Instrukcja Ministra Oświaty z dnia 22 sierpnia 1959 r. w sprawie kontroli nauki zawodu i dokształcania się młodocianych zatrudnionych w zakładach prac

tvf'onitoT Po)sid Nr 75 PoJ.~ f"V'~ 642 ------~~----------------------~---------------------------------400 INSTRUKCJA MINISTRA OSWIATY z dnia 22 sierpnia 1959 r. w sprawie IwnlroH nauld zawodu i dokształcania się młodocianych zatrudnionych w zakładach pracy. I. Rodzaje i zakres kontroli . § t . Ile k roć w inslruk cj i jest m'o wa:

1. l)o ustawie, nalei.y przez to rozumieć lIsL~wę z dni!1 2 łip­ ca 19St> r. o nauce zawodu, prz yu czaniu do okreslone j pracy i warunka c h zatrudniania młodocianych w zdklaudch prdcy ordZ o wst E: pnym sta ż ll pracy (Dz. U. Nr 45, puz. 2161. 2) o u c hw<lle R nd y Ministrów, nal eż y przez to rozumieć uchwalę nr 364 R a dy Ministrów z dnia 26 wq:eśnia 1958 r. w sprawie zaLrudniania mJodpC'ianych przez Z1\kłildy pracy w cel u nauki zawodll, pr'z yuczd nia do okreś l onej pra cy i odbycia wstępnego stażu pracy (Monitor Polski Nr 7!l, poz . 45:1), 3) o rozporządz e niu M inis tra Oświaty , należ y przez to rozumieć rozporządzen ie Mi nistra O ś wiaty 7. unia 14 luteg o t 959 r. w sprawie dokształcania OJ az k3 ntroli naLlki Ził­ wodu młod oc iany c h zatrudnionych w zakładach prac y (Dz. U. Nr 17, poz. 9a), 4) .0 zakładach, /ldleży przez to rozumi eć państwowe i niepaństwowe zilkłady pracy wszystkich r::Jdzajów, 5) o s zk ołach doks1.talcdjących, nale ż y przez to rozum ieć zasadnicze s'l.k0ly zClwodowe dla pr ac ują c ych (dokształ ca ­ jące i przyz ak ł adowe ) . 8) współdziałanie z zakładami i ich jednostkami ~adr:ę~~ mi w doksztah:aniu i doskonaleniu ' osób szkolącyc I docianych, ra6 9) współpraca z odpowiednim i wydziałami prezyd'~Wdalll\' narodowych, Jednostkami n.adrzędnymi nad za~aecb związkami zawodow ymi d-raz izbą rzclIlieśln.iczą J C . , mi rzemiosł w sprawie naucz iHl ia i wychowanl~ kładach i szkołach. '" § 4. Dla realizacji powy7.sz ych zadań kuratori uJ1l p s'Nolch przedstawicieli : j(tiljlll
2. l)7,aznajamia się v. zakładach i cechach rzemiosł z~3 cył. osobowymi młodocianych i dOkumentdl\li doty~t~ nauk i zawodu i dokształcania. 2) kontroluje w wkładach przebieg nauki zawodu ml o nych na stanowiskach pracy, . . 111515' 3) zwraca uwagę zakładowi na stwierdzone uchybIenia la terminy ich usunię c ia (§ 1 li S t. 4 u c hwały), rawie 4) występuie z wnioskami do właściwych władz w s~ 05\3' wyciągnięcia kons ek wancji przewirlziilnych wart. \ 31p61 wy, § 1 ust. 5 uchwały oraz pk ~ 3 in<;lrukcji cenl~56 r, Ra dy Związków Zawodowy c h z dnia 12 grud~1il . YI t/' w sprawie zad,t. ń technicznych inspektorów prdcY . '(6i~' kresie nadzoru nild warunkami prncy młodocianych Idyn CRZZ z 1959 r. Nr 3. poz. 57). . fl~l' 5) inicjuje i org'\nizuje kon fere ncje prze dstawicieli ~O';J' d ó w w sp raw;'~ n a uki zawudu i dokszLalc:ania młD . nych, 6) zg ła sz a wnioski w sprawie : ' spól'
3. a)otwarcia szkół dokszLałcaj ąc ych,
4. b)ud zielania pomocy !izkolOIll dokształcającym '" pracy z tymi szkołami, s1).1J'
5. c)dosLarczenia lok alu szkoJnrgo i wyposażenia ~Ia wll' ły dok sztilkai ącej przyz ak ładowej ze środko'" snych zakladu, M t&'
6. d)przyj '~ cia więk szej l iciby mlodocianych na na u 'dód" § 2. 1. Kurillt'riurn okręgu s'l.kolneg» sprayiuje kontrolę n1\d przebie!-liem nauki zawodu młodoc ia ny c h zatrudn io ny c h w zakładach oraz nad dokształcaniem si ę tych młodoci1\ny c h n ic'l1\leżn'ie od koniroli sprawowanej przez ki e rownictwo ,.akl ad n pra c y i j ego władz!! nadrzędne . 2. Kontrol ę przehiegu nauki zawodu kuratorium sprawuj e n il pod stawie ar!. 24 LI SI. :1 ustawy , § l u st. 4 i 5 uchwaty . orClz § 23 rozpor:z. ą d zell1a Ministra Oświaty; kontroli podlegają zakłady znajdlljąr:e się n a tere nie okręgu szkolnego i zat rudniające mlodocian yc h w celu n ewk i zawoou. 3. Kontrol a Ilad sp eł nian ie m prz('z młodocianych obowuuu. wi ązk u dok57.takania się jf'st wykonywana przez kuratori u m nil podstawie art. 12 li S t. 7 ustawy o~az w my~ł §§ 21 i ' 22 n. Organlzacja kontrolI. r() z porząd:~enia lVI inistrtt Oświaty; konl.rola ta obejmuje 'rai . Ol o wszystkie zakłady zatrudniające młodocianych w · cełu nauki § 5. t. Kurator wyznacza pra cowników kuratonU a\l~l z ilwNln, przyu czp nia do okr eś lon e j proc y i odbyciCl ws tęp n r ill s pektof1\tów oświaty do sprawowania n adzoru n ad 11 Wl s tażu pracy po przyucz e niu oraz młodocianych przyjętych zawodu w zakładilch i dokszLałcaniem siE: mlOrlOcianychj ,dO' do placy. 2. Kurator może również złeciĆ' pracownikom sz\{Ó a~:e § 3, Do U .et ill) kUf3Łorium w zakresie kontroli prze b iekształcających lub innych sz kól zawodowych sprawo",", 'sil 91' nauki 7.awoo\l Tli'lle7 y: n a d zoru nad przebiegiem nauki 'zawodu i dokształcanje(l\o!R~ l ) kontrolow anie przebiegn nauki zawodu i egzami nów oraz młodocil\nych . Kontrolowanie przebi egu nauki zawodU glin' warunków nau ki młor!orian yc h w za kł adach, jej koordynclcja z nauką w szkole powinno nale'Żeć t re:tl ' 2) sprawdz,iIlie kWi1lilika c ji osób prowadZących naukę zado zMiań Zilsadniczej szkoły 7..awoclowp.j dla pracującYC 8~' wodu w zakłada c h, odniesieniu do ,zakładów pracy, z których uczniowie są 13) uclzi e liwie zakład. om wyja ś ni e ń i wskazówek dotycz ą~yc h sani do szkoly lub należą do jej rejonu. . lCór8' organizac ji nauki zawodu oraz metod n a uczania i wy3. Osobom, powoł imym do spraWOWill1la nadzorU, chowania, tor przydziela zakłady według rejonów i brdnż. 41 przesylar,i~ zakładom wniosków I 7,al('C'ell z wizytacji, 5) podawanie do wiapomo śc i technicznego jn~pektora pracy Wizytacje. uchybieil w dziedzinie b e zpieczeIistwa, higi e ny i ochrony \'' ICf prac y w czasie nauki z"wodu mł odo cianych, § 6. t. Kontrolę przebiegu nauk'i zawodu I dOkSZ;:obt 6) rozpowsz ec hnianie dobrych doświClclczeń w zakresie nilUnia się młodocianych sprawują .wyznaczone do tego przez wizytacje. ,t~<I ki zawodu ml v doćillnych w zakl1ld ac h. 2. Przedmiotem wizytacji może być całokształt sP cW 7) kontrolowanie wykoncmia przez zakłady zarzi\(Jzeń, wyzwiązanych z nau ką zawodu i dokształcaniem się młodO tycznych i zaleceń w sprawie nauki zawodu i dokształnych lub wybrane z lego zakresu zagadnienia. cania, m. • Monit ___ er Pols!d Nr 75 ---- __________________________________~f.~ - 1~3_____ . ~ . " .' w mIarę mo z llwo s c l pOW 1LldaJ1lla . , J •.' . .' .' 4. Z · . za".dulI o zam ;cr:w nCj wJ'L.y lclC] 1. Że zap! oSie ll. zgodą kura lora okre gu szko ln e go wizytu jący mo . ' , . trzeb y uo ws p o ludzialu w kontro li, vI' l Cl leżrlO ~;ci od po rUdy' przed stawicieli odpowiednieao wycł 7 ial u pre z ydlUlTI . , n <lrodoweJ' ' l ' ' .. ZOWej . . ' ZWJąZ(U zawOdOVie!]O, orgJI1Jza'c JJ 11lluuzJe§ ~ IZ b~ . rzen~ ieśi niezej. .... . W lZO\lt u.]A "e I . . ~ wIzytaCji. T', "te gro: O JOW1,ą-Z l1 ]e sta:ranne przygo"owalll e 1:). l apO '. tok u prac przygotowawczych vllzy tu jąey: ll1i zna,Je SIę ze spraw·ozdan iami. w n:oskami i zal e c E' r:liadok~ POp~~ednich w izytacj-l ora,z ze spra wozddl1iarni s·7.kół · frUdsz.talc cr1.ąC:: Y Ch., do któr ych UCz(~szczają. młodocian i Z·l 2~ 1.. ' n um·J w zakładzie I: 21C1'el'B' -. f . ' ' we' . 10' ormaCJe' o- pn:ebi'egu n alJ!d za\łro ctll' w'e w l'a'ś d Za\] ~ednostce, k tórej pod.lega. z ilkł.ad , oraz w związk ll o 3)' inr;r O~ym, izbie rzemieś lni czej, cechu rzemiosł ilp. , pre/~~J e się w wyciej·a·le' zall'udn.i €ni·d> i spraw socjalnych ~Y'C/ lUm rady n ilrodowej o caloks~taJ :: ie ztłgadnień do• o ąCY'ch· z'a tmd'ni enia- i' szkoleni'", mlodo-dtmyc h. § O'; 1, 'AT '",,", , ' '" '"ow : vV'J~ I ,·<l'CJę · w' za'kład'cie' rra'le 'q ro7.p·o'CZćfĆ m:t r07:rO\\1n;k~ kierownikiem zakła d u lu b w jego z:a:;tępst w ie z ldec~'elito - ra~m szkolenIa młodoc i a n ych przy udQ: iale. pf1.cds tawi~ kl'e~Q.\I,l .~ 7.<l k!ład c.w e j . 'i/V czasie I'OZlrl'OVvy nalezy ZaptYlllae 2, ~ '(t:, zaok:la~lt\ z'. za·kresem willy~aejf. t.) Wyk toku wizytacji wizy tu jący Sp TiHvdZ-il, czy: 2l~/:l!': pl r.a'c o~lllk 0W Dl'loclocianych j es t pWW'il'cl1.lO n y pr-wz ki S !!I. Z!!J0r1me- z rozpon<1dze nl cm Ml111sbra· Pracy I Opieka polecznej z d!nia 18 li stopada 1958 1'" W sprJ'w ie ' wy~oZU pracOwników mlodocianych (Dz. L'. z 1959 r. Nr 2, 3. Wiz yt. nadr1 ędl ' . uJący 1<1 J ed no s t kę . vv
7. l)'!' t9l. Z'a'll:/ild' : prowadzi szk0lenie- mł odocianych zgodnie z oboW'i 3) p qZu~ą'cYmi pfZe pi sil1mL rOgr a m ~Y.czn ~ nall~i. zawodu .zosta ły op racowa n e z godnie z wyn ynu. wł'as(lwego' ffi'lIHslers t wa nil' potls la\'Jle wytyczb f Ych Mlnislerstwa Oświa lv, '7 ąeznC\' r je t Ic z~a g'Odzin n auki' w szkole i; pr;ac y w zakładz i e SI n Z'g?d n.a.z CHl. 13' t1'Sta'wy, przeJscla ll CZ'll iów p rzez s tanow iska szko leniowe jes t G) cl'l~l'acOwa7Y zgodnif' z pronramem nal1ki zawodu, ';v ~osZ'CZ'ególnych stanowisk szkoleniowych opra ·: o wano YC 1 ą 9i z . .. l l " U Czeń po . pmgra!l10W, .zawlerają ce w ywz prac, <lore ~ Prz ' Wlnten wykonac, SZkYJęta o.rguoi zac ja mmcz il nia' ('wydziie łone w ars·zta·ty o-r O:cnlowe , pol a szkole n iowe, sl a now'iska ćwiczebne, h i Y'ga'cly Uczn iowskie; bTygady r o botnik.ów Hel.)' za p ew~C~ UCzni o m sprz-yjające warunki do przyswoje n ia LIe. . §, , progra'ntu n aU'CZd'nla. dz a . i 90. Na· stanowiskach szkole n iowych wiZytll'jąC)l' sprawf) Ocenia: PI:, or :eoaH~.~'Cj·ę· progl'a~1U i' planu przejści' a u cz niów przez st,a Cz 'tI "k~ , .szkolemowe oraz wyko n an,e pIJa no pTtlC (robo·t, I 21 Ot Yn~OS;: I, zajęć ) n a poszczególnych s t anowiskadl', 31 \Vaq~nl'l:~Cję i m el0dy nau czania ,
8. f)Ol" funkl bp.zpif; czeńst wa i higi p. n y prilcy" ' w p rzepisac h pl'zeciwpożarowych araz ~) znZplecze nstwa i h igie ny prac y, I Cl)Omość przez ucznia prze pisów okrcś l ających' p ·raw(f (.zoboW i ą'lk i pracowników, a szcze gólnie prz epi s ów duty•. 6) \Vą:C.y~h . młod 'Jcianyc h, lk1 nam::zC\ nia i wychowania. §.
9. f)Ob O. C ele m zhad1ilnia wyników szkol C'n ia wizytujący: 2) W se~Wllje pracę I1CZnIOW, '"I 'd' .mlilr ę możliwo śd i stosow n ie do i stri~jących w zak łaZle .\Va. "JlllHO'tl I ' z l eca uczl110m . ." ,s I on e j. czynh o'wy lW IDnie OK.re n ~C I lub operacji oraz osobiśc ie ocenia j akoś ć wykona3) ó e), l>rilcy, . s~da dOkumentację szkoleniową pro\vaclzoną przez In1. rUktoTa i u cz nia, (rysunki robocze, zeszyty uczrriowski e PotakLy:czucj. ua.uk.i zawod u. itp .).. b~t!n.tach u cznia Yt Poz 401) § ] I. Badaji)c szkol e nie VI IJr.ynil clach u czniowskic h wi, z y tujc)cy ll1ir;dzy innYJlli Z \V rć! C il u w a 0 ':, czy: 1) p,odzi a! pl :I Cy :,:zkol e ni,fJ W 1:' j w IJrYfladzi e jl!s l p ra widlo'.vy j' opi e ka instruktorskd n(ll (~życie zorganizowdl1u , 2) plan przejścia ucz ni u'.'l w brygi1ctzie przez r ó :~ nQ sIanowi . ska 7-apewnić! u czniowi zapoz n an i .~ się 'l rÓlll l)rodr,ości q robót i urzą dz u'l techniczD ych zgor.JJl;e z program e lll szkoIe'J1lia. li 12. \'Ii r ilzie wł ą czen i il u cznió w do bryg dl~ wykwalili. kOWillly h Hlbotu'i:!ców lu\} do prac w zesp'0'; ~ sp r zcJ':l'WCÓW, w!·~yluj l<').<:y bada, czy: 1), u C'lIliowie fl·rZ:~ 3z ll \'fst:;pl'l;e p·rz eszkolen ie lia' wyd:de l'o. ni'ch sLm o wiska c h szkole n iowyc h, 2)' s·l lcol'p.nie w bryg ajac h zape w n ia U C7.l1:0Ul ore no wa n ie za .. cl ill'l szko leniowych w yz na czo nych w progr :Jlfllic. §. 13, W:Zytl lj qCy ob(}wi iF~ ;\lo1Y j ~ ', l, O€ ~n'j{: prac\; i k Wil lifikllcje in:;lruklo rów. W tym c e iu bada, czy instnuktorzy:
10. l)p osiadają odpcw iedn iCl! kwalifika cje zawodowe, 2} stosują Włil~c i we meto dy s 'lkolcL'I'ia (obse rwa cje, -pokazy,(: w kzcn+:l' j. abj'a'Śn i'eni i1)', CZy ~v yjil ś niaj,<l, n a czy m porcUa: 7.a.u il.ni;e każd ego uczni;a, w jaldej kolejn ośc i l'lale'Ży wyk.o~ nyw ać poszczególne etapy prac, czy prlCstl'Zf(Jają w n a uczaniu zt1'S<Jdy 5otopniuwilnia t/'udno;,c:i i poglądowo:ki ara..:: przep'i!ly beT.pi,ecz(i)J~st wa i hi CJierty ~1iłc y, 3) kontrolllją i o C!' t"ni·ają sys te ll1dly cz l1ic p rac,: tlCZniÓ 'N , 4:) d· b i.lją· o· nal.l? żyle wychowanie uczniów, rO 'lw ijają ich sam.odzie l'ność w pracy, p ocomci'e obaw iqzk u i od'pow iedz ·j a. luośc i. § 14, I. KllT'I,torillll1 powinno wizytować r ównież egzami n y mJocl'ocianych, którzy odbywaj 'l n 3'11 k r-; zawodu w ntkłL1rJ ac h, i w t ym ccłu :lqfi'ać ud 2!ald a·du zc1wii:1lla lJn iilniCl o ler. l1linuc!iJ: cg7.amin.ów. 1. W c!'(I·s.ie w·i.z ytacji c!Jl.cll11in ów n a l eż y: 1) sp-rcl'wd.zić prz y <]otowal't!e do eg7.ami nów; w szczególnoścl n ależy zwrócić l1W aql~ na w ł a .~c iwą org 'lIliziłc j ę cgza rni11 l)\V , kwaliIi·k cl cje cgc CJminatorów i pr<lwicłtowy d ubó r prac e<:rwmi n acyjn y c h, 2 ) !>kontrolownć zrrodnośi!: przebieg.u egzaminu z obowiązu­ j qcylll i przepis <l'mi, 3') o'cen ić wyn'ile i n auczan ia . §' 15. 1. Po Zil·kOiic7.cniu wizytar.ji nitT~ży opracował: ocen ę przebiegu i wyn,ikó-w l1Ji'llłki zawod u i duksztakania, iJ, nastę p nie sformulowa·ć wni'osk i. 1· O cen,~ d'oksztilkani.a ·i n auk i zawodu o r az wnioski wi2'yru.j.ąc y oJlfła-wia· 7! ki·erowJlikiem 'li\'k t.i'du l uiJ w j e g o zas t ę p­ stwie z ki e row n'i'klem szkolenia , j a k rów n ież uzga dni3 z n im spra.wy, IUóre b ę dr~ przedrm io tel11 p ow i7yli:l'!.yj n e j I1ar ildy z in str\1oktora-mi oraz i l'lnym i p'fil co W I'l'ik a'Oli zakładu zai ntereso wanymi· szkv!en·iem m ło doc i d!l1yc h . 3. Na n iHac1zie wizytujijc y omawia wyniki nauczania i wydt0wćI·n i a: m{rJdzi'e'lY , p oclkreś ldj ąc stwierdzon e o s i ągn iq­ Ó'" 7aok~Mlu jI posl.czefJól ny c h ins tru k lorów oraz stwierdzone n iedodąg ni'ęda i b'l'ald, u Sita la przyczyny ni e zadowaVłjącyc h wyników i Ilf'l '!.i eła odpowiednich w ska7.ó w ek. <\I. 'Vi/ i ryt ują c y op r a'clI>wuje 7w' ręzf y prot okó ł przebiegu . i wy n iKÓW wi'ly taeji. Pr otlilk ół n a l eży sporzą d z i ć w 2 egzcmp).arza'Cl<r z przeznaezeniem dl a z iI'k łCl'dll i ku rat()l[i um . Jeżeli wizylują c y J~st pr acow niki e m szko ły lllb in sp e ktoratu, c1la tych in stytucji sporządza się tr'/.(·~d egzemplarz protokołu. §- tG. 1. W ci~9 U 15 clni oc, c1'd'fy zakol'l czen:ia w izy tacj i kuratorium powirmo prze sEać clo zakładu za lec e n ia i wniosk i. 2. KIHatoritl m moż e sfonnu}(l'\'rać wni'oski dla j ednosik i n aclrzędn p. j neld za-kładem i, zwii):l,ku zawodowego, cechu, izby Tz emieś l niczr:!j i innyc h in s tytucji zai·nt.!\reSowilny ch wynikami wizytacj i. Wnioski, które w e rllu ~r oce n y kllratorium należy. skierować do p oszczególn ych resortów albo rio Ministerstwa Oświaly kuratorium prz esy ła do Minislerstwa Oświ aty. Minister O św iaty: W, Bi eń lw wsk i •