Wonitor Polski Nr 40 Poz. 283 552 -- 283 ZARZĄDZENIE PREZESA CENTRALNEGO URZĘDU JAKOSCI I .MIAR z dnia 10 września 1968 r. w sprawie ogólnych wytycznych dotyczących kryteriów oceny Jilko1cł wyrobów. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o utworzeniu Centralnego Urzędu Jakości i Miar (Dz. U. Nr 23, poz. 147) zarządza się, co n.astępuje: § 1. Ustala się ogólne wytyczne w sprawie kryteriów oceny jakości wyrobów, . stanowiące załącznik do zar~ądzenia. \ § 2. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Prezes Centralnego Urzędu Jakości i Miar: Z. Ostrowski Załącznik do zarządzenia Prezesa Centralnego Urzędu Jakości l Miar z dnia 10 września 1968 r. (poz. 283). OGÓLNE WYTYCZNE W SPRAWIE KRYTERIÓVY OCENY JAKOSCI WYROBóW I. Przepisy wstępne. I 1. Wyty~zne zawierają zalecenia, które należy stosować przy dokonywaniu oceny jakości surowców, materiałów, ' pół wyf-obów i wyrobów gotowych, zwanych dalej "wyrobami", a takż·e przy ·opracowywaniu branżowych i szczegółowych wymagań dotyczących jakości oraz przy innych pracach zmierzających do określe.nia jakości wyro'b ów. n. Wymagania dotyczące poziomu jakoścł wYrobów.
- a)P o s t a n o w i e n i a nie organy, np. Urząd Dozoru Techniczneg,o, Polski Rejestr Statków, jak również innymi 'przepisami lub dokumentami w sprawie dopuszczenia wyrobu do produkcji lub obrotu. W razie braku w dokumentacji wymagań niezbędnych do dokonania oceny jakości wyrobów, obowiązek uzupełnienia brakujących danych w tym zakresie należy do producenta ocenianego wyrobu. Jeże:i uzupełnienie wymagań powinno być dokonane w normach (PN, BN), -od,powiedni wniosek o opraco- · wanie bądź nowelizację normy wraz z propozycjami dotyczącymi wskażników liczbowych i metod badań należy zgło sić d,o właściwego organu w obowiązującym trybie. -og ó l n e.
- b)R a in o wat e m a t y k a 2. Przez wymagania dotyczące pozi()mu jakości wyrobów, zwane dalej "wymaganiami", rozumie się wyszczególnienie istotnych cech wyrobów, wskażników liczbowych lub określeń charakteryzujących t·e cechy, metod badań i danych dotyczących przeznaczenia wyrobów. 3. Wymagania mogą dotyczyć ·określ·onej grupy asortymentowej wyrobów lub poszczególnych wyrobów. ~. Wymagania powinny określać -optymalną jakość wyrobu, charakteryzującą jeg.o najwyższą efektywność w produkcji i eksploatacji, przy pełnym zabezpieczeniu przydatności techniczno-użytkowej. . 5. Wymagania powinny być dostosowane do -osiągnięć !postępu technicznego i potrzeb odbiorców (użytkowni:ków) ora'Z skonsultowane i uzg·odnione z zainteresowanymi jednostkami gospodarczymi i . instytutami naukowo-badawczymi, a zwłaszcza z głównymi odbiorcami wyrobów, w celu zapewnienia, że przyjęte w nich ustalenia są · najwłaściwsze z .punktu widzenia interesu społecznego. 6. Sposób formulJowania wymagań powini~n być jasny l zwięzły. W szczególności ' należy unikać . określeń wieloznacznych. lub pO'lwalających na subiektywną ich interpretację. Stosowana w wymaganiach te'rminologia, skróty itp. powinny być zgodne z ogólnie przyjętymi zasadami. W razie użycia -terminów nowych lub o innym znaczeniu ńiż powszechnie przyjęte należy podać krótką definicję znaczenia tych terminów. . 7. Wymagania powinny być zawarte w dokumentacji technicznej dotycząceJ danego wyrobu. Producent wyrobu powinien udokumebtówać ·opracowane wymagania uymami WN, BN, ZN) -oraz załącznikami eksportowymi do norm, gdy zostały ustalone, warunkami techni·c znymi odbioru, dokumentacją techniczno-ruchową, świadectwami dopuszczenia wyrobu do produkcji, przepisami wydawanymi przez oopowierl- w y m a g a ń. 8. Wyma·gania .powinny zawierać: 1) określenie zakresu przedmiotowego wymaga'ń (,vyrób, grupa wyrobów). z ,p odaniem numer acji wyr·obu zg'o dnie z przyjętym systemem klasyfikacji według 'jedn.olitego wykazu wyrobów i klasyfikacji rodzajowej ; 2) warunki użytkowania wyrobu, a w szczególności :
- a)charakterystykę środowiska, w którym wyrób ma być użytkowany, np. zakres temperatur, ciśnień, wilgotności (warunki tropikalne), dopusz'czalnych wstrzą sów i drgań, stopień zanieczyszczeń środ<Jwiska, pro- · mieniowanie, zakłócenia elektryczne i.td., a w uiektórych wypadkach również cz·as ua,r azenia na dz.i ałalność środ·owiska ora.z cykliczność zachodzących . zmian środowiska,
- h),- charakterystykę wyrobów współpracujących z danym wyrobem oraz oddziaływanie wyrobu na wyroby współpracujące, '
- e)warunki skł'adowania,' transportu i obsługi, z podkreśleniem częstotliwości przeglądów, okresowej wymiany elementów {)faz innych wymagań dotyczących prawidlowej kcmserwacji .i · ekSploatacji; 3) zestawienie istotnych cech wyrobu z podziałem na:
- a)cechy krytyczne, tJ. cechy, które decydują o st,o.pniu zagr-o.żenicv dla źycia lub zdrowia ludzkiego albo o utracie wart.ości użytkowej wyrobu z punktu widzenia jego eksploatacji (użytkoWal'1ia), bl cechy ważne, tj. cechy, które ' posiadają istotne zna~ czenie z punktu widzenia' 'Przydatności wyrobu, lecz m-ogą ,przybierać różne wartości liczbowe stosownie do jeg·o prz'e znaczenia, . c), inne cechy, które mogą stanowić uzupełnienie łnfą.~~ riiacji o jakeści wyrobu; ' Monitor Polski Nr 40 .--------~--------------~--- - "553 ' - 4) wskaźniki liczbowe, ich folerancje i miary rouzutu lub podane w formie opisowej wyma,gania dot.yczące cech wyrobów; 5) metody . badań -odnoszące się do poszczególnych" cech wyrobów; ' w me.todzie badań' należy okreś!ić rodzaj próby, aparat.urę do przeprowa.dzenia badań, metody pobrania próbek oraz sposób dokonywania badań i ' przedstawiania wyników, a w wypadku formy opisowej wymagań - metody ich sprawdzania. . 9. Do.b ór cech, o których mowa w ust. 8 pkt 3, U'la ~ eż niemy jest od specyfiki wyrobu i jego przeznaczenia. Dla wyrobów, według niżej podanego podziału, istotnymi cechami mogą być: 1) dla środków produkcji i wyrobów konsumpcyjnych, z wyjątk iem wyrobów spoży:wczych wymienionych w pkt 3: •
- a)bezpi ecze ństwo ekspl·oatacji, np . wytrzymałość mechaniczna, odporność izolacji na przebicie prądem, poprawnosc działania układów zabezpieczających' i wyłączników awaryjnych, zabezpieczen ie antytoksyc zne, zdrowotność itp .,
- b)funkcjonalność, np,. wydajność i sprawność eksploatacyjna, ·stosunek mocy do ciężaru itp"
- c)niezawodność .mierzona np.: - prawdo.podobieńst wem spełniania wymaganych zadań w określonych warunkach, w określonym czasie lub przy określonej ilości cykli, - średnią intensywnością uszkodzeń lub maksymalną intensywnością uszkod2eń,
- d)żywotność - mierzona np.: trwałością, rozumianą jako okres, przed którego ' nie spada {)Oniżej właści wego poziomu - dla wyrobów niena.prawialnych, - całkowitą żywotnością, rozumianą jako suma trwałości z uwzględnieniem kolejnych naI>raw lub regeneracji - dla wyrobównaprawialnych, średnimi czasami pomiędzy uszkodzeniami, Ci . ,el. naprawialność mierzona np. technologicznym czasem trwania napraw lub czasochłonnością oraz materiało ch1onnością napraw i konserwacji itp.; 2) dla surowców i ~ateriałów :
- a)bezpieczeństwo użytkowania, np. toksyczność, odporność antyeksplozyjna itp., '
- b)właściwości fizyczne i mechaniczne oraz ich jednorodność i powtarzal~ść, np. gęstość, właściwości wytrzymałościowe, obrabialność, elektryczna oporność właściwa itp.,
- c)trwałość mierzona np. odpornością antykorozyjną, stabilno.ścią cech fizycznych i mechanicznych w czasie, odpornością n.a działanie bakterii itp.,
- d)struktura i wfaściwośd chemiczne, np. zia.mistość, jednorodność, skład· chemiczny itp.; 3) dla wyrobów spożywczych: .
- a)zdrowotność, np. zawąrtość ś rc;>dk ów toksycznych, , aktywność chemicrna, zawartość innych składników szkodliwych itp.,
- b)wartość odżywcza, np. wartości ' kaloryczne składników, zawartość witamin~ soli mineralnych, białka itp.,
- c)trwałość,
- d)smakowitość, zapach itp. 10. Przy doborze cech opakowania należy mieć na uwadze warunki transportu, przeładowywania i składowania oraz wynikające z nich wymagania, np. odporność na wstrzą sy i uderzenia, zabezpieczenie prz€d wilgocią, środowiskiem chemicznym oraz wymagania dotyczące modułu opakowań . 11. Dla wyrobów określon ych w ' ust. 9 i 10 cechami istotnymi, obok wymienionych w tych przepisach. są cechy charakteryzujące wyroby z punktu widzenia wymagań - wzornictwa przemysłowego; a w szczególności: ' , upływem funkcjonalność - - - - - - ... 283 __._ -_.- Poz. . - -"--- przystosowania wyrobu do właściwości fizycznych i psy· chicznych użytkownika oraz do wykanywania czynności eksploatacyjnych w odniesieniu do konkretnego układu użytkoweg·o. z uwzględnieniel!l wymagań ergonomii (antropometrii, psychologii. higieny użytkowani .a). 2) kompozycji funkcjonalnej i p!astycznej ogólnych cech zewnętrznych wyrobu i poslcz.ególnychjego elementów, z uwzględni eniem układu i sposobu ich zastosowania (skala. proporcje. wpły w tworzywa) oraz kolorysryki . (war tośc i plastyczne. psychofiz yczn e i informacyjne) i . wykończenia (faktura powłok zewnętrznych). 1) 12. Cechy chdTakteryzują c e jakość wyrobów, ze wzglę du na sposób ich oceny, dzielą się na: 1) mierzalne , dające się zmierzyć i ok!eślić liczbowo; cechy mierzaln·e powinny być określone w postaci liczbowych wskaźników . zgodnie z powszechnie przyjętym ' s posobe m przedstawiania wie!kości fizy czny'ch oraz obowiązującym układem jednostek miar ; liczbowe wskaż niki cech powinny być wyrażone za pomocą ·. wartości nom inalnych. z podaniem dopuszczalnych granic tolerimcji; 2) n:emierzalne, których OGeny dokonuje s ię organoleptycznie na podstawie wrażeń smakowych, węchowych. dotykowych lub wzrokowych (np. smakowitość, wygląd zewnętrzny wyrobu, zapach itp.). III. Pozostałe -kryteria oceny jakoścI. 13. Dalszymi kryteriami oceny jakości wyrobów są dane : 1) określające z.achowanie s.ię wyrobów u użytkownika; należy tu zwłaszcza brać pod uwagę opinie jednostek handlu wewnętrznego i zagranicznego, dane dotyczące ilości i struktury reklaII)acji, napraw i nakładów na naprawy w okresie gwarancyjnym oraz opinie punktów obsłLigi technicznej i organizacji konsumenckich. 2) wynikające z badań i analiz porównawczych z przodującymi wyrobami krajowymi i zagranicznymi tego samego rodzaju, będące w dyspozycji zarówno producenta, jak i dok.onująceg{) oceny, zwłaszcza w odniesieniu do istotnych cech wyrobów (krytyczne i ważne). Przy analizie porównawczej należy unikać bezkrytycznego pQwolywa.n ia . się na dane katalogowe i materiały reklamowe . . . IV. Zalecenia d~tyczące oceny. 14: Na pełną ocenę jakości wyrobów składają się: ocena zg·oo,oości wykonania wyrobu z założonymi wymaganiami , 2) ocena wymagań z .IJUnk tu widzenia: '
- a)kompletności i prawidTowości ząpewniających zaspokojenie potrzeb użytkownika,
- b)i.ch poziomu 'w porównaniu z wymaganiami spełnia nymi przez analogiczne wyroby produkowane pr2ez innycb wytVłórców krajowych lub zagranicznych, 1) 15. Prz.y ocenie zgodności wykonania wyrobu z założo nymi wymaganiami należy mieć na uwadze, aby dane. uzyskane. w wyniku przeprowadzonych badań były dostatecznie reprezentatywne w stosunku do wyrobów stanowiących przedmiot oceny. Dokonując. sprawdrenia cech wyrobu sło suje się: 1) w odniesieniu do cech krytycznych: ocenę dwustanową, polegającą na podziale wyrobów na spełniające wymagania cech krytycznych i nie spełniające wymagań ustalonych dla tych cech, 2) w 'odniesieniu do cech ważnych - ocenę wielostanową, polegającą na podziale wyrobóW na określone klasy. gatunki (stany) stosownie do wartości wskaż. nlków poszcze góln'ych ocen oraz ich znaczen'ia (preferencji) z punktu wiqzenia wartości użytkowej wyrobów, ________________________ , M~nitor Polski Nr 40 -:-" ,$54 ._ ~ . 16. Przy ocenie ~ ___'____ _.. . ." podziału ' wyrobów wymagań, o której' mowa w ust. 14 ' pM 2, _ należy s.prawdzić w szczególności: , 1) prawidłowość wyboru cech . krytycznych i ważnych, 2) właściwy dobór nominalnych wskaźników tych cech, ich tolerancji i miar rozrzutu, , 3) prawidłowość i poprawność przewidzianych metod baustalenia wymagań '.' na klasy, gatunki itp., jeżeli stosuje się ot:enę- wiel<lstanową. 17. Dla stwierdzenia, czy założony w wymaganiach poziom jakości jest najbardziej racjonalny, w ocenie wymagań należy kierować się rachunkiem ekonomicznym; przy ustalaniu cech krytycznych wyrobu mogą jednak decydować w niektórych wypadkach wymagania pozaekDnomiczne. dań, '4) prawidłowość ' Poz.~ 283,284' · i285 --~------~ ,o z punktu widzenia " . 284 .-' ZARZĄDZENIE PREZESA GŁÓWNEGO URZĘDU KONTROLI PRASY~ PUBLIKACJI I WIDOWISK, z dnia 16 września 1968 r. o pozbawieniu debitu komunikacyjnego. moc § 2. Traci zarządzenie Naczelnego Dyrektora Głów nego' Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk' z dnia 3 lipca Hi50 r.o poZbawieniu debitu komunikacyjnego (Monitor Polski Nr A-79, poz. 920)~ . Na podstawie art. 2 ust. 1. pkt 2 dekretu z dnia 5 lipca "1946 r. 'D utworzEmiu' Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Pu- blikacH i · WidowjSk (Dz. U. Nr ' 34, poz. 210 z późniejszymi zmian!iini) .zarządia się; co następuje: § 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. § 1. Ża.k.azuj~ się rozpowszechniania na Dbszarze ' Pol.kiej Rzecżypospolitej Ludowej wydawnictw "Instytutu Lite- (>reze~ Głownego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji lackiego" we Frę.ncji. , i Widowisk: J. Siemek 285 OBWIESZCZENIE . POLSKIEGO KOMITETU ,NORMALIZACYJNEGO z dnia 9 września)968 r. ,- , w sprawie ogłoszenia ustanowionych norm branżowych. § 1. Ustanowione ' zostały Na podstawie art. 9 ust. 4 ustawy z ,dnia 27 . lislopada 1961 r. o nórmalizacji (Dz. U. Nr 53, poz. 298) Polski Komitet Normalizacyjny podaje , do ' wiadomości, conastEl'puje: na ,c;tępujące . Lp. -1 , Numer normy Tytuł , Da t a normy i zakres Dbowiązywania 2 normy branżowe . (BN): ustanowienia normy 3 , od której norma obowiązuje 4 5 8 kwietnia 1968 r. stycznia 1969 r. 27 lipca 1968 r. 1 kwietnia 1969 r. przez Ministra Komunikacji: w zakresie produkcji l eksploatacji: 68/9362-08 Nakładk~podpórek samolotowych. Główne wymiary w zakresie metod badań: 2 68/8931-04 Progi samochodowe. Pomiar równości nawierzchni planografem i łatą przez . , Przew ,o .dnic. zącego .. Komitetu Drpbnej Wytwórczości: w zakresie pr odukcj1: ' 3168/4966-01 Stojak metalowy do ubrań . przez Nacz .elnego Dyrektora Zje.d ,n 'oczenia 2 sierpnia 1968 r . Przemysłu Okuć 1 lipca 1969 r. i Instalacji Budowlanych: w zakresie produkcji i obrotu: 4 68/5053-02 Okucia budowlane. Zawiasy trójskrzydełkowe 1 sierpnia 1968 r. 1 stycznia 1969 r. prz'ez Dyrekt'ora Zjednoczenia Przedsiębiorstw Instalacji llrzemysłowych "Instal": w zakres:ie · produkcji: ~ 68/8962-06 Wentylacja. Nawietrzaki podqkienne typu A 1 sierpnia 1968 r. 1 stycznia 1~9 r.