Zarządzenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 7 lipca 1955 r. w sprawie zasad normowania zużycia materiałów w jednos

p o L S' KIl '. DZIENIII URZĘ'·O' OWY POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ Warszawa, dnia 28 liiPca 1955 r. .' Nr 87 ------------------~---------------TRESCI POI.r 86& - Z A RZĄD Z E N I B \ Przewodniczącego Pdństwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnIa 1 lipca 1955 r. w sprawie ulad nonnowania zutvcia materiałów w jednostkach . gospodarki uspołecznionej ,- 1089 INSTRUKCJA 86i - .', ~. Ministra Leśnictwa J: dnia: 11 lipca 1955 r. w sprawie powoływan.ia komis li szacunkowych do Ipraw szkód łowiec- , kich, sposobów IZllcowanla tych Izkód ustalania wysokości odszkodowania 1094 WYKAZ 0808 N' - • pozbawionych odznaki .,Przodownika Pracy" 1100 , t: I .. 865 ZARZĄDZENIE PRZEWODNICZĄCfiGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI % dnia PLANOWANIA GOSPODARCZEGO 1 Iip,cII t 955 r. w sprawie zasad normowania zutycia materiałÓw w jedDOslkach gospodarki uspołecznioneJ. \ Na podstawie, ł 3 rozporządzenia Rady Mini",trów z dnia \~. 22kw!et:nia 1949 r. W sprawie zakresu działania Państwowej .~ Komisji Planowania Go.s-podar<:zego (Dz, U. z 1949 r. Nr 26, ~..,. poz, 190 i N-r 61, poz. 478' oraz z 19SC)"r. Nr 22, poz. 188) oraz art. '3 WIt. 2 dekretu z dnia 29 pa:Łd.ziemi'ka 1952 r. o gospoda~ " rowanłu artykułami obrO'tu towaroweqo i 'Zaopatrzenia (Dz. U. ~~, ' Nr44, poz. JOl.)zarząd2f,a się, CCM,stępuje: , " (-!: . j.)ł t. Wprowadza się załączoną dO' niniejszeqo zarządzenia ~ ;~- hwtrukcj~ c normowaniu zużycia materiałów. ~t r. . · . . . §. 2. Norm,ą zużycia materiałów '- w rczumieniu nlnIeJ- . szego zarządzenia' - je5t ustalenie 'm aksymalnej ilO'ści materialu potrzebhej do wykO'nania joo:qostki prO'dukcji ' łub jednostki innych zadań planowych w określonych war';lnkach. ' 1. NO'rmy zużycia z uwagi na znaczenie materiałów objętych tymI normami dzieli się na grupy: § 3. A - ~. BC D - zatwierdzane przez PrzewodniczącegO' PaństwO'wej Komisji Planowania Go.<;,p odarczego, zatwierdzane przez właściwych mini&trów, zatwierdzane przez dyrektorów centralnych z arządów i zatwierdzane przez kierowników przedsiębior-stw lub zakladów. 2. Normy zużycia grupy A obejmują materiały rozdzielane przez Prezydium Rządu i Pań>stwową Komisję Plci.u owania Gospodarczego, mające PO'dstawowe znaczenie dla gospodarki narodowej. Wykaz tych norm ustala Przewodnkzący Państwo­ wej Komisji Planowania Gospodarczego. .3. Podziału norm nie zaliczonych do grupy A na . grupy . B, C i D dokonują właściwi ministrowie. Przy podziale należy uwzględnić znaczenie materiału dla produkcji lub wykonania innych zadań planowych. r. § 4. 1. Ilekroć mowa jest w zarządzeniu . o mini.s trach, . . naleźy przez to rozu·m.ieć 'równie~ kierowników urzędów cen· tralnych oraz Zarząd Ceutral~tl9o Związku . Spółdzielczości . Pracy i Cen'traIi RO'lniczej Spółdzielni "SamoPO'moc Chłopska '. 2. Ilekroć mowa j~t w zarządzeniu o centralnych zarzą­ dach, należy przez tO' rozumieć również zarządy PTiemy9łu i inne jednostki równorzędne. § 5. 1. Normy zużycia ustala się na okres roku objętego planem. 2. W przypadku powstania w ciągu roku możliwości obniżenia normy właściwy minister, dyrekto,r centralnego zarządu lub kierownik zakładu mają obowiązek zarządzić natychmiast stosowanie obniżO'nej normy bez względu na to, dO' któr.ej grupy norma została zaliczona. § 6. t. określonymi Normy należy O'pracowywać zgodnie z zasadami w instrukcji .stanow i ącej załącznik do zarządze­ nia. 2. Instrukcja stanowiąca załącznik do zarządzenia ma charakter ramowy; właściwi ministrowie wydadzą instrukcje szczegółO'we u względnia,i ące potrzeby re~lOrtów Odstępstwo od zas·ad określoJlych w instrukcji stanowiącej załącznik do zarządzenia wymaga zgody PrzewO'dn iczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. §1. Właściwi ministrowie składa]ą Przewodniczącemu Państwowej Korni,s ii Plan owania Go.spodarczego wnioski o zatwierdzenie norm grupy A w terminie do dnia 31 lipca roku poprzedzają c ego rok O'bjęty planem. § 8. PrO'jekty norm opracowuje przedsiębiorstwo lub Zdkład, a kierownik przedsiębior-s t wa lub za kładu zarządza wstęp­ ne stosowanie tych projek tów do czasu zatwierdzenia nonn przez up0ważn i one do tego organy. § 9. 1. Normy zużyci a s tanowią pod st awę do opracowania projektu planu zaopatrzenia. W razIe ' niezatwierdzenia normy przed terminem opracowania projektu planu za0pa):rzenia projekt ten należy opracowa ć na porustawie projektu.odpo- I wiednich norm. 2, ~ W przypadkach określonych w in-stmkcji stanowiącej ; zal-ącznik do zarządzenia proj ekty planów zaopatrzenia mogą ' być opni.cow.ane u,a pod-srtawie wskaźników zużycia materiałów) ustalonych zgodn-ie z tą instrukcji(: _M_o_n_i~~~?1~ki_N_ r _6?_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ __ _ 1090 _ ____________________--------__----~P~o~Z.~86=5 - Wldściwi minis trowie podają do wiadom·oś ~ i Prze- § 14. Zarząd zeni.e nie ma zastosowania do normowania Komisji Planowania Gospodarczego · zużycia mat~ri~lów w . budowniC;J wie z wyjątkiem zuży,ci a materiałów w prefabrykacji. . zatwierdzone Dormy grupy B dotyczące materiałów rozdzielanych przez Pl'ezydium R z ądu i Pal},st w ową Komisję Piąnowąil t a § 15. Tracą moc wszylStkie dotychczasowe instrukcje o Gospodarczego na dwa tygodnie przed terminem złożenia · normowaniu zużycia, a mianowicie: . proj ektu resortowego planu zaopatrzenia. 1) zdtSady obliczania no.rm zużycia materiałów, zawarte w § 11. W ka żdym zakładzie p ra·c y obawiązanym do stosoinstrukcji w sprawie opracowania planu techniczno-prze- o wania norm zużycia powinien być wprowadzony system rozlirnysłowo-finamsowego na rol9. 1951, czania materiałów, umożliwia j. ący sprawdzanie bieżącego sto2) instrukcja wprowadz.ona zarządzeniem Przewodniczącego sowania norm. Państwowej Komisji Planow ania Gospodarczego z dnia § 12. Zatwierdzone normy n ie powinny obejmować strat 1 kwietnia 1953 .J. (Monitor Polski Nr A-33, poz. 421) oraz ni,e uzasadnionych proces~m technologicznym i produkcyjnym. 3) instrukcja wprowadzona zarządzeniem .Przewodniczą ceg o Pań,stwowej Komisji Planowania Gospodarczego ąT 149 § 13. Organy uprawnione· do zatwierdzania norm obowią­ z dnia 6 lipca 1954 r. . zane są prowadzić rejestrację norm obejmującą dane: ma teriał, jednt>stkę prooukcji lub innego zadania planowego, wy§ 16. Za'rządzenie. wchoozi w życie z dniem ogł~zen ia. sokość normy, wysokość strat i odpadów uzasadnionych proce\!rem technologicznym i produkcyjnym, wysokość strat i od.... padów nie uzasadnionych tymi procesami, datę zatwierdzenia Przewodniczący ,Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego: E. SZyi normy oraz ewentualne zmiany. § 10. wodn;c'l.ącego P a !'IS l wowej ; ~ . .. ZałąC7.nik do zarządzenia PrzewodnicząC<!QO Państwowej Komisji Plano- wania Gospodarczego z dnia 7 'lipca 1955 r. (poz. 865) . - INSTRUKCJA O NORMOWANIU ZU!YCIA MATERIAł·ÓW l. Podstawowe pojęcia z zakresu normowania zużycia materiałów. 1; 1. Normowanie zużycia materia"lów polega na ustaleniu planowych zadań w zakresie włć1.śdwego i oszc~ędnego zutycia materiałów na jednostkę ·produkcji lub na jednostkę innych zadań planowych wykonywanych w okreśronych warunkach. . L 2. Norma zużycia ok reśl a górną granicę wydatkowania materiału potrzebnego do wykonania jednostki dobrej produkcji (wyrobu, produktu), wytworzenia jedno,s tki energii lub wykonania jednostki pI,acy w określonych warunkach produkcyjnych, np. ilość surowca tartacznego na m 3 tarcicy, wę­ gla kamiennego na I kWh energii elektrycznej itd. 1. 3. Normy nie mają charakteru stałego , lecz zmieniają się wraz z systemem u:;prawnień warunków zużycia. Normowanie zużycia materiałów prowadzi do ekonomi·c znego ich zużywania w produkcji. I . 4. Przy opracowywaniu norm zużycia należy stosować eię do założeń nonn przedmiotowych na materiały, wyroby i procesy te'c hnologiczne oraz inne warunki zużycia. 1. 5. Jeśli nie ma norm przedmiot-owych, do czasu ich opracowania należy ojirzeć się przy obliczaniu norm zużycia na ust alonych i zatwierdzonych do stosowania warunkach technicz.nych, instrukcjach, kartach technologicznych itp., z tym jdnak że dokumenty Zd!stępcze powinny określać w spo-sób ..Iost atecznie dokładny i jednoznaczny elemen~y potrz eblle do ustalenia normy zużycia. 1. 6. Normę zużycia charakteryzują, jak wynika z definicji (pkt 1. 1.). trzy podstawowe elementy:

1. a)materiał,
2. b)cel zużycia, ć) warunki ~użycia. 2. 2. 1. w rozumieniu niniej-szej instmk';ji jest fizyczne (ma teria) w stanie stałym , ciekł y m lub (również energia pod wszelką postacią). zużywane ' ~ ażde ciało ~dZOWym Materiałem Materiał. do wykonania pracy w różnych procesach produkcji materialnej . · Materiał występujący w normie zużycia powinien być dokładnie i jednoz.nacznie okre ś lony. 2. 2. Ilość materiału, 9kreślona w normie zużycia, jest · to całkowita, pełna ilość materiału, która powinna być . do,s tarc·z ona do miejsca zużycia (wydana z magazynu fabrycznego) na wykona.nie dobrej (udanej) produkcji lub wykonanie innej określonej pracy. Przez miejsce zużycia rozumie 6ię wydział produkcyjny, stanowisko · pracy itp. Ilość materiału w normie określić należy jedno-stkami miary (ciężaru, długości, powierzchni lub objętości) z.atwierdwnymi do stos-owania w gOl.3podarce narodowej; . 2. 3: Nomenklatura materiałów powinna · ściśle odpo-wiadać nomenklaturze stosoowanej w planowaniu (rozdzielnictwieł , Jeżeli nomenklatUTa dla celów planowania (rozdzielnictwa) jest inna niż stosowana w indeksie materiałowym lub kartotece zakładu , należy podać w normie obydwa brzmienia. . 3. Cel zużycia. 3. 1. Cel zużycia materiału, określony w normie, jest produktem pracy ·wykonanej w określonym procesie prooukcjl materialnej i nazywa ,się w normie odniesieniem. 3. 2. Odniesieniem może być: 1) wyrób jednoczęściowy (np. koło zębate) lub wieloczęścio­ ~y (np. traktor), 2) ciało fizyczne o nieokreślonym kształcie . i wymiarach, a więc ciała stałe w stanie sypkim (np . mąka), ciecze (np. nafta) i gazy (np. tlen). 3) energia elektryczna, mechaniczna, cieplna itp., 4) praca robotnika, maszyny, agregatu itp. 3. 3. W zależności 00 postaci produktu pracy i sposobu jego rozliczania jednostką odniesienia może być: 1) aj sztuka lub ciężar sztuki wyrobu jednoczęściowegt> ok ~ eślonego szczegółowo (np. śruba łączna M20 z głów­ ką sześciokątną . o długości 80 mm, kilogram mydła do prania o zawartości 54()/o kwasQw tłuszczowych itp .),
3. b)sztuka lu.b ciężar netto sztuki wyroLu złożonego określonego su:zegółowo (np. parowóz określonego typu), " Monitor Polski Nr 61 1091 I
4. c)komplet (asortyment) wyrobów jednoczęściowych (np. komplet wierteł spiralnych). .
5. d)' grupa (asortyment) wyrobów złożonych (np. silniki elektryczne jednego typu o różnej mocy). 2) 1ednostka ciężaru lub objętości ciała fizycznego o llieokre,' f> "', n'sio'Dym kształcie i wymiarach, np. tonna mąki, tonna nafty, 1 mI tlenu pod ciśnieniem l at przy ISO C, 3) jednostka miary energii elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej, np. l kWh energii elektrycznej, 1 KM, 4) jedno'stka miary pracy robo,tnika, maszyny, agrega tu itp. (np. roboczogodzina, maszynogodzina, przebieg lok'J motywy w 1000 tonnoi brutto/kilometra<:h itp.) . t 4: Warunki zużycla. .t. t. Norma zu±ycla zależna jest od warunk6w zuży~ia. ~ warunkach zużycia w produkcji przemysłowej procesy technologiczne i produkcyjne. 1) Procesem technologicznym nazywa się cykl zabiegów, którym trzeba poddać materia~, aby nadać mu pożądane (zamierzone) cechy użytkowe. 2) Procesem produkcyjnym nazywa się spo,sób przeprowadzania procesu technologicznego w zależności od rodzaju oraz stanu maszyn i urządzeń, eprawności organizacji produkcji oraz opanowania procesu technologkznego. 4. 2. decydują ,,' Na warunki zużycia zwła.szcza w produkcji nieprzemysłowej, poza czynnikami wymienionymi w pkt 4. 2, mogą mieć , również wpływ inne: geograficzne, atmo,s feryczne i lclirnatyczne, j~k np. w transporcie - stan dróg, WZ!lie,sie~ia, w rolnictwie '- Io<l'laj gleby, pora roku itp. 4. 3. 5. 5. 1. Metody opracowania norm zużycia. : ,. Rozróżnia się dwie metody opracowania norm zu- życia: techniczną i statysLyczną. Wybór metody zależny jest od \ Poz. 865; 3) Sposób doświadczalno-produkcyjny polega na określeniu potrzebnej ilości materidłu na jednQStkę odniesienia w, " rzeczywis tych, typowych dla danego zakładu warunkach produkcyjnych. Chwilowych braków i lłS~erek natury tech';' n icznej lub organizacyjnej nie uwzględnia 6ię. Sposób ten' w za,s adzie jest .st.osowany. do sprawdzenia w rzeczywistycłi warunkach produkcyjnych norm zużycia ' obli:::zonyc~ uprzednio jednym z dwu pozostałych sposobów (analitycz," no-obliczeniowym lub doświadczalno-laboratoryjnym). Be.z~ pośrednio do obliczenia normy sposób doświaJsża.1nO' produkcyjny jest 6tooowany tylko wówczas, jeśli w za_ kładzie produkcyjnym występują specyficzne warunki techniczne lub organizacyjne, w których dopiero! doświad~ czenia dają właściwy pogląd na zużycie materiałów w pro., ~ukcji. ' I 5. 3. Metoda statystyczna polega na analizie i ocenie pra-, widłowości wszyslkich elementów normy zużyci a, ustaleniu ilości materi ału w p,o::lukci.e gotowym, statystycznym określeniu c ałkowitej wysokości technicznie uzasadnionych strat i odpa-\ dów w poszczególnych operacjach i określeniu ilości m<1terialu potrzebnego 00 wykonania jednostki odniesienia. Normę zużycia opracowuje >s ię me t odą !Statystyczną podobnie jak metodą techniczną z tą różnicą, że dane do obliczenia normy statystycznej otrzymuje się na podstawie dokładnej obserwacji i rejestra-,J cji zużycia w do,s tatecznie długim okresie czasu przy zachowa'l' niu właściwych warunków zużycia. przy stosowaniu metody st&( ty~tycznej nie analizuje się jakOŚCi procesów te'c hnologicznycb: ograniczając badania do prawidłowości- w zużyciu materiałów. 5. , 4. Jednoczesne zastosowanie w danej 'nonnie dwóch metod - technicznej i statystycznej - jest dopuszczalne (nor~ ma techniczno-sl'atystycżna}. S. S. Normę zużycia materiału, który nie występuje W produkcie gotowym bądż oznaczenie jego zawartości w pro-, dukcie gotowym jest skomplikowane, oblicza się jako całko­ wite zużycie na jednostkE: produkcji w najmniej.szej ilości, zapewniającej prawidłowe przeprowadzenie procesu produkcyj~ nego i odpowiednią jakość produktu gotowego. warunków zużycia, przy czym w każdej metodzie należy badać wszystkie elementy normy w miejscach po-wstawania !trat 6. Straty l odpady produkcyjne. i odpadów. Zaleca 5'ię opracowmie norm, tam gdzie to jest 6. 1. Przy normowaniu zużycia rozpatruje ~ię straty możliwe, metodą techniczną, gdyż norma opracowana. tą mei odpady produkcyjne, ,przez które rozumie się straty i odpady todą jest najbardziej śdsła. 5. 2. Metoda techniczna polega na technicznej analizie , powstające w zakładzie w okresie pomiędzy pobraniem materiału z magazynu zaopatrzenia a oddaniem produktu g(;to, i ocenie prawidłowości wlSzy;stkich elementów nOJmy zużycia, ustaleniu ' ilości materiału w produkcie gotowym, określeniu wego do magazynu zbytu bądż do czasu wykonania założo­ nych zadań, na których wykonanie materiał jest przeznaczony. wysokośCi technicznie i techn()logicznie uza.sadnionych 5trat Strat i odpadów w transporcie i przechowaniu nie rozp'ltruje i odpadów w poszczególnych operacjach i określeniu Ilości się w normie zużycia. materiału potrzebnego do wykonania Jednostki odniesienia. 6. 2. Straty produkcyjne sI', to zaniki materiałów bądź Metoda techniczna obejmuje 3 sposoby opracowania normy: pozost ałości materiałów, których jednak nie można zużytko- , 1) analityczno-obliczeniowy, 2) doświadczalno-laboratoryjny wać w danych warunkach produkcyjnych. i ~i p,oświadczalno-produkcyjny. 6. 3. Odpady produkcyjne są to pozostałości materia~ 1) Sposób analityczno-obliczeniowy polega na teoretycznym ł6w, dające się zużyć w zakładzie, w klórym powstał ,}dpad, obliczeniu potrzebnej ilości materiału na jednostkę odnie, sienia na podstawie rysunków, wzorów, recept itp, 'przy , bądż w innym zakładzie jako przemysłowe surowce wtórne. ' uwzględnieniu określonych warunków produkcyjnych. 6. 4. Straty i odpady produkcyjne uzasadnione warunNormy obliczone tym sposobem sprawdza się w rze czy- kami zużycia wHcza się do norm zużycia (straty i odp.ady norwi6tych warunkat h produkcyjnych danego zakładu, aby mowane). natDmiast strat i odpadów produkcyjnych nie uzauniknąć omyłek mogących powstać w obl~czeniu. , sadnionych warunkami zużycia nie wlicza s'ię do norm zużycia (straty i odpady nie normowane). W szczególności nie wlicza 2) Sposób doświadczalno-laboratoTyjny polega na określeniu w warunkach lahoratoryjnych potrzebnej ilości materiału się do norm zużyci a materiałów wydatkowanych na nie 'ldaną lub zn j,szczoną produkcję (braki produkcyjne). o ile nie jest na jednos t kę odniesienia bądż na doświadczalnym określeniu wielkości -strat i odp1l;dów przy danym' materiale ona wyraźnie uzasadniona technicznymi warunkami produkcji. i danej jednos'tce odniesienia. Przy stosowaniu 6posobu 6. S. Nie wlicza się do norm zużycia rów~ież odpadów, ' doświadczaJpo-laboratoryjnego należy stworzyć warunki które zużywane są powro tnie w tej samej produkcji (zawroty ; doświadcze.ń najbardziej zbliżone do istniejących w daprodukcyjne). jak ścinki w fabryce papieru, stłuczka powsta-; nym zakl51dzie warunków produkc):'jnych. Normy oblicza'n e jąca z produkcji w hucie .szkła itp. W tym przypadku wlicza ; tym sposobem sprawdza -się ' w rzeczywistych warunkach .się do norm tylko ewentualne dodatkowe straty wynikającą ! produkcyjnych danego zakładu. . 'L powtórnego zużycia danego odpadu., ~ Monitor Polski Nr 67 1092 -= 6. 6. Odpady, zużywane Jako materiał - wyjściowy na inną 'pTodukcję niż ta, w której powstały, wlicza się do norm zużycia w odrębnych pozycjach, któ!ych nie uwzględnia się Jednak w potrzebach materiałowych danego zakładu. 6. 7. Do strat i odpadów normowanych zalicza się straty l odpady produkcyjne, pOW5tałe z powodu wadliwości otrzymanego materiału w wysokości przewidzianej !lormą przedmiotow~ dla danego materiału lub innymi warunkami technicz-_ nymi. 6. ·S. Potrzeby materiałowe należy obliczać na podstawienorm zużycia, uwzględniających straty i odpady normowane zgodnie z pkt 6. 1--6.7. O ile jednak straty i odpady nie nonnowane powstają w wysokości i w warunkach uza-sdclniających w związku z tym dodatkowe zapotrzebowanie materiału, należy je wykazać w planach zaopatrzen ia w oddzielnej pozycji, dotyczącej danego materiału . Nie zależnie od tego w odnośnych normach zużycia danego materiału należy podać informacyjnie procentową wysokość nie normowanych_strat i odpadów pow5tających z winy dost awców i oddzielnie - z winy zakładów _zużywających, nie' łącząc jednak tych strat i odpadów z zużyciem jednostkowym - według normy zużycia. 7. Qdmiany n-o rm zulycia. 7. 1. Wszystkie występujące w różnych odmianach normy zużycia materi<lłów dzielą się, zale żni e od metody zastooowanej do ich obliczania, na dwie grupy: 1) normy techni-czne i 2) normy staty~tyczne. Techniczne normy zużycia są to no'rmy obliczone metodą techniczną, stat)'iSt-yczne nmmy zużycia obliczone metodą .statystyczną (patrz wyżej~ 5 - Metody opracowania norOl zużycia). ' 1. 2. Wszystkie występujące w różnych odmianach normy zużycia materiałów zarówno techniczl)e Jak 1 statyb1yczne, zależnie od zakresu obejmowanych zjawis-k, dzielą się na dwie grupy: 1) indywidualne normy zużycia i 2) grupowe normy zutycia. ~ ł) Indywidualna norma zużycia określa ilość materiału po, trzebnego jednostce organizacyjnej, w której wykonywana jest produkcja lub praca (np. w zakładzie), do wykonania jednostki dobrej produkcji, jednostki pracy lub wytworzenia jednostki energii. r,2) Grupowa norma _zużycia określa ilość materiału, potrzebnego dla kilku j.ednoS'Łek organizacyj pych, wykonują-cych taką samą produkcję lub pracę przy ~użyciu jednostkowym, określonym normą indywidualną. 7. 3. Indywidualna norma zużycia jest zasadniczym, podstawowym elementem w systemie norm zużycia. Posiada ona charakter dyrektywny dla bezpo ś rednich wykonawców i w powiązaniu z planem produkcji tworzy źródłowy materiał do planowania zaopatrzenia, a w powiązaniu zdanymi o wykonaniu planu produkcji - materiał do kontroli zużycia. - Indywidualne nonny zużycia techniczne lub stałystyczne mogą występować w następujących -odmianach:
6. l)norma szczegółowa (detaliczna), 2) norma zbiorcza, 3) norma uzysku, 4) 'norma wsadowa, 5) norma wydajności, 6) współ­ czynnik użytecznego wykorzystania materiału. 1. 4. t>oz. 865 ściennym karpiny itd.) w określonych warunkach pro., dukcji. 4) Norma wsadowa (w-s adu) określa zespół kilku składników, będących przedmiotem normy, potrzebnych do wykoTI'lnia jednostki gotowego wyrobu (wsad hutniczy na wyprodukowanie jednej tonnx surówki, w5ad surowCÓw na jedną- -~ tónnę określonej mieszanki kauczukowej itp.) w określo. nych warunkach produkcyjnych. 5) Norma wydajności określa w procentach stosunek ilości materiału po przerobieniu go na wyrób gotowy do ilości materiału poddanego obróbce, inaczej zwanego ma'teriałem wyjściowym (hp . wydajność surowca tartacznegoigla,s tego w przerobie na tarcicę) w określonych warun"kach produkcyjnych. 6) W s półczynnik i em użytecmego wykorzystania nazywa się stosunek ci ę żaru detalu lub wyrobu gotowego do ciążaru materiału określonego przez normę, z którego. dany detal lub wyrób jest wykonany, np. wspókzynnik wykorzystania blachy przy produkcji naczyń kuchennych,. \:1 .5 7. 5. _Analogicznie do norm indywidua1nych normy grupowe, jako ich pochodne, mogą występować w nast ę pują cy ch odmianach: 1) norma grupowa szczegółowa (detaliczna), 2) norma zbiorcza (grupowa), 3) norma uzysku (grupowa), 4) norma wsadu (grul?owa), 5) nonna wydajności (grupowa), 6) grupowy współczynnik wykorzystania materiału. zużycia wyst ępują rzadko w przekroju kilku zakładów, gdyż na ogół nie ma potrzeby stawiać jednakowych zadań za...1dadom w odniesieniu do wykonywanych przez nie detali. Występują te normy czę., ściej w jednym zakładzie, kiedy ten sam detal _(część) wykonywany je.st na kilku agregatach, dających różne co do wysokości straty. 1) Grupowe detaliczne normy 2) _Grupowe (zbiorcze) normy zużycia są często -stosowane przy określaniu zadań planowych lub dla celóW laopatrze. nia dla kilku lub kilkunastu zakładów. 8. Zasady obUczania I opracowywania Indywidualnych .Dorm zuiycła. 4 -l ) ), ... j' 8. 1. Indywidualne normy zużycia niezdleżnie od rr.eto.. dy, -(technicznej lub staty>stycznęj) ZB5tosowanej przy !ch usta~ laniu 'oblicza się według wzoru: N (norma) = Z (zużycie teoretyczne) + S (straty i odpady). ," Straty i odpady (S) są sumą strat i odpadów występujących w poszczególnych operacjach (Sl + S2 itd. oraz 01 + 02 + 03 itd.). Rozwinięty _ f, wzór prz.edstawia się na.stępująco: Straty i odpady są wymieniane tabelarycznie w karcie obliczeniowej normy zużycia (patrz pkt S. 2.). W niektórych galę­ ziach przemysłu straty i odpady oblicza się procentowo w stosunku do wielkości określonej przez zużycie teoretyczne lub do wielkości określonej normll zuŻvcu. W pierwszym przypadku wzór na obliczenie normy przed)) Norma detaliczna określa ilość materiału na wykonanie stawia się następująco: części (detalu) (np. stali na oś samochodową). ~) Norma zbiorcza określa ilość danego materiału, potr<.abną do wykonania wieloczęściowej jednostki gotowego wyro- , l; bu według nomenklatury produkcji (np. ilość miedzi do _ r wykonania parowozu określonego typu). r. .,) Norma uzysku określa w procentach lub w liczbach bez- gdzie N = norma, " - Z = zużycie teoretyczne, \ względnych ilość §kładnika, będące!ło przedmiotem I)orII Ks = suma strat i odpadów wyrażona w procentach dQ my, a wydobywanego z jednostki materiału (np. ilość cn/' wielkości Z. lr.ru w tonnie ~uraka cukrowego! terpentyny w metrze cze. .. / M9hitGr Polski Nr 67 ;. 1093 czyli Ks ,,;,,~ • 100 l b K . u Z . s= 81- + s. + ... + + +. '. . 100 Z Ol O, / Zuźyc'ł~ ;' teoretyczrie (Z) 'jest td ' i1ość materiału 'w ' wyrobie go· towym(ciężar netto wyrobu gotowego). Ilość tę stwierdza się · przez ważenie lub analizę gotowego wyrobu według jakośCi przewidzianej w PNczy innych przepisach h,Ib przez wyli:ze·nie według receptury czy ry.sunku. W drugim przypadku, kiedy straty i odpady obliczone są procentowo w stosunku do materiału wyjściowego, wzór powyż­ fny przybiera postać: Z . 100 Poz. 865 9, 2. ' Normy grupowe oblicza się jako średnie arytmetyczne ważone norm indywidualnych. 9,- 3. Przykładowo obliczenie średniej ważonej przy 3 normach indywidualnych przedstawia się nast ę pująco: . Zakłady A. B. C produkują ten sam wyrób, zużywają jednakowy materiał. lecz ze względu na r.óżne warunkI zu ż ycia po,siadają różne normy indywidualne. Zakład A ma normę .. Ił", zakład B - normę "b" i zakład C - normę .. c.... Zakład A planuje produkcję w wysokości "x" jednostek, zakład B - "y\' jedno,s tek i zakład C - "ż" jednostek. Norma grupowa dla tych 3 zakładów jest następująca: N 100 gdzie Ks S. 100 N ax + by + cz Ngr= - - - - - - Ks (s, + + . . .+ + + . . .) . 100 N Sl Ol 8. 2:--. Normy indywidualne oblicza się na osobnych kar, tach, przystosowanych do potrzeb re,s ortu. Można również treść , normy i obliczenie umieszczać na innych dokumentach (np. na kartach technologicznych). jeżeli wiąże się to z usprawn ieniem manipulacji i je:i'eli te dokumenty są reje5trowane i przechowywane. 8, 3, Treść normy indywidualnej powinna zawierać: al nazwę instytucji opracowujące.i normę, !' '
7. b)numer normy według numeracji przyjętej w zakładzie ':\ (instytucji). cI dokładne określenie materiału, przy inateriała::h znormalizowanych należy podać numer normy przedmiotowej.
8. d)przy materiałach deficytowych - uZilJSadnienie stosowania danego materiału i wskazówki co do użycia materi ału zast ępczego,
9. e)dokładne określenie jednostki odniesienia,
10. f)opis procesu produkcyjnego (w skrócie) oraz nr normy ł· przedmiotowej, jeżeli proc;:es jest znormalizowany,
11. g)obliczenie zużycia teoretycznego,
12. h)szczegółowy wykaz strat i odpadów normowanych oraz wyjaśnienie, na jakiej podstawie przyjęto daną pozycję strat i odpadów (wyliczenie statystyczne, techniczne),
13. i)wysokość normy zużycia.
14. j)współczynnik wykorzystania materiahI (patrz pkt 7.4.6),
15. k)zestawienie strat i . odpadów nie normowanych w licz• bach bezwzględnych i sumę ich w stosunku procentowym do normy zużycia (patrz rozdział 6),
16. l)~pady, które są wykorzystywane w zakładzie (wyml& nić nr normy zużycia, w której materiałem jest dany odpad - patrz pkt 6. 6.), m} miejsce I termin ,obowiązywania normy,
17. n)miejsce na wpisanie nowej normy po ewentualnejzmIanie oraz na wpisanie nowego terminu obowiązywania normy,
18. o)datę sporządzenia normy,
19. p)podpi,s y dyrektora zakładu, głównego technologa, kierownika zaopatrzenia i pracownika opracowującego ~ x + y +z 02 normę , Jeżeli zaś ilość produkcji tych zakładów wyliczona jest procentowo, tj . zakład A - xlOio produkcji globalnej, zakład B - yl0f0 i zakład C - Zlo/Ii, czyli XI + yl + Zl = 100, to wzór przybier~ e postać: Ngr = 9, 4. Treść aXI + bYI + CZI 100 grupowej normy zużycia powinna zawierać: al nazwę instytucji zestawiającej normę,
20. b)numer normy,
21. c)dokładne określenie materiału,
22. d)dokładne określenie jednostki, el wyszczególnienie zakładów, które wchodzą do obliczenia normy grupowej,
23. f)wyszczególnienie norm indywidualnych w tych zakła­ dach.
24. g)ilość planowanej przez poszczególne zakłady produkcji, przy której oblicza się normę grupową, ' hl obliczenie normy grupowej,
25. i)zużycie jednostkowe rzeczywiste w każdym zakładzie w dwu poprzednich okresach (latach), . ..
26. j)ilość produkcji wykonanej w każdym zakładzie w dwu poprzednich okre.s ach (latach),
27. k)normę grupową i jej wykonanie w dwu poprzednich okresach (latach).
28. l)spis załączników do normy grupowej (karty indywidualne, protokoły prób i ewentualni~ innel,
29. m)wysokość normy grupowej i czas jej obowi ązywania,
30. n)wysokość strat i odpadów nie normowanych wyrażo­ nych procentowo w stosunku do normy grupow~j (patrz rozdział 6), . .
31. o)datę sporządzenia normy grupowej ,
32. p)podpisy dyrektora centralnego zarządu, głównego technologa oraz kierownika zaopatrzenia. 10. Przeliczenłowanorma zu:l:yeia. 10. ' 1. Jeśli warunkL zu:l:ycia, na których oparto normy a zwłaszcza grupowe normy zużycia, ułegłyzmianie w toku rzeczywistego wykonania zadań planowych, wówczas wysokość normy . zużycia n a l eż y odpowiednio przystosować do zmienionych . warunków zu życ ia, zużycia , 9. Zasady obliczania l opracowywania grupowych norm zu:l:ycia. 9; 1. Podstawą obliczania grupowej normy zużycia są indywidualne normy zużycia i w ielkość prod ukcji. odnoszącej się do każdej normy indywidualnej. 10. 2. Nonnę zużycia przystosowaną do zmienionych warunków zużycia nazywa się przeliczeniową normą zużycia. I / . ·Poz. 865 ł 866 Przeliczeniowa .norma zużycia wynika ze zmian: .szych, występujących w nomenklaturze planu produkcji zbIorczo, jak np. narzędzia w przemyśle maszynowym. Również szczególnych agregatów w produkcji .wykonanej w · wskaźniki te st050wane są przy wielkim i zmiennylD asortyokresie wykonan:a planu, . mencie w ·przypadkach, gdy obli<:zenie .grupowej normy jest bl w asor tymencie bądż wyd ajnościwrowcd (o ile w. pro- u cią±liwe, jak-.op..•zużycie bawełny" W przemyśfe włókien~, .• dukcji stosuje się surowiec zró żn i cowany pod wzglę­ czym na wszystkie numery przędzy. dem wydajności), ,
33. c)w technologii produkcji lub innych czynników posuwu n. 2. W niektórych . przypadkach stosuje się wskaźniki ..... . , technicznego, wpływających . na lepsze wyko rzystanie zu życi a m a teria łów zamiiliSt grupowych norm zużycia i noszą surowca lub innego ma t eria łu wyjścio w ego. one wówczas nazwę planowych wskaźników zużycia materiałów 10. 4. Przeliczeniowa norma zu;;:·-c:a stanowi element analizy rzeczy>\Tistego zu ż yc i a jednos tko'.veg-o i może słilżyć do 11. 3. Przyjmowane zamirust normy grupowej planowe operalywnego ustaleni a potrzeb materiarowych. w s k.3.źniki zużyci a oparte są na typowych normach indywl" ,'./.-.... ;: óua lnych z tego zakresu, na możliwych do ucnwycenia zgru1l. Wskaźniki zużycia maleriałów. powaniach norm, na badaniu wskaźników zużycia z ubiegłych 1t. 1. Wskaźniki zużyci a mate r iałów stosowane są wte' okresów i na danych dot'l,'czących kierunków rozwoju produkdy, kiedy istnieje zbyt wielka ilość pozycji wyrobów drobniej-o cji, dla której ustala się planowy wskażnik zużycia. ..J 10. 3. al w asortymencie i gatunku produkcji bądź udziale po- • f~ 866 " INSTRUKCJA ML'1l1STRA LESNICTW A z dnia 11 lipca 1955 r. W sprawie powoływania komisJi szacunkowych do spraw szkód łowieckich, sposObów szaoowanł'a tych szkód i usialanla wysokości odszkodowan!a. § 1. Zgodnie z przepisami § 7 rozporządzen i a Rady Mini· wiącego załącznik nr 1- do instrukcji oraz p05zkodowanego rolwów z dnia 18 kwietnia 1955 r. w sprawie odszkodowań za nika pismem według wzoru etanowiącego żałącznik nr 2 do instrukcji. II!Zkody wyrządzone w uprawach i plonach rolnych przez dziki, jelenie i daniele (Dz. U. Nr 18, ·poz. 112) prezydia gromadzkich § 6. 1. · Zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z (mieJskich) rad narodowych lub rad narodowych osiedli po· . dnia 18 kwietnia 1955 r. wstępne oglę<lziny szkody oraz SZdCOwołują do życia komisj e szacunkowe do spraw szkód łowiec·, wanie szkód w kopcach, stogach i stertach muszą być dokona_ k ich, zwane dalej "komisjami", oraz czuwają nad właściwym ne ni ezwłocznie . PTŻewodniczący komisji obowiązany jest zwodziała!l i em kom ioSji i terminowym zał:Jtwianiem przez nie łać komisję vi dniu następnym po otrzymaniu zgłoszenia szkospraw. dy, a w uzasadnionych przypadkach - w jednym z dni następ­ § 2. Kom isja 5"kłaca się z przewodnicz ąceg o, po w ołanego nych. W ka żdym razie termin zwołania komisji nie może przeprzez prezydium gromadzkiej (miejskiej, osiedla) rady na· kroczyć 4 dni, licząc od dnia zgłoozenia szkody. rodowej, oraz z dwóch członków, z których jednego wymacza 2. Przewodniczący obowiązany jest ustalić taki termin wł ",ściwy rejon Ia.sów pails twowych, a d rug:ego miejscowy Ilosiedzenia (czynności) komisji, aby mogli na ten termin przyorgan Zw i ązku Samopomocy Chłop.sk icj. W razie gd y szko· być członkowie komisji i poszkodowany rolnik. da po wstała w uprRwach kontraktowanych, w skład komi.sji § 7. Przewodniczący komisji kieruje czynnościami komiwc h~-d'l i róv.'1l i eż przedstawiciel właściwej instytucji kon traksji, czuwa nad formalnym i rzeczowym biegiem postępowania tujące j, oraz przestrzega porządku wyjaśnień. § ·3. K om~.sj e szacunkowe GO sp raw szkód łowieckich po§ 8. I. Komisja w czasie swoich czynności ustala przede WOłYWil.118. Są na jeden rok , a miejscem urz ędowan i a komisji wszystkim, czy zgłoszenie szkody nastąpiło w ustalonym terjest sie dziba gromaDzkiej (miej3klej, ooiedla) rady narodowej. minie (4 dni od powstania szkody lub powzięcia wiadomości O' § 4. W celu zorganizowania komi.gji prezydia wymienio· szkodzie) oraz czy została ona wyrządzona isto tnie przez dziki, nych rad n:uooowych po w ołu ją p rz e w od.'liczącego kom bj i spo· jelenie-Iub dan iele i w za.Jeżności od tego dokonuje dalszych śr ód oEób za mies-:.kały ch na te;en:e gromacty (n~ i as'ia , osiedla), czynności bądź oddala roozczenie jako zgłoszone w spóźnio­ ci e!Jz ą c ych si ę niesk azitelllq opin i ą i wykazujących znajomość nym terminie lub jako nieuzaosadnione. zag adniell rol nych. Ró vmo cześ n i e z powolaniem przewodni2. Komisja ma obowiązek zwrócić uwagę na wszystkie cząc e go komisji prezydia gromadzkich (miejskich, osiedla) rad okoliczności, mogące wpłynąć na w}'5okość i rozmiar ~ szkód, a narodow ych z'",rócą .g i ę do rejonów Ia.sów p ańr;twowych, miej- między innymi: czy UJSzkodzona uprawa została założona w sposco wych organów Zwią zku Samopomo·c y Chło pski ej i w ł aści - . sób gwarantujący przeciętną wydajność plonu, tzn; czy jakość wych im tytucj i ko ntraktu j ących uprawy o zgł oJSl'leni e swych gleby odpowiada rodzajowi uprawy, czy zastosowano właściwą przeds ta\ 'ricieli, wyznaczon ych na c z łonków kom isji. Osoby gęstość siewu lub Badzenia oraz czy gleba była należycie uprawyznaczone na cz łonków komi.::ji muszą po,siadać znajomość wiona, a siew nastąpił we właściwym terminie. rolnictwa w stopniu potrzebnym do wł aści w ego pełnienia § 9. I. Komisja sporządza ze swych czynności protokół funkcji c z łon k a komisji, a pon ad to dawać rękojmię bezi/tronogl ę dzin wstępnych szkody wyrządzonej przez dziki, jelenie i nego i uczciwego pelnienia tych funkcji. daniele wed~ wzoru nr 3, stanowiącego załącznik do instruk§ 5. Prz ew odniczący komisji po otrzymaniu z prezydium cji, a następnie protokół oszacowania szkody wyrządzonej przez rady n:'ltodowej zglo.szenia szkody wyznacza dzień wstępnych dziki, jelenie i daniele W uprawach rolnych oraz ustalenia wyogl,;cl zin szkody i innych czynności z nią zw i ązanycH I wzywa sok.ości odszkodowania według wzoru nr 4, s1anowiącego za- · łącznik do instrukcji, bądź pro.tokół ustalenia i ooza~j)wania na ten dzień członków komiiSji pismem według wzoru stano· J , , . >j . 1 -. , -- I. ;.