Zarządzenie Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 15 listopada 1973 r. w sprawie eksploatacji stacji elektroenergetycznych.

Monitor Polski Nr 53 605 Poz. 299 299 ZARZĄDZENIE MINISTRA GORNICTW A I ENERGETYKI z dnia 15 listopada 1973 r. w sprawie eksploatacji stacji elektroenergetycznych. Na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 maja 1962 r. o gospodarce paliwowo-energetycznej (Dz. U. z 1962 r. Nr 32, poz. 150 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115 i 117) zarządza się, co następuje: § l. 1. Zarządzenie określa szczegółowe zasady eksploatacji stacji elektroenergetycznych w jednostkach gospodarki uspołecznionej, z wyjątkiem tych urządzeń stacji, których s zczegółowe zilsady eksploatacji określają przepisy odrębne. 2. S zczegółow e zasildy eksploatacji stacji elektroenergetycznych stilnowią u zupe łnienie ogólnych zasad eksploatacji, ustalonych zarządz e niem Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia I wrzesnJa 1967 r. w sprc :wie ogólnych zasad eksploatacji urząd ze ń energetycznych (Monitor Polski Nr 51, poz. 254). 3. n yc h: Z arządzenie n ie dotyczy stacji elektroenergetycz- 1) w mi ejscach zilkwalifikowanych na pOdstawie n ych przepisów do odpowiedniej k c tegorii wybuchem, 2) polowych wojskowyc h, 3) s łużących do zasilania trakcji kolejo·Nej. odręb­ zagr ożen ia § 2. 1. Stacją elektroenergetyczną (stacją) w rozumieniu zarządzenia jest zespół urządzeń :ó łużących do przetwarzania lub rozdzielania albo przetwHzania i rozdzielania energii elektrycznej, zna jdujących si ę we wspólnym pomieszcze niu lub ogrodze niu albo umieszczonych na wspólnych konstrukcjach wsporczych, wraz z urządzenia­ mi pomocniczymi. 2. Rozdzielr!1ą w rozumieniu zarząjzenia jest stacja elektroenergetyczna lub wyodrębniona część 'stacji, stanowiąca zespół urządzeń . służących do rc 'zdzielania energii elektrycznej, przystosowanych do tego samego napięcia znamionowego. § 3. 1. Rozdzielnie 'd zieli się na naslępujące kategorie: 1) kategoria I - rozdzielnie o napięciu znam ionowym 220 kV i wyższym oraz rozdzielnie pracujące bezpośrednio w układach z transformatorami o mocy znamionowej 100 MVA i większej lub prąd­ nicami o mocy znamionowej większej od 12,5 MVA, 2) kategoria II - rozdzielnie o napi~ciu znamionowym niższym od 220 kV nie zaliczone do kateg or.ii I łub III, 3) kategoria III - rozdzielnie o napi~ciu znamionowym 30 kV i niższym, ;: liczbą czynnych pól nie większą niż lO, pracujące bezpośrednio w układach z transformalorami o mocy 1,6 MV A i mniejszej, oraz rozdzielnie o napięciu znumionowym 1 kV i niższym . . 2. Urządzenia układach pom ilCnicze w stacjach, pracują ce w kilku rozdzidni o różnych kategoriach, należy zaliczać do rozd zielni wyższej kategorii, z tym że za najI. wyższą uważa się kategorię § 4. 1. Przyjęcie do eksploatacji stacji nowych, przebudowanych lub po remoncie może nastąp ić po stwierdze· niu, że zostały spełnione wymagania określone we właści­ wych normach, warunkach technicznych budowy urząd ze ń elektroenergetycznych, dokumentacji fabrycznej oraz w s zczeg ółowych zasadach eksploatacji poszczegó lnych urzą­ dzeń stacji. 2. Rozdz ie lnie kategorii I i II przy przyjmow an iu do eksploatacji powinny być poddane ru ch o wi próbnemu trwającemu có najmniej _72 godziny. Wurunki ru chu próbnego powinny być uzgodnIOne między użytk ow n i k ie m i wykonawcą. § . 5. 1. W stacj ac h ze stalą obsługą oraz w innych stacj ac h w wypadkach uzasadnionych względami ruch owymi lub terenowymi powini e n znajdować s ię wymdq ally sprz ę t ochronny oraz za pas cz ęśc i i ma ler ia lów umoil i WJających bezpośr ed nie usuwanie uszkodzeń, określonych w instrukcji o eksploatacji stacji. 2. Pomi eszcze nia ze stałą obsługą powinny być w okr esie zimowym ogrzewane do tem pera tury co na jmn iej + 16° C, § 6. Eksploatację stacji należy prowad z ić w taki sposób, aby zapewnić w szczególności: 1) pełne bezpieczeństwo obsługi i otoczenia oraz bezpie- czeństwo pożarowe, 2) wymaganą niezawodność 3) ekonomiczne rozdzielanie energii elektrycznej, zasilania, 4) właściwe poziomy napięć, 5) właściwe moce zwarcia. 6) optymalną żywotność stacji. § 7. 1. Analizy pracy rozdzielni kategorii I i II oraz kategorii III pracujących w układach z transformal:orarI.j o mocy znamionowej 400 kVA i większej należy przeprc'wadzać nie rzadziej niż raz na piqć lat, a wyniki uwzględ­ niać przy opracowywaniu programów pracy stacji. 2. Programy pracy rozdzielni kategorii l oraz roZdzielni kategorii II o napięciu znamionowym 60 kV i wyższym powinny być opracowywane nie rzadziej n iż dwa razy w roku i powinny hyć bieżąco aktualizowane. 3. Programy pracy, o których mowa w ust. 2, powin ny być opracowywane na podstawie wyników pomidfó w obciążeń w krajowym układz i e' elektroenergp.lycznym, w zakresie ustalonym przez jedn os tkę upow aż nioną do dysponowania m oc ą urządzeń energE'lyrznych przył ącz ·,nych do wspólnej sieci, oraz powinny uwzgl q dnia ć co na jmniej wymagania określone w § 6. § 8. Wskaza'nia aparatury k o ntrolno-pomi aro wfj na- le ży zapisywać: 1) w stacj ac h ze stalą obs łufJą - nie f7.MlzJej n i ż trzy razy na dobę w godZinach na jw :<;I( szego i najmn ! e.i~ s zego obci ążenia stacji, ;...- Monitor Polski Nr 53 2) w stacjach bez stałej w roku w godzinach obsługi - nie rzadziej najwlększego obciążema 606 niż raz stacji. § 9. Urządzenia rezerwowe stacji, zużywające w czasie pracy energię elektryczną, powinny być wyłączone spod napięcia, chyba że konieczność pozostawienia ich pod napięciem wynika z warunków eksploatacji, określo­ nych w dokumentacji fabrycznej lub instrukcj i o eksploatacji stacji. § 10. 1. Urządzenia stacji powinny pracować przy sprawnych układach pomiarowych, sygnalizacji, automatyki i zabezpieczeń. W razie wyłączenia urządzeń stacji do rezerwy ruchowej, układy pomiarowe, sygnalizacji, autorna tyk i i zabezpieczeń związane z tymi urządzeniami powinny pozostawać w stanie czynnym. - Poz. 299 § 13. 1. Stan techniczny urządzeń stacji, ich zdolność do dalszej niezawodnej pracy oraz warunki eksploatacji stacji powinny być kontrolowane i oceniane na podstawie wyników przeprowadzanych okresowo oględzin i przeglą­ dów poszczególnych urządzeń stacji. Wyniki oględzin i przeglądów należy odnotowywać w dokumentacji eksploatacy jnej. 2. Przy przeprowadzaniu oględzin stacji nie wymaga się wyłączania napięcia. stacji przeprowadza się po wyNie dotyczy to prac, na których wykonywanie bez wyłączenia napięcia zezwalają przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy. 3. Przeglądy urządzeń łączeniu napięcia. § 14. 1. Oględziny należy przeprowadzać nie rzadziej 2. W warunkach awaryjnych lub w czasie wykonywania prac konserwacyjnych urządzenia stacj i mogą pracować, za zgodą osoby sprawującej kierownictwo nad eksploatacją stacji, przy wyłączonych układach pomiarowych, sygnalizacji, automatyki i zabezpieczeń podstawowych, z tym że układ zabezpieczeń podstawowych może być wyłączony w razie istnienia sprawnych zabezpieczeń rezerwowych, lokalnych lub zdalnych. niż: 1) w stacjach z rozdzielniami kategorii I i pozostałych stacjach ze stałą obsługą: oględziny skrócone - raz na zmianę, a oględziny pełne - raz na trzy miesiące, 2) w stacjach bez stałej obsługi z rozdzielniami kategorii II: oględziny skrócone - raz na miesiąc, a oglę­ dziny pełne - d wa razy w roku, 3) w stacjach nie wymienionych w pkt 1 i 2: oględziny § 11. 1. Nastawienia układów zabezpieczeń, samoskrócone w terminach ustalonych w instrukcji czynnego łączenia i regulacji według ustalonych charako eksploatacji stacji, a oględziny pełne - raz w roku. terystyk powinny być dostosowane do występujących przepływów prądów roboczych i zwarciowych oraz po2. Niezależnie od oględzin określonych w ust. 1, oglęziomów napięć i częstotliwości w warunkach normalnych dziny skrócone urządzeń stacji należy przeprowadzić w i w razie zakłóceń w pracy urządzeń stacji i urządzeń do wypadku, gdy urządzenia te zostaną trwale wyłączone niej przyłączonych, z uwzględnieniem dopuszczalnych . przez zabezpieczenia. obciążeń prądowych tych urządzeń. sprawdzać zgodo których mowa w ust. 1. z ich charakterystykami oraz potrzebami wynikającymi z aktualnych warunków pracy urządzeń. 2. Przynajmniej raz w roku ność istniejących nastawień n31eży układów, 3. Wszelkie zmiany nastawień układów zabezpieczeń, samoczynnego łączenia i regulacji oraz wszystkie wypadki działania sygnalizacji i zabezpieczeń w stacji, świadcząrE' o zakłócE'niilch w pracy urządzeń stacji lub urządZE'ń do nIej przyłącz)nych, powinny być odnotowane przez obsługę w dokumentacji eksploatacyjnej, z podaniem zakresu d .\konanych zmian nastawień oraz charakterystycznych danych zakłócenia. § 12. Prądy § 15. 1. Podczas przeprowadzania nych należy sprawdzić:

1. l)2) zgodność układu położenie oględzin skróco- stacji z ustalonym programem pracy, wskaźników działania układów automatyki i zabezpieczeń, 3) stan napisów i oznaczeń informacyjno-ostrzegawczych, 4) pomIarowych rejestruoraz gotowość ruchową ukłudów sygnalizacji, automatyki i zabezpieczeń, gotowość ruchową przyrządów jących zukłócenia 5) działanie 6) stan zewnętrzny aparatury, latorów i głowic kablowych, obciążenia przyrządów kontrolno-pomiarowych, napędów łączników, izo- roboczego w obwodzie o napięciu znalTIlonowym wyższym od 1 kV należy włą­ czać i wyłączać za pomocą wyłączników oraz w zakresie okrpślonyrn w dokumentacji fabrycznej - za pomocą 7) rozłączników. 8) poziom gasiwa lub czynnika niach, 9) stan urządzeń sprężonego powietrza, urządzeń wentylacyjnych i ogrzewaczy, prostowników oraz baterii akumulatorów i jej wyposażenia, 2. W obwodzie, 1. razie braku wyłączników lub rozłączników w za pomocą odłączników wtącżać i wy- można łączać prądy: 1) obciążenia przekładników napiE;ciowych, ładowania urządzeń 2) szyn zbiorczych i innych trwale podłączonych do szyn, 3) transformatorów w zakresie określonym w szczegóło­ wych zasadach eksploatacji transformatorów, 4) stacji ładowania elektroenergetycznych linii napowietrznych i kablowych w zakresie określonym w dokumentacji fabrycznej odłączników lub ustalonym na podstawie wyników pomiarów ekspłoatacyjnych, które w odniesieniu do odłączników produkcji krajowej - powinny być uzgodnione z wytwórcą. działanie zespołów awaryjnego zasilania urządzeń te- letechnicznych, 10) stan 11) sprzętu działanie 12) stan izolującego urządze­ ochronnego i przeci wpożarowego, instalacji oświetlenia elektrycznego stacji, ogrodzeń mieszczeń oraz zamknięć przy wejściach do poruchu elektrycznego i na teren stacji. 2. Oględziny pełne powinny obejmować wymienione w ust. 1, a ponudto sprawdzenie:
2. l)w wskazań przyrządów czynności pomiurawych rejestrujących odqromników, wyłączników, przelącz­ ników zaczepów i układów automatyki, łiczby zadziałań = Monitor Polski Nr 53 607 2) stanu fundamentów, kanałów kablowych, konstrukcji wsporczych i ich wyposażenia, instalacji wodno-kanalizacy jnej, ochrony odgromowej i przeciwporażenio­ wej, kabli, przewodów i ich osprzętu, 3) działania łączy teletechnicznych, lokalizatorów uszkodzeń linii elektroenergetycznych oraz innych urządzeń stacji określonych w instrukcji o eksploatacji, 4) stanu dokumentacji eksploatacyjnej znajdującej stacji. się w rozdzielni kategorii I należy nie rzadziej niż raz na trzy lata, przeglądy urządzeń rozdzielni kategorii II i III nie rzadziej niż raz na pięć lat. § 16. Przeglądy urządzeń przeprowadzać Poz. 299 § 17. 1. Przeglądy powinny obejmować szczegółowe w zakresie określonym w § 15 oraz: 1) sprawdzenie ciągłości przewodów uziemiających, 2) pomiary napięcia rażenia dotykowego i krokowego w rozdzielniach o napięciu znamionowym niższym od 110 kV z wyłączeniem rozdzielni o napięciu znamionowym 1 kV i niższym, 3) pomiary skuteczności zerowania w rozdzielniach, w których zastosowano zerowanie jako środek dodatkowej ochrony przeciwporażeniowej, 4) pomiary rezystancji izolacji przewodów i kabli, 5) pomiary charakterystycznych wielkości i sprawdzenie działania układów pomiarowych, sygnalizacji, automatyki i zabezpieczeń, w zakresie pozwalającym stwierdzić poprawność pracy tych układów, 6) badania poszczególnych urządzeń w zakresie ustalonym w dokumentacji fabrycznej tych urządzeń lub w instrukcji o eksploatacji stacji, 7) sprawdzenie działania i współpracy łączników, 8) sprawdzenie szczelności I poprawnego dzeń sprężonego powietrza, działania urzą­ 9) sprawdzenie stanu połączeń (śrubowych i· innych) w głównych torach prądowych, 10) czynności konserwacyjne i naprawy popra wną pracę urządzeń stacji. zapewniające 2. Podczas przeprowadzania przeglądów urządzeń stacji należy nie rzadziej niż raz na dziesięć lat: 1) wykonać pomiary rezystancji uziemI en roboczych oraz uziemień ochrony przeciwporażeniowej i odgromowej, 2) wykonać pomiary napięcia rażenia dotykowego i krokowego w rozdzielniach o napięciu znamionowym 110 kV i wy'Ż.szym, 3) sprawdzić aparaturę w układilch p0miarowych, /syqnalizacji, automatyki łączeniowej i re9ulacyjnej, z,lbezpieczeń oraz telemechaniki, w zakresie objl;lyni bada- określonymi we właściwych nor- 3. Niezależnie od terminów określonych w § 17 ust. 2, pomiary napięcia rażenia dotykowego i krokowpgo w rozdzielniach o napięciu znamionowy mIlO kV i wyższym należy wykonywać po każdej zmianie warunków powodujących wzrost prądów ziemnozwarciowych w stacji. 4. ·Wyniki prób i pomiarów, o których mowa w ust. 1, 2 i 3, należy uznać za zadowalające, jeżeli spełniają wymagania określone we właściwych normach, warunkach technicznych budowy urządzeń elektroenergetycznych lub dokumentacji fabrycznej. się w łącznikach w CU1Sle eksploatacji w terminach ustalonych w dokumentacji fabrycznej oraz w razie podejrzenia zawartciści wody woleju albo po wymianie oleju lub uzupełnieniu w ilości przekraczającej 10% całkowitej ilości oleju w urządzeniu. § 18. j oględziny niepełnymi niami mach. 1. Próby oleju, przekładnikach, należy znajdującego wykonywać 2. Próby oleju (ust. 1) p ,:H vinny obejmować określenie zawartości wody i stałych ciał obcych oraz pom iar napię­ cia przebicia i rezystywności. Wyn iki prób p0w i nny ' speł­ niać wymagania określone w dokumentacji fabrycznej urządzenia. Wyłączone spod napięcia urządzenia stacji, miejscach ogólnie dostępnych, oraz uszkodzone urządzenia stacji, znajdujące się w pomieszczeniach ruchu elektrycznego, należy skutecznie zabezpieczyć przed przypadkowym włączeniem napięcia oraz oznaczyć odpowiednimi tablicami ostrzegawczymi. § 19. znajdujące się w § 20. 1. Uszkodzone elementy stacji, których stan stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa obsługi i otoczenia lub bezpieczeństwa pożarowego albo dla ciągłości ruchu stacji, powinny być w czasie jak naj krótszym naprawione albo wymienione. 2. Naprawy i uzupełnienia urządzeń ochrony odgromowej powinny być zakończone do dnia 30 kwietnia (przed okresem burzowym). § 21. Stosownie do przepisów art. 21 ustawy z dnia 30 maja 1962 r. o gospodarce paliwowo-energetycznej (Dz. U. z 1962 r. Nr 32, poz. 150 i z 1971 r. Nr 12, paz, 115 i 117) - w "Przepisdch eksploatacji technicznej urządzeń elektrycznych w zakładach przemysłowych", zatwierdzonych przez Ministra Energetyki dnia 9 lutego 1953 r., tracą moc: 1) część III "Elek tryczne urządzen ia rozdzielcze o napięciu do 30 kV wlącznie", 2) część IV "Nastawnie, zabezpiecze.nia i obwody wt.órne", 3) część XIV 3) część xvn - § 22. Zarządzenie - "Elek tryczne przyrządy miernicze", "Urządzenia akumulatorowe". wchodzi w życie z dniem ogłosze- nia. Mm,ster Górnictwa i Energetyki: w z. E. Porąbka