Moni!0f PtllslŁi Nr 64 578 375 ZARZĄD'ZENI'E Pit'Z'rnrO'DNICZ'ĄC~GO ~6W~:E(iO lU~fn'ETU IffitTUIt'f ' 19ZYCZNEJ z dnia 8 sierpnia 1958 r. zmieniające zarządzenie nr 236 Prezesa Aady l\fiini's1TÓW z d'n'ia t6 październiłta 1952 r· w sprawie tymczasowej tabeli stanowisk oraz dodatków iunl.:c:yju..ych · i sluibowych dla pra cawn,jków admiru.slrac.yjnych w teclmikaclll wycilimvaWil iizyczneg,o podlegjych Głównemu Komitetowi Kultury fi:lyczoej. Na pDdstawie g. 2· rozporząDzenia- Rady ' Ministrów z dnia 2 lipca 1956 r. w sprawie zniesienia Państwowej' Komisji Etatów (Dz. U. Nr 35,. PW};; 1'60+ (!)UU ~ t Wit. 2 lit. a.) lichwały nr 440 Rady MiThisl!Iow z duia 2 lipc.a, 1956· F. W sprawie przekazania zad,ań i likwidacji Pańsłwowej Komis-ji' Etatów zarządza. się, ' co następuje: §
(1)'0 wpl',o'WiI'dzeniu :ógóJnej odp(wi';ietlaJial. ~.ci ,pailstwa także za ,a-kty 19IZ}'!IDU6U pcrirs1:oWowe~p, jest nrew,ąljphiwy. . ch~dzi . D lI. Przedm idtem s!Ccze.gółnego unormowania 'pTzepisami art. 510 i następnych k.p.k. jest odpowiedzialność za szkody pozos l ające w związku z niesłus.znym skazaniem lub oczywiście bezzasadnym pozbawieniem w,olności przez tymczasowe 'aresztowanie. 'P0~t8'WOWą pT!Ceslanką odpowiedzialności P1fi'rstwa, ·ep.ar-iej n3. 'tych prz-ep i5iłch , nie jest samo 'nie-etuszn'e ska'lanie lub wyda'ni-e · 0czywi.ścte· bezz8sadnej decyzji o 'tymc1iase·w ym a-resz Eow.arii u , lecz dtrpiero wykC!marrre w całości lab w części rries.'łtłSznie · oneczone'j kary albo pozlbawienie w e1'nośt::i pr2Cz tymcza-sowe aresztowanie. Odpowiedzialność za wyr·7ią{l'l0ną s'lko{k; Jest 'niez-aleŻlla 'o d 'winy iunkcjOIlariuszów 'pań'5twowych. . W razie niesłusznego skaz ania i wykonania w całości lUD cZf;'Ści kaTY, którą następnie u.chylono, .należy stosować przepis art. 510 § 1 k.p.k. 'także i do okresu tymczasowego a'roES~w:ania, <Cłroćby nie było o'cllywrści.e 'ł:rezz-as-aone, Nieprawidłowość przebiegu wykonania kary lub tymczasowego aresztowania, polegająca na .narusz.e niu, ztlwinionym lLib nie zawinionym, obowiązu,j,ących w tym względzie przepisów (np. stosow.anie iliedopuszczalnych rygDrów lub zakazanych metod śledztwa), choć nie jest normalnym następ stwem kary lub tymczasowego aresztowania, podpada pod przepisy art. 510 k.p.k. Przepisy te bowiem nakładają obowiązek naprawienia szkody wynikłej z kDnkretnego wykonania, tj. takiego, jakim faktycznie by~o , a nie z takiego, jakim nDrmalnie być pDwinno. Wykładnia ta znajduje potwierdzenie w treści art. 12 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. III. Jedną w szkód 'O'bj-ętych przepisami art. '5'1'0 'k ;p :k , jest pogorszenie się położenia m a'ją:tk:0weyo, w;yw.l!>lane unlemożH wieniem paszkodowanemupracy .zilITO.b kowej -pr2!ez 'okTes odb.ywanła -k,a,ry .lub t~fflłC'Ztitsoweg.e '6:l'eS21~tl, S2kotHl 'tego TOdzaju nie jest sumą utra:conych 2:aI',ebków, lecz .rmnicą mtę. dzV' $tanemffiftj-ąt-«;e.w-ym, j-ak-i 'byrst>nłał, 'gdyby 'poszkodawanego nie uwięzionQ,a .stanem rzeczywistym w chwili od- - Poz. 3.'ni z;vgka1liia wolności. Rtilriinka ta 'jednak, czy tO' w postaci u!byliku łub \oo;a:ku przyF0stu 'majątku, 'C'l:y zwię'ks zenia się . ZoiJ:tdłużfl1'Hl, jest6zkGdą w rrnumienru att. 5'
- li)k.p .k. w związ- i ku ,z ,.nt. 1.57 ,'§ 1 i :2 'kode\ksl:1 zobow'ią;zań tyfko '0 tyle, e ile jest normalnym następstwem pozbawienia możno ści zarobkowania, a n ie wynikiem innych przyczyn. Powstanie i rozmiar takiej . szkody zależne ·są od tego, cry i jakiepDszkodDwany miałby możliwości zarobkow,e, gdyby ]>ozostawat na wolności, i w jakim zakresie byłby je rzeczywiśde wykorzysta'!, jakie wydatki poniós łby na utrzymanie . własne i rodziny, wychowanie i kształcenie dzieci, na potrze'by kultura'lne, rozrywkowe i inne, czy i ile ,poświędłby na oszczędności lub zwi ększenie trwa'lych s-kladników majątku, na jakie mógłby być narażony straty, Jeżeli śósłe udowodnienie wysokości powyższych ;przychodów, wydatków i strat okaże się niemożliwe 1ub nader utrudnione, sqd karny może, stosując w drodze analogii zasadę art. 330 k.p,c., oz:naczyć wysokosć powyższej szkody wed!.ug własnej oceny, po rozważeniu całokształtu sprawy. Ustalając wysDkość odsz-kl'Jdowania sąd Dbowiązany przepisu art. 15S § 1 kodeksu zobowiązań kierow.ać się nie tylko w:ysok,Qścią .sz.k,0dy., ja,k o .n.ilJw~.ższą granicą oDsżkElrlow.anj a, lecz tak.że .uwzględ.nić wszelJc ie ·o.lroliczności, dotyczące str.on, nie wyl~cza}ąc ij·y-tua.cj. i hnansowej Państwa. Ustalone ods.zkorlowall·j,e lliloleży ,w1g,~ejs-z~ o wartość świadczeń otrzymanych .p.rzez pDs!kodowallego bezpłatn i e od Państ w.a na te.c-ele, jakim ma s.łużyć od-s;zkodowanie, o którym mowa. jest w myśl Jeżeli ngółne poł0żenie ;pos:tk0dowiln'egonie stoi lemu na pT2!eS?rkodzie, sąd .ffi(ll,i e, b.i~Hlc .p:<ll'd 'llWoiIgę rytuacjot: .f.inilas0'w-ą ·P ·a:ństw.a, F07ło,żo/ć na .Faty .p:1iltllOŚĆ ?I!r"\'y-:ls~e go fod5ikDdew&li:a(iI rt. 1158 .§ .1 i '1:89 ,k!odeksnzom!)'w ią'lań). IV. Jeieli :\Ą'1"konanie .k.aTy lUD tyJ1YCZa50'WO~O aresztu spowooiaia lub :rO'ls'tr.ó:j ·z drocw'iil, obowią.z·ek oQs.:zkonaw.a wczy obejmujE stosownie ,dei pr-zepisu 'a:rt. 1\61 § 1 kodek-su ,z:obow.fąznń wszt'Hde :pIDiWs ta\fez ~ego p0wedu koszty, w skład k.tórych W.ch0clz~ -wyala.t:ki na le:czen:ire j rekonwalescencj,ę. P0nadt0 napFawić należy s'Ukodę wytrikdjącą z utF.aty z-aFobków przell okres leczenia. dowilło ,u szkodz.e nie Przy wyrównaniu tych szkód naleiy mieć na uwadze,. czy i Jakie świadczenia olrzymałpcikrzywdzony jlkn odsźko dowanie w naturze w pos tac i leczenia zw yk łego :i .sanatoryjneyo Draz innych środków i pomocy leczni.czych. Wszystkie ta:kIe świauczenia, jako · częściowe naprawien'ie szkody, pod- . legają uwzględnieniu, a jeżeli poszkodowany ma prawo do takich świadczeń i na przyszłoś c z mocy przepisów socjalnych, Ddpada w całości lub odpowiedniej części zasądzenie odszkodowania z tytułu wydatków na leczenie. v. W ruzie całkowitej lub częściowej utraty przez poszkodowanego zdolności do pracy w związku z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia albO' zwiększenia się z tego powodu jego -potrzeb lUD zmriiejszen'iasię w'idoków powodzenia 'W -pTZys7fu:>ści, ,t!llłszk0dDW'ii'l'ti-e ' ~os0WTI:ie do przepisów art. 161 § 2 i 3 kodeksu zdbow~ązańpolega na z-as'tjd'Z'eniu renty Dd'j'>0'Wiad'a'j-ące'j wyrządzO'rrej 's'lkudz'fe. .kże'łi po sz lmdowan'etn:ll pIllY"·lu'yUJje renta z mocy -.pr.~e\'li5cDw o .z aopalrzeniu emeryta'1nyrn 'lU'b tnwaliftzkim, należna renta udsilmdowawcza -podlega ograniczeniu do różnicy pomiędzy rentą odpowiadającą _. Monitor Polski Nr 64 - poniesionej szkodzie a ren t ą na l eżną według powołanych prz~pisów. Gdyby ostatnio wymieniona renta nie była jeszcze prawomocnie ustalona, sąd odroczy rozstrzygnięcie co do renty odszkodowawczej w całości lub w odpowiedniej częścI. VI. / Odszkodowanie za krzywdę moralną należną w myśl art. 510 k.p.k. obejmuje także zadośćuczynienie za cierpienia fizyczne, doznane zarówno wskutek samego wykonania niesłusznej kary lub tymczasowego aresztowania, jak i wskutek uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia. Wysokość zadość uczynienia, stosownie do dotychczasowego orzecznictwa Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, powinna być umiarkowana. przy czym należy między innymi brać pod uwagę sytuarję finansową Państwa. Okazane przez Pańs t wo za interesowanie losem poszkodowanego, jak np. przydzielenie odpowiedniego mieszkania, stosowne zatrudnienie itp. - przem a w i ają także za obniżen ie m zadośćuczynien i a. - -;I" VII. Poz. 376 ~j, 580 -- W przypadku określonym pod lit.
- c)należy się odszkodowanie za utracone. w związku przyczynowym z wykonaniem kary lub aresztowaniem, środki \ltrzymaniil.j należne z mocy ustawy od skazanego lub aresztowanego, tylko za okres przed jego śmiercią. Gdyby osoba określona w - art. 510 k.p.k. zmarła po prawomocnym zasądzeniu na jej rzecz odszkodowania, a śmierć była dalszym skutkiem wykonania niesłusznej kary lub oczy' wiście ,bezzasadnego aresztowania, osoby wymienione wart. 512 k.p.k. mogą, żądać odszkodowania w postaci renty za. c_z as od chwili śmierci skazanego lub aresztowanego, jeżeli przez tę śmierć utraciły należne im-' według ustawy utrzymanie. Jeżeli śmierć niesłusznie skazanego lub oczywiście bezzasadnie aresztowanego została zawiniona przez funkcjonariusza państwowego. oprócz odszkodowania, o którym wyżej mowa, osobom określonym wart. 512 k .p.k. może być przyznane zadośćuczynienie za krzyw,dę moralną tarto 166 ko' deksu zobowiązań). Przepisy art. 512 k.p.k. mimo ich szczególnego charakteru nie stoją temu na przeszkodzie, skoro po wprowadzeniu ogólnej odpowiedzialności Państwa ustawą z dnia 15 listopada 1956 -r. dopuszczalne jest zasądzenie zadośćuczynienia za zawinione spowodowanie przez funkcjonariutiza państwowego śmierci pozbawionego wolności w czasie wykonywania słusznie orzeczonej kary lub zasadnego. tymczasowego , aresztowania. Z tego względu odmienna wykładnia art. 512 k.p.k. bylaby n ie do przyjęcia. Osoby nie wymienione wart. 512 k .p.k. mogą dochodzić odszkodowania wyłącznie w drodze pr,o cesu cywilnego . na zasadach ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. Przepisy art. 5"12 k .p.k. po znowelizowaniu art. 510 k .p.k. szkód wynikający ch z oc z ywiście bezzasadnego pozbawienia wolności przez tymczasowe aresztowanie, choć brzmienie art. 512 k.p.k. nie uległo zmianie. Uprawnienia odszkodowawcze osób wymienionych w art. 512 k.p.k. powsta ć mogą tylko w razie śmierci niesłuszn i e skazanego lub oczyWiście bezzasadnie ares ztowanego. Chodzi tu o następujące przypadki śmierci: aj :wykonanie niesłusznie orzeczonej kary śmierci,
- b)śmierć wyniklą z uszkodzenia ciaVIII. łd lub rozstroju zdrowia spowodowanego wykonaniem nie.słusznej kary lub oczywiście bezzasadnym aresztowaniem, Sprawy o odszkodowanie z art. 510 i 512 k .p.k. rozpozcj śmierć nie pozostającą w związku przyczynowym z nienaje sąd wojewódzki, stosując przepisy kodeksu postępowa , słusznym skazaniem lub oczywiście bezzasadnym , aresztonia karnego. Z tego względu udział prokuratora w rozprawi. waniem. W o'statnich dwu przypadkach . uprawnienia przewidziane wart. 512 k.p.k. nie przysługują, jeżeli śmierć na.- jest obowiązkowy, jak , również konieczny jest udział obrońcy (art. 79 § 2 k.p.k.), natomiast nie jest dopuszczalny udział stąpiła. po upływie terminu ustanowionego wart. 513 § 1 k.p.k. lub po prawomocnym ukończeniu postępowania o wy- ' przedstawiciela Skarbu Państwa w charakterze strony, a ugo ~ da może być zawarta tylko poza sądem. Jeżeli poszkodowany nagrodzeni~ wszczętego na żądanie skazanego lub aresztowazgłosił 'Żądanie odszkodowania w sądzie rzeczowo lubmiej~ . nego. O wyjątku od tej zasady będzie niżej mowa. scowo niewłaśdwym, sąd ten przekaże sprawę sądowi właś~ . W przypadkach określonych pod lit.
- a)i
- b)odszkodowaciwemu (skierowanie sprawy do odpbwieąńiego .., ~ydzi",łu . nie obejmuje ' utracone przez osoby wymienione wart. 512 , w tym samym sądzie należy do przewodniczącego). ' k.p:k. utrzymanie, należne im według ustawy od skazanego łub oczywiście bezzasadnie aresztowanego, za okres pozbaArt. 12 ustawy z dnia lS listopada 1956 r. (~danie ostat- . wienia wolności, niezdolności do pracy, po zwolnieniu, spo- niej, mówiące o szkodzie polegającej na uszkodzeniu ciał •• wodowanej wykonaniem kary oraz także za czas po śmierci rozstroju zdrowia. lub utracie ' żywiciela, dotyczy także takich skazanego lub aresztowanego. Odszkodowanie następuje w poprzypadków, gdy wynikiem zbrodni lub występku. jest samo staci renty według zasad art. 162 ~ 2 kodeksu zobowiązań. niesłuszne skazanie lub oczywiście bezzasadne aresztowanie. dotyczą również Redakcja: Urz!\d Radv Ministrów - Biuro Prawne. Wa~zawa, al UjaZdowskie 1/3. Admlnlstrac.1a: Ac1ministrari;l ~ydawnictw Urzędu Radv Ministrów, Warszawa, ul. Krakowskie Przedmiekle 50. - TIOCZODO z polerenia PrezeM Radv Ministrów w ' Drukaml Akcydensowel w Warszawie ul Tamka 3. • Cena 1,60 zł