..:... Monitor Polski Nr A-66 Poz. 1016 1231 ' ''''' •. 1016 INSTRUKCJA MINISTR'A PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ z dnia 9 lipca 1952 r. W sprawie sporządzania p1anow werbunku, zasad pracy werbowników oraz obowiązków zakładów pr<l~y w lilkres'.e werbunku niewykwalifikowanej siły roboczej. Na podstawie §§ 21 oraz 27 pkt 1, 2 i 8 uchwały Nr 679 Prezydium Rządu z dnia 29 września 1951 r. w sprawie werbunku niewykwalifikowanej siły roboczej (Monitor Polski Nr A-8S, poz. 1214) ustala się, co następuje: I. Przepisy ogólne. 1. Instrukcja niniejsza reguluje:
- a)tryb sporządzania i zatwierdzilnia kwartalnych planów werbunku, .
- b)tryb uzyskiwania zezwoleń na prowadzenie werbunku. cj zasady doboru werbowników przez zakłady pracy,
- d)zasady pracy werbowników w terenie,
- e)obowiązki zakładów pracy w zakresie werbunku. 2. Werbunek prowadzi się na zasadach:
- a)ścisłego i szczegółowego informowania osób werbowanych o warunkach pracy i płacy oraz o ulgach im przysługujących, bl dobrowolnej zgody werbowanego na zawarc.ie umowy o pracę z zakładem pracy, na rzecz którego prowadzony jest werbunek. 3. Werbować do pracy należy osoby płci obojga, zdolne do wykonywania pracy, w granicach wieku: męż czyżni od 16 do, 55 lat, kobiety od 16 do 50 lat, o ile za"'I . . . . . rz ądz enie dla danego werbunku me stanowI lllaczeJ. Il. Zasady sporządzania i ,zatwierdzania kwartalnych planów werbunku.
- h)ilość l stan wolnych kwater dla zwerbowclll yc}l robotników,
- c)warunki zabezpieczenia wyżywienia zbiorowE-qu dla zwerbowanych. 7. D6 wydania zaświadczeń, o których mowa w ust. 6, uprawniona jest wlakiwa terenowo dla danEgo zakładu pracy wojewódzka komisja planowania gospodarczego, która wydaje zaświadczenia na podstawie bil.lll· sów siły roboczej po uprzednim porozumieniu sie z .. a modzielnym oddziałem zatrudnienia prezydium wOJ~ wódzkiej rady narodowej (zwanym dalej w skróciE .. r,d· działem zatrudnienia WR.N"). 8. Na podstawie kwartalnych planów zapotrzeiJowań resortów gospodarczych oraz bilansów siły roboczej Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej ustala ogólnokrajowe kwartalne plany werbunku .z podziałem na województwa. III. Udzielanie zezwoleń na prowadzenie werbunku. 9. Zezwolenia na prowadzenie werbunku wydają zakładom pracy na podstawie zarządzeń Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej terenowo właściwe dla miejsca werbunku oddziały (referaty) zatrudnienia prezydiów WRN (PRN). 10. Zezwolenia wydawane są werbownikom według ustalonego wzoru (wzór Nr 2) na okres wyznaczony w delegacji służbowej zakładu pracy, jednak nie dłuższy niż na określony w planie werbunku czas trwaniil dilnej akcji. 4. Resorty gospodarcze, których roczne plany rozsiły roboczej w zakresie werbunku zostały zatwierdzone przez Radę Ministrów, składają do Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej w ramach rocznych planów rozdziału siły roboczej plany kwartalne pokrycia zapotrzebowań na dodatkową niewykwalifikowaną siłę roboczą na miesiąc przed rozpoczęciem kwartału według ustalonego wzoru (wzór Nr 1l. 11. Samodzielny referat zatrudnienia prezydium powiatowej rady narodowej, zwany dale] w 'skrócie "referatem zatrudnienia PRN", wyznacza na ' zezwoleniu gmIny. w których zgodnie z rozdzielnikiem werbunkowym może być prowadzony werbunek. 5. Wnioski w sprawie werbunku mogą być składa ne przez resorty gospodarcze pod warunkiem: a). właściwego wykorzystania rezerw wewnętrznych fi w zakładach pracy, bl braku rezerw miejscowej siły roboczej, a w szczególności ~_ożliwości zatrudniania kobiet, ,
- c)posiadania odpowiedniej ilości należycie wyposażonych kwater dia zwerbowanych robotników, dl zabezpieczenia wyżywienia zbiorowego dla zwerbowanych robotników. 12. Zakład pracy powinien nie później niż w terminie 3 dni od daty otrzymania zawiadomieniil z oddziału (referatu) zatrudnienia właściwego dla miejsca położenia zakładu pracy o rozpoczęciu werbunku delegować werbowników w teren. Werbownicy zakładu pracy przebywają w terenie przez cały czas trwania akcji. działu 6. Do planów kwartalnych zapotrzebowań na dodatkową niewykwalifikowaną siłę roboczą należy dołączyć zaświadczenie wojewódzkiej komisji planowania gO'ipOdarczego, stwierdzające dla każdego zakładu pracy, umieszczonego w zapotrzebowaniu: al niemożność pokrycia zgłoszonego zapotrz~bowa nia z miejscowych rezerw, .tzn. przez ludnQść za" mieszkałą w miejscu położenia zakładu pracy oraz w okolicach pobliskich, z · których ludność moze dochodzić lub dojeżdżać do , pracy, IV. 13. Zas.ady doboru werbowników~ Ilość werbowników do prowadzenia werbunku przy zarządzeniu werbunku Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej, kierując się zasadą delegowania jednego werQownika na 20 do 30 osób do ZWerbowania. określa każdorazowo 14. Doboru werbowników dokonuje kierownictwo rady 7akładowej i organizacji partyjnej. Na weroowników należy dobierać pracowników: al będących na odpowiednim poziomie uświadomip nia politycznego, hl pochodzących w zasadzie z terenu. na którym ma być prowadzony werbunek, cl dających gwarancję ' rzetelnej i skutecznej Dropa. gandy ' werbunku:: zakładu pracy przy współudziale przedstawicieli .. Monitor Polski Nr A-66 -- 15. Kierownictwo zakładu pracy powinno dokładnie poinSł.ruować delegcwanych werbowników w zakresie: al obowiązujących warunków pracy i płacy dla zwerbowiJnych, bl warunków bytu robotników" (kwatery, wyżywie "liplbiorowe, ulgi itd.). cj. p,rzepisów niniejszej instrukcji w części dotyczą cej ·~asa(' praC) Nerbowuików "VI terenie. 16. V" instruktażu werbowników bierze udział przedstawiciel miejscowego oddziału (referatu) zatrudnienia, który ponadtr:- sprawdza czy delegacje służbowe zostały wystawione na teren wyznaczony w planie werbunku oraz poświadcza .':)elegacje. 17. Zakład pracy powinien doręczyć za pokwitowaniem każdemu werbownikowi wyciąg dotyczący warunków pracy. płacy oraz zakwaterowania i wyżywiemd zbiorowego zwerbowanych według ustalonego wzuru lwzór Nr 3). V. Zasady pracy werbowników w terenie. 18. Po przyjeździe do powiatu werbownik powinien zgłosić się w referacie zatrudnienia PRN celem uzyskama na piśmie zezwolenia na prowadzenie werbunku. 19. Referat zatrudnienia PRN powinien poinformować werbownika.: aj o stanie rezerw siły roboczej na terenie, gdzie ma być prowadzony werbunek, i o naj właściwszej dla danego terenu metodzie prowadzenia werbunku,
- b)o terminach odjazdu transportów zwerbowanych oraz obowiązujących przepisach w zakresie zwrotu' kosztów przejazdu zwerbowanych do powiatu,
- c)o współudziale mięjsc-owego aktywu w popularyzacji werbunku. 20. Werbuwnicy są uprawnieni do prowadzenia werbunku wyłącznie na przydzielonym terenie i w ok.resie czasu określonym w wydanym im przez reIerat zatrudnienia PRN zezwoleniu na prowadzenie werbunku. 21. 'vVerbunkiem należ y objąć w pierwszym rzędzie:
- a)młodzież miejską i wiejską, a w szczególności zdemobilizowanych z wojska i byłych junaków Powszechn!;'j Organizacji "Służba Polsce", bj nie zatrudnione kobiety mające warunki do podJęcia prac-y, cj ludność wiejską. 22. W gminie werbownik powinIen zgłosić 'Eię do prezydium gminnej rady narodowej (GRN). przedIożyć do poświadczecud posiadane zezwolenie nll werbune ;, oraz ustalić, w jakich gromadach powinien werbowdć. W porozumieniu z ref<'ręntern do spra~ socjalnych i kulturalnycb prezydium GRN werbownik powinien ustalić ort " u-. tacyJny kalendarz Iterminarzl swojej bytności w gromadach, którego odpis zostaje załączony do akt referenta. 23. W gromadzie werbownik powinien zgłosić si ę do sottysa, okazując zezwolenie na prowadzen ie werbul)~u, i porozumieć się z akt ywi stami gromadzkimi (przew .:Jd· niczący ZMP, przewodnicząca koła gospodYI1 wiejski ch, uauczyciel itp:) oraz z rodzinami osób. które już wyjechały do pracy, celem ustalen ia sposobu skutecznego werbunku. 24. W porozumieniu z sołtysem i aktywem gromaclzkim oraz poslugując się książką meldunkową werbownik powinien . ustalić nazwiska osób, mających warunki na wyjazd do pracy. 25. \Verbownik powinien dokjadnie informowal< k andydatów do pracy: al o warunkach pracy i płacy, zakwaterowania, wyżywienia i o uigach dla lVJerbowanych . okre śl o nych w umowie o pracę oraz w w)'ciągu warun· ków pracy i plac)', .. Poz. 1016 1232:
- h)o korzyść'iach wynikających z podjęcia pracy (poprawa warunków materialnych własnych i rodzi.nnych. możliwość zdobycia zawodu i awansu społecznego, podniesienia poziomu kulturalnego itd.). c} o konieczności zabrania ze sobą dokumentówosobistych: książeczki wojskowej, dowodu· osobistego (do czasu wydania - karty meldunkowej) i innych, .
- d)o miejscach zbiórki i terminach odejścia transportów. 26. Wskazane jest, aby werbownik po zgłoszeniu się pierwszych Osób, które zdecydowały się na wyjazd, prowadził dalszy werbunek przy ich współudziale i pomocy. 27. Werbownik w celu załatwienia formalności zwią zanych z odprawą transportu (wydanie zniż e k kolejowych i zleceń na kredytowane przejazdy, wypłaty diet itd.) powinien: aj odwieźć grupę zwerbowanych do referatu zatrudnienia PRN, na którego terenie prowadzi werbunek,
- b)o ile gmina, w której wyznaczono zbiórkę zwerbowanych, ma krótsze połączen ie kolejowe z miejscem położenia .zakładu pracy - telefonować do referatu zatrudnienia PRN o przysłanie pracownika dla odprawienia transPQrtu. 28: Werbownik, który zwerbuje powyżej 10 osób, może po załatwieniu formalności w referacie zatrudnienia PRN - odwieżc grupt; źwerbowanych do miejsca przeznaczenia. 29. Po przeprowadzeniu werbunku werbown ik powinien zgłosić się do referatu zatrudnienia PRN, na które- , go terenie prowadzi' werbunek, celem:
- a)złożenia raportu z przebiegu i wyników swojej pracy. tj. ilości zwerbowanych robotników, czasu pobytu w poszczególn,ych gr·omadach. sposobu · przeprowadzania werbunku. ustosunkowania się miejscowej ludności do proponowanej pracy, trudności · w werbunku itd.,
- b)zwrócenia zezwolenia oraz poświadczenia delegacji służbowej. Vl. OboWiązki zakładu pracy w zakresie werbunku. 30 Zakład prac-y dostarcza środków transportowych dla przewozu zwerbowanych z oddziału freferatut 'la- ' . trudnienia właściwego dla miejsca położeniil ·""kładu pracy. o ile odległość od zakładu pracy przekracza 3 km i nie mil stałych innych środków komunikacji. 31. Zakład pracy wyznacza odpowiedzialnego pracownika. którego zadaniem będzie zorganizowanie sprawneg" przyjęcia przybyły c h robotników oraz zapewnienie ' im należytej opie ki. 32. Zakład pracy zapewnia zwerbowanemu robotnikowi bezpośre dni o po przybyciu : , dl skorzystanie z lażni, a w przypadku braku łaźni z gorącej wody do mycia, bl otrzymdnie gorącej kawy. a w porze obiadów i koJM'ji - gorącego posiłku.
- c)przydzielenie miejsca w hotelu robotniczym najpóźnieJ w3 godziny po przybyciu. 33. Zakład pracy zapewni zwerbowanemu robotnikowi nie póżni~'J niż w terminie I dnia po jego przrbyciu: al przydziel en ie stanowiska robocze'go.
- b)slalt-' korzystanie ze stołówki bądż z punktu ży wit>nia ·~bio row e Qo. cI wyplat ę zaliczki ' oraz di e ty za czas po b ytu w, podróży w wysoko ś ci i n,l warunkach określonych w obowiązujących przepisach, o ile nie zostały 1.233 Mf:nitor PolsKi Nr Acfju ------------------------------------------- --- one wypłacone wcześniej na podstawie zawartt~j umowy o pracę_ . 34, · Zaklad pracy lliljdaJej w drugim dniu po przybyciu zwerbowanego pointormuje go: al o obowiązujących warunkach pracy. b} o zasadach wynagradzania (akord. dniówka) i terminach wypłaty.
- c)o obowiązkach robotnika wyn ikających z przepisów ustawy o zabezpieczeniu socjalistyczne] dyscypliny pracy. dl o przepisach bezpieczeńs.twa i higieny pracy. 35. W okresie werbunku zakład pracy: aj potwierdza oddziałowi (referatowi) zatrudnienia 'o dbiór zwerbowanych robotników na skierowaniu do pracy. hl składa do właściwego tere nowo samodzielnego odd zia łu !referatu) zatrudnienia dekadowe s'llIawozdania z wykonania planu werbunku według wzoru Nr 4, slanowiąeegozałącznik do nin iejszej instrukcji. VII. Przepisy końcowe. 36, Nieprze::t!zeganie przez werbownika prz.episów usL 18 - 29 powoduJe: al cofnięcie zezwolenia na prowadzenie werbunku, do władz nadrzędnyćb o ukaranie werbownika w drodze dyscyplinarnej.
- c)spowodowanie w przypadkach udzielenia nieprawdziwych informacji lub nadużyć wdrożenia post,!powania karnego, 37. Prowadzenie werbunku na terenach innych niż określone w wydanym zezwoleniu na werbunek jest zakaza oe. 38, Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej mo że wstrzymeć dalsze prowadzenie werbunku dla zakładu pracy nie przestrzegającego i>rzepisów niniejszej .instrukcji. . 39. Instrukcja wchodzi w życie z dniem ogłoszeni u, bl wystąpienie MinisteJ.' Pracy i Opieki Społecznej: w z. SI. Zawad zki . Załą t; zn.iki d o Llsoirukcji Ministra Pracy i Opieki Sro1ecznej z dni;, 9 lip ca 1952 r. (poz, 101 6) , (Zill ą cznik 'Wzór Nr l do ust, 4 ins trukcji) Poufne Ministerstwo PLAN KWARTALNY POKRYCIA ZAPOTRZEBOWANIA NA DODATKOWYCH ROBOTNIKOW na okres od dnia . do dnia , PrzewidJjwan!J stan robOlnikóUJ na początku Lp. WoieUJÓdzllllo właściwe dla Płanou,.nJj st~n robol- zakła!lu ;,1' nik ów na koniec c ..., ktrartału kwarta!u -g.: ---.----I--~;__-_" Ci: ~ ..:.c ~53 :» --o -o '3 3..0 mi~ tsc;\ po'ożenia pracy ..Q 6 ... . G.> lIS 6 -3~ 6 8 ~ .... ~~ Zródła polrrpcia .zapotrzebou!ałli" Za VO I r.uhoma nie b~ e= ~~ ~..o ~ .::::0 . ~ "'3i: g,~ -g rezerw!! miejscowe = + ~~ ~ co :::.J:! ... ." -g ~ .. ~ :» g= ·~C:3~ i:E !!! E ~ c.. ... ~6~.!!",c~ e OJ ~]~ ~ ... <OttJc. IIJcrbuJl"k I ~ .... :Eo ~6 .~ Sl 3 g ~._ 3 . \ --~. _____~2~____~___~3____t-~4~t---~5~=t---~6==t---~7==+_~8~~~9~~~10~~~~I-I~-~~~1-2~-~1_1~3~~1_1~4~~~IC~~~~ - _-~1~6~- I_O_~ m_'_--ł-I. 6 l_e I_I__I_i__1_1_._I:__ __ -sa Minis ter: M!lnitorPolski ,Nr A-66 -- 1234-- Poz. 1016 (Strona
- l)Wztir Nr ! (Załącznik do ust. 10 inłtrukcji) Prezydium WOjewódzkiej Rady Narodowej w. Samodzielny Oddział (Referat) Zatrudnienia Zezwolenie na prowadzenie werbunku Zezwala się Ob. na prowadzenie werbunku robotników dla l' ł . (nazwa adres zakładu pracy) • w gminach na terenie powiatu • ", w oJuesie od dnia • do dnia 195 r. Kierown ik Samodzielnego Oddziału (Referatu) Zatrudn ienia: (podpis) (Str ona 2) Zaświadczenie prezydiów gminnych rad narodowych i u wag a: Umieszczać datę pobytu (od dnia. sołtysów o pobycie werbowników. .1" pieczęć gminy lub sołtysa oraz • do dnia. podpis tylko w przypagku faktycznego pobytu werbownika na terenie' gminy lub gromad y. Wzó r Nr ~ (Załąc znik (pi ec z ęć zakładu do ust: l7 inst r u k
- qi)pracy) Warunki 'pracy, płacy, zakwaterowania i wyżywienia dla robotników zwerbowan ych, obowi iFująr e ~v -(nazwa zakładu pracy) Praca, przy której będą zatrudnieni zwerbowani robo tnicy -' Prze ciętn e płace Przeci ę tne przy robotach dniówkowych place przy robotach akordowych Zakwate rowanie ł' .. Wyżywienie zbiorowe. Inne uprawnienia (ulgi) . , .. ... (podpi!! ,l stanowl~ko slużbc,wl:) • Poz. HH6. 1235 Monitor Polski' Nr A-6S Zatw ierd iono prze, G.U.S. Z.VII 1952 (Załącznik za Nr 124 (piecz<;ć zakładu do ust. 35 instrukcji) dnia pracy) lOn' 195 . . r. Prezyd ium Miejsldej (Powiawwej) ROIdy Narodowej w Samodzielny Oddział (Referat) Za·trudnienia Delwrlowe sprawozdanie z wykonania planu werbunłm do za · okres od 1. Zapotrzebowanie na robotników na ostatni dziel] okresu sprawozdawczego 2. Ilość wolnych miejsc w hotelach robotniczych w ostatnim dniu okresu sprawozdawczego 3. Ilość werbownik ów prowadzących werbunek w tE:Ienie w okresie sprawozd a wczym 4. Ilość robotników przyjętych do pra cy w okresie spra wozdawczym o gół em w tym: al robotni ków zwerbowanych bl innych zamiej!':cowych zakwaterowanych w hotelach robotniczych 5. Ilość robotników zw"Olnionych z pracy w okresie spra wozdawczyrn w tym: robotników zwerbowanych " . u w ag i: . dnia. 195 .. r . (parlpj.s .i. sianewisko służbowe) Objaśnienia: 1. Sprawozdania według WAoru Nr 4 powinny być sporząma.ne ~rzt!z zakłady pFaey, umi~szczoIłe w planie werbunku. 2. Okres sprawo~dawczy Idekarlowy) obejmuje dni: od 1 do lO, od 11 de 20 i od 21 do ostatniego dnia miesiąca. 3. Sprawozd.mia należy wysyłat przez cały okres trwan ia w e rbunku w dwóch egzemplarzach następnego dnia po okresie spr,awozdawczym do samodzielBego oddziału (referatu) zatrudnienia właściwego dla miejsca poło żenia zakładu pracy. 4. Do poz. 1: Podać różnicę. między planem zatrudnienia zatwierdzonym przez władzę nadrzędną, a faktyczną liczbą zatrudnionych roBotników. Poz. 4 powinn~ obejmować wszystkich przyjętych do pracy ropolników, tak mieJscowych jak i zamiejscowych. 1017 OKOLNIK PRZEWODNICZĄCEGO PA:M5-Tw,DWEJi KOMISJ1 I!ł;ANOWANIA GOSPODARCZEGO z dnia- }'5 lipca 1952 r. w spta.w ie trybu odbioru robót buóowlilno-monfaiowych wy){onanych przez podwykonawcę, W eeIu- U)Hoszczeniił i przy5pieszenia. odbioru. Io.hó.t. wyH0F1anych przez podwykflnawce zarządza się.. co następuje: budowlano-mont'ażowych § 1. Roboty, budowlano-montażowe wykonane przez podw-ylt~mawcę powipny byt a€1bierane jednQcześnie przez generillnego wykonawcę Qd podwykonawcy i prJlez ~ama.wiają.cegp od generalnego wykonawcy, • §.- 2-. TEmnin_i miejsce odbioru robót ustala ge,neralby wykonawea w perozumieniu z zamawiającym. §3:. Przy odbiorze rebót odbierająey stesujil .l'lostanawienia "Warunków umownych", stano·wi ących załącz nik N'r 7 do zEI.rządzenia . Przewodniczącego . Państw,ow.ej Komisjj,· Planowania Gospodar<!:zego z dnia· 11 styCZTIlIt 1952 r. w sprawie zasad' i ' trytiu za.w ieranfa umów O wy-