← Polska

Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 8 kwietnia 1953 r. w sprawie ramowego planu kont dla państwowych przedsiębiorstw transportu i łączności na rok 19

. ~M~. Monitor ~ Polski Nr A-46 _______ __ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _~_ _ _ _ _ _~~~~~~ 568 Poz. 541 i 542 541 ZARZĄDZENIE Nr 60 PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 9 maja 1953 r. w sprawie tymczasąwej tab.e li stanowisk oraz dodatków funkcyjnych l służbowych dla pracowników w wydziałach (referatach) statystyki prezydiów rad narodowych. Na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1949 r. w sprawie ustalenia stano/ wisk służbowych i zaszeregowania do grup uposażen i a pracowników państwowych, podlegających ustawie o państwowej służbie cywilnej, · oraz pracowników .samorządowych (Dz: U", Nr 14, poz. 92) i § 18 rozporządzen i a Rady Ministrów z dnia 19 :iutego 1949 r. w sprawie dodatków funkcyjnych i służbowych dla pracowników pań­ stwowych i samorządowych oraz przewodniczących organów wykonawcźych gmin miejskich i wiejskich (Dz. U. Nr 14, poz. 94 i Nr 53, poz. 406) zarządza się, co na- §

  1. Zezwala się na utworzenie w wydziałach (referatach) statystyki prezydiów rad narodowych nowych stanowisk, wymienionych w załączniku, do czasu uwzględnienia ich w ogólnej tabeli stanowisk. §
  2. - Pracownikom· wymienionym w załączniku przyznaje się dodatki funkcyjne bądż służbowe według stawek· w nim określony'ch. . ' §
  3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłosze­ nia z mocą od dnia 1 maja 1953 r. Pre z ~ s Rady Ministrów: itępuje: B. Bierut Załącznik do zarządzenia nr 60 Prezesa Rady Ministrów z dnia .9 maja 1953 r. (poz. 541). TABELA STANOWISK DLA PRACOWNIKÓW W WYDZIAŁACH (REFERATACH) STATYSTYKI PREZYDIÓW RAD NARODOWYCH Kolej Stanowisko służbowe ' ność (tytuł) Grupa Kolej uposażenia ność Stawka dodatku funkmiesięcznego cyjnego lub służ­ bowego Statystyk analityczny
  4. !-nspektor-instr~ktor stalys- tyczny VI - IV t.
  5. 15 --- 4
  6. VI -- V S
  9. Starszy te_chnik statystyczny VII - VI a Technik statystyczny IX - VII b (tytuł) Stawka dodatku funkcyjnego miesięcznego lub służ­ bowego Grupa uposażenia Prezydia miejskich rad narodowych miast liczących ponad 100.000 mieszkańców Prezydia wojewódzkich rad narodowych (Rad Narodowych m. st. Warszawy i m. todzi)
  10. Stanowisko służbowe Statystyk analityczny Inspektor-instruktor statystyczny Starszy technik statystyczny Technik statystyczny VI - V 5 VII - VI 5 VII IX - VI VIII c-b b Prezydia powiatowych rad narodowych oraz prezydia . miejskich rad nar'o dowych miast liczących poniżej 100.000 mieszkańców stanowiących powiaty miejskie Statystyk powiatowy VII - VI a-S 542 ZARZĄDZENIE MINISTRA F1NANSOW z dnia 8 kwietnia 1953 r. w sprawie ramowego planu kont dla państwowych przedsiębiorstw transportu i łączności na rok
  11. I - ~ Na 'podstawie § 1 ust. i pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1950 r. w sprawie zakresu działania Ministra Finansów i zmian y zakresu działania Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. Nr 22, poz. 188) zarząd z a się, CQ nast ępuje: '§
  12. Wpro\vadza się na rok 1953 ramowy plan kont Monitor Polski Nr A-46 . Poz. 542 dla państwowych przedsiębiorstw transportu i łączności, §
  13. Zarządzenie wchodzi w życie · z dniem ogłosze­ stanowiący załącznik nr 1 do zarządzenia. nia z mocą od dnia 1 stycznia 1953 r. §
  14. Ustala się ogólne zasady funkcjo nowania kont wymienionych w ramowym planie kont, o którym mowa Minister Finansów: T. Dietrich w § 1, zawarte w załączniku nr 2 do zarządzenia. . .• -1 . , Załącznik nr 1 do z a rzą dze nia M inis tra Finansów z dnia 8 kwie tnia 1953 r. (poz. 542). RAMOWY PLAN KONT DLA PA~STWOWYCH PRZEDSIĘBIORSTW TRANSPORTU I ŁĄCZNOSCI Rozdział L Srodki trwałe. 063 - Odbiorcy za faktury nie zapłacone w terminie 064 - Odbiorcy za zaliczki 001 - Srodki trwałe . " ! " I 065 "'- Dostawcy za faktury inkasowe 002 - Inwestycje w dzierż'awionych srodkach trwałycn 066 - Dostawcy za faktury pozainkasowe . 003 - Umorzenie środków trwałych 067 - Dostawcy za faktury nie. zapłacone w termi'n le 004 - Likwidacja środków trwałych' 06ą Dostawy nie fakturowane 069 - Dostawcy za zaliczki , Rozdział II. Inwestycje 1 remonty kapHaIne. . 070 - Należności i zobowi ązania specjalne 071 - Pracownicy za· płace 011 - Inwestycje rozpocz ę te 072 - Pracownicy za płace nie podj ę te 012 - Materiały na inwestycje 073 - Pracownicy za sumy do rozliczenia 013 - Zaliczki na inwestycje 074 - Inne należno ś ci i zobowiązania 014 - Inwestycje zakończone 075 - Roszczenia sporne 015 - Remonty kapitalne 076 - RoszczenIa z tytułu mank, ubytków i sirat 017 - Finansowanie inwestycji 078 - Manka, ubytki i straty liie zawinione 020 - Rachunki bankowe środków na inwestycje i re- 079 - Kaucje otrzymane monty kapitalne 024 - Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne Rozdział VIZ. Rozrachunki zagraniczne. 026 - Kredyty na inwestycje i remonty kapitalne 028 - Dostawcy w zakresie inwestycji i remontów ka- 062Z - Odbiorcy za faktury pitalnych 064Z - Odbiorcy za zaliczki Rozdział 031 032 033 035 036 037 039 - III. Fundusze własne. Fundusz statutowy Finansowanie środków obrotowych Dotacje na pokrycie planowych strat Odprowadzenie nadwyżek środków obrotowych Przelewy części zysku przeznaczonej dla budżetu Przelewy części zysku na inwestycje Odpisy na fundusze specjalnego przeznaczenia Rozdział IV. Srodki pieniężnę. 041 - Kasa 042 - Czeki obce 043 - Rachunek rozliczeniowy 044 - Akredytywy :044Z - Akredytywy zagraniczne '·045 - Inne rachunki bankowe 046 - Srodki pieniężne w drodze 047 - Czeki limitowana ~ 051 052 053 054 055 056 057 - Dostawcy za faktury Dostawcy za zaliczki Inne nal e żności i zobowiązania Roszczenia sporne Roszczenia z tytułu mank, ubytków i strat Kaucje Rozdział 081 082 083 084 - VII. Rozrachunki publiczno-prawne. Rozrachunki z tytułu podatków, danin i opłat Rozrachunki z tytułu ubezpieczeń społecznych ' Rozrachunki z tytułu różnic budże towych Rozrachunki z innych tytułów publ,iczno-prawnych Rozdział Rozrachunki wewnętrzno-branżowe. VIII. 091 092 093 - Rozrachunki z tytułu wydzielonych środków Rozrachunki. bieżące Rozrachunki z samodzielnyril.i oddziałami przed," 095 - ?centralizowane rozrachunki z budżetem siębiorstwa Rozdział V. Kredyty bankowe. Kredyty normatywne Kredyty ponadnormatywne Kredyty inkasowe Inne kredyty Kredyty importowe Kredyty eksportowe Kredyty przeterminowane Rozdział VL 061' '()62 - 066Z 069Z 074Z 075Z 076Z 079Z - Rozdział '101 102 106 ~. - Należności w ~ 111 112 113 - Fundusze specjalnego przeznaczenia. ,1 Rozliczenie amortyzacji Fundusz zakładowy inne fundusze Rozdział Rozrachunki. inkasie bankowym Odbiorcy za faktury pozainkasow~ . , IX. X. Rozliczenia międzyokresowe. Nakłady przyszłych okresów Rezerwa na wydatki przyszłych okresów..:.... Dochody przyszłych okresów (Monitor Pols1ci Nr A-46 570 - Rozdział XI. Materiały. Poz. 542 162 165 167 - 121 - Rozliczenie faktur i materiałów 123 - Ogumienie 124 7""" Artykuły spożywcze Przestoje Wykonanie planu kosztów własnych Gospodarka pozazakładowa Rozdział XIV. Materiały 125 - pomocnicze 126 - Paliwo i smary 121 - Części zapasowe taboru, maszyn urządzeń 128 - Przedmioty nietrwałe 129 - Zużycie przedmiotów nietrwałych 131 - Materiały w przerobie 1132' ~ Opakowania i 133 - Pasze ! 135 - Odpadki 1 137 _ Zapasy gospodarki pozazakładowej 138 - Inwentarz żywy _Rozdział XII. Płace pods!awowe 141 - 171 172 175 176 179 - Wyroby gotowe. Wyroby gotowe Odchylenia od kosztów planowanych Towary w punktach sprzeda ż y Odchylenia od cen ewidencyjnych towaróv{ w punktach sprzeda ż y Towary wysłane i usługi wykonane Rozdział XV. Podatek obrotowy 1 od operacji nie towarowych 1 koszty związane ze sprzedażą. 181 183 - Płace. Podatek obrotowy i od operacji nIe towarowych Inne koszty sprzedaży i dodatkowe Rozdział XIII. Usługi podstawowe, produkcja i usługi pomocnkze, gospodarka pozazakładowa~ Sprzedaż. XVI. Rozdział l 150 151 - Usługi podstawowe 152 . 153 - Produkcja i usługi pomocnicze 154 - Koszty bezpieczeństwa i higieny pracy 155 - Remonty bieżCJce _ 158 - Koszty wydziałowe : 159 - Koszty ogólnozakładowe ' 161 ...:.. Braki 190 } 191 192 193 - 194 196 198 - Sprzedaż usług podstawowych , Sprzedaż wyrobów i usług produkcji pomocniczej Sprzedaż towarów Sprzedaż materiałów Rozliczenie sprzedaży usług podstawowych Rozdział ' XVII. 201 - Straty 1 zyski. Straty i zyski Załącznik nr 2 do zarządzenia Ministra Finansów z dnia 8 kwietnia 1953 r. (poz. 542). . OGOLNE ZASADY FUNKCJONOWANIA KONT RAMOWEGO PLANU KONT DLA PAŃSTWOWYCH PRZEDSIĘBIORSTW TRANSPORTU I ŁĄCZNOSCI Rozdział I. Srodki trwałe. 4) ujawnienia środków trwałych przy inwentaryzacji; 5) przeszacowania środków trwałych na zarządzenie Rozdział I obejmuje następujące konta: ; 001 - Srodki trwałe, _ ! 002 - Inwestycje w dzierżawionych śro,dkach trwałych, ! 003 - Umorzenie środków trwałych, ; 004 - Likwidacja środków trwałych. Konta rozdziału I służą od księgowego ujęcia przy: dzielonych przedsiębiorstwu przez Państwo środków I, trwałych, niezbędnych do wykonania zaddl1 planowych. 001 - S r o d k i t r wał e. Konto 001 służy do ujęcia środków trwałych w ich , wartości inwentarzowej. W bilansie wykaz'dje się _środki trwałe w wartości netto, tzn. po potrąceniu umorzenia na koncie 003). O zakwalifikowaniu poszczególnych przedmiotów : majątkowych do środków trwałych decydują kryteria ustalone w obowiązujących przepisach. : środków trwałych (księgowanego Zwi ększe nie wartości środków - stąpić w wyniku: \ 1) przyjęcia do zakończonych; eksploatacji trwałych własnych może na- inwestycji władz; 6) przekwalifikowan'ia przedmiotów nietrwalych na środki trwałe ; We ,wszystki ch powyższych przypadkach przyrostem na dobro konta 031 "Fundusz statutowy". W przypadku wymi~nionym w pkt 1 wintość zak0l1czonej inwestycji powinna być przeniesiona z konta 011 "Inwestycje rozpocz ę te" na konto 014 "Inwestycje za~ kończon e ". W przypadk ~ch wymienionych w pkt 2 - 6 zwiększeniu wartoś ci środków trwałych towarzyszy zwiększenie umorzenia, które księgowane jest Vv'h 031 "Fundusz statutowy", Ma 003 "Umorzenie środków wartości obciąża się konto 001 trwałych". Zmniejszenie wartości środków trwałych może nana skutek: stąpić 1) nieodpłatnego przekazania środków trwałych; 2) sprzedaży środków trwałych (w przypadkach, w których obowiązujące przepisy na to zezwalają); 3) przeszacowania środków trwałych na zarządzeni e władz; \ 2) nieodpłatnego przejęcia obcych inwestycji we wła4) przekwalifikowania środków trwałych na przedmioty snych środkach trwałych (wydzierżawionych); nietrwałe; \ 3} ni e odpłatnego przejęcia środków trwałych od in5) likwidacji zużytych lub zniszczonych środków trwa•~ nych przedsiębiorstw lub instytucji państwowych; ~ . ' łych. - Monitor Polski Nr A-46 571 W przypadkachwy~ienionych w pkt 1, 3 i 4 zmniejszenie wartości inwentarzowej (Ma: 001) oraz zmniejszenie umorzeń (Wn 003) księgowane jest w korespondencji z kontem 031 "Fundusz statutowy". W razie· przeznaczenia środka trwałego do likwidacji przenosi się jego wartość inwentarzową (z konta 001) i umorzenie (z konta 003) na kon~o 004 "Likwidacja środ­ ków trwałych". I n w e s t y c j e w d z i e i ż a w i o n y c h ś r o d k a c h t rwał y c h. 002 - Konto 002 służy do księgowania zarówno wartości inwentarzowej jak i umorzenia inwestycji dokonanych w dz i erżawionych obcych środkach trwałych. Wartością zakończonej inwestycji w dzierżawionych obcych środkach trwałych obciąża się konto 002 w korespondencji z kontem 031 "Fundusz statutowy". Równolegle z tym zapisem obciąża się konto 014 "Inwestycje zakończone" na dobro konta 011 "Inwestycje rozpoczęte". Umorzenie inwestycji w obcych środkach trwałych na dobro konta 002 w korespondencji z kontem 031 "Fundusz statutowy". Po upływie terminu dzierżawy inwestycje wraz z umorzeniem przejmuje wydzierżawiający, przy czym odpowiednie zapisy przeprowadza się analogicznie do nieodpłatnego przekazania środków trwałych. księguje się bezpośrednio 003 ~ U m o r z e n i e ś r o d k ó w t r wał y c h. Na dobro konta 003 księguje się umorzenie środków w korespondencji z kontem 031 "Fundus7: statutowy". W ciężar konta 003 księgowana jest wartość zakoń­ qonych remontów kapitalnych do wysokości umorzeń remontowanych obiektów (Ma 031) oraz zmniejszenie wartości umorzell, związane ze zmllleJszeniem wartości inwentarzowej Środków trwałych. Saldo konta P03 uwidacznia się poza bilansem (patrz uwagi do konta 001). trwałych 004 - L i k w i d a c ja ś r o d k ów t r wał y c h. Konto 004 ujmuje księgowo przebieg likwidacji środ­ ków trwałych. Przeznaczenie środka trwałego do!ikwidacji powoduje przeniesienie · jego wartości inwentarzowej z konta 001 a umorzenia z konta 003 na konto
  15. W ciężar konta 004 księguje się koszty poniesione w związ ku z likwidacją, na dobro zaś - środki uzyskane z likwidacji. Ostateczny wynik likwidacji wpływa na zmniejszen 'e lub z\'l:iększen i e fundu szu statutowego. Środki uz yskane z likwidacji środków trwałych mogą być przeznaczone na cele specjalne, prze,vidzicne we właściwych pizepisa ch prawnych. Rozdział II. Inwestycje i remonty kapitalne. Konta rozdziału II służą do ujęcia wszystkich operacji związanych z inwestycjami i remontami kapitalny mi, jeżeli nie zostały one objęte odrębną ksi ę gO WOŚCi ą in w estycyjną. W rozdziale II występują następujące konta: 011 . - Inwestycje IOZpoczęte, 012 - . Materiały na inwestycje, 013 - Zaliczki na inwestycje, 014 - Inwestycje zakończone, 015 - Remonty kapitalne, Poz. 542 017 020 024 026 028 01 r - Finansowanie inwestycji, Rachunki bankowe środków na inwestycje i remonty kapitalne, Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne, Kredyty na inwestycje i remonty kapitalne, Dostawcy w zakresie inwestycji i remontów kapitalnych. I n w e s t y c j e r o z p o c z ę t e. Konto OH zbiera wszystkie zakłady dotyczące inwestycji rozpoczętych. W ciężar konta 011 księguje się: 1) przy zakupach inwestycyjnych faktury dostawców inwestycji (Ma 028); 2) przy wykonywaniu inwestycji systemem zleconym ...,faktury wykonawców inwestycji (Ma 028); 3) przy wykonywaniu inwestycji systemem gospodarczym: a) usługi podstawowe (Ma 190 - 192), b) zużycie materiałów zakupionych ze środków na inwestycje (Ma 012), c) zużycie materiałów zakupionych ze środków eksploatacyjnych (Ma konta rozdziału XI), d) płace podstawowe i dodatkowe wydzielonej brygady robotniczej (Ma 141), ej ubezpie'czenia społeczne (Ma 082), f) usługi obce (Ma 028), g) wyroby i usługi produkcji pomocniczej (Ma 193), h) różne wydatki związane z inwestycjami (Ma 041). Ponadto na stronie Wn konta 011 księguje się koszty bankowe w korespondencji z. kontem 017 "Finansowanie inwestycji" lub 020 "Rachunki bankowe środków na inwestycje i remonty kapitalne". Koszty inwestycji zakończonych podlegają przeniesieniu z konta 011 na konto 014 "Inwestycje zakOlICZOne". Księgowaniu temu towarzyszyć. mogą zapisy: Wn 001 "Środki trwałe", 002 "Inwestycje w dzierżawio­ nych środkach trwałych, 128 "Przedmioty nietrwałe" lub 111 "Nakłady przyszłych okresów" - Ma 031 "Fundusz statutowy". 012 _ M a t e r i a ł y n a Na koncie 012 prowadzi i n w e s t y c j e. się księgową ewidencję --materiałów zakupionych zgodnie z obowiązującymi przepisami ze środków na inwestycje. Materiały te powinny być przechowywane odrębnie od materiałów zakupionych ze środków eksploatacyjnych. Przychód tych materiałów księgowany jest w ciężar konta 012 w korespondencji z kontem .028 .. Dostawcy w zakresie inwestycji i remontów k apitalnych". Wartość materiałów zużytych na cele inwestycyjne przenosi się na konto 011 "Inwestycje rozpoczęte". 013 - W Z a l i c z k i ciężar konta n a i n w e s t y c j e. 013 ksi ę gowane są kwoty zaliczek wypł acon ych wykonawcom inwestycji na podstawie obowiązujących przep isów ' (Ma 017, 020, 026)\ Rozliczone zaliczki przenosi się na konto 028 "Dostawcy w zakresie inwestycji i remontów kapitalnych". 014 - I n w e s t y c j e z a koń c z o n e. W ciężar konta 014 przenosi się z konta 011 "Inwestycje rozpoczęte"całkowity koszt inwestycji zak~ czonych, Monitor Polski Nr A-46 - Po zatwierdzeniu bilansu uznaje się konto 014 kwotą zużytych na zakończone inwestycje w ciężar konta 017 "Finansowanie inwestycji" lub 024 "Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne". środków 015 - R e m o n t y Poz. 542 572 i remonty kapitalne w Clęzar kont: 013, 026, 028, 043 oraz koszty bankowe w cię~r konta 011 bądż
  16. 024 - F u n d u s z e n a i n w e s t y c j e r e m o n t y k a p i t a l n e. l - k a p i t a l n e. Tworzenie funduszów na inwestycje i remonty ka.pitalne regulowane jest przepisami specjalnymi. Jednocześnie z przelaniem środków z rachunku rozliczeniowego

(043)lub z innych rachunków bankowych
(045)na rachunki bankowe środków na inwestycje i remo.nty kapitalne przeprowadza się księgowanie: Wn konta rozdziału IX, 031, 037 - Ma
  1. W ciężar konta 015 księguje się nakłady na remonty kapitalne. Zapis przeciwstawny dokonywa!lY jesh. 1) przy zleconym systemie wykonywania remontówkapitalnych - na konto 028 "Dostawcy w zakresie inwestycji i remontów kapitalnych"; 2) przy wykonywaniu systemem gospodarczym na kon026 - K r e d y t Y n a i n w e s t y c j e r etach: mon.ty kapitalne. 190 - 192 "Usługi podstawowe", 141 "Płace podsta.>wowe i dodatko~e", 082 "Rozrachunki z tytułu ube.zNa koncie 026 księgowane są kredyty antycypacyjpieczeń społe'cznych", 028 "Dostawcy w zakresie ne na inwestycje i remonty kapitalne, udzielane w tych inwestycji i remontów kapitalnych", rozdziału XI przypadkach, kiedy wykonanie inwestycji luq remontów "Materiały", 193 "Sprzedaż wyrobów i usług prokapitalnych wyprzedza akumulację środków przeznadukcji pomocniczej", 041 "Kasa". czonych na ich sfina)lsowanie. Ponadto na stronie Wn konta 015 księguje się koszty Na dobro konta 026 księguje się sumy uzyskanych bankowe w korespondencji z kontem 020 "Rachunki bankowe środków na inwestycje i remonty kapitalne". - kredytów w korespondencji z kontami: 013, 028,
  2. Spłata kredytu księgowana jest w ciężar konta 026, Po zatwierdzeniu bilansu wartość zakończonych a na dobro konta 017 lub
  3. remontów kapitalnych spisuje się w · ciężar konta 024 "Fundusze na inwestycje i remonty kapitalne" do wy028 - D o s t a w c y w z akr e s i e i n w e s t 'lsokości salda Ma tego konta w zakresie remontów kae j i i r e m o n t ó w k a p i t a l n y c h. pitalnych. Jednocześnie księguje się wartość remontu kapitalnego do ""'YsokOŚci dotychczasowego umorzenia remontowanego środka trwałego: Wn 003 "Umorzenie środ­ ków trwałych", Ma 031 "Fundusz statutowy.... 017 - F i n a n s o w a n i e i n w e li t. Y c j l.. Konto 017 uznaje się za dokonane przez Bank Inwestycyjny wypłaty środków przeznaczonych na finansowanie inwestycji w ciężar kont 013, 026, 028, 043 oraz za koszty bankowe w ciężar konta
  4. Po zatwierdzeniu bilansu konto 017 obciąża się kwotą , środków zużytych na finansowanie inwestycji zakończonych na dobro konta 014 "Inwestycje zakoń­ czone". Wykorzystanie limitów inwestycyjnych kontrolowane jest pozaksięgowo. ~20 - R a c h u n k i b a n k o we .s r o d k o w n a i n w e s t y c j e i r e ID o n t y k apitalne. Kontc. 020 służy do ujęcia operacji przeprowadzanych na rachunku bankowym gromadzącym środki na inwestycje oraz na rachunku bankowym środków przeznaczonych na finansowanie remontów kapitalnych. Powyższe rachunki bankowe mogą być otwierane tylko w przypadkach przewidzianych w pr:z;episach specjalnych. W ciężar konta 020 księgowane są przelewy, dokonywane na te rachunki z rachunku rozliczeniowego ,
(043)lub z innych rachunków bankowych
(045). Przelewom tym towarzyszy księgowanie na stronie Wn kont: rozdziałU IX "Fundusze specjalnego przeznaczenia", 031 "Fundusz statutowy" lub 037 "Przelewy części zysku na inwestycje", na stronie Ma konta 024 "Fundusze na ~nwestycje i remonty kapitalne". Na dobro konta 020 księguje się wypłaty dokony. wane z rachunków bankowych środków na inwestycje Na dobro konta 028 księguje się faktury dostawców za dostawy i usługi dotyczące inwestycji i remontów kapitalnych w korespondencji z kontami 011, 012 i 015. W ciężar konta 028 księguje się zapłatę faktur (Ma 017,020, 026) oraz rozliczone zaliczki na inwestycje (Ma 013). Rozdział III. Fundusze własne. Rozdział III zawiera konta funduszu statutowego oraz te konta, których salda wlJływają na ' wysokość funduszu statutowego. Rozdział III obejmuje następujące konta; 031 - Fundusz statutowy, 032 - Finansowanie środkóW obrotowych, 033 - Dotacje na pokrycie planowych strat. 035 - Odprowadzenie nadwyżek środków obrotowych, 036 - Przelewy części zysku przeznaczonej dla budżetu, 037 - Przelewy c~ęści zysku na inwestycje, 039 - Odpisy na fundusze specjalnego przeznaczenia. 031 - F u n d u s z s t a t u t o w y. Konto 031 przeznaczone jest do k s ięgowego ujęcia funduszu statutowego prz e dsi ę bior s twa. Na dobH) konta 031 ksi ę guje się bieząco następują­ ce operacje powodujące zwiększenie funduszu statutow ego : 1) oddanie do użytkowania inwestycji zakończonych (Wn 001);
  1. b)przeniesienie wartości inwentarzowej (Wn 001), 8) zwiększenie wartości środków trwałych na skutek przeszacowania (VIn 001); 4l przekwalifikowanie przedmiotów nietrwałych na środki trwałe:
  2. a)przeniesienie wartości umorzenia (Wn 129),
  3. b)przeniesienie wartości inwentarzowej ('Nn 00 1). 5) przekwalifikowanie środków trwałych na przedmioty nietrwałe: ,513 - Monitor Polski Nr A-46
  4. a)przeniesienie wartosci umorzenia ('vVn 003),
  5. b)przeniesienie wartosci inwentarzowej (Wil 128); 6) ujawn:enie srodkow trwalych przy inwentaryzacji (Wn 001J; . 7) przekazanie wartosci umorzenia srodkow trwillych oddanych nieodplatnie fWn 003); 8) przeniesienie nadwyzki uzyskanej przy likwidacji srodkow trwalych (Wn 004); 9) pierwsze wyposazenie w przedmioty nietrwale CWn 128) ; 10) zwi~kszenie wartosci srodkow obrotowych na s·kutek urz~dowej zmiany c~n (Wn konta rozdzialow XI i XIV). W ci~zar konta 031 ksil:;guje si~ biezqco nast~pujqce operacje powodujqce zmniejszenie funduszu statutowego: 1) pr:zekazanie nieodplatne srodkow trwalych (Ma 001); 2) zmniejszenie wartosci srodkow trwalych na skutek przeszacowania (Ma 001); 3) przekwalifikowanie przedmiotow nietrwalych na srodki trwale:
  6. a)przeniesienie wartosci inwentarzowej (Ma 128).
  7. b)przeniesienie wartosci umorzenia (Ma 003); 4) p~zekwalifikowanie srodkow trwalych na przedmioty nietrwale:
  8. a)przeniesienie wartosci inwentarzowej (Ma 001),
  9. b)przeniesienie wartosci umorzenia (Ma 129); 5) umorzenie srodkow trwalych (Ma 003); 6) przej~cie umorzenia' srodkow trwaly~h otrzymanych nieodplatnie (Ma 003,; 7) umorzenie inwestycji w dzierzawionych srodkach trwalych (Ma 002); 8) przeniesienie straty na likwidacji srodkow tewalych (Ma 004); 9) zmniejszenie wartosci srodkow obrotowych na skutek urz~dowej zmiany cen (Ma konta rozdzialu XI lub XIV). Po zatwierdzeniu bilansu rocznego na konto 031 przenosi si~ w ksi~gach roku biezqcego salda zapisow dotyczqcych roku ubieglego z kont : 032, 033, 035, 036, 037 i 039 oraz ostateczny wynik roku ubieglego z k onta 201 "Straty i zyski". ~ona.dto na dobro konta 031 po zatwierdzeniu bilansu ksi ~ guje si~ w ksi~gach roku sprawozdawczego wartose zakoilczonych remontow kapitalnych (\Vn 003). 032 - Fin a n sow ani e tow y c h. s rod k 0 w 0 b r 0- Kon to 032 sluzy do uj~cia do tacji o trzymy\·... anych tytu1em wyposazenia w srodki obrotowe bqdz uzupeln ienia ich niedoboru. Konto 032 u znaje si~ · sumq efektywnych wplywow na rachunek rozliczeniowy przedsi ~ biorstwa (Wn 043). Po zatwierdzeniu bilansu rocznego ,s aldo zapisow d otyczqcych roku ubieglego przenosi si~ z konta 032 w ksi ~ gJ.ch nowego roku na konto 031 "Fundusz statut owy' ·. / 033 Dot a c j e nap 0 k r y c i e wych straL p 1 a n 0- Kon to 033 przeznaczone jest do uj ~ci a dotacji otrzymanych na pokrycie strat. Konto 033 uznaje si~ sumq efektywnych wplywow na rachunek rozliczeniowy przedsiE;biorstwa (Wn
(43). Po zatwierdzeniu bilansu rocznego sum~ zaplsow dotyczqcych roku ubieglego z konta 033 przenosi si~ w ksi~gacp nowego roku na konto 031 "Fundusz statutowy"~ Poz.S.:J.2 035 - 0 d pro wad zen i e n a d w y Z e k k 0 w 0 b rot 0 ;. y c h. ' s r 0 d- Na koncie 035 ksiE:guje siE: odprowadzenie nadwyzek wlasnych srodkow o'brotowych ponad t~ cz~S(: normatywu, ktora powinna bye pokryta funduszami wlasnymi i pasywami stalymi. Konto 035 obciqza si~ sumq efektywnych przelew6w z rachunku rozliczeniowego (Ma 043) . ..... Po zatwierdzeniu bilansu rocznego saldo doty:::zqce roku uOieglego . przenosi ' si~ w ksi~gach nowego roku z konta 035 na konto 031 "Fundusz statutowy". 036 - P r z e 1 e w y c ' z ~ sci z Y sku z n a c z 0 n e j - d 1 a b u' d z e t u. p r z e- Konto 036 sluzy do uj ~ cia przelewow dokonywanych tytulem odprowadzenia cz~sci zyskti, przeznaczonej dla budzetu. ' ..,' W ci~zar konta 036 ksi~gujesi~ przelewy dokonywane na poczet zysku roku biezqcego oraz prze1ewy dotyczqce zysku za rok ubiegly,doko'nywane efektywnie w roku sprawozdawczym. Roczne saldo konta 036 przechodzi na rok nastE;pny. · Po calkowitym przelaniu cz~sci zysku przypadajqcej na rzecz budzetu za rok ubiegly' i zatwierdzeniu bilansu rocznego sumy przelewow dotyczqcych roku ubieglego przenosi si~ z konta 036 na konto 031 "Fundusz· statutowy·'. . vVyzej ustalone sposoby ksi~gowania na kontach 032, 033, 035, 036 dotyczqce rozrachunk6w z budzetem majq zastosowanie w przypadku bezposredniego rozliczenia si~ przedsi~biorstwa z budZetem. Rozliczenia z budzetem, dokonywane za posrednictwem jednostki nadrz~dnej (centralnie rozliczajClcej), powinny bye ksiQgowane za posrednictwem konta 095 "Scentralizowane rozrachunki z budzetem". ' 037 - P r z e 1 e w y c z ~ sci w est y c j e. z Y sku n a i n- Konto 037 sluzy do uj~cia przelewow CZ~SCI zysku przeznaczonej w mysl obowiqzujClcych przepisow na finansowanie inwestycji. Po zatwierdzeniu bilansu rocznego saldo zapisow dotyCZClcych roku ubieglego przenosi si~ w ksi~ga c h nowego roku z konta 037 na konto 031 "Fundusz sta tflto' wy·', 039 - 0 d pis y n a f . u n d u s z e nego przeznaczeni~ 5 p e c j a 1- Konto 039 przeznaczone jest do· uj ~ cia odpi<;6w na fundusz zakladowy. W momencie dokonywania odpis6w na funclusz zakladowy obciqza si ~ kon to 039 i uznaj e konto 102 "Fundusz zakladowy·'. Po zatwierdzeniu bilansu roczne g:l i dokonaniu pod zialu zysku za rok ubiegly su m~ odpis6w dotyczqcyclil r oku ubieglego przenosi s i~ w kSi E; gach nowego roku na konto 031 "Fundusz statutowy·', Rozdzial IV. Srodki pieni~ine. .Rozdzial IV przeznaczony jest do ewidencji lirodkow znajdujqcych si~:
  1. a)w kasie (gotowka i czeki obce),
  2. b)w bankach (rachunki bank.owe i akredytywy),
  3. c)Vi drodze. pieni~znych . ..... jMonitor Polski NrA-46 ~74 Konta rachunków bankowych, występujące w tym rozdziale przeznaczone są do ksi~gowania wszystkich operacji bankowych, z wyjątkiem operacji dotyczących finansowania inwestycji i remontów kapitalnych. Do . tego ostatniego celu służy konto 020 "Rachunki bankowe , środków na inwestycje i remonty kapitalne". Rozdział IV obejmuje następujące kontaa 041 "Kasa", 042 "Czeki obce'~, 043 "Rachunek rozliczeniowy", . 044 "Akredytywy", 044Z "Akredytywy zagraniczne-. 045 "Inne rachunki bankowe", 046 "Środki pieniężne w drodze", 047 "Czeki limitowane". 041 _- K II. sa. ., . . Konto 041 służy do ewidencji operacji kasowych:.. 042 - C 2: e k i o b c ~ Konto 042 przeznaczone fest do księgowej ewidencji czeków obcych. W ciężar tego konta księguje się otrzymane czeki obce w korespondencji z odpowiednimi kontami rozrachunkowymi. Na dobro konta 042 księguje się realizację czeków w korespondencji z kontem kasy b.9.d~ :4 odpowi'e'tlnim kontem bankowym. 043 - Ra e h u n e 'k: t e z t I e % e n l ów y. . Konto 043 służy do księgowania operacji dokonywanych na rachunku rozliczeniowym w banku obshlgUją­ cym działalność eksploatacyjną przedsiębiorstwa. W ciężar tego konta księguje się wpływy na rachunek rozliczeniowy, a mianowicie inkaso należnośc:i, w korespondencji z kontami .rozdziału VI "Rozrachunki", wpłaty gotówkowe przedsiębiorstwa w korespondencji z kontem 041 "Kasa"', uzyskane kredyty bankowe w korespondencji z odpowiednimi kontami rozdziału V HKredyty bankowe" itd. Na dobro konta 043 księguje się wypłaty z rachunku rozliczeniowego, a mianowicie zapłatę faktur dostawców za materiały, towary i usługi w korespondencji :r; kontami rozrachunków, uzupełnienie pogotowia kasowego w korespondencji z kontem 041, spłatę kredytów bankowych - w korespondencji z kontami rozdziału V itd. Księgowania na tym koncie dokonywane są wyłącznie na podstawie dokumentów bankowych, z tym że operacje kasowo-bankowe, jak podejmowanie i wpłata gotówki, mogą być księgowane bezpośrednio na podstawie dowodów kasowych. 044 - Akr e d y t Y w y. Konto 044 przeznaczone jest do księgo,vania operacji bankowych zwi ązanych z akredytywami otwieranymi przez odbiorców na rzecz dostawców krajowych na podstawie umów. W ciężar tego konta ksi ęguje się u odbiorcy sumy otwartych akredytyw w korespondeno::ji z kontem 043 "Rachunek rozliczeniowy" bądż z odpowiednimko,,'1tem udzielonego kredytu bankowego, na dobro zaś dokonane wypłaty z akredytyw w korespondencji z kontem 121 "Rozliczenie faktur i materiałów" lub 066 "Dostawcy za faktury pozainkasowe". Księgowania na koncie 044 dokonywane są na podstawi~. d,owodó"}. ban.j(owych. . ,,, .. ."'~. , 044Z - Poz. 542 . i - Akr e d y t Y w Y z a g r a n i c z n e. Konto 044Z przeznaczone jest do księgowania cperacji bankowych, związanych z akredytywami otwieranymi na podstawie umów z dostawcami zagranicznymi. W ciążar tego konta księguje się sumy otwartych akredytyw w korespondencji z kontem 043 "Rachunek rozliczeniowy" bądź z odpowiednim kontem kredytu bankowego, na dobro zaś - dokonane wypłaty z akredytyw w korespondencji z kontem 121 "Rozliczenie faktur j materiałów" lub 066Z "Dostawcy za faktury". Podstawą do księgowania na koncie 044Z są dowody bankowę. 045 - I n n e r a c h u n k i b a n k o w e. Konto 045 służy do księgowania operacji bankowych przepisach szczegółowych . Mogą tu wystąpić rachunki bankowe funduszów specjalnego przeznaczenia, rachunek czekowo-przelewowy w PKO, rachunek kaucji, rachunki scentralizowane itp. Ewiden cję obrotów na poszczególnych rachunkach prowadzi się w kartotece analitycznej. określonych w 046 - Sr o dk i P i e n i ę ż n e w d r o d z e. ' W ciężar konta 046 ksi ę guje się sumy pieni ężne w tych przypadkach, gdy księgowość jest w posiadaniu dowodu stwierdzającego dokonanie przelewu, przekazu lub i wpłaty, nie otrzymała natomiast jeszcze od wł aści­ węgo banku odnośn e go uznania. Kontami przeciwstawnymi dla tych zapisów wagą być inne konta bankowe, kon ta rozrachunków wewn ętrzno-branżowych, konto kasy itd. Z chwilą otrzymania odpowiedniego potwierdzenia bank u kwotę przelewu przenosi się z konta 046 na ciężar właściwego konta bankowego. W za leżnoś ci od przyj ętej zasady księgowan ie na koncie 046 odbywa się b ądż bież ąc o, bądż tylko w k oń c u okresu sprawozdawczego. 047 - C z e ki l i m i t o w a n e. Konto 047 obci ąża si ę w zasadzie w korespondencji z kontem 043 "Rachunek rozliczeniowy" za o trzymane z banku książeczki czeków. Obciążenie nast ę puje w wysok ości limitu ustalonego przez bank dla każdej wydanej książec zki. Czek i wystawione księguje się na dobro konta 047 i w ciężar konta 121 b ądż odpowiednich kont ro zdziału VI, XIII lub XV. Rozdział V. Kredyty bankowe. Rozd ział V przeznaczony jest do ujęcia obrotowych kred ytów bankowych. Kredyty na remonty kapitalne i inwestycje obj~)te są rozdziałem II. Kredyty obrotowe ksi ęgowan e są na podstawie awizów bankowych, w zależności od rodzajów, na jednym z nast ępują cy ch kont: 051 "Kredyty normatywne", 052 "Kredyty ponadnormatywne", 053 "Kredyty ,inkasowe", 054 "Inne kredyty", 055 "Kredyty importowe", 056 "Kredyty eksportowe ", 057 "Kredyty przeterminowane"l Monitor Polski Nr A-46 051 - - K r e d y t Y n o r m a t y w n e. Na koncie 051 księguje się kredyty normatywne udżielane w przypadkach i'na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach. 052 - K r e ,d y t Y P o n a d n o r m a t y w n e. Konto 052 służy do ujEłcia kredytów udzielanych na sfinansowanie ponadnormatywnych zapasów środków obrotowych normowanych (np. zapasów sezonowych lub specjalnych) . Dla każdej kategorii środków obrotowych, będących przedmiotem kredytowania, prowadzi s ię our ę bne konto analitycz ąe zgodnie z każdorazową instrukcją kredytową Narodowego Banku Polskiego. 053 - K r e d y t Y I n n e 066 "Dostawcy za faktury pozainkasowe", , 067 "Dostawcy ŻCJ. faktury nie zapłacone w terminie", 068 "Dostawy nie fakturowane". 069 "Dostawcy za zaliczki' ~ 070 "Należności i zobowiązania specjalne", 071 "Pracownicy za płace", 072 "Pracownicy za płace nie podjęte", 073 "Pracownicy za sumy do rozliczenia". 074 "Inne nal e żnoś c i i zobowiązania", 075 "Roszczenia sporne", , 076 "Roszczenia z tytułu manko ubytków i strat", 078 "Manka, ubytki i straty nie zawinione", 079 "Kaucje otrzymane". 061 - N a l e ż n o ś c i w y m. w inkasie , ,../" b a n k 0- i n k a s o w e. Konto 053 służy do ujęcia kredytów udzielanych na poczet należności z'a dostawy i usługi n a podstaWIe faktur złożonych do inkasa. 054 - Poz. 542 575 k r e d y t y. opakowań; Konto 054 przeznaczone jest do ksi ę gowania kredytów udzielanych na przejściowe potrzeby przedsi ę bior­ stwa za środki nie normowane. Szczegółowa ewidencja kredytów księgowanych na koncie 054 prowadzona jest w analityce zgodnie z instrukcją kredytową Narodowego Banku Polskiego. 055 K r e d y t Y i m p o r t o w e. 056 K r e d y t Y e k s p o r t o w e. Konto 061 obciąża się za należności wynf:.aj ą ce z faktur lub innych dokumentów złożonych do inkasa bankowego, uznając: 1) odpowiednie konta rozdziału XVI "Sprz e daż" -- za sprzedaż usług, towarów, wyrobó~, materiałów lub 2) konto 074 "Inne należnoś c i i zobowiązania". Po otrzymaniu awiza bankowe go o wpływie należ­ ności uznaje się leonto 061 w ciężar konta 043 "Racll ~mek rozliczeniowy". • Faktury nie zaplacone w terminie prze nosi się z konta 061 na konto 063 "Odbiorcy za faktury nie zapłacone w terminie" bądź 074 "Inne należności i zobowiązania " lub 075 "Roszczenia sporne". ' Odmowa akceptu faktury przez odbiorcę i pr zyjęcie reklamacji przez dostawcę powoduje storno sprzedaży w korespondencji z kontem 061. Na kontach 055 i 056 księguje się kredyty prz-e,milczone na sfinansowanie bądź określonych usług otrzy- ' d b i or c y z a f a k t u r y p o z a i n062 mywanych bądź świadczonych dla zagranicy, bądż przy k a s o we. systemie kompensacji - kredyty przeznaczone na sfinansowąnie salda Wn lub Ma, wynikającego z rozraKonto 062 służy do księgowania rozrachunków z odchunków między przedsiębiorstwem a kontrahente m za. biorcami z tytułu faktur nie regulowanych w trybie ingranicznym. kasa bankowego. Przedmiot (rodzaj usług). zakres kredytowania oraz Obciążenie konta 062 następuje w korespond~n cji tryb- korzystania z wyżej wymienionych kredytów ókrez kontami rozdziału XVI i kontem 074 "Inne nale ż n o ~ki ślają instrukcje kredytowe Narodowego Banku Polskiego. i zobowiązania". Konto 062 uznaje się za wpł ywy odleż­ Konta 051, 052, 053, 054, 055 i 056 uznaje się za ności od odbiorców w korespondencji z odpowi.edn:m udzielone kredyty w zasadzie w ciężar konta 043 "Rakontem rozdziału IV. chunek rozliczeniowy", a obciąża się przy spłacie kredytów na dobro konta 043, w przypadku zaś niespłacenia 063' -Odbiorcy za faktury n i e z akredytu w terminie - na dobro konta 057. płacone w t e r m i n i e. ° 057 - K re d y t Y P r z e t e r m i n o w a n e. Konto 057 uznaje się w ciężar kont 051 kredyty nie s~łacone w terminie. Rozdzi~ł VI. 054 za Rozrachunki. Rozdział VI przeznaczony Jest do ujęcia rozrachunków z wszelkich ) ytułów, z wyjątkiem rozrachunków inwestycy jnych, publiczno-prawnych i wewnętrzno-bran­ żowych, objętych rozdziałami II, VII f VIII. W rozdziale tym występują następujące konta: 061 "Należności w inkasie bankowym", 062 "Odbiorcy za faktury pozainkasowe'·. 063 "Odbiorcy za faktury nie zapłacone w terminie". 064 "Odbiorcy za zaliczki"" 065 "Dostawcy za faktury inkasowe", W ciężar konta 063 przenosi się zł(onta 061 "Należ­ w inkasie bankowym" faktury zaakceptowane przez nabywców, lecz nie zapłacone w termin'e. Konto 063 uznaje się za wpływy należno ś ci w korespondencji z odpowiednim kontem rozdziału IV. ności 064 - ° d b i o r c y z a z a ) i c z k i. Konto 064 służy do księ(Jowania rozra chunków z odbiorcami z tytułu zaliczek na poczet do staw U ~ łilg w przypadkach, w których obowiązujące przepisy prze\vidują zaliczkowanie. 'Konto powyższe uznaje się w momencie otrzymania ~aliczki w korespondencji z kontem 043 "Rachunek rozliczeniowy". Konto to obciąża się w momencie rozli~ze­ nia zaliczki w korespondencji z odpowiednimi kontami rozdziału VI. " Monitor Polski Nr A-46 065 - Do s t a w c y 576 za f a k t u r y i n k a s o w e. Na dobro konta 065 księguje się wszystkie regnbwane w trybie inkasa sankow ego faktury dostaw ców, o ile nie zostały one skutecznie zareklamowane w trybie ustalonym w przepisach o inkasie bankowym. Konto 065 uznaje się: 1) -'i faktury na dostawy materiałowe w korespond e ncji z kontem 121 "Rozliczen ie faktur i materiałów", 2) za faktury usługowe w ko respondencji ...l, odpowi ednimi kon tami rozdziału X, XIII lub XV. Zapłatę faktur w terminie księguje się w ciężar konta 065 w korespondencji z kon tem Q43 "Rachunek roz, liczeniowy", prz enosząc jednocześnie na ci ę żar konta 065 z konta 069 sumy ewentualnie wypłaconych dostawcom zaliczek. Faktury zaakceptowane, lecz nie zapłacon e w termin ie, przenosi się konta 065 n a dobro konta OG7. z 066 - D o s t a ~ c y k a s o w 'e . z a f a k t u r y p o z a i n- Konto 066 służy do księgowania rozrachunków z dostawcami za fa k tury n ie regu lowane- w try bie ink.lsa bankowego. 067 - D o s t a w c y z a f a k t u r y p I a c o n e w t e r m i n i e. n i e z a- Na dobro konta 067 w korespondencji z kontem OGS się faktury dostawców akceptowane, .Ic: z nie zapłacone w terminie. , Z chwilą zaplaty obcią ża się k on to 067 w korespenden cji z kontem 043 "Rachunek rozliczeniowy" . ksi ęg uje 068 - D o s t a w y n ie f a k t u r o w a n e. Konto 068 służy do ujęcia zobowiązań za przyj(~ te materiały lub uslugi, na które n ie otrzymano L'lk~·If. 'Konto powyższe uznaje się w końcu mies i ąca łą czną wartością przyjętycn i nie fakturowanych dostaw materiałowych w korespondencji z kontem 121 "Rozli':zcnie faktur i ' materiałów" bądź wartością przyj ę ty c h USI L g - w koresponde ncji z kontami rozdziału XIII lub XV. Na początku następnego miesiąca uznania na koncie 068 dokonane w korespondencji z kontem 121 podlegają wystornowaniu. 069 - D o s t a w c y z a z a I i c z k i. Konlo 069 służy do księgowania rozrachunków z do-stawcami z tytułu wypłacanych im zaliczek w przypa dkach, kiedy obowiązujące przepisy przewidują za liclKowanie dostaw lub usług. W ciężar konta 069 księguje się sumy wypłacony c h zaliczek w korespondencj.i z kontem 043 i,Rachunek ro zliczeniowy". Z chwil ą otrzymania faktury na zaliczkowaną dostawę wypłacone uprzednio zaliczki przen05i się z' konta 0690' w ci.ężar konta 065 lub 066, gdzie na s tępuje ostateczne rozliczenie faktury. 070 - N a l e ż n o ś c i s p e c j a I n e. z o b O .w i ą z a n i a Konto 070 służy do ewidencji rozrachunków typo. wych dla danego przedsiębiorstwa, których treść n ie pokrywa się z przeznaczeniem konta 074 (np. rozliczenie . obrotu komisowego, niedoborów i nadwyżek kas stacyj- nych). Poz. 542 071 - P r a c o w n i c y z a p ł a c e. Konto 071 służy do księgowania rozrachunków z pracownikami z tytułu należności wynikających z umowy o pracę. Na podstawie listy płacy uznaje SI ę konto 071 z~ całkowit ą należność brutto w k orespondencji z kontent 141 "Pł ace Ilodstawowe i dodatkowe", obciąża s ię z <óś za wszelkie potrąc€ni a, pobrane zaliczki, wypłaty n et!.o oraz odpłatne świadczenia przedsiębiorstwa na rzecz p racowników. Nie podj ęt e we wJaściwym czasie płace przenosi się na dobro konta 072 "Pracownicy za pł ace nie podjęt e". 072 - P r a c o w n i c y e. z a p ł a c e n i e p o d- jęt Na koncie 072 wykazuje si ę należności pracowrl ików z t ytu łu płac nie podjętych. Sumą płac uznaje się powyższe konto w koresponde.ncji z kontem 071 .. Pra.~ow­ n icy za płace". Obciążenie konta 072 nast ę puje przy wypłac ie nie podjętej płacy w korespondencji z k ontem kasy. 073 - Pr a c o w n i t Y z a c z e n i a. s u m y d o r o z I F Na koncie ,073 ksic;guje się ro zl ~ czen!a z pracown ika rni z tytułu wydatków dokonywanych przez nich w imieniu przedsiębiorstwa. Konto lo ob cią ża się za su m y wypłacon e praco wni kom (bez względu na to, czy wyplata n '3 s tępu je przed, czy po dokonaniu przez pracowniKa wydatku) w korespondencj i z kontem kasy lu b rachunku rozliczeniowego. Uznanie konta na s t ę pu j~ za zaliczone wydatki w Kor es_pon de n cji z odpowiednimi kontami kosztów lub kontami rozdziału XI. 074 - I n n e n i a. n a l e ż n o ś c i z o b o w i ą z a- Konto 074 przeznaczone jest do ujęcia należno ści ora z zobowiązań, nie obj ę tych poprzednio omówionymi kontami. 075 - R o s z c z e n i a s p o r n e. Konto 075 służy do uj Eicia roszczeń, dochodzonych w trybie post ępowania spornego (sądowego lub arb,Uażowego) . () dalszym toku księgowan : a tych roszczeń decyduje wynik postępowania spornego. Roszczenia o stateczn ie oddalone przenosi się na konto strat i zysków bądź na odpowiednie konta kosztów. 076 - R o s z c z e n i a z t y t u ł u u b y t k ów s t r a t. ma n k, W ciężar konta 076 ksi ę guje się manka, ubytki i straty (według kosztu własnego) w korespondencji z odpowiednimi kontami materiałow, wyrobów i towarów. Konto 076 uznaje się za:
  4. l)manka i ubytki w granicach norm w ciężar odpowiednich kont kosztów rozdziału XIII, 2) manka, ubytki ponad normę i straty. co do który ch komisyjnie stwierdzono brak winy ze strony ' osób materialni e odpowiedzialnych w cię żar konta Oi8 "Manka, ubytki i straty nie zawinione"; ,~ manka, ubytki ponad normę i straty zawinione:
  5. a)w ciężar kont : 041, 0431ub 071 - jeżeli o'5oba winna spłaca · natychmiast roszczenia przedsiębiorstwa, . \ - Monitor Polski Nr A-46 571 konta 074 - jeżeli oS9ba winna zobodo spłaty, cl w ciężar .konta 075 - jeżeli osoba uznana przez --przedsiębiorstwo za odpowiedzialną nie uznaje swej winy i sprawa zostaje skierowana na drogę postępowania spornego. bl w ciężar wiązuje się Poz. 542 Konto 066Z obciąża się za zapłatę faktur w korespondencji z kontami rozdziału IV lub z kontem 062Z (porównaj wyjaśnienie do konta 062Z) lub za potrącenie uprzednio wypłaconej zaliczki w korespondencji z kontem 069Z "Dostawcy za zaliczki". OG9Z- D o s t a w c y 078 - M a n k a, u b y t k i w ' i n i o n e. s t r a t y n i e Na koncie 078 ewidencjonuje się przen iesione z konta 076 nie zawinione manka, ubytki ponad normę i straty do czasu zatwierdzenia ich przez władze nadrz:-;dne. Po zatwierdzeniu sumę mank, ubytków lub strat wy~ księgowuje się w cię.żar odpowiednich kont kosztów bądż jeżeli chodzi o straty spowodowane dzia ł aniem siły wyższej w ciężar konta strat i zysków. 079 - K a u c j e o t r z y m a n e. Konto 079 służy do księgowej ewide ncji sum otrzymanych tytułem kaucji. np. za wydane opakowania. . Na dobro tego konta księguje sięl otrzymane kaucje w korespondencji z kontami rozdziału IV. Zwrot kaucji księguje się w ciężar konta 079. Rozdział VIZ. Rozrachunki zagraniczne. Rozdział VIZ przeznaczony jest do uj ę cia rozrachunków z kontrahentami zagrankznymi z t ytułu świad­ czenia dla nich bądż korzystania z ich usług. W roz_ dziale VIZ występują następujące konta: 062Z "Odbiorcy za faktury", 064Z "Odbiorcy za zaliczki", 066Z "Dostawcy za faktury", 069Z "Dostawcy za zaliczki", 074Z "Inne należno ś ci i zobowiązan.", , 075Z "Roszczenia s ~) orne", 076Z ."Roszczeni.a i. tytułu mank, ubytków st.rat". 062Z - O d b i o r c y z a za zaliczki. z ilKonto 069Z obejmuje księgowania rozrachunków z dostawcami zagranicznymi z tytułu wypłaconych im zaliczek, o ile odpowiednie umowy przewidują zalj-ezkowanie dostaw zagranicznych. W ciężar konta 069Z księguje się sumy wypłaconych zaliczek w korespondencji z kontem 044Z "Akredytywy zagraniczne" lub z odpowiednim kontem rozdziału V. Z chwilą otrzymania faktury na zaliczkowaną usłu­ g") zapłacone uprze<;inio zaliczki przeri~~i się .z konta 069Z w ciężar konta 066Z. 074Z -1 n n e n a l e ż fi o ś c i z a n i a. i z o b o w i ą­ Konto 074Z przeznaczone jest do ujęcia należności i zobowiązań kontrahentów zagranicznych, które nie zostały objęte innymi kontami rozdziału VIZ (np. wykłady maklerskie dla zagranicznych arntatorówl. 075Z - R o s z c z e n i a s p o r n e. Konto 075Z służy ' do uj ę cia roszczeń w stosunku do zagranicy dochodzonych w trybie pos~powania spornego (sądowego, arbitrażowego). O dalszym toku ksi\;'gowania tych roszczeń decydUje wynik postępowania spornego. Roszczenia ostatecznie oddalone przenosi się na konto strat i zysków bądż na odpowiednie konta kosztów. 076Z - f a k t u r y. R o s z c z e n i a z t y t u ł u u b Y t k ow s t rat· m a n k, Konto 062Z obciąża się za spn:edaż świadczonych dla zagranicznych kontrahentów usług w korespondencji z odpowiednimi kontami rozdziału XVI. Zapłatę należ­ nościz tego tytułu ksi ę guje się na dobro konta 062Z w korespondencji z kontami rozdziału IV bądż z kon tami 064Z (przy potrąceniu uprzednio otrzymanej 7~' i ,: -kij lt,b 066Z' (przy wzajemnym kompensowaniu należności z zobowiązaniami tego samego kontrahenta). Konto 076Z służy do ewidencji mank. ubytków i strat w przypadku dokonywania przez przedsięb orstwo hezpośrednio dostaw materiałowych z importu. Księgowania, dokonywane na strOnJe Ma tego konta, są analogiczne do księgowań na koncie 076 rozdziału VI. 064Z - płacone tytułem kaucji, O d b i o r c y z a z a l i c z k i. Konto 064Z służy do księgowego ujęcia rozrachunków z odbiorcami . zagranicznymi z tytułu wpłaco­ nych przez nich zaliczek na poczet przyszłych świadczeń usJug, w przypadkach gdy wzajemne umowy przewidują ich zaliczkowanie~ Na dobro konta 064Z księguje się otrzymane zaliczki w korespondencji z właściwym kontem rozdziału IV lub V. '. Konto 064Z obciąża się w momencie rozliczania zaliczki w korespondencji z kontem 062Z. 066Z - D o s"t a w...c y z a f a k t u r y. Konto 066Z uznaje się w korespondencji z .:k ontami XIn z tytułu usług świadczonych przez kontrahentów zagranicznych na rzecz przedsiębiorstwa ba podstawie otrzymanych faktur lub innych dokumentów, yrzyjętych w rozrachunkach z danym kontrahentem. rozdziału 079Z - K a u c j e. Na koncie 079Z księguje się sumy o .rzytnane l ub o ile przewidziane S,ą one w odpowiednich umowach. , Na dobro bądż w ciężar konta 079Z księguje się kaucje otrzymane lub płacone w korespondencji z odpowiEdnimi kontami rozdziału IV lub V. Zwrot kaucji księguje się w ciężar bądź na dJbro konta 079Z. Rozdział VI~. Rozrachunki. publiczno -prCJwne. Rozdział VII przeznaczony jest do ksiegowania r:::zrachunków z tytułów: podatków, danin. opłat, ubezpieczeń i innych zobowiązań publiczno-prawnych. "Obejmuje on następujące konta: 081 "Rozrachunki z tytułu podatków, danin i opłat", 082 "Rozrachunki z tytułu ubezpieczeń spolecznych", 083 '"Rozrachunki tytułu różnic budżetowych", 084 "Rozrachunki z innych tytułów publi~znoprawnyCh", . z ! Monitor Pol~ki Nr A-4G - z t y t u ł u o p ł a t. R o z r a c h li n k i k ó w, d a n i n 081 - 578 P o d a t- Konto 081 uznaje się sumą zobowiązań z tytułu podatków, danin i opłat w ciężar:
  6. a)konta 071 "Pracownicy za płace" (potrącenia za podatek od wynagrodzeń),
  7. b)odpowiedniego konta rozdziału XIII oraz
  8. c)konta 181 "Podatek o~rotowy i od operacji nietowarowych" . W ciężar tego konta księguje się przelewy na wyrÓwnanie zobowiązań w korespondencji z kontem 043 .. Rachunek rozliczeniowy". 082 - R o z r a c h u n k i czeń z t Yt u ł u u b e z p i e- społecznych. Konto 082 uznaje się sumą zobowiązań z tytułu ubezpieczeń społecznych w korespondencji z odpowiednimi ko.ntami rozdziałów I, II, X, XI, XIII, XV i XVII. . Konto to obciąża się za dokonane przelewy w korespondencji z kontem 043 "Rachunek rozliczeniowy". 083 - R o z r a c h u n 'k i z b u d ż e t o w Y c h. t Y t u ł u róż n i c Konto 083 przeznaczone jest do księgowania rozrachunków z tytułu różnic budżetowych, przewidzianych w obowiązujących przepisach. 084 - R o z r a c"h u n k i z i n n y c h p u b l i c z n o - p r a w n y c h. tytułów Na koncie 084 księguje się wszystkie inne ronachunki z tytułów publiczno-prawnych, np. z PaI'1stwowym ,Zakładem Ubezpieczeń itp. ' Rozdział VIII. Rozrachunki wewnętrzno-branżowe. Rozdział VIII przeznaczony jest do ujęcia rozrachunków z jednostkami wchodzącymi w skład wspólnej organizacji gospodarczej oraz z działającymi na zas'ldach pełnego wewnętrznego rozrachunku gospodarczego oddziałami przedsiębiorstwa. Rozdział ten obejmuje następujące konta: 091 "Rozrachunki z tytułu wydzielonych środków", 092 "Rozrachunki bieżące", 093 "Rozrachunki z samodzielnymi oddziałami przed&iębiorstwa", 095 "Scentralizowane rozrachunki z budżetem". 091-- - R o z r a c h u n k i z t Y t u ł u lon y c h ś r o d k ó w. w y d z i e- Na koncie 091 księguje się w korespondencji z odpowiednimi kontami środków trwałych i obrotowych:
  9. a)w jednostce nadrzędnej - wartość środków, wydzielonych jednostkom podległym, hl w jednostce podległej - wartość środków otrzymanych od jednoc;tki nadrzędnej. 092 "Rozrachunki bieżące", Konto 092 służy do ujęcia bieżących rozrachunków jednostkami wchodzącymi w skład wspólnej organizacji gospodarczej. Należą tu rozrachunki z tytułu narzutu na utrzymanie jednostek administracyjnych, jak również z tytułu dostaw towarowych i świadczonych. usług nie podlegających regulowaniu w trybie inkasa bankowego. między Poz. 542 - 093 - R o z r a c h u n k i z s a m o d z i e l n y m i o d d z i a ł a m i p t z e d s i ę b io r s t w a. Na koncie 093 księgowane ~ą rozrachunki między a księgowo wydzielonymi oddziałami, wynikające ze wzajemnie świadczonych usług, przekazywanych materiałów itp. przedsiębiorstwem 095 - S c e n t r a l i z o w a n e z b u d ż e t e m. r o z r a c h u n k i Konto 095 służy do księgowania rozlIczeń, dok:mywanych za pośrednictwem jednostki nadrzędnej (centralnie rozliczającej). W przedsiębiorstwach (zakładach). w których rozliczenia z budżetem następują za pośrednictwem jednostki nadrzędnej, w ciężar tego konta księguje się dokonane, przelewy z tytułu odprowadzenia 'nadwyżek środków obrotowych oraz części zysku przeznaczonej dla budżetu. Na dobro tego konta księguje się otrzymane przelewy z tytułu finansowan ia środków obrotowych oraz dotacji na pokrycie planowych strat. Po dokonaniu przez jednostkę nadrzędną ostatecznych rozliczeń rocznych z budżetem (na podstawie zatwierdzoIlego bilansu) sumę zapisów dotyczących roku ubiegłego przenosi się w księ­ gach roku bieżącego na konto 031. W jednostkach nadrzędnych '(centralnie rozliczają­ cych) w ciężar konta 095 księguje się przelewy dokonane na rzecz jednostek podległych z tytułu finansowania środków obrotowych oraz dotacji na pokrycie planowych strat. Na dobro kont'a 095 księguje się otrzymane przelewy z tytułu nadwyżek środków obrotowych oraz części zysku przeznaczonej dla budżetu. Przelewy dokonane do budżetu bądź otrzymane z budżetu jednostka nadrzędna księguje na kontach rozdziału III (konta 032, 033, 035, 036). Po dokonaniu ostatecznych rozliczeń rocznych z budżetem jednostka nadrzędna kompensuje sumę zaplsow konta 095. dotyczących roku ubiegłego z sumą zapisów odpowiednich kont rozdziału III. Urządzenia analityczne powinny wyodrębnić rozliczenia z poszczególnymi jednostkami z poszczególnych tytułów. Rozdział IX. Fundusze specjalnego przeznaczenia. Rozdział IX zawiera konta fundus~ów specjalnych, tworzonych przez przedsiębiorstwo. W rozdziale tym zgrupowane są następujące konta: 101 "Rozliczenie amortyzacji", 102 "Fundusz zakładowy". 106 "Inne' fundusze". 101 - R o z l i c z e n i e a m o r t y z a c j i. Konta 101 przeznaczone jest do ujęcia rozliczenia amortyzacji. Sumą amortyzacji środków trwałych lub inwestycji w dzierżawionych środkach trwałych uznate się konto 101 w ciężar odpowiednich kont rozdziału XIII. Powyższy zapis następuje równolegle do dokonanego uprzednio księgowania: Wn 031 "Fundusz statutowy" _ Ma 003 "Umorzenie środków trwałych" lub Ma 002 "Inwestycje w dzierżawionych środkach trwałych". Konto 101 obciąża się: 1) za część funduszu amortyzacyjnego, przeznaczoną na remonty kapitalne, na dobro konta 024 "Fundusze na inwestycie i remonty kapitalne". - Mon;,'or Polski Nr A-46 - 579 2) za część funduszu amortyzacyjnego, przeznaczoną na inwestycję na dobro konta 043 "Rachunek rozlkzeniowy" po dokonaniu przelewu do banku finanSllją­ cego inwestycje. Do bilansu zamknięcia konto 101 wchodzi dwiema pozycjami: sumą wykazującą wysokość dokonanych pIŻelewów i sumą wygospodarowanego ' funduszu amortyzacyjnego, 102-Fundusz Poz. 542' - zapobiegawczych taboru itp. Wszystkie tego rodzaju pozycje muszą być przewidziane w planie gospodarczym przedsiębiorstwa. W ~iężar konta 112 księguje się wydatki bądż koszty ' poniesione. Z końcem okresu sprawozdawczego ustala się' saldo każdej rezerwy; salda Wn wykazuje się w bilansie w pozycji "Nakłady przyszłych okresów", salda Ma - w pozycji "Rezerwa na wydatki przyszłych okresów". rzeczywiście zakładowy. 113 Konto 102 przeznaczone jest do ujęcia funduszu zakładowego, tworzonego na zasadach ustalonych w obowiązujących przepisach. Tworzenie funduszu następuje przez uznanie konta 102 w ciężar konta 039 "Odpisy na fundusze specjalnego przeznaczenia", Konto 102 obciąża się za wydatki, które w myśl obowiązujących przepisów mogą być finansowane z funduszu zakładowego, np, wypłata nagr9d pracownikom , (Ma 041). przeznaczenie części funduszu zakładowego na inwestycje (Ma 024). z równoczesnym księgowaniem przelewu: Wn 020, Ma 043, przeznaczenie części funduszu zakładowego na remonty kapitalne (Ma 024) z równoczesnym księgowaniem przelewu: Wn 020, Ma 043, inne wydatki (Ma 043: 041). 106 - I n n e f u n d u s z e. Konto 106 służy do ujęcia funduszów tworzonych w oparciu o obowiązujące przepisy, a nie objętych innymi kontami tego rozdziału. Rozdział X. D o c h o d Y P r z Y s z ł y c h o k r e sów. '; Konto 113 służy 00 ujęcia i rozliczenia dochodów pobranych z góry. Konto 113 uznaje się w momencie wpływu gotówki. wystawienia bądź otrzymania dokumentu dotyczącego dochodów przyszłych okresów, a obciąża się z nadejściem okresu sprawozdawczego, do którego dany dochód należy odnieść. Strona Ma konta 113 koresponduje ze stroną Wn odpowiednich kont rozdziału IV lub VI, a strona Vvn ze stroną M? właściwych kont dochodów bądź z kontem 167 "Gospodarka pozazakładowa". Ponadto na koncie 113 wykazuje się po stronie Ma w korespondencji z kontami środków pieniężnych lub odbiorców wpływy f. różnych tytułów (czynsze, ')płaty itp.), których koszt uzyskania mieści się w kosztach usług podstawowych, Zaewidencjonowane na koncie 113 w ciągu ' miesią­ ca dochody rozlicza się raz w miesiącu na dobro kont sprzedaży poszczególnych usług podstawowych. Zasddy ewidencji i rozliczeń wymienionych dochodów ustalają instrukcje branżowe. Rozliczenia międzyokresowe. Rozdział X zawiera następujące konta: 111 "Nakłady przyszłych okresQw", 112 "Rezerwa na wydatki przyszłych okresów", 1}3 "Dochody przyszłych okresów". XI. , Materiały. Rozdział Na kontach 111 i 112 rozlicza się nakłady zarachowywane w ciężar właściwych kont kosztów w różnych okresach sprawozdawczych: konto 113 służy do między­ okresowego rozliczenia dochodów. l11-Nakłady przy . szłych okresów. Na konto 111 księguje się: 1) poniesione w danym okresie nakłady, które dopiero w przyszłych okresach będą zaliczone do kosztów (np. zapłacony z góry czynsz dzierżawny), , 2) na'kłady na uruchomienie nowych linii eksplo'ltacyjnych itp. pozycje, które dopiero w przyszłych okresach zaliczy v-Się w ciężar odpowiednich kont kosztów w rozdziałach XIII i XV. W bilansie pozycja "Nakłady przyszłych okresów" będzie obejmowała również salda Wn powstające przy rozliczaniu poszczególnych rezerw księgowanych na koncie 112, saldo Wn konta 155 "Remonty bieżące'; ewentualnie saldo konta 183 "Inne koszty spr.zedaży". 112 - R e z e r w a n a w y d a t 'k i s z ł Y c h o k r e sów. P r z y- Na ,dobro konta 112 księguje się rezerwy tworzone w ciężar odpowiednich kont kosztów. Typowymi pozycjami takich rezerw są: rezerwa na urlopy, rezerwa na deputaty, rezerwa na koszty umundurowania, rezerwa na koszty wulkanizacji, remontów i przegtądów planowo- Rożdział XI obejmuje następujące konta: 121 "Rozliczenie faktur i materiałów", 123 "Ogumienie", 124 "Artykuły spożywcze", 125 "Materiały pomocnicze", 126 "Paliwo i smary", 127 "Części zapasowe taboru, maszyn urządzeń", ' 128 ",Przedmioty nietrwałe", 129 "Zużycie przedmiotów nietrwałYfh", 131 "Materialy w przerobie", 132 "Opakowania", 133 "Paśze", 135 "Odpadki", 137 "Zapasy gospodarki pozazakłildowej", 138 "Inwentarz żywy". 121 - R o z l i c ze n i e f a k t u r m a t e r i a- łów. Konto 121 jest kontem pomocniczym służącym do: rozliczenia przychodu' materiałów, ustalenia wartości materiałów w drodze, materiałów nie fakturowanych, ich kosztów zakupu oraz różnic wyceny wewnętrznej. Po stronie Wn konta 121 księguje się faktury za zakupi?ne materiały oraz wszelkie koszty zakupu w korespondencji z kontami dostawców, banku, kasy, czeków limitowanych itp. Zasady księgowania na koncie 121 kosztów przewozu własnym taborem ustalają instrukcje branżowe. Pó stronie Ma konta 121 księguje się w cenie ewidencyjnej wartość materiałi?w przyjętycb do magazynu w korespondencji z kontami zapasowymi rozdziału XI • I Monitor Polski bądź Nr A-46 - do punktów sprzedaży - 580 w korespondencji z kon- tem 175. Wartość przyjętych ' materiałów, na , które do końca okresu sprawozdawczego nie otrzymano faktur, przeno si się w końcu okresu sprawozdawczego z konta 121 na dobro konta 068 "Dostawy nie fakturowane". Koszty zakupu materiałów, zebrane na koncie 121, przenosi się w końcu okresu -w części przypadając e j na I wydane z magazynu materiały w ciężar odpowiedJlich , kont rozdziału XIII, sprzedaży lub robót kapitalnych, w części zaś przypadającej na artykuły spożywcze zak upione wprost do punktów sprzedaży bądż wydane z magazynu do punktów sprzedaży - w ciężar konta 176. Odchylenia zebrane na koncie 121, a powstałe na skutek wprowadzenia na konta zapasowe według 'wyceny wewnętrznej materiałów (różnica wyceny wewnętrz­ nej), są również w końcu okresu przenoszone z konta 121' na- odpowiednie konia kosztów rozdzia1u XIII, sprzeddży lub robót kapitalnych w części przypadającej na wydane 'Z magazynu materiały bądż na konto 176 w c z ęści przypadającej na artykuły spożywcze zakupione wprost do punktów sprzedaży lub wydane z magazynu do punktów sprzedaży. pozostałe saldo konta 121 wyraża wartość materiałów zakupionych, lecz jeszcze nie otrzymanych, koszty zakupu materiałów w drodze oraz koszty zakupu i róż­ nice wyceny wewnętrznej, przypadające na remanent materiałów. ' Saldo to wykazywane jest w sprawozdawczości okresowej w następujących pozycjach analitycznych: •.Materiały w drodze", "Koszty -"'Zakupu materiałów", "Różnice wyceny wewnętrznej materiałów". . 123 - • ° u m e n e. g i i Na koncie 123 księguje się opony, dętki i uszczelki ("fartuchy"). Odpowiednie księgowania dokonywane są w zasadzie na trzech kontach analitycznych: 1) ogumienie riowe, ' 2) ogurriienie używane, 3) zużycie ogumienia. Zasady wyceny ogumienia używanego oraz sposób obliczania jego zużycia ustalą instrukcje branżowe. Ogumienie wycofane z eksploatacji, nie nadające się (Io dalszej naprawy, przenosi się W wartości odpadkowej na konto 135 "Odpadki", 1,24 - A r t y kuł Y s P o ż Y w c z e. Konto 124 obejmuje wszelkie artykuły spożywcze znajdujące się w magazynach przedsiębiorstwa, tj. prz'e znaczone zarówno do przerobu kuchennego jak ido sprzedaży w stanie nie przerobionym. Za artykuły przyjęte do magazynu obciąża się pocenie ewidencyjnej konto 124 w korespondencji z kontem 121 "Rozliczenie faktur i materiałów". Za artykuły wydane do kuchni konto 124 uznaje się . W ciężar odpowiednich kont usług podstawowych bądź , pomocniczych. . , Za artykuły wydane do bufetu lub innych mleJsc sprzedaży konto 124 uznaje się w Ciężar konta 175 "Towary w punktach sprZedaży". - 125 - M a t e r i a ł y P o m o c n i c z e. Na koncie 125 księguje się materiały używane na cele działalności transportowej, produkcyjnej i ogólnozaIdadowej, nie podlegające ewidencji na powstałych kontachrozdziału XI. Poz. 5~-2 Wartością zużytych materiałów obciąża się odpowiednie konta . kosztów rożdziału XIII, konta inwestycji rozpoczętych i remontów kapitalnych bądż kosztów sprzedaży (konto 183). 126 - P a l i w o s m ary. Na koncie 126 ksi ę g-uje si ę paliwo i smary. Przychód paliwa i smarów ksi ę guje si ę w ci ężar kon ta 126 i na dohro konta 121 "Rozlic:enie faktur i materiałów. \'\Tartością paliwa i smarów wydanych do eksp~o~ta­ cji obciąża się odpowiednie konta kosztów w rozdziale XIII. \'\T przypadkach gdy stan organizacyjny gospodarki materiałowej przedsi ę biorstwa zezwala na oddzielne magazynowanie paliwa napędowego, smarów p~zeznaczo­ nych dla taboru, pozostałego paliwa i smarów, zaleca s i ę prowadzenie ewidencji wymienionych składn ików mająt­ kowych na oddzielnych kontach analitycznych do kon~ ta 126. 127 - C z ę Ś c i zapasowe s zy n u r z ą d z e ń. t a b o r u, m a- Na koncie 127 ksi ę guje się części . zapasowe taboru (z wyjątk ie m ogumienia), maszyn i urządzeń tedlllicznych, przeznaczone do zastąpienia części zuży tych. Ksi ę gowane na tym koncie części zapasowe mogą być zakupione ze środków obrotowych lub wytworzone we własnym zakresie . Cz ęś ci zakupione ze środków przeznaczonych Ud fin a-;;Sowanie inwestycji księgowane są na koncie 012 "Materiały na inwestycje ", Przep isy branżo.we, ustalą zasady rozgraniczenia cz ę ści zapasowych od przedmiolów nietrwałycll. 128- P r z e d m i o t y n i e trwałe. Na konc;ie 128 księguje się przedmioty nie za ączone do środków trwałych, materiałów podstawowych itp. Należą tu przede wszystkim nar zędzi~, odzież specjalna (bez względu na wartość), drobny inwentarz biurowy i magazynowy itp. Przedmioty, nietrwałe w użytkowaniu ewidencjonuje się w analityce odrębnie od przedmiotów znajdają- ­ cych się w magazynie. Wartość przedmiotów nietrwałych zużytych całkowi­ cie (zniszczonych) przenosi się z konta 128 w ciężar konta 129. 129 Z u ż y c i e ch. p r z e d m i o t ó w n i ~ t r w a- ł y Na dobrą konta 129 ksi ę guje się odpisy z tytułu zuprzedmiotów nietrwałych w ciężar odpowiednich kont kosztów . Sposób obliczenia zużycia przedmiotów nietrwałych ustalą instrukcje branżowe w oparciu o jedną z przytoczonych metod: , 1) jednorazowe spisanie ' na koszty 500/0 wartości pierwotnej przedmiotu w chwili wydania , go do uż y tko­ wania; spisanie pozostałej części wartości pierwotnej przedmiotu (po potrąceniu wartości złOłlln) w momencie likwidacji przedmiotu; 2) stopniowe spisywanie zużycia obliczonego przez podzielenie wartości pierwotnej użytkowanych przedmiotów (pomniejszonej o przypuszczalną wartość życia / Monitor Polski Nr A-46 złomu) 581 przez przeciętną iloś ć miesięcy ich użytko- wan ia. 131 - M a t e r i a ł y w Poz. 542 167 "Gospodarka pozazakładowa" na dobro konta 131, przychód produktów tej gospodarki księguje się na dobro konta 167 w korespondencji z kontem 137. p r z e r o b i e. 138 - Konto 131 służy do księgowania operacji - związa­ nych z oddaniem materiałów do obcego przerobu. Konto 131 obciąża Się wartością materiałów wyda- nych do przerobu obcego oraz kosztam"i przerobu i pr:l\:~­ wozu w obu kierunkach. Przychód materiałów przerobionych księguje się lli1 dobro kon,ta 131 i w ci ęż ar właściwego konta zapasowego. . 132 - O P a k o w a n i a. , Na kon cie 132 ksiqguje się zaliczane do środków obrotowych przedmioty, które służą do opakowan ia wyrobó w i towarów, a których nomenklaturę ustal ą bra nżowe instrukcje bądż branżowe ind eksy male'ria!o"Je. opracow a ne w oparciu o zasady kwalifikowania op a:-'owań. zawar te w odpowiednich przepisach szczegółowych. Ewidencja księgow a przychodu opakowań jest analogiczna do ewidencji poprzednio omówionych grup materiałó w. Opakowania wysIane wraz z towarami i faktur owa ne w oddzie lnej pozycji przenosi się z konta 132 '" ciq żar konta 19G "Sprz edaż materiałów". 133 - P a s z e. Na konci e 133 księguje się pdsze dla inwentarza poi hodowlanego. Zakup paszy ze żród e ł zewn~trznyeh' księguje się analogicznie do zakupu materiil.łów pomocniczych, przychód z własnej gospodarki pozazakładowej w korespondencji z konte m 167 "Gospodarka pozazakładowa". O d P a d k i. Na koncie 135 księguje się powstałe w toku procesu eksploatacji odpadki ogumienia. oliwy, smarów, części . zapasowych itp. oraz odpadki technologiczne z pro{]uk cj i pomocniczej . Ponadto konto 135 ewidencjonuje również materiały i artykuły spożywcze zarówno riie przerobione jak i przerobione, które na skutek zniszczenia lub uszkodzenia utraciły ca1kowicie swą pierwotną wartość użyto kową, Przychód odpadków ksi Eiguje się w ko :-cspondenc ji z kontami zapasowymi rozdziału XI bąd ż z kontem ()76 "Roszczenia z tytułu mank, ubytków i strat" w zakresie zniszczonych materiałów i artykułów spożywczych, natom iast z kontami rozdziału XIII - w zakresie odpadków eksploatacyjnych i technologicznych. Rozchodem odpadków zużytych na wła , ne potrzeby obciąża śię konta kosztów, natomia st rozchodem odpadków sprzedanych konto 196 "Sp,rzedaż materiałów". 137 - Z a p a s y g o s p o d ark i P o z a z a k ł a- d o w ej. Na kon cie 137 księguje się materiały i towary handlowe obcej produkcji, Iprzeznaczone do zużycia w ramach /gospodarki pozazakładowej, rolnej. mieszkaniowe j itp. (nawozy sztu·czne, nasiona i inne) oraz produkty tej pospodarki, o ile nie są one zużywane w procesi~ eksploatacyjnym. Wartością sprzedanych produktów gospodarki pozazakładowej obciąża się konto 196 "Sprzedaż materiało w" , wartością zaś zużytych materiałów obciąża siękor.to ż y w y. Na koncie 138 .ewidencjonuje się wartość inwentarza zaliczanego do środków obrotowych przedsię­ biorstwa (jak np. zwierząt młodych w okresie chowu, w opasie itp.). żywego, Rozdział XII. Place. W rozdziale XII występuje konto 141 "Płace podstawowe i dodatkowe" . Konto 14 l służy do rozliczenia rzeczywistych wynagrodzel'!, należnych pracownikom stałym lub zatrudnionym dorywczo. Właściwe instrukcje w sprawie sporzą­ dzania planów techn iczno - przemysłowo - finansowych okr eś1ą szczegółowo nomenklaturę płac podstawowych i dodatkowych ksi(;gowanych na koncie 141. Konto 141 o\Jci ąża się w zasadzie na dobro konta 071 "Pracownicy za płace" bądż 074 "Inne nale ż no ści i zobowi ąza nia", · uznaje się zaś w ciężar właściwych kont w rozdziałilch I, II, X, XI. XIII , XV i XVII. Konto 141 nie wykazuje salda na koni ec o:Uesu. Rozdział XIII. Usługi podstawowe, produkcja i pomocnicze, gospodarka pozazakładowa. llozdział XII~ ciągowe go 135 - I n wen t a r z usług; przeznaczony jest do ksi ęgowego kosztów przedsiębiorstwa z rozróżnieniem działalno śc i podstawowej , pomocni czej i pozazakladowej. Dział al nośĆ' podstawowa w:ynika z ekonomicznego przeznaczenia poszczególnych przedsi ę biorstw transportu i łączności . Działalność pomocnicza ma na celu ułatwienie bądź umożliwienie wykonania zadań podstawowych przedsię­ b io rstwa. Kos zty obydwu typów działalności stanowią główny przedmiót ewidencji księgowej i troski k ie rownictwa w jego dążeniach do stałego obniżania kosztów własnych produkcji. Przez gospodark ę pozazakładową, której głównym celem jest zaspakajanie potIzeb bytowych pracowników przedsiębiorstwa, rozumiana jest dzialalność tego typu, jak przyzakładowa gospodarka rolna . gospodarka mieszkaniowo-komunalna itp ., przy czym wszystkie te działy występują w rozdziale XlII tylko w przypadku, o ile nie są one objęte odrębnym bilanse m, Koszty gospodarki pozazakładowej ujmuje się w rozdziale XIII na jednym koncie syntetycznym (konto 167) . W zakresie działalności podstawowe j należy odr(~b­ nie ująć koszty głównych rodzajow tej działalności. Jeśli poszcze gólne funkcje składowe działalności podstawowej wykonują odrębne jednostki organizacyjne (służby itp.), układ analityki do rozdziału XIII powInien zapewmc ujęc ie kosztów również w przekroju wymienionych jednostek. W ramach działalności pomocni,czej grupuje się koszty według poszczególnych wydziałów produkcyjnych bądż usługowych; gdyby zaś takie' ujęcie było niemożli­ we - według przeznaczenia wykonywanych wyrobów lub usług (np. usługi świadczone na rzecz osób trzecich, własnych inwestycji, gospodarki pozazakładowej itp,.) . , Właściwością większości kont rozdziału XIII jest ich zbiorczo-rozdzielczy (rozliczeniowy) charakter. Prżekroje i sposoby prowadzenia analityki do określonych kont ujęcia Monitor Polski Nr A-46 lyntetycznych wynikają - z obowiązujących to do sprawozdawczo ś ci i planowania oraz przepisów przyję t ych zasad kalkulacji. Oprócz kont czysto rozliczeniowych w rozdziale XIII wyst ępują konta rozliczeniowo-bilansowe , których salda na koniec okre su wyra ż ają wartość usług b ą dż produkcji w toku (konta usług podstawow ych 150 - 152, k onto produkCji i usług pomocniczych 153 i gospodarki pozazakładowej 167). . Ponadto rozdział XIII zawiera w postaci konta 165 .. Wykonanie planu kosztów własnych" ważny instru ment kontroli kosztów własnych. 150 - 152 - U s ł u g i 582 - produkcji towarowej (np. wyroby i usługi o charakteJze przeznaczone na zbyt, dla inwestycji i remontów kapitalnych bądż n,] potrzeby wła snej gospodark i pozazakładowej) przenosi się z konta 153 w ci ę żar konta 165 w wysokości zakładowego kosztu własnc,go, tj. po doliczeniu do kosztu własnego wydziałowego odpow iedniej cZęś ci kosztów ogólnozakładowych z konta 159. W przypadku gdy do wydziałów produkcji pomocniczej zalicza si ę w dan y m prze dsi ęb iorstwie kuchnię , zasady rozliczenia kosztów tego wydziału i kalkulacja wyrobów gotowych powinny być ustalone w branżow y(~h planach kont. przemysłowym P o d s t a w o' w e. 154 - Na kontach 150 - 152 następuje rozliczenie kosztów usług podstawowych. .; Koszty dające się bezpośrednio zaliczyć na dany rodzaj usługi ksi ę guje się wprost na stronie Wn k ont 150152, natomiast koszty zaliczane pośrednio przenosi się na konta 150-152 z kont 158 "Koszty wydz iałowe" i 159 "Koszty ogólnozakładowe" po ewentualnym uprzednim ich zgrupowaniu na innych kontach rozdziału XIII. Zasady kwalifikowania kosztów usług podstawowych na koszty bezpośrednie i pośrednie " oraz wykaz odpowiednich pozycji ustalają branżowe instrukcje kalkulacyjne bądż komentarze do branżowych planów kont. Na dobro kont 150 - 152 księguje się: 1) odpadki i zwroty materiałów (Wn odpowiednie konto rozdziału XI); 2) koszt wykonanych usług podstawowych (Wn konto 1651; 3) wartość ewidencyjną artykułów spożywczych, zuży­ tych do wyrobów gastronomicznych, wydanych do punktów sprzedaży (Wn konto 175). Przeksięgowanie kosztów usług podstawowych z kont 150 - 152 w ciężar konta 165 "Wykonanie planu kosztów własnych" następuje według rzeczywistego zakłado­ wego kosztu własnego, ustalonego na podstawie kalkulacji wynikowej, i dokonywane jest jednorazowo za okres sprawozdawczy. Salda kont 150 - 152 wyrażają koszt własny u sług podstawowych n ie rozliczonych (w toku). Przedmiut.em analityki do kont 150 - 152 mogą być wydzielone w ramach poszczególnych rodzajów usług podstawowych zadania szczegółowe (np. w ramach · przewozów towarowych - przewozy poszczególnych rodzajÓW ładunk5w, rejsy w żegludze morskiej itp.). f 153 - P r o d u k c j a c z e. U s ł u g i P o m o c n i- Konto 153 służy do ewidencji kosztów produkcji i usług pomocniczych i powinno wykazywać jej koszt w przekroju według wydziałów pomocniczych bą d ż według przeznaczenia działalności pomocniczej. Na koncie 153 i wszystkich jego kontach analitycznych ujmowime : są zarówno koszty bezpośrednie jak i pośrednie . · Wykaz pozycji w ramach poszczególnych grup usta' łają instrukcje branżowe bądż komentarze do brau?:owych planów kont. Przy rozchodowaniu wyrobów i usług produkcji pomocniczej (ubocznej) z konra 153 stoso wana · jest zasada, że konta innych wyd ziałów, konto kosztów , ogólnozakładowych oraz konta rozdziału XI obci ąż a się · w wysokości wydziałowego k osztu własnego bez p o ś red­ nio na dobro konta 153, tj. z pominięciem konta 165 "Wykonanie planu kosztów własnych", natomiast wyroby i usługi zaliczane stosownie do obowiązujących instrukcJi Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego do Poz. 542 Kosz t Y b e z p i e c z e ń s t w/ a g i e n y p r a c y. . h i- Na koncie 154 ewid'7ncjonuje się nakłady na utrzymanie , bezpieczeństwa i higieny pracy na terenie poszczególnych w y działów i prz e dsi ę biorstwa jako (ałości. ROdzaje n akładów zaliczanych na konto 154 ustalają instrukcje Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Instrukcje te stano w ią jednocześnie podstawę do budowy analityki dla konta 154. Nakłady zgromadzone na koncie 154 ulegają przy końcu okresu sprawozdawczego jednorazowemu rozliczen iu i przeniesieniu w zasadzie w ciężar kont: 153 "Produkcja pomocnicza", 158 "Koszty wydziałowe", 159 "Koszty ogólnozakładowe". W przypadkach gdy koszty be zpieczeństwa i higieny pracy w i ą i: ą się b ezpośrednio z wykonywaniem danego rodzaju d z iałalno ś ci podstawowej, instrukcje branŻOWe powinny zadecydować o rozliczaniu ich z et konta l54 wprost w ci ę żar odpowiedniego konta usług podstawowych. I " . / 155 :..- R e m o n t y b i e ż ą c e. Kon to 155 słu ż y do ewidencji kosztów remontów wykonywan ych: 1) we własnym zakresie, 2) przez obce przedsiębiorstwo. Z konta 155 przenieść należy na odpowiednie konta rozdziału XIII tylko takie sumy kosztów remontów bieżących, które z punktu widze.n ia prawidłowego rozlkzenia kosztów w czasie odnieść można do okresu sprawozdawczego. Jeżeli na koszty remontów stworzono rezet wę na koncie 112 "Rezerwa na wydatki przyszłych .okresów" (na tzw. remonty planowo-zapobiegawcze), uznanie konta 155 następuje w cię:ila.r konta 112. Saldo konta 155 wyra!:a nie rozliczone koszty remontów bieżących i pozostaje na tym koncie na następ­ ny okres, a w bilansie miesięcznym i kwartalnym wykazywane jest statystycznie w pozycji "Nakłady przyszłych okresów". Bilans roczny nie powinien w zasadzie zawierać nie rozliczonych kosztów remontów bieżących. bieżących 158 - K o s z t Y w Y d z i a ł o w e. Konto 158 zbiera koszty działalności podstawowej, nie dające się bezpośrednio odnieść do poszczególnych rodzajów usług podstawowych. Do konta 158 prowadzi się ewidencję analityczną uwzględniającą podz i ał kosztów na poszczególne wydziały bądż inne jednostki organizacyjne, w ramach których wykonywane są usługi podstawowe. Dalsza rozbudowa analityki może przewidywać uję­ cie. kosztów w wymienionych jednostkach organIzacyjnych według pC'szczególnych miejsc pracy. ~~~o=n=i~ to=r_P ~o=l=sk=1~'~ N=r_A ~ -4=6________~________________S_8_3__________~------------------~----~ p~~~~3 Grupowanie poszczegolnych pozycji, wymaganych przez planowanie i sprawozdawczosc w powyzszym zakresie, powinno w miar~ moznosci odzwierciedlic zaleznosc kos ztow od rozmiarow dzialalnosci. Koszty posrednie uslug podstawowych przenosi si ~ z konta 158 na konta 150 - 152 w oparciu 0 metody rozliczen przyj ~te w instrukcjach branzowych, ktore rowniez powinny okreslic wykazy i ugrupowanie pozycji sprawozd'lWczych do powyzszego konta. 159 - K 0 s z t y 0 9 0 1 n 0 z a k I ado w e. Konto 159 sluzy do ewidencji kos ztow posrednich, zwiqzanych z organizacjq i obslugq calego procesu eksploatacyjnego oraz zarzqdzaniem (kierowaniem) caJ:ym przedsi~biorstwem. Ponadto mi. koncie tym ksi ~ guje si~ w przedsi~b io r­ stwach odpowiedniq cz~sc kosztow utrzymania jednostki nadrz ~d n e j, jezelikoszty te, na zasadzie obowiqzujq cy ch przepisow, obciqzajq podlegle jedIl'Ostki ; ob ci~z anie tego konta nast ~p uje w tyro zakresie w korespondencji z Icontern 092 "Rozrachunki biezqce". Koszty ogolnozakladowe dzielq s i~ w zasadzie na: 1) koszty administracyjno-gospodarcze, IV. Koszty nieprodukcyjne: 1) oplaty za przestoj wagonow i jednostek taboru zeglugi srodlqdowej, 2) kary, grzywny i odszkodowania placone (z potrqce- ., niem otrzymanych), . 3) ubytki i manka (nie zawinione) z potrqcenierri nadwyzek z;:tpasow w magazynach og61nozakladowych, . 4) ubytki i manka (nie zawinione) z potrqceniem nadwyzek zapasow wyrobow gotowych w magazynach og61nozakladowych, 5) odsetki za . przeterminowanie kredytow i faktur (z potrqceniem otrzymanych), 6) straty zwiqzane z przestojami, 7) pozostale koszty nieprod ukcyjne. W jednostkach nadrz~dnych utrzymywanych. z narzutow na koszty podleglych jednostek w ci~zar konta 159 kSi E;gowane Sq wszelkie naklady zwiqzane z .utrzymaniem tej jednostki, stosownie do preliminarza, na dobro zas narzuty nalezne od podleglych jednostek - w koresponde ncji z kon tem 092 "Rozrachunki biezqce". W jednostkach nadrz~dnych naklady ksi ~ gowane w ci ~ zar konta 159 grupuje si~ w zasadzie w analityce nast~pujqco: 1) place i ubezpieczenia spoleczne, 2) koszty og6lnoeksploatacyjne, 3) koszty wydzielonego za rzqdu, 2) delegacje, przej azdy, przeniesienia, 4) koszty nieprodukcyjne. 3) utrzymanie wlasnego taboru samochodowego, Koszty og6lnozakladowe l'Ozliczane Sq na uslngi podstawowe, uslugi pomocnicze, zaliczane do p rodukcji towarowej, braki i przestoj e. Rozliczenie kosztow ogOlnozakladowych nast~puje w oparciu 0 zasady ustalone w . branzowych instrukcjach, ktore okreslajq rowniez wykazy pozycj i w ramach wymienionych grup. Przytacza si~ przykladowo wykaz typowych pozycji koszt6w og61nozakladowych: I. Koszty administracyjno-gospodarcze: 1) place pracownikow zarzqdu przeds i~ b ior stwa , 2) narzuty na place pracownikow zarzqdu przedsi~biorstwa, 3) delegacje, przejazdy, przeniesienia, 4) transport osobowy wlasnymi srodkami, 5) koszty b iurowe (oplaty telekomunikacyjne, materialy biurowe, zakup wydawnictw itp.). 6Lutrzymaniesrodkow trwalych i inwentarza 0 charak terze og61nogospodatczym, 7) am ortyzacja srodKow trwalych 0 charakterze og61nogospodarczym, 8) pozostale koszty administracyjno-gospodarcze. II. Koszty og61noprodukcyjne: 1) utrzymanie .srodk6w trwalych i inwentarza 0 charakterze ogolnoprodukcyjnym, 2) amortyzacja srodkow trwalych 0 charakterze ogolnoprodukcyj nym, 3) bezpiecze11stwo i higiena pracy poza wydziaJami eksplo a tacyjnymi i wytworczymi (pomocniczymi), 4) uzupelnienie i szkolenie kadr, 5) n aklady finansowe (z potrqceniem odse tek otrzymanych), 6) ochrona mi e nia, 7) racjonalizacja i wynalazczosc 0 znaczeniu ogolnozakladowym, 8) p remie za oszcz~dnose paliwa i energii (z potrqce-. niem sciqganych karl, 9) podatki, daniny, oplaty, ubezpieczenia rzeczowe, 10) pozostale koszty ogolnoprodukcyjne. III. Koszty wydzielonego zarzqdu wykazuje sifl W jednej pozycji "Narzut na utrzymanie jednostki nadrz~dJlej". J . - 4) koszty biurowe (oplaty telekomunikacyjne, materialy biutowe, zakup wydawnictw itp.), 5) u trzymanie i amortyzacja nieruchomosci i ruchomo- sci, 6) pozostale koszty . 161 - Bra k i. Konto 161 sluzy do ewidencji strat zwiqzanych z wadliwie wykonanymi wyrobami produkcji pomocniczej bqdz uslugami. . Pod poj ~ciem braku rozumiec nalezy: 1) w zakresie uslug zlecenia bqdz czynnosci wykonane niewlasciwie .i wymagajqce dodatkowego nakladu pracy celem osi qgni~c ia pierwotnie zamierzon ego efektu (np. bl~d n e skierowanie przesylkiw spedycji, wadliwa sztauerka ladunkow). 2) w zakresie wyrob6w produkcji pomocniczej - wytworzone wyroby nie odpowiadajqce warunkorIl technicznym lub warunkom umow z odbio rcami ; w wyrobach wybrakowanych nalezy z uwagi na stoplen wadliwosci rozro zmc braki nienapraw ialne (bezwzgl~dne) od brak6w naprawialnych (wzgl ~dnych). , Przy brakach naprawialnych k9nto 16( obciqza si~ za koszty samej naprawy, natomiast przy brakach nienaprawialnych - za koszt wlasny braku w korespon-. dencji z kontem 153 "Produkcja i uslugi pomocnicze", Konto 161 uznaje si~ w ci~zar konta 135 "Odpadki" za uzyskany zlom, w pozostalej zas CZE;sci, stanowiqcej o statecznq strat ~ - w ci ~zar konta 153 "Produkcja i u slugi pomocnicze" b qdz 150 - 152 "Uslugi podstawowe". . Przy wadliwie wykonanych uslugach - w zaleznosci 'o d postanowien instrukcji branzowych - jako koszt wlasny braku, ktory obciqza konto 161, mogq bye trak... towane: 1) koszty zlece nia lub czynnosci wykonanej wadliwi~ jesli nie nastE:puje ich korekta, 2) koszty czynnosci korygujqcycb, zleeenie lub czynn.a-~ :lci wykonane wadliwie, Monitor Polski Nr A-46 162 - 584 P r ,z e s t o j e. Konto 162 służy do rozliczenia strat związanych z lub całkowitym unieruchomieniem działal­ ności podstawowej lub pomocniczej. Rozliczenie to polega na zebraniu po stronie Wn konta 162 kosztów spowodowanych pr~estojami, przede wszystkim: ' l} płac i ubezpieczeń społecznych pracowników eksploatacyjnych za czas przestoju (w sumie pełnej lub w sumie dopłat do płacy liczonej po niższych stawIkach), ~) kosztów prądu lub paliwa (na utrzymanie w ruchu bądż rozgrzewanie taboru lub urządzeÓ po przestoju), ' 3) części kosztów wydziałowych oraz części kosztów częściowym ogólnozakładowych. Strona Ma konta 162 "Przestoje" zawiera sumy skalkulowanych strat na przestojach, przenoszone zależnie od rozmiaru i przyczyny przestojów oraz od przyjętych zasad rozliczeń: ' . t} w ciężar konta 201 "Straty i zyski" - za straty na przestojach wynikłych na skutek klęsk żywiołowych lub wypadków losowych, 2) w ciężar odpowiedniego konta usług podstawowych (150 - 152, 158, 159) bądż produkcji i usług pomocniczych
(153)- za straty pozostałe , które, zależnie od przyczyny i przyjętych zasad kalkulacji branżo­ wej traktuje się jako koszt bezpośredni lub ,wlicza się do kosztów wydziałowych albo ogólnozakłado­ wych. Zasady rozliczania przestojów sezonowych ustalą instrukcje branżowe. 165 - iN Y k o n a n i e p l a n li k o s z t ó w własnych. Konto 165 służy do ustalenia w danym okresie "pra-' wozdawczym wyników (oszczędności lub przekroczeń) wykonania planu kosztów własnych usług podstawowych oraz produkcji i usług pomocniczych zaliczanych stosownie do obowiązujących instrukcji Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego do produkcji towarowej. Wyniki te powinny być wykazywane osobno dla usług podstawowych oraz~ produkcji i ~sług pomocniczych. Ewentualny dalszy podział analityczny konta 165 (np . według poszczególnych rodzajów usług podstawowych i produkcji oraz usług pomocniczych) okr eś lą instrukcje branżowe. . W ciężar konta 165 ksi ęg uje się z zapisami prze ciwstawnymi na dobro kont 150 - 152 "Usłu g i pods tawowe" i 153 "Produkcja i usługi pomocnicze" rzeczywisty z'lkladowy koszt własny usług b ą dź prod ukcji w ykGn n j. Na dobro konta 165 księguje się z zap isami p rze::i w'stawnymi w ciężar kon t 190 - 1::l2 "Sprzedaż u sług p odstawowych", 193 "Sp rzedaż wyrobów i usł ug pod ukr ji pomocniczej" bądź 17G "To vlary viy s łanc i us:ugi wykonane usługi pod 5tawowe i pomo : nicze oraz w ciężar konta 171 "Wyroby gotowe" - wyroby pr.Jdilk cji pomocniczej według kosztó w planowany ch lub ceny zbytu pomniejszon ej odpowiednio o podatek obrotowy i od operacji nietowarow ych, o kosz ty związane ze s [l rzed .::żą i o zysk planowany - o ile na daną us ł ug::; bądż wyrób nie ustalo no kosztu planowanego. Powstał e na kon cie 165 w wyniku porównania s tron y Wn ze stroną Ma odchylenia wyrażają oszc zędność lub przekroczeni a w stosunku ,do kosztu wlasnego p lano wanego' bądź innego stosowanego wskaźnika. Odchylenia te przenoszone są w końcu okresu ;;prawozdawczego na konta 190 - 192, 193 bądż 179 w części dotyczącej usług..podstawowych lub pom.ocnicąch sprze- - Poz. 542 , danych albo wykonanych oraz na konto 172 - w części wyrobów produkcji pomocnićzej. Niedopuszczalna jest kompensata różnokierunko­ wych odchyleń ujawnionych odrębnie dla usług pod,>tawowych i produkcji oraz usług pomocniczych bądź dla bardziej szczegółowych grup w analityce do konta 165. dotyczącej 167 - G o s p o d ark a p o z a z a kła d o w a. Konto 167 służy do syntetycznej ewidencji nakładów i dochodów związanych z prowadzeniem przyzakładowej gospodarki, głównie dla zaspokajania potrzeb personelu zakładu. VI razie występowania kilku odmian tego rodzaju gospodarki konto 167 wymaga prowadzenia odpowiedniej analityki. Efektem działalności gospodarki pozazakład'Jwej mogą być zarówno produkty materialne (np. zboże, warzywa, owoce). jak i usługi o charakterze nieprodukcyjnym (np. usł'J.gi mieszkaniowo-komunalne, bytowe). Remanenty produkcji pozazakładowej w toku pozostają na koncie 167 i przechodzą do bilansu. Wyniki gospodarki pozazakładowej przenosi się na konto 201 "Straty i zyski". Zasadnicza (typowa) korespondencja kont syntetycznych rozdziału XIII z kontami innych rozdziałów przebiega w sposób następujący (w nawiasach podano numery poszczególnych kont rozdziału XIII, obciążanych lub uznawanych przeciwstawnie): I. Strona Wn konta rozdziału XIII koresponduje: 1) z kontami mater i ałowymi rozdziału XI - za zużycie materia1ów, paliwa, części zapasowych, przedmiotów nietrwałych itd. oraz za przypadającą częsc kosztów zakupu i odchyleń od ewidencyjnych cen materiałów (wszystkie konta rozdziału XIII z wyj ą t kiem 165), 2) z kontem 141 "Płace podstawowe i. dodatkowe" (rozdział XII) za płace podsta wowe i dodatkowe stałego i sezonowego personelu przedsiębiorstwa (wszystkie konta ro z działu XIII z wyjątkiem 165). 3) z kontem 082 "RozrachunId z tytułu ubezpieczeń sp ołecznych" za ubezpieczenia społeczne pracowników (wszystk~e konta rozdziału XIII z wyjątkiem 165). 4) z kontem 101 "Rozliczenie amortyzacji" - za k oszty amortyzacji środków trwałych (wszystkie konta rozdziału XIII z v"yjątkiem 155, 161, 162 i 165), 5) z kontami 041 "Kasa", 043 "Rachunek rozliczeniowy" i kontami rozdziału VI - za usługi z zewn ątrz ' (wszystkie konta rozdziału XIII z w yjątkiem 161, 165). 6) z k ontami roz działu VII - za podatrd, daniny, oplaty ubezpieczenia rze czowe (kon ta 153, 158, 159, 167 ), 7) z k::mtem 076 "Roszczenia z tytułu m ank, ubytków i strat" oraz z kontem 078 "Manka, ubytki i s traty nie zawinio::w" - za nie zawinione uby tki i manka zapasów (konta 153 , 153, 159) , 8) z kontami 190 - 192, 193 , 179 i 172 - za okresowe odchylenia ( oszcz l~dno ś
  1. ci)przy wykonaniu planu kosz tów (konto 165). 9) z kontem 092 "R ozrachun!~i bieżące" za nilTZut k05ztÓ'N wydzielonego za rz ądu (konto 159), II. Zapisów na dobro kont rozdziału XIII dokonuje si ę w ciężar: 1) kont 190 - 192 i 193 - Za sprzedane usługi podstawowe i pomo{;nicze (konto 165), 2) konta 179 "Towary wysłane i usługi wykonane" za usługi podstawowe i , pomocnicze wykonane, lecz nie sprzedane, - Monitor Polski Nr A-46 585 3) konta 171 "Wyroby gotowe" - za wyroby produkcji pomocniczej zaliczane do produkcji towarowej, wykonane w okresie sprawozdawczym (konto 155), 4) konta 172 "Odchylenie od koszt6w planowan'y ch" za okresowe odchylenie(przekroczenie) przy wykonaniu planu koszt6w wlasnych, 5) konta 183 "Inne koszty sprzedazy" - za uslugi zwi q zane ze zbytem, 0 ile , wartose tych uslug obj~ta jest cenC! sprzedazy (konto 153). 6) odpowiedniego konta rozdzialu XI "Materialy":
  2. a)za materialne wytwory produkcji pomocl}iczej zaprzychodowane do magazynu z zasadnkzym przeznaczeniem na zuzycie bqd:i: zastosowanie w obr~bie zakladu, np. narz~dzia, modele, materialy pomocnicze itp. (konto 153), bl za produkty gospodarki pozazakladowej (konto 167).
  3. c)za uzyskane odpadki bqd:i: zwroty material6w, zaliczonych uprzednio do koszt6w (konta 150 152, 153, 158, 159, 161. 167), 7) konta 201 "Straty i zyski":
  4. a)za powsta!e w procesie eksploatacji bqd:i: produkcji pomocniczej straty nie wliczane do kosztu wlasnego uslug podstawowych lub produkcji i uslug pomocniczych (konto 162),
  5. b)za wynik~ gospociarki pozaza~ladowej (konto 167), 8) konta rozdzialu X - za ponoszone we w!asnym zakresie koszty (zlozone) wymagajqce rozliczenia na r6zne okresy (konta 153, 155). 9) kont rozdzialu VI - za odplatne uslugi gospodarki pozazakladowej (konto 167),
  6. to)konta .076 "Roszczenia z tytulu mank, ubytk6w i strat"-"ia ubytki i manka stwierdzone w materialach wydanych do eksploatacji, produkcji pomoc'niczej, gospod_~rki pozazakladowej bqdz w zapasach produkcji pomocniczej w toku (konta 151, 153, 154, . 155, 158;159, 161, 162, 167). Rozdiial XIV, Wyroby gotowe. Konta rozdzialu XIV przeznaczone Sq do ksi~gowa­ aia: 1) zaliczonych do produkcji towarowej wyrob6w gotowych produkcji pomocniczej, 2) towar6w znajdujqcych si~ w punktach sprzedazy detalicznej, kt6rych ewidencj~ prowadzi si~ w cenie detalicznej, 3) wykonanych uslug produkcji pomocniczej ewentnalnie uslug podstawowych oraz wyslanych material6w, na kt6re nie wystawiono jeszcze faktur lub tez nie oddano ich do inkasa. VV rozdziale XIV wyst~pujq konta: 171 "Wyroby gotowe", 172 "Odchylenia od koszt6w planowanych", 175 "Towary w punktach sprzedazy", 176 "Odchylenia odcen ewidencyjnych toW-prow w punktach sprzedazy", 179 "Towary wyslane i uslugi wykonane", 111 - W Y rob y got 0 w e. Na stronie Wn konta ,171 ksi~gowany jest wed lug kosztu planowanego przych6d wyrob6w gotowych z Produkcji pomocniczej zaliczonych do produkcji towarowej z zapisem przeciwstawnym na stronie Ma konta 165 "Wykonanie planu koszt6w wlasnych". Zapisy po stronie Ma konta 171 dokonywane Sq w korespondencji: ' -- 1'oz. 542 ~~~--------------~------------~~~-- 1) z kontem 193 "Sprzedi}z wyrob6w i uslug produkcji pomocniczej" - za "Ndrtose wyrob6w sprzedanych oraz wykonanych. dla wfasnych inwestycji, remont6w kapitalnych i gospodarki pozazaktadowej, 2) z kontem 179 "Towary , wyslane i uslugi ' wykonane" - za planowany koszt wlasny wyrob6w wyslanych odbiorcom, a nie sprzedanych, . 3) z kontem 076 "Roszczenia z tytulu mank, ubytk6w i strat" - za stwierdzone manka, ubytki i straty. Ewidencja magazynowa wyrob6w gotowych povlinna bye zorganiz6wana na zasadach stosowanych przy ewidencji zapas6w materialowych. 172 - ° d c h Y len i a wan y c h. 0 d k 0 s z t 6 w pIa n o- Konto 172 przeznaczone jest do rozliczell'la roZlllC mit;dzy rzeczywistym a planowanym kosztem wlasnym wyrob6w gotowych produkcji pomocniczej zaliczonych do produkcji towarowej. Odchylenia te przenoszone Sq na konto 1~2 z konta 165 "Wykonanie planu koszt6w wlasnych". Odchylenia dotyczqce wyrob6w sprzedanych pcdlegajq w koncu okresu przeksi~gowaniu na konto 193 "Sprzedaz wyrob6w i uslug produkcji pomocniczej" a dotyczqce stwierdzonych ' mank, ubytk6w i strat - na konto 076 "Roszczenia z tytulu mank, ubytk6w i strat". Pozostale po dokonaniu tych ksi~gowan saldo konta 172 wyraza r6znic~ mi~dzy kosztem rzeciywistym i planowanym remanentu wyrob6w w magazynie oraz wyrob6w wyslanych. Celem wykazania rzeczywistego kosztu wlasnego wyrob6w w magazynie i wyrob6w wyslanych w sprawozdaniach okresowych nalezy odchylenie od koszt6w p lanowanych uwzgl~dnie w 2 pozycjach "Wyroby gotowe" (konto 171) oraz '" Towary wyslane i uslugi wykonane" (konto 179). Vll zwiqzku z powyzszym saldo konta 172 nie wyst~puje w oddzielnej pozycji bilansowej. Podzialu tego salda dokonuje si~ pozaksi~gowo. 175 - Tow a r y w pun k t a c h s p r zed a z y. Konto 175 sluzy do ksi~gowania towar6w znajdnjq.. w punktach sprzedazy detalicznej. Konto 175 koresponduje: ' A. po stronie Wn: 1) za towary przyjp,te do sprzedazy z magazynu - z kontem 124 "Artykuly spozywcze" za wartose w cenie ewidencyjnej i z kontem 176 "Odchylenia od cen ewidencyjnych towar6w w p,unktach sprzedazy" za r6znic~ mit;dzy cenq ewide ncyjnq a cenq sprze' daznq, 2) za tawary zakupione wprost do punkt6w sprzedazy - z kontem 121 "Rozliczenie faktur i materia16w" za cen~ ewidencyjnq i z kontem 176 "Odchylenia od cen ewidencyjnych towar6w w punktach sprzedazy" - za r6znic~ mi~dzy cenq ewidencyjnq a cenq sprzedaznq, 3) za wyroby wlasnej kuchni przekazane do bufetu z odpowiednimi kontami rozdzialu XIII za cen~ ewidencyjnq artykul6w spozywczych zuzytych do wyrob6w oraz z kontem 176 "Odchylenia od cen ewidencyjnych towar6w w punktach sprzedazy" - za r6znic~ mi~dzy cenq ewidencyjnq artykul6w spozywczych a cenq sprzedaznq gotowych wyrobow gastronomicznych, 4) za nadwyzki stwierdzoneprzy inwentaryzacji - Z kontem 201 "Straty i zyski"i ~ych si~ -~ Monitor Polski Nr A-46 586 B. po stronie Ma: 1) za towary sprzedane - z kontem 194 "Sprzedaz towarow", 2) za manka i ubytki stwierdzone przy inwentaryzacji - z kontem 076 .. Roszczenia z tytulu mank, ubytkow i strat". 176-0dchylenia od cen nych towarow w s p r zed a z y. e wid e n C y jpunktach Konto 176 przeznaczone jest do rozliczenia rozOIC cenq sprzedaznq a cenq eWidencyjnq artykulow spozywczych wydanych do sprzedazy bqdz zuzytych do wyrobow gotowych. Konto 176 koresponduje: 'A. po stronie Ma: 1) z kontem 121 "Rozliczenie faktur i materialow" za odchylenia kredytowe od wyceny wewn~trznej '\ przypadajqce na artykuly spozywcze wydane z magazynu lub zakupione wprost do punktow sprzedazy, 2) z kontem 175 "Towary w punk tach sprzedazy" - za roznic~ mi~dzy cenq ewidencyjIlil acenq sprzedaznq przypadajqcq . od artykulow spozywczych zakupionych wprost do punktow sprzedazy lub przyj~tych do sprzedazy z magazynu, 3) z kontem 175 ..Towary w punktach sprzedazy" - za roznic~ mi~dzy cenq ewidencyjnq artykulow spozywczych uzytych do wyrobow wlasnej kuchni a ceo, nq sprzedaznq tych wyrobow; B. po stronie .Wn: ''':~' '''''-~ ·)-t 1) z kontem 121 ..Rozliczenie faktur i materialow" za koszty zakupu i odchylenia debetowe od wyceny " , wewn~trznej przypadajqce na artykuly spozywcze wydane z magazynu lub zakupione wprost do punktow sprzedazy, 2) z kontem 194 "Sprzedaz towarow" - za roznic~ przypadajqcq od sprzedanych towarow, 3) z kontem 076 "Roszczenia z tytulu mank, ubytkow i strat" - za roznic~ przypadajqcq od stwierdzonych ubytkow i mank. mi~dzy , 179 - Tow a r y konane. w y s 1a n e '. Na koncie ewidencjonuje ius 1 u g i : 1 w . y- si~ w koncu okresu sprawozdawczego (miesiqca) wszelkie wyroby, materialy wyslane i uslugi wykonane, a jeszcze nie sprzedane. Za moment sprzedazy uwaza si~ zainkasowanie naleznosci ;bqdz moment wyslania faktury do inkasa lub bezposredI nio do odbiorcy (przy fakturach pozainkasowych). Okrejslenie momentu sprzedazy przy odbiorcach zagr~nicznych i ustalq instrukcje br anzowe. Wartose materi Q.l6w i uslug swiadczonych na ceTe linwestycji, remont6w kapitalnych i go spodarki pozaza!kIadOwej nie podlega e w idencji na tym koncie, pon ieiwaz ich sprzedaz nastE:; puje w chwili przekazania mate!riaI6w i usIug. Konto 179 obciqza si~ w koncu okresu sprawozclawczego: i 1) na dobra konta 165 !,Wyko na nie planu kosztow wI asnych" - za planowany koszt wIasny wykonanych usIug, 2) na dobro kont rozdzialu XI - za wyslane materialy i towary, 3) na dobro konta 171 "Wyroby got0we" - za_planowany koszt wlasny wyrobow wyslanych odbiorcom, a jeszcze nie sprzedanych. Ponadto na konto 179 przenosi si~ z konta 165 przyi. padajqc'l na uslugi wykonane cz~sc odchylen; odchyle- j I- Pm,". 542 nia te .Ifalezy ujmowae w analityce do konta 179 oddzielnie od kosztu planowanego. Uznanie konta .179 przeprowadza si~ w nast~pnym okresie sprawozdawczym w momencie sprzedazy w ci~­ zar odpowiednich kont rozdzialu XVI: 1) za planowany koszt wlasny sprzedanych uslug i wyrobow, 2) za odchylenie od kosztow planowanych przypadajqce na sprzedane uslugi, 3) za cen~ ewidencyjnq sprzedanych materialow. Rownoczesnie z ksi~gowaniem podanym w pkt 3 nalezy przeniese na konta sprzedazy odpowiedniq cz~se odchylen i kosztow zakupu przypadajqcq od sprzedanych materialow z konta 121 "Rozliczenie faktur i materialow". Jednoczesnie z tym zapisem uznaje si~ odpowiednie konta sprzedazy w ci~zar kont rozdzialu VI. RozdziaJ XV. Podatek obrotowy i od operacji nietowarowych i koszty zwi'!zane ze sprzedazi!. Rozdzial XV obejmuje nast~pujqce konta: 181 "Podatek obrotowy i od operacji nietowarowych", 183 ,.Inne koszty sprzedazy". 181 - Pod ate k 0 b rot 0 w y i r a c j i n i et 0 war 0 w y c h. 0 d 0 p e- Na koncie 181 ksi~guje si~ podatek obrotowy ' i od operacji nietowarowych przypadajqcy od sprzedanych wyrob6w i uslug. Zapisy przeciwstawne przejmuje konto 081 "Rozrachunki z tytulu podatkow. danin i opIat". Konto 181 zamyka si~ przez przeniesienie w koncu roku salda na odpowiednie konta sprzedazy. 183 - Inn e k 0 5 Z t Y s P r zed a z y. Na koncie 183 k!..i~guje si~ koszty wliczone na podstawie instrukcji branzowych do kosztu wlasnego sprzedazy. . Przykladowo mog~ to bye: koszty reklamy i propagandy, koszty utrzymania punktow sprzedazy. Sumy zebrane na koncie 183 przenosi sit=: w koncu roku w cz~sci przypadajqcej na uslugi rozliczone bqdz wyroby na odpowiednie konta sprzedazy. Rozdzial XVI. Sprzedaz. Rozdzial XVI obejmuje nast ~ pujqce konta: 190 192 "Sprzedaz uslug podstawowych", 193 "Sprzedaz wyrobow i uslug produkcji F0InuClliczeJ''', 194 "Sp rzedaz towar6w", 1fJ 6 "Sprzed az m aterialow", 198 "Rozliczenie sprzedazy uslug po dst awowych·'~ Konta rozclzialu XVI sluzq do uj~cia sprzedazy ushlg pOdstawow y ch i pomocniczy ch, wyrobow produkcji pomocni czej, tow aro w i ma terialow. Ksi Elgowania na kontach tego rozdzialu dokonuje s i ~ w zasadzie bqdz w ch wili odda nia faktury do. inkasa , bqdz w przypadkach rozliczen pozainkasowych - przy wyslaniu jej bezposrednio do odbiorcy bqdz z chwil q wplaty pienl~qzy prz~z odbiorc~ (przy sprzedazy go towkowej). Szczeg610we zagadnienia sprzedazy uregulujq instruh;::je branzowe w oparciu 0 obowiqzujqce w poszczegolnych przedsi~biorstwa<;h zasady rozliczania dochod6w lub rozrachunkow z odbiorcami. - Monitor Polski Nr A-46 190 - 192 - S P r 7) e d a ż u sł u g p o d s t a w 0- w y _c h. Konta 190 - 192 służą do ujęcia sprzedaży mług podstawowych. W ciężar kont 190 - 192 księguje się: 1) w końcu miesiąca - koszt własny sprzedanych usług, 2) w końcu roku:
  7. a)inne koszty sprzedaży, bl podatek od operacji nietowarowych. Koszt własny usług księgowany jest w dwu pozycjach:
  8. l)planowany koszt własny, 2) odchylenia od kosztu planowanego. Na dobro kont 190 - 192 księguje się: 1) przy sprzedaży na zewnątrz - sumę wyni k ającą z oddanych do inkasa lub wysłanych odbiorcom fuktur (w przypadkach rozliczeń pozainkasowych) bądż dochód wynikający ze sprzedaży usług podstawowych, obliczony w oparciu o obowiązujące przedsiębiorstwo instrukcje branżowe, 2) przy sprzedaży na cele inwestycjI. remontów kapitalnych i gospodarki pozazakładow e j - wartość usług według odpowiednich dokumentów wewnętrznych. Konta 190 - 192 zamyka się w końcu roku przez przepiesienie ich sald (ostatecznego wyniku sprzedaży) na konto 201 "Straty i zyski" . W ciągu roku wyaik sprzedaży wykazuje się pozaksięgowo w sprawozdaniu dotyczącym strat i zysków. Urządzenia analityczne oprócz poszczególnych redzajów usług winny umożliwić ujęcie sprzedaży według następujących kierunków:
  9. l)poza' przedsiębiorstwo, 2) na cele inwestycji i remontów kapitalnych, 3) na cele gospodarki pozazakładowej. 193 - :;i p r z e d a ż produkcji wyrobów i usług p o m o c n i c z e j. Na koncie 193 wykazuje się sprzedaż wyrobów i usług produkcji pomocniczej. Zasady działania tego konta są analogiczne do podanych przy kontach 190 - 192. 194 - S P r z e d a ż t o war ó w. Konto 194 służy do ujęcia sprzedaży towarów. W ciężar konta księguje się: wartość sprzedanych towarów w cenie sprzedażnej w korespondencji z kontem 175 "Towary w punktach sprzedaży". ' Przypadającą na sprzedane towary część . odchyleń przenosi się z konta 176 na konto 194. Konto 194 uznaje się za sprzedane towary w korespondencji z kontami środków pieniężnych, należności w inkasie, odbiorców - w zależności od sposobu dokonywania sprzedaży. Zasady zamykania konta 194 są analogiczne - do podanych przy kontach 190 - 192. 196 - S P r z e d a ż m a t e Ii a łów. Na koncie 196 wykazuje się odstępowany~h ' odpłatnie bądż sprzedaż materiałów. sprzedawanych wraz z towarami (opakowania). Zasady działania tego konta są analogiczne do podanych przy kontach 190 - 192, z tym że zużycie materiałów na cele inwestycji. remontów kapitalnych o.raz gospodarki pozazakładowej nie przechodzi przez konto 196, lecz księgowane jest wprost z kont rozdziału XI VI ciężar kont lozdziału II bądź kon ta 167 "Gospodarka pozazakładowa". 587 - Poz. 542 198 - R o z l i c z e n i e s p r z e d a ż y p o d s t a w o w y c h. u s ł u g Konto 198 ujmuje sprzedaż usług podstawowych, ktqrych koszty nie zostały rozliczone z powodu nieotrży­ mania wszystkich potrzebnych dokumentów (obrót z zagranicą)· Po stronie Ma księguje się wystawione faktury za w korespondencji z kontami rozdziału VI. Po stronie Wn księguje się dochód ze sprzedaży usług pOdstawowych rozliczonych w korespondencji z odpowiednim kontem sprzedaży usług podstawowych (190 - 192). Równocześnie następuje przeksięgowanie kosztu planowego usług rozliczonych z konta 165 w ciężar odpowiedniego konta sprze9-aży usług podstawowych z uwzgl ę dnien i em ewentualnych odchyleń od kosztów planowanych. Saldo Ma konta 198 wykazuje się w pasywach bilansu jako przeciwstawienie nie rozliczonych kosztów usług podstawowych, wykazanych w rozdziale XIII na odpowiednim koncie usług podstawowych (konta 150 J52). świadczone usługi Rozdział XVII. Straty l zyski. W rozdziale XVII występuje jedno konto 201 "Straty i zyski", . na którym ujmuje się wyniki sprzedaży usług podstawowych. usług i wyrobów produkcji pomocni·.::'!ej, materiałów, towarów, wyniki gospodarki pozazakładowej oraz wszelkie inne straty (zyski). nie wliczane do kc.sztów produkcji bądż sprzedaży, co umożliwia wykazćmie ostatecznego wyniku działalności przedsiębiorstwa za rok sprawozdawczy. Na koncie 201 księguje się w ciągu roku sprawozdawczego (zapisy typowe): 1) zyski (straty) z lat ubiegłych, ujawnione w roku bieżącym, 2) podatek obrotowy i od operacji nietowarowych z tytulu operacji z lat ubiegłych, 3) przedawnione należności i zobowią 2 ania (spisywane za zgodą jednostki nadrzędnej), 4) wpływy z należności spisanych jako nieścjągalne, 5) inne należności i zobowiązania (spisywane za zgodą jednostki nadrzędnej), 6) straty wywołane działaniem siły wyższej (wartość zniszczonych materiałów. towarów i wyrobów, koszty zapobiegania klęskom żywiołowym. koszty usuwania skutków działania siły wyższej itp. - po potrąceniu premii ubezpieczeniowej), 7) straty wywołane przestojami, 8) wpływy z dzierżawy nieruchomości lub ruchomości (po potrąceniu kosztów uzyskania tych wpływów), 9) ró ż nice między wysokością roszczenia a kosztem własnym zawinionych ubytków i mank, 10) nadwyżki (superaty) środków obrotowych, 11) drobne różn ice spowodowane zaokrągleniem księgo­ wanych kwot. W końcu roku przenosi się na konto 201 wynik gospodarki pozazakładowej (z konta 167) oraz zysk (stratę) ze sprzedaży usług podstawowych~ wyrobów i usług produkcji pomocniczej, towarów i materiałów (z kont rozdziału XVII. Ostateczne saldo konta 201 wykazywane jest 'w bilansie, a po jego zatwierdzeniu i dokonaniu podzi'łłu zysku (pokryriu st rat) - podlega przeksięgow a :1iu w księgach nowelo roku na konto 031 ;,Funduf.z statuto wy",.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.