Obwieszczenie Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 1970 r. o wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w przedmiocie ugod

- Monitor Polski Nr 3 NazWa zakładu '30=--_ _ _ _,;,..-._ _ _ _ _ _ _ _....;..._ _...;p;;.;;.o:;.;;z;;.. .. .,.;;28~ · _I_29_ Wydział Stanowisko pracy , DzIał Gt6w:negQ Mec;J1anika ,i' , . ślu,sarz, tokorz. Ol Dzial Głównego Energetyka 0) Dział Głównego Kontrolera / spowocz, ustawiacz elektrpmonter dyżurny brakarz, kontro~er, starszy kontroler. kierownik wydzialukontroli technicznej Wytwórnia Sprzętu KomunikaC'If jnego w Kaliszu . Wydział Hamowni mechanik silników lotniCzych • mechanik silników lotniczych. brygadzista. monter oprzyrządowania, ustawiacz, . robotnik gospodarczy, ślusarz. brakarz, rejestrator, technoląg, starszy lechnolog. zastępca kierownika wydziału, kierownik wydziału . Zakłady Mechaniczne im, M. , Nowotki Warszawa Fort-Wola Wydział Hamowni Silników mechanik silników spalinowych, mećhanik silników spalinowych-brygadzista, kontroler, mistrz . mechćJDlk silników spalinowych, starny . mistrz-piromelrysta Hamownia Agregatów mechanik silników spalinc,wyc4, Prą~?t w6~~zyc:.:h:....;._ _ _ _ _ _-..!..-::m::.:ec:.:.:h::8:.:D:.:;ik::.-;s:.:i;.:.ln:.:i.:.:k..:ó...;.w~s:.i:p:.:a...;.\i.::n..: ,o_w...!.y~c...;.h...;.-b...;.r...!.y:.::g~a_d...z_is_ta_-,-_. Oj Kabina Doświadczalna . . \...:..~~_ _ _ _ _ _ _ _ _ _~ 0) Pracownicy zatrudnieni w Wydziale Hamowni. 29 OBWIFSZCZENJE P'~RWSZEGO PREZESA SĄDU NAJWV2:S1.FGO z dnia 3 stycznia 1970 r. ó wytycznych wymiaru sprawiedliwości I praktyki sądowej w przedmiocie ugodowego załatwiania spraw . pracowniczych przed lądem. . Na podsta wie art. 28 ust. 3 ustawy , z dnia 15 lutego . dnia 20 grudnia 1969, r., ustalającłI wytyczne wymiaru spra1,962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54) i § 6 wiedliwości i praktyki sądowej w przedmiocie 'ugodowego '\lchwały Rady ' Państwa z dnia 22 maja 1962 r. w sprawie rezałatwiania sptaw pracowniczych przed sądem. gulaminu Sądu Najwyższego (Monitor Polski Nr 45, poz . 210) Treść- uchwały podana jest w załączniku do niniejsl,ego ogłaszam uchwalę powziętą przel Sąd Najwyższy na I>osieobwieszczenia. dzeniu pełnego składu Izby Prac y i Ubezpieczeń ' Społecznych Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego : Z. Resich ZałllC''lnllr do obwieS7C"Tenia PlerwS?eg.o Prezesa SlIdu Nalwyis7eqo 1 dnia 3 stvcznla 1970 r. (poz. 29). 'WYTYCZNE WYMIARU SPRAWTEDLIWOSCI I PRAKTYKI SĄDOWEJ W PIl-ZEDMIOCIE UGODOWEGO ZAŁATWIANIA . SPRA W PRACOWNICZYCH PRZ.ED SĄDEM uchwalone dnia 20 grudnia 1969 r. przez pełny skład Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu ' Najwyższego. Sąd Najwyższy w składzie następującym: przewodniczący: Prezes Sądu Najwyższego, Z. Opuszyń­ ski, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Z. Resich, sędziowie Sądu Najwyższego: W.Foiinański, W. Glabisz, Z. Kapitaniak, J. Krzyżanowski (sprawol,d ~ caJ, ' K. Marowski, K. Piasecki, . J. Pietrzykowski, S. Rejman. Z. Stypulkowska, A Szczurzewski. J, Tyszk'a, J,Wasilewski , M . Wilewski, protokolant: członek Biura Orzecznictwa Sądu Niljwyż- ' .szegoH ParuZal; ·' . . -51 Monitor Polski Nr 3 przy udziale zastępcy Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczy;pospoIitej LUdowe]-IC' Kukawki i podsekretarza _stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości J. Szc zerskiego , po zapoznaniu się ze stanowiskiem Centralnej Rady Związków Zawodowych, na wniosek Pierwszeg,o ' Prezesa Są­ du Najwyższego z dnia 27 paźDziernika \ 19f,9 r., na -podstawie art. 9, art. 24 lit. cj i art. 28 ustawy ż dnia 15 lutego 1-962 r. o Sądzie Najwyiszym(Dz. U. Nr li,poz. '54) uchwalił wytycz,n e wymiaru sprawiedliwości _i praktyki sądowej w przedmiocie ug'odowego załatwiania spraw pracowniczych Iprze<i sadem. I. Ugodowe załat~ia'nie sporów pomiędzy pracownikami a uspołecznionymi zakłada!lli pracy jest od lat przedmiotem stałej troski zarówno ustawodawcy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, jak i nacz,e lnych organów administracji państwowej ,ora,z związków zawodowych. W naszych warUnkach ustrojo,wych ugodowy tryb kończenia sporów pracowniczych m.a bowiem dodatni wpły~ na kształtowanie nieodżownej atmosfery wzajemnego zaufania koJE:"k~ywu i harmonijnego przebiegu procesu pracy. Ponadto ugoda ma ' niejednokpotnie bardziej doniosłe znaczenie wychowawcze niż rozstrzygnięcie sporu 'p racowniczego orzeczeniem sądu. Dążenia do ułatWienia ugodowego likwidowania sporów 'pracowniczych ' - ,niezależnie od przepisów o charakterze 'ogólnym fart. 10 i 223 Kpc) - znalazły dobitny wyraz w przepisach Kodeksu postępowimia cywilnego normujących postę­ powanie w sprawach o roszczenia pracownicze (art. 459 i nastę,pne Kpc) , w licznych aktach prawnych naczelnych organów państwowych, a także w działalności Centralnej Rady Związków Zawodowych oraz bran:l:owych i terenowych organów związkowych. Mimo wskazanych wyżej tendencji liczba zawieranych ,przed sądami ugód W spra wach pracowniczych nie odpowiada jeszcze w pełni potrzebom i możliwościom likwidowania sporów pracowniczych w df'odze ugody. Jednej z istotnych przyczyn tego stanu najeży upatrywać w 'p rzesadnej niejednokrotnie ostrożności zakładów pracy, które wolą re,gulować nawet niewątpliwe należności pracowników dopiero po wyroktl sądowym. Analizy procesów pra~owniczych ujawniły ponadto wY'padki wadliwego pojmowania instytucji ug,ody sąDowej z punktu widzenia jej istoty i znaczenia vi postępowaniu spornym przez stronyproceso- we, a także brak dostatecznej jasności poglądów w tym przedmiro cie w niektórych sądach. Uzasadnia to potrzebę wyjaśnienia w drodze wytycznych , podstawowych wątpliwości, jakie występują w orzecznictwie /- -o a tle stosowania przepisów o ugodach zawieranych przed sąd.ami w sprawach pr'a cownic.zych. . Zakres wytycznych ograniczony jest do wyjaśnienia zagadnień 'Związanych z ugodami zawieranymi przed sądem, _!Okreś-Janymi w praktyce sądowej mianem ugód sądowych w 'Sprawach o roszczenia pracowników (art. 459-476 Kpc), jak 'również w sprawach, W których pracownik jest stroną pozwaną w sprawie ze stosunku pracy (art. 461 w związku z art. 477 Kpc). . II. Zawarcie ugody w t oku procesu przed sądem jest aktem Ip rawnym, w którym zazębiają się składniki ma,terialno-prawny i procesowy: , _ _ , ' Ugoda sądowa jest czynnością proces0l'lą uprawnionych d~ tęgo podmiotów procesowych, dokonaną w formie przewidzianej '-prawem proces-owym, które wiążę z tq czynnością PQz~ 29 zamierzony prze'z te podmioty skutek _w postaci wyłąCzenia dals7-ego postęrowan ia sąd;oweg,oco do istot y - spraWy. ' Równocześnie zawarte w treści ugody porozu~ienie co do istn)ejąceg·o międz'y stronami stosunku prawnego ma charakter zgo-dnego oświadczet:Jia woli, a więc czynnośd prawnej zr~ierzającej do wywołania skutków w dziedzinie prawa m~te~\al.nego. W tym zakresie zawarte przed sądem por ozurn\eme Jest ug'odą w rozumieniu art. 917 Kc. Ugoda powi,n na uchylać ostatecznie .spór co do całości ' st-oS ltnku prawnego lub ściśle określonego ' roszczeni-a. . ~kla.dane więc przez strony zg'odne oświadczenia są czynnOSClam\ procesowymi, a , jednocześnie czynnościami materialno~pra~nymi. Z jednej bowiem strony są one podejmowa'ne po to,. by wywołać skutki w za,k resie dochodl?Emeg,o pra'wa materIalneg'o, z drugiej zaś strony zmierzają do umożli­ wienia sądowi zakończenia procesu bez merytory(;znego f'OZstrzygnięcia przez umorzenie postępowania. . ~goda sąd'owa w s-prawie pracownitzej jest więc cz;.nstron, podjętą w celu osiągnięcia skutków materialno~prawnych przewidzianych wart. 917 Kc, w szczególności dla uchylenia sporu w zakresie istniejącego między stronami sto·s unku prawnego w drodze wzajemnego porozumienia oraz w celu osiągnięcia skutków procesowych w iPOstaci wyłączenia sporu spod rozstrzygnięcia sądQwego przez 'lIrnorzenie p·ostępowania. Za powyższą wykładnią istoty ugody, o której mowa w art. 461 Kpc, przemawia wynikające z zasady jedn ości prawa socjalistycznego ścisłe powiązanie prawa cywilneg.o z prawem ,pf'ocesowym, które wymaga, by je.dnorodzajo'w e czynności ,prawne, dokonane poza procesem lub w procesie, oceniane były według tych samych zasad. Z uwagi na charakter ugody sądowej, będącej również w istocie umową d-otyczącą łączącego strony stosunku prawnego, zawieraną w toku procesu po~d powagą sądu,powinna ona ni e tylko obejmować elementy umowy, lecz także speł­ niać wymagania co do formy, od których zachowania Kodeks po-stępowania cywiln,ego uzależnia jej skutki pro-cesO'we. Umowę cywilno-prawną należy oce'nić według 'p rzepisów prawa cywilnego, a sku tki procesowe oświadczeń woli stron - według prawa procesowego. Jeśli chodzi o przewidziane wart. 917 Kc wzajemne ustępstwa, t,o pojmując je s,z emko będą czynić za'dość tej przesłance m. in. ograniczenie (częściowe zrzeczenie się) r oszczenia materialno-prawnego, zwłaszcza niepewne-g-o co d,o wysokości lub zgłoszonego w wygórowanej wysokości, jak również zrzeczenie się zarzutów lub rezygnacja z uzyskania .orze,czenia;korzystającego z powagi r~eczy osądzonej. nOSClą proces'ową wyżej charakterem ugody elementy umowy prawa cywilnego, do rzędu ugód nie można zalicrzyć jednostronnych czynności dyspozytywnych podejmowanych pr~ez strony w pr,ocesie, np, uznania powództwa, zrzeczenia się - roszczenia, cofnięcia, zmiany, rozszerzenia lub ograniczenia żądania pozwu (por. art. 158 § l pkt 3 Kpc), a również oświadczenia 'p owoda .'o zas-pokojeniu roszczenia, chociaż te czynności wpły­ wają również n-a przyspieszenie rozstrzygni ęcia Sądu. Nie będzie także ugodą s.ądową ugo,d'owe załatwieni e poza procesem, części lub całości sporu. Teg'o · rodzaju p'0rozumienie podane nawet do wiadomości sądu będzie czynnością, którą sąd weżmie pod rozwa'gę jako okoliczność mo-gącą wywrzeć . wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (art. 158 § 1 -pkt 3 Kpc). Podlega ono również kontroli sądu co do je,go dopuszczalności w świetle art. 461 § 2 i 3 Kpc. Skutki ugody sądowej - jak każdej czynności materia lno-pra wnej- :mogą być uzależnione w granicach przew id zianychprzez prawo cywilne (art. 89 i nast. Kc) od warunku rOZiwią.zującego lub , zawieszającego. Uzależnienie I;:ywilu{)- W sądowej związku z podkreślonym zawierającej również - Monit or Pojski Nr 3 52 , - 'Pra wn '{ch skutków ugody od spełni e nia się określoneg,o_ warunku nie wyłącza tego, że przy zachowaniu forma ln ości przewidzian yc h w prawie procesowym ugoda zawarta przed sąd em będz ie miala wszelkie sku tki ugody . sądowej, a więc dop rowadzi do zak~ń c zenia procesu j będ z ie stanowiła tytuł ,e gze kucyjny (arL 777 pkt 1 Kpc): Nie ma bowiem przeszkód prawnych, by tytuł egzekucyjny zawierał warunek. Natomias t czynności procesowe stron, zmie rzające ' do zaprocesu ugodą, nie mogą być uza leż nione od waTunku , który czyniłby samo zakońc z enie procesu nie'p ewnym. Należy jednak m ieć na uwadze , że ,odmienny charakter mają st-osowane w praktyce, zgłaszane do pr otok ołU zawierają ceg o osnowę pr ojektowanej ugody oświadczenia tej treści, że strony zastrzegąją sobie pra wo odstąpienia w okr eśl·onym krótkim terminie od projek tu ugod y (np. w r azie nieakceptowania . warunków przez organy nadrz ę dne zakładu pracy). Tego' rodzaju zastrzeżenie wskazuje, że zgłoszone do protok ołu por'ozumienie nie sta,n owi jeszcze ug'ody, lecz tylko jej projekt. Porozumienie ta'k ie powinno również zawierać oświad­ cze'l1ie stron, ż e proi-ekt ugody w razie nieodstąpienia w określonym terminie stanie się. wiążącą strony ugodą sądową. W razie ws k aza'n eg'ci porozumienia sąd odroczy og~oszen i e ()fzeczenia ipo upływie o7Jnaczonego terminu um-orzy postę­ p 'o wanie w sprawie. ikończ eni a m. Z,a warcie ugody przed sądem w toku pr'ocesu oznacza w wolę odstą'pitmia od zgl,oszoneg'o w pozwie żądan.ia udz ielenia ochrony sądowej, 'pon ieważcelem ugody sądowej jest niedopuszczenie do dalszeg·o postępowania sądowego, a tyin samym wyłączenie rozstrzygnięcia meryt'orycznego przez sąd. Dobitnie zWłas·zcza akceptuje to ' redakcja art. 473 § 4 Kipc, który wbowiązuje sąd do prowadzenia dalszego postępowania (wyznaczenia terminu ro~prawy) tylk'o wó'wczas, gdy na pos[edlleniu wyjaśnia­ jącym ugod,a nie z'ostała zawarta. A conlrario - w razie zawilrcia ugody powinno nastąpić zakoncze nie ,postępowania sąd;owego przez jego umorzenie. . . .' " . śWietle przepisów Kpc dorozumianą W praktyce wielu sądów żąda . się -od str on, prócz zgł-o­ szenia do protokołu treści ugody , również oświadczenia o cofnię-ciu żądania pozwu czy też zgodne go wniosku o umo· rzenie postępowania. Wnioski tej treści wobec podkr eślone­ go{) wyżej znaczenia prbcesowego zawarcia ugody pr ze d są­ d.em nie s· ą konieczne. Brak takich oświadczeń nie stanowi bowi e m przeszlkody d-o podjęcia przez sądw,laściwego ·postanowienia, zwłaszcża że ' zesf.ormuł,owania ugody wynikać powin·no. i± stronom chodzi o zak,ończeni~ spor'u również ,w sądzie, . . . Sąd przyjmując ugodę do 'prot oko ł,u ma o·bow iąze k do- na leżytej jej redakcji. Ugoda powinna zawierać ' ,sformuł'owania jasne, nie budzące wątpliwości i umoż l iwia­ jące jej realizację w drod.z,e egze kucji. Treść ug ody powinna ck re śl ać dokładnie ro zmiar świadc zeń . s posób i term in ich ,wyk.-onania oraz wskazać, jakie TąSZCZ.enia ,objęte ,pr ocesem mają te świadczenia zaspokajaĆ. ' . ,p iln owania Osnowa ugody zawartej przed sądem powinna być ; wcią-. do protokołu ro zpra wy I stw ierdz~n a pod pisami stron. IW ra zi e z:!iemożno$cLpodpisan,ia 'PFe zstronę sąd st wi.e r dza tę niemoźność w protokole (art. 158 § 1 pkt 3 i art. .223 § l Kopc). Do treści ugody sądowej wchodzi tylko to, co zostało (\yciągni.ęte ,do protąk9łU sądowego , '. . . Do u~Jody jak~ 'utriowy' międ'zy' stronam ! nie stos uje się przepisów dotyc zą cych sprostowania, uzu.pe}nienia i w'ykładni wyroków. , .,. ' Zaprotokołowane ' zgodne oświadczenia " stron . 90tyczące Istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, nie ' budzące i iWątpliwości co ' do , zgodności z. rzeczywistym stanem rzeczy .gnięta Poz. 29 (art. 229 Kpc)., :będą dostateczną pods taw ą do dokonania prawid łowej oceny do puszcz alności ugody, pod obnie jak {;ofni~­ ci,a pozwu lub ograniczenia !'oszczenia (art. 461 § 3 Kpc). Elementy nie'zbędne do p r a wi dł owe j oceny dopuszc zalności ugody powinny być wyjaśnione i zaprotokołowane w zasadzie już w toku postępowania wyjaśniającego, którego celem jest m. in. zawarcie ugody (art. 471 pkt 1. .4 i 6 Kpc), Nie jest ,potrzebne dla 'z·akońc zenia sporu ugodą poprzedzenie jej postępowaniem dowodowym , Jak wskazano wyżej, celem ugody jest skrócenie i zakończenie ' post ępowani a sądoweg·o z chwilą jej zawarcia przed sądem . Nie wyłącza to 'OczywiŚcie obowiązku są'du dokładneg'o wyjaśn ie nia okolicz-. ności sprawy i związanych z nimi przesłan e k ugody (art. 212 i 213K.pc) w granicach niezbędnych dla prawidłowej oceny dopuszczalności jej zawarcia. Ró wnież . w tak ich granica ch. w jakich twierdzenia stron nie bud z ą uzasadnionych wątp'li­ woścl co do zgodności ' z rzeczywistym stanem rzeczy, sąd przyjmie za prawdziwe ich oświadczenie o okolicznościach faktycznych sprawy. Z chwilą zawarcia przez strony ugody sądowej ze skuto. kiem prawnym, t zn. o ile sąd n ie sprzeciwi się jej zawarciu, za;paść powinno . postanowie.n i e o umorzeniu postępowania w sprawie. W razie uznania ugody za niedopus z czalną sąd 'prze.prowadza dalsze postępowanie, nie z ~dne d,o r'Ozstr zygnięcia sprawy. W razie zakończe nia sprawy ug'odą, sąd - o ile postanowienia ugody nie stanowią inaczej - stosow,nie do prze,p isu art. 12 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r . o kosztach są­ dowych w sprawa ch cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz: 110) ob~ ciąża strony w równ y ch częściach n ie uiszcz·oną -opłatą wp i~ ' su stosunkoweg'o ·od pozwu. z tym ' że w wypadkach sZ1:Zególnie uzasadnion y ch może skorz y stać z 'przepisu art. 11 pst. 3 tej ustawy. . Koszty zastępstwa 'proc esowego, o ile ugoda n ie stanowi inaczej, zn 05i się ' wzajemnie (art. ,104 K,pc). IV. Art .461 '§2 Kpc nakłada · na s ą d obowiązek kontroli z urzędu, czy zamierzona przez str ony ugoda nie naruszaprawa lub zasad współżycia społecznego bądż też słus z nego ' iń~ teresu pracownika . Przy stwierdzeniu którejkolwiek ze wska~ zanych. wyżej -trzech 'ujen;mych pr,zes łanek sąd uznaje U.godę za niedopuszc z alną i zgłasza spr zeciw. Jakkolwiek sprzeciw sądu nie może być odrębnie zaskarżoti:y, to jed naj( wobec konieczności . zami es.zc.zeni a w pr otokole . zarówno . wnioosków stron, jak i orzeczeń sądu dotyóącychtych wniosj(ó w (art. ,158 pkt 2 I 3 i 356 Kpc), stanowisko sądu, wyrażające s,p rzeciw powinno być zamieszczone w protokole. Natom iast uzasad·n ienie spr ze ciwu, nawiązujące do projektu uznane j za n ied o~ puszczalną ugody, powinno się znaleźć w motywach orzeczenia rozstrzygającego spór. Jest to k onieczn e dla um ożliwie nia str onie właściwego sfo r mułowania zarzutu, a inst ancji rewih jnej Iw' razie za~kar:żenia ' ogeczenia) dla dokon ani a kontroli pra ,widłowości sprzeciwu sądu. -- Pier~\'sze dw ie p r zesłanki n iedop uszczalności ugody są­ dowej z art.. 461 .§ 2 Kpc są w istocie powtórze niem d ysp ozycji art. 58 ~ l 'i§ 2 Kc. Sąd, zwłas zcia 'wspra~a eb podmiotów. których interesy ' podl eg ają szc zegó lnej och ro ni e, obowiązany jes t za ws ze z urzędu bada ć, czy czynności dyspozytyw ne s·trol,1 nie na ril s z ająprawa ;lub zasad' współżycia ·społeczneg o, a gdy naruszają -stwierdzić ich nieważn bśt i od, mówić oc:hronysądoweJ op~rl y m na nici) t.oszczen,iom . Trze~ cia przesłanka ne ga tywn a ,wykra~za ,ppza d ys p.o.zy cję art, 203 § . 4 w ' związku z, art. ·22) § 2Kpc'. po'niew.ai, prze wid zia na w art 461§ 2 Kpc ochrona interesu ' .praco w.ników (oraz , p ło n­ ków ich rodzin) jest dalej idąca aniżeli innych uczestników Monitor ' Polski Nr 3 - 53 procesu, skoro uznaje za niedopuszczalne naruszenie każde­ go słusznego interes'u pracownika, a nie dopiero rażącego naruszenia usprawiedliwionego interesu strony (art. 203 § 4 )(pc). Poz. 29 ł ~o --------------------------------------------~- Tak szeroki zasięg dzialania sprzeciwu sądu, o którym mowa wart. 461 § 2 Kpc, wychod z ący daleko poza proces, nadaje temu przepisowi charakter samodzielnej normy prawno-materialnej. Sprawia to, że w każdym wypadku wystąpi e ­ nia w postępowaniu sądowym w sporze pracowniczym za.g adnienia ważności ugody, nawet tylko jako jednej z przesłanek rozstrzygni ę cia, ocena przez sąd tego zagadnienia po- _ winna być również dokonana zgodnie z przepisem art. '461 § 2 Kpc. Przy ocenie słusznego interesu pracownika należy mieć na uwadze, że ochrona interesu pracownika n ie idzie tak daleko, by nakazywała uznać za niedopuszczalną każdą ugodę, która .przyznaje pracownikowi nawet nieznacznie tylko mniejsze korzyści, niż można by mu było przyznać wyrokiem. Mogą bowiem powstać wyjątkowe sytuacje, wynikające ze szczególnych okoliczności sprawy, zwłaszcza gdy ustalenie prawdziwego stanu rzeczy jest utrudnione, iż uzyskanie natychmiastowego zaspokojenia żądania kosztem rezygnacji z nieznacznej części zgłoszonego roszczenia będzie zaspokajało słuszny interes pracownika. W sprawach o ważność ug'ody sądowej należy pamię­ do 'lnzepisu art. 48 § 1 pkt '5 Kpc wyłącze­ ni są od ·o rzekania sędziowie (ławnicy), z których ud~iałem ugoda ta była zawarta. tać, że stosownie v. Niezależriie od tego w każdym sporze musi być przedmiotem oceny sądu kwestia, czy ugoda nie narusza zasady ochrony wlasności społecznej. Uzasadnia to potrzebę szczególnie wnikliwego rozważenia cał·oksztaltu okoliczności sprawy w j{ażdym wypadku oceny słusznego interesu pracownika oraz usprawiedliwioneg'o interesu zakładu pracy. Oświadczenie zgody na z'a warcie ugody i w konsek'w encJi na zakończe'nie procesu prżez umorzenie postę·powania może być ~ jako czynność procesowa odwołane z przyczyn uzasadnionych, aż do chwili uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania (np. może _być odwoła­ ne w zażaleniu na p'ostanowienie o umorzeniu). Nie stanowi podstawy sprzeciwu co do zawarcia ugody ta wyłącznie okoliczność. że w projekcie ugody nie uwidoczniono elementów wzajemnych ustępstw w zakresie istnieją­ cego między stronami stosunku prawnego. Jeśli postanowienie o umorzęniu pOstępowania w sprawie uprawomocniło się, wzruszenie skutków proces·owych ugody sądowej może nastąpić w trybie rewizji nadzwyczajnej, a jeśli chodzi o uchylenie wykona,lnośc.i , takiej ugody sądowej w drodze powództwa z art. 840 § 1 Kpc. Kontrola sądowa zawieranej ugody obejmuje nie tylko zamierzonego porozumienia, ale powinna łączyć się z ' baddniem całości tego stosunku prawnego, który umową ma być uregulowany. ' ' Ugoda sądowa w zakresie jej skutków ,prawno-materialnychpodlega pr zepisom o skuteczności oświadczeń woli i o wadach tych oświadczeń, u z asadniających uchylenie s : ę od skutków złożonego oświadczenia (art. 82-88 Kc przy uwzględnieniu szczególnych przepisów art. 918 Kc). Uchylenie się od skutków prawnych tych oświadczeń może mieć miejsce również po zakończeniu procesu, co jednak pozostanie bez wpływu na skutki procesowe ugody. samą treść Ugoda sądowa może być zawarta w każdym stanie pos.tę­ powania sądo w eg,o . Jedynie z mocy wyrażnego prze pisu art. 423 § 2 Kpc wyłączona jest w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. wsz czętym na skutek rewizji nadzwyczajnej. Natomiast w razie uwzg1ędnienia rewizji nadzwyczajnej i przekazania sprawy do ponownego 'rozpoznania odżywa d'opuszczalność zawarcia ugody sądowej. Dyspozycja art. 461 § 2 in fine Kpc, mającazastos.owanie we wszystkich sprawach pracowniczych, rozciąga skutki wydanego przez sąd sprzeciwu (stWierdzenia niedopuszczalności ugody według zaprojektow·a nej treści) również na ewentualną ugodę pozasądową o tej samej treści. Ma to ten skutek. że każdą ugodę (w rozumieniu prawa cywilnego) między t y.' . mjstr.onami trzeba będz~e w razie sporu ocenić według kryteriów podanych wart. 461 § 2 Kpc i to niezależnie od tego, ' . '. czy była zawarta przed wszczęciem procesu, czy też w toku jego tr,wania. W razie skuteczneg,o odwołania oświadczenia procesowego może być w tym samym postępowaniu ballana równi e ż skutec.zność uchylenia się od skutków materialno-prawnych ·oświadczenia woli bądź nieważność ug'ody z punktu widzenia dyspozycji art. 461 §2 Kpc. , jest Skarb Państwa, przedsiębiorstwo inna jednos t.ka gospodarki us' połeczni,o­ Jlej - do egze~ucji należności pieniężnej wynikającej z ugody sądowej stosuje się przepisy art. 1060 i nast. Kpc. Tytułem egzekucyjnym fart. 777. pkt l Kpc) będzie wówczas. dla pracownika odpis protokołu . sądowego zawierającego treść ugody wraz z postanowieniem o umorzeniu postępowania oraz stwierdzeniem jeg,o prawomocności. Gdy dłużnikiem państwowe lub też 30 . ... OBWIFSZCZENIE PIERWSZEGO PREZESA SĄDU NAJWY2:SZEGO .• '.... • ) ,'! I, 'l . o wytycznych wvmlaru sprawiedliwości I prakl ykl sądowej w sprawach o dział spadku obejmującego gospodarstwo rolne. ., ~ -.. ,"'- .... , dnia 9 sL'ycznia 1970 r. Na podstaWie art.. 28 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego. r. o Sądzie NajWyższym (Dz.- U. Nr 11. poz: 54) i § 6 uchwały Rady Państwa z dnia 22 maja 1962 r, w sprawie , regu!aminu S ądu Najwyżs'zego (Monitor Polski Nr 45, poz. 2\0). ogłaszam uchwalę . powziętą przez Sąd Najwyższy na .• -posiedzeniu pełnego składu Izby Cywilnej dnia 15 grudnia , Hł62 1969 r.. a ustalającą wytyczne wymiaru sprawie1l1!woś,ci i praktyki sądowej w sprawach o dział spadk'u obejll1ującego gospodarstwo rolne. Treść uchwały obwieszc'lenia. podana jest w załączniku do niniejszego . . . . . ~ Pierwszy Prezes S~du Najwyższego: Z. Re:sich