Obsah (4)
§ 7§ 47§§ 37§ 86MONITOR p O L SKI URZĘDOWY DZIENNIK POLSKIEJ RZE CZ YpOSP OLII EJ LUDOWEJ Warszawa, dnia 19 grudnia 1967 r. TRESCI Poz.: Nr 69 ZARZĄDZENIE 340 - Ministra Finansów z dnia 8 gru.dnia 1967 r. w sprawie r
OGOLNE. .§ 1.
zarządzenia doty,czą: uspołecznionej. 6) "sprawozdanie finansowe" - oznacza ono bilans, rachunek strat i zysków oraz sprawozdania z kosztów i 's przedaży oraz inne. , spra wozdania ' sporządzane -zgodnie z instrukcjami Głównego Urzędu Statystycznego i Ministra Finansów lub właściwych ministrów w sprawie sprawozdawczości finansowej, 7) "dyrektor pr z edsiębiorstwa" oznacza, to również zarząd organizacji spółdzielczej oraz zarząd główny organizacji społecznej prowadzącej działalność gospodarczą, 8) "rok" - należy przez to rozumieć rok kalendarzowy bądż rok gospodarc zy, 9) "minister" - oznacza to także kierownika urzędu centralnego, a w stosunku do jednostek spółdzielczych zarząd centralnego związku spółdzielczego. przedsiębiorstw paI1stwowych , i spółdzielczych, z wyłą czeniem spółdzielni produkcyjnych; 2) zakładó\\! państwowych i spółdzielczych, o ite działają one według zasad rozrachunku gospodarczego i mają obowiązek sporządzania samodzielnych bilansów, D Z I A Ł II. . 3) przedsiębiorstw mających formę spójek handlowych, w PODSTAWOWE ZASADY PROWADZENIA KSIĘGOWO$CI. których Skarb Państwa, przedsiębiorstwa paI1stwowe lub spótdzielnie posiadają ud z iały wynoszące ponad 50% Rozdział 1. kapitału zakładowego, oraz przedsięhiorstw_ i zakładów Zasady. ogólne. prowadzonych przez organizacje spolec zne, 4) central zjedno'czeI1 i jednostek ' utrzymywanych z narzu§ 3. 1. Przedsiębiorstwa obowiązane są prowadzićksię tów na koszty własne przedsiębiorstw i zakładów progawość w walucie polskiej, rzetelnie, tj. zgodnie z prawdą wadzonych według zasad rozrachunku gospodarczego, materialną, oraz na podstawie branżowego planu kont za5) gospodarstw pomocniczych, instytlltaw naukowo-badawtwierdzonego w przepisanym tryhle. . , czych i inych jednostek działających według zasad rozra2. Zapisy księgowe . powinny obejmować wszystkie dochunku gosp odarczego, nie wymienionych IN pkt 1. 3, 4. konane przez przedsiębiorstwo operacje gospodarcze z po§ 2, IIekroć w zarządzeniu użyto określenia: , dzialem na lata i miesiące kalendarzowe. 1) "przedsiębiorst wo" - należy przez to rozumieć jednostki, 3. Zapi;>y księgowe powinny być dokonywane bieżąco, o których mOV,ia w § l, przy stosowaniu prawidłowej techniki księgowości. na pod2) "zjednoczenie" - należy przez to rozumieć również jedstawie prawidłowych dowodów, w księgach rachunkowych nostki równorzędne oraz , inne jednostki nadrzędne 'n ad wlaściwy", h dla danego roku. ' przedsiębiorstwami (pkt 1), . 4. Księgi rachunkowe należy otwierać i. zamykać w ter-'3) "księgi rachunkowe" -,- należy przez to rozumieć konta minauh ustalonych niniejszym zarządzeniem. synt'etyczne, analityczne, rejestry księgowe, dzienniki § 4, Prowadzenie ksiqgowości na podstawie zasad ust.aoraz inne urządzeni.a ewidencji księgowej prowadzone lanych ' 'w obowiązującym branżowym planie kont polega w szczególności na: . . . w formie ksiąg oprawnych 'lub na lużnych kartach, 4) "konta syntetyczne" - należy przez to rozumieć konta, 1) księgowaniu operacji gospodaJcz ych na właściwych konna których dokonuje się zapisów zgodnie z zasadą potach . syntetycznych przy zcfchowaniu zasady podwójnego księgo-wania; można n ie , księg ować operacji gospodardwójnego księgowania, 5) . "konta analityczne" - należy przez to rozumieć konta czych na kontach syntetycznych. je,żelT stosowana techpowstałe w wyniku podziału kont syntetycznych i' nie ' nika księgowości pozwala na spor7.qd zenie 'prawidłowe zaliczone- do kont syntetycznych w branżowych planach ~o zestawienia obrotów i sald -kont syntetycznych na podstawie obrotów i sald kont analitycznych lub ,rejekont, na których dokonuje się zapisów pojedynczych,
- l). " Moo.itOt P€>15ki Nr 69> ~. Poz. ~------------------------------------~------~--------------~--------------------------'s traw; ffi0,:ena rÓow nież nie zachowywać zilsady podwóJ·nego księgowania przy dokonywaniu zapisów na . k ontoc ~ po,zabiiIEulSOwych; 2) księgowaniu I1peracji gospodarczJlch na, kont<ł-ch <Hliłli tyczn yc h z nie mniejszą s zczegó.lowaś ci ą hiż p.rz€widz1ana, w branżowym planie kont rub w przepisach szczegelnych, . 3) objęciu rz eczowych skladników mają tkowyc h ewidencją ilościową, z wyjątkiem wypadków, kiedy branżowy plan kont zwalnia od tego obowiązku. ' 340 2) przeprowadzania 7_ilpis u księgowego nie wyrażają.cego · ftilkllL doko',:1an ia operac ji gospodarnej (np,., wystomewanie bl~cll1R9lo zap.is u, p-rzeni.esie·aiC' razI iczo'a y Ci: h kosztów EJY0JI'l'ych, otwa'fr je Inb z·amkrri.ęcie ksiąU); 3) w inuyc1'l wypadkach wynikających ze stosowanej tech-. niki księgowości. . 2. Polecenie księ~!owania pow'i nno Zilwierać : 1) 2) na zwę j e dn ost~i wystawiającej; datę wystawienia; . 3) nume r; 4) treść i k\voby, \i tó,~e m61,ją by ć zak si ę~€}will1.e ; 1{o z d z i a ł 2. 5) · OKreślenie dowodów, na których podstawie zostało wyDowody księy~w~. sta'wione; 6) dekretację, tZ:1. określe nie , na jakich kontach (w jakich § 5. 1. Zą prawidłowy uważa się dowód ksi Qgowy: re jestrach) i pod jaką d atą .ma być dokońane ks : ęgowa ł). stwierdzający fakt dokonania operacji gospodarczej nie ; zgo·dnie z jej rzeczywistym przebiegiem; 7) podpis głównego ksi ęg oweg o lub osoby przez ni ego upo2) zawierający co najmniej: . ważnionej. ·
- a)naz wę (nazwisko) i a,d res wystawiającego. dowód (na 3. Po:ecenie księgowania,' określone w ust. 1 pkt l , podowodach wlasnych , wystaW'i~mydr przez pHedsię winn€> być o;Ja r te na p'ra wicllo wo sporządzonym zestawieni u biorslwa dokonujące księgowania, dla obiegu wedowodów księgowych. Za !prawidłowe uważa się zestawienie wnętrznego pona.dto nazwę komó rki organizacyjnej, dowooó\v księgowych, umożliwiając e powiązanie sum podlektórej dany dowócf' dotyczy), gających księgowaniLi na . podslawie zestawienia z oclpowiedb) wska za nie stron ucz estniczącyc h w operacji gospo'l1imi rlo,w:··@,tIilJJli. \V zesŁ3wieniLl zg rupowane moyą być wy- ' darczej , której dowód dotyczy, łącznie dowody określające ' jednorodne op eracje gospodarc) dat ę sporządzenia do wodu , Gf! dokan .. l'l~ w okres.ie jeEl n.eg.o mi'esiąc3 - kiłJ en(rarzQ.wego . .
- a)i;Hlre:$ stwny ue:zestnicząCi:ej w operacji g0&p {),Ji;,r c z'e j , DowodJl stanowi.ą-J::e p·ods,tal.vę sporc.ącl:zenia z!tslawi,enia nil'Jeżeli chodz:i o kontrah,e rrtów "pena. pFZ€dsi'libioFstwa , l~ży przecllowywać w 01He~ie i w sp.0s.ó b usta Lony dla ich c::l<1y biJ ie prze'P'i:sy sz:czeg;óine· s.tilrrowią illG\'CZ'ej , :zest'ł\vienia. . e}, przeEimio-t i dffltę: lub oJ.res dokonania otJ.eracji gospo4. .l?o.l·ecenie · księg·(i}\\Iania wystawi(i)!!],€, w ce,lu WystElflH)~ {lłlI€zej , której dow6d d·otyczy, 1:. tym że ~hlty tej moż wanita błędn eg o zapisu powinno zawierać taki.e lI zasa:€ł:n1e- na nie podawać, jeieli pokrywa się OEa- z datą sp<onie' zapisL~ korygująceUo oraz określenie zapisu korygowa . .fZątlz .eni~ d€Xwoou, ne.go.
- f)w ..r~ości0we i - o ile to moi!i:we - ilo.śdowe okr e§ 7. 1. Treść d0wcdu księgoweg o powinna b yć pelna ślenie op€racji gospodarczej, i zrozumiała. W tre śc i (~ow€){hjw dO~11sżoalne .1est stosowa 9') pg,tLp-Isy o;;óbo odp'owiedzialnych za dokonani-e E)peH~ nie ogólnie przyjętych skrótów. W dowodach 'obrotu rzeczocji i jej udokument owanie; wymi skradl'likami majątkowymi' dopuszcz,ć) si ę zastę'powa 3) sp.r.awdzon'l pod w zględe m formalnym, rachunkowym i meryto·rycm ylR pIZe·z w~aśd we komór ki: mganiu>cy jne ' nie naiw l;' tych skła d ników odpowiednimi symbo!c:mi (Iicz'Przedsiębiors1wa (w tym także przez. komó.rkę księy.owo - bQ'N-ymi, literowymi itp.)'. jci.eli jednos tki uClcstniczqce w oDro:cie p'0Siadają WykilZ wyjaśniający znaC7enie t yc h symści) ora.z na dowód sprawdzenia podpisa'u y przez osoby boli. upoważnione; . 2. Dowody księgo\<l." e powinny być w)i stawra,n e w spo4) zi'!Cl.ekretowiilny,; tzn. zawiera}iJjcy adnotacJe, na ja,kich sób s taranny, czytelny i tr wały (atramen te m, olówkiem kokontach lub w jakich rej e strach ma być za księgowany , piowym, cHugo'p'isein lub pismem m'aszynowym). PocJ'p[sy ria oraz podpisany prze:;! . głównego księgowego lub inną ·dowodach s,U"lOda się atramen te m, długo pisem lu b olówkiem osobę up oważn'ioną clo dekr·e ta·cj,i przez głównego księ kopiowym. Treść dow odów nie może b yć zamazywa na, wygOwego , a ' jeż e li dowód ina być księgowany :pod inną cierana , podskrobywana lub usuwa'n a innymi środkami. . . darą niż data jego wystawiema przy dowodach własnych 3. Brędy w -dowodac h księ 'gnwych m ojna pc.;)fawiać p.rzez lub data otrzymani.a przy dowodach obcych, dekretacja skreśleni e niewfaściwie napisa,nego teks ~u lub ,sumy i wl1i·-(Io·wodu pp,winna wyrainie wskazać , pod jaką datą dos a nie tekstu lub sumy właściwej. Skr eśleni a doko'lluje się wód mll być księgowany; 5) opatrzony numerem , nadanym przez komórkę ' księgo . w taki sp,osób, aby m07,na było odczyt;Ić tck ~ t lub sumę pierwotną. Poprawka teks.tu lub kwoty dowodLl księgm,vego p·o-. wości. winna być zao patrz ona w podpjs osoby upoważnionej OTa,z 2. VV ·wypadkach szczególnych, np. dla udokumerrtowadatę dokorianf.a poprawki. Powy ższe zasady poprawiania bfę nia opera~ji gospodarczych polegaj,ących ha skupie, właści wi 111inłstrowie, d,z:iałają:c w porozumieniu z Ministrem Fi- dów mają zastosowancie wyłącznie do tych · dowodów, dla nansów, mogą udz ie lić zez:wolenia na -sp~orzą.ctzanie dowodów który ch nie został przepisami specJ.alnymi ustalony z~az d oksi ęgowyc h w sposób uproszczony oraz na wystaWTanie do_konywania jakichkolwiek poprawek , oraz nie stosująs.ię do dowodów obcych (wystawionych przez inne jednostki). któ,.. wodów księgowy!:h pr:.!E''Z przedsi:ęJJiorstwo, a nie' jego 'kon1rahentów, pod warunkiem że w zezwoleniu tym zostanie re mają być poprawiane jedynie pr zez wystawienie d'o wodu s:l.czególowo określony: \ korygującego: Równi eż dowody własne, których odpis ZQ - ' s tał prze~łany kontrahentowi, mogą być poprawiane ' tylko 1) rodzaj Op€Iacli g·. Qspodarczych, które mogą być udokumentowane w sposób uproszczony; prżel- wystawienie dowodu korygującego. Odpis dowodLl koI 2:) sposób wystaw1ania oraz trtbkontr,o,łow'ania rrowodów rygującego należy ka ż dora;zowo przesłać ko.ntrahentowi. 4. Zakltpy rze.czowych skłr1dnik ów majątkowych, z wyksi ęgo wychspor:.!ądza.~yd'; w 'sposób up:rosl.cZÓ'l1V. § 6.. . 1. Za d~wód kS'ięg'owy ' uważa się rÓvllnież polecejątkiem wypadków określonych w § 5. ust. 2, udokumentowa nie księg.owania (notę memorialową). wystawione przezko- '/ne być mogą wyłącznie fakturami (rachunkami) dosta v"c:6w. rnórkę księg· owości w razie: Nie stanowią podstawy księgowania zakupu " rz:e czowycll I l)ksi~gbwania zbiorczym . zapisem zestawienia ' 'd owodów składników majątkowych paragony, asygnaty kasowe, pot,~ księgowych; kwitowania itp. dowody. ,. , 6S9 . ·_Mo_~i!~2.!olski Nr 69 _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ __ Paz. 340 nych następuje w' momencie zakładania no~ych kart:ótek; § 8. l. Obieg dowodów księgowych w przedsiębiorstwie 2) . zapisy księgowe na każdej stro.nie powinny być podUpowinien być ściśle ustalony. . . czone. bądż sa ldowane ' (§ 20 usL 2) z zachowaniem C~Il . 2. Jeżeli określone operacje gospodarcze udokumentogłości obrotów lub sald przez przenoszenie~ch na strony wane są dwoma lub więcej dowodami albo kopiami tych donastępne; wodów, " wówczas główny księg-owy obowiązany jest usta- ' 3) lu żne karty stanowiące . księgi rachunkowe powinny być ' lić, które z dowodów stanowić mają podstawę zapisów w ulr ż ymane w ś c iśle us talonej kolejności i przechowywaksięgach rachunkowych. ' ne w odpowiednich urządzeniach (np. skrzynkilch karto3. Wykaz dowodów (kopii dowodów) nie podle gających t e kowych). księgowaniu wraz z określeniem sposobu wyrażnego kaso2. Każde przedsiębiorstwo p;owadzące księgowo~ć na wania tych spośród nich, które mogłyby być powtórnie zre aluźnyc h kartach kon towych ' (re jestr ai::ja itp.) powinno posializowane (karty . pracy , dowody obrotu materiałowego i todać wykaz kont prowadzonych w fonnie luźnych kart. Wywarowego, dowody kasowe itp.), ustala glówny ksi ęg owy i podaje do ' wiadomości z'a"interesowanych komórek p.rzed- kaz taki spo r ządza się według poszczególnych je.dnakowycb llfz· ąd z eń księgowych w księdze, otwartych kont lub w innym sięb iorstwa . 4.. Dla zapewnien'ia prawidłowego obiegu dowodów . \sięur ząd~. eniu księgow ym w taki sposó b, a;i;eby można było udowodnić w sposób wiarogodny kompletność ks iąg rachunko. gowych w przedsiębiorstwie dyrektor przedsiębi~Tst wa ywyc h. Wykaz ten może być prowadzony w formie księgi daje na wniosek' główl\ego księgowegQ instrukcJę okreslawią z'anej z za c howaniem przep-isów § 13 bądż na ' lużnych . jącą co najmniej: . ka rlach; do wykazu stosuje s i ę wówczas odpowiednio prze1) sposób wystawiania olfaz komórki organizacyjne pr ze dpisy niniejszego paragrafu . . siębiorstwa uprawnione do wystawiania i osoby. upraw3. Wykaz założonyc h luźny ch kart ewidencj i syntetycz· nione do podpisywani·a poszczególnych rodzajów dowodów księgowych; . ' . ' n eji analitycznej może być powiązany . z zestawieniem ohrotów i sald . Wyka z założonych lu żnych kart ewidencji anali2) komórki" organi:tacyjne przedsiębiors tw a uprawn ione do t ycz~e j może . być również pow i ąza'ny z innymi urządzeniami przyjmowania od k o,n tr·ahentów o ra z obowiązane do rek s iEj gowymi. jestracji posznególnych rodzaj ów dowodów obcych podleg'ających hięgowaniu; . . I § 12. 1. ' Przy prowadzeniu ksiąg rachunk owych for3) k omórki. organizi1cy jne przedsięblOrstwa oraz osoby obomi e ta bulogramów przedsiębiorstwo powinn'O posia.dać hiewiązane do spra"vd w nia poszczegó lnych rodzajów doż ąco prowadzony w sposób przejrzysty wykaz tych tabulowodów księgowych w sposób określony w § 5 usL 1 9Jamów z oznac ze niem i op-isem kążdeg'o z ni ch. pkt 3; 2. Wykaz , o k tórym mowa w ust. 1, powinien zawieraĆ ' 4J sposób oZl'l a·c zani.a poszczególnych rodzajów dowodów dla kai.dego z tabulogramów schemat jeg10 układu pionoweksięgowych (własnyc h i obcych), zezw alają c y na usLalego i po?iome\)o ora z dane o tym : nie kompletności dowodów podlegają c ych ksi ęg owaniu '1 ) jaki odcinek ' e \videncji (ur zą.dze,nie księg-owe) obejmuje -:.v danym okresde s prawozdawczym ·óraz zabezpi ecza jący dany tabu logr am ; . pr zed opuszczeniem księgowania p(}szczególnych d owo2) k'ie.d y i za ja k i' okres (na jaki dzien) 'l:ostal sporz ądzonYI dów, przyjmowaniem do realiza c ji i księgowania ·d o wo3) z jakich dgwoqów bąd ż na pods.tawie . jakich c1anych dów wystawionych przez os·oby n ie up owa żn i'one o raz ' z tych d ov\·;;d ów zostal s porz ądzony ; inD. yr11.i nieprawidłowościami; ' . 4) do jakich dalszych tabulogr,a mqw bądż z·apisów księgo . 5) - terminy przekazy-wania poszczególnych rodzajów cl0 jw owych wykor zystuje się dane tabulograIi1u. Idów księgowych do działu ksi ęgowości przeds ię bi ors twa 3. Przy st osowan:iu tabulogramów nale ży albo be zpoś rE!d !po ich odpowiednim opracowa,niu i skontto lo waniu. przez rito w nagłówku k a żdeg o z nich, albo - j eże li jednakowe właściwe k,omórki organizacyjne pr ze ds ię biorstwa . tabulogramy są sp orządzane w w iększej il o ś c i - na osobnej karcie wprowadzić zr ozumiale oznacze ni,a poszczególnych Rozdz ' iał 3. kolumn bąclż oznaczy~ tabul ogram opierająć' się na wykazie tabuloCjramÓw. Karty (od cinki) je dnakowy ch" tabulogramów Księgowość. n ależy numerować liczbami p.orządkoWymi albo wią z ać je ( zlf' p i a ć , zs zy wa ć ) w ks.ięgę bą,cl ,ż łącz yć trwale w jeden pa s, § 9. Księgowość powinna być prowadzona w s.posób j eżel i nie podsumowan.o lub nie wysalclowano zapisów na umożliwiający ,co najmnie j: każ'dej kar cie , a t ylń samym nie zapewni ono ich powiąz a 1). usystematyzowanie wszystkich operacji gosp od a rczych według k,ont prze.w idzianych we wła'ściwym .branżowym nia z zapisami na da ls zych odc inkach tabul ogramu: 4. ' Tabul ogra my, które s ta nowią nie zbę dną . częŚć bi eż ą !planie kont; 2) zarejestrowanie . operacJi gospo-darczych w porząd ku cej ew ic1 p.ncji I<się~lowPj, nal eży sporząd zać ni e nad·ziej ni:t za okres jedneuo mi e siąca. chronologicznym; . '. § 13. 1. Przy ' prowadzeniu ks i ąg ra ch unkowy'ch w fo·r 3) sprawdz.e nie prawidłowości zapisów księg·owy.ch. ' mie ksiąg wiązanyc h nale ży przed ro zpoczęcie m zapi só w § 10. Księgi rachunkowe mogą być prowadzon e w forponum erować k al. dą stronę (każcie foli
- o)po cz ąwszy od cymie luźnych kart kontowych Trejestrów itp.), w . formie k s iąg fry l, a ogólną i lo ść sLron (kart) uw idocznić na poc ząt ku wiązanych bądź formie , zestawień liczbowych (tabulogralub na koń c u księ g i. mów). 2. Pn epis lI sL 1- o.1n051 się także d o ks'ią9 wią z an yc h, § 11. 1. Pr'zy pf"Owadzerriu ksiąg ra chunkowy ch w formie w k tór yc h ' zapis ów doko·nuje się z k opią. Nume ra c ja kart lumych kalIt kontowych naleźy, przestrzegać nastę pu j ą c yc h or ygin aiLi powinna ściśle odpowiadać nU lllC l"Clcji kar t kopi i. 'las·ad: . . l} karty kontowe (oddzielnie dla każdego konta), karty R o z ci z i a l 4. . dziermikowe (oddzielnie dla każdego dziennika), r e je stry (oddz'i elnie dla każdego rodzai1:l rejestru) p owi nn y b y ć Zapi sy ' ksi ę gowe. zaopatrzone przed r·ozpoczęciem zapisów w bi eżąc ą nLI merację stron począwszy od cy fry 1 w każd ym roku; § 14. 1. Zapis ksiG ~lowy powin ien skl iJcl ać s ię prz '{naj. j eżeli konta analityczne, zgodnie z przepisami § 23, ni~ mni ej z: są zakładane odrębnie na każdy rok, wów czas zmiana 1) daLy zapisu; bieżąc e j numeracji kart kantowych kartolek . analiLycz- v: '. w w " ~it()r Polski Nr _6_9_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ __ _6_9_0_------''---_________________--:_ Poz. 340 § 18. 1. Za pisy ksi ę gowe, których podstawę stanowią określenia.i numeru do v\'Od u. na którego ~odstawie dod'o w'ody wlasne (z wyjątkiem po l e c eń księgowania, o których konano zapisu; 3) treści zapisu; , , mowa w § 6 ust. 1), powinny być dokonywane pod datą wysta wienia dowodu. . 4) sumy zapisu. 2. Jeżeli dowód własny wystawiono' w miesiącu inn ym 2. Zapis księgowy, z wyjątkiem sumy zapisu, może być niż miesiąc, w którym doko'llano operacji g'Ospo.ctarczej uję d okonany z'a pomocą symboli lub skrótów. \ Vy kaz wYJ1lsntat ej dowodem, zapis k sięgowy powinien by ć dokonany p od J ący znac zenie p0szczególnych symi)oli lu b 'Skr ótów powinien b yć przechavyywany w komórce księgowości. Zapis księgo= datą osta tniego dnia miesi ąc a, w którym dokonano operacji gospodarczej. wy może ' nie obejmować danych, o których mowa w ust 1 pkt 3, jeżeli układ ksiąg ra chunk,owych ze zwala na jed,n o3. Zapisy księgowe, kfórych podstawę stanowią pole c eznaczne oznaczenie treści za pis u: ' nia księgowanią, powinny być róv,r n ież dokonywane pod datą wystawienia tyc h poleceń , z wyjątk i em wypadków, gely 3. Zapisów księgowyc h ' dokonuje się w kwotach (w zło w poleceniach księgowania ustal ono inną datę ich zaks i ęgo tych i groszach) wynikającyc h z dowo,dów księgowYFh. Zawania dla' zac howania kompletności zapisów. , pisów księgowych wyrażającyc h , ro zlicze nie kos ztów , zarachowanie należności lub zobowiązań wobec bud ż etu ; odpisy 4~ Zapisów księgowyc h, któr yc h podstawę stanowią dona .fundusze specj~lne, przyję cie do eksploatacji środków , wody obce, dokonuje się pod da t ą ' o~rzymania tych dowotr walych, umorzenie i amorty zację środków trwa łyc h oraz dów. I zużycie pTzed iniotów nie trwałych 'dokonuje się z zaokrąg le 5. J eże li d'owód obcy otrzymano w miesiącu późniejszym niem do pełnych złotych. niż miesiąc, w którym wystawiono dowód, zapis księ go wy 4. JeŻ'e l i przy wykonywaniu przepisów ust. 3 nie będzie poWinien być dokonany pód datą ostatniego dn ia miesiąca , możlIwe zaokrąglenie kwot wystawionych dowo<ló v/księgo w któ r ym wystawiono dowód, o ile do dn ia otr zymania dov,",yc h (dowody własne), różnicęmi ę(lzy kwotą dowodu a wywodu n.ie sporządzono zestawienia obrotów i sald obejmuJą s'okośdą zapisu na odpowiednich kontach odnosi s i'ę na stracego miesiąc, w którym wystawiono doviód. t y i zyski pr zedsiębiorstwa. ' 6. Za datę wystawienia dow od u przyjmuje się datę na 5. Zaokrą,glenie, o którym m 0'wa w {tst. 3 i 4, nastę n im umies?C7oną przez jednostkę wystawiającą : puje w ' ten sposób, że kOl1cówki groszowe n ie przekrac z ające 7. Za datę otrzyman ia dowodu uważa · się dalę wpływ u, 50 groszy pomija się, a kOllcówki przekraczające 50 g-f'Os zy dowodu do prz e d się bio rstw a. Właściwa k omórka przedsię zaokrągla s,ię w górę do je.qpego zlotego. . , b iorstwa" ot r zymująca dowody olx-e , obowiązana jest ozna- , 6. Zainteresowane ministerstwa w porozumieniu z Miniczać na nich w sposób trwały datę ich wpływ u. sterstwem P'inapsów mogą rozszerzyć obowiązek zaokrąglania ' 8. Za dat.ę wpływu dowodów wystawianyc h przez bank ,przez- przedsiębiorstwa, kwot zapisów na inne ich rodzaje ll,vaża się datę stempla banku (oddziału banku) doręczające , niż wymienione w ust. 3. go dowód . , ' § 15.1. Zapisy księgowe powi.nny być dokonywane w § 19. 1. P,o upływie każdego miesiąca, _ nie pó ż niejjedn<1k s posób staraD.nY, trwały , i czytelny (atramentem , ołówk ie m n.iż w ciąg u 1-4 dni, za p isy wni e sione do ksiąg rachunkowyc h kopiowym, d lllqopisem, pismem maszynow ym ). powinny być podsumowane. Łączne sumy- zapiSóW (obroty) : /2.. ' W księgach r achunkowych niedopuszczalne jest : popow inn y być wpisane do ksiąg rachl) l 1kowyc h w sposób przez ostawian,ie nie wypeinionych wierszy , chyb~ że wynika to widzia:ny dli! zap isów' księgow y ch (§§ 15 i 16). ze sposobu prowad zenIa księgowości; ' n iedopusżcza lne jest 2. Jeżeli sposób prowadzenia ksi ęg owo ści nie przewirównież zamazywanie, wycieranie, podskrobywanie bądż usnduje sumowania zapisów '(llsta l,a nia obrotów) na kontac h wańie innyII).j śrl()dkami dokonanych zapisów księgowych . analitycznych, wówczas zamiast łączny c h ,su~ zapisów "-w no- , § 16. Poprawianie błędnego zapisu może być d okoniln,e s i się ,na ' właściwe konta po uplywie ka ż dego miesiąca salda przez: zapisów dokonywa.nych , na tyc h konta ch w danym miesią c u. 1) . sk.r eślenie blG,dne j treści llib k woty i wpisanie treści § 20. l. Obroty i salda zapisów dokonanych Vi księga c h lub kwoty pr'awiclłowej w ten sp·osób, aby treś ć i kwotę 'rachunkowy ch wprowadza się do zes,taw ienia o brotów i sald. błędnego zilpisu można by fo odczytać, z tym że osoba Zestawi,enie obro tów i sa ld powinno zawierać , co najmni'ej: cl okonu jąca _ poprawki powinna stwi e rdzić wniesioną pol) na z wę [''adr e s przedsiębi orstwa; , pr awkę własnym p odpi sem (skró~em podpisu) oraz datą 2) [o k; popra wki , umies zczo n y mi obok zapisu po pr'a wione9 0 ; 3) s ymbo !e kont syntetycznyc h i analit y cznych; 2) wniesieni e zapisu korygującego (storno), przy czym w tre4) obr oty poszcze gólnyc h kont synte tycznyc h i ana lit yc zści zapisu korygującego należy wska z ać zapis ' koryg,ow i c h za p'o.szC7ególne miesiące rokll lub łącznie od po'Wany; storno nie moi,e być dokonywane za pomocą tz w. cZi) tkll roku do k Ollca każdego miesiąca we, wszystkich żapisu c ze.rwono-'cz.a rne go (zapis ks i ęgowy dokonywany pr ze dsiębbrst.,vach; , po tej samej str on:e korespondujących ze sobą kont 5) sillcFa poszc zegól nych kont syntetycznyc h i an'aiityczlicz bami dodatnimi i uj e mnymi). ' I1 vc h: § 17. 1. Zapisy w księgach r achunkowych p'owi nny być
- a)n a począ tek w ku - w pnedsil.ibiorstwac h kont y nuukomple tn e , tzn. że wszys t kie operac je gospodarcze, dokonane ' j iJ c ych dz,i ałalność; na dzień roz, poczę cia ?zialalnomiesiącu kalendarzowym, powinny być uwidoczni o'ne, chyś c:i ~ IN przedsiębiorstwac h no\vo pow s tałych; na ba ż e operacje gosp,o'da rcze określone w d'owodach obcychdz i eń rozp oc z ęcia likwidacji w przedsiębioTstwC1ch mimo zachowania n ależytej staranności pracy pr ze z komórkę lik 's idowanych; na d zie l'! ' post J wi e nia w stan upadło ks ięgo ,wości nie, mogły być jej wa,n e. ści spółdzielniach i sp ó łkach hand:owych postaw'i onyc h w stiln upadłości. 2. Zapisy księgowe powinny być dOKonywane w porząd
- h)na ostatni dzień każdego , mies i ćjca kalendarzowe go ku c hr o.nologicznym. Ponądek chronologiczny uważa si ę tak w p r'Ze dsiębiorstwach ' kont y nuują cy ch działalność; na że za zachowany , jeż e li operacje gospodarcze księgowane są dzi e ń zakończenia likwidacji w przeds iqbio rstw ac h z ~ódzialem przynajmniej na poszczególne miesiące kal f' nzlikwidowanvch; na d7'ień zilk0l1czenia postęp,owania d afżowe , jednak ewidencja środków . pieniężnych, dochodów ' llp adlościow~qo lub ll'~ hyl e n ! a upa d ło śc i - w sp ó l-' ze . spr'zedaży podl,eqający'ch opodatkowanill ora z i lo ś ci owa d1.ie lniach lub spó'ł kach h a nd lo wych postawionych w ew idencja rzeczowy ch składnik ó w majątkowych p owi nna być sl anupiid l ośc i. pro wadzona z podzial em na poszczególne dni. 2) w w / , <, Monitor Polsk i Nr 69 ------------------------------- -- 691 2. Jeż e li sposób pr owad ze nia k s i ęgowości nie przewi. d uje sumowania obrotó w kont a'nalitycznych, wówcz as w zes taw ieniu obro lów i sald. wy ka zu je się sa l~ a na k oniec każ d ego miesiąca kalendarzowego. W odniesiehiu d'D ni eklórych grup kont analitycznych rzeczowych sk ł<;łdnik ów maj ątko wych (np. d o konta śr odków trwał y
- ch)można zanie c h·c: ć comi esi ęc znego . spor{ąd za nia zest.aw ienia obrolów i sa ld pOd warunkiem, Że przez sumowanie na odpowi.ednio oznaczonych t aśmac h maszynowych lub w ihny wiar c godny i s~ravi'dz al n y sposób zostimie zapewniona pr a widł o wość sald na tych k ontach. ' 3. Zestawienia obrotów i sald kont syntetycznych i ana';, litycznych powinny b yć ze s obą wzajemnie uzgodni one. Obowiązek uzg-odnienia d-otyczy także il ośc i owe j e wid enc ji rzeczowych składników majątkowych, k tórej zapisy powin.·q b yć uzgodni one z zapis ami w ewidencji il o ścioi.vo - w artościo, w eJ nie rwd ziej ni ż n.a k oniec każdego kwartału. 4. Zestawienie obro·tów i sald powin no być sporZądZOO1~ przed upł ywe m terminu Lls talo.n e go dla sporządzenia spraw ozda n ia fi n a.ns-o vj ego, a je że li na koni ec miesiąca obowi ą zuj ące w tym zakresie
nie przewidują 'sporz ądze n ia s prawoz<:lan ia (inans oweg-o -- ni e pó ż niej ni ż w c ią gu 14 dni pó upływie mi esiąca. R o zd z i' a ł . ~. Otwieranie l zamykanie ksiąg rachunkowych. 1. Ot warcia ksi ąg rachunkoWych d okonuje SIlą " w edlug stanu akt ywów i, pasywów na: . 1) p oczątek Tok u -- w pr zecls iębi·ors twac h kontynuujących § 21. d z iałaln ość ; 2) (!Zie!'1 r ozpoczęci a likwida cji , ust alony w zarządzenIu o likwidacJi -- w przedsiębiorstwach likwid owan yc h ; 3) d zie ń postawienia w stan upadłości; ust al·ony przez wła ś c i wy s ąd ~ \Al spółd ziel nia c h lub spó łk ach handlo wych po stawionych w stan u pad łości; 4) dziel1 r ozpoczęc ia d z iałalności -- w p rzedsię bi or st wach nowo powstałych . . 2. J e żeli na d zień rozpoczęoia działalności; o k tórym m'owa w ust. ~ 'pkt 4, pr ze dsiębiorstwo ni e posia{la ani s kład ni ków maj ątkowych, ani zohow i ąz ań, otwier a (mo księgi rachunkowe ,·.,edług s ta n u aktywów i pasywów na dz i eń ot warda rachunku ro zliczenr.ow eqo. § 22. Stan aktywów i pasywów, będ ący p odst awą ot 'warc:ia ksiąg ra chunkowych, powinien 'wyn ik ać: 1) z bilansu wraz z zalącz nikami, o których m owa w § 82 ust. 9 (w ra7,i e ' potrzeby po d OKona ni u , pr zekształ ce ń określonych ptzepisami szczegó ln ymi), sporządzone go na koniec poprzedniego rok u sprawozdinvcze go i złoż oneu o do zatwierdzenia -- w pr zeds ię biorstw a c h ' kontynuując yc h ~ działalność; , 2) z bilansu wr·a z z załącznikami, o których mowa w § 82 ust. 9 (w ra.zie potj:'z eby po d okonan iu pr zekształc e ń . ;ok reślony ch przepisami szczegóinym i), spornąozonego na dzień r ozpoczęci,a likwidacji i złożonego do zatwierdzen ia --. w przedsiębiorstwa c h likwidowanych bądż s p'or zą dzon e g-o ha d zieil postawienia w _. 'stan upadłości ' - w s pó łd z,iel'nia chlub spólkach h andl owych postawionyc h w s tan u pad łości; 3) .z wycenionego spisu z n atury skł adn ików m a jątkow yc h li wykazu nal eżności i zobowi ą zuJ1. sporząd zo ny ch na dZ'i e ń rozpoczęci a dzi~hl!ności w pr zedsię bi orstwach no'wo powstałych. _. §23. Otwarcie ksiąg rachunkowych polega na w pisaniu stanu akt yw ów i pasywów, ustalon ych zgodnie z przep isami §§ 21 i 22, na konta oraz do .z esta wie nia obrotów i sald. Zapis-y księgowe związ·ane z otwarciem ksiąg rachunkowych wnosi się na konta syntetyczne zakładane odrębn ie na każ ~y rok. Można natornia's t z:aniechaĆ: zakładania kont anali- Poz. 340 t yczn yc h odrębnie na każdy rok, pod warunkiem jednak, :!e zapisy księgowe d otyc7. ące r óżn ych lat będą od s[e'bie wyr a ź n i e oddLielone przez pod kreśl enie obrotów roku ubiegłe g-o i wpisanie sa ld pocZątkOVi yc h poniżej podkreślenia. § 24. L Otwarcie ks iąg rachunk-owych powinno być d okonane: 1) . w przedsiębiorst w ach l,wntyn uując yc h działalność ,- w ciągu dni 14 od d aty z łoż enia d·o zatwierdzeni'a sprawozd ania finans owego sp orządzo nego na ostatni d zie ń -r oku poprzedniego; 2) w pr zs-ds iębio rstwac h likwidowanych. w ciągu dni ' 1.4 od daty s por ządze nia bilansu na dzień ro i.poczęcia li k widacji, a w spółdzielniach lub spółkach ha ndlowych p ostawi onych w stan upadłości -- w ciągu 14 dni od daty s porządze.nia bHansu na dzień otwarcia upadłości; 3) w pTzeclsięłYim s twac h n owo powstałych -- w ciągu dni 14 od daty, na którą prze pr·owad zono inw e ntaryzację, a w wypadkach ok r eślon)."Ch w § 21 ust. 2 - w ciągu 14 clnd od on ia otwarcia rachunku rcrz!iczeniowego. 2: Uwzględnienie w otwarci u ksiąg rachunkqwych zm ian w p-ro\V1adz-onych przy zat wierdzeniu sprawozdania finansow eno ,p-ow[nno b yć dok onane w ciągu dni 14 od 'daty za· twi e,r dzenia sprawozdania finansowego. § 25. 1. Zamknięcie ks:iąg rachunkowych pO\Viinno 'być d okona ne: 1) n a osta tni d zień każdego r oku -- przez przeds ię biorstwa k ontynulIjące s wą działalność; 2) na dzień poprz edz ający dzień ro z p ocz ęcia lik widacji. ustal emy w zarządzeniu o likwidacji, oraz ' n a dzień UIkońc zenia likwida'c ji przez przedsiębiorstwa posta,wione w st an - likw idacji, bądź na d zi eń poprzedzający d z ień ogło52'c.nia upadło ś c i ustalony postanowi eniem wła ś c i wego sądu ora z na d zień zakoń cze nia postępow ania upadtościowego lub uchy lenia upadłości, je ś li chod.m o spóld 'lJiel nie lub spółki ,handlowe postawione w stan upa dłoś ci . J eżel i . między dniem rOz poczęcia likwidacji lub wszczę cia postępo wa·nia u padl o ściowego a dniem ich zakończenil! przyp a,d a koni ec poku; pr z edsiębiorstwo, które znajduje Się w . stanie likwidacj i lub W st osunku do któ rego toczy się postę· powa,n ie u-padłości-owe,- dokonuj e zamknięcia ksiąg także na osta tni dzi eń r ok u. . . § 26. 1. . Zamknięcia kont ' syntetyczp.yc h dokonuje się p r:r.ez podkr eś lenie obrotów, wpis<1nie pod li ni ą sum obrotów i podkreślenie Sllm. 2. Zamkni ęc ie kont · anal itycznych w yma ga, obok dopeł n ieni a warunków określonych w ust. 1, r ównie ż w pisania sa lda Il0 ń ć o lNego . 3. Jeżeli sposób prowad zenia księ gowości_ nie przewiduje sumowania obro tów kont anillityczny cIJ, zamknięcia kont d oko n'uje s 'ę przez wpisanie sald oraz ich podkreślenie·. § 27. Z amk nię cie ksiąg ra ch unkowyc h powinno być do-· . k onane . w ciąg u 30 dni od -claty zatw·i erclzenia sprawozdania fina ns·owego. . . 2. .D Z I A Ł III. I NWENTARYZAC JA! Rozd z iał 1. Spis z natury rzeczowych i pieniężnych \ składnik.ów majątkowych. § 28. Inwe n taryzac ja polega 'na : 1) ustaleniu w dr odze spisu z n'atury rzecZywistego stanu il o śc i owego wszystkich r:zeczowych i pi e niężnych sklad~ ników majątkowy c h. pozostających w dyspozyc ji przedsiębiorstwa, zarówno objęty ch ewid e ncją ks i ęgową. jak i doty ch czas , ni ę ewiden cjon owan ych (}rilZ bez wzglę 4 u na to, czy skł<lclniki te są w u~y ci ll, czy n ie ; Mooitor Polski Nr 69 - 692 - Poz.'3 40 inn e skła,dn,iki , środków oowtowych, ' jak specj a ln e wart ośc i artystyczne, książki i c zas opisma"o g um ie nie, tymczasowe budynki i , urządzenia budowy itp. ,
- c)ma te r ialy, maszyny i urz ądzen ia d o m o n tażu oraz ich części , zak u pione ZEj środków pr zeznac zonyc h na 'finans ow anie in westyc ji i remontów ka pitalnych,
- d)rozpoc zę t e inwestycje i remonty ka pi talne; 2) pi eniężn e sUadniki mają tkowe, tj. gotówkę W kasie, czek'i i weksle. 2. Obowiązek spisu d o tyczy tak że środków nie sta,11'OwJących w łas ności pn.edsiębio'rstwa , jeie li są one na pr ze chowaniu l ub w u żyt k owa niu przedsiębio r stwa, np . mat e riały p o.sl.awione do dy s pozycji dos tawcy, śr odki d zie r ża"vione , depozyty; w y roby sprzedane , a nie odebrane itd. , b ądż ' je że l i są przyjęte do prze'robu. '3. Spis z natury p owinien być ' tak zorganiżowany " aby n orm aJnacłzial,alność przeds.iębio t stwa w za s a d zie n ie doz.na- i, ł'a przerw. § 35. R z e czywistą iJ.oś ć spisan ych z natury rz e.czowyc h l p Ieniężnych składn i ków majątkowych ustala s ię przez dokładne pr ze lic zenie , zważenie Inb zmie.r ze nie. Stan rzeczowych składnIków majątk'owych przechowywany c h w opakowan iu mo że być okreś l o ny przez prze liczeni e jednak owyć h opakow a ń i u\tv'żględnienie ich za war tości". pod warunkiem, że opak owani e znajduje się w stanie nie naruszon ym oraz. ż e wości . dokonano ,\vyrywkowe j kon troli zawartośc i opako wail, 3. P.lzeris ust. 2 nie dot yczy inwentaryzatorów będą-' • § 36 . .1. Il ośc iDwy " st an r zecz.owych skła c1n ików ' mająt cyc h pra cownikami c1ział n ks i ęgowości . ko wych maga zy nowanych w zwałach oruz malow iHtośc i o 4. Dla uł a tw i enia i terminow ego ukończen i,a pra c ko miwych id f)żkic h, a za jm u j ącyc h wiele m iejsca, ok reśla się sj i inwentary zacyjnej \'L., większyc h lub w wielDzakładowych na podstawie oblic zeń techll1icznych (np, według obmiarów przedsiębiorst wach ci y tek ta r moż e ' , po\v ' olać podkomisje ini jedn06tk owego c ię żaru obję, tościowego). 'w e ntaryzac yjne: 2. ' Je że li wie l kość zapa s u ustDla się t y łko na podstavvi e 5. Za w ła ściwe i terminowe przeprowadzen ie s pisów ' obli cze ń te'chnicznyc h lub os zacowan ia , n ależy je pr zepro ~ z na tury odpowiedz,iałni są dyrektor przed s ię bi orstwa o'r az wadz ić z należytą d okładnością pr,z ez sił y fachowe, p owolaprz ewod nic zący. k omisj i inwentaryzć1Cyjne j. ne przez przewodniczącego, komisji (.podkomi,sji) inwentary§ 3 1. 1. DyrektDr zjed noczenia mo~~e de]e9!)\vać' dodat- " zacy]nej spośród _p ra co,w nik ów pr zeds,iębi orstwa, ' a w ra zie 1,DW O do składu ' komisji inwen tar yzacy jne j osoby s,p oza braku pracowników o od))'o,w iedn ich kwalifikacjach - przy p rzecls ię biorstw a. ' udżiale zaproszOlilych rzecz'o,znawców. Obli czenia t echniczne 2. Zj e'd noc ze,nie usta la corocznie: pOWin ny b yć uwidocznione na ar kuszu (karcie) s pisowym
- l)wykaz przedsiębiorstw , w któr'ych do składLl kamisj,j inlub w sp ecja lnym załączniku, przy czym powinn y one b yć \\;e ntar yzclcyjnej powin ny w c hodz ić osoby sp oz'a przedpodpis ane przez osoby przepro,waclza j ące oszacow anie. sięhi or st w a; 3. \oVlaściwi minislrowie mogą z ę,zwo lić w wypadkac h 2) wykaz rzeC7.owych składników m ajątko, wych , których u zasadni'on yc h Wla;ru nkami produkcji na szacunkowe us tal as pis powinien b y ć p'r ze pro\~' adzony przy'udziale osób clenie :z.upasów produkcji 'w toku. le'gowanych sp'oza pr zed si ę biors'twa . ~ . Jeże li ilościowy stan zapasów n ie m o że b yć ustal o3. Osobami dclegow anym! do pr ac w komisjach inwenny w dI'Odze prze liczenia " zważenia lub zmierzeni a ani w taryzacyjnych.' mDgą b yć pra cDwn icy zjednoC7.enia b ądź' il1d.r odze o,bli czer'i te shn icznyc h, ', wła śc i w i mi.nistrowie ' o~reśłą 'I1 yc h pj'zeds i ębiorstw zgrupowan ych w zjecllloczehi'u. s p,o sób i.nwentar yza€ji tych s k ładni ków m crjątkowych sto§ 32. 1. . Vlr u za sadnionyc h wypaclkac'h k omis ja inwensown ie do w a runków bmnż,o w: yc h. t aI; yzacyj.na dz ie łi teren przedsiębiorstwa na pol a spisowe . § 37. , 1. Przed r ozpoczl~cie m. spisu z n'a tllry osoba od,Jo2. Vo/ celu przcP,f'owadzenia spisu z natmy 'na polach wie.dzial na za całość ,j sta n sk ładnikó w maj ątkowyc h pow in s pisowych komisja (poclkomisja) inwentaryzacyjna powołuje n azłoźyć pisemne oświadczenie s twierdzające, że wszelkie I<i lkuos'obowe zespoły spisowe. ' Zespół spisowy powinien ,dowody przychodu i r ozchodu in wentęryzowanych s k ł adni s kładać s ię przy najmn ie j z 2 os ób. Listę kand ydatów na k ów zostaly ujęt e, w e wide nc ji il ościowe j or az przekazane c zło nk ów :zespołów s pisowych ustala ' d yr ektor przecl~iębior d,o działu księgowo ś ci. , , 'siwa: Q: Prże, d ukończeniem spisu z n atury .osoby dokon,uj ąc e licze n ia , waż enia, pom\arów i oszacowa,n ia sk ł adników ma§ 33. przy ustalaniu składu os'obowego zespołów spisoją tkowych nie mogą byC inf ormowane" o , wielko śc i zapas ó w w yd>- naleźy pr z estrzegać zasad y, aby w skład zespołów t ych- składn ików , wyni!<.ającej z ewidenc ji. , w chodzili pracownicy o nale ~y tych kwaHfika c jach ; n ie 111'03. liczenIa, ważenia l poiniaJ'ów składników majątko ' gą t.o być jednak praoowIlky odpo,w iedzialni za sta n składni w ych , 'ora z wpisu d o IłTkuszy (kart) s'p is ów z natury (§ 40) 'k ów mają,tk1owych, które mają być .. ob jęte spisem z aat \lfy. d okoouje c'złanek zesp'ołu sp isowego w obecnDśc i osoby odI§ 34. 1. Spis em z, natury należy objąć: powiedzialnej za cało ść 1 stan składników majątkowych (np. J) rzeczowe składniki majątkowe: magazyniera) lub o-5'oby przez nią upoważn ionej.
- a)zaliozon e do środków trwałycp,
- ib)zaliczone do środków obr otowych , tj . ma teriały (su§ 38. ,Z chwilą wzpoczęcla ' spisu oz; na't ury na polu spisor owce, półfabr yk aty obce, 'paliwo, częsC! zapas,o we wym nie .wolno na tym polu przyjmować lub wydawać sk.ład maszyn i ur zą d ~e ń" opak.owania itp ,) , pr zedmioty ni e - ' ni ków majątkowych. Qdyby ze względów technicwo--rucho- ' t rwale , odpad ki, in wenta rz żywy , p ó łfabrykaty i pr owyc h było to konieczne , wówczas naJe ży zawiad'omić o tym dukcja w -tok U, wyroby gotowe, towary, ewentualn ie pr z.ewodni cz ą cego komisji (podkomisji) inw entaryz ac yjnej, 2) w yce nie rze czowych składników mają tkowyc h; 3), uslilł e niu oraz wyjaś n ie niu ilościowych i wart ościowych r óżnic międz y rzeczywistym stanem skład n i ków a s tanem w ynikają cy m z ' ksiąg rachl1!Ilkowych pr zed si ę bior li twa oraz odpisa niu tych r óżńic zgó dnie z o bowiązują cyń1i prze pisami; , ' 4) us ta len iu i u7~l oclnieniu rozrachunków i r oz li czeń przed-_ si ę bi orstw a oraz odpisaniu ewentu alnych różnic. § 29. Dyrektor przedsię ł-i orstw a wydaj e s zc zegółową In str ukcj ę inwentaryzdcyjną na podstawie przepisów nin ie jszego z a rządzenia oraz prze pisów bran żowych. § 30. ' J. Dy-rektor przedsiębiorstwa powoluje koinisję inwentary z a cy jną, której zada n lem jest przeprowa,dzanie spis ów z nat my rzeczowyc h j pieni ężnyc h składnikó ,v majątko wych o;r az wykonanie czynn ośc i określonyc h w § 47 . Uc z bę członk ów komisji i sk ł ad osobowy , ustala d y rektor przedsię bi orstwa na wniosek głównego ks'iqg'o'ivego. Do przeprowa(lżani,a iil wentaryzacj i innych n iż rze czow'e i pieni ężne s kład ników majątkowy c h zobowiązć1,ny jest główny ksi<;govvy lub osoba przez 'nie90 wymaczona spośród pracowników dzi ału k sh:qow'ośd prz ed si ę biorstwa . ' 2. Na c7.e le , komis j i i n wentaryżacy jn ej j ąko jej prze wocfnic?"ący stoi wyznaczony przez dyrektora prz eds iębior st wa , pracownik na stanowiskn kierown iczym; nie może nim b y ć , jednak {jłówny księgowy ani prac,o wn ik d zi,a lu księgo / MonH(}I Polski Nr 59 ___________________ P,oz . 340 ------------------------------- który fiwżel!:ancąd 'l:k, aby ~rzyj~:t'ie lub vvydilnie ,sk:!,ad:a:i'l.:ów 1. 'lu.tury .i s;twl'€Hl :luI1~ llste'fkj w Y",l'~'rf's:ie lHi'\gazyno'<)i"ani'a , rnajątkowycn uWt:~iędn.k w spis:e na lłBdstawie{liill.\'(%lU 'k <ffiserwiicj,i s:kl.ae!'tilików m<l}ąlkBwydi jt!~. pnyj'ęóia kro wydania , § 44. 1. W razi~ stwierdzenia, że WarŁ8Ś( spisywan ych §, 39. L Jeżeli spis z natury skłiHlników IDiljątkQwych rzeczowych składników majątkowych zmniejszyła się wskuniemnie być prze.prGwaaz'8'ny w tec~nym duj;\:!, spis może tek z:e'jJSucia lub zniszczenia całkowi'tego !LiG częściowego być rozpoczęty pTZ'ecl termiaem in w.erFtaryliKj:i , .al Z<lKońc.w (np, "'('skUl-ck diugotrwa'le.g o luu niewiaściweljo przechowyny po tym l«"Tminie, jednak sfJis'l Ratary pHKlLikcji w to\ku wania) bądź zmalała 'z innych przyczyn (np. hra'k możliwo {łGwi'llien by( każ0(10rGlZO ,wo rprl1:eJ:lfGWadl.,on.y.. i za;kończo'll.Y ści 'W-ykorzyst,ania zgodnie z -!Jienvotn y:m pr zezńaczeniem, w ol'liu k'oitcz4'cym rnj{~5iąoC. brak moż'liwości 7:bytn itp ,j, Di!lleży składniki takie spisać na 2. Dane spisu ,z llGlhuy należy 5kory~@wiilć o udO'knmencd,r-ęJ}nycharkl1szach ('ka'r tilch) spisów z natury. tGlwa,n e pTzycho.cty i rozd:w::ly, doo..OOl.ane w okresie Rtiędzy 2. W loku inwentaryzacji rzeczo'w ych skladnikew mac!lniem, na który pTZY13adał ierm:iminwent.iitryzilli:ji Sik:laclil'lljątkowych należy również do;wnać oceny przydatnośc i tych ków :majątlk'owycli\, a dniem s;~i su. s'k.~'$.dn'ików, , pelegającej w slnególności na ustalenIu i wy§ 4D.1. Spisy z natury rzeczowych sk!iid.nikGW m.aj~t ClZiiel enill na osohnych arkuszach (kartach) spisów z natury k:0""")Th powinny być do:konane na ,,-r'k.nsZ iKh bądź g,iildzielluh na arkuszach zbi0TCZych spisów z natmy bąd'Ź VI innych nych clla każcl-ego skiardnika :KaTta.ch, zawleUlJących CD najzesŁtnvienil1ch: rnni.e j następujące dJ.ne: 1) inwestycji rozpoczętych, które zostały wstrzymane, oraz 1) nazwę przedsiębiorstwa (nadruk lub odcisk pieczątki 'Nh'lSzyn i urządzeń inweslycyjnychzbędl'lych, nie oddaJirmO'.",
- ej); nych w obowiązujących tęrminach do montażu 'bądz 2) <nazwę łuh ~nL\mer pola spis0weg'0 GiraZ określeni e maeksploatacji; gazY'l'lll, skhHiowiska, skJ.q~u itp.; 2) środków trwałych zbędnych oraz trwale nieczynnyc'hi 3) nT kolejny arkusza {karty) CHZ oz,uaczel'l:i€ uni'em. ożli 3) zapasówśro'Clków obrotowych oraz materiaiówinwestywiające zamianę arkusza lub karty (;f!,!~r 43GKt,pis przewod.cy}nych. zbędnych lub naumiernych; nkii!:~cego komisji iB.w-eB.taryzacyjnej); 4) Jleczowych składników majątku zakupIonych, lecz nie 4) datę ' spisu; przyjętych (środki w lTa,k cie odhioru prwz komisję lech5) .nr k{)lejny p<'JZycji (dotyczy arkusza spisli); " nicLn,ą, zareklam.owane i postawione do dyspozycji do6) nr inwentarwwy; nr symbolu indeksu maleri.:ll,ó w, wystawcy itp.); ,obów, {owarów, nr zleceni·a -p rG>dukcyjnego Hp,; 5) zap'dsów ,pTGdukcji nie zakończonej, zakwali'fikowanycn 7) sz'czególowe Gkreślenie przeclmiGl'tu j,nv;,entaryz,OWi!lolllegoi jako braki naprawialne oraz dotyczących prodnkcji S) jednostkę miary; wstTzymanej hra zaniechan-ej. 9) ilość stwie.rdwiną w:czasJe spisu; . § 45. 1. Spis z ndtuTy powinien być porddany vvyrywko10) imiona, nazwiska i podpisy osób clok:GiIlują-cych spisu; wej kC'mtroli. zarówno co do z[Lpelności, jak i prawi'dłowości 11) cenę za jednostkę miary.; spisu przez przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej lub 12) wartość wynikającą z pomnożenia ilości składnlków konlroleró\'\l przez niego wyznacz'ol'lycn, Na arkuszu '(kaTcie) majątkowych stwierdzonej w czasie spisu przez cenę je'dspisu z nutury ko,ntroIeT Z1UnaCl,a .pozycje, które zostały skcm.noslkową; . trohnvane. 13) imi,ona, nazwiska i podpisy osób dokonujących wyceny.; 2. W razi~ stwierdzenia w toku ko;ntrcl'li lub w póiniej14) imię i nazwisko osoby odpowie,dzialnej za stan zapasów szym termini,", że spis z nalury w ,całości łub w części 1;0oraz jej p~dpis złoi,o,ny na dowód zupełności i zgodności stał przeprowadzony nieprawid1owo, przewaclnkzący kon11s pisu ze stanem w naturze oraz na dowód niezgloszenia sji inw~ntaryzacyjn'ejooowiązany jest zarzą.dżić p(').rlowne żadnych zastrzeżeń do zespołu spisowego. 'PlfZf'prow.adzenie całości lub od povviednie j cz-ęści spisu z ,RiItury. ~ 2. Arkusze {karty) spisów z natury od momentu ich p,onumerowania traktuje się jako dowocTy ścisłego zaracho§ 46. 1. Głól.vny księgowy zarządza wycenę składników ' wania. Ponumeto1N1mie <łrkuszy (kart) spisów oraz oznaczenie majątkowych ujętych na arkuszach (kartach) spi:su i ust.aleiW sposób uniemożliwiający ich zamianę powinno nastąpić nie łącznej wartości ich grup e1l':idencjo-llowanych na poszczeprzed wydaniem arkliszy (karl) spisów członkom zespolów gólnych kontach syntetycznych w dTGdze podsumowania wy, spisowych. Za pra\\: : dłowe rozliczenie się z otrzymanych ce.nionych arkuszy (ka,r
- t)spisu. Ustalenie łącznej wartości przez zespoły spisowe arkuszy (karl) spisów odpowiada prze- _ grup sklaclników majątku może r::ównież nastąpić w drodze woodniczący komisji inwentaryzacyjnej. sporządzania zbiorczych z'8stawień lub w innej formie (np. § 41. ATkusze spisów z natury sporządza się odrębnie sumowanie na-odj}owiednio oznaczo-nych taśmach maszynowych.). . dla składników powierzonych każdeL osobie odpO'wieclzialnej za całość i' sl,a,n tych składników. Na odrębnych arkuszach 2. Można jednak: ujmuje się także obc~ składniki majątku (ma teriały once 1) zaniechać wyceny rzeczowych składników .majątkowych otrzymane do przerobu, wyre,b y sprzedane, lecz nie odehrane na arkuszach (kart'a,
- ch)spisu, jeżeJiskiadniki te są uj~ przez nabywcę itp.). te w księdze remanentów, pTowadzonej zgGdnie z ZGlsa§ 42. Dane na arkuszach (kartach) spisów z natury wpidamJ uproszczonej ewidencji maieridlów i 1:owa.rów.; suj e się atramentem, długopisem lub olówki-em kopiowym. 2) Z:li zg,odą właściwych mirristrów ni-e dokonywać wyceuf'
§ 7slosuje się odpowiednio.
skł<idników majątkowych ujętych naarkus:za·c h (kartiilsl~3 §
- Przy dokonywaniu spisów z natury rzeczowych spisu, jeżeli w zbiorczych zestawieniach wyników sp:i su składNików majątkowych stosuje się nomenklatur~ przyjętą :ujęte będą wszystkie spisane .składniki majątku z okredla danej branży 'według indeksu materiałów, wyrobów, tośleniem ich ilości, ceny i wartości. WitrÓW, środków trwałych itp., .a w razie braku indeksów
- Przepis ust. 1 nie dotyczy składników kontrolowanych według nomenklatury używa nej w księgowości; również ilowyłącznie wartościowo (np, towary w detalu), których wyc ści powinny być wyrażone w tych samych jednostkach miacena powinna nastąpić równocześni'e ze spisem z n.atLlry. ry lub wagi, w jakich są ujmowane . w ksi~gow05c'i.
- Główny księgowy ,zleca ustalenie r0lni c inwentaqr
- Po ' zakończeniu spisu z natury zespoły spiso-we s1'0- z.acyjnych (niedoborów i nadwyżek) wynikających z porówrządzają sprawozdanie ojllisowe, zawierają c e iloŚĆ i nr arnania ilości i warrości poszczególnych .składników ustalonej w t oku inwentaryzacji z ilością i - wartością wynikającą kuszy (kart) spisó,.'\' z natury. ilość pozycji na poszc7.ególnych arkuszach, poprawki na iłrkmszach (kartach) spisów z' ewidencji tych składników. , .. 'j Monitor Polski Nr 69 -- ·694 '-' Poz. 3ĄO ----~----------------~--------~-----
- Różnice, o których mowa w ust. 4, należy ując w ze- , dzenia oraz numery arkuszy, o któ rych mowa w ust.
- stawieniach liczbowych sporządzonych w sposób zezwalający Kłauzulę podpisują członkowie zespołu sprawdzającego dane na ustalenie łącznej sumy różnic inwentaryzacyjnych ż poksięgi inwentarzowej biblioteki oraz osoby odpowiedzialne za działem jej według poszc zególnych kont syntetycznych przecał,ość i stan bibHoteki. widzianych w branżowym planie kont oraz według os6b od. §
- Przedmioty nietrwa!e wydane do stałego użytkowa powiedzialnych stan powierzonych ich pieczy składników nia określonym pracownikom przedsiębi~rstwa (odzież, narzę majątkowych. dzia itp.), jak też .inne składniki majątku wydane poza przed
- Zestawienia, o których mowa iN ust. 5, należy sposiębiorstwo (n~. ch~łupnikom, na wystawy, targi itp.). mogą rządzić w sposób pozwalający na stwierdzenie powiązania być inwentaryz,owane w sposób uproszczony; "sposób ten poposzczególnych pozycji zestawienia z pozycjami arkuszy spilega na porównanilU stanu składników majątku według dasowych (kartami sp'i su). na których podstawie zostało ono nych ewidencji z dokumentami zawierającymi pokwitowanie sporządzone. ich pobrania (książeczkami narzędziowymi, listami wydanej §
- Komisja inwent1aryzacyjna ustali przyczyny -ódzieży itp.). pod warunkiem jednak wprowadzenia systemu powstania różn i c ,i nwentaryzacyjnych rzeczowych i pienięż nie zapowiedzianych kontroli stanu posiadanych składników nych składn:ików majątkowych w protokole, w którym pomajątku przez poszczególne odpowiadające za . nie osoby. . . stawi także umotywowane wnioski co do ich przeksięgowa~ Kontrola ta powinna być dokonywana wyrywkowo z częStO nia lub odpisania w księgach rachunkowych. . tliwością i w zakresie zapewniającym właściwą weryfikację
- p.o przeprowadzeniu spisów z natury przewodniczqcy danych ewidencji. komisji inwentaryzacyjnej. sporządzi sprawozdanie zawiera§
- InwentaIj71zację rozpoczętych inwestycj-i i remonjące ocenę w)'nikó'w spisu oraz stwierd;one usterki w zakretów ka,p italnych należy przeprowadzać w sposób umożliwia lSie magazynowania, konserwacji, znak owania itp. skladników jący skontrolowanie prawidłowości ewidencji księgowej : majątkowych .. Odpis tego sprawoz.dania dołącza się do oryprzez porównanie ze stanem rzeczywistym. W szczególnoś- ' ginału roczneg'O s-prawozdania finansowego przedsiębiorstwa. ci należy stwierdzić: §
- Inwent a ryzację rzeczowych składn i ków mająt 1) czy nie ujęto na kontach inwestycji rozpoczętych ma'kGwych, które przejściowo znajdują się poza przedsiębior teriałó,v wydanych, lecz jesźcze nie zużytych na cele stwem, jak np. środki trwałe wydzierżawione, materia ł y odinwestyc y jne, lub części maszyn i urządzeil wymagają, _.dane d·o przerobu, materiały w drodze itp ., przepr o wadza się cych montażu, le.cz do montażu nie przeka zanych; . vr :: ez szczegółowe sprawdzenie odpowiednLch dokumentów 2) c zy na kontach inwestycji rozpoczętych nie figurują z danymi ewidencji. dnwesty cje zakończone;
- Pr z edsiębiorstwo, w którym znajdują się rzeczowe 3) czy rz ecźywisty stopień zaawansowania inwestycji lub. składniki majątkowe nie stanowiące jego własności (§ 34 remontów kapitalnych 'odpowiada stanowi wynikają ust. 2), obowiązane jest zawiadomić . o wynikach inwentarycemu z księg owości. :wcji wymienionych składn i ków ich właścicieli. §
- Inwentaryzację gotówki w ,kasie, czeków obcych §
- Właściwi ministrowie lub działający z ich oraz weksli obcych przeprowadza .się przez protokolarne upoważn-ienia dyrektorzy, zjednoczeil" mogą zezwolk w uzasprawdzenie ich stanu rzeczyvdstego,po-równanie ze stanem sadnionych wypa,{ikach na przeprowadzenie " inwentaryzacji wynikającym z dz-i ennego raportu kasowego lub z ewidencji - środków trwałych według ll;proszczonych zasad. Upro~z czo czeKóW, weksli itp. oraz ustalenie i wyjaśnienie niedoborów n~ 'zasa,dy inwe ntaryzacji środków trwałych mogą być stosoi nadwyżek. . wane nie częściej iliż co 2 lata. 2.
§ 47mają odpowiednie zastósowanie.
,
- Inwentaryzacja środków trwałych we.dług uproszczo-' §
- Inv;entaryzację środkó.w pieniężnych na ran1'ch zasad polega -na sprawdzeniu prawidłowości ev,r idenc'ji chunkach ban1~owych, kredytów bankowych oraz rozraksięgowej środków trwałych przez bezpośrednie p.o,[ó""nanie chunków przeprowadza się przez ustalenie ich stanu wyni-' / danych ewidencji ze stanem rzeczywistym oraz na ustaleniu kającego z ksiąg rachunko'w ych o.ra.z uzgodn ienie: - i wyjaśnieniu róŻriic ilościowych. l)z bankami-ws zelkich rachunków i kredytów banko~
- Ujawnione różnice (niedobory, nadwyżki) ujmuje się ,vych, jak . równ i eż należności i zobowiązań regulowana odrębnych arkuszach (kartach) sp-iso,," fch. f>rzepisy • nych w trybie inkasa bankowego oraz finansowania ..'§-§ 37-43 stos.uje się odpowiednio. inwestycji; 4, Fakt ' dokona,n ia sprawdzenia oraz d.ata sprawdzenia 2) z organami finansowymi - rozliczeń z budżetem z typowinny być stwierdzone podpisami członków iespołu spisotulu wpłat z zys!<.u, podatków, oplat itp.; wego oraz osoby odpowiedzialnej za dane środki Uwałe na 3) z instytucjami ubezpieczeń ro zrachunków z tytułu urządzeniach ewiden'Cji analitycznej środków trwałych (na ubezp i eczeń społecznych, mają tkowych i osobowych; poszczególnych kartach środków trwałych, "w rejestrach itp.). 4) z odbiorcami l dostawcami - rozrachunków nie regulo§
- Inwentaryzacja książek, czasopism i innych druwanych w trybie inkasa bankowego; ków wchodzących w ' skład biblioteki 'przedsiębiorstwa mOŻe 5) z innymi kontrahentami - wszelkich innych rozrachunbyć przeprowadzona według utpPOszczonych zasad. ków.
- Inwentąryzacja książek, czasopism i innych " druków
- Uzgodnienie stanu środków pieniężnych na rachunwedług uprosz!\:zonych zasad polega na sprawd zeniu prawikach bank-owych i kredytów bankowych przeprowadza się df-owoś'ci ich ewidencji przez porówncmie zapisów w księdze bieiąco, na podstawie otrzymywanych wyciągów z rachunm;'veiltarzowej ·bib]j.oteki ze stanem rzeczywistym oraz z karków banlwwych. W razie stwierd zenia niezgodności przedtami książek lub kartami czytelników oraz na wyrywkowym siębiorstwo obowiązane jest .zgłosić je bank.o wi oraz wyjaś sprawdzeniu zgodności zapisów w kartach książek lub karil.ach czytelników ze stanem rzeczywistym: ' nić różnice.. Ponadto przedsiębiorstwo jest obowiązane pot,wierclzić zg.od ność sald rachunków bankowych podanych .
- Stwie rdzone w czasie . inwentary zacji niedobory lub przez bank na koniec os t atnie~o dnia każdego roku oraz n a dwyżki powinny być ujęte , na odrębnych ,a rkuszach, zawieuz g 6chlić stan należności i zobowiązań inkasowych podanych T-ających " wszelkie dane przewidziane w księdze inwentarzoprzez bank na 'Ostatni dzień każdego kwartału. wej bibliot eki.
§§ 37.-43 stosuje się odpowiednio.
- W księdze inwentarzowej biblioteki po os tatniej wpi
- W celu uzgodnienia stanu rozrachunk ów z organami sanej poz ycji należy zamieś c ić klauzulę stwierdzającą dokofinansowymi oraz z instytucjami ube z.p i ec z eń przedsiębior nanie sprawdzenia w na turze dan y ch te j księgi, datę sprawstwo ustala ich saldo or az pr ze dsta w ia je" tym organom za Monitor Polski Nr 69 - 695 d instytucjom do potwierdzenia na p,iśmiej obowiązek wyjaś nienia r'Gżnic ciąży na obu stronach.
- W celu uzg'od ni enia stanu rozrachunków z dostawca- mi i odbiorcami, nie regul,owanych w tr\.:hi'e inkasa bankowego, przedsiębiorstwo"wierzyciel ma obowiązek wezwać przedsiębiorstwo-dłużnika do potwierdzenia na piśmie zgodnoś ci salda, przesyłając;: wykaz pozycji składających się na to saldo. Nie zWalnia to jednak przedsiębiors t wa-d!użnika od obowiązku welwa.nia przedsiębiorstwa-v/ierzyciela do p'otwierdze,n ia salda w wypadku, gdy przed5iębiorstwo ~wie, rzyciel nie wykona -tego obowią z ku )IV czasie umoż] ! \~ iając y m przedsiębiorstwu-dłużnikowi termin'O'we (lub przedterminowe) , s'PfH7, ą<l z enie sprawoz<;lania fina n soweg'o. Przedsiębior ś'two wezwane do 'p otwie-rdzenia salda ohowiqwne jest w ciągu 10 dni od daty otrzymania ' zawiadomienia pot wierd zić zgodność salda lub też zgłosić zastrzeżenia " prz,! czym obowiązek potwierdzenia salda istnieje :na każde żądanie ' kontr ahenta, niezależnie od ustalonych termiriów inwentaryzacji rozrachun~ów.
- Ohowiązek u'Ągodnienia z konŁ,rahentami nie dotyczy , sald zerowych ani sald nie przekraczających kwoty 50 zł. 'S alda nie przekrac zające kwotyt50 zł mogą być przyjęte do 'bilansu w w y sokości w y nikającej z ksiąg rachunko wych. , Jeżeli dane konto nie wykazuje obrotów w cią~IU ostatnich , t.rz2ch miesięcy, sal,d,o nie przekraczające kw oty zł 50 powinno by ć odpisane na straty lub zyski , przy czym d ec yzję o odpisRniu wydaje dyrektor przedsiębiorstwa na wni osek głó wnego księgowego. Obowiąz e k odpisania na straty i zyski sald ro zrachunków nie dotyCzy jednak rozrachunków z pracownikami przedsiębiorstwa, pozostającym i nadal w stos unku pracy, nieza l eżnie 'od wy sokości sald ora'z r ozrachunk ów z innymi osobami fizycznymi i jednostkami gosp'odarki nie uspolecznionej , jeśli wysokość sa ld rozrachunków 'przekracza z ł
- §
- Inwentaryzaćję środków pienię żnych w drod ze, materiałów w drodze oraz rozrachunków z tytułu dostaw, usłu g i robót ,nie fakturowanych przeprowadza s ię przez s zczegóło,we sprawd'z enie realności danych ev"idencji, tj . poró wnanie ich z odp,owiednimi dowodami (dowody przekazania środków pienięż, n ych, fc:klury za nie otrzymane dostawy, dowoclyprzyję c ia ,d ostaw itp.). §
- Inwentaryzacja wartości niematerialnych i prawn ych oraz innych wartości trwałych, rozliczeń międzyokres' o ""ych oraz funduszów specjalnych i rezerw polega na spruwd zeniu p'rawidłowości ewidencji nie rozliczonych wartości niematerialnych i p,r awnych oraz innych wartości trwałych, kosz tów przysziyc h okresów, dochodów z góry pobrilnych, r·e zerw na wydatki przyszłych okresów, funduszów specja lnych oraz re zerw utworzonych zgodnie z obowiązując ymi przepisami przez po;równanie z dokum'entami oraz sk;mtrolowanie prawidłowości ich zarachowania i rozliczenia oraz weryfikacJi st,wu poszczególnych rozliczeń . '
- v\'eryfikacja- wartości niematerialnych i prawnych oraz rozliczen międzyokresowych polega na stwierdzeniu: 1) czy dany rodzaj rozliczenia jest objęty branżowym wyka zem (§ 84 i § 102)j 2) C7-Y nie upłynął termin rozliczeń bądź czy dalsze ro zliG enie znajduje gosp,odarcze uzasadnienie ( 'OJ. rozliczanie kosztów na uruchomienie nowej produkcji 'IV wypadku, gdy dany rodzaj pwdukcji z ostał zaniech:mY)j 3) czy Tozl,ic zen ie prze biega w sp osób prawidł o wy, tzn. czy pierwotnie przyjęta wysokość stawek od pis 6w jest dostosowana do wysokości sumy poz ostającej do r ozliczenia oraz do zamierzonego czasu r,ozliczenia bądż do' !prz y jętej podstawy rozliczeniowej (np. przy rorz liczeniach w e dług stawek na jednos t kę pr odukcji).
- W ra zie braku formalnych (ust. 2 pkt 1) bąd ~ gospodurczych (ust.~ 2 pkt 2)' podstaw dalsze go rozli czenia pozost ałe nie I<Oz lic zone saldo wart o ś c i niemater ialnych i praw- - Poz. 340 nych bądź rozliczeń międzyokresowych p'owinno ulec odpisaniu. W razienieprawidłowego przebiegu rozliczenia (usl. 2 pkt 3) należy poddać rewizji i ewentualnie skorygować dotychczasowe stawki 'odpisów, z tym że dotyczy to nie tylko okresów przyszłych, lecz także okresu obrachunkowego, na któreg,o koniec sporządza się sprawozdanie finansowe. R'o z dz i a ł
- Terminy i częstotliwość dokonywania inwentaryzacji. §
- ,
- Przedsiębiorstwa ..obowiązane są ustalić w drodze inwe:ntaryzac j-i stan: 1) środków trwałych i pozostałych wartości trwałych ora z rozpoczętych inwestycji i kapitaInych remontów oraz tymczasowych' ,bud ynków i urządzeń budowy co najmniej raz do roku, nie wcześniej jednak niż na dwa miesiące przed zakońcżeniem każ' dego TokUj 2) wszelkich , materiałów oraz paliwa; części zapas owych maszyn i urządzeń, przecJmi'otów nie trwałych, opakowań, towarów (z wylączeni e m towarów i opakowań w przeds'iębio.rstwach handlowych). inwentarza żywego, materiałów oraz maszyn i ur z ądzeń oraz ich części clo montażu zakupionych ze środków na inwestycje i remonty kapitalne, odpadków i wyrobów gotowych co najmniej raz do roku, z tym _że zapasy szczególnie ważne dla gospodarki przedsiębiorstwa co najmniej dwa razy do r,o ku, pTZy czym określenia rodzaju tych zapasó~v (ich grup) dokonuje właściwy minist~r lub działający ' z j ego upoważnienia dyrekto'r zjednoczeniaj 3) produkcji w to k u i półfabryk a tów - co najmniej 2 razy ' do 'roku, z tym że ostatnią inwentaryzację w ciągu roku przeprowad za się nie wc ześ niej niż na jeden miesiąc pr zed zakończeniem każde g o roku; -4) produkcji w toku w gospodarstwach roln yc h - raz do roku, na koniec reku; , 5) towarów.j opakowań w punktach sprzedai,y detalicznej - dwa ra,zy do roku, a VI po z ostałych jednostkach handl,owyc h - co najmniej raz clo rokUj 6) a,rtyk ułów spożywczych w zakładac h gastr'onomicznych - co najmniej Til'Z na kwartał; 7) powierzonych przez osoby trze cie składni!<' ów rze<;.zowych w punkta ch usługowy c h i sprzedaży detalicznej raz na kwartał, a w ,pozostały c h jednostkach - co najmniej dwa razy do roku; 8) wszelkich ,i nnych nie wymienionych wyż e j r zeczowych składników maj ątkowych co najmniej raz do roku, 9) I,ozliczpń międzyokresowych oraz wartości nie materialnych i prawnych - co najmn iej 2 razy do roku, na ko-_ :niec drugiego i czwartego kwartRł u ; 10) gotówki w kasie - co najmni ej raz na miesiąc w terminie nie za'powiedzianym, a w miesiąni kończącym rok ~ także ostatniego dnia roku; środków pieniężnych w drodZ,e, czeków i weksli obcych , - co najmniej raz na mi e siącj ś rodków pienięż-nych na ra chunku rozliczeniowym. oraz na innych rachlillkach bankowych (także na rachunkach środków na inwestycje i remonty kapitalne), zobowią zań z tytułu ktredytów bankowych, finansowania inwestycji - bieżąco w mia-fę wy c i ą gów z rachunków banko wychj . _ 12) sald r'ozrachunków z organami finansowymi - na koniec każdego kwartału; 13) należności i zobowiązań r e gl1lowi' ny ch w trybie inkasa bankowego (fak! ury w inkasie) oraz sald rozrachunków wewnętrzno-br anżowych na koniec każd e go 11) kwC!rtału; 14) sald rozra'c hunków nie regu!owan vch w tr y bie inkasa bankowego z odbi orcami i dostawcami - co najmniej Monitor Polski Nr 6 ~ ----------------------------------- / 696 - d wuk r'otnie w ciągu roku, w cią§u rłrugie g o i cZWotr tea w 'każdym razie nie pó żniej n:i w terminie" G którym nW \1!f a w ust. L go kwartału; 15) sald w_szelkich innych_ rozradlUuków i rozlic zen (np. §
- Ujawnione przez inwent~ry;:.ację ni e zawiniane z t ytutu przekazania środków trwalych, rozlic ze nia wyniedobory rze czowyc h skladnik ów m.a jćll k-Gw ych , mi es zcz ąc.e nik u, rośl~czenia środków obrotowych)- co najmniej ' się w granicach us talonych dla nich norm braniO\vy-ch ubytdwuk rotnie w ciągu roku, w ciągu drugiego .i czwartc- oków natllrć,llnych, należy o-~tpisi:ić n<a konta kos,~tów we<l; uf,l zasól.cl u.stillo nych we właściw ym ol:wwi.ązu]iłcym branżo wym. go kW?Htału. pla'n ie ko-nt.
- Termin inwentaryzacji powin ien przypadać zawsze na koniec mi es i ąc a; zasada ta ni e dotyczy golówki w kasie we
- Podstawę odpisan ia sUmowi de cyzja d y rekt(}r~ prze-d wszystkich prz e dsięhiorstwach. oraz towarów, opakowań siębiorstwa, wydana na wni()sek przewoclnicząc e "o kGmi"ji ·in wen taryzacy jne j. i artykułów spożywczych w tych przedsi ę biorstwach handl o§.
- \"1 [il zie uj.awni e nia nied'onofów prżekrac zająwych i przemysłu gastronomicznego, w których z~ro dn ie z pocychnormy branżowe ubytków' naturalnych, komisji>. in\venstanowie nIami branżowych p1anów k ont nie podleg ają O.le tary za cyj-na zażąda wyjiiśnieI1 na piśmie oc! osót odpowie-o ewi·dehcji . il ośc io w o-wartościowej, lecz tylko ewid encji ward zialn ych za stan składników majątko w ych i po rCl:l.j3«tościowej .
- JmventaTyzację składników majątkowych przeprowa- . tTzeni u ' wyjaśnieI1 sporządzi pr o tokół, w kt órym uzasddol11 powstanie tych ni e dobmów bądi wskaże, kto zdaniem ko_ ' ~clza się rówl1-:eż na d z ień, w którym nasl4pił wypa.dek losomisji powinien być obciążony tym n :edoho rcm . Osoby 00wy h lb pe'dobna okoliczność naruszająca stan składników po wi edzial ne za powstani e za.-\vin ionego n;edo-boru o- bciąża ____ majątk ovlych (kradzież, pożar, zmiana maga zyniera odpowiesię 'wartością niedoh-ow obliczoneg-o pD cenie detaliczqej , dż i aln e go za. stan składników majątk owyc h it p.). Je żeli którą dla uż ywimych składników majątku zużywa jących 'się in wen tary zacja taka zbiegnie ś'ię z termin e m przew idzian ym stopniowo należy zmnie j szyć o kwot ę wynikającą ze sto{Jw ust. 1, uważa się ją za dokonaną zgo-dn ie ' z przepisami zania ich faktycznego . zużycia. Jeżeli na dim y składnik marz·ądzenia.
- W wypadkach u zasad ni onych względami branżo wy mi jątkowy brak odrębnej ce ny detalicznej, cenę tę oblicza si-ę przez powięks.z enie ceny zbytu o marżę hmtówą i d et aliczną.. w!aściwi ministrowie mogą ustalić inne terminy oraz vlięk J e żeli natomIast na składnik majątkowy nie określono w y S().~ . szą C(:~stotliwość inwentaryzacji. W st05unku do przedsię k,ośc i marży hurtow.ej i detalic zne j, wartość nied oboru okre- · bio-fstw zgrHpowanych VI zjednoczeniach u prawnienia te śla się według ceny zbytu powiększonej o ujemne. różn4c'e prz y słu9ują dyrek torom wlaściwych zjecln oczefl.
- \V pr ze(ls ięlJ.iorstw ac h rozpoc zy nają cych d z iałalność budż e towe bądź o dotację pr ze dmiotową lub rOżil i cę wyrównawc z ą otrzymywaną w sys tem i e wyrównawczym cen. w ciągu roku p-rzepisy ust. 1 i 2 stosuj e s i ę odpowiednio. § 6'
- l. Niedobory r zeczowych składników' l1}-ajątko §
- Je .t eli w mysI przepisów zarządzenia inwentaryzacja ok reślon e go rodzaju składnikq-,v majątkowych .·powych, p'rzekraczające nomly branż o we ub ytkó\v naturalnych., winna być przep rowa:dz ona dwukrotnie w ciąg u rok u, tenniktó.re nie ol::ciąż ają osób odpoWiedzialn yc h za ich powstanie, jak równi e ż ni edobor.y powstaJe w ~: kut e k wypadkew ny tej invrentaryz acji nie mogą przypadać na jedno półro cze , l osowych lub z innych przyczyn nal.ei.y od p isać w sposób przy czym o-kres dzjelący dwa . terminy nie illioż e b yć kró~-. przewi,d zLlny w branżowych pl~mach kont. szy .niż.. 3 mie siące . Jeżeli w myśl pr zepisów zarządzenia
- Decyzje w sp'rawie odpisania n'i ec!oboIóW (ust. 1) wyin wen taryzacja okr eśl onego Ir odza ju składników majątk o dają : wych powinna b yć przeprowadzana ra.z ,w r oku , a termin jej 1). 'IN przedsiGbiorstwach objęt y ch działani em llchwaly w § 57 nie zosti'ł wyraZ'nie ok~eslony, należy jąprzeprowa ,. nr 7D4 Rady Ministrów z dnia ' 10 lis topada 1956 r. dz>ić n ie wcześniej niż' w czwartym kwartaLe dąn e go roku; w sprawie ro-zszer ze nia up rawnień paJl stwowych p.rzedzasada ta nie dotyc zy jednak składników' majątkowych, któsi ębiors t w przemysłowych (Monitor Polski z 1956 r. Nr 94, . rych stan w ciągu r,oku podlega ist otnym wahani,om sezonopoz. 1047, z 1957 r. Nr 6, poz. 36 i z 19:58 r. Nr 25, poz. wym (np.. zapasy opa łu, plodów roln ych itp.). Składniki te 144) - dyrektor przedsiębiors,lwa; powinny ' być in wentar yzowane w dniu, w którym stan ich . 2) w przedsiębiorstwach ni e objętych ·działaniem uchwały jest najrJ iżsży. powoliw€j w pkt 1 - os oby określone przez właściwych .
- Terniiny spisów z natury powinny być tak uslalone, ministrów w porozumieniu z Ministrem Finansów; aby te same składniki majątkowe znajdujące s:i ę w .óżn yc h 3) w organizacjach spóklzielczych osoby lub organy zakładach lub magazynach zostały objęte s..pisem z natury . w .jed.nym terminie. ' , sp ółdzielni określone przez zarządy centralnych związ ków .sp-oóldzielcz ych, jeżeli
sta tu towe n ie sta.ll'owią inaczej; R o z d z i a ł 3. 4) w przedsiębiorstwach i zak ładach prowadzonych przez Odpisywanie rÓŻnic inwentaryzacyjnych. .0rgimizacJe społe c zne - zarządy główne cI@·a n izacji społ ecznych, jeżeli
statut owe nie stanowią ' inaczej. §
- Różnice inwentaryzacyjne niłleży wyjGl.śnić i przeksięgować na właściwe konta w takim terminie, aby §
- Pny ustałaniu różnic inwentaryzacyjnych -ujawznalazly one wyraz w najbliższym kwar talnym sprawozdaniu ni one niedcbory oraz nadwyżki materiałów i towarów mogą być kompensowane tylko w wypadkach określo n yc h prz~ finansowym s po-rządwnym za okres ObejmUjący dzień, ną który przypa,dł termin inwen taryzacji. J e ż-eli termin inwen: pisami wydanymi przez właściwych ministrow. ta ryzacji przypada w czwartym kwartale, różnice inwentary
- Kompensata, o której mowa w ust.
- może nastą.pić zacyjne należy wyjaśnić i przeksięgować na właściwe konta t ylko wówczas,gdy chodzi o nildwyżk i i niedobory odp()wiaw takim terminie, aby znalazły one wyraz w sprawpzdaniu dające równ'ocześnie wszy stkim następującym wanmkom: r'ocznym. 1) zostały stwierdzone w ramach jednego (tego s.amego) . s pisu z natur y;
- Właściwi ministrowie ustalą, w jakich wypa-clkach 2) dotyczą jednej osoby mater-ia!nie odpowiedzialnej; można zaniechać prze.księgowania na właściwe konta n103) zQlstały stwi·erdzone w podobnych aso-rtymentach, co .z nacznych r óżnic inwentaryz.acyjnych t y ch skladników mamo że .uza·saclnić możliwość omyłek 'ze strony osoby · maj ątkowych , których stan 'ilościowy okr eś la s ię na podstawia obliczel'l t ech nicznych lub s zacunkowo (§ 36 ust. 2). . terialnie odpowiedzialnej.
- Ilość o-raz wartość niedob()rów i nadwyż e k podlega
- \ Vsz'e lkie ujawnione przez inwel'ltaryzacj~ bl ę{ ly jących kompensacie u:;tala się I>rzyjmuj ąc .za podstawę mniejw ęWidencji księg owe j na leży s korygować niezwl ocznie, ,697 Monitor Polski Nr 69 ------------------------------------~------------- łZą Uość stwierdzonego niedoboru :enę skła<lników ' m.ajątku llib nadw yżki:" wykazujących ró ż nice niższą inwE!ilta- ryzacyjne. §
- J e żeli oso-ba uprawniona do w ydawania decyzji o odpisaniu niedoborów zgodnie z przepisem § 62 ust. 2 pkt 2 rlie wyda decyzii w tenninie przewidzia nym dla z~ożenia I!:war-lalnego lub f'Oczneg-o sprawozdania fin ans owego, przedsiębiorstwo. ndpisze stwierdzone niedobnry zgodnie z wnlo. i'kiem. Jeżeli po uplywie tego terminu zapadnie decyzja niezgocLna z wninskiem ,przedsiębiorstwa, ,dokonane odpisy należy niezwl'ocznie odpowiednio skorygować . .
- Jeże li decyz ja o odpisaniu niedoboró w wydana zostanie po sporząd z eniu okre sowego spra wozdania finans~ego lub po Zatwierdzeniu spr·awozda nia (oczn eg o, koreKta ' dokona,nych odpisów mo że nastąp-ić w księga c h następneqo okTesu. . §
- l. Je że li niedobory obciążają osobę odpowiedzialną ' za jch powstanie, dyreklor przeds ięhio.r stwa obowiązany jest w oiąg' u 14 dni od dnia ustal enia osoby o.d.powiedzialnej ,'mieść powódz-lW,o cywilne '0 naprawienie szkody, chyba że osoba ta wyrazi pisemną zgodę- na wyrównanie szkody i upoi' ażni przedsiębiorstwo do potrąc e nia qdpowiedniej kwoty z wynagro<lze.l1-i a bądż z'C}bowiąie się d-o l\['eg uio\"1ania szkody w inny sposó b. . ,
- Jeżeli niedobory p owsta ły wskutek czynu nos zącego zn am iona ' przestę pstwa, dyrekt or pr z edsiębi o,rst w a bezzwło c z nie zawiadamia organy powolane do ścigania przestępstw . §
- _Ujawnione w czasie inwentaryzacji nadwyżki rzecz owych s kładników środków obrotowych księgu je się wedł ug zasad ' ustalonych we właśCiwym braniowym planie kont. , § 67.
niniejszego. r,o zdzial u mają odpowiednie zas l'osowa nie w razie ujawnienia niedoborów lub nadwy że k Po? CZ<l.S ko:ntroH lub re wizji. ' r 'R o z d z [ a ł
- Inwentaryzacja ciągła. §
- Inw entaryzację ciągłą własnych lub obcych materia łó w , ·przedmiotów nietrwalych pa skladżie, towarów, wy- robów i półfabr ykatów, zwanych w dalszym ciągu niniejszeg'o r·o:zc\zjalu "środkami", stosować m oqą przedsiębiorst w a, kt 6.r e uzysk.ają na to ze zwo lenie. ' Zezw olenia udzielają właściwi ' min ist,rowie ILlb z ich · up owa'Ż. nfe-nia, dla przedsię·biorstw zgrup-owanych Vi zjednoczeniach, dyrektorzy zjedn oczeń .
- Zezwolenia na stos ow anie inwentaryzacji dągIe j mogą by ć udz ielane przedsięhi-orstwom, które: 1) prowadzą bieżąco iJ.ościową ewidencję środków według s.pr<l\vnie d zi ałającego systemLl~p{)[ząd z ania i kontroli dokLlmentacji żródłowej, z tym, że przepis t~n dla przed-siębio.r5>t w p r,owad-z ący c h zgodnie z planem k'ont ewidencję środków wylą c znie ' warlośdowoQ w cena-c h sp rzeda ży należy rozumie ć w ten sposób, że ewidencj a ma zapewniać bie żące us talanie wart-oś c i śro-dków w każdym punkcie ich sprz edaż y l'u b magazyn owania; 2) prowadzą e\videncję 'ilośdowo-warŁ-ośdową śr odków w spos o'b umożliwiający ustalenie ni ~ tylkó iloś ci , lecz również wartości na dzielI inwentaryzacji każdej inwen. tar yz'owanej ' grupy środków : a tym samym' na wypro-wadzenie i1ośdowych l wartośdowych różnic inwentaryzacyjnych; warunek ten może nie być zachowany; -jeżeli nie wcześniej niż na ostatni dz:ień miesią c a poprzedzającego koniec każdego rokd 'Zostanie przep-ro. . wad'Zona weryfikacja stanu wartościowego poSzc zególnych środków, tj. 7l05tanie ustalone, czy . Wartość z.a pasu koń'cowego danego środka równa się Hości pomnożonej przez właściwe ceny (§ 82 ust. 5, 6 l .7), a ewentualne różnice z05tanq rozliczone według ' Ilasad ustalonych dla II'ÓlŻnfC inwentaryzacyjnych; 3) posiadają szc'Zeg6łowll instrukcję 1nwentpryzacyJną, Poz. 340 o której mowa w § 29, zapewniającą prawidłowe sloso. wall1ie inwentaryzacji ciągłej . • ) osiągnęły p02'Jiom organizacji . gospodarki zapasami środ ków ora'z przeprowacjzania inwentaryzacji zapewniającej ' [prawldlowe stosowanie inwentaryzacJi ciągłej. .
- Stosowanie inwentaryzacji ciąglej zwalnia przedsię biorstwa od przeprowadzania inwentaryzacji środków nią objętych w terminach określonych w §
- §'
- ' Inwentaryz,acja ciągła środków polega na: t) dok onywaniu spisów z natury poszczególnych składni ków środkó\v syslematycżnie w ciągu roku w różnych, planowo określonych terminach w taki sposób, aby wszystkie . środki w ciągu roku objęte zostały inwentaryzacją z wyznaczon ą częst,otliwością; 2) ustaleniu planu ,spisów z natury środków w sposób zap ew ni a jący częstotliwość ich inwentaryzacji nie mniejli Zij, ' niż to wynika z przepisów § 57; 3) bieżąc ym ustalaniu i rozlic zaniu ilościowych i wartoś ciowyc h różnic inwe ntaryzacyjn yc h, z tym że : ~) ró żni c ilościowych nie ustalają przedsiębiorstwa, prowadzą ce w cenach sprzedazy wyłącznie wartościową .· e widen c ję środków (§ 68 ust.. 2 pkt 1l, ~) pr ze dsiębLorstwa doik!onujące weryfikacji , wartości środków raz w roku (§ 68 ust. 2 pKt 2) mogą ustalać war tośc io'\ve różnice inwentaryza cy jne tylk,o na dzień tej weryfikacji. §
- Prz/clsiębiorstwa ' upowaźnj' one <10 stos-o wama ' - inwentaryzac ji ciągłej m a ją obowiązek uzgadniać przynajmniej ra z na miesiąc ewidencję , ilościowo-wartościową z ewid e n c ją ilościową. §
- ])0 przeprowad zenia inwentaryżacj'i ciągłej dyrektlQr. pr z edsię biorstwa na w ni-osek głównego księgowego powołuj e kOrllisję inwentaryzacJi ciągłej. §
- Do obowiązków komisji inwen taryzacji ciąglej nale ży o\)ok obowiązków akreślooych w § 30 dla komisJi in wentaryżacy jnej: . 1) spoHij dzanie roczneg·o planu Inwe ntaryzacji ciąglej; 2) S I)Orządzanie w miarę potrzeby. mies-ięczuy ch planów -i n wentaryz a cji ciągłej. 3) powolan ie stałych gr up ( z espołów) spoisowyc h; 4) s ystematyc zna kon t ro la prawLdlowości przeprowadzania inwe ntary.z acji ci ągłe j ; . §
- \V celu' racjo nalnego i rów,~'o nliernego rozło ż enia w czasie sp isów z 11 ćl t·ury, p la n przeprowadzania inwenta,ryzacji ć iąg lej POwil1lcn być sp orząd7ony odrębnie dla kazd eg,o ' roku i pr ze widywać podzi.al prac do wykonania na poszczególne miesiąc e roku.
- Roc7'ny plan im. . en taryzacji ciągłe j stanowi, o ile to p o trz ebne, podst aw ę opracow?1nia planów miesięcznych. Plany m iesięczn e mO ~Fl us t alać odmie nne terminy oraz ókreślać odll). ienne prze dmiot y spisu, n.j;~ to .przewiduje· plill1 roczny, p od wa,runkiem zapewni e nia pelneg-o wykona nia r OC 7n e go p lan u in wentar yzacji.
- Przy ustalaniu częstotliwoś c i oraz terminów spisów 'P'os z c że gólnych środków nal eży uw z ględ n i'a ć warunki skła ,dowania (pomies zcze nia zamknięte , otwar te ). - sezonowośĆ twor zenia zapasów, warto ść 'ipjsywan ycn środków , t ec hnicż ne l.tłat\o\~i e nia . w dokonaniu spisu (p rleprowa d zanie spisu śr od ków leżącyc h na zwałach, np. w ę gla ' w chwili minimalne ~J.o staDU zapasu) i pory· r ok u (n p. w ok resie wio-se nn ym , letnimi jesienn ym nal eż), objąć . inw e ntaryzacją ciągłą ścr-odki skła-9:0wane na wolnym powietrzu ). .
- Plany roc z'ne , Jak i mi e się cz ne in wentaryzacji ciągłej s>p-orząclza i po-dpisui.e pr zewodniczący komisji in we ntary zac yj nej lą cznie z pozostałymi jej członkami. Pla n y te powinny być u zgodnione z głównym księgowym przedsiębior stwa i na do wód uzrJ oclni e nia przez nieqo podpis ane.
- Plany in we nta ry za c ji c iągłej ' powinny obejmować co najmni e j następują c e dane: symbole pos zcz ególnych śrocjków - ---.. /' Monitor Polski _N __r_6_9_ _ _ __ _ _ _ _--'--_ _ _ _ _ _ _ _6_9_8_ _ _ _ _ _ _ __ ____ ___________ -P oz. 34C / lub ich grup przewidzia.nych do spisu, ilość pozycji w gru
- W mi e si ęcznyc h i k warta lnyc.h sprawozda niach finansowych wykazuje się aktywa. pasywa i wyniki d t ialalności pie, miejsce skład owa nia oraz terminy SpISOW. według stanu w - ostatnim dniu mies i ą ca lun kwartalu ,
- Plany inwen taryzacji ciąglej są poufne i dostępne jea w r ocznyc h sprawozdani ach fin ~nsowyc h - według stanu dynie dyrektorowi pr zedsi ębiorstwa, głównemu księgowemu na k on iec roku. i członkom komisji inwentaryzacyjnej. § -
- Część s kładową planu inwentaryzacji ciągłej sta
- Stan aktywów, pas ywów i wyników działalności p'o~ winien w y nikać z ksiąg ra chl.wk owych, .z tym że stan rzeczo.n owi wyk az miejsc składowania środków . Wykaz ten- powiw y~h i pieniężnych składników majątkowych oraz ro z ra~ nien być bieżąco aktualizowany. chunków i rozlic z eń przeds iębiorstwa powinien p on a dto być §
- ;Komórka ~widencji. ilościowej lub ii-ościowo-w ar uzasadniony in we ntaryzacją przepr owadzoną stosowni e d o t o ściowej obowiązana jest b ie żąco podawać przewod nicząc e przepisów dz iału III zarząd zeni a. _ . niu komisji inwentaryzacyj ne j nazwy skladni.)<:ów środków,
- Aktywa i pasywa wykazuje się w spra wozda ni ach fiktór yc'h zap as zbliża się do stanu minimalnego, aby"':'" je że li nans owych w wartości wynikającej z ksiąg rachunk o\~;ych ,: uzna to on za celowe - zostały objęte spisem z natury w z zastosowaniem za·s ad w y ceny o ra z zasad ustalania wysodniu, w którym ich zapas jest niewielki. kości aktywów i pasywów określon y ch w dalszych' przef}i-' §
- Na podstawie planów mies ięc znych oraz meklunsach zarządzenia. ' k ów o stanie minimalnym zapasów przewodniczący komisji
- Ilekroć w dalszych przepisach zarz ądze ni a uży t o okre ustilla nil każdy dzień zadania dla poszczególnych grup sp iśleń cena za-k upu, cena nabycia, koszt wytworzenia, nal eży s o wyc h, zaw iadamiając człqnków grupy spisow ej w . dniu rozumie ć , że m oż e to być odpowiednia cena lub koszt : s pisu, jakie środki w . danym dniu powinriy być spisane. Jed~ 1) przeciętny, tj. ustalony w wysokości śre cln i ej ważo'n e j ll o cz e śnie przewodniczący k ::>mis ji udostę p nia grupie s-pisowet cen (kosztów) danego składnika majątku w rok u spra\yoplan sytuacyjny w ce lu wsl(azania jej członkom miejsc s,kl,a -_' zdawczym lub w ostatnim kwartale poprz edz ając ym datę, d owania środków' podl eg a j ąc y ch spisaniu. na którą sp or ządza się s prawozdan ie finansowe, obejmu§
- Dla do<latkow ycl) spisów nie prze wfdzianych jące wyceniany skład n ik majątku ; , wplćma c h . inwentaryzacji ci ą gł ej · (np. na sku-tek zmian os ób 2) ustalOlI1y według zas ady "pienvsze weszło , pierwsze male ria lnie odpowiedzialnych, zmian cen itp.) mogą być powyszło", tj . przy załpżeniu, ' że rozchodowaniu lu-b ż uż yclU· w olenie dodatkowe grupy s-p·is owe, jeżeli stałe grupy . spisowe podle gają w pierwszej kolejnoś c i te składniki mają tku; n ie mogą wykon a ć te9'0 zadania. które przedsiębiorstwo najwc ześ n ie j nabył o, wytwor z yło
- Doda tkowe gr~wy sp isowe należy powołać r9wni eż lub otrzymał-o; . w ówczas, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że pewne grupy 3) ustalony według .zasady "ostatnie weszło, pierwsze'· środków n.ie z·ostaną · spi san e w terminie ' pr.zewid21ianym wyszło", tj. przy zało żen iu, że r07.chodowaniu lub zużycfu pla ne m. • podlegają w pierws ze j ko le jnośc'i ,te skła dn ik i majątku, ' § _
- Po upływie każde g, o miesią ca przewodn iczą'cy kDkt óre pr zed sj,ębi·orstwo najpóźn ie j nabyło, wytworzylo misji in we ntaryzacyjnej sp orząd za 'sprawozdanie z przebielub otrz ymało; : gu inwentaryzacji ciągłej . Sprawo7.-danie to powinno. zawi e- 4) inna cena (np. wynikają c a- z ce n ników obowiązują cyc h : r ać następu jące dane : il ość pozycji do spisania · według plaw dni·u dokonywania wyceny) ustalona w przepisach ' n u, ·ilo$ć pozycji poddanych spisowi z natury oraz warto ść . branżowy c h. uj uw:1ionych ni <.-doborów i nadwyżek. Dane, ó których w y
- Przyjęte za podstawę wyceny rod zaje cen l ub ko- ' ż e j ITlowa , należy podawać w sprawozdaniu oddZ'iel-TIie dla sztów ' wymienione w ust. 5 nie mog 'ą być zmienione w_ dą~ kalllego mi es iąca oraz od początku rloku do końca okresu gu r,okusprawozdawczego, a na po cz ąt e k ' ka żdego r oku je~ . s prawozdawczego'_ dynie za zgodą właściwego minis terstwa . §
- Jeżeli przy st osowaniu ihwenta.ryzacji ciągłej spi
- Odstę ps two od zasad wyceny określonych pr zep'i sam l . sy z natury nie zostaną przeprowadzone z c z ęstotliwością niniejsze go dzi ału ~oże mieć miejsce jedynie w razie doko~ ' okr r śloIlą \Al § 57, wó"'!cz as. środki. nie objęte spisem z 'nanania urzę·;:l:owe j zmiany cen. Zasady wyceny w tym wy~ ~ tur y inwe ntaryzuje - s.ię według ustalonych w rozd ziałach 1 i 2 padku określają
o urzędowych zmianach ccn. .', d zi a JlI III zarządzenia .
- Ory gina ły spraw ozda ń finansolNyc h ni e mogą być ~ §
- Dyrektorzy z jedn ocze ń grupujących 'przedsiębior przekazywane jed n-ostkom upra wnionym do otrzyrnan ia spr a-"';' stwa : kló'rym udzielone .10slalo zezwo!enie na_st osowanie inwozdań finanso wyc h. - Ory gi na ły sp~awozda!'l Jin,m-s'owych ~ wen!'lfyzacji ciągł ej, mają obowiązek _ zap ewnić w tych -p rzedpr u~chow uje si'ę w przeds ię biorstwach zgodnie z przepisarni -; si ębi'OJst vłuch okresową, nie rzadziej niż raz w roku przepro- . działu V zarząd zenia. _wad z aną kontrolę.. prawidłowości stoS{)wania inwentaryzacji g'. Do oryg·iną.ł-u bilans u spor z ąd zoneg·o na koniec roku ciilcJłej. 'vV ra zie wykrycia ni e prawidłow o ści, zezwolenie ua dołączać należy zestawienia, wykazy i inne d okumenty m ast osowa n ie - inwentury z ~cji ci ąq l e j powinno b y ć o e zzwŁocżnie sa-dniające poszczegó lne -pozYcJ e bila nsu, np. zbiorcze z'esla-' cofnięte, przy . czym przepis § 79 ma odpowiednie zast'oSowienia spisów z natury (wykazy gntp' r zeczowych składn i wa-nie. ków majątku), wykazy . nal eż ności i zobo wią z ań· wraz z wy§
- Do przeprowad ~ania inwentaryzacji ciągłej i odpiciągami potwierdzającymi wysokość ich sa ld , . protokoły s ywan ia ustalonych w jej w ynik u różnic ihwentaryz,acyjnych stanu środków pieniężnych. n ie unormowanych przepisilmi roz~ziału 4dzialu III zarząd że nia stosuje się od.po\viednio prze pi'sy ro zdz bł6w 1-3 d ziału III z a rz ądzenia. R o z d z i a ł
- D Z I A Ł IV. Srodkl trwałe, pozostałe wartości trwałe, Inwestycje i remonty kapitalne oraz tymczasowe budynki l urządzenia budowy. ZAS ADY SPORZĄDZANIA SPRAWOZD A Ń FINANSO\VYCH ORAZ WYCENY I U STALANIA WYSOKOŚCI' AKTYWOW, PASYWOW J WYNJKOW DZIAŁALNOŚCI · Rozdział
- _ Zasady ogólne. są §
- Podsta wą spo.rządzania sprawozdań finans ow yc~ prawicHowo pr ow ad zone księgi rachunkowe. §
- STodki trwale, w tym także inwestycje w d ż i e r żawionych środkach trwalych oraz tymc zasowe budynki l 1 urządzenia, wycenia się w wysokości IZleczywiście poo.ies'iooych kosztów nabycia lub wytworzenia (w wartości początkowe.j) z po t rąceniem odpisów na umorzenie. Za rzecz y- ._ wisty kos zt wytworzenia uważa się także wartość kosztorysową wytworzonych środków trwalych i inwestycji w dzier- .~ .1 • Monitor Pojski Nr 69 żawionych -- -------------------------------- środkach ' 699 trwałych, jeżeli .
szczególn~ ich wyceny w cenach kos ztorysowych. 2. Umorzenie środków trwałych usta la siE: na podstawie obowiązujących stawek amortyzacyjnych, a ' jeżeli chodzi () .inwestycje w dzier±awionych śroclka'ch trwałych .- - !la podsta wie stawek wyprowadzonych w .drodze podzielpn ia wartości początkowej obiektu przez przewidziany okres je90 dzierżaw". ' Kwotę umorzenia poszczególnego obiektu srodk,ó-w trw~lych zmniejsza rzeczywisty koszt zakońcl.qnych remontów kapitalnych dotyczących tego Środka trwałego. Nie zmniejsza s ię jednak umorzenia środków trwałych O koszty remontów . kap italnych, jeśli ' obowiązujące
przewidują ich fini1llsowan ie ze środków obrotowych.
- Umorzenie tymczasowych budynków i urz'l dzeń budowy ustala się pr oporcjon.3lnie docżasu ich użytkowania, czasu_ kwania budowy lub war tości robót wykonywanych na buo,owie z potrąceniem wartości· Indteriałów i innych . składnikó\v majątku odzyskanych z rozbiórki tymczasowych budynków i urządzenbu(!owy. ; , . " '
- Nie zalicza się do środków trwałych placów, gruntów l teren.ów (także le/;nych i wodnyc~) oraz złóz kopalin. Zalicza się jednak do środków trwałych inwestycje dokonane %Ja pt"acach,- gruntach i terenach, jak. nawierzchnie dróg, U'zbr.o jenie . terenu itp.
- Przepis ust. 4 nie dotyczy Jednostek organizacyjnych 1tp'6łdZ'ielczości. przedsiębiorstw mających fo.rmę spójek h andlowych oraz przeclsi0,biorstw i zakładów prowadzonych przez organtzacje społecżne.
- Nie zalicza się d,o środków trwil1ych również środków ' trwałych będących w toku ich likwidacji. §
- Jako wartości niematerialne i prawne wo !no przyjmować do sprawozdań finansowych jedynie pozyeje (ty~ tu.ly) obj.;te wykazami . -ustalonymi dla określonych ga lr;z i gOspodarki przez właściwego ministra w porozumieniu z Ministrem Finansów bądź ustalone. w przepisach szczególnych.
- Wartości niematerialne i prawne wycenia się w wy-s·okości rzeczywiście ' poniesionych kosztów nabycia lub powstania z potrąceni e m oopisów na umorzenie.
- Umorzenia: w.arlości niematerialnych, i prawnych dokonuje siE: wedllig stawek określonych odrębnymi przepisami do czasu całkowitego umorzenia tych . wart~ści. .
- Inr;.~wartości trwa:e (udziały obcych prze<:lsiębior stwach, papiery wartościowe, należ ności z tytułu 5'J]rzedaży śr,odków trwa lychitp.) wycellia się v..;ecllug pelnej wartości początkowej (nabycia lub powstania); naleŻn o ści przyjml1je się wedlugstanu na dzien spor z ądzenia sprawozdania finansowego, §
- I!1'A'estycje oraz remonty kapitalne wycenia. się w wysokości poniesionych kosztów. w.stalają obowiązek -'- Poz. 340
- Odpadki użytkowe wyce nia się według cen sprzedaży zmniejszonych o przew idywane koszty sprzedaży i ewentualnef:{o przygotowallia do spr zedaż y, a w razie braku cen sprzedaży wedlug szacunkowej wartości- ichoclprzedaży lub wykorzystania. ,
- Materiały wytworzone przez phectsię biorstwo we \vłasnym zakiesie wycenia się według kosztów wy tworze;.' nia.
- Przepis·u ust. 4 nie stosuje się w przedsiE:biorstwach, w których materiały wy t \1' GIzone we własnym zakresie pod- , legają .. sprzeda:ży wewnętrznej. Materiały te wycenia się wówczas według cen obqwiązujących przy sprzedaży wewnętrznej.
- W b'ilansiemają być ujęte jak{, materiały' także i te śipośród nich, które wydane zostały do produkcji (zu:ŻYGia), lecz , do końca okresu sprawozdawczego nie zostały przerobione (zużyte), z wyjątkiem wypad·k ów określonych w przepisach szczególnych. §
- Przedmi-oty n:etrwałe w użytkowaniu wycenia się ' wediu9 wartości początkowej, tzn. według cen nabycia lub kosztów wytworzenia zmniejsZrOlIlych o odpisy z tytułu Ziu:życia, z tym że
§ 86ust.
l, 2, 4 i 5 mają od pow1ednie zaśtosowanie. . . .
- Odpisy z tytułu zużycia przedmiotów nietrwałych ustala się według jednej z następujących zasad: 1) odpisywanie peł.nej wartości początkowej przedmiotów .w miesiącu, w .którym nastąpiła ich 'Hkwidacja (np opakowania szklane, szklo laboratoryjne, zastawa stołowa); 2) ooip isywanie części vł artości początkowej przedmiotów prop.orcjonalnie do ilości pr·oduktów, wykonanych przy ui.yciu określonych przedmiotów (strumje się przy usta. laniu zużycia narzędzi s.pecjalnych); /~ , 3) odpisyw~nie części wartości początkowej przedmiotów stosownie do p·rzewidywanego okresu użyTkowania grupy przedmiotów (np. umundurowanie, odzież i . obuwie specjalne, wyposażenie hoteli); . 4) odpisywaJliepeł.nej wartości początkówej przedmiotów w miesiącu, w którym je nabyt{) i oddano do użytko wania (np. książki i czasopisma z.naj(lującesię w bibliotece przedsiębiorstwa); . -5) odpisywanie wartości początkowej p.rzedmiotów w dwóch równych ratach: pierwszy odpis ma miejsce w miesiącu oddania przedmiotu do użytkt.)'wa·nia, drugi -- po potrą . ceniu wartości . ewentualnych odpadków -- w miesiącu Jik\vidacji przedmiotu.
- Okres odpisywania wartości poczqikowej narzędzi specjalnych według zasady określonej w ust. 2 pkt 2 nie powinien przekraczać 2 lat, a w szczególnie' uzasadnionych wypadkach -- za zgodą dyrektora zjednoczenia - 4 lat. §
- Wyroby gotowe wlasl'lej produkcji i zakończo R o z. d z i a
- ne roboty, zwane dalej "wyrobami gotowymi", tvycenia się wedlu~J kosztów '.vytwofZE'nia.Przez koszt wytworzenia rol\1aterialy, przedmioty nielrwale, wyroby, towary, zumie się także cenę ewidencyjną lub koszt planowany, skoinwentarz żywy. rygowane , o odchylenia kosztu wytworzenia od ceny ewidencyjnej tub kosztu planowanego. §
- Materiały, półfabrykaty ouce, paliwo, opa ko"
- jeżeli koszt wytworzenia wyrobów .gotowych. planowo wania, C Z ęSCI zapasowe maszyn i urządz. ell, przedmioty nierentown ych jęst wyższy od ceny zbytu na dany wyrób, trwałe nil składzie, a także materiały na inwestycje i remonzmniejszonej o podatek obroto\vy, wyroby gotowe wycenia. się w planowan y m koszcie wytworzenia.t~r kapitalne oraz maszyny i urządzenia zakupione ze środków Inv:estycyjnych wycenia się wecllug cen nabycia. Przez ce
- Jeżeli koszt wy tworzenia - wyrobów gotowych planonę na byci~ rozum le się cenę zakupu podaną . w fil kturze do~ wo deficyto'wych jest wyższy od ich kosztu planowanego, stawcy, powiększoną o koszty zakupu. Przez cenG nabycia wyl'oby qotowe wycenia się według planowanego kosztu wyrozumie sj~ także cenę ewidencyjną skorH.l-Owaną ewentualtwoT7enia. I nie o odchylenia od cen ewidencyjnych i powiększoną
- Dla ustalenia, C7y dcwy wyrób golowy jest planowo o koszty zaku,pu, jeżeli branżowy plan kont przewiduje akty> rent o wny czy p lanowo deiic ytowy. porównllje się jego cenę w{)\vanie ,tych odchyleń i kosztów. zbytu obowiq
- Uj<iCą w dniu dokonywania wyceny z planowanym k os7lem własnym na dany rok.
- Składniki majątkowe wymienione w llSL l mogą byr~
- Ró7.nicemiędzy kos7.tem wy t wor.zenia wy~obów gotowycenione według cen zakupu, jeżeli branżowy plan kont wych a ich wartością ustaloną zgodnie z' prtepisdmi ust. i nie przewiduje aktywowania kosztów zakupu. w ) i ______________________________________________ MOnitor Polski Nr &9 100________________________________ -'- ~ ~ ~ ______ r w' , 340.. " l 3 obciążają koszt własny wyrobów gotowych s.przedanych kos.z,t ów zakupu towarów, towary mogą być wycenione rówW okresie sprawozdawczym. nież według cen nabycia. "
- Jeżeli przy produkcji seryjnej niemożliwe jest pr:zed §
- Materiały w .drodze wycenia się w sposób okre,- • zakonc zenieIlł serii ustalenie kosztu wytworzenia wyrobÓw ślony w § 86 ust. 1 i .
- . g.otowych, wówczas wy.roby gotowe zakońc.zone wycenia się 2, Towary w drodze wycenia slię w sposób określany w §
- według planowanego kosztu wyfwo~zenia lub rzeczywi~te go kos ztu wytworzenia takich samych ' wyrobów ~poprzed
- Materiały i towary nie zafakturowane po dakananiu nim okresie sprawozdawczym stosownie do prz-episów bran- ' ich przyjęC'ia i odbioru wycenia się według -zasad określo-. żowych. nych w § 86 i 90, z tym że:
- Właściwe ministerstwa ustalą w uzgodnierriu z Mini1) d,o mrtef\iałów zamiast rzeczywistych cen zakupu sto- . sterstwem Finansów szc z egółowe zasady wyc,eny wyrobów . suje się odpowiednio stałe ceny ewidencyjne lub w ragotowych, określając w szczególności dl'a każdej branży "lite ich braku ceny wynikające z odpowiednich ce.nników elementy składające się na koszt ich wytworzenia. ' lub umów bądż ce,ny szacunkowe; 2) do towarów, zamiast rzeczywistych cen zakupu stosuje ,
- Produkcję w toku wycenia się według lwsztu się ceny zakupu wynikające z odpowie,d nich cenników , wytworzenia. . . lub umów. ' .
- Przez koszt wytvłorzenia produkcji w 'toku powstałej § 92, W wypadku, o którym mowa § 44, rzeczowe " przy produkcji podstawowej masowej i wie lkoseryjnej rozumie się' kos zty zużycia materiałów oraz koszty przerobu, ' składniki majątkowe zaliczone do środków obrotowych oraz ustalone z' uwzględnieniem stopnia zaawansowania produkcji. mate:riały na inwestycje i remonty kapitalne, a także maszy.ny i urządz enia do montażu wycenia się szacunkowo weN ie zalicza się kosztów produkcji w toku przy p;o dstawowej produkcji masowej i wielkoseryjn ej straty na brakach, kó- dług akt.ualmej wartości. Oszacowanie należy przepwwpdzlĆ z należytą dokładnością przez siły fachowe powołane przez szt-ów zużycia narzędzi specjaln yc h oraz koszlów przy'g otowan ia' (uruchomien~a) nowej 'produkcji.- W lizasadnionych przewodnic;ącego komisJi (p,o dkomisji) inwentaryzacYJnej. " , §
- Inwe·n tari Żywy zaliczony cOO środków obrotowypadkach (nieznaczne ro zmiary pr odukcji w toku, krótki wych wycenia się stosowni€ do przepisów branżowych Wecykl pr·odukcyjny, brak isto.tnych wahań w stanie remanendług ceny zaku.pu albo ceny zakupu powiększonej o koszty tów , produkcji w toku) można zrez y gnować z wyceny prozakupu lub według wa.rtości początkowej przychówka po-' ~ .:i ukcji w taku; zaliczając kos zty z nią zWią z ane na p.r odukwiększonej ó pr,z yros,t wartości. c ję , zakończoną. Przy krótkich cyklaćh pr odqkcyjnych wa;r
- W raz'le. braku danych umO'Żloiwiających wycemę w ~ oś ć materiałów lub półfabrykatów znajdujących się w ppomyśl zasad określ ,onych w ust. 1 inwentarz żywy wycenia si, cesie . produkc Ji może być na podstawie przepisów 'oranż·o po urzęd.owej cenie skupu, a Vi razie jej braku - po ceni. wych nie zaliczana do ' produkcji w toku, lec~ ' może odpoustalonej przez zjednoczen'ie. ' , .' . ' wied'nio zwięks z ać wartość mat e riałów lub półfabrykat'ów. § '
- Obce składnik·j majątkowe rz:najdujące si~ w dy'rzy większych rozmiara ch produkcji w toku bądż istotnych spozycJi ' przedsiębiorstwa, o ile objęte są wartościową ewiwahaniach w ' stanie remallentów produkcji w toku dopuszdencją przedsiębiorstwa, wyceniia s'lę wed~ug ich wartości czalna jest wy-cena produkcji mat e riał,ochłonnej, ' pIZy kM. ,'ej koszty zużycia materiałów stano w ią is totną część ogólneJ. ewidencyjnej. Rozdz1a' ł/" ',umy kosztów - w wysokości kosztów m ate~ialowych 'obej' Iłujących wartość surowców oraz innych ważniejszych , maSrodkl pienlę!ne, . kredyty bankowe, rozrachunki, ' e riał ó w wsadowych wraz 'z , prz y padającymi kosztami :wkurozl1czenla międzyokresowe. ' • }u i odchyleniami od ceny ewidencyjnych. §
- Gotówkę w kasie, środki pieniężne w drodze, CZ€'kt .
- Przez koszt wytworzenia produkcJi w toku, powstałej obce oraz weksle obce przyjmuje się 00 sprawozdań f!nan' f ly produkcji podsta\vowej ma loseryjnej i indywidualnej, ' s·owychzgodnle ze stanem fak~yc:mymw d~iu, na-który s~ ozumie się kos zty nie zakończonych z lec e ń produkcyjnych. rządzane jest sprawozdanie finans'owe. Czeki obce i weksle
- Koszl wytworzenia produkcji pomocniczej ustala siEł obc.e wycenia się według ich wartości nomimaJnej. " w edług zasa·d określonych w ust. 2 i 3, z tym że można nre §
- Jako środki pienIężne w drodze wykazuje s-1., w yceniać produkcji ,w toku w zakresie r-obót wykonywanych w sprawozd.aniu finansowym kwoty, co do których księgO. ,la potrzeby w e wnętrzne prz e dsi,ę biorstwa oraz' że pomocni:: zej produkcji w toku nie ' obciąża się kos Ztami ogólnozakła- . wość posiada dowód stwierdzający dokonaJrie wpłaty lub ' , przelewu, natomiast na dzień k!ończący okres sprawozdawd owymi. . cży brak d()kumentu banku potwierdzającego w,płatę lub.
- ' Dozwolone 'j est pr z yjęcie za p odstawę . wyceny proprlZelew. dukcji w toku planowanych lLlb normatywnych kosztów wy
- Zakres aperacji, w których mogą wYstąpiĆ środkJ piat warzania w wypadkach wskazaIlych przepisach branżonlf!Żlle w drodze, ogranicza się do operacji dok,o nywanych 'wych. ' w ramach pr2edsięb~orstwa (operacje weWnętrzne) oraz do
- Półfabrykaty własne wycenia się według kosztu wyoperacji dokonywanych w ramach rozrachunków wewnętntworzenia. . , '
- Przy wycenie półfabrykatÓw mają odpowiedriie za- , no-branżowych. §
- Salda rachunków bankowych, .kredytów bankost,osowanie prze.pisy '§ . 88 ust.
- Ministerstwa ustalą w uzgodnieniu z Ministerstwem ,wych, należności 1 zobowiązań 'J ;egulowanych w try'bie ' inka-· sa bankoweg·o, jak również . saldo finansowania imwestycjl Finansów szc z egółowe zasady wyceny produkcji .\AJ toku i pół_ (w części dotyczącej finansowania prz€z bank), przyjmuje się fabrykatów (wyrobów półgotowych), uwzględniając ty:p orgado sprawozdania finansowego w wysokOŚci uzg·odnioneJ nizacji produkcJi (masowa, wielk·oseryjna, małose-ryjna, indyz właściwym bankiem finansującym. wi,dualna) araz jej charakter (podstawowa; pomocnicza)~ jak też strukturę jej kosztów. W szczególności dla kaMej branj:y §
- Salda należnośCIi i zobowiązań przyjrrmje się ,do spraw·ożdanla finansowego w wysokośd uzg·odni,onej ,z k()ll. należy określić elementy składające się na koszt wytworzenia. trahentami. §
- ,
- Towary wycenia się według cen zakupu. 2, Jeżeli na dzień, na który sporządza się sprawozdanie
- Przez cenę zakupu. rozumie się także cenę ewidencyjfinansowe, nie przypada termin inwentaryzacji należn o ści ,t z o bowią z ań, przyjmuje się je do sprawozdania w wysokoną, skor y gow a ną o odchylenia od ce n ewidencyjnych, '
- Jeżeli pranż owy.plan kont ,przewiduje aktywowanie śC'i wynikającej z ewidencji księgowej . '1: I ~~oz. w • M onitor Po.lski 1'. 69 701________________________________________~ Poz. 340 -- z §
- Z o bowiązania ' tytułu closta w nie fakturowanych wykazuje si ę w sprawo zda niu finan.so.wym w wartości określGnej na ' podstawie , wyceny we(,vnętrz.nej, dokon anef z~ Qd nie z przepisanl
- § 9] przy czynl za dosta\vy nie (akturowane uważa się przy jęte d ostawy materia.lów i towarów owz USłllg), na któ~e przedsiębiorstwo do k Oll.ca okresu spraw ozdawczego nie otrz ymalo oryginału faktury.
- Przepi s ust. I nie nanlS Z'l przepisów §
- . § 100 . . Ros zczenia spa rne wykazuje się w ' sprawozdaniu finanso w ym w wy sok ośc i ok.r e ślonej w pozwie skierowan'ym do. sądu lub we wniosku ski e rowanym do komisji arbitrażo wej. Sumy roszczeń nie mogą ,;. ob e jmować kosztów p,ostępo "':ill1i.a· spe,rnego, które w momencie ich zaplaty zarachowuje się na straty p.rzedsiqbiorstwa. §.'
- Nie wykazuje się w sprawozdani u finanso;'vym nal eżnośc i . przeuawnionych, prekludowanych, nieściąga'ln ych ~ . UJin-orzony(:h, które odpisuj.e się na straty. § lCJ..
- I. Jako rozliczeni,a międzyokres0we tak czynne (koszty przyszłych . okresó\v), jak i bierne (rezerwa na wy1l,Q}tki przyszłych okresów) wolno przy.imować do sp.r aw ozdań ~~naFlso"')lch jedynie pozycje {tytuły) objęte wyka,zami roz liCZ€Il ustalonymi i zmienianymi d la' zainteresowa n yc h gałę • i ~wgpodarczych przez właściwego· ministra w 110rozumieniu • Minis,lrern Finansów. Wykazy rnzliczeń. międzyokresowycb Jl'ł>winny z.awierae rozróżnienie tytLl~ÓW, k.tóre mogą przechom,it sald a mi na lala następne, i tytulów rozliczanych tylko w ehfęhie Toku s.p.rawozdawC7.e§:o, które nie mogą wykazywu'€ sal(la na koniec roku, Wykazy Po.winny r ównie.ż okre· śl 'ać te tytuły, przy których dopus zczalne jest twor zenie fłęŻar kosztów rezerw na wydatki przys.złych okresów. 2, Dakonywanie ro·z liczeń międzyokr esowych jest uzas.ii4lni'oue tylko wÓ'Nczas, gdy : ' . 1) określony koszt odnosi się do s ze'regu okresów sprawozdawczych bądź. do inrneg'o o.kresu iilniżeli okres , w !<-tórym ten kos zt poniesiono; .2) zarachowan ie kosztu, o którym mowa w pkt 1, na okres , ·w którym zo stał ' p.oniesiony, spo.w odo'..vałoby istotne zniekształcenie wyników_ prżedsiębiorstwa za ten okres. , ,
- Rozliczen ia . międzyokresowe (rozliczenia p-oszczegó l-' · nyc h tytułów) nie rno.gą przekraczać okresu 3 lat; w wypadka ch uzasadnionych dy rekt.or zjednoc zenia mo że pr że dJuż yć (}xres rozlic zenia do 5 lat. przy rozliczeniach międzyokreso· wych bilErnych tworzenie rezerw na wydatki przyszłych okre sów powinno brać za punkt wyjścia da ne zawarte ·w ro{:znym p)an i.e przedsiębiorstwa ,
- . Stawki o:lpisów pr zy rozliczen ia ch mięclzyokresowych zarówno czyn n ycll, jak ·i b iernych mogą być ' ustalone b ą dź jako stawki okresowe (miesięczne), pądż jako stawki jednostkowe odnoszą ce się ,do określonej podstawy ' rozli.>ze: liowej (np , stawki na jednostkę produkcji). . . f w R o z d z i a ł 5: Fundusze, rezerwy, straty i zy5:ki. §
- Fundusz statut owy wykazuje się w sprawo zdaniu fin ansowym w wysokości wynrkającej z ksi ·ąg . §
- Odp;sy na fundus ze specjalne '9 ykazuj e się w spraw ozdaniach finansowych mies ię cznych i kwartalnych w w y sokości odpisó.w dokonan yc h zgodnie z pr zep isami szczeg ó łowymi ustalającymi zasady tworzenia fu n dus zów specjalnych w cią g u .roku . W roc znym · s pra wozd a niu finansowym oopisy na fundus ze specjalne wykazuje s ię w wysoko śc i przypadającej na dany rok ~godn ; e z przepisami. § 105,
- Rozliczenia z budżet e m z tytułu wyniku działaln ości \vykazuje się w sprawozdaniach finansowych m'iesięcznych i kwartalnych w wysokości dokonanych wpłat bądź otrzymanych dotacji.
- W roczn ych ' sprawozdaniach finansowy ch r ozliczenia '. z bu,clżete.m z t y lułu wyniku działalnośc i wykawJe się w wys,o}wści przypadającej na dany rwc '
- Rozliczenia z budżetem z tytułu środków obrotowych w sprawo zdaniach finansowych miesię~zny c; h, kwarlalnych i r ocznych wyka zuje s :~ w wysokości d ok onanych w p łat bą dź otrzymanych d",tacji . § 106.. Fundusze specj alne wykazuje się w sprawozdania ch finansowych w rzeczyw i,;te j w y soko ś ci pnzostalośc i fundus zó w utworzonych zgodni e z obow i ązującymi przepisami i nie wykorzy stan yc h do dnia, na który sporządzone zos tal osprawozdanie finansowe. . § 107, Jednoslki organizacyj,ne spółd z i elczoś c i wykazują w mie się cznych , kwartalnych i r oczu yc h sprawozdaniach fjna nso w ych kwoty podatku dochodowego i c zę ś c i zysku pr zeznaczo ne go na fundusze $cenlralizowane w wysoko śc i przy pada jące j na dany okres sprawozdawczy. § 1(')
- Rezerwy na pokrycie roszczeń z ty t uTu niedoborów materiałowo - to w a rowy ch i gotówk owych, na roszczenia d ocl; odzonę w postępowaniu sądowym lub a r bitrażowym, jak ró w nież inne rezerwy określone w odrę bny c h przepisąc h wykazuje się w ·sprawozdaniach f,jnansowych w rzeczywiste j wys,okośc i rezerw utworzonych zgodnie z ob ow iązującymi pr ze pisami, nie wykorzystanych do dnia , na który zostało sporząd zone sprawoz.dani e finansowe. §
- Zysk netto bądż stratę netto wykazuje się w sprawozdaniu finansowym w wysokości wynikającej z ksiąg ra chunkowych. ' . §
- Poza wynikiem z d :z:iałalności ope·r acy jnej i pozaoperacyjnej przedsiębiorstwa oraz oprocentowaniem środk.ów trwał yc h jako straty lub zysk i mogą być traktowane 'wyłącz.nie: 1) s traty nad zwyczajne. spow'ooowane dz.iafaniem siły wyż szej praz wypa·dkami losowy;m i; 2) straty wynikające z l}rZe ~fawni enia {p.reklll'zji} i umOHenia riależności oraz zyski z· tytułu wpływów naleźn0ści odpisanych na straty; 3) strat"y i zyski z tytułu oplaconych odsetek, kar, g-rlywie n itp,; 4) straty z ty tu łu spisania kosztów · anulewanyc h zle c eń i produkcji zaniechan ej; 5) straty wynikające z lltworzenia r e zerw w c iężar strat oraz zyski wynikają ce ze zmniejs ze nia tych .rt'/erw; 6) s traty z tytułu kosztó w lat ubiegłych oraz zyski z tytuJu dochodów lat ubiE'~J łyc h (ni'e dotyc zy to je ~ln i.1 k knsl tów i dochodów lat ubiegłych związanych 7,:e spr zedażą nra.z kos'ztów i d.ochodów lat ubiegłych przedsiębiorstw wykonawstwa inw estycyjnego); 7) .,t raty i zysk i wynikające z za okrą gle ń. drobny ch k wot o r ilZ odpisania na leżności i zobowią z aó; 8) straty ·i zyski inwes.tycyjne oraz na r emonta ch kapitaln yc h; . 9) n iedobory i szk ody u jawnione , prze kracz ające nEl·r tny ub y lkrów naturaln ych, w wYPiidkach okre ślonych w.jJrzepisa ch bran~owY' ch; . 10) zy ski nadzwyczajne z tytu}u nadwyż e k i n wentaryz~cyj nych; 11) inn e straty i zysk i, określone w prz e pisach szczególnych. R o z d z i a ł 6, ZcJ.si1dy wykazywania w spTawozdanlach finansowych aldywów, pasywów i wyników działalności. §
- S zczegó!o'-\;'e zasady wykazywania aktywów, pasywów i wyników dz iula l no śc i pnedsiębrorstw w sprawozdan iach fin a nsowych dla poszczególnyc h dzia !ó w gospodarki n orodowej ustalają instrukcje w sprawie s p rawozdawczośCi finańs owe j. D Z I A Ł V. . FRZI:CHOW\'W /l NTE DOWOCOW, KSIĄG R,\CHCNK OWvCH, SP] SOW TNWENT l\ R YZ;'CY.TNYCH l S PRAWO ZD A N FINANSOWYCH § 112,
- Po d okor.an iu wszystkich księg'o\~a ń, d otycz ą cych miesiąca spra wozdo wczego., wszy s tkie do \'{o d y księgo we, k [óre stpnowily podstawę księqowall, na leży' układać w porządku i kolejn ośc i za leż nie od sposvbu prowadzenia - Monitor Polski Nr 69 7fJ2 - księgowości / i umi ~szczać w teczkach (segregatorach, skoroszytach itp,) w sposób zabezpieczający przed wymianą tych do wodów. '
- Jeżeli księgowość prowadzona jest np luźnych kartach (karty przebitkowe, rejestry itp.), karty te, po dokonaniu, wszystkich księgowań dotyczących danego roku, należ y , umieścić w tec zka ch. Analityczne karty kontowe, które zgodnie z przepisami § 23 zostdną wykorzystane w latach nas[((p~ n yć h. podlegają po całkowitym ich zapisaniu włączeniu do tec.ze k tego roku, którego dotyc z yły ostatnie zapisy dokonane na tych kartach.
- Arkusze (karty) spisów z natury oraz , zestawienia różnic in wentaryzacy jn ych, dO,tyc zące in we ntaryzacji przeprowadzon e j w okr eś lonym termipie, należy trwale zszywać i umi e s zczać w teczkach. '
- Sprawozdania finansowe należy przechowywać w teczkach specjalnie mi ten cel j:nzeznączonych.
- Na okładkach teczek hależy zamieścić: 1) nazwę jednostki; 2) nazwę i bieżący (licząc od początku roku) numer teczki; 3) okres, którego dotyczą (rok i miesiąc); 4) pierwszy i ostatni numer dowodów (kart) zamieszczonych w te czce; 5) ilość dowodów (kart) w teczce; G) określenie kategorii akt (kategoria A lub ' kategoria B) i liczbę oznac z ającą termin przechowywania akt; 7) t ermin, po którego upł y wie akta mają być przekazane do archiwum państwowego, ewentualnie na makulaturę· ' §
- Tec zki, oprawne księgi rachunkowe oraz spraw ozdania finansowe w cel u 'ich zabez-piecze nia przed us zko' d ze niem, zagubieniem i zniszczeniem powinny być ' przechowy wane w specjalnie na ten cel przeznaczonych pomieszczeniach lub szafach. §
- Po zatwierdzeniu rocznego ' sprawozdania f iń an s o wego teczki z dowodami, księ gi rachunkowe or112 sprawozdania finanso'we Dowinny być przekazane do składnicy akt (wspólnej dla całego pr z edsiębiorstwa) w ciągu 40 dni, li cz ąc od dnia zatwierdzenia roc zn ego ' sprawozdan ia finansowego. '§
- ' Wydanie poszczególn'y ch dow odów, teczek, ks iąg rachunkowych lub sprawozdań finansowych może ' nastą pić ty lko' za pokw itowaniem na podstawie pisemnego ze z violenia głównego ks ięg ow ego. Wydanie dowodów, tec zek, ks i ąg rachu nkow yc h lub sprawozdań finansowych poza obręb pr z edsiębiorstwa może nastą pić na podstawie pisemnego polecenia dyre ktora przedsiębiorstwa jed ynie wskutek umotywowan e go wn'iosku pis e mn ego instytucJi, na której r ze cz ma n a stą p ić wydanie, chyba że
szc eqólne stanowią~aczej. , .to 2'.
ust. ,l n ie naruszają uprawnień ot ganów kontroli ~ i rewizji do za bezpiecze nia nie zbędnych dowodów w sposób uregulowany odrębnymi przepisami. §
- W , ra zie zniszc ze nia albo zaginięcia dowodów" t eczek , ,ksiąg ra chunkowych lub sprawozdań fin ansowych dyr ektor przędsiębiorstwa powinien natychmiast sporządzić odp o wiedni protok9ł, a ponadto - jeśli zachodzi podejrze nie popełnienia pr zestępstw a zawiadomić organy powołane do ś cig ania przest ę pstw. §
- Ustala się następujące terminy przechowywan ia pos1czegóJnych rodzajów ' akt księgowych , (kategoria B): 1) dowody przychodu i rozchpdu ,(w tym także rozlic zenia zużycia i ' produkcji) mat e riałów, pólfabrykatow, wyrob ów gotowy~h i towarów. karty pracy. ,zlecenia produkcyjne - 5 lat, pod warunkiem że uprzedni o uzgodniono te dowody z wysta wcami i ostatecznie rozliczono osoby materialnie odpowiedzialne; 2) odcinki paragonowE!: stanowiące dowód wpływów ka- Poz. 340 so wyc h ze sprzedaży detalicznej dokonywanej przez przeds it; biorsLwa handlu uspołecznion ego - jeden rok, ' licząc od dn ia następują ce go po dni u za t wierdzenia rOczn eg o sfJrawozdania finansowego; jeżeli jednak w tym termin ie osoby mate rialnie odpowied zialne nie zostały oslateczn ie r~l~czone, od,cinki paragon owe powinny być 'pr żechowywane do mom ent u rozliczenia z tymi osobami; 3) konta synt e tyczne i analityczne, rejes try, zestawienia obrotów i sald, ksip,gi remanentów, arkusze (karty) spis ó w z nalllry, zestawienia różnic inwentaryzacyjnych. faktur y wlasne i obce. kwartalne sprawozdania finansowe oraz inne akta - 5 lat; nie podlegają jednak prze_ ka zaniu na makulaturę dowod y dotyc zące spraw skierowany ch na drogę postępowania sądowego lub arbitrażoweg o , a dowody te powinny ' być przechowywane w skladni.cy akt do czasu uprawomocnienia się o'rzeczeń w sprawach, których dotyczą; 4) list y p ła cy lub karty wynagrodzeń bądź mne dow,ody. na których podstawie nast~puje obliczenie podsta wy wymi aru rent y - 12 lat. ,
- Termin usta lony w ust. l pkt l, 3 i 4 oblicza się od · począ tk u roku n o st ęp nego po roku, którego dany d-l'>kument dotyc zy. ' \
- Po. upływie ustalonego okr esu przechowywania dokumenty, o których mowa w ust. l, należy p rz ekazać na 'makula tu rę w tryb ie , ustalonym obowiązującymi przepisami , po uzyskani Li na to zgody właściwego archiwum państwowego. 4> Je że li ni e zost ała przeprowa'd zona, rewizja dokumental': n.a za dany rok. wszelkie dokumenty nale,ży przechowywać do czasu przep ro wadzenia re,wizji.
- Roc zne spra wozdania finansowe są aktami ' przeznac zonymi do trwałego przechowywania (kategoria A). §
- W uzasadnionych wypadkach właściwi ministra'wie mogą w porozum ien iu z Ministrem Finansów ustal ić od- ' mienne terminy przechowywa nia akt ks ięgowych. DZI AŁ VI.
KO~COWE. §
- Ministrowie mogą wydać
s zczegó ło we na podstawie przepisów niriiejszego zarządzenia.
- W wypadkach uzasadnionyc h strukturą organizacyjną, obowiązują cymi zasadami planowania i ksi ę gowości lub innymi potr zebami branżowymi właściwi ministrowie ' m Qgą , w drod ze zarządzeń ustalić odmienne zasady w prze dmi09ie uregulowan y m nin ie jszym zarządzeniem, po uzgodnie niu ich z Ministrem Finans ów . §
- Tracą m oc : 1) zar z ąd ze nie Ministra Finansów z dnia 4 grudnia 1959 r. w spravvie podsta~'o wych zasad pro\\ adzenia księgowo ś ci. inwentaryzacj i, sporządzania sprawo z dań finanso_ w yc h oraz przechow y wania dowodów ks i ęgowych przez jechrrfstki gospod,a rki , uspolecznionej (Monitor Polski z 1959 r. Nr 102, poż, 546 oraz z 1961 r. Nr 26, poz. 128 i Nr 72, poz. 304); 2) instrukcj a M inistra Finansów z dnia 30 list opada 1954 r. w sprawie przeprowa dzania inwentary zacji ciągłej zapas ów mal~riałowy c h, półfabrykatów i wyrobów goto'~ wych (MQnitor Polski z 1954 r. Nr 120, poz. 170'7 oraz z 1957 r. Nr 6, po z.
- i z 1964 r. Nr 16, poz. 74) ; - 3) okó.lnik Ministra Finansów z dnia 14 sierpnia 1964 r. w sprawie dokonywania oceny ptzydatności rzec zowych sk ładni ków maj ąt~, owych w toku ich inwentaryzacji (Monitor Polski Nr 63, poz. 297). §
- Zar z ąd zenie wchodzi w życie z dnie m 1 stycznia 1968 r. Ministe r Finansów: ), Albrecht Tłoczono z, p.olecenia Preiesa R?dY· Ministrów w Zakł a dach Graficznych "Tamka". ' Zakł, nr t. Warszawa. ul. Tamka
- ' Zam.
- Cena 3.20 zł