( Monitor , Polski Nr 5 - Poz. 48 i 49 99 atacji i pozostawionych resztek w sąsied,nich pokładach, nie.zalei.nie od lego, do którego stopnia lagrożenia tąpa' niami te pokłady lub ich części były uprzednio zaliczone. kładu odprężonego nie przekracza sześciokrotnej gru· lub wybranej warstwy w tym pokładzie oraz '
- b)po odprężeniu tąpania nie występują. bości pokładu odpręi, ająrego § 3. 1. Za licze nia złóż węgla kamieąnego lub ich części do o,d powiedniego stopnia zagr oże nia tąp a niami dokonuje okręgowy urząd górniczy na wniosek kierownika, ruchu ' zakładu górniczego, za opi niowany przez jednostkę be zpośred ni·o nadrzęd,ną nad pr7edsi ębiorśtwem górniczym. 3. Do dr,ugiego st,.pn,ia zagrożen ia tąpaniami zalicz~ się: 1) części pokładów sk łon nych do tąpań, w których eksploatacja jest prowadzona w sposób zapobiegający powstawaniu koncentracji napr ęże ń i w których tąpa,nia nie występowały w ostalnich dW Qch latach prowadze.n ia nieprzerwanej eksploatacji w niezmienionych warunkach naturalnych i górnicw-technicznych, lub ' 2) części pokładów sk!.onn ych do tąpań odprężone przez wcześmejsze wybranie z podsadzką hydrauliczną pokładu odprężającego, w których po odprężeniu tąpania nie występują i jeżeli:
- a)odległość stropu pokładu odprężającego do spągu pokładu odprężonego przekracza sześciokrotną grubość pokładu odprężającego lub wybranej warstwy w tym pokładzie lub '
- b)pokład odprężający zalega powyżej pokładu odprę 2. 1) Okręgowy o~naczonym urząd górniczy może n akazać złożenIe w termin ie wniosku, o którym mowa w ust. 1. 3. Przepisy lISt. 1 i 2 mają odpowiednie zastos owanie w rade zmiany zalicze~ia do poszczególnych stopni zagrożenia. § 4. 1. Wniosek, o którym mowa w § 3, po·w inien za- wierać:
- l)opis budowy geologicznej złoża lub jego części, 2) opis czynników mających wpływ na zagrożenie tąpa niami, 3) oznaczenie proponowaneg{) stopnia zagrożenia tąpaniami wraz z uzasadnieniem. 2.. Do wniosku nBleży dołączyć: 1) ma'py pokładowe w skali nie mniejszej niż 1 : S.COO z oaniesi-onymi krawęd.ziami pokł~dów sąsiednich. ./ 2) przekroje ' geologiczne" pokładu wskaIi nie mniejszej niż żonego. 4. " Do trzeciego stopnia ' zagrożenia tąpaniami zalicza się: pokłady lub części pokładów skłonnych do tąpafl, w któpomimo , prowadzenia eksl'loaŁacj! ws.posób zapobiegający koricentracji napręzeń, lub 21' nie odprężone pokłady lub, ich części w filarach ochron" ' nyC'ft ,i op'Orowych oraz inne resztki pokładów skłonnych do tąpań otoczone zrobami, niez51leżnie od tego, do którego stppnia zagroże'nia tąpaniami , dany pokład był i uprzednio zaliczony, lub 3) nie odpręż·one części pokładów 'skłonnych do tąpań, znaj. dujących się w strefach oddziały'waniakrawędzi ~ksploryc~ wystą.pIło tąpnięcie 1 : 200, ' 3} , profile geologiczne pokładu wiaJące sytuację geologicmą ,wraz ze skałami przedstaw odległości 60 m od stro- pu i od spągu pokładu. ' § 5. Zarządze,ni~ wchodzi w, ,tycie z dniem Ogłoszenia. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego: E. Grabowski , 49 ' ZARZĄDZENIE PREZESA wY2SZEGO URZJ;DU GORNlCZEGO . z dnia 29 stycmia 1970r. w sprawie ustalaula kategorii zagrożenia metanowego złóż kopalin oraz sposobu ustalania granic pól metanowych w podziemnych zakładach górniczych. Na podstaWie § 105 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 1969 r. w s.prawie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeństwa pożarowego w podziemnych Zakładach gómiczych (Dz. U. Nr 24, poz. 176) zarządza się, co następuje: ' bisk górniczych w ilości od 5--10 mS/t w przeliczeniu na średnie dobowe wydobycie, 3) d{) kategorii trzeciej zagrożenia metanoweg{) - jeżeli stwierd:oono zawart·ość- metanu ' pochodzenia naturalnego w ilości od 4,s.-:a mS/t w przeliczeniu , na czystą substancję węglową lub wydzielanie się metanu do wyrobisk § 1. . Za,rządzenie ustala kategorie zagrożenia meta,n owegórniczych w ilościbd 1~lSm8lt w przeliczeniu na śred'" go złóż węgla, rud'.i soli ,lub ich części oraz zasady i sposób ' nie dobowe wydobycie, zaliczania ·tych złóż lub ' ich' częśc,i do ' odipowiedniej kategorii ' ,4} OO ' kategorii · czwarteJiagrożenIa ' metanowego ~ jeżeli ' zag,rożęnia, jak również określa s,p osób ustalania granic pól stwierdzono ' zawattośćmetanu 'pochodzenia naturalnego ' m.etan&wych w podziemnych zakładach górniczych górnictwa w ilości .powyżej BmS,/t w przeliczeniu na czystą substanlY:ęg1owego" r.ud ,Lsoli. , cję , węgłową ,lub wydzielanie, się metanu do " wyrobisk " ,' górniczych ' w UoścLpowyże.j.15 mYt · W przeliczeniu na §' 2.1. - Us,t al,a Sl', ę dla złóż. węgla ' lub' l'ch CZęŚCI' 'czte''ry" ' ' , ,średnie ,d'obow~ , wydobycie, a , także ' złoża, w któryc h , stwierdzono ;,wys'tępow;a'llie ' fontann metanowych lub wy,. k~tegorie zagrożeniarneta.nowego• •, 2. z'łoża .węgla -lub ich ' części zali~a się: . rzuty metanu, 1) do, kategorii pierwśiejzagrożenii metalIlowego .,..... jeżel,i' '· 3. Do złóż , węgla lub~ch częśCi, .udostępnianych lub przystwierdzono 1awa.rtość metanu ze n!ia' naturałnegó gatowywanych cIo eksplo~tacjil stosuje się k:ryter'ium oParte " wJlości od. O,02"::":'2,Sm·/t W przeli~eniu na czys1ą' sub-' na z,awartości met'anu , pochodzenia· naturalnego w p'rzelicz. e~ · . stancję , węglową lub wydzielanie się ' metartudo wyro;;. ' niu' naczystą , substąncję węglową; natomiast do 'złóż' węgła bisk górnic:Zy~h W' ilościnieprzekraczaji}cej 5 mS/Ł w lub: ich· części będącycb'w. eksploatacji stosuje się kryterium przeliczeniu na średnie dobowe wydobycie, 'opalie: na . xawa,rlości metanu pochod:ieni-a naturalnego wy-; 2}: do kategorii ' drti1titijzagrozerila ' , metano",,'ęgO , - j:eżeli dxięlaJące~w się do wyrobisk górniczycb wprzeTictenih na stwierdzonozawatto,sć ' rirelanu pochodzenia naturalnego śr,ednie dobowe wydobycie.. , ' , .' . , W ilości od 2,~;.5' int/twprzeJtc:~eni1,1 na,c~ystąsub§ 3. 1. Ustala s'lę dla złóż rud l soLi lub ich !częśCi "dwie "stancję węglową ,' luii ' wydriIelarue. , się ·;metanu ,d·o wyro- kategorie zagrożenia metanowello. poehoo '. '. ... / Monitor Polski Nr 5 2 Złoża tOG rud i soli lub ich części zalicza się: 1) do k:.ategorii pierwsze] zagrozenia metanowego - jeżeli stwierdzono chociażby w jednym z wyrobisk górniczych występowanie metaln u pochodzenia naturalnego w powietrzu o koncentracji prze'krBczającej 0,1 %, 2) do kategorii drugiej zagrożenia metanowego jeżeli stwierdzono chociażby jeden nagły wypływ lub wyrzut metanu bądź metanu łącznie z innymi gazami pochodzenia naturalnego. § 4. 1. W razie wystąpienia metanu w części pOikładu węgla, pokład ten w obrębie całego obszaru górniczego powinien być zaliczony d'O tej samej kategorii zagrożeni.a metanowego. . 2. W razie występowania żmian warunków naturalnych wpływających w sposób istotny na zagrożenie metanowe w pokładzie węgla (uskoki lub inne zaburzenia geologiczne), poszczególne jego części mogą być zaliczone do różnych kategorii z?\grożenia metanowego. § S. 1. W odniesieniu do złóż węgla lub ich c zęści: 1) ilość wydzielającego się metanu GO wyrobisk:. górniczych w przeliczeniu nasrednie dobowe wydobycie określa służba wentylacyjąa zakładu górniczego na podstawie pomiarów ilości powietrza oraz wyników analiz wyko.nanych przez laboratorium zak ł adu górnkzego, 2) określe,nia zawartości metanu pochodzenia naturalnego w przeliczeniu . na czystą substanCję węglową d,Oik·onuje Główny Instytut Górnictwa Ośrodek Naukowo-Badawczy do Spraw Bezpieczeństwa GórniQzego ' Kopalnia Doś:wiadc'lalna "Barbara" lub inna jedn.ostka wyznaczona przez Mini:stra Górnictwa i Energetyki w porozumieniu z Prezesem Wyższego Ur z ędu Górniczego. 2. Pomiary i pobieranie prób pow ietrza w celu usta,l enia podstawy zaliczenia złoża węgla lub jego części ' do odpowiedniej kateg·orii zagrożenia metanowego (ust. 1 pkt 1) powinny być wykonywane w sposób określony w przepisach WYdanych przez Ministra Górnictwa i Energetyki w trybie art. 83 us-t. 1 dekretu z clinia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze (Dz. U. z 1961 r. Nr 23, poz. 113). § 6. Badaniametanow'Ości złóż rud i soli lub ich części, w celu doko,n ar.ia zaliczenia do odpowied.niej kategorii zagrożenia metanowego (§ 3 ust. 2), prze.prowadza Glówny Instytut Górnictwa - Ośrodek Naukowo-Badawczy do Spraw Be'IJpieczeństwa Górniczego Kopalnia Doświadczalna "Barbara" lub inna jed'n ostka wyznaczona przez właściwego ministra w porozumieniu z Prezesem Wyższego Urzędu Górniczego. § 7. Okręgowy urząd górniczy może zaliczyć złoże kopaliny lub jego część do wyższej kategorii zagrożenia metanowego bez względu na ilość wyd.zielającegosię metanu, jeżeli zachocl7.ą okoiic.zności zwiększające stan tego zagrożenia. § 8. l. Okrę~{)wy urząd górniczy dokonuje zaliczenia .złóż kopalin lub ich części do odpowiedniej kateg'<>rH zagro- Poz. 49 I 50 - że.nia metanowego na wniosek kierownika ruchu zakładu górniczego. 2. Okręgowy urząd górniczy może aakazać złożenie w oznaczonym te rmin.ie wniosku określonego w ust. 1. 3. Przepisy ust. 1 i 2 mają odpowiednie zasŁosowanie w ra'z ie zmfall1y zaliczenia do poslczególnych kategorii zagro- ~eń. § 9. 1. Równocześnie l zaliczen.iem zIoża lub jego części do . poszczególnych kateg.orii zagrożenia metanowego okrę gowy urząd górniczy ustala granice pól metanowych w P'Qszczególnych kategoriach. 2. Granice pola metanowego' powinny być tak ustalone, aby pole to objęło złoże lub jeg,o częsć o zagrożeniu metanowym łącznie z drogami wentylacyjnymi odprowadzającymi p'Owietrze z tego pola oraz wyrobiska, w których mooże nastąpić cofnięCIe się gazów. . 3. Pole metanowe może obejmować poziomy eks:p loata .. cyjne lub ich częśc.i, jak równi.eż roboty w ' partiach nie rorzciętych. 4. W metanowym zakładzie górniczym niemetanowa część złoża może być wydzielona ' ty lko w ' raliie przewietrzania jeJ niezależnym prądem powietrza, zapewniającymiz'O lację tej części od pól metanowych. § 10. Do wniosku, o którym mowa w § 8, należy załączyć: . 1) w odniesieniu d,o złóż węgla lub ich części - wyniki hadańo.kreślonych w § 5 ust. 1 pkt 1 lub 2, a w ':odn(esieniu do złóż rud i soli lub ich c·zęści - wynikli badań . , określonych w § 6, . 2) ~nne wyniki-ba.dań i obserwacji, mogące charakteryzować zagrożeinie metanowe, 3) mapę wyrol;}isk górniczych w skaLi nie mmeJS2ej niż 1 : 5.000, z naniesiE'niem proponowanych granic pól m~ tanowych w poszczególnych kategoriach zagrożenia . . § 11. 1. W stosunku do złóż kopalin lub ich części zaliczonych przed dniem wejścia w życie zarząct.zenia na podsta-' .. wie ·dotychozas.owych przepisów do odp()wie<lnich kategorii zagrożenia gazowego wnioski, o których mowa w § 8, powinny być złożone do okręgowych urzędów górniczych w texminie nie pnekraczająqm trzec,h miesięcy od dnia wejścia w życie zarządzenia. 2. Zaliczenia złóż lub ich cz ęści do odpowied-niej kategorii za:grożenia metAnowego na podstawie prze.pisów zarzą dzenia okręgowe urzędy górnicze powinn'y dokonać . w terminie nie przekraczającym sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie zarządzenia. 3. Do czasu dokonania zaliczeń określonych _w ust. 2 obowią1ują dotychczasowe zaliczenia ora2 rygory z nimi "związane. § 12. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. ' Prezes Wyższego Urzędu Górniczego: E. Grabowski - 50 ZARZĄDZENIE PREZESA WV:2'.SZEGO URZĘDU GÓRNICZEGO z d,n ia 29 stycznia 1970 r. w sprawie ustalania kategorii zagrożenia złóż kopalin wyrzu tarni gazów i skał .oraz sposobu ustalania granlcpól zagro żonych tymi wyrzutami w podziemnych zakładach górniczych. § I. 1. Zarządzenie ustala kategorie zagrożenia wyrzuNa podstawie § 105 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządze nia Pretami gazów i skał złóż węgla ka1Jliennego i soli, lub części "lesa Rady Minh.lrów z dnia 1 sierpnia 1969 r. w sprawie be'ztych 'l.łóż oraz kryteria zalic7ania złóż lub ich cz·ęści do odpie c.7 eńs! wa i h igteu:y pracy orazbe7.pi e c7eństwa pożarowe go w podzkninych ui klćldćlch górnic7ych (m. U. Nr 24. poz. . powiediniej kategorH z.agrożenia, jak również określa sposób ustalania granic pól zagrożonych wyr:z:utam.i gazów i skał 176) zarząd<za się , co następuje: