PO'z. 284 541 MO'nitO'r PO'lski Nr 53 284 21\RZĄDZENIE PREZESA POLSKIEGO KOMITETU NORMALIZACJI I MIAR IZ dnia 6 Listopada 1972 r. w sprawie określenia narzędzi pomiarowych podlegających obowiązkowi legalizacji oraz warunków narzędzi do legaUzacjl. • zgłaszania odda,ne do stosowalIiia po wstępnej legali'1)acj'i, na sprawdzeniu ich przed zainstalDwaniem lub i n<lif1zędziach pDmićllrDwych (Dz. U. z 1966 r. Nr 23, poz. 148 ustawie,n:iem w miejscu stD's owania , Narzędzia te pO' z'ainstai z 1972 r. Nr 11, PO'z. 83) zarządza .się, cO' następuje: IDwaniu lub ustawieniu w miejscu stDsowaorri,a, a przed oddaniem ich do stosowani·a powinny być zgłoszone dO' legat§ 1. Przez użyte w 7Jarządreniu wyrażenri.a: liza,cji ostatecznej, polegającej na sprawdzeniu tych narzędzi
- l)"na:r:zędzi.a pDmi1llrowe" rozumie się WZOlf ce m iar, w mi,e jscu i w warunka·c h stosowama. rwz.oroe H4Ycznych, chemiClinych ~ innych włas.nDśC!i ma2. Obowiązek uzyskania legalizacji wstępne! narzędzi 'terili. i maten~ałów orarL przy1"Ządy pomiarowe, pDmiapO'wych wymienionych w ust. 1 ciąży na: wytwórcy, 2) "kDntrDlne ,narzędzia pomiarDwe" ~ rozumie się · narzę wykonawcy ·,naprawy ltlb jednDs-tce zamawiającej te narzę dzia pDmiarDwe wyższej dO'kładnDścI, przeznaczDne wydzia w przedsi ębi'orstwi'e handlu za-gra,nicznegD, a obowiązek łącznie dO' wzorcDwania i sprawdzania użytkowych nalJzyskalni.a leg-aJi1Jacji 05'tilltecznej - na wykonawcy montażu !l"Zę.d2'li pomiarowych, ty,c h namzędzi w m.iejs-cu ich stosDwan~a. 3) "użytkowe :narzęd1lia pomiarrowe" -rDzumie się na.rrzę I§ 6. 1. Waqi analityczne mogą być prreznaczonedo Id:z.i-a pomiarowe służące dO' pDśredniegD lub bezPO'śred spnedaży po wstępnej legalizacj.i. Narzędzia te podlegają lIlii ego dDkonywa,ni.a po~iairów, le,gali'z acji ostatecznej pO' ich sprawdzeniu miejscu' i w warunkach s tosowa.nia. ObDwiązek ' uzyskania legalizacji wstęp 4) ,,'Okres ważności legalizacji" rDzumie się okres, w iktórym narzędzia mDgą być stOSDWcme de celów oraz nej wag analitycznych ciąży na wytwórcy, a obowiązek uzy· w zakresie i warunkach Dheśleny'ch pr,:z,epiJsami dotyczą skania le.gali:za,cji ostatecznej - na wykDnawcy ' montażu tych wag w miejscu Ich stosowania. cymi pos:z.ca-egóLnych narzędzi . pomiar'owych. 2. Wagi' a.nality,czne sprowadzane z zagranicy podlegają I§ 2. Nar1zędz-i,a pom~ćlIT, owe podleg,ając.e ,obowiązJko'Wii Jele.g aJizacji osta1tecrznej w miejscu i w waxunka,c h stos-owa.n ia; . gaH:z,acji oraz Dkr·esy · ważnośoi legalizacJi tych l!l.aIf'Zęd'lli obowiązek uzyskania legalitzacji ciąży na wykonawcy mon· określa załącznik nr l dO' zarrządzenia . . tażu. . " § 7. Narzędzia pomiarowe pDdlegają obDwiązkowi lega§ 3. Obowiązek legaI.i,z acji f<QIZJC'iąga , się na użytkowe Hza,cJi pDkażd.orarzowej naprawie przed oddaniem ich dO' st,o · nar.zęd:zi.a pDm:j,aTowe stoSoOwane do kontrDH jakości surowsowania; Dbó wią:z.ek uzyskania legal1zacJi ciąży na wykoców, materiałów, PÓłwyrDbów 1· wywbów ora'z do kontr'DIi nci,wcy naprawy. t regulacjd prrebie.g u procesów te'c hnDlogkznych w produk,§ 8. SprzedawcDm wDlno prz'echowywać i sprzedawać cji. Użytkowe narzędzia pOmia1"DWe podlegające ' Dbowiązko wi legal1i:z'acji oraz okresy ważnDś-CIi legaliiJa·c ji tych ;I1ćl1T,zędzi na:rzędzia pDmiarowe tylko z ważną i nie naruSZDną cechą legalizacyjną lub ważnym świadectwem . legalizacji; pO' winni określa załącznik nr 2 dO' zarządzenia. oni narzędzia te przechowywać w, taki sposób, aQY nie utra; I§ 4. 1. Narzędzia pomia.rowe wytwarzane kraju, pod- ciły swoich własności metrDIDgicznych przed upływem Dkre· Ilegające obowiązkDwi legaliza.cji, powinny być zalegalizosu ważności legaliza,c ji. Bezpośrednio przed wygaśn'i ęciem walne prZJoo odda!l1iemich do sprredaży lub stos,owani.a; O'bo- ważności cechy legalizacyjnej lub świa<iectwa legalizacji na· wiązek uzyskania legaliza,cj-i ciąży .na wytwórcy narzędzia rzędzia te należY , zgłosić do ponDwnej legallzacji. pomli,arowego. § 9. .1. Narzędzia pomiarowe sprowadzone z zagranicy 2. NćlITzędzia porp.i'ć\f()we określone w us't. 1 przaznac71one ' ,j podlegająoe DbDWiązkDWi legalizacji: do wyworzuza granicę ' nie podlegają ObDWiązkowi uzyskal) których legaliza,cja w myśl przepisów odbywa się w nia legaUza'Cji; n arr;zę dZli a te mogą być legaHrowa.n.e na miejs-cu kh ustawienia lub stałego stosowania, pDwi'!lWIIl'i1os1ek zgła!>zającego. lIly być zalegalizowane przedod<ia;n iem i,c h do stosowalJlia, przy czym obowiązek zgłoszenia tych narzędzi d.Q 3. Jeżeli ·odbi,orcą wytwor7Jonych w kraju na1r.zędZli pO'. legaliza·cji ciąży na wykonawcy mDntażu narzę<i-zia; jemi>aJ'lowy,c h jest zakła(l, w którym znajduJe s,ję punkt lega- " żeli montażu narzędzia pomiarowegO' dDkonał dostawca HZ,acyjny powDła'ny do legalizacji narzędZIi pomiarDwy'Ch ma- , . rlagrillniczny, obDwiązek zgłoszen.ia dO' )egalizacjj narzę sowo stooowanych pr7Jerz ten zakład (np. liczników enerrgii " d1lia ciąży na j-ednostce. k tóra będzie stDsDwać "'a.rzędZ'ia, elektryczJI1ej, gw:z.omierzy, wodDmierzy itp.), zakładDwi takie2) inne niż wymienione w pkt l powinny być zgłószone do mu, za .jego zgodą, mDgll .być dDslarcuone przez wytwórcę legalizacJi przez jednostkę wmawiającą te narzędzia w :nie zalegaHzowane narzędZlia pomiarowe, które powinny być przedsiębiorstwie handlu zagranicznego i mDgą być odlegaJ:i.uowane w tym pun,kcie legali.zacyjnym. dane do sprzedaży bądż stos,Dwania do-piero po ich Ul4. DDstarcZenie przez wytwórcę na:rzędZli pomra,r owy,c h legai'iwwaniu. . nie fegalitzowa,nych innym Ddbiorcom niż Dkre.ślen:i w ust. 3 2. Narzędzia pomiarowe wytwof~ne za granicą,. jeżeli oraz w innych wypadkach niż O'kreślone w ust. 2 mo*e nasą za·Dpatrzone w cechę leifalizacy jną powołanego dO' tego stąpić "tylko z przyczyn ' gospodarczo uźasadnionychw ze· organu kraju wytwórcy, mogą być instalowane za granicą na zwoleniem Pre'z esa Polsk,iego Komitetu Normalizacji , i Miar. polski·ch sta,t kach i j.nnych jednDstka-ch pływających. Do -§ 5. 1. Taksometry, szybkościomierze, przepływomierze· okresów ważności lega Iizacji takich narzęd7li sto.suje się od· ł odmieru:cze paliw ciekłych mogą byćprzeznacwne do powiednioprrepisy § 10. Na podstawie art. 6 ust. 1 i ust 3 ()Ifaz art. 8 ust. 1 d art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 iL o mia,llach . sptzedażylub tych polegającej w w Monitor Polski Nr 53 § 10. 1. . Jednostka stosująca narzędzie pomiarowe_ obowiązana jest zgłosić Je do legalizacji przed upływem okresu ważnoś c i legalizacji. okres ważności legalizacji wyrażony jest w to liczy się go od pierwszego dnia tego mies<i ą( cel, w którym .l egalizacja została dokonana. Jeżeli okres waż ności legalizacji wyrażony jest w latach, '00 liczy sdę g,o od pierwszego stycznia -tego roku, w którym legalizcicja zostala dokonana. 2. R.oz. 284 542 Jeżeli miesiącach, § 11. Trad moc zarządzeni e Prezesa Centralnego Urzę du Jakości i M i ~lf z dnia 5 pażdz i e·rnika 1966 r. w sprawie określenia narzędzi pomiaJOwyc'h pQ;dlegającyc;h obowiązko wi legalizacji oraz warunków zgłaszan i a , tych na Fz ę<izi do , legalizacji (Monitor Polski z 1966 r. Nr 58, paz: 282 i z 1970 r. Nr 4, poz. 38). § 12. Zaorządzenie wchodzi w życie ~ dniem ogł.o.sQ;e.rtia. Prezes Polskiego Komitetu Normalizacji i Miar: .w z. T. PodgórskI Załącznik nr l do zarządzenia Prezesa Polskiego Komitetu Normalizacji I Miar z dnia 6 listopada 1972 r. (poz. 284) . WYKAZ NARZĘDZI POMIAROWYCH PODLEGAJĄCYCH OBOWIĄZKOWI LEGALIZACJI Lp. Wyszczególnienie narzędzi pomiarowych Okresy ważności legalizacji narzędzi pomiarowych 2 3 A. Narzędzia do pomiaru geometrycznych wielkości ciał stałych. 1. Narzędzia do warsztatowych pomiarów długości i kąta. Kontrolne płytki wzorcowe (podstawowe), tj. płytki najwyższej klasy dokładności w zakładzie wytwórczym, służące do spraWdzania metodą porównawczą płytek wzorcowych niższych klas dokładności, zwanych podporządkowanymi orai do wzorcowania najdokładniejszych narzędzi pomiarowych -. 2 ~ 2. Narzędzia , do pomiarów liniowych i powierzchni. Przymiary sztywne liniowe:
- a)kon,trolne
- b)użytkowe (z wyjątkiem geodezyjnych) 3 lata jeden raz po 'w yprodukowai1iu Przymiary wstęgowe metalowe:
- a)kontrolne
- b)13 miesięcy 25 miesięcy " 3 lata użytkowe 4 Przymiary bławatne 5 Srednicomierze do drewna 6 Pr~ymiary "1 Sita do klasyfikacji jęczmienia browarnego:
- a)kontrolne
- b)użytkowe 8 Przyrządy do pomiaru długości drutu, kabli, teriałów taśmowych, papierowych i innych jeden raz po wyproduk~waniu 3 lata do pomiaru wysokości napełnienia zbr~rników okres ważności legalizacji odpowiada okresowi legalizacji zbiorników " 13 miesięcy 3 lata tkanin, ma3 lata 9 Drogomierze stacyjne 25 miesięcy 10 Ramy do pomiaru dre,wna w stosach 3 lata 11 Przyrządy 12 Pipety do określania szybkości opadania krwinek: _
- a)kontrolne
- b)użytkowe 13 do pomiaru powierzchni skór i maszyny do pomiaru powierzchni skór) (planimetry B. Narzędzia do pomiaru masy. kontrolne do sprawdzania odważnikó~ i wag:
- a)zwyczajnych i dokładniejszych
- b)analitycznych; technicznych i torsyjnych 3 lata 25 miesięcy jeden raz po wyprodukowaniu Narzędzia 14 Odważniki handlowe " zwyczajne I dokładniejsze 13 miesięcy 25 miesięcy 3 lata ' J5 Odważniki analityczne i techniczną ~5 miesięcy, M9nitor Polski Nr 53 - Lp. 16 543 ". - Poz. 284 Wyszczególnienie narzędzi pomiarowych Okresy ważności legalizacji narzędzi pomiarowych 2 3 W~gi użytkowe zwyczajne i dokładniejsze: dźwigniowo-obciążnik owe, z wyjątkiem wag prostych uchylnych i wag do użytku domowego b)dźwigniowo-sprężynowę. z . wyjątkiem wag do użytku domowego
- c)elektroniczne
- d)izotopowe ·. el dozowniki objętościowe
- a). 17 Wagi wysokiej. dok.ładności:
- a)analityczne, techniczne i torsyjne bl hydrostatyczne C. , Narzędzia do pomiaru 1. Narzędzia wielkości 3 lafa 3 lata 3 lata 3 lata . 3 lata -. 25 miesięcy jeden raz po wyprodukowaniu i po każdej naprawie ' kinematycznych• . do pomiaru czasu i częstotliwośct 18 Chronometry okrętowe 4 lata 19 Stopery: al mechaniczne
- b)elektryczne 13 tJliesięcy 25 miesięcy Sprawdzarki dobowego chodu zegarów (chronokomparatory) 25 miesięcy 20 21 22 23 Częstotliwościomierze kontrolne: al o dokładności niższej niż 10,1 bl o dokładności 10-8 i wyższej 25 miesięcy 3 lata Generatory kontrolne: '
- a)o dokładności niższej niż 10-8
- b)o dokładności 10-8 i wyższej 25 miesięcy 3 lata Zegary kwarcowe kontrolne 3 lata 2. Narzędzia do pomiaru prędkości oraz liczby ob'rotów. 24 25 Tachometry:
- a)użytkowe
- b)kontrolne 3 lata 25 miesięcy Szybkościomierze i drogomierze pojazdów wskazujące i rejestrujące (z wyjątkiem stosowanych do motocykli):
- a)użytkowe jeden raz po wyprodukowaniu i zainstalowaniu w pojeździe oraz po każdorazowej. naprawie 25 miesięcy
- b)kontrolne 26 27 28 .' 29 30 TaksOI~etry . 13 miesięcy Przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów 13 miesięcy . Przetworniki przyspieszeń piezoelektryczne 13 miesięcy Przetworniki prędkości indukcyjne o _masie do 200 g 13 miesięcy ' Mierniki i rejestratory drgań:
- a)do pomiaru drgań periodycznych
- b)do pomiaru drgań nieperiodycznycll 13 mipsięcy 13 miesięcy D. Narzędzia do pomiaru objętości, oraz do pooJiaru ciśnienia. 1. 31 .' 32 Narzędzia przepływu płynów do statycznego pomiaru objętości. Pojemniki zwyczajne:
- a)jednomiarowe b). wielomiarowe (menzury 'lwyczajne) z szklanych Pojemniki dokładniejsze jeden raz po wyprodukowaniu wyjątkiem 3 lata 3 lata Monitor Polski Nr 53 Lp. Wyszczegól~ienie narzędzi pOJIliarowych 1 2 33 Poz. 284 ,544 Okresy Kolby:
- b)kontrolne metalowe I rzędu
- c)kontrolne szklane
- d)szklane z jedną kreską klasy niedokładności "A" i "B" Pipety:
- a)do butyrometrycznego badania mleka pełnego lub śmietany 3 laŁa 5 lat jeden raz po wyprodukowaniu jeden- raz po wyprodukowaniu jeden raz po wyprodukowaniu jeden raz po wyprodukowaniu jeden raz po wyprodukowaniu
- b)do bakteriologicznego badariia mleka
- c)laboratoryjne klasy niedQkładności "A" i "B" 35 legalizacji pomiarowych 3
- a)zwyczajne metalowe II rzędu 34 wążności narzędzi Biurety klasy niedokładności "A" ' i .. a" jeden raź po wyprodukowaniu B" 36 37 Mikrobiurety wg Banga klasy niedokładności "A" i Butyrometry jeden raz po wyprodukowaniu 38 Menzury szklane zwyczajne i dokładniejsze, wzorcowane ' na wlew jeden raz po wyprodukowaniu 39 Menzury. wirówkowe do oznaczania zanieczyszczeń i wody w ropie i przetworach naftowych jeden raz po wyprodukowaniu 40 Mierniki 41 42 objętości " mleka z podzielnią pływakową jeden raz po wyprodukowaniu 3 lata Mierniki zużycia paliwa 3 laŁa Beczki do piwa i wina ' oraz inne stosowane jako naczynia pomiarowe 3 laŁa Zbiorniki pomiarowe stale:
- a)odbieralniki spirytusu
- b)-magazynowe do spirytusuc) do innych cieczy 11 lat 44 Cysterny pomiarowe 5 lat 45 46 47 48 Pojemnikowe odmierzacze cieczy 43 25 miesięcy do gazu 25 miesięcy Zbiorniki kontrolne do sprawdzania przepływomierzy cieczy 5 łat Przyrządy do pomiaru przepływu płynów. 2. 49 3 lata wody Przyrządy sześcianujące do Przyrządy sześcianuj"ące 4 lata 10 lat Gazomierze kontrolne 25 miesięcy Rotametry kontrolne 4 lata 51 Przepływomierze 6 miesięcy 52 Gazomierze użytkowe silnikowe 53 Wodomierze silnikowe: .
- a)domowe . - 50
- b)kontrolne komorowe do cieczy przemysłowe 6 lat 4 lata 54 Przepływomierze 55 Odmierzacze paliw ciekłych z przepływomierzami 3 lata 3 lata 56 Przepływomierze 3 lata , 3. 51 paliw ciekłych i olejów mineralnych jeden raz po wyprodukowaniu i po każdorazowej naprawie do cieczy spożywczych Narzędzia do pomiaru ciśnienia. Manometry, wakuometry, manowakuometry sprężynowe użytkowe o zakresach wskazań nie mniejszych niż 0;06 MN/m l (lub 0,6 kG/cm 2 ):
- a)zwykłe
- b)z dodatkową podziałką temperatury .
- c)z zespołem kontaktowym 3 lata 3 lata 3 lala I III Monitor Polski Nr 53 545 Poz. 284 L~P_'_I_________VV__y_S_z_c_ze_g_Ó~I_n_ie_n_i_e~~~a_r_zę_d_Z_i__p_o_m_i_a_ro_w__Y_C_h_________ 1 1___ 1 Okresy ważności narzędzi legalizacji pomiarowych 2 58 I 3 Manometry, wakuometry i monowąkuometry kontrolne: al sprężynowe bl hydrostatyczne . 59 Ciśnieniomierze różnicowe 60 Mikrornanometry kontrolne 61 Manometry obciążnikowo-tłokowe 62 Barometry i 63 Sfigmomanometry do pomiaru ciśnienia al sprężynowe bl hydrostatyczne 13 miesięcy . jeden raz po wyprodukowariiu oraz w ra7ie wymiany rurek pomiarowych kontrolne wysokościomierze 5 lat 5 lat 5 lat kontrolne tętniczego 25 miesięcy krwi: 3 lata jeden raz po wyprodukowaniu oraz w ratie wymiany rurek pomiarowych E. Narzędzia kontrolne do pomiaru siły . l wytrzymałości materiałów. 64 Siłomierze k,ontrolne do sił statycznych 25 miesięcy 65 VVzorce twardości Brinella 66 VVzorce twardości RockweJla jeden raz po wyprodukowaniu 67 VVzorce twardości Vickersa (makro) jeden raz po wyprodukowaniu \ 68 Twardościomierze kontrolne 69 Stanowiska kontrolne do sprawdzania jeden raz po wyprodukowaniu 13 miesięcy siłomierzy każdorazowo po sprawdzeniu Polski Komitet Normalizacji i Miar usłala F. Przyrządy do pomiaru wielkości elektrycznych. 1. Przyrządy do . pomiaru prądu, napięcia, mocy, energii elektrycznej i oporu, sprawdzane prądem stalym lub zmiennym o niskiej częstotliwości. 70 Oporniki wzorcowe kontrolne 71 Ogniwa kontrolne 13 miesięcy 72 Oporniki precyzyjne kontrolne 25 miesięcy 73 KompensatQry kontrolne prądu slałego • 25 miesięcy 74 75 Mostki kontrolne. do pomiaru oporu prądem slałYll\ 25 miesięcy Amperomierze kontrolne 25 miesięcy 76 VVoltomierze kontrolne 25 miesięcy 77 VVatomierze kontrolne 25 miesięcy Liczniki: al energii elektrycznej prądu stałego, z wyjątkiem liczników elektrolitycznych bl transformatorowe pośrednie i pólpośrednie oraz liczniki mocy nominalnej ponad 30 kilowalów .
- c)inne nie wyszczególnione pod lit.
- a)i bl 4 la~a .78 ." - I 25 miesięcy 4 lata 11 lat 79 L1czniki godzin pracy silnika elektrycznego 3 lata 80 Liczniki kontrolne 13 miesięcy 81 Przekładniki 82 Przekłądniki energetyczne klasy 0,5 i dokładniejsze laboratoryjne klasy 0,2 i al kontrolne bl użytkowe jeden raz po wyprodukowaniu Qraz po każdorazowej naprawie dokładniejsze: 5 lat jeden raz po wyprodukowaniu oraz po każdorazowej naprawie ... .. ~ Monitor 'Polski Nr ~p. 53 - Poz. 284 546 - Okresy ważności legalizacji _________VV __y_S_z_c_ze_g_o_·I_n_i_en_l_ ·e__n~:~r-zę-d-Z-i--P-o_m_i_a_ro_wy __·_C_h_________ I______n_a_r_z_ęd_Z_i__p_~3=m-i-a-r_o_w_y_c_h______ l 83 -Mostki kontrolne do pomiaru błędów przekładników 84 Skrzynki obciążeń kontrolne Dla przekładników o .25 miesięcy czę 25 miesięcy stotliwości 50 Hz 2. Przyrządy do pomiaru wielkqści elektrycznych w elektronice. 1) VVzorce RLC: 85 VVzorce indukcyjności stałe 13 miesięcy 86 VVzorce ·indukcyjności regulowane 13 miesięcy . 87 VVzorce pojemności stałe 13 miesięcy 88 VVzorce pojemności regulowane 13 miesięcy 89 VVzorce oporności (w zakresie do 100 MHz) 13 miesięcy 2) .' . ... Przyrządy i wzorce do. po.miarów impedancji, tłu mienia o.raz do. pomiarów wartości skutecznej sinuso.idalnego. napięcia prądu i mocy w · zakresie czę sto.tliwo.ści do. 3000 MHz: 90 VVspóło.siowe 91 VVspóło.siowe 0,15 GHz . 13 miesięcy 92 Ko.n.tro.lne wzo.rce współczynnika strat dielektrycznych tg /) dielektryków w zakresie do 100 MHz 13 miesięcy 93 Ko.ntrolne przetworniki termDelektryczne . napięcio.we 3 lata 94 Ko.ntrolne przetworniki termoelektryczne prądowe 3 lata 95 VVo.ltomierze ko.ntrolne w zakresie od 10 mV do 100 V 13 miesięcy wzorce impedancji w zakresie do. 8,5 GHz linie po.miaro.we w zakresie 96 Amperomierze kontrolne w zakresie od 10 mA do 2 A 13 miesięcy 97 Kontrolne termoelektryczne przetworniki mocy 3 lata 98 Kontrolne mierniki mocy, wyposażone w głowice absorbcyjne w zakresie do 10 mVV 13. miesjęcy 99 Kontrolne źródła sinusoidalnych wielkości napięcia prą du lub mocy 13 miesięcy 100 Tłumiki stosowane jako wzorce częstotliwości do 3000 MHz:
- a)stałe
- b)regulowane 3) Narzędzia tłumienia w zakresie 13 miesięcy 13 miesięcy do pomiaru wielkości akustycznych: 101 Mikrofony elektrostatyczne po.miarowe 102 103 Mikrofony magnetoelektryczne pomiarowe Mikrofony piezoelektrycZne pomiarowe 104 Słuchawki magnetoelektryczne powietrzne i kostne 13 miesięcy 105 Słuchawki piezo.elektryczne 13 miesięcy 106 Mierniki poziomu dŹWIęku techniczne i precyzyjne 13 miesięcy 107 Impulsowe mierniki poziomu dźwięku 13 miesięcy 108 Analizatory pasmowe i heterodyno.we , 3 lata 109 110 Przed wzmacniacze do przetworników dźwięku i wibracji Audio.metry przeglądowe i kliniczne 13 miesięcy G. Narzędzia do pomiaru światła l barwy. .. 13 miesięcy powyżej 111 Kontrolne wzorce światłości kierunkowej 112 Kontrolne wzorce -strumienia świethlego 113 Kontrolne wzorce temperatury barw owej 13 miesięcy 13 miesięcy -13 miesięcy 3 lata dla narzędzi pomiarowych wymienio.nych pod lp. 111 do 115 w okresie ustalonym każ dorazowo w świadectwie legalizacji l 1 . Monitor Polski Nr 53 Poz. 284 547 Okresy Wyszczególnienie narzędzi pomiarowych Lp. ' , Filtry kontrolne o znanym widmowym (całkowitym lub dla określonego obszaru widmowego) współczynniku przepuszczania w zakresie widma widzialnego oraz o znanych składowych trójchromatycznych dla wzorcowych żródeł świaqa Wzorce bieli o znanym bezwzględnym widmowym (cał. kowitym lub dla określonego obszaru widmowego) współ czynniku odbicia lub luminancji w określonej geometrii pomiarowej 116 legalizacji pomiarowych 3 2 114 ważności narzędzi . dla narzędzi pomiarowych wymienionych pod lp. 111 do 115 , w okresie ustalonym każdora zowo w świadectwie legalizacji Kolorymetry kontrolne do pomiaru współrzędnych trójchromatycznych żródeł światła oraz składowych trójchromatyc~ych materiałów przepuszczających i odbija- 25 miesięcy jących 117 Luksomierze , 25 miesięcy 118 Nitomierze 25 miesięcy 119 . Monochromatory pryzmatyczne i siatkowe na zakres widmowy od 200-1000 nm 4 lata 120 H. Narzędzia do pomiaru temperatury. Pirometry monochromatyczne kontrolne 13 miesięcy 121 Termometry szklane kontrolne 122 Termometry szklane użytkowe:
- a)lekarskie
- b)techniczne do badań przetworów naftowych
- c)laboratoryjne ogólnego zastosowania (ze stałą ilością cieczy ' termometrycznej, bez urządzeń dodatkowych) o zakresie wskazań zawartym w przedZIale -60 do 500°C z działką elementarną nie mniejszą niż O,I°C
- d)meteorologiczne rtęciowe zwykle
- e)meteorologiczne rtęciowe maksymalne jeden raz po wyprqdukowaniu jeden raz po wyprodukowaniu jeden raz po wyprodukowaniu ./ jeden raz po wyprodukowaniu jeden raz po wyprodukowaniu jeden raz po wyprodukowaniu 25 miesięcy 123 Lampy termometryczne - 124 Kontrolne czujniki termometrów oporowych 13 miesięcy 125 Termoelementy kontr()lne -13 miesięcy 126 J. Narzędzia do pomiaru promieniowania Jonizującego. Dawkomierze ' kontrolne terapeutyczne promieniowania X i gamma 127 Dawkomierze X i gamma użytkowe wzorce temperatury czarnej -terapeutyczne promieniowania okres ustalony każdorazowo w świadectwie legalizacji - 128 K. Narzędzia do -pomiaru wielkości chemicznych l fizykochemicznych. PehaIIletry kontrolne 129 Ciekłe 130 Konduktometry kontrolne 131 Ciekłe ł stałe wzorce pH o niedokładności 25 miesięcy poniżej O,02 -pH 132 okres ustalony każdorazowo w świadectwie legalizacji jeden raz po wyprodukowaniu wzorce konduktometryczne 25 miesięcy jede~ raz po wyprodulwwaniu .' Wiskozymetry kontrolne kapilarne: Ubbelohdego, Pinkiewicza i Vogel·Ossaga .jeden raz po wyprodukowaniu 133 Wiskozymetry kontrolne Hoppiera jeden raz po wyprodukowaniu 134 ,Ciekłe okres ustalony każdorazowo w świadectwie legalizacji 135 Wilgotnościomierze wzorce lepkości ' ża i drewna prze wodności owe (oporowe) do zbo.13- miesięcy ., -. _ .. Monitor Polski Nr 53 548 Poz. '" 284 ~ Wyszczególnienie narzędzi pomiarowych Okresy ważności legalizacji narzędzi pomiarowych 2 3 Ciecze higrostatyczne - wzorce wilgotności względnej jeden raz po wyprodukowaniu Refraktometry kontrolne Ciekłe i stałe 25 miesięcy wzorce refraktometryczne jeden raz po wyprodukowamu Polarymetry kontrolne 25 miesięcy . Wzorce .polarymetryczne 25 miesięcy Wzorce spektrofotometryczne długości fal i n'atężenia . światła - 13 miesięcy K010rymetry chemiczne kontrolne . (wizualne i fotoelektryczne) oraz spektrokolorymetry kontrolne 25 miesięcy Wzorce spektrograficzne (emisyjne). L Nauędzia do pomiaru gęstości cieczy I ciał stałych. Areometry użytkowe Areometry kontrolne Piknometry kontrolne Ciekłe ·w zorce gęstości jec.en raz W' V{yprodukowaniu jeden raz po wyprodukowaniu jeden raz po wyprodukowanIu jeden raz po wyprodukowaniu jecE!n raz po wypro~ukowdniu Gęstościomierze zbożowe użytkowe 3 lata Gęstościomierze zbożowe kontrolne 25 miesięcy *) Przez pojęcie "jeden raz po wyprodukowaniu" naieży rozumieć, że narzędzie pomiarowe jest tylko raz zalegalizowane, bez" po jego wyprodukowaniu, i legalizacja danego narzędzia pomia.r owego jest tak długo ważna, jak długo narzędzie pomia- pośrednio rowe trwa w stanie nie uszkodzonym. Załącznik nr 2 do zarządzenia Prezesa Polskiego Komitetu Normalizacji ł Miar z dnia 6 list,opada 1972 I. (poz. 284). .\ YVYKA7. NARZĘDZI! POMIAROWYCH UL:YTKOWYCH, STOSOWANYCH DO KONTROLI JAKOSCI SUROWCOW, MA TERIAŁOW, POŁ WYROBOW I WYROBOW ORAZ DO KONTROLI I REGULACJI PRZEBIEGU PROCESO-w; TEC.HNOLOGICZNYCH W PRODUKCJI, NA KTORE ROZCIĄGA SIĘ OBOWIĄZEK LEGALIZACJI Lp. Wyszczególnienie narzędzi pomiarowych 1 2 1. .. 2. , NarzędzIa 'do pomiaru prędkoścl. Tachometry I Okresy ważności legaliz~cji narzędzi pomiarowych 3 lata Narzędzia do pomiaru masy• 2 Odważniki użytkowe zwyczajne i dokładniejsze 3 laŁa 3 Odważniki analityczne i techniczne 25 miesięcy ~ :Wagi użytkowe zwyczajne:
- a)dżwigniowo-obciążnikowe
- b)dżwigniowo-sprężynow~
- c)elektroniczne
- d)izotopowe
- e)dozowniki objętościowe Wagi analityczne, techniczne i torsyjne 3 lata 3 lata 3 lata 3 laŁa 3 laŁa ,25 miesięcy 3. Narzędzia utytkowe do pomiaru sUy I wytrzymałoścl materiałów. 6 Siłomierze użytkowe 1 Maszyny wytrzymałościowe klasy 1, 2 i 3 do prób statycznych rozciągania (zrywarki), do prób statycznych ściskania (prasy wytrzymałościowe) oraz do prób ściska nia i rozciągania (uniwersalne maszyny wytrzymałościowel .. klasy l i 2 do sił statycznych 25 miesięcy 25 miesięcy . • Monitor Polski Nr 53 Poz. 284 i 285 ---' 549 ---" . Lp. " Wyszczególnienie narzędzi pomiarowych Okresy ważności legalizacji narzędzi pomiarowych ' 1 2 3 8 Wzorce twardości Poldi 9 Twardościomierze Brinella 25 miesięcy 10 Twardościomierze Rock weIla 25 mies ięcy 11 Wgłębniki diamentowe Rockwella jeden raz po wyprodukowaniu i po każdorazowym przeszlifowaniu powierzchni roboczej 12 13 , Twardościomierze Vickersa Wgłębniki jeden raz po wyprodukowaniu·) 25 mi es ięcy diamentowe Vickersa jed.e n raz po wyprodukowaniu i po każdorazowym przeszlifowaniu powierzchni roboczej 14 Młoty wahadłowe 15 Przyrządy 5 lat typu Charpy'ego do badania tłoczności blach metodą Erichsena jeden faz po wyprodukowaniu *) Przez pojęcie "jeden . raz po wyprodukowaniu" należy rozumJec, że narzędzie pomiarowe Jest tylko raz zalegali10wan e, bezpośrednio po jego wyprodukowaniu, j legalizacja danego narzędzia pomiarowego jest tak dtugo ważna, ja,k długo narzęd zie pomiarowe trwa w stanie nie uszkodzonym. ," 285 ZARZĄDZENIE PREZESA POLSKIEGO KOMITETU NORMALIZACJI I MIAR rz dnia 6 listopaq.a 1972 r. zmieniające zarządzenie w sprawie warunków l trybu zatwierdzania typu narzędzi · pomiarowych przeznaczonych do produkcji seryjnej. Na podstawi,e art. 12 ust. 1 pkt '2 i ust. 4 ustawy z dn'ia 17 czerwca 1966 r. o miarach i narzędziach pomiarowych (Dz. U. z 1966 r. Nrl 23, poz. 148 i z 1972 r. Nr 11, poz. 83) zarządza się, co następuje: l§ t. W zaTządze.niu Prezesa Centralnego Urzędu Jakości 1 Miar z dnia 11 stycznia 1967 r. w sprawie wa.runkÓw i try- § 2. W wykazie narzędzi pomiarowych nie objętych obowiązkiem lega Iizacji, a podlega jących obowiązkowi za twierdzania typu, sta.nowiącym załącznik nr 1 do -zarządzenI a: 1) skreśla się pązycfę zamieszczoną pod lp. ' ,4, 2) pOlZycje zamieszczone pod lp. 32 i 33 otrzymują brzmienie : bu 2latwieTd.21ani a typu . na,rzędzi pomiarowych przezna.c zonych do produkcji seryjnej (Mon.itor Polski z 1967 r. Nr 4, poz. 21 i z 1970 r. Nr 4, poz. 39) wprowadza się następujące zmia,n y: ,,32. Amperomierze, woltomierze i watomierze użytkowe wskazujące (rejestru jące", ,,33. Omomierze wskazujące i ' rejestrujące", 1) we wstępie i vi § 19 dotychcza,sową treść poda:ną w narwiasa,c h zastępuje s!ię wyrazami ,,(Dz. U. z 1966 r. Nr 23, pOlZ. 148 i z 1972 r. Nr 11, poz. 83)", 3) dodaje się dział IX. "Narzędzia do pomiaru siły i wytrzymałości materiałów", który obejmuje pozycję zam ieszczoną pod lp. 63 w nast ę pującym brzmie.niu: ,,63. Siłomierze użytkowe klasy 3 i 5 do sil s tatycznych", 2) w § 2 wyrazy "Centralnego Urzędu Jakości i Miar"" zwanego dalej "Urzędem", zastępuje się Wyra.zami "Polskie·go Komitetu Normaliza-cji i M iar", zwanego dale j ,;Komitetem", "Urząd" użyty w tekśde zarządzenia w odpowiednim przypadku zastępuje się wyrazem "Komitet" w odpowiednim przypadku, 3) wyraz 14 ) w § 11 ust. 2 ora.z w § 15. ust. 2 wyrazy "w , Dzie nniku , Centralnego Urzędu Jakości i Miar" zastę. puje s:ię wyrazami "w Dzienniku Normalizacji i Miar". UT7.ędowym 4) na k ońc u wykazu dodaje się uwagę w brzmieniu: "Uwaga: poza narzędzi ami wymienionymi w wyk'l7,·ie /" oh o wt ązkowi zatwierdzan.i a typu podleg ają ró wnież g'! o.l dęzyjne narzędzia pom iarowe wymienione w wykazie st aoą.w l ącym załącznik do zarządzenia Prezesa Cent.ralnego Urzędu Jak oś cii i M~r z dnia 22 maja 1968 r. w sprawie obowiązku zatwierclz.ani a typu niektórych geo, dezy joych narzędzi pomiarowych oraz upoważrHenia Instytutu Geodezji i Kartografii w Warszawie do zatwierdza oi a typu tych narzędzi (Monitor Polski Nr 24, poz. 158)".