275 'M onitm: Polski' Nr 26 3) wydziały zootechniczne dziewiątym semestrze w 17 tygodni po ósmym i w okresie od 22 sierpnia do 22 grudnia: ryba<"ki - 4 tygodnie po drugim sem~!'trze VI lipcu, sierpniu lub wrześniu, po czwartym semestr1.e w miesiącu wrześniu; 6 tygodni po szóstym seJlu..'Sl!ze w okres'ie od 1 lipca do 30 września, po ósmym i w dziewiątym semestrze w okresie od l września do 15 paidziernika: 5) wydziały wt'terynaryjne 4 tygodnie po czwartym s·emestrze w miesiącu lipcu, sierpniu lub wrześniu, po ósmym semestrze w miesiącu wrześniu, po dziesiątym semestrze w miesiącu lipcu; 8 tygo:ini po dziesiąty ~n i w jedenastym semestrze w okresie od 1 września do 31 października; fi) wydziały ogrodnicze fi tygodni po drugim semestrze w okresi.e od 1 lipca do 30 września; 30 tygodni w szóStym semestrze w okresie od l marca do 30 września; 7) wy<iziały ł f'śne - 4 tygodn ie po drugim I szóstym seme~trze w miesii1cu lipcu, sierpniu lub wrześniu; łłl wydziilły technologii drewna 4 tygodnie po drugim, 4) wydział miesią"C'u Poz. 1.27 - 128 czwartym i szóstym semestrze w mies!ącu lipcu, sierpniu lub wrześniu: 8 tygodni w rlzi -ew iątym semestrze w okres ;e od 1 października do 30 listopada; 9) oddziały technologii rolno-spożywczej 4 t ygodnie po rlflig~m i czwartym seme:;trze w miesiącu lipcu, sierpniu lub wrześniu; 12 tygodni po szóstym i w siódmym semestrze w okresie od l lipca do 3 1 października; 4 tygodnie w dz!ewiątym lllb dziesiątym semestrze :wIeżnie od potrzeb pracy magisterskiej ; iO) wydział mleczarski - 4 tnJodnie po druqim, czwartym i szóstym semestrze w miesiącu' lipcu, sierpniu lub wrześniu; 13-21 "tygodni po ósmym i w dziewiątym semestrze w · okrpsie od 22 sierpnia do k0l1ca sp.mestru; 11) wydział melioracji wodnych 4 tygodnie po drugim l i czwartym semestrze w miec;iącu lipcu, sierpniu lub wrz~~śniu;6 tygodni po szóstym semestrze w okr('sie od 1 lipca do 30 września. §
- Zarządzenie wchodzi w z IllOCą od dnta 1 lutego 1960 r. życie' z dniem ogłoszenia Minister Szkolnictwa Wyższego: w z. W. Michajło\\! 128 OBWIESZCZENIE ).UNISTRA SPRA WIEDLlWOSCI .' li: o wytycmych wymiaru sprilwiedliwoki p raktyki dnja 5 marca 1960 r. sąc()\vej Na podstawie art. 24 § l prawa o ustroju sądów powsz('f"hnych ogłasza się lI chwalę całej Izby Cywi lnej Sądu N. ajwyższego z dnia 27 lutego 1960 r. ustalającą wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie stosowania art. 60 praw.a spadkowego, art. 95 prawa rzeczowego w ~prawilch o dział spadku obejmujqcego nieruchomość rolni\., i art 152 i 162 po s tęp.owania spadkowego w sprawach o dzi,lł spadku obejmującego nieruchomość rol ną Tre';ć \l c hwały 'podana jest w załączniku do niniejszego obwieszczenia. Minister Sprawiedliwości: w z. K. Zuwadzki . Z"!'lcznfk do obwieszrzeniil r-.1ini~!ra z onio 5 mar Cd lWiO r. (F OL. 128). Spr 'l wi cd Jiwoości WYTYCZl\'~WYMIARU SPRAWIEDLTWOSCI I PRAKTYKI SĄDOWEJ W ZAKRESIE STOSOW Al\'IAART. 60 PRAWA SPADKOWEGO, ART. 95 PRAWA RZECZOWEGO ORAZ ART. 152 I IG2 POSTĘPOWANIA SPADKOWEGO \10/ SPRAWACH O DZIAŁ SPADKU OBEJMUJĄCEGO f\;IERUCHOMOSC ROLNĄ . Sąd Najwyższy Przewodniczący: w składzie następującyr:l: Prezes Sądu Najwy ższego Z. Resich, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego J. Wasi!kowski, S~dziowie: Witold Swięcicki, Bronisław Dobrzański, Kazimierz Kwapiszewski, Zbigniew Wiszniewski, Jan Ka.miński, Stanisław Gross, Henryk Dąbrowski, Sta "i!;law Białek, Franciszek Błahuta, Tadeusz Byliński. JNzy Ignatowicz, Albert Meszcrer, Józef" Majorowicz, Zygmunt Warman, Stefan Breyer, Japllsz Pietrzykowski, Czesław Tabęcki, Feliks Sz<"zepański, Eligiusz Brzeziński, Henryk Jaślan, Jerzy Knap, Julian Tyszka, Jan Krajewski, przy. lluziale protokolanta, członka Biura O rzecznictwa, TeleSfora l\:owaka, w obecności Podsekretarza Stanu· w Minister~iwie Sprawiedliwości, Jana Pawlaka, i za śtęp'ty Generalnego P.rokuratora Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Mariana Mazura., po wysłuchaniu wIliosków Ministra Sprawiedliwości t Generalnego Prokuratora rozpoznał wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 1959 r. nr C. Prez. 3476/S9 i mając na wzgl(:dzie uchwałę III Zjazdu Polskie} Zjednoczonej Piutii Robotniczej o wytycznych polityki partii na wsi oraz uchwałę Komitetu. Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotnicz 8j i Naczelnego Komitetu Zj ed~oczonego Stronnicl"wa Ludowego w sprawie węzłowych zadań rolnictwa w lata <"h i959-1965, powz ię tą w czer wc l 1959 r. , na II Plenum Komitetu Centralnego Pol~k iej Zjedno- c:wnej Par tii Robotniczej oraz na P;enum 0:aczf'lneqo Komitetu Zjedno.:zc.nego Stronnictwa Lud(lwego, ustaIii na podsta\de przepisu art. 24 .prawa o Ilstroju s''jdów powszechnych, w składz i e całej Izby Cywilnej, na. slt;pują("'e wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sąf10wej w z3kresie stosowani a przepisów art. 60 prawe spadkowego, art. 95 prawa rzeczowego i art. 152 i 162 postępowailj'i spadkowego w sprawo<"h o dział spadku obęjmującego nieruchomość rolną: r I. l. In1eres Pilńslwa Ludowego, połe: gaj 'ący na zwi~ksze nin produkcji rol!l cj w ('(~Jl1 ' zapewnienia rosnącej lu(\n0ści kraju należytego 1aopatrzenia w artykuły żywnościowe oruz w celu zape'Nnienia przemysłowi socjalisty cznemu pctrzebnych ~urowców rotniczych, wymiHJa w obecnym okresie rozwoju naszej gospodarki przer..iwdziałania naci!11iernemu rozdrobnie:-!iu istmejących gospodarstw rolnych. Konieczne jest zachowanie nlui.liwie lIajwięhzej ilości (łospodarstw, które absorbują całko wicie prarę rodzi.ny chłopskiej i w zasadzie zap ew niają jej odpo\V iednie środki \;~ r 1ymania oraz które umoż. liwia.ią stały postęp technkzny w rolnictwie. . .
- Jakie gospodurstwa rolne naleiy tlwai.ać Zi! odpowiildające określonym "... yżej kryteriom, za~eży to od jakości glehy: od położenia g<>ograficznego, od kierunka proJllkcji rvślinnej i zwierzęcej orilZ od sposobu uprawy i hodcwli. / Monitor Polski Nr .....:2:.::6~_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _--_.-:·2_7_6_ _· _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _....;p;:,.o:.:z:.:._1:.:2:=8:
- Stanowiąc wart-.
- 152 § 3 i t62 §. I postępowania spadkowego. że dokonanie sprzecznego z interesem społecz, ~o-gospodarczym podziału nieruchomości ziemskiej jest niedopuszczalne oraz że w określonych sytuacjach podział może się okazać niepożądany. ustawodawca odwołuje się .do kryteriów pozaprawnych - ekonomicznych i nakazuje sądom te kryteria uwzględniać. Opinię. jaki jest interes społeczno-go spodarczy dotyczący struktury gospodarstw rolnych w skali całego kraju. mogą ustalić ekonomiści, ci więc przede wszystkim znawcy stosunków rolnych, zgrupowani w resorcie rolnictwa dysponującym szeregiem instytutów naukowych, I<tóre badają ekonomicżną problematykę rolnictwa. Biorąc pod uwagę nadesłaną S.ądowi Najwyższemu opinię Ministerstwa Rolnictwa opartą na materiałach Instytutu Ekonomiki Rolnej i uwzględniającą wytworzoną w drodze procesu histo" rycznego struk.turę naszego rolnictwa na poszczególnych obszarach kraju, za dolną granicę gospodarstw rolnych odpowiadającą wyżej określonym wymaganiom przyjąć można 3 ha na południu Polski (województwa: katowickie, krakowskie i rzeszowskie, południowa cz ę ść województwa kieleckiego oraz południowa część wqjewództwa lubelskiego), 5 ha w środkowej części Polski (województwa warszawskie i łódz kie oraz północna część województwa kieleckiego i p ółnoc na część województwa lubels kiego) oraz w województwach opolskim i białostockim, 7-8 ha zaś w pozostałych województwach. Powyższą dolną granicę trzeba uwa żać za przeciętną. tj . odpowiadającą średniemu poziomowi kultury rolnej na poszczególnych obszarach kraju. Należy jednak podkreślić, . że nawet w granicach jednego województwa mogą być obszary, w których struktura gospodarstw rolnych kształ tuje się odmiennie niż w innych miejscowo ści ach (np . w województwie krakowskim inna jest struktura gospodarstw w powiecie miechowskim niż w wielu innych powiatach) . Dlat ego też minimum powierzchni w zastosowaniu do konkret- nych gospodarstw nie może być traktowane w sposób sztywny . Jeżeli ustalony poziom kultury rolnej danego gospodarstwa odbiega w sposób istotny od przeci ętneg o, minimum to powinno ulec odpowiedniemu podwyższeniu lub obniżeniu. Zmniejszenie dopuszczalnego min im um będzie usprawie'd liwione tam, gdzie .warunki lokalne pozwalają na prowadzenie gospodarki specj alnej (np. uprawę niektórych roślin prz e mysłowych lub nasiennych) albo szczególnie dochodowej produkcji na zaspokojenie potrzeb konsumpcyj nych pobliskich ośrodków . Natomiast w warunkach gospodarki szcze-, gólnie zacofanej dolna granica gospodarstwa może wymagać pod wyższerye .
- Gdy spadkobierca lub jego małżonek posiada już działkę gruntu, można wydzielić z gospodarstwa spadkodawcy obszar mniejszy aniżeli określone wyżej minimum obszaru , jeżeli ..grunt otrzymany ze spadku łącznie z już posiadanym gruntem wystarcza do utworzenia odpowiedniego gospodarstwa rolnego.
- W racjonalnych granicach można również odstąpić od podanych wyżej norm obszarowych, jeżeli jest to uzasadnione ze względu na wyjątkowe okoliczności dotyczące osobistych łub · gospodarczych stosunków niektórychspadkobiercGw (np. gdy spadkodawca pozostawił małżonka. który gospodarował z nim wspólnie, a nie ma innych środków ~ życia; gdy użytkowanie gruntu jest wynikiem wieloletniego posiadania).
- Przy podziale nieruchomości rolnej należy zwracać uwagę na prawidłowość konfiguracji gruntów wchodzących w skład tego samego gospodarstwa. . II. L Dla umożliwienia oceny. jakie gospod.a rstwo należy 'W konkretnym wypadku uznać za odpowiadające interesowi społeczno-gospodarczemu (art. 95 prawa rzeczow.e go, art. 15l i 162 postępowania spadkow~go). sąd powinien. zasięgnąc opinii biegłych. Obowiązek ten wynika z art. 152 § 2 pastę' spadkowego, według którego zasi ęgnię cie opinii jest konieczne, ilekroć ma być dokQnany podział" w naturze nieruchomości ziemskiej . .
- W związku z tym Sąd Najwyższy uważa za stosowną przestrzec sądy przed bł ędną praktyką powoływania na oie'głych w sprawach działowych osób, które nie dają gwarancji, i ż ich wiadomości specjalne są wystarczają c e. \V szczególn oś ,-::i wypada wyjaśnić, że biegłym, który ma ocenić. czy gospodarstwo rolne odpowiada wyżej okreslonym wyma§'aniom, n ie może być - je ż eli nie dysponuje kwalifikacjami szczególnymi rolnik, zajmujący się jedynie prowadzeniem gospodarstwa. Wprawdzie rolnik taki posiada z r eguły dobre wiadomości, gdy chodzi o technik ~ prowadzenia go~ spocla rstwa rolnego, to jednak nie zawsze dysponuje takimi kw·alifikacjami, które by mu pozwoliły na szersze spojrzeni e z punktu widzenia potrzeb i wymagali gospodarki rolnej w skali ogólnokrajowej czy w skali danego okręgu gospodarczego. Dlatego też na biegłych, o których mowa, nale ży powoływać osoby, które mają odpowiednie wykształ cenie zawodowe i dostateczne doświadczenie praktyczne. w miarę możliwości, spośród osób zatrudnionych w odpowiednich instytutach naukowo-badawczych lub w organach administracji rolneJ.
- Baczyć t.akże należy, aby o'p inia biegłych była nałe życie uzasadniona (art. 298 § I k .p,c.), gdyż podlega ona tak jak każdy dowód - ocenie sądu. powania biegłego III. Przy wyborze spadkobierców otrzymujących ze spadku grunty rolne należy mieć na względzie kwalifikacje oraz osobiste stosunki tych spadk obierców. Należy dążyć do tego, ażeby gospodarstwo przypadło spadkobiercom. co ,do ktei" . rych istni'eje pewność, że będą w stanie zapewnić n ąleż ytą produktywność gospodarstwa, a więc przede wszystkim "tym, którzy gospodarują w spos ób prawidłowy w gospodarstwie ~ndywidllalnym lub którzy są członkami rolniczych spółdziel ni produkcyjnycb, IV. J eż eli spadkobierca nie domaga się wydzielenia ze spadku go spodarstwa rolnego albo jeż'e li wydzielenie tak iego gospodarstwa jest niedopuszczalne. można w przypadku, gdy jest związany z daną miejs c owością (np. rzemie ~ lnik, pracownik gromadzkiej rady narodowej, agronom, nauczyciel) lub gdy jest zatrudniony w pobliskim zakładzie pracy. wydzielić mu wiejską działkę budowlaną, chociażby nie zamierzał rozpoc ząć niezwłoczni ~ budowy domu jednorodzinnego. Jednakże wydzielenie działki budowlanej nie byłoby dopuszczalne, gdyby na skutek wydzielenia obszar gospodarstwa spadkowego miał się kształtować poniżej dolnej granicy określonej w ust. I lub jeżeliby na skutek wydzielenia działek budo wlanych miało pow stać mniej gospodars tw odpowiadających wymaganiom ust.
- Rozmiary działki budowlanej , ' określi sąd na podstawie opinii biegłych, mając na wzglę dzie wdrunki lokalne oraz możliwości wynikające z rozm~a rów gospodarstwa należącego do spadku. Wiejska działk.a budowlana nie powinna przekraczać 5.000 metrów kwadratowych (art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o obrocie nieruchomościami rolnymi Dz. U. Nr 39, poz. 172). V. Sżacując spadek obejmujący gospodarstwo rolne w celu ustalenia sched spadkowych w naturze lub w pieniądzu. nie należy brać pod uwagę spekulacyjnej wartości ·gruntu. jak również możliwej wyższej wartości w razie przeznaczenia gruntu na działki budowlane. Tlorzono oz onl!!re nia Prpzpsa Rad y Ministrów w Zaklador h Crafirznyrh "Tamka", \Varszawa . u\. Tomka
- :lam. 534 Cena 0,80:d