148~ . Monitor Polski Nr A-100 Poz. 137!i ------------------------~~~ 1379 INSTRUKCJA MINISTRA FINANSOW z dnia 18 sierpnia 1953 r. w sprawie szczegółowego zakresu trybu działania . księgowych-rewidentów, powolanych do rewizji przedsiębiorstw państwowych. Na podstawie § 9 ust. 1 uchwały nr 1192 Rady Mini·s trów z .dnia 9 grudnia 1952 r. w sprawie zn!esieni~ kontroli wewnętrznej oraz powołania inspekcji ,resortowej i księgowych-rewidentów (Monitor Polski Nr A-IC6, poz. 1640) zarządza się, co następuje: DZIAŁ I. Przepisy ogólne. Rozdział 1. . Cel, zakres, planowanie rewizji .dokumentalnych. § .1. Ilekroć w niniejszej instrukcji jest mowa o ucpwale bez bliższego określenia, należy przez nią rozumieć uchwałę nr 1192 Rady Ministrów z cl'1ia 9 grudnia 1952 r. W sprawie zniesienia kontroli wewn ę trznej oraz powołania inspekcji resortowej i księgowych rewidentów (Monitor Polski Nr A-i06, .poz. 16!O). § 2. 1. Celem priepro.wadzenia rewizj i ks i ę gowo finansowej jest - zgodnie z uchwałą: 1) badanie legalności wszelkich operacj<i finansowych . i gospodarczych, 2) walka z nadużyciami i .nielegalnym wydatkowaniem środków pieniężnych i materiałowych, 3) bada,nie prawidłowości: .
- a)prowadzenia rachunkowości i sprawozdaw czoś ci finansowej, bl opracowania dokumentacji rachunkowej fi nansowej,
- c)księgowania,
- d)ewidencjonowania środków obrotowych i majątku trwa łego . 2 . . Badanie leg a lności operacji finansowych i gospodarczych, a przede wszystkim tych opera cji, które mają wpływ na stan mająt)wwy, finansowy i wyniki . działal- . ności przedsiębiors twa, polega na stwierdzeniu ich zgodno ści z obowiązującymi ptzepisami i planem te'c hnicznoekonomicznynl. W toku rewizji n ależy także badać gospodarcze uzasadnienie tych opera cji. 3. Celem skutecz nej walki z nadużyciami i n:elegalnym wyd,atkowaniem środków pieniężnych' nale ż y poddać rewizji organ iz ację i kon t rolę wydaw a nia środ ków o raz przestrzegania dyscypliny finanso wej w przedsi ę biorstwie. których mowa vi § 2, w y konują powolani w jednostkach organizacyjnych, określonych uchwałą, w drodze: . 1) rewizji dok um entalnych, 2) przygo to wa nia zarządzeń porewizy jnych i k ontroli . ich wykonania, 3) wystę powania z wnioskami do · organów właś ciwyc h dla śc ig a n ia prz estęp stwo p oci ąqnięc i e osób w innych rio odpowiedzi a lno ś ci karnej w przy padk u stvvierdzenia nadużyć. § 3. Zadania,. o księgowi-r e widenci, § 4. 1. Rewizje dokumentalne mogą być p la .10we i pozaplanowe. Rewizje pozaplanowe przep rowadza ne s ą w przypadkach szczególnych na zarzą d z en ie jednostki, sprawującej nadzór nad jednostką przeprow ad zaj ą cą rewi zję. 2. Ze względu na zakres rozróżnia się rewiźje dokumentalne: , 1) pełne - obejmują ce badanie całoksz t ałtu ope racji · gospodarczo-finansowych jednostki podlegają - ej rewizji, 2) częściowe - obejmujące badanie niektórych rodzajów operacji gospodarczo-finansovvych (np . gOS,)Odarki materiałowej) . 3. Rewizja dokumentalna może być przeprow adzona w sposób kompletny lub w sposób wyrywko wy. Rewizja przeprowadzana w sposób kompletny polega na kontroli wszystkich dokumen tów i zapisów k sięg owych , dotyczących operacji w badanym zakresie. Rewizja jest przeprowadzana w sposób wyrywkowy, gd y ogranicza się tylko do wybranych w odpowiedni sposób dokumentów i zapisów księgowych bądż zagadnień . § 5. Jeżeli zajdzie konieczność przeprowadzenia dodatkowej rewizj i dla uzup ełnienia stwierdzon ych faktów lub przedstawionych dowodów bądż dla sprawdzenia prawidłowości stwie rdz eń zawartych w protokole z re- ' wizji pierwotnej i wniosków pOlewizyjnych - prze prowadza się rewizję powt ó rną · ,§ ·6. . Planową rewizję p e łną należy przeprowaco najmniej ra z do roku z zachowaniem ciągłości okresów rewizji. 2. Zachowanie ci ągło ś ci okresów rewizji polega na tym, że kolejno przeprowadzane rewizje powinny objąć cały okres działalności jednostki podlegającej reWIZJI, jaki upłynął od d.aty poprzedniej rewizji do dnia dalszej kolejnej rewizji. 1. dzać w przedsiębiorstwie § 7. 1. Organizacja pracy k sięgowyc h- rew id en tó w powinna si ę op ie rać na plancich rocznych z p odziałem na poszczególne kwartały. 2. Plany rewizj i sporządzają wszystkie jednostki, przy których po woła no księgowych-rewidentów . Plan rewizji powinien zawiera ć co najmni ej dane: 1) nazw ę jednostki, 2) okres czasu objęty planem, 3) ilość etatów ksi ęg owych-rewidentów (za twierdzonych i obsadzonych), 4) czas pracy przeznaczony na r ewiz j ę w dniach ro bo czych wraz z p'rzygotowaniem do rewizji (przejazd. opracowanie protokołów , wniosków .porewizyjnych), z odliczeniem czasu potrzebnego na prace poza rewizją oraz urlopów, 5) wykaz jednostek podlegaj ą cych rewizji, 6) datę ukoń czeni a poprzedniej rew izj i i oznaczen ie ok resu poddanego rewizji, 7t zakres rewizji planowej. § 8. 1. nast ępujące Monilor Polski Nr A-lOO 14g~O__~__________________________~___P_o_z_._1_37_'9 8) czas trwania rewizji planowej - kalendarzowo § 16. W przypadku odstąpienia od rewizji wskutek i w dniach roboczych. niemożności jej przeprowadzenia z jakiegokolwiek po2. Przy ustalaniu czasu trwania rewizji planowej .• wodu księgowy-rewident powInIen sporządzić raport należy mieć na wz gl ę d zIe wszystkie okoli czności mające służbowy, podając pr z y czynę odstąp ie nia od rewizji . w pływ na okres trwania rewizji (m. in. wielkość jedno§ 17. Jeżeli w toku rewizji, na skutek ujawnianych stki, stan rachunkowości itp. ). faktów, powstanie koni eczność ro zszerzenia jej zakresu, § 9. 1. Plany rewizji podlegają zatwierdzeniu przez k się gowy-rewident zawiadamia o tym kierownika jedjednostkę nadrzędną. nostki, która go d e legowała, I przeprowadza rewizję w 2. Plaay rewi zj i są aktami ta jnymi do czasu ich ro zsze rzonym zakresie, o ile nie otrzyma odmiennej dewykonania. cyzji. § 18. Księgowy-rewident przeprowadza~rewizję doR o z d z i a ł 2. kumentalną przez badanie: Delegowanie k sięgowego-re wident a oraz zasady ,
- l)dokumentów, na podstawie których za ewidencjo noprzeprowadzania rewizji ~okume ntalnej . • wano operacje gosp.odarcze, zapisów księgowych na kontach głównych i analitycznych, bilansów obrotów § 10. 1. Rewizja dokumen talna powinna b yć pr:iei sald oraz ewentualnych zestawień 'pomocniczych, prowadzona na pods tawie zarządze nia rew izji, zawiera2) dokumentów pozaksięgowych, np. sprawozdawczo ś ci j ą cego nas tępuj ąc e dane: ruchu, umów, zapotrzebowań, wykazów przesyłek 1) nazwisko i imię k sięgowegci -re vvid e nta, otrzymanych i wysłanych, rozdzielników, korespon2) nil zwę jednostki pod legające j rewizji, dencji itp." 3) okres, któ ry ma być obj ę ty rewi zją , 3) sprawozdań z wykonania planów techniczno-eko.no4) ewentualne upowa żnie n i e ksi ę gowego-rewid e nta do micznych oraz wszelkiego rodzaju planów ope ratywwgl ą du w akta tajne z określeniem rodzaju tych akt. nych, danych z planów wewnątrzzakładowych, spra2. Ksi ę gowy-rew i dent powinien otrzym ać instrukwozdawczości finansowej, statystycznej, analizy ekocję na p iśmie, określającą zakres rewizji z dokładnym nomicznej itp .; . wyszczególnieniem zadall, w przypadku gdy rewizja ma 4) rzeczywistego stanu składników majątkowych i Jego być cz ęściowa lub pozaplanowa. zgodności ze stanem książkowym (wyrywkowo). § 11 . Zarządzenie rewizji i instrukcję podpisuje kieBadanie nie mOle ograniczyć się do fomwlnego rownik jednostki zlecającej rewizję lub up0ważniona ustalenia rzeczywistego stanu operacji, leq także musi przez niego osoba. Zarz ądzenie zlecające rewizję księgo ~~eć. na względzie ich rzeczowe i gospodarcze uzasadwym-rewid entoill, powołanym w ministerstwach lub nl,e me. urzędach centralnych" podpisuje' minister ' (kierownik . § 19. Zasięg i szczegółowo ść rewizji poszczegó lnych urzędu) lub osoba przez niego upoważniona. działów pracy przedsi ębio rstwa czy też gospodarki § ·12. 1. Rewizja dokumentalna przeprowadzana składnikami majątkowym i w zakresie tema ty ki ustalonej jest w zasadzie jednoosobowo. Rewizja w skłacl.zle wieprzepisami szczegółowymi cl.zia lu II n a l eży każdorazowo loosobowym może byc przeprowadzona w przypadkach uzależnić od znaczenia danego - działu . pracy w cało uzasadnionych rozmiarami przedsię biors twa lub pilnością kształcie dział alności gospodarczej badanego p rzedsiei ważnoś ci ą sp rawy. Pod zia ł czynności p om i ę dzy rewibiorstwa lub od sumy ś rodkó'N, związanyclł w 0 1creś 1 o dentami ustala wyznaczony kierownik zespołu. nych składnikach maj ątkowyc h, jak również od m oż.Ji 2. W zak resie ustalenia wyników rewizji oraz spowości po pe łnienia nadu żyć . rządzenia protokołów obowiązują przepisy m nIejszej § 20. Księgowy-rewident może ż ąd ać od kierownika instrukcj i bez względu na ilo ść osób prz eprowadzają i pracowników zarówno komórki ksip,gowo śc i, jak też cych re w izję. innych komórek organizacyjnych jednostki, Vi której § 13. Księgowy-rewident po przy byciu do jednostki, w której przeprowadzić ma rewi zję, powinien okazać przeprowadza rew izję , udziell'nia ustnych lub pisemnych wyjaśnień i informacj i, sporządzenia zes t a wi eń oraz odk.ierownikowi i głównemu . (starszemu) księgowe mu tej pisów dokumentów. Zgodność odpisów dokumentów spojednostki zarządzenie zlecające r ewiz ję. rządzańych na żądanie księgowego-rewidenta stwierdza § 14. I. Rewizja powinna by ć w zasadzie dokokierownik jednostki lub osoba przez niego upowa żni ona . nywana w dniach i godzinach urz ę dowych, obowiązują § 21. Sprawdzenia rzeczywistego stanu składników cych w jednostce podlegającej r ewizji, i w sposób nie majątkowych przedsiębiorstwa dokonuje ksi ę gowy-rewi przerywający normalnego toku pracy. dent w obecności kierownika jednostki lub wyznaczonego 2. W razie konieczności rewizja mOle być przeprowadzona w godzinach pozaurzędowych, jak rówmez przez niego pracownika oraz osoby odpowiedzialnej materialnie za przechowyWane składniki majątkowe. ·i w dni świąteczne, o czym należy powiadomić kierownika jednostki podlegającej rewizji, który w tym przy§ -22. 1. Księgowy-rewident powinien zabez!J ie czyć padku obowi ązany jest do wydariia niezbę clJlych 'l.arzą~ dokumenty dotyczące stwierdzonych nadużyć w sposób dzeń. ' gwarantujący ich n i enaruszalność, a w razie niemo ·ż noŚci § 15. 1. ' Kierownik i główny (starszy) księgowy zabezpieczenia - dołączyć je do protokołu rewIzJI - jednostki, w której przeprowadzana jest rewizja, oboi sporządzić z tego protokół w 2 egzemplaizach, z których wiązani są wydać zarządzenia umożliwiające dokonanie jeden pozostawia kierownikowi jednostki pod.l e gcljącej rewizji oraz udostępnić księgowemu-rewidentowI mate, rewizji. , riały niezbędne dla jej przeprowadzenia, nie wyłączając 2. Na żądanie kierownika jednostki, w której p r:ze1kt tajnych, jeleH otrzymał upoważni enie, określone prowadza . się rewIzję, księgowy-rewident powinien w § 10 ust. 1 pkt 4. umożliwić spor zą dzenie odpisów zebranych dowodów 2. Wydanie księgo wemu-rew ide ntowi akt tajnych w sposób gwarantujący ich nienaruszalność, 1C\ stę puj e z zachowaniem obo w iązuj ąc ych przepisów 3. Z god no ść odpisów sp6rząrlzonych w ty ch przy, postępowaniu ' z aktami tajnymi. padkach stwierdzają osoby w ymienione w § 20. , Monitor Polski Nr A-IOO 149 1 § 23. W przypadku stwierdzenia w toku rewizji naruszen przepisow linansowych lub zarzqdzen wla5ciwych organow w sprawach gospodarczych - ksi ~gowy -rewi dent dla zapobiezenia szkodzie powinien wydae kierownikowi jednostki odpowiednie polecenie na piSmie oraz zawiadomie 0 tym rownoczesnie glownp.go (starszegoJ ksi~gowego jednostki , ktora zarzqdzila rew izj~ , Po lecenie takie jest natychmiast wykonalne, 0 ile kierownik jeclnostki nie zglosi sprzeciwu, umieszczonego w formie pi semnej na poleceniu z rownoczesnym oswiadczeniem, ze za niewykonan ie polecenia bierze na siebie odpowiedzialnose. W tym przypadku ksi~gowy-rewident przekazuje sprawE:l do rozstrzygni~cia jednos tce zlecajqcej rewi zj E:l . § 24. I. W przypadku stwierdzenia w toku rewizji naduzye ksiE:lgowy-rewiderit powinien sporzqdzie odrE:lbny protokol i nie czekajqc na zakonczenie rewizji przekazae go . z niezbE:ldnymi .dowodami organom pow<Jla nym do scigania przeste,pstw. 2. 0 fakcie przekazania sprawy nadu.zye wlasciwym organom powolanym do sCigania przestE:l pstw powinien ksi~gowy- rewiclent uczynie odpowiedniq wzm iankE:l w protoko le rewizji. R 0 z d z i a 1 3. Dokument.acja z przeprowalizonej re wizji. § 25 . W wyniku przeprowadzo ne j rewizj i ctokumenta.lnej ksi E:lgowy-rewident sporzqdza pro to k61. Protokol z rewizji sporzqdza si E:l w siedzibie jednostki rewidowanej. § 26. I. Protokol z rewizji nalezy . sporzqelziC w dwoch egzemplarzach, z ktorych jeden otrzymuje k ierownik jednostki, w ktorej przepIOw1dzono rewlzJE:l, d rugi zas kierownik jednostki zlecajqcej r ewizj~. 2. Kierownik jednostki zlecajqcej · rewizf~ moze zarzqdzie , aby protokol z rewizji sporzqdzony by! w wi ~k szej ilosci egzemplarzy. Ksi ~gowy -rewid en t sporzqdza p ro tok61 w odpow iednio wiE;kszej ilosci egzemplarzy taki.e w przypadku stwierdzenia w toku rewizji faktow., powodujqcych k oniecznose interwencji organ6w wlClsciwych do scigania przest ~ p stw . § 27. 1. Protokol z rewizji podpisujq : k s i ~g(Jwy rewident oraz kierownik i glowny . (sta rszy) ksi ~g owy jednostki podlegajqcej rewizji lub osoby przez nich upowa·l ni one . 2. Kierownikowi i ·g lownemu (starszemu) ksi ~ go w emu jednostki rewidowanej przysluguje praw o zgloszeni a za strzezen do pro tokolu z rewizji. Za strzezenia te mogq bye wniesione do protoko!u z rewizji lub nadeslane na p iSm ie jednostce zlecajqcej przeprowadzenie rewizji w ciqgu 7 dni od da t y podpisania ·protokolu. 3. W razie odmowy podpisu pro to kolu ksi E;gowyrewident obowiqzany jest uczynie 0 tym wzmiank~ oraz podae motywy odmowy. § 28 . . Do protokolu z rewizji nalezy dolqczye protokoly z kontroli kasy, magazyn6w: zabezpieczenia dokumentow itp. oraz elokumenty dotyczqce stwierdzonych nadui.ye w przypadku niemoi.nosci zabezpieczenia ich na miejscu (§ 22) . Wszeikiego rodzaju odpisy, wyciqgi i dokumenty naIei.y dolqczae do protokolu z :ewizji tylko wtedy, k iedy Sq one nie zb~ dnie konieczne dia wyjas nienia ustalen rewizji. ~ 29. I . Protokol z rewi zji dokumentalnej powinien zawierae: • I) nazwisko I lml~ ksi~gowego - rewiclenta, powolani e daty i numeru zarzqclzenia rewizji, czasu jej tnvania oraz dat~ sporzqdzenia protokolu, PUZ. 137 g 2) n azw~ i adres jednostki, w ktorej dokona no rewizji, n azwiska i imiona osob sprawujqcych kierown ictwo oraz glownego (starszego) ks iE:lgowego w okresie obj E;tym rewizjq, daty ich nominacji, 3) zakres rewizji, 4) na z~iska , Uillona i stanowiska sluibowe osob , udzielaj qcych wyjasnieiJ w toku rewizji, 5) szczegolowe ustalenia rewizji , 6) stwierdzenie, czy do protokolu zgloszono (n ie zg10szono) zastrzei.eiJ oraz ze egzemplarz pro to koiu pozostawiono w jednostce, podlegajqcej re wizji, 7) wyszczego!nien ie zalqcznikow do protokolu. 2. Wlas ciwe .czElsci prolokofu powinny ponadto zawierae wzmianki 0 faktach, b ktorych mowa w §§ 1"1, 22, 23 i 24. §. 30. I. W protokole z rewizj i nalezy wymieniC stwierdzone fakty oraz przytoczye i omowie szczeu6lowo wszy~;tkie zauwazone uchyb ienia i nieprawicllowosd natury formaln ej i ma te rialnej. Zebrany material powinien dae podsta w ~ do oceny dzialalnosci przedsie,biorstwa jil k i poszczegolnych zagadnien, a nadto do wtasciwej kwalifikacji stwierdzonych faklow. 2. W przypadk u stwierdzonych n aduzye i uchybien naleiy w protokole wskazae osoby odpowiedzialne za ich powstanie oraz ustalie wysokose stra t. § 3 1. Na podstawie pro tokolu z rewiiji ksi Elgowy·rewident opracowuje wnioski porewizyjne i w.skazuje ro~ no czes n j e sroclki, majqce na celu u su n i~cie st wierdzonych uchy-bien oraz zapobiei.enie ich powstawani u w przyszlosci. § 32. 1. Na podstawie protokolu z rewi zj i i Nniosku porewizyjnego ki e rownik jednostki zlecajqcej rewizj~ wydaje ia~zqdzenie porewizyjne celem usunip'cia slwierdzonych uchybien oraz ewen tualnego poci qg ni p,cia osob winnych. do odpowiedzialnosci. ·2. Zarzqdzenie porewizy jne nalezy wydae \'II' ciqgu 10 dni od chwili otrzymania protokolu rewizji. § 33. J ednostki, przy ktorych \'II' mys! uchwaly powolano ksiE:lgowych-rewidentow, obowiqzane Sq prowa dzie ewid encj~ wydanych zarzqdzeil porewizyjnych oraz kontrolowae ich te rminowe i w lasciwe wykonanie. R 0 z d z i a I 4. Konlrola dzialalnoscl aparatu ksj~gowych-rewirl ent6w. § 34. I. K si~gow i-r ewiclenc i powolani w ministerstwach i urz ~clac h centralnych, sprawujqcych funk cje naczelnych organow adminislracji pan stwow ej , majq zarowno obowiqzek przeprowadzania rewiz ji w przedsi~ bio rstwach bezposrednio podleglych tym naczelnym organom, jak i kontJ"olowania dzialalnosci iiparatu ksiegowych-rewidentow, utworzonego w jednostkach ,) rganizacyjnych, sprawujqcych og61ne kie rownictwo, .nadzor, koordynacjE; i kontrol~ nad przedsiElbiorstwami (centr rll ne zarzqdy, zarz qdy przemyslu, zjednoczenia, za rzqd y central handlowych) . 2. Obowiqzek ustalony w ust. 1 rozciqga si~ oelpowiednio na ksi~gowych-rewidentow, powo!anych przy centralnych zarzqdach, zarzqdach central h a ndlowyc h i rownorze,dnych jednostkach w przypadkach" jeieli na skulek wieloszczeblowej struktury organizacyjnej tych jednos tek ksi ~ gowi·· rewidenci powolani zostali rowni ei. przy jednostkach .nii.szego szczebla (np . przy biur,lch braniowych). § 35. Kont ro la dzialalnosci ksi~gowych-rewi d ent6w rna na celu zbada ni e: I) obsady k si~gowych-rewid ent6w i ich kwalifikacjl zawodow ych, Monitor Polski Nr A-IOO . t.~92 2) stopnia wykorzystania księgowych-rewidentów, 3) jakości przeprowadzanych rewizji, 4) Hości jednostek poddanych rewizji z uwzględni e niem rewizji pełnych i częściowych, 5) rodzaju i terminowości podj ęt ych kroków w celu usunięcia wykroczeń i u c hybień w jednostkach podl egających rewizji, 6) kontroli wykonania zarządzeil porewizyjnych. R o z d z i a I 5. . Sprawozdawczość. Poz. 1379 - CzęsclOwego i ostatecznego odbioru inwestycji (faktury przejściowe i ostateczne, prawidłowość i term inowość przebiegu kolaudacji), 4) udokumentowanie, ' prawidło~ość i terminowo ść ewidencjonowania inwestycji wykonywanych systemem zleconym i gospodarczym, 5) terminowość ujmowania w ewidencji zakoń-=zenia inwestycji i wprowadzenia ich do eksploatacji oraz obliczenia amortyzacji, 6) rozgranicżenie materiałów na cele inwestycyj ;le od innych materiałów, 7) celowość i prawidłowość wydatkowania sum na do- 3) prawidłowość kumentację inwestycyjną. § 36. 1. Z wykonania planu rewizji oraz jej wy- ników sporządza się następujące sprawozdania okresowe: I) sprawozdania kwartalne z wykona nia rewizji pIanowych oraz rewizji pozaplanowych i po~tórnych, 2) spra·wozdania miesi!:czne ze spraw skierowanych na drog ę karną. ' 2. Sprawozdanie kwartalne z wykonania planu rewizji powinno obejmować dane 'wyszczególnione w § 8 oraz wzmiankę o wydaniu zarządz e ń porewizyjnych. 3 . . Sprawozdanie mie s i ę czne ze spraw skierowanych na drogę karną powinno zawiera ć wykaz spraw przekazanych w okresie sprawozdawczym organom wlaściwym do ścigania przestępstw . §37. Instrukcje właściwych organów naczelnych admin,istracji państwowej ustalą terminy i tryb składa nia sprawo21dań, o których mowa w § 36, z tym że sprawozdania powinny być zło żone tym organom nie póżniej niż w ciągu 15 dni po upływie okresu sprawozdawczego. § 38. Naczelne organa administracji państwowej składają Ministerstwu Finansów zbiorcze spra'wozdania kwartalne z wykonania planu rewizji w ciągu 30 dni po upływie kwartału sp'rawozdawczego. · DZIAŁ II. Przepisy szczegółowe. Rozdział Srodki trwałe, l. inwestycje i kapitalne remonty. § 39. Rewizja gospodarki środkami trwałymi ma na celu stwierdzenie: 1) prawidłowości i cz ę stotliwoś ci pI'zep rowad.zil nia inwentaryzacji oraz wyjaśniania ewentualnych ~óżnic, 2) udokumentowania prawidłowości i term inowej ewidencji środków trwalych (przychód, rozchód, ,Zluiany wartości). 3) prawidłowości stosowanych norm zużycia (iHllorty- zacji) oraz obliczania amortyzacji, jak rów~eż terminowości jej przekazywania, 4) wyzyskania posiadanych środków trwałych (środki trwałe n~eczynne i zbędne). 5) prawidłowości dokumentacji, przeksi ę gowań i wyników likwidacji środków trwałych, 6) zgodności stanu faktycznego środków trwałych (wyrywkowo) z danymi ks ię gowości. § 40. Przy badaniu inwest ycji należy podd ać rewizji: 1) tytuły inwestycyjne , projekty i kosztorysy w celu ustalenia . czy zostały one z"twierdzone w pnepisanym tryb ie, 2) prĘlwidłowość finansowania inwestycji i terminowość refunda cj i w przypadku wykonywania ich SpOS00P.Dl gospodarczym, § 41. W zakresie kapitalnych remontów należy pod- dać rewizji: zgodność z planem przeprowadzanych kapitalnych remontów, 2) prawidłowość sfinansowania kapi ~a lnych remontów i terminowość refundacji w przypadku wykonywania ich systemem gospodarczym, 3) prawidłowość ustalania kosztów kapitalnych remontów oraz czy poniesione nakłady stanowią w myśl obowiązujących przep isów nakłady na kapitalne remonty, 4) prawidłowość, udokumentowanie oraz term inow0~ć f'wi d encj onowan:a kapitaln ych remontów. I) R o z d z i a I 2. OpeBcje p!enię żne, kredyty bankowe i rozrachunki. § 42. I. W toku rewizj'i należy poddać badaniu opera cje pieni ęż ne przedsiębiorstwa, zarówno gotówkowe jak i bezgotówkowe, skontrolować, czy prz eds i~;bio r stwo przestrzega przepisóv; o obrocie bezgotówkowym, w s zczególności zaś zbadać: l ) sposób prze chowywania gotówki, papierów wa rtościowych i druków ścisłego zarachowania oraz· przestrzeganie ustalonej wysokości pogotowia kasowego, 2) zgodność gotówki w kasie ze stanem wynikającym z zapisów w raporcie kasowym, 3) udokumentowanie, prawidłowość i terminowość ewidencji obrotu pieniężnego (gotówkow~go i bezgotÓwkow ego), 4) prawidłowość i częstotliwość przeprowadzanych kontroli kasy oraz ustalić, czy dokon ano regul acj i niedoborów i nadwyżek zgodn ie z obowiązuj 'ąrymi przepisami, 5) prawidłowość rozliczeń gotówkowych za odpłatn'ą obuwie, ziemniaki itp. (kto p ie niąd ze inkasuje, przechowuje, w jakich terminach odprowadzil ), 6) czy uzgadnią. się z bankami we właściwych terminach stan rachunków bankowych i·.kredytów bankowych oraz dok umentów w inkasie, 7~ prawidłowość -wykorzystania kredytów bankowych i terminowość ich spłaty, 8) sposób przechowywania i ewidencjonowania czeków. odzie ż , 2 Rewizja rozrachunków przedsiębior stwa pow inna mie ć na celu zbadanie :
- l)praw id łowości i terminowości przep rowadzania in wcntaryzacj i oraz ustalania jej wynik ów (pot \Vlerdzania stanu rozrachunków z kon traheniami). 2) prawidłovlOści i terminowości składania żądail zapIa ty do banku finansują c ego, Monitor Polski Nr A-IOO ------------------------- 1493 3) terminowosci regulowania naleznosci i zobowiqzan i.nkasowych, 4) terminowosci sciqgania naleznosci i regulowania zobowiqzan pozainkasowych, 5) terminowosci przekazywania spraw do komisji arbitrazowej lub sqdu i egzekwowania tytulow wykonawczych oraz naleznosci z tytulu n iedoborow zawinionych, 6) prawidlowosci udokumentowania od.pisanych naleznosci i zobowiqzan niesciqgalnych, przedawnionych i- prekludowanych, 7) prawidlowosci wyplacania zaliczek do rozliczenia i terminowosci ich rozliczania .. 8) prawidlowosci i terminow0sci rozliczen z organami finansowymi lub jednostkami nadrz~dnyrni z lytulu wplat z zysku, pokrycia strat, odprowadzenia nadwyzek . srodkow obrotowych,. uzupelnienia. niedoboru srodkow obrotowych, podatku obrotowego i od operaeji nietowarowych, roznic budzetowych i wyrownawczyeh, podatku od wynagrodzen itp.., 9) prawidlowosci i termi.nowosci rozliczen z . tyt'lru . 'ubezpieczen spolecznyeh i rzeezowych, 10) udokurnentowania , prawidlowosci I terrninowosci ewidencji rozrachunkow. R 0 z d z i at 3. . Rewizja plac I rozliczen z ' pracownikami za place. § 43. Rewizja plac rna na celu ustalenie, czy jednostka, w ktorej przeprowadza si~ rewizj~, przestrzega prawidlowosci zaszeregowania oraz premiowania, czy nie przekracza ustalonych eta tow, posiada prawidlowq dokumentacj~ oraz we wlasciwy sposob do konuje rozJiczen za place i prawidlowo je ewidencjonuje; szczegoln ie nalezy zrewidowae: 1) prawidlowose udokurnentowania wszelkich wynagrodzen wyplacanych z osobowego i bezosobowegD funduszu plac, 2) prawidlowose obliczania wynagrodzen pracownikow, 3) prawidlowose i terminowose sporzqdzania list plac'l, \ obliczania oraz udokumentowania potrqcen od wynagrodzen pracownikow, . 4) prawidlowose i terrninowose wyplat wynagrodze11, 5) prawidlowosc i terminowose ksiE)gowego ujE)cia plac i rozliczen za place, 6) przypadki przekroczenia osobowego i bezosobowego funduszu plae. R 0 z d z i a t 4.. Materiaty, towary I wyroby gotowe (polgo towe). § 44. W zakresie gospodarki zapasam i . materialowymi, towarowymi i p rodukcj i gotowej - rewizja dok !lmentalna ma za zadanie zbadae prawidlowose tej gospodarki, jak rowniez prawidlowose w'[ceny i ew id encji zapasow oraz zabezpieczenia przed marnotra wstwem i naduzyciami - zwlaszcza zas zbadac: 1) organizacj~ magazynow, skladow i!p ., stan agolny, przygolowanie .pomieszczen magazynowych oraz ich ochron~, 2) zgodnose stanu wyrywkowo skontrolowanych przez ksi~gowego-rewidenta materialow, towar6-w i wyrobow ze stanem wynikajqcym z ewidencji, 3) prawtdlowoS€:·, cz~stot,]jwos€ i sp0seb przep-rowitdzania inwen'taryzacji oraz wyjasnienia ewentualn'yc h roznic, prawidlowose stosowania norm branzowych ____________________________Poz. _1_:l7~ ubytkow naturalnych, sr'odki podj~te 'dla walki z naduzyciam,i i marnotrawstwem, prawidlowosc ewiciell cjonowania naleznosci za powstale niedobory oraz terminowose sciqgania tych naleznosci od os6b odpowiedzialnych, 4) udokumentowanie, prawidlowose i terminowose odbioru materialow, to warow i wyrobow, prawirlJowose i termino wosc badania faktur, zwlaszcza w zakresie iJosci, cen, kosztow zakupu itp., rozm iiUY i growne przyczyny rekl.amacji, zglaszanych w 5tOsunku do dostawcow, 5) pr awidlowose udokumentowania przychodu i rozcllodu zapasow, malerialow, towarow i wyrobow z rownoczesnym uw zgl~ dnien iem prawidlowosci udokumentowania stwi erdzonych roZlllC p rzy nadej';cil,l oraz skladowaniu material6w, towaraw i wyrobow, 6r prawidlowosc i terminowose ewidencji stanu i ruchu zapasow (takze przerzuty wewn~trznel. a szczegolnie prawidlowose i wzajemnq . zgodnosc ewidellcji ilosciowej i ilosciowo-wartosciowej; prawic1.i<)wOSC sbosowaflych cen ewidencyj nych, uzasadnienie sum materialow (lowarow) w drodze i dostaw lliefilklurowanych, 7) ugokumen towanie, prawidlowos c i terminowose ew idencji przychodu , rozchodu (w tym zniszczenia) oraz stanu opakowan (wlasnych i obcych), jak tez przedmiotow ni etrwalych na skladzie i w uzytkowaniu, 8) wysokosc zapasow w stosunku do normatyw6w, prawidlowcse finansowan ia zapasow, wystr,powanie 7apasow gospodarczo nie uzasadniollych i ich 'Iplynnian ie. R 0 z d z i a I 5. Sprzedaz wyrobow. gotowych, towarow i uslu.g. .' § 45. VV zakres rewizji sprzed.azy wyrobow 9010wych, using, lawa row i materialow wchodzi w szczeg li lnosci: 1) stan .e.wide nc ji zamowien i j$.ontrola ich wykonan ia, 2) udokumentowanie i terminowose faktur owa ni a , 3) prawi.dlowosc ew idencji sprzedazy (ze specjaillym uwzglqdnieniem zasadnosci stirn wykazany ch na koncie "Towary wyslane i uslugi wykonane 4) prawidlowose ob-liczania pod atku obro towego i od operacji nictowarowych (wyrywkowo). 5) ro zmiary i glowne przyczyny reklamacii zglaszclilych przez odbiorcow oraz sposob zalatwiania reklamClcji, 6) kon trola sprzedazy materialow pomocniczych, w'ykonywania uslug warsztatowych, przewozowych i innych na rzecz wlasnych pracowni kow i os6b pry Wilt. nych (p.odstawy formaln.o-prawn e , pra w idtowo ~j c cen itp.). OO ) , R 0 z d z i a I 6. Rewizja kosztow. § 40. Rewiz ja kosz tow ma na celu skontroJowanie przebiegu v.'ykonania planu Y.:oszt6w, jak rowniez planu icll obnize n ia, z uw zgl~ dnieniem wykonania plal1tl produkcji (otrotu) w ilos ci i asortymenc ie, oraz skontrolo 'Nanie prawidl.o wosci rozliczel'l koszlow; w szczegoln .... sci na lezy zbaclae: 1) prawidlowose rachunku kosztow w zwiqzku 7. orqanizatCjq·· produkcji (obrotu) (jedn.oslki ka.]l< :J!acyjne, meloda kaikulacji, podzial na wydzialy ilp.) . Poz. 1379 1494 Monitor Polski Nr A-IOC' i częstotliwość przeprowadzania inwentaryzac ji produkcji ni'e zakonczonej GraL_ wYJilslllenie ewentualnych różnic, koszty produkcji wstrzymanej itp., 3) prawidłowość i kompletność udokumentowania kusztów prostych i złożonych (świadczeń wewn ętrz nych), ' prawidłowość przyjętego sposobu rozliczenia kosztów (znakowanie dokumentów., zasady doliczeiI, klucze podziałowe). 4) prawidłowość i terminowość ewidencji kosztów, jak również pozycji kosztów, rozliczanych 'w czasie (remonty b i eżące, tymczasowe budynki i budowle, uru- ' chomienie nowej produkcji itp.), 5) prawidłowość i terminowość kalkulacji produkcji nie zakońc zo nej, wyrobów (usług) gotowych wytwarzanych, wysłanych (kosztów zakupu towarów nabytych, sprzedanych) oraz przyczyny odchyleń od planu , 6) wykonanie prelim inarza kosztów pośrednich (wyd zia łow ych , og ó lnozakładowych itp.) według pozycji, pow st awanię braków i ich koszty oraz manka, ubytki, odsetki, koszty nieprodukcyjne itp., 7) przyczyny powstawania i koszty braków I przestojów. R o z d Z i a ł 2) prawidłowość R o z d z I a I 7. Fundusze, rezerwy i wyniki dzialalności. § 47. Rew i zją należy objąć . stan funduszów, tworze, nie i wyko rzystanie funduszów specjalnego przeznaczenia, rezerw, jak też kształtowanie się zysków i strat (podział zysku i pokrycie strat); w szczególności zbadać należy: zmiany funduszu statutowego, prawidłowość udokumentowania oraz zarachowania poszczególnych pozycji zwiększeń i zmniejszeń 'funduszu statutowego, 2) prawidłowość i l e galność dokonywania kwartalnych i rocznych odpisów na fundusz zakładowy oraz na fundusz popierania produkcji ubocznej (kontrola wykonania warunków do tworzenia filllduszów, określonych przepisami specjalnymi). prawidłowość wydatkowania środków tych funduszów na poszczegóine' cele, 3) prawidłowość tworzenia i wydatkowania innych funduszów specjalnego przeznaczenia, 4) udokumentowanie, legalność i zasadność zapisów na koncie "Straty i zyski", 5) prawidłowość wykonania preliminarzy poszczególn'ych działów gospodarki nieprzemysłowej (z wyodr ęhili eniem przychodów) oraz wyniki tej gospodarki, 6) udokumentowanie, prawidłowość i terminowośćewi dencji funduszów, rezerw oraz strat i zysków, 7) zgodność z obowiązującym systemem finansowym podziału zysku (pokrycia slrat). 1) Tłoczono Rewizja prawidłowości 8. organizacji rachunkowości oraz finansowych. ~pprządzania sprawo~dań § 48. Rewizja stanu organizacji księgowości ma na celu ustalenie stopnia przydatności stosowanych prźez komórkę księgowości metod pracy i rozwiązań organizacyjnych dla wykonania zadań i obowiązków na tę komórkę nałożonych; w szczególnośd zbadać należy: 1) zgodność prowadzonych kont z zatwierdzonym planem kont, stosowaną technikę księgowości i rodzaje urządzeń księgowych, 2) stan księgowań w okresie rewizj~ 3) prawidłowość I terminowość opracowania i przekazywania (w ramach komórki księgowości) oraz /przechowywania dokumentów, organizację obiegu dokumentów, 4) zgodność. obrotów księgQwóśei analitycznej z obrotami księgowości syntetycznej . oraz prawidłowość sporządzania' bilansów obrotó,w i sald, 5) uzasad,nienie sporządzonych bilansów i rachunków strat i zysków zapisami księgowymi i bilansami obrotów i sald, prawidłowość wyceny poszczególnych pozycji bilansowych, 6) terminowość i prawidłowość sporządzania sprawozdar'l finansowych (w przypadku stwierdzenia wzorów nie objętych odpowiednimi. Instrukcjami :1ależy ustalić, kiedy i przez jaką jednostkę zostały wprowadzone), . . 7) stan instruktażu prowadzonego przez komórkę księ gowosCi celerq podniesienia kwa li fikil cj i zawodowych personelu w zakresie księgowości. R o z d z I a ł 9. Przepisy końcowe. § 49. Przepisy niniejszej instrukcji mają również zastosowanie do rewizji dokumentalnych, przeprowadzanych przez osoby nie będące księgowymi-rewidentami. § 50. , W przypadkach gdyby cechy specjalne dane,go działu gospodarczego wymagały uregulowania zagadnień objętych przepisami §§ 39 47 niniejszej instrukcji w sposób szczególny, właściwi ministrowie wydadzą w porozumieniu z Ministrem Finansów odrębne przepisy. § 51. Instrukcja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Minister Finansów: T. Dietrich z polecenia Prezesa Rady Ministrów. Redakcja: Urząd Rady Ministrów - Biuro Prac Ustawodawczych, Warszawa, al. Stalina 1/3. Administracja: Administracja Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów, Warszawa. ul. Bracka 20a Reklamacje z powodu ni e doręczenia poszczeąólnych numerów wnosić najeży do Administracji Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów IWars'lawa . uL Bracka 206) w tenninie 10 do 1;') dni po otrzymaniu n~.!'eqo kol,ęjn~g_o ~.\!meru . Zam. 2524 52.000 4-B 16965 Druk. Akcydensowa, Waru_wa, lamki ~ Cena 96 gr