla c?16w technologicznych. energetycznych, gospodarczych. Przych6d i rozch6d paliwa ksi~guje si~ analog ~ cznie do przychodu i rozchodu materia16w pomocniczych. 127 - C z ~ Ii c i zap a sow e mas z y n u r z q d z e ii. pod s taw 0 VI e. Na koncie 123 ksi~guje si~ materialy podstawowe tzn. te mater ialy, kt6re w wyniku procesu produkcyj neg0 stajq si<:: g16wn q substancjq gotowego wyrobu. Do material6w podstawowych zalicza sit: poml.dto takie, ktore stanowi q cz~se skladowq (montazowq) \vyrobu lub tez Sq seisle z wyrobem zlqczone (np. puszld konserwowe). Nie ksi(;'guje si~ na koncie 123 p6lfabrykat6w whsnej produk cji. eW:dencionowanych na koncie. 152 "P61fabrykaty" Przych6d material6w podstawowych ksi~­ guje si~ na ei~zar konta 123 i na dobro konta 121 "Rozliczen ie faktur i materiaI6w". Vvartosciq material6w podstawowych wydanych do produkcji obciqza si~ konta p rodukcii, material6w zuzytych na inwestycje lub rem ont v k 'lpita ln e - konta inwestycji roz.pocz~tych i rem ontow ka pitalnych. PM!. 931 --------------~---------------------~--~ N a koneie 127 ksi~guje si~ cz~sci zapasowe maszyn urzqdzen technicznych, przeznaczone do zastf.!pienia zuzytych. Ksit:gowane na tvm koncie cz~sci zapasowe mogq bye zakupione ze srodk6w obrotowych lub · wytworzone we wlasnym zakresie. Cz~sei, zakupione ze srodk6w przeznaczonych na finansowanie inwestycji, ks{~gowane Sf.! na koneie 012 "Materialy na inwesty cj e". Przepisy branzowe ustalq zasady rozgraniczenia CZt:5ei zapasowych od przedmiot6w nietrwalych. i 128 - P r zed m i 0 t y n i e trw a I e. Na koncie 128 kSi <::guje si~ p rzedmioty nie zaliczone do srodk6w trwalych, m a terialow pods tawowych itp . Nalezq tu - przede wszyst!dm narzE;dzia, odziez ochronna (bez 'wzgl~du na w 3.rtose), drobny inwentarz 124 - Art y k u 1 Y s Po z Y w c z e w z a k I a- biurowy i magazyno)'/Y. opakowania m ateriaJ6"" :it9. Przedmioty nietrwale w uzytkowaniu ewidencj rmuje d a c h z y w i e n i a z b i 0 row ego. fit: w analityce odrp,bnej od' przedmiot6w znajdujqcych Rento 124 ob ejmuje wszelkie artykuly spozywcze siE; ':.r magazynie. zn ajdujqce si~ w magazynach zakladow zywienia zbio- . Wartose przedmiot6w nietrwalych zu:'::ytych calkor owego, tj. przeznaczon e zar6wno do przerobu kuchenw ieie (zniszczonych) przenosi si~ z konta 123 w ci~zar n ego jak i do sp rzedazy w stanie nie przerobionym. konta 129. Cell q ewidencyjnq artykul6w ksi~gowanych na koncie 129 - Z u Z y c i e p r zed m i 0 tow n i e124 j est cena d etaliczna z tym, ze r6znic~ mi~zy cenq trw a I y c h. d et alicznq a cenq zakupu wykazuje si~ na stronie Ma konta 134 " Odchylen ia od cen ewidencyjnych artyku!6w Odp1!;;y z tytulu zuzycia przedmiot6w ni etrwalyeh spozywczych". Za artykuly przyj~te do magazYDu obciq- ksi~guje si~ na dobro konta 129 i na ci~zar kont kos zt6w za si~ konto 124 w korespondencji z kontem 121 "Razlihandlowych lubprodukcji. Spos6b obliczania zuzyeia czeni~ faktur i materialow" i kontem 134. przedmiot6w nietrw9Jych ustal q instnikcje branzowe Za artykulywydane do kuchni konto 124 uznaje si~ w oparciu 0 jednq z przytoczonych metod: w ciE;zar konta 151 "Produkcja podstawowa", przy czym 1) jednorazowe spisanie na koszty 50 0 /0 wartosci pierodchylenia od cen ewidencyjnych tych artyku16w Sq wotnej przedmiotu w chwili wydania go do ' u;:ytkotr al- "~wa!le w spos6b podany przy koncie 182. wania; spisanie pozostalej czt:sci wartosci pierwotnej Z'l artykulv wydane dobufetu lub innych miejsc .pTzedmiotu . (po. potrqceniu wartoSci zlomul w m·)sprzedazv detalicznej konto 124 uznaie sie w ci~i:ar inencie likwidacji przedmi ch.;; konta: 179 "Towary w punktach sprzedazy detaliczne;" 2) st0pniowe spisyw:mie zuzycia obliczone,go przez poz tym, ze jednoczesnie przenosi si~ przypadajqce na te dzielenie wartosci pierwotnej uzytkowanych · przed- -- 991 ' Monitor Polski Nr A-72 miotów (pomniejszonej o przypuszczalną wartość przez przeciętną ilość miesięcy ich użytko­ wania; metoda ta będzie stosowana w odniesieniu do bardziej wartościowych przedmiotów nietrwałych zakupionych ze środków inwestycyjnych (tzw. pierwsze wyposażenie); 3) księgowanie w Ciężar kosztów - w granicach ustalonych norm - przedmiotów nietrwałych zakupionych i wydanych do użytkQwania celem uzupełnie­ nia bieżącego zapotrzebowania; metoda ta będzie stosowana w odniesieniu do przedmiotów ulegają­ cych szczególnie -szybkiemu zużyciu lub zniszczeniu (np. zastawa w zakła dach żywienia zbiorowego). złomu) 131 ~ M a t e r i a ł y w p r z e r o b i e. Konto 131 służy do księgowania operacji związanych z oddaniem materiałów do obcego przerobu. Konto 131 obciąża się wartością materiałów wydanych do przerobu obcego oraz kosztami przerobu i przewozu w obu kierunkach. Przychód materiałów przerobionych księguje się na dobro konta 131 i na ciężar właściwego konta zapasowego. 132 - O p a k o w a n i a. Na koncie 132 księguje się przedmioty, które służą do opakowania towarów, a nie są zaliczone do środków trwał y ch. . Na koncie 132 nie księguje się przedmiotów, które służą do opakowania dóbr rzeczowych przeznaczonych dó użytku w ewnętrzneg o, nie k s ięguje się równ ież żadnych materiałów podstawowych lub pomocniczych. Przychód - opakowań ksi ęgowany jest analogicznie do przychodu przedmiotów nietrwałych z tym, że ewentualne odchylenia ceny ewidencyjnej od kosztu własnego przenosi się na konto 192 "Eksploatacja opakowań". Sprzedaż opakowań księgowana jest bezpośrednio w ciężar kont rozra.chunkowych , ewentualne zaś różnice między ceną sprzedażną a ceną ewidencyjną przenosi się równi eż na konto 192. 133 - P a s z e. Na koncie 133 księguje się pasze dla inwentarza Zakup paszy ze źródeł zewnętrznych księguje się analogicznie do zakupu materiałów pomocnicżych, przychód z własnej produkcji w korespondencji z kontem 166 "Rozliczenie wykonanej produkcji rolnej". , Rozchód paszy obciąża odpowiednio konta kosztów produkcji rolnej lub kosztów handlowych. - Poz. 931 danych z kuchni do sali jadalnej, zaksięgowana poprzednio w ciężar ·konta 201 w cenie detalicznej, obniża się do wartości _tych materiałów w cenie zakupu. O d p a d k i. 135 - Na koncie 135 księguje się odpadki powstałe w toku pr~esów technologicznych oraz materiały i towary, które na skutek zniszczenia lub uszkOdzenia utraciły całko­ wicie swą pierwotną wartość użytkową . Przychód odpadków księguje się w korespondencji z kontami zapasowymi rozdz i ału XI i' XIV bądź z kontem 076 "Roszczenia z tytułu mank, ubytków i strat" - co do zniszczonych materi a łów i to~arów, z kontami produkcji . co do odpadków technologicznych. Rozchodem· odpadków zużytych na własne potrzeby obci ąża się konta kosztów, odpadków sprzeda. nych - konta sprzedaży. _' I n wen t a r z 138 - O d c h y l e n i a o d c 'e n e w i de n c y jn y c h ' a r t y kuł ó w s p o Ż y w c z y c h. Konto 134 uznaje się w korespondencji z kontem 124 za różnicę między ewidencyjną ceną detaliczną artykułów spożywczych składowanych w magazynach dów żywienia zbiorowego a ich ceną zakupu. zakła­ Obciążenie konta 134 następuje: }) za odchylenia przypadające na artykuły wydane z magazynu do bufetu - na dobro konta 182; 2) za odchylenia przypadające na artykuły zużyte do wytworz-e nia wyrobów gotowych wydanych z kuchni do bufetu - na dobro ' konta 182; 3) za przeniesienie odchyleń przypadających na mankc'l i ubytki - na dobro konta 077; 4) w korespondencji z kontem 201 "Sprzedaż detaliczna towarów" - za odchylenia przypadające na artykuły zużyte do wyrobu tych posiłków, które wydane są z kuchni do sali jadalnej. Księgowanie , o którym mowa w pkt 4, następuje przy pomocy tzw. czerwonego storna, na skutek czego wartość materiałów zużytych do wyprodukowania posiłków wy... y w y. Na ~oncie 138 ewidencjonuje się wartość inwentarza żywego zaliczonego do środków obrotowych przedsiębiorstwa , a więc zwierząt młodych w okresie odchowu i zwierząt w opasie. Wartość żywca ubojowego przemysłowego (w przedsiębiorstwach przemysłu mięsnego) ewidencjonuje się na koncie 123 " Materiały podstawowe" . Rozdział XII - - Place. W rozdziale XII występuje konto 141 "Płace podstawowe i dodatkowe". Konto 141 służy do rozliczania rzeczywistych wynagrodzeń , należnych pracownikom stałym lub zatrudnionym dorywczo. Właściwe instrukcje w sprawie sporządzania planów finansowo-gospodarczych określą szczegółowo nomenkl a turę plac podstaw6wych i dodatkowych księgowanych na koncie 141. Konto 141 obciąża się w zasadzie na dobro konta 071 "Pracownicy za płace" bądź 074 "Inne należności i zobowiązania" (pracownicy nieetatowi), uznaje się zaś w ciężar właściwych kont w rozdziałach I, II, X, XIII, XV, XVI i XVII. Konto 141 nie wykazuje salda na koniec okresu. Rozdział żywego. 134 - ż XIII - Produkcja. Rozdział 151 152 153 154 155 156 158 159 161 162 165 166 167 151 - XIII zawiera następujące konta: Produkcja podstawowa, Półfabrykaty, Produkcja pomocnicza, Koszty bezpieczeństwa higieny pracy, Remonty bieżące, Produkcja rolna, Koszty < wydziałowe, Koszty ogólno---zakładowe, Braki, Przestoje, Rozliczenie wykonanej produkcji przemysłowej, Rozliczenie wykonanej produkcji rolnej, Gospodarka działów pomocniczych. P r o d u k c j a p o d s .t a w o w a. W księgowości zakładów produkcyjnych na kencie 151 następuje rozliczenie kosztów produkcji wydziałów podstawowych. Koszty bezpośrednie księ guje się wprost na stronie Wn konta 151, koszty pośrednie natomiast przenosi się na to konto po uprzednim zgrupowaniu ich na koncie 158 "Koszty wydziałowe" oraz na koncie 159 "Koszty ogólno-1zakładowe" . Ponadto ,w dężar konta 151 księgUje się: ~ nakłady na uruchomienie now:ej __ produkcji ::( -" (Ma 111), Monitor Polski· Nr A~7-2 ~~~~------------------------ ~ ________________________________PM.r.n Strona Makonta 153 korespoodu~ - zaleWe od - ostateczn::j stratE: n:l. brakach (Ma 161). odbtorcy , przyj~tej reny i od charakleru produktow - p6Uabrykaty wlasnej prooukcji (Ma 152). (uslug) - z odpowiednimi kontami rozdzialow XI, XIII, Na dobra konta 151 ksi~uje si~: - k oszty rzeczy wiste gotow ,"j produkcji (Wn 165, XIV i XVI. lub 176) , • 154 - K 0 s z t Y be z pie c zen s t w a i hi g i en y koszty r zeczywiste p6lfabrykatOw (Wn 152), p r a c y. odpadki i ZWfoty materialow (Wn odpowiecinie Na k on ci~ 154 ewiden ejCl;mj e Sl~ n a klady na utrzykonto rozdz. XI) , manie h igien y i bezpi eczen st w a pracy na t erenie wydzia- braki hienaprawialne (Wn 161). low produkcyjnych i zakladu jako ca losc; *). Saldo kon ta 151 wyraia koszt wlasny produkcji Na konc ie tym n ie nalezy ewiden cj onowac naklaw t oku. ' d6w na ochron~ pracy 0 charakte r ze inwcst y cyjnym. Do konta 151 prowadzi si~ analitykE: wg grup wyZgroma dzone na k oncie 154 koszt y ulegajq przy rob6w (zlecen) bqdi: faz (proces6w produkcvjnych). Zaklady zyw ienia zbiorowego ewidencjonujq na koncu okresu sprawozda wczego jednor a zowemu rozliczeniu i przen ies ieniu w ci~za r kont: k o ncie 151 artykuly zywnosciowe w y da ne do kuchni. 153 - Produkcj a pomocnicza , Cenq ewidencyjnq dla tych artykul6w na koncie 151 158 - Koszty w yd zialowe, j 2St cena d e t a li cz n a ~ ""159 - K oszty og6lno-zakladowe Za arty kuly pobrane z magazynu do kuchni obci<!Za zaleznie ad charakteru omawian ych nakladow s;~ k on1·o 151 w korespondencji z kontem 124 "Arty"mie jsc" (wydzialow) , na r zecz ktorych zostaly k u ly spozywcze w zakladach zywienia zbiorowego". paniesione. Odchylenia ad cen ewidency jnych tych artykulow (tj. r6znicE: mi~dz y cenq detalicznq Ii cenq zakupu) 155 - Rem 0 n t y b i e ;i; q c e. po":cs ta wia s i~ na koncie 134. Wydanie wyrob6w goto Kont o 155 stuzy do ew idencj i k osztow remontow w v ch z kuchni k si~goW9.ne jest w rMny sposob zab iezqcych, wykonywanych bqdz s yste mem gospodarczym, lernie od t ego, czy odbiorcq ich jest sala jadalna czy bqdz zle cony m . tez buf'2t b qd z inny pimkt sp rzedazy de tal icznej. Z k onta 155 p r zen iesc n alezy na k onta odpowiednich Za pos Hki w yd ane z kuchni na sal~ jadalnq uma je wyd ~iah)w (b qclz na k onta kosztow ogolno-zakladowych si e; k onto 151 w dE:zar k onta 201 " Sprzedaz detaliczn a lub. koszt6w handlowvch) tylko t akie su my kosztow ret '1 '.'V:'\r6w" wartosciq artyktilow zywnosciowy ch (Sllrow·mont6w b iezqcych, ktore z punktu widzenia prawidloro w ) zuzytych do wytworzenia sprzed an y ch posilk6w. wego rozliczenia kosztow w czasie odniese moina do Wartose t~ oblicza si~ drogq przemnozenia odpookresu spr awozdawczego. wiad a jqcych normom ilosci surowcow wchodzq ~ych . Jezeli na koszty rem on tow stworzono rezerwE: na w s k fad poszczeg6!nych .pos ilk6w (porcji)prz-ez ceny koncie 112 "Rezerwa na wydatki p r zyszlych okres6w" 1 d <7h iczne tych surowc6w oraz przez iloSe fakty cznie (na tzw. r e monty planowo-zapobi ef{awcze), uznanie konh w y danych · posilk ~w. 155 nast~puie w ci~zar konta 112. . Wydanie wyrobOw gotowych z kuchni do bufetu Saldo konta 155 wyraia nie roiliczone koszty ~­ ks i~guje si~ na · kontach 151 , 179 i 182. Konto 151 montow biezqcych i pozostaje n,a tym koncie na nas~y uznaje si~ wartosciq zuzyty ch surowc6w obliczonq ok res, a w bilansie miesiE:Czn ym i kwartalnym wykazyw sposob podany uprzednio; konto 179 " Towary wane jest sta tystycznie w poiycji ,.NakJady przyszlych w punktach sprzedazy detalicznej" obciqia si~ wa rtookresow". Bilans roczny nie powinien w zasadzie zawiesci q wyrob6w gotowych wyrazonq w cenach sprzedaz. rae nie rozliczonych kosztow reman tow biezqcych. nych jadlospisu; konto 182 "Odchylenia od cen ewid "ncyjnych towarow" uznaje si~ roznic14 mi~zy zapisem 156 - Pro d u k c j a- r 0 1 n a . n a stronie Wn konta 179 i zapisem na stronie Ma Na koncie 156 ksi~uje siE: koszty pradukcji roSlinkonta 15I. nej i produkcji hodowlanej . JednoczeSnie z tymi zapisami nalezy przeniese przy ksi~gowaniu produkcji roSlinnej konta f 56 z konta 134 na stron~ Ma konta 182 odchylenia przyprowadzi siE: opr6cz kont analitycznych -- zbierajqcyeh padajqce na surowce zuzyte do wytworzenia wydakoszty roku sprawozdawczego wg poszczegolnych dzianych wyrob6w gotowych. low produkcyjnych - specjalne konto analityczne dla 152 - Pol f a b r y kat y . uj ~cia kosztow lat przyszlych. Z kon t a tego na poczqtku Na koncie 152 ewidencjonuje siE: p6lfabrykaty kazdego roku przenosi si~ na konta anality czne wlasc'iwlas nej produkcji~ podlegajqce skladowaniu w maga- wych diialow produkcyjnych nakladv przypadajqce na biezqcy rok sprawozda wczy. Konto 156 obciqza si~ koszzynach. tami bezpoSrednimi biezqco. a w koncl1 roku - kosztaNa stronie Wn konta 152 ksi~uje si«=: p6lfabrykaty mi posrednimi w korespondencji z kontem 159 "Ko~ty T)rzyj~te do magazynu z produkcji, na stronie Ma og61no-zakladowe" . ·-,olfabrykaty oddane do produkcji w okresie sprawoDla ustalen ia kosztow przypadaj qcy ch na produkcj~ zdawczym. roslinnq w roku sprawozdawczvm nalezy z ogolnej sumy Ksi~gowan na tym koncie dokonuje siE: w zasadzie - az w miesiqcu na podstawie prowadzonej bie-.lqcO kosztow potrqcie straty powstale na skutek kl~sk zywiolowych oraz produkcj~ w tOKU: Straty po:wstale na skutek '(artoteki iloSciowej. !c; 153 -:- Pro d u k c j a porn 0 c n i c z a. Na koncie 153 ksiE:guje si~ w zakladach produkcyj!lych koszty wydzial6w pomocniczych. Do konta 153 prowadzi siE: ewidencjE: anality~znq l~Nzgl~dniaj qCq podzial kosztow na poszczeg61ne wyOZialy pomocnicze (np. warsztat mechaniC7jlY' kotlownia), A w rarnach wydzial.ow na pozycje kosztOw obowi<l3UjqCe przy sprawozdawczosci i planowanhL *) Zakres poj~cia koszt6w higieny i bezpieczenstwa pracy podaje "Nomenklatura nakladow na bezpieczen_ stwo i higien~ pracy w wyodr~bniony ch planach finansowych" -- ustalona przez Departament Zatrudnienia, Plac i Norm P.K.P.G. (patrz Biuletyn Fin. P.K.P.G. z 1949 r. Nr 10, str. 321). Wymieniona "Nomenklatura" stanowic wfnna podstaw~ ella sprawozdawczosci analitycznej , · dopOki poszczegolne pozycje sprawozdawcze nie zostanll ostatecznie ustalone odr~bnymi zarz'ldzeniami. Monitor Polski Nr A-72 - 993 ki~k żywiółowych przenosi się z konta 156 w ciężar konta strat i zysków, natomiast produkcja w toku pozostaje na koncie 156 i przechodzi do bilansu rocznego. Przez produkcję w toku rozumie się oprócz na kładów lat przyszłych również zbiory nie omłócone. Produkcja gotowa dzieli się na produkcję podstawową, np. zboże , przyrost wagi żywca, i produkcję uboczną,. np. słoma , nawóz. Przedmiotem kalkulacji jest tylko produkcja podstawowa, produkcję uboczn ą wycenia się po cenach planowych. Wartość produkcji gotowej przenosi się w końcu roku w ciężar konta 166 "Rozliczenie wykonanej produkcji rolnej". 158 - K o s z t Y w Y d z i a ł o w e. Na koncie 158 zbierane są koszty po śre dnie , powstana pos ?: cze~ólnych wydziałach podstawowych. Do konta 158 prowadzi się ewid encję analityczną uwzględn i ającą podział kosztów na poszczególne wydziały , a w ramach wydziałów na pozycje kosztów, oboWiązujące przy sprawozdawczości i planowaniu. Koszty wydziałowe przenosi się w ciężar konta 151 "Produkcja ,p odstawowa". jące 159 - K o s z t Y o g 'ó l n o - z a kła d o w e . Na koncie 159 ewidencjonuje się koszty pośrednie, z całoks.ztałtem dz iał alności produkcyjnej , w tym zarówno koszty ogólno-produkcyjne, jak i koszty administracyjne zakładów przemysłowych i rolnych. Koszty ogólno-zakładowe przenosi się w zasadzie w cię­ żar konta 151 "Produkcja pod~tawowa" i 156 ..Produkcj a rolna". związane 161 - B r a k i. Na koncie 161 ustala się straty na brakach produ 1' cyjnych. Przy brakach naprawialnych w ciężar konta In księguje się koszty samej naprawy; przy brakach ni 'naprawialnych konto 161 obciąża się pełnymi kosztar" i braku w korespondencji z kontem 151. Konto 161 uznaje się w ciężar konta 135 za uzyskany złom, w pozostałej zaś części stanowiącej ostat e czną stratę w ci ~ża r konta 151 " Produkcja podstawowa". 162 - P r ze s t o j e. Konto 162 służy do rozliczenia strat związany ' h z częściowym lub całkowitym unieruchomieniem pro~ c ­ su produkcyjnego. Stratami tego rodzaju są płace wyp ła­ cone za CZas przestoju i odpowiednia część kosztów wydziałowych lub ogólnozakładowych. Konto 162 unaje się w ciężar .konta strat i zysb )w za straty na przestojach wywołanych siłą wyższą , w pozostałej zaś części w ciężar konta 158 "Koszty wydziałowe" bądź 159 " Koszty ogólno-zak1adowe". 165 - R o z l i cz e n i e w y k o n a n e j d u ~ c j i P r z e m y s ł o w e j. p r 0,- Konto 165 występuje tylko w przypadkach, gdy wyroby gotowe (lub usługi) ewidencjonowane są po koszcie planowanym lub w cenach zbytu. Po cenach tych przenosi się bieżąco produkcję gotową ze strony Ma konta 165 w ciężar konta "176 "Wyroby gotowe w zakła­ dach przemysłowych i rolnych", bądź w ciężar odpowiedniego konta rozdziału XVI. . W końcu miesiąca konto 165 obciąża się kosztami rzeczywistymi produkcji gotowej na dobro konta 151 "Produkcja podstawowa" lub konta 153 "Produkcja pomocnicza". W przypadku ewidencjonowania wyrobów gotowych po koszcie planowanvm saldo konta 165 przenosi si~ na konto 177 "Odchylenia od kosztów planowanych --.. - Poz. 9~ł wyrobów gotowych". Analogiczni e rozlicza ·się powstałe n::l " koncie Hi5 różnice mi ędzy produkcją li czoną po k os zcie własnym , a li czoną po cenie zby tu, z tym jednak, że odchyleni:! k s i ęguje się nie na koncie 177, lecz n 1 koncie 176 " Wyroby gotowe w zakładach p rzemysło­ wych i rolnych", ewidencjonując je w analityce odr ębnie od wyrobów got owych (ewidi?l1 cj;mowanych VI cen ie zb ytu). Odchylenia dotyczą c e usług przenosi się wprost na konto spr zedaży. 1. 66 - R o z l i c z e n i e w y k o n a n e j d u k c j i r o l n e j. p r o- Na koncie 166 kontroluj e się wykonanie planu ;,oszt6w produkcf rośl i nnej i h odowlanej. Got ową prod ukcję księguj e się bi eż ąco p o planow anym koszcie własnym na dobro konta 16"6 i w cl~ż2r konta 176 " Wyroby gotowe w zakładach przemysłowych i rolnych" - j eżeli chodzi o produkcję prz eznac 7;mą do sprzedaży, . w cięż ar zaś właściwy c h kont ro z d z. iału XI "Mater i ały" jeżeli chodzi o pr o duk cję prze znaczoną Im użytek wewnptrzny (nasiona , pasza) oraz przyrost wagi młodych zw ie rząt i opasów (138 " Inwentarz żywy") , Raz do roku konto 166 obciąża się kosztami rzeczywistymi ukończone j rolnej produkcji podst'fWOwej i kosztami planowanymi rolnej produkcji ubocznej . Powstał e w wymku księgowań odchy lenia na k oncie 166 przenosi się na t e konta, na które przeniesione zlJstały ostatecznie wyroby gotowe, bądź materiały na wlasny użytek. 1~7 - G o s p o d ark a d z i a łów P o m o en i c z y c h. Na koncie 167 księguje się nakłady i dochody gospodarki mieszkaniowej oraz dzi ałaJ~ości U Słl ~ 'Co wej i produkcyjnej , prowadzonej w takIch rozmIarach, że dla potrzeb sprawozdawczości, planowania - i k Ll11L1:łacji zbędne jest k Jrzystani ' z rozbudowane!!o svst.<" ,u kont rozdziału XIII. Zakładami takimi mogą być nieduże pralnie i malarnie, zakłady fryzjer skie, warsztaty napraw obuwia, jednostki transportowe itp. Konto 167 obciąża się za nakłady, . a uznaje za wykonane usługi i wyroby. Saldo konta 167 (po uwzględnieniu ewentualnego remanentu produkcji w toku) przenosi się W końcu roku na konto 214 "Straty i zyski". Rozdział XIV Towary. Rozdział XIV zawiera następujące konta: Rozliczenie faktur i towarów, Towary w składnicach, Towary w hurtowniach, Towary w punktach skupu, Wyroby gotowe w zakładach przemysłowych i rolnych, 177 - Odchylenia od kosztów planowanych - wyrobów gotowych, 178 - Towary w składach sezonowych, 179 ...:...- Towary w punktach sprzedaży detalicznej, 182 - Odchyienia od cen ewidencyjnych towarów, 184 - Rezerwa na podatek obrotowy, 185 - Koszty obciążające zapasy towarów, 187 - Towary na przechowaniu u odbiorców, 189 - Towary wysłane . 171 173 174 175 176 - 171 - R oz l i cz en i e f a k t u r i .t o war ó w. Konto 171 jest kontem pomocniczym służącym do ustalenia i rozliczenia rozbieżności pomiędzy fakturą ,d ostawcy a dowodem przyjęcia towarów, zarówno pod względem wartości jak i czasu otrzymania. Umożliwia ono w ten sposób bieżące ustalenie man!t i ubytków -..... -- Monitor Polski Nr A-72 - 994 Poz. 93~ składowanych towarów znajdują odQicie wartościoW1e w transporcie oraz w końcu okresu sprawozdawezego na koncie 174 w cenach ewidencyjnych, tz'u. · w ce~ach. ustalenie wartości towarów w drodze i dostaw towaropo których dane towary ewidencjonowane są na kontach wych nie fakturowanych. analitycznych. Na stronie Wn konta 171 księguje się zapłacone Konto 174 obciąża się: lub zaakceptowane faktury dostawców. W końcu okresu 1) za towary przyjęte do magazynu w korespondencji ' w ciężar kon.ta 171 księguj e się w korespondencji z kontem 171 "Rozliczenie faktur i towarów"; z kontem 068 "Dostawy nie fakturowane" w a rtość 2) za ujawnione przy inwentaryzacji nadwyżki towatowarów otrzymanych, na które ' n ie na desz ły faktury. rowe uznając konto 214 "Straty i zyski"; Na stronie Ma konta 171 k sięguje się : 3) za ró ż nicę między ceną e widencyjną i ceną zakupu 1) wartość towaróvv w cenie za:<upu w korespondencji: na dobro konta 182 "Odchylenia od cen ewidencyja) z odpowiednim kon.tem magazynowym r ozdz. XIV nych towarów". . za towary otrzymane, z ewent. zapisem Konto 174 uznaje się: uzupełniają cym na koncie 182 w przypadku 1) za towary sprzedane w korespondencji i odpowiedewidencjonowania towarów w cenach innych nim kontem sprzedaży (203, 202, 201> oraz w koreniż ceny zakupu; spondencji z kontem 182 - za różnicę między ceną
  18. b)z kontami rozdz. XVI - za towary sprzedane ewldencyjną i ceną zakupu sprzedanych towarów;lub przerzuco!1e w tranzycie i refaktur owane 2) za prze rzuty towarów w korespondencji z konodbiorcy;
  19. c)z kontem 189 "Towary wysłane", w końcu tem 209 oraz z kontem 182 - za różnicę między ceną ewidencyjną a ceną zakupu; okresu za towar y sprzedane w tranzycie a nie refakturowane; , 3) za towary oddane do przerobu - w korespondencji 2) wartość otrzymanych opakowań - w korespondencji z kontem 151 "Produkcja podstawowa" - za wartość z kontem 132 "Opakowania" i ewent. z kontem 192 w cenie zakupu i z kontem 182 - za różnicę między "Eksploatacja opakowań" za różnicę między ceną ceną ewidencyjną a ceną zakupu; ewidencyjną opakowań a ceną fakturową; 4) za stwierdzone przy inwentaryzacji manka i ubytki 3) fakturowane koszty zakupu towarów 'otrzymanych - w korespondencji z kontem 076 "Roszczenia z ty": w korespondencji z odpowiednim ~ontem rozdz. XV tułu mank, ubytków strat". "Koszty handlowe"; 175 - T o war y w p u n k t a c h s k u p u. 4) wartość mank i ubytków transDortowych - w korespondencji z kontem 076 "Roszczenia z tytułu Na koncie 175 księguje się towary w punktach mank, ubytków i strat". (składach) skupu. Ceną ewidencyjną jest cena zakupu Saldo Wn konta 171 przedstawia wartość towa(skupu) . rów (w cenie zakupu - fakturowane koszty zakupu) Konto 175 obciąża się: ł opakowań, zakupionych a nie otrzymanych do końca 1) za . zakupione i przyjęte przez magazyn produkty okresu sprawozdawczego. W sprawozdaniach okresowych w korespondencji z kontami 066 "Dostawcy za faktusaldo powyższe wykazywane jest w pozycji "Towary ry pozainkasowe", 041 "Kasa" lub 073 "Pracownicy w drodze". ' za sumy do rozliczenia" w zależności od sposobu rozliczania skupu; 173- T o VI a r y w s kła d n i c ac h. 2) ża ujawnione prży inwentaryzacji nadwyżki towaKonto 173 ' służy do wartościowego ujęcia stanu rowe w korespondencji z kontem 214 "Straty i zyski". towarów w składnicach. Konto 175 uznaje się: Wszelkie zmiany ilościowe towarów znajdują odbi1) za towary sprzedane w korespondencji z kontem 203 cie wartościowe na koncie 173 w cenach ewidencyjnych, "Sprzedaż hurtowa towarów"; tzn. cenach, "Po których dane towary ewidencjonowane 2) za przerzuty towarów - w korespondencji z kontem są na kontach anaJitycznych. 209 "Przerzuty"; Konto 173 obciąża się: 3) za towary oddane do przerobu - w korespondencji
  20. l)za towary przyjęte do magazynu wkoresp óndencji z kontem 151 "Produkcja podstawowa"; z kontem 171; 4) za stwierdzone przy inwentaryzacji manka i ubytki 2) za ujawnione przy inwentaryzacji nadwyżki towa..-:.. w korespondencji z kontem 076 "Roszczenia rowe uznając konto 214; z tytułu mank, ubytków i strat". 3) za różnicę między ceną ewidencyjną i c eną zakupu 176 - W y r o b y •g o t o w e w z a kła d a c h p r z ena dobro konta 182. m y s ł o w Y c h i r (' l n y c h . Konto 173 uznaj e się: 1> za towary sprzedane w korespondencji z odpowiedNa koncie 176 księguje się wyroby gotowe znajdunim kontem sprzeda ż y oraz w korespondencji z konjące się w magazynach zakładów przemysłowych lub t~ 182 za różnicę pomiędzy c e ną ewidencyjną rolnych. a ceną zakupu s przedanych towarów; Przychód wyrobów gotowych z produkcji do ma2) za towary oddane do przerobu w korespondencji gazynu księguje się w k o'respondencji z kontami 165 z kontem 151 za wartość w cenie z'lkunu i ewentulub 166, jeżeli ceną ewidencyjną jest planowany koszt alnie z kontem 182 za r óż nicę między ceną ewidenwłasny lub cena zbytu. , cyjną a ceną zakupu; J eżeli wyroby gotowe ewidencjonuje s i ę w rzeczy3) za stwierdzone przy inwentaryzacji manka i ubytki wistym koszcie własnym strona Wn konta 176 korew korespondencji z kontem 076. sponduje bezpośrednio z kontem 151 "Produkcja pod174 - T o war y w h u r t o w n i a c h. stawowa" lub 153 "Produkcja pomocnicza". Wartość Konto 174 służy do wartościowego ujęcia stanu to- wxrobów sprzedanych przenosi się po cenie ewidencyjwarów w składach hurtowych, należących zarówno do nej z ,konta 176. w ciężar kOI).ta 201 lub 203. Na koncie 176 księguje się ponadto ' e~idencjon(»­ przedsiębiorstw handlu hurtowego jak i do przedsię­ wane na odrębnej karcie analitycznej odchylenie ceny biorstw handlu detalicznego. Wszelkie zmiany ilościowe " ; ;;. " Monltor Polski Nr A-72 --9_9_5___________________________________~P~o~z._n~3~t ewidericyjnej produkcji ' od rzeczywistego kosztuwlasnego:
  21. a)w stoounku do produkcji przemyslowej, ewidencjonowanej w cenie zbytu -- w korespondencji z kontem 165;
  22. b)w stosunku do produkcji rolnej ewidencjonowanej 'po koszcie planowanym ~ w korespondencji z kontem 166. 177 __ 0 d c h y 1 en i a 0 d k 0 s z tow p I a n ·o w anyc h w y rob 0 W got 0 w y c h. Konto 177 wyst~puje tylko w przypadku ewidencjonowania gotowych wyrobow przemyslowych po koszcie planowanym. Nadwyzk~ planowanego kosztu ponad rzeczywisty koszt wlasny wytworzonych wyrobow gotowych ksi~­ guje si~ na stronie Ma konta 177 i , w ci~zar konta 165, nadwyzk~ rzeczywistego k0sztu wlasnego ponad koszt planowany na stronoie Wn konta 177 i na dobro konta 165. ' W miar~ sprzed"zy wyrobow gotowych odchylenia przenoszone Sq z konta 177 w c 2 ~zar odpowiednich kont rozdz. XVI "Sprzedaz i przerzuty" w formie zwyklego zapisu ksi~gowego lub czerwonego starna. ' 178 -- Tow a r y w skI a d a c h s e z 0 now y c h. " Na koncie 178 ksi~guje si~ produkty rolne zn'ajdujqce sj~ w skladach specjalnie przeznaczonych do sezonowego przechowywania towarow. Dotyczy t o wszelkich zakladow handlowych, w ktorych sklady take wyst~pujq, z wyjqtkiem zakladow zywienia zbiorowego, w ktorych produkty rolne rejestrowane Sq w kazdym przypadku na koncie 124 "Artykuly spozywcze w zakladach zywienia .zbiorowego". Cenq ewidencyjnq dla produktow w skladach sezonowych jest cena zakupu. Konto 178 obciqza si~: 1) za zakupione w celu przechowywani a produkty rolne -- w kore~pondencji z kontem 171 "Rozliczenie faktur i towarow"; 2) za przyj~te do skladowania produkty rolne, poczqtkowo przeznaczone dozwyklej sprzedazy i ewidenc jonowane na innych kontach zapasowych w korespondencji z odpowiednimi kontami mag~zyno­ wymi; 3) za nadwyzki ujawnione przy inwentaryzacji, uznajqC konto 214 "Straty i zyski". Konto 178 uznaje si~: 1) za sprzedane produkty w korespondencji z kontem 203 "Sprzedaz hurtowa towarow"; 2) za produkty oddane do przerobu -- "". korespondencji z kontem 151 "Produkcja podst<iwowa"; 3) za manka i ubytki stwierdzone przy inwentaryzacji -- w korespondencji z kontem 076 "Roszczenia z tytulu mank, ubytk6w i strat". 179 -- Tow a r y w pun k t a c h d eta 1 i c z n e j . s p r zed a z y Konto 179 sluzy do ksi~gowania towarow znajdujq;cych si~ w miejscach sprzedazy detalicznej , wyst~pujq­ cych zarowno w .z akladach handlu detalicznego, jak teZ w zakladach zywienia zbiorowego. W zakladach handlu detalicznego konto 179 koresponduje po stronie Winien: 1) za towary przyj~te do sprzedaiy -- z kontem 171 "Rozliczenie faktur i towarow" -- za wartoSc w cenie zakupu i z kontem 182 "Odchylenill od cen ewidencyjnych towarow" -- za roznic~ mi~dzy cenq zakupu i cenq ewidencyjnq; 2) za nadwyzki towarowe, ujawnione przy inwenta- . ryzacji -- z kontem 214 "Straty i zyski"; po stronie zas Ma: 1) za towary sprzedarie:
  23. a)bezposrednio konsumentom prywatnym .- z kontern 201 "Sprzedaz detaliczna towarow",
  24. b)na zaopatrzenie przedsi~biorstw, instytucji i urz~­ dow -- z kontem 202 "Sprzedaz drobnohu r towa towarow"; . 2) za manka i ubytki stwierdzone przy inwentaryzacji - z kontem 076 "Roszczenia z tytulu mank, ubytkow i strat". Zaklady zywienia zbiorowega ksi ~gujq na kOIicie ] 79 towary znajdujqce si~ w bufetach lub innych miejscach sprzedazy defalicznej i to zarowno towary nabyte (obcej produkcW jak teZ towary wytworzon e we wlasnym zakresie. Towary te ksi~gowane Sq zawsze w ich ostatecznej wartosci sprzedainej, to znaczy: albo
  25. a)w cenach detalicznych (np. pieczywo, papi erosy, zapalki). albo
  26. b)w cenach bufetowych, tj . cenach detalicznych powi~kszonych 0 pewien narzut (np. napoje alkoholowe, owoce), alba
  27. c)w cenach jadlospisu, tj . w cenach ustalonych drogq kalkulacji. Przychod towar ow do bufetu ksi~Rowanv jest w ci~iar konta 179 w korespondencji z kontem 124 "Artykuly spo:iywcze w zakladach zywienia zbiorowego" jeZeli chodzi 0 towary .nabyte, i z kontem 151 "Produkcja podstawowa" -- jezeIi chodzi 0 towary wlasnej produkcji. Przychod towarow Rabytych powoduje j ednoczesnie przeniesienie odchylen przypadajqcych na t e towary z konta 134 " Odchylenia od cen ewidf:ncyjnych artykulow spozywczych" na kento 182 "Odchylenia od cen ewidencyjnych towarow". W przypadku gdy cena ewidencyjna towaru w bufecie jest wyisza od ceny ewid~ncyjnej tego samego towaru 'oN ma~azyn i e (tj. ceny de"ialicznej), roznic;~ ksi~guje <;:: ~ rowniei na koncie 182. Przych6d wyrobow wlasnych ' do bufetu ksi~gowa­ ny jest w sposob nast~pujqcy: 1) konto 179 obciqia si~ wartosci q wyrobow gotowych przyj~tych do sprzedaiy po cenach ewid encyjnych bufetu, tj. jadlosp;su ; 2) konto 151 uznaje si~ wartosci q surowcow, zu7.ytych do wytworzenia tych wvrob6w, po cenach ewidencyjnych magazynu , tj . detalicznych; 3) konto 182 uzn aje si~ wartosci q roznicy m il';dzy zapi sem na stronie Wn konta 179 i na st r onie Ma . konta 151; 4) jednoczesnie przenosi si~ na konto 182 z konta 134 odchylenia przypadajqce na zuzyte surowce. Wartosc sprzedanych towarow nabytych k.<; i~gowa­ na jest biezqco po cenie ewidencyjnej na dobro konta 179 i :.v ci~zar konta 201 "Sprzedai detaliczna towarow", z tym, ze w koncu miesiqca zapis na stronie Wn konta 201. zostaje wystornowany w k or espondenc.i i z kontem 182 w wysokosci odchylen przypadaj qcych na sprzedane towary. Wartosc sprzedanych wyrobow wlasnej produkcji ksi~gowana jest rowniez biezqco na dobro konta 179 wg cen ewidencyjnych. obciqzen ie jednak konta 201 nast~puje w tym przypadku wg cen det8licznych zuiytych do produkcji surowcow wg ich norm zuiycia z jednoczesnym obciqzeniem kenta 182 za narzut zakladu zywienia zbiorowego. Storno odchylen przypadajqcych na zuzyte surowce nast~puje w koncu okresu pOdobnie jak przy sprzedaiy towarow nabytych. - ManUal" Polski Nr A-n - - ~.931 996 - - -~- --,- -- -,-,-- - - - - ---------- 182- o ą ,ę' h y 'l en i a o d c e n e w i d e ,n e y jn y 'c h t o war ó w. Na konc ;e 182 księguje się różnicę pomiędzy warw rozdz. XIV zapasów towarowych wg cen e''1idencyjnych a ich wartością wg cen zakupu. Kónto 182 uznaje się: 1) za różnicę pom;ędzy ceną ewidency :ną a ceną zakupu zaprzychodowanych towarów w korespondencji z cd,")ow edn :m kontem rozdz. XIV; 2) w zakład'łch żyw'enia zbiorowego:
  28. a)' za różn i cę p om i ędzy ceną ewidencyjną (detal i czną) art y kułów wydanych z magaz:ynu (konto 124) lub z kuchni (konto 151) a ceną ewidencyjnw towarów lub w!iTobów własnych przyjętych do bufetu, czyli za narzut zakładu żywieni a zbioro"vego, w korespondencji z kontem 179 "Towary w punktach sprzedaży detal' cznej", '
  29. b)za różnicę między ceną zakupu a ceną. ewidencyjną artykułów wydanych z magazynu (konto 124) lub z kuchni (kontQ., 151) do bufetu w korespondencji z kontem 134, Konto 132 obciąża się: 1) za różnicę między ceną zakupu a ceną ewidencyjną towarów sprzed:mych w korespondencji z odpow iednim kontem magazynowym; 2) za zreal izowany narzut zakładu żywienia zbiorowego przy sprzedaży wyrobów własnych z bufetu w korespondencji z kontem 179 "Towary w punktach sprzedaży d etalicznej " ; 3) za przeniesienie odchyleń przypadających na stwierdzone manka i ubytki - w korespondencji z kontem 077. O ile wartość sprzedanych towarów lub wyrobów księgowana jest bieżąco w ciężar kont rozdz. XVI wg cen wyższych od ceny zakupu w końcu okresu sprawozdawczego; na koncie 182 dokonuje się odpowiedn;ego ~apisu korygującego w korespondencji z kontami rozdz. XVI (czerwone storna). .. ;.. tością uję1ych -- 184 - R e z e r w a n a p o d a t e k o b r o t o w y. Konto 184 występuje w tych przypadkach, gdy wyroby ewidencjonowane są na kontach zapasowych w cenie detalicznej z rezerwowanymi odchyleniami od cen ewidencyjnych, a to z uwagi na to, że podatek obrotowy , nie jest pokrywany z tych odchyleń, Utw9rzona rezerw a na p odGtek ob r otowy, pł a tny z chw i lą spr z eda ż y, księgow a na jest na stronie M a konta 184 w korespon, d encji z odpowiednim k on t em m agazynow ym, p r zez co koryguj e ona ł ąc zn :e z odchyleniami wart o ść ewid encyjną t y ch wyrobów do ich \\;artości w g kosztu własne­ go. Obci ąż en ie konta 184 na dobro konta 081 "R ozrachunki z t y tułu p oda tk ów, danin i o pł a t" n astęp uje w momenci e spr ze d aż y t ych wyrobów. 185 - K o s z t Y o b c i ą ż a j ą c e t 6 war ó w . z a p asy Na koncie tym k s ięgUj e się w końcu każd e go okresu sprawozd a.wczeg o n a kład y, prz ypa d'łjące na r emanent towarów, w koresp ondenc: i z kontami rozd zi ału XV. Na pocz ątk u n "st ępne go okresu zapis pow yższy podlega wystornowaniu. 187 - T o w a r y n a p r z e c h o w a n i u b i o r c ó w. u o d- Na koncie 187 księguje się towary i wyroby wysła­ ne do odbiorcy, lecz przez niego nie zakupione, gdyż: albo odbiorca odmówił ółkceptu faktury, a dostawca godzi $ i ę na anulowanie umowy kupna - sprzedaży, albo też odbiorca zaakceptował fakturę, lecz z bra- ku środków nie jest , w stani;e jej z~pJacić, ~ OOsta~ca uznaje to za powód do anulowania transakcji, o ile odpowiednie przepisy na to zezwalają. Księgowanie przebiega następująco: 1) czerwone storno sprzedaży w korespondencji z kontem odbiorcy; 2) przeniesienie kosztu własnego sprzedaży (czerwone storno) w ciężar 'konta 187; 3) przeniesi,enie kosztów fakturowanych w c ; ężar konta 187 w korespondencji z kontem odbiorcy 061-062. 189- T o war y wysłane. Towary i wyroby wysłane w ciągu okresu sprawozdawczeg'o do odbiorców, na które do końca okresu n;e oddano faktury na inkaso lub nie przesłano jej bezpośrednio odbiorcy (przy fakturach poza inkasowych), k~jęgowane są na koncie 189 "Towary wysłane". W związku z tym w końcu okresu sprawozdawczego wartość tych towarów w cenie ewidencyjnej przeniesiona zostaje z kont magazynowych w ciężar konta 189 "Towary wysłane". W następnym okresie sprawozdawczym po wysła­ niu faktur uznaje się konto sprzedaży w c i ężar konta odb lorcy za zafakturowaną wartość towarów, a jednocześnie obciąża się konto sprzedaży wartośc i ą sprzedanych towarów w cenie zakupu w korespondencj i z kon- , tern 189 i k~ntem 182. Rozdział XV - Koszty handlowe. 191 1H2 193 194 195 196 197 198 199 - Rozdział XV zawiera następujące konta: Odsetki, Eksploatacja opakowań, Koszty punktów skupu, Koszty składów sezonowych, Koszty składnic i biur zbytu (sprzeda ży\. Koszty hurtowni, Koszty punktów sprzedaży detalicznej, Koszty zakładów żyw i enia zbiorowego, Koszty zarządu . 191 - .o d s e t ki. W ciężar konta 191 księguje się odsetki zapłacone, a na dobro --..:.. odsetki otrzymane. Saldo Wn tego konta przenosi się w końcu okresu sprawozdawczego na odpowiednie konta kosztów handlowych (193-199) i konta rozdz. XIII, ewentualne saldo Ma - na kO!lto strat i zysków. 192-Eksploatacja opakowań, ' Na koncie 192 us'.::lla si ę w y n ik ekspl o atą cji op a- kowań . Konto 192 obci ąża si ę za nakłady i straty ZW j 2. zane z użytkowan i em op akowań. Należ ą do nich ró żn ' ce­ uj emne mię dz y c eną e wi de nc yjn ą a ce ną zaku pu b ądź ceną sp rz e d aż y, k oszty napraw, wynik likwi d :tcji op akowa n itp, Na stron ie Ma konta 192 ks i ęguje si ę doch od y z ekspl oatacji op a k owań, Należ ą d o n ich różni ce d odatnie m i ędzy ceną e w i dencyjn ą a ceną zakupu b ą dź ceną sprzedażną , w artość: m a t er i ału u zyskanego przy likwid-acji opak owań, wartość op a k owań otrzymanych b ezpłatnie itp. Saldo Wn k onta 192 przenosi si ę ,w k ońcu okresu sprawozdawczego na odpow iednie konta kosztów handlowych (193 - 199) lub kosztów produkcji r ozdz. XIII. Saldo Ma przeks ' ęgowuje się w końcu roku na k onto 214 "Straty i ·zyski" . 193 - K o s z t Y P u n k t ó w s k u p u, Na koncie 193 ks i ęguje się nakłady ponoszon e przez punkty, placówki i składy skupu, z wyjatkiem nakładów na sezonowe składowanie płodów rolnych. MQnitor Polsk:.:i---.::N~r~A.:.----.::7-=2_ _ _ _ _ _ __ .______ 9_97_ _ _ _ __ __ __ _ __ Nakłady te grupuje się w nakłady analityce następująco: bezpośrednie: 1) przewozy kolejowe, wodne, powietrzne syłki oraz prze- pocztowe:
  30. a)wysyłkowe,
  31. b)inne; 2) przewozy pozostałe:
  32. a)do punktu skupu r
  33. b)wysyłkowe,
  34. c)inne; 3) składowanie, przerób handlowy i opakowanie; 4) ubytki w granicach norm i straty towarowe; 5) ubytki w części przekraczającej normy; nakłady pośrednie: 6) płace; 7) narzuty na płace; 8) utrzymanie nieruchomości i ruchomości:
  35. a)czynsz dzierżawny,
  36. b)amortyzacja środków trwałych,
  37. c)remont bieżący środków trwałych,
  38. d)umorzenie, zużycie i remont przedmiotów nietrwałych,
  39. e)pozostałe nakłady; 9) nakłady biurowe (telekomunikacja, poczta, materiały itp.); 10) podróże służbowe i utrzymanie własnego taboru osobowego; 11) odsetki i prowizje bankowe; 12) eksploatacja opakowań; 13) pozostałe nakłady. W końcu okresu sprawozdawczego nakłady bezpośrednie (z wyjątkiem nakładów podanych w pkt 1 lit.
  40. a)i pkt 2 lit.
  41. b)przenosi się z konta 193 na konto 185 "Koszty obciążające zapasy towarów" - w części proporcjonalnej do zapasu towarów zn?jdujących się w magazynach, w części zaś proporcjonalnej do towarów sprzedanych pozostawia się na koncie 193 i w końcu roku przenosi się na konto 214. Nakłady wymienione w pkt 1 11t.
  42. a)i pkt 2 lit.
  43. b)przenosi się również w końcu roku na konto 214. Nakłady pośrednie dzieli się w części odpowiadają­ cej planowemu stosunkówitych nakładów do wartości dokonanego skupu na obciążające remanent towarów i dotyczące sprzedanych towarów. Pozostała ich część stanowi nakłady przyszłych okresów i przenoszona jest w końcu okresu sprawozdawczego na konto 111. Nakłady obciążające remanent towarów przenosi się w końcu okresu sprawozdawczego na konto 185. Reszta nakładów pozostaje na koncie 193 i Vi końcu roku zostaje przeniesiona na konto 214 "Straty i zyski". 194 - K o s z t Y s k ł, a d ó w s e z o n o w y c h. ,Na koncie 194 księguje się nakłady na składowanie warzyw, owoców itp. w specjalnych przechowalniach, kopcach itp. urządzeniach, przystosowanych do zabezpieczenia łatwo psujących się towarów, ' Składy sezonowe (a więc i konto 194) mogą wystąpić zarówno w placówkach skupu jak i w placówkach handlu hurtowego i detalicznego. Nakłady na składowanie sezonowe grupuje się w analityce następująco: 1) przewozy kólejowe, wodne, powietrzne oraz przesyłki pocztowe
  44. a)wysyłkowe,
  45. b)inne; 2) przewozy pozostałe: Porz. 931
  46. a)wysyłkowe,
  47. b)inne; 3) składowanie, przerób handlowy i opakowan:ie; 4) ubytki w granicach nOrm i straty towarowe; 5) ubytki w części przekraczającej normy; 6) płace; 7) narzuty na płace; 8) utrzymanie nieruchomości i 9) odsetki i prowizje bankowe; 10) eksploatacja opakowań; ruchomości; 11) pozostałe nakłady. Nakłady na składowanie sezonowe z wyjątkiem nawymienionych w pkt. 1 lit. a), pkt 2 lit. a), pkt .5, 10 i 11 przenosi się w końcu okresu sprawozdawczego na konto 185 "Koozty obciążające zapasy towarów" w części proporcjonalnej do wagi .,warów, znajdujących się w magazynie. Reszta nakładów pozostaje na koncie 194, skąd w końcu roku przenosi się je na konto 214. kładów 195 - K o s z t Y s kła d n i c i t u (s p r z e d a ż y). b i u r z b y- Na koncie 195 księguje się wszystkie nakłady ponoszone przez składnice i biura zbytu (sprzedaży). Nakłady księgowane na koncie 195 ' grupuje się w analityce następująco: 1) przewozy kolejowe, wodne, powietrzne oraz przesyłki pocztowe:
  48. a)wysyłkowe,
  49. b)inne; 2) przewozy pozostałe:
  50. a)wysyłkowe,
  51. b)inne; 3) składowanie, przerób handlowy i opakowanie; 4) ubytki w granicach norm i straty towarowe; 5) ubytki w cZ.ęści przekraczającej normy; 6) płace; 7) narzuty na płace; 8) utrzymanie nieruchomo,ści i ruchomości:
  52. a)czynsz dzierżawny,
  53. b)amortyzacja środków trwałych,
  54. c)remont bieżący środków trwałych,
  55. d)umorzenie, zużycie i remont przedmiotów nietrwałych,
  56. e)pozostałe nakłady; 9) nakłady biurowe (telekomun1kacja, poczta, materiały itp.); 10) podróże służbowe i utrzymanie własnego taboru osobowego; 11) odsetki i prowizje bankowe; 12) eksploatacja opakowań; 13) pozostałe nakłady. W końcu okresu sprąwozdawczego nakłady na przewozy towarów z wyjątkiem nakładów na przewozy wysyłkowe aktywuje się na koncie 185 "Koszty obciąża­ jące zapasy towarów" proporcjonalnie do zapasu towarów. Pozostałą część nakładów pozostawia się na koncie 195, skąd w końcu roku przenosi się ją na konto 214. 196 - K o s z t Y h u r t o w ni. Na koncie 196 księguje się wszystkie nakłady ponoszone przez hurtownie z wyjątkiem nakładów na skła­ d~wanie sezonowe oraz bezpośrednich nakładów na sprzedaż detaliczną. Nakłady księgowane na koncie 196 grupuje się w analityce następująco: 1) przewozy kolejowe, wodne, powietrzne oraz przesyłki pocztowe: '< Ml)nitor Polski. Nr A-n 993 al wysyłkowe, • bl inne; 2) prze\'I1ozy pozostałe: al wysyłkowe ,
  57. b)inne; 3) składowanie, przerób handlowy i opakow ,-.n:,, ; 4\ ubytki w granicach norm i straty towarowe; 5) ubytki w części przekraczającej :1ormy; 6) nakłady na sprzedaż detaliczną pozasklepową ; - , Poz. 931 198 - 7) płace; 8) narzuty na płace; 9) utrzymanie nieruchomości i ruchomości:
  58. a)czynsz dzierżawny, bl amortyzacja środków trwałych, cl remont bieżący środków trwałych,
  59. d)umorzenie, zużycie i remont . przedmiotów nietrwałych,
  60. e)p'nostałe nakłady; 10) nakłady biurowe (telekomunikacja, poczta, materiały itp.); . 11) podróże służbowe i utrzymanie "Nłasnego taboru osobowego; 12l odsetki i prowizje bankowe; 13) eksploatacja opakowań; 197 - K os z t y P u n k t ó w t a l i c z n e j. s p r z e d a ży d e- Na koncie 197 księguje się wszystk:e nakłady ponoszone przez punkty sprzedaży detalicznej z wyłącze­ n Oem ll'łkładów na żywienie zbiorowe i składowanie sezonowe. Nakłady te grupuje się w analityce następująco: 1) pr:>:e~ozy kolejowe, wodne. powietrzne oraz przesyłki pocztowe: a\ wysyłkowe , h\ inne; 2) przewozy pozostałe:
  61. a)wysyłkowe , bl inne ; 3) składowanie, przerób handlowy i opakowanie; 4) ubytki w granicach norm i straty towarowe' 5\ ubytki w części przekraczającej normy; 6) nakłady na sprzedaż detaliczną pozasklepoV'.' 7) płace: 81 narzuty na płace; 9) utrzymanie nieruchomości i ruchomości' al czynsz dzierżawny, bl amortyzacja środków trwałych. cI remont bieżący środków trwałych.
  62. d)umorzenie, zużycie i remont przedmiotów nietrwałych,
  63. e)pozostałe nakłady; tO) nakłady ' biurowe (telekomunikacja, poczta, materiały itp.); !1) podróże służbowe i utrzymanie własnego taboru osobowego; 12). odsetki i prowizje bankowe; 13) eksploatacja opakowań; 14) pozostałe nakłady. Sposób ~sięgowań na konci~ 197 w końcu okresu ł w końcu roku jest analoE{iczny do sposobu podanego '!IV komentarzu do konta 196. Ż y w i e n ia , Na koncie 198 księguje się wszystkie nakłady, zarowno na produkcję jak i na obrót, ponoszone przez 7akłady żywienia zbiorowego. Nakł a dy te grupuje si ę w anal Ityce natępująco: 1) przewozy kolej owe, wodne, powietrzne oraz przesyłki pocztowe; 2) przewozy pozostałe; 3) składowanie, przerób handlowy i opakowan:€" 4) ubytki w granicach norm i straty towarowe ; 5) ubytki w części przekraczającej normy; 6) paliwo i energia na cele produkcyjne; . 7) płace; narzuty na płace; 9) utrzymanie nieruchomości i ruchomości:
  64. a)czynsz dzierżawny ,
  65. b)amortyzacja środków trwałych, r l remont bieżący środków trwałych ,
  66. d)umorzenie, zużycie i konserwacja przedmiotów n : etrwałych : I) naczyń kuchennych, odzieży, zastawy i bielizny stołowej , 8) II) pozostałych ruchomości, <14) pozostałe nakłady . W końcu okresu sprawozdawczego nakłady na przewozy towarów z wyjątkiem nakładów na przewozy wysyłkowe aktywuje się na koncie 185 "Koszty obciążające zapasy towarów" proporcjonalnie do zapasu towarów. Pozostałą część nakładów pozostawia się na koncie 196, skąd w końcu roku przenosi się ją na konto 214 "Straty i zyski" . K o s z t Y z a kła d ó w z b i o r o w e g o.
  67. e)nozostałe nakłady; 10) n 'l kłady b iurowe (telekomunikacja, poczta, materia ły Itp .); 11) p o dróże służbowe i utrzymanie . Whi''''M() taboru osobowego; 12) odsetki : prowizje bankowe; 13\ eksploatac' a ooakowań ; 14) ""o~ ostałe n Cl.kłady. W końcu okresu sprawozdawczego nakłady na przewóz artykułów SPOŻywczych przy zakupie, przypadające na remanent, uiete wraz z nakładami na inne przewozy w pkt 1 i 2. 8ktywuje s'ę na koncie . 124 ,.Artykuły Spożywcze w zakładach żywienia zbioroweą.o". Pozostała część nakładów pozostaje na koncie 198. W końcu roku przeks:ęgowuje się ją na kQllt0214 "Straty i zyski". 199 - K o s z t Y z a r z ą d u. Na koncie 199 księguje się nakłady ponoszone przez jednostkiadmiriistracyjne, utrzymywane ZE: zryczałtowanego narzutu na koszty podległych placówek operatywnych, oraz nakłady na kierownictwo i administrację, pon06zone w placówkach operatywnych. których księgowość prowadzi równocześnie Co najmniej .' dwa spośród następujących kont: 151, 193, 195; 196, 197 i 198. Nakłady księgowane na koncie 199 grupuje s : ę w analityce następująco: 1) płace; 2) narzuty na płace; , 3) utrzymanie n!eruchomości ruchomości; 4) podróże służbowe; 5) utrzymanie własnego taboru osobowego; 6) nakłady biurowe (telekomunikacja, poczta, materiały itp.); wyodrębnione 7) pozostałe nakłady. Saldo konta 199 przenosi się w końcu roku na konto 214 "Straty i Zyski". Rozdział XVI - Sprzedaż i przerzuty. Konta rozdziału XVI przeznaczone są do księgowa­ nia sprzedaży towarów, wyrobów własnych i usług oraz przerzutów. W przedsiębiorstwach handlowych rozróżnia się następujące rodzaje działalności: obrót towarowy, skup, przetwórstwo, usługi, żywienie zbiorowe, działalność biur zbytu (sprzedaży) i składnic. Monitor Polski Nr A-72 - 999 Obrót ·towarowy dzieli się na · szczebel hurtu szczebel d etalu. Wszelkie obroty dokonywane pomiędzy poszczególnymi rodzajami działalności i pomiędzy szczeblami bez względu na to, czy mają mi.ęj sce wewnątrz danego przedsiębiorstwa, czy też pomiędzy przedsiębiorstwami bądź . ostatecznymi odbiorcami, uważane są za sprzedaż i księgowane są na kontach 201 , 202, 203 i 204. Natomiast wszelkie obroty dokonywane w ramach tego samego rodzaju działalności lub na tym samym szczeblu . uważane są za przerzuty i ksi ęgowane są w zasadzie na konci e 209. Obroty towarowe dokonywane na poziomie tego samego szczebla między jednostkami: '
  68. a)działającymi na pełnym w ewnętrznym rozrachunku gospodarczym księgowane są na koncie 209, b). w ramach jednej jednostki na pełnym wewnętrz­ nym rozrachunku gospodarczym uważane są (o ile postanow;enia branżowe nie stanowią inaczej) za przesunięcia magazynowe i ks i ęgowane w ramach kont magazynowych. Dla celów sprawozdawczych zarówno sprzedaż hurtowa jak i przerzuty muszą być podzielone na:
  69. a)wewnętrzne (dokonywane mi ędzy jednostkami . wchodzącymi w skład tej samej jednostki statutowej) .
  70. h)zewnętrzne (dokonywane między jednostkami wchod z ącymi w skład różnych jednostek statutowych). Księgowania na kontach rozdz. XVI dokonywane są bądź z chwilą wpłaty pieniędzy przez nabywcę w obrocie gotówkowym, bądź też po oddaniu faktury na inkaso wzgl. wysłania jej bezpośrednio do nabywcy (przy obrocie pozainkasowym). Rozdział XVI obejmuje następujące konta: 201 - Sprzedaż detaliczna towarów, 202 - Sprzedaż drobnohurtowa towarów, 203 - Sprzedaż hurtowa towarów, 204 - Sprzedaż usług , 209 - Przerzuty. 201 - S p r z e d a ż d e t a l i c z n a t o war ó w. Konto 201 przeznaczone jest do księgowania sprzedaży towarów i wyrobów własnych sprzedanych po cenach . detalicznych konsumentom indywidualnym. Konto 201 uznaje się za sprzedane towary w korespondencji z kontami środków pieniężnych, należności w inkasie, odbiorców w zależności od sposobu dokonywania rozliczeń. Konto 201 obciąża się: 1) wartością sprzedanych towarów i wyrobów własnych w cenie zakupu lub kosztu własnego w korespondencji z odpowiednimi kontami magazynowymi rozdz. XIV; 2) wartością sprzedanych towarów komisowych w cenie sprzedażnej w koresoondencji z kontem 074 "Inne należnośd i zobowiązania". Jeżeli konto 201 obciąża się bieżąco wartością sprzedanych towarów lub wyrobów wła snych w innej cenie niż cena zakupu lub kosztu własnego, to w końcu okresu sprawozdawczego należy zapisy na stronie Wn konta 201 skorygowac do właściwej wysokości w korespondencji z kontami ewidencjonującymi dane odchylenia. W sprawozdawczości obroty na koncie 201 wykaża­ ne będą w rozbiciu na następujące pozycje analityczne: 201 1) 2) - Sprzedaż detaliczna towarów: · w punktach sprzedaży detalicznej, w punktach sprzedaży komisowej, 3) 4) - Poz. 931 w zakładach żywienia własnej produkcji w zbiorowego, zakładach żywi enia zbioro- wego, 5) 6) 7) 202 - własnej produkcji w innych w hurtowniach, w punktach skupu. S p r z e d a ż t o war ó w . zakł a dach , d r o b n o h u r t o w a . Konto 202 przeznaczone jest do ks ięg ow a n i a sprzetowarów i wyrobów -własnych, s p rzedanych na zaopatrzenie prze ds iębiorstw , organizacji i in ~ty tu cj i , o ile sprzedaż ta dokonywana jest po cenach wy ższych n~ż ceny hurtowe. Księg owania na koncie 202 dokonywane są w sposób analogiczny do ksi ęgowań na koncie 201. W sprawozdawczo ś ci obroty konta 202 b ę dą wykazywane w rozbiciu na następuj ące p ozycje analityczne: daży 202 - Sprzedaż drobnohurtowa tow arów: w punktach sprzedaży 1) 2) - własnej 3) - wego, w hurtowniach. 203 - S P r z e d a ż pr~ukcji w detalicznej , zakładach żywienia zbioro- • h u r t o w a t o war ó w . Na koncie 203 ks i ęgu j e si ę sprzedaż towarów i wyrobów własnych sprzedanych po cenach hurtowych lub .niższych. Zasady księgowania operacji na koncie 203 są analogiczne do zasad księgowania na koncie 201. Dla celów sprawozdawczych obroty na koncie 203 będą - wyodrębnione wg następujących kryterIów analitycznych: 203 - Sprzedaż hurtOwa towarów: 1) 2) ~) 4) 5) - w hurtowniach, w punktach skupu, w składach sezonowych , w składnicach 'i biurach zbytu (sprzedaży), własnej produkcji w zakładach żywienia zbio. rowego, 6) - własnej produkcji w zakładach wytwór czych, 7) - własnej produkcji w zakładach r olnych. 204 - S p r z e d a ż u s ług . Na koncie 204 księguje się spae daż usłu g, których koozty księgowane są na kontach 151 .. Produkcja podstawowa", 153 "Produkcja Pomocnicza" lub na kontach kosztów handlOwYch . Natomiast koszt własny sprzedanych usług będzie księgowany w ciężar konta 204 tylko dla usług świad­ czonych przez wydziały produkcyjne. Koszt własny usług wydziałów handlowych (komis, tranzy t organizowany) nie podlega wyodrębnieniu z ogólnej masy kosztów handlowych i co do tych usług konto 204 będzi e rejestrowało tylko wpływy . Uznanie konta 204 n astępuje w korespondencji z kontami środków pieniężnych lub rozrachunków za wal tość sprzedanych usług w cenie sprzedażnej. Obciążenie konta 204 następuje za koszt własny sprzedanych usług w korespondencji z kontem 151 lub 153 a w przypadku księgowania b;eżącego - Wf:( kosztu planowanego w korespondencji z kontem 165. 209 - P r z e r z u t y. Konto 209 przeznaczone jest do księgowania wszelkich obrotów dokonywanych w ramach tego samego rodzaju działalności lub tego samego szczebla. Konto to uznaje się za dokonane przerzuty w korespondencji " - Monitor Polski Nr A-72 -- - - ----_ .. _._-_..- - 1000 - odpowi-ednimi kontami rozrachunków, obciąża się w korespondencji z odpowiednimi kontami zapasów w cena<:h zakupu lub kontami 151, 153 bądź 165 za koszt własny usług. W ten sposób konto 209 jest kontem bezwynikowym. Prowizje od przerzutów księguj e się na koncie 213 "Prow'zj e zewnętrzne" w przypadku przerzutów zewnętrznych bądż na k oncie 212 "Pr-o wizje wewnętrzne" przy przerzutach między jednostkami wchodzącymi w skład tej sam ej jednostki statutowej. z zaś ROzdział XVII ~ Straty i zyski. W obrębie rozdzi ał u XVII występują konta: 211 - Narzuty na pokrycie kosztów wydzielunego zarządu, • 212 213 214 - Prowizj,e wewnętrzne, Prowizje zewnętrzne, Straty i zyski. 211 - N a r z u t y n a p o kry c i e k o s z t ó w w yd z i e lon e g o z a r z ą d u. Konto to prowadzą zarówno 'jednostki administracyjne utrzymywane ze zryczałtowanego narzutu na placówki operatywne jak i placówki operatywne płacące ten narzut. W jednostkach admin 'stracyjnych na koncie 211, na stronie Ma, księguje się narzut należny od jednostek operatywnych, obciążając równocześnie konto 092 .,Rozrachunki bieżące ". W placówkach operatywnych na koncie 211 po stronie Wn ksi ęguje się narzut należny jednostce administracyjnej uznając równocześnie konto 092 "Rozrachunki bieżące" . Saldo konl'!. 211 zarówno w jednostkach admin istracyjnych jak i w placówkach operatywnych przenosi się w końcu roku na konto 214 "Straty i zyski". 212 - P r o w i z j e w e w n ę t r z n e. Na koncie 212 po stronie Wn odbiorca księguje w korespondencji z kontem 065 lub 066 prowizję pła­ coną dostawcy przy przerzutach wewnętrznych. Po stronie Ma konta 212 prowizję otrzymaną przy przerzutach wewnętrznych księguje dostawca w ko·· respondencji z kontami 061 lub 062. Saldo konta 212 przenosi się w końcu roku na konto 214 "Straty i zyski" . 213 '- P r <> w i z j e z e w n ę t r z n e. Na koncie 213 po stronie Winien odbiorca księguje w korespondencji z kontem 065 prowizję płaconą dostawcy przy przerzutach zewnętrznych (tzn. między jednostkami. nie należącymi do tego samego przeds'ię­ biorstwal. Po stronie Ma konta 213 księguje dostawca prowizję otrzymaną przy przerzutach zewnętrznych w korespondencji z kontem 061. Saldo konta 213 przenosi się w koilCU r oku na konto 214 "StratY'i zyski". 214 - S t r a t y i z y ski. Na koncie 214 ks ięguje się w ciągu roku sprawoz. dawczego : 1) zyski (straty) z lat ubiegłych ujawnione w roku bieżącym , ~) podatek obrotowy od operacji z lat ubiegłych, Tłoczono Poz. 931 należności i zobowiązania (spisywane za zgodą jednostki nadrzędnej), . 4) inne należnośc i i z obowiązania (spisywane za zgodą jednostki nadrzędnej), 5) wpływy z należności spisanych jako nieściągalne, 6) straty spowodowane przez s i łę wyższą (wartość zniszczonych materiałów , towarów i wyrobów, kosz t zapobiegania klęs k om żywiołowym, koszt usuwan ia skutków działania siły wyższej itp.) po pot rą cen i u prem ii asekuracyjnej, 7) straty poniesione na do świad c zeniach i próbach przeprowadzonych na zlecenie władz, pod warun'" kiem, że te doświadczenia i proby nie były zwią­ " zane z produkcją bież ącego okresu bądź że nie były sfinansowane ze środków specjalnie na to przeznaczonych, 8) nakłady na uruchomienie n owej produkcji, o ile została ona zaniechana, 9) straty z tytułu anulowanych zleceń, 10) straty spowodowane przestojami, 11) koszt utrzymania nieczynnych zakładów lub \7y- 3) przedawnione dz,iałów, 12) wpływy z dzierżaw y nieruchomości bądź pomiędzy kwotą wpłaconą za zawiniony ubytek lub manko a jego wartością w cenie zakupu (patrz' k omentarz do konta 077), 14) kary i grzyw'n y za naruszenie przepisów administracyjnych oraz za niedotrzyman ie warunków umów (za nieterminowość dostaw, za złą jakość towaru, za złe opakowanie i znakowanie, za nieterminowe regulowanie faktur itp.), 15) superaty materiałów, towarów, gotówki itp., 16) drobne różnice spowodowane zaokrągleniem księ­ gowanych kwot. Straty i zyski księgowane w ciągu roku sprawozdawczego na koncie 214 grupuje się w analityce na- 13) stępująco: 1) przedawn ione należności, 2) należności spisane na mocy wyroku sądowego lub arbitrażu (spisane za zgodą władz nadrzędnych), 3) inne należności nieściągalne, 4) przedawnione. zobowiązania, 5) kary i grzywny zapłacone, 6) kary i grzywny otrzymane, 7) inne straty, 8) lnne zyski. W końcu roku przenosi sie na konto 214 : narzut na pokrycie kosztów wyd zielon ego zarządu , 2) z konta 212 prowizje policzone przy przerzutach 1) z k onta 211 - wewnętrznych, 3) z konta 213 zewnętr znych prowizje policzone przy przerzutach i inne, wynik na gospodarce działów pom ocniczych , 5) z kont 193, 194, 195, 196, 197, 198 i 199 - koszty h andlowe, 6) z kont 201 , 202 , 203, 204 zysk (stratę) brutto na sprz e daży towarów, wyrobów i usł ug . Ostateczn e saldo k onta 214 wykazywane jest w bilansie, a po j ego zatwierdzeniu i d okonaniu podziału zy'" sku (p okryciu straty) podlega przeksięgowaniu w ks.ię .. gach nowego roku na konto 031 " Fundusz statutowy". 4) z k onta 167 - z polecenia Prezesa R ad ~ Ministrów. Redakcja: PrezHdium RadJl Ministrów - Biuro Prac Ust a wod awczH ch. 'Warsza wa, ul. Krakowskie Prz e dmieście Administracja: Administracja WHdawnictw Prez).ldillm Rad)J Ministrów, Warsza wa, ul. Brad,a 20a . Zam. 618 38.000 2-B-38134 rucho- m ości, różnicę Drukarnia Ministerstwa Sprawiedliwości, W arszawa, Nowowi ejska 6. 46/48 Cena 2,88 zł

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.