Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 18 czerwca 1974 r. w sprawie planów kont dla jednostek gospodarki uspołecznionej.

= Monitor Polski Nr 24 -----------~-------------------------------- 264 głównego organizacji społecznej, uzasadniony charakterem jej działalności, właściwy organ państwowy nadzorujący tę organi%ację może zezwolić na opracowanie dla niej branto we go planu kont. 3. Ministe"rstwa I urzędy centralne oraz centralne związki spółdzielni mogą upoważnić do ustalenia branżo­ wych planów kont zjednoczenia lub jednostki równorżędne. 4. Branżowy plan kont należy ustalić odrębnie dla każdej branży wymienionej :"'v klasyfikacji gospodarki naIfodowej; jeżeli jednostki objęte jedną branżą działają według różnych systemów ekonomiczno-finansowych lub prowadzą różne rodzaje działalności, należy dla nich opracoWać odrębne branżowe plany kont. . 5. Dla jednostek należących do różnych branż, ale pro'Wadzących podobną działalność lub wChodzących w skład jednej organizacji gospodarczej (kombinatu, związku spół­ dzielni itp.), może być ustalony wspólny branżowy plan kont, pod warunkiem jednak, że zapewnia on podział informacji o działalności jednostek na poszczególne branże klasyfikacji gospodarki narodowej przewidz iany w obowią­ - § 6. Zagadnienia nie unormowane w branżowych planach kont jednostki mogą rozstrzygać we własnym zakre-" sie, stosując się do zasad przyjętych w nauce rachunkowości. § 7. Z dniem 1 stycznia 1976 r. tracą moc: 1) zarządzenie 2) zarządzenie Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 1959 r. w sprawie planów kont dla jednostek gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski z 1959 r. Nr 66, poz. 341 oraz z 1965 r. Nr 3D, poz. 165 i Nr 65, poz. 370); 3) zarządzenie Ministra Finansów z dnia 12 sierpnia 1963 r. w sprawie opracowywania i wykonywania budżetu oraz prowadzenia rachunkowości przez organizacje społeczne, dotowane z budżetu Państwa (Monitor Polski Nr 67, poz. 331 l, 4) zarządzenie Ministra Finansów z dnia 25 października 1972 r. w spraw ie przepisów o rachunkowości budże­ towej (Monitor Polski Nr 49, poz. 261). zującej sprawozdawczości. § 5. Ministerstwa, urzędy centralne, centralne związki i organizacje społeczne obowiązane są do wpro"wadzenia zmian w branżowych planach kont na wniosek Ministerstwa Finansów w wypadku, gdy jest to uzasadnioneJ potrzebami sprawozdawczości lub systemu finansowego 1 planowania. Poz. 145 spółdzielni Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1953 r. w sprawie ramowego planu kont dla banków (Monitor Polski z 1954 r. Nr A-17, poz. 317); Zarządzenie § 8. wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z tym że plany kont, o których mowa w zarządzeniu, mają zaslosowan-ie od dnia 1 stycznia 1976 r. Minister Finansów: S. JędrychowskI Załącznik do zarządzenia Ministra Finansów z dnia 18 czerwca 1974 r.(poz. 145). JEDNOLITY PLAN KONT A. WYKAZ KONT ZESPOŁ O -- ŚRODKI TRWAŁE I INWESTYCJE 00 01 03 04 05 08 09 " Srodki trwale Um orzenie ś r o dków trw a łych Ud zi ały krajowe Udziały zagraniczne Pozostałe wartości trwałe Inwestycje Z'l ZESPOŁ 1 - ŚRODKI PIENIĘZNE I RACHUNKI ,18 Srodki pieniężne krajowe i ich emisja Srodki pieniężne zagraniczne i metale szlachetne Rachunki krajowe w walucie polsk iej Rachunki zagraniczne w walucie polskiej Rachunki krajowe w walutach obcych Rachunki zagraniczne w walutach obcych Rachunki oszczędności i pożyczek dla ludności Rachunki działalności inwestycyjnej i finansowo )9 Z H Rozrachunki z pracown ik ami Pozostałe rozrachunki kra jowe Pozo s tałe ro zrachunki zagraniczne Rozliczenia i roszczen ia k rajowe Rozli czenia i r os zc ze nia za gra niczne Rozrachunki, rozliczenia i roszczenia dz i ałalności inwestycyjnej i fin ansowo wyodr ę bnionej 29 Z " ZESPOŁ 3 -- MATERIAŁY, PRZEDMIOTY NIETRWAŁE I TOWARY HANDLOWE BANKOWE 10 ,11 13 14 15 16 23 24 25 26 27 28 wyodrębnione j 30 Rozliczenie zakupu " 31--32 Materiały i przedmioty nietrwałe 33-34 Towary handl owe 35 Przedmioty n i etrwałe w użytkowaniu 36 Umorzenie przedmiotów n i etrwałych 38 Zapasy działalności inwestycyjnej i finansowo wy~ odrębnionej 39 Z ZESPOŁ 4 -- KOSZTY DO ROZLICZENIA I STRATY 40 41 Amortyzacja Zużycie materiałów, przedmiotów nietrwałych i energii ZESPOŁ 2 - 20 21 22 ~l ROZRACHUNKI I ROSZCZENIA Rozrachunki krajowe z odbiorcami i dostawcam:ł Rozrachunki zagraniczne z odbiorcami i dostawcami Rozrachunki z budżetami Zarezerwowane dla kont pozabilansowych. 42 43 44 45 46 47 48 49 Usługi materialne Wynagrodzenia Narzuty na wynagrodzenia Odpisy na fundusze specjalne Usługi niematerialne i podatki Nadzwyczajne straty materialne Nadzwyczajne straty niematerialne Rozliczenie kosztów Monitor Polski Nr 24 . ZESPOŁ 5 - ~ 265 - KOSZTY ROZLICZONE Poz. 145

1. e)inne rozwiązania techniczne ewidencji zapewniauzyskanie danych określonych w zasadach funkcjonowania kont; jące 50-52 53 Działalność 54 podstawowa pomocnicza Działal ność bytowa 55 58 Rozliczenie działalności Działalność Działalność zarządu ZESPOŁ 6 - 60-62 63 64 67 69 Produkty gotowe Produkcja nie zakończona Rozlic zenia międzyokresowe Inwentarz żywy Z ZESPOŁ 7 - 70-71 72 73 74 75 76 77 78 PRODUKTY DOCHODY I ZYSKI Sprzedaż produkcji materialnej niematerialnych Sprzedaż towarów handlowych Wyrównanie rentowności Dochody finansowe Pozostałe dochody Nadzwyczajne zyski materialne Nadzwyczajne zyski llIiematerialne Sprz e daż usług ZESPOŁ 8 - 3) "produkty" - należy przez nie rozumieć wykonane przez jednostkę wyroby gotowe, roboty l usługi uikończone, półfabrykaty oraz produkcję w toku; na równi z nimi traktuje się rozliczenia międzyokresowe kosztów oraz - jeżeli przewidują to odrębne przepisy - rozliczenia międzyokresowe strat nadzwyczajnych obciążających działalność eksploatacyjną; 4) "typ działalności" - Fu.ndus ze zasadnicze Rezerwy i dochody przyszłych okresów Wynik finansowy Podział wyniku Finansowanie działalności 89 Z przez nie rozumieć część jednostki określoną jako:
2. a)działalność podstawowa, to jest stanowiąca głów­ ny cel utworzenia tej jednostki (np. produkcja rolna jest działalnością podstawową państwowych gospodarstw rolnych),
3. b)działalność pomocnicza, to jest prowadzona w celu umożliwieuia i ułatwienia wykonania zadań lub obsługi innych typów działalności jednostki,
4. c)działalność bytowa, to jest prowadzona w celu zaspokojenia potrzeb bytowych pracowników,
5. d)działalność zarządu, to jest polegająca na kierowaniu całokształtem działalności danej jednostki, a więc wszystkimi jej typami,
6. e)działalność inwestycyjna, czyli polegająca na wykonywaniu inwestycji ze środków funduszy inwestycyjnych lub innych środków przeznaczonych na inwestycje,
7. f)działalność finansowo wyodrębniona, to jest polegająca na wykonywaniu zadań finansowanych ze środków funduszy specjalnych; BUDŻET I FUNDUSZE SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA Wpływy budżetowe 90 91 92 93 94 95-97 98 99 Wydatki budżetowe Środki budżetowe otrzymane Środki budżetowe przekazane Niedobory i nadwyżkd budżetów Fundusze specjalne Fundusze inwestycyjne Z B. ZASA DY FUNKCJONOWANIA KONT § 1. Ilekroć dla wyjaśnienia zasad funkcjonowania kont je dnoliteg o planu kont użyto określenia: 1) "ew iden cja szczegółowa" - należy przez nie rozumi e ć:
8. a)konta syntetyczne o trzycyfrowych lub czterocyfrowych symbolach, o których mowa w § 3 zarządze­ nia,
9. b)konta analityczne, rejestry l inne urządzenia księ­ gowe (np. tabulogramy),
10. c)odpowiednio znakowane zapisy na kontach, w rejestrach lub innych urządzeniach księgowych (np. w tabulogramach).
11. d)odpowiednio archiwowane dokumenty stanowiące podstawę księgowań, należy całokształtu działalności FUNDUSZE ZASADNICZE I WYNIKI FINANSOWE 80-83 84 86 87 88 ZESPOŁ 9 - 2) "cena ewidencyjna" - należy przez nie rozumieć rzeczywistą lub planowaną cenę będącą podstawą ewidencji wartościowej danego rzeczowego składnika majątku, stosownie do obowiązujących w tym zakresie zasad prowadzenia ewidencji; ceną tą może być odpowiednio: .
12. a)cena zakupu,
13. b)cena nabyoia,
14. c)cena sprzedaży,
15. d)koszt wytworzenia,
16. e)inna cena określona w odrębnych przepisach, 5) "działalność eksploatacyjna" - należy przez nie rozudla typów działalności wymienionych w pkt 4 pod lit. al, b).
17. c)oraz d); mieć wspólną nazwę 6) "odmiana działalności" lub '"kierunek działalności" należy przez nie rozumieć części składowe typów działalności (np. produk cja roś I inna jest odmianą działal­ ności podstawow ej państwowych gospodarstw rolnych); działalnoś c i" należy przez nie rozumieć klasyfikacji gospodarki narodowej, do której została zaliczona działalność podstaw owa danej jednostki, zgodnie z je j prz e waża jącym cha rak terem; branżę klasyfikacji gos podarki nar odowej określa podstawowy num er sta tystyczny (numer z symbolem P) tej jednostki; zakłady dZiałające według zasad pełnego wewnętrznego rozrachunku gospod a rczego, którym nadano numer w e wnętrzny (numer z symbolem W) zaliczają swoją dzi a ł a lność do branży wynikającej z numeru z symbolem W; 7) "rodzaj branżę 8) "konto" - należy przez nie rozumieć również rejestry. dzienniki oraz inne urządzenia ewidencji ks i ęgowej, - ' 266 - Monitor Polski Nr 24 'SłUżące Poz. 145 do ewidencji operacji gospodarczych pismem ma"szynowym, a także zestawieni.a liczbowe (tabulogramy) otrzymywane jako rezultat przetwarzania danych za pomocą elektroniczych maszyn cyfrowych lub innych maszyn do przetwarzania danych, jeżeli pozwalają ustalić salda kont przewidzianych w branżowym planie kont. poza bilansowych, chyba że przepisy szczególne inaczej. § 2. 1. W wypadku gdy obowiązujące przepisy doty- - ręcznym ,lub czące sprawozdawczości finansowej nakładają obowiązek wykazywania w sprawozdaniach obrotów określonych kont, stosowana technika ks ię gowości powinna umożliwić prawidłowe ustalenie wysokości tych obrotów. 2. Obowiązki w zakresie prowadzenia ewidencji szczez zasad funkcjonowania kont jednolitego planu kont, należy uważać za wymagania minimalne. Mogą one stosownie do potrzeb poszczególnych jednostek być powiększone, pod warunkiem jednak ' zachowania treści ekonomicznej wymagań minimalnych. Obowiązki w zakresie ewidencji szczegółowej ulegają również zwięk­ szeniu lub zmianie, jeżeli jest t-o niezbędne do sporz-ądze­ nia sprawozdawczości finansowej, zgodnie z kazdorazowo .Obowiązującymi przepisami. gółowej, wynikające 3. Jednostki. które do rozliczania i ewidencji kosztów w układzie kalkulacyjnym zosla. ną zobowiązane postanowieniami branżowego planu kont, mają obowiązek prowadzić konta wymienione w zespole 5 - "Koszty rozliczone". 4. Jednostki zobowiązane postanowieniami branżowe­ go planu kont do prowadzenia kont zespołu 5 - "Koszty rozliczone" mogą być zwolnione od prowadzenia kont 4046 zespołu 4 - "Koszty do rozliczenia i straty", jeżeli ewidencja szczegółowa prowadlOna do kont zespołu 5 oraz konta 64 zapewnia ustalenie wysokości poniesionych kosztów prostych z podziałem według ich rodzaju. 5, Rozrachunk i, rozliczenia i roszczenia oraz materiai towary handlowe działalności finansowo wyodrębnio­ ,nej podlegają ewidencji na kontach 28 i 38 tylko w wypadku, gdy działalność ta prowadzona jest w szerokim zakres'ie, a obowiązek prowadzenia tych kont przewidziany jest w branżowym planie kont. W pozostałych wypadkach rozrachunki, rozliczenia i roszczenia oraz materiały i towary handlowe działalności finansowo wyodrębnionej ewidencjonuje się -łącznie z rozrachunkami, rozliczeniami i roszczeniami oraz materiałami i towarami handlowymi działalności eksploa tacy jne j. ły 6. W wypadku gdy dla celów statystyczno-sprawozda wczych lllezbędne jest uzyskiwanie informacji również w innych układach niż przewidziane w jednolitym planie kont. ewidencja określonych aktywów, pasywów, kosztów i dochodów oraz strat i zysków może być dokonywana według dodatkowych układów klasyfikacyjnych i przy zastosowaniu odmiennej korespondencji kont niż ustalona w zasadach ich funkcjonowania, pod warunkiem, że treść ekonomiczna sald kont jednolitego planu kont nie ulegnie zmianie. 7. W wypadku gdy obowiąz e k ustalania dla celów sta_ tystyczno-s prawo zda wczych określonych informacji zostanie zniesiony lub zawieszony, prowadzenie odpowiednich kont .przewidzianych w jednolitym planie kont może ulec również zawieszeniu lub zni esieniu, a korespondencja innych kont - zmianie. § 3. Jednostki upoważnione do opracowania branżowych planów kont ustalają dowolnie funkcjonowanie kont stanowią § 4. Zespól O - Srodki trwale ł inwestycje Konta zespołu O przeznaczone są do ewidencji: środków trwałych, udziałów krajowych l zagranicznych, pozostałych wartości trwałych, inwestycji. Środki trwałe ujmowane są na kontach zespołu O w wartości brutto, to znaczy, że ich wartość początkowa ewidencjonowana jest odrębnie niż ich umorzenie. § S. 00 - Srodkl trwale Konto 00 przeznaczone jest do ewidencji środków w obcych środkach trwałych - zwanych dalej środkami trwałymi - w ich wartości początko­ wej. trwałych i inwestycji Na stronie Wn konta 00 księguje się wszelkie zwięk­ szenia, a na stronie Ma - wszelkie zmniejszenia stanu i wartości początkowej środków trwałych (z wyjątkiem umorzenia). Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 00 powinna zapewnić co najmniej ustalenie: al wartości początkowej poszczególnych obiektów inwentarzowych środków trwałych z podziałem .na: - środki trwałe produkcyjne, - środki trwałe nieprodukcyjne, a w tych ramach na rodzaje środków trwałych wynikające z ich klasyfikacji; bl ośrodków, to jest osób lub komórek organizacyjnych odpowiec1zialnych majątkowo za powierzone im środki trwałe. Ponadto ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 00 powinna umożliwić należyte obliczanie zużycia środ­ ków trwałych. Saldo konta 00 wyraża wartość początkową 'środków trwałych. § 6. 01 - Umorzenie środków trwałych do ewidencji zmniejszeń wartości poz tytułu ich zużycia ustalonego zgodnie z obowiązującymi stawkami amortyzacyjnymi. Konto 01 służy czątkowej środków trwałych Konto 01 występuje w jednostkach zobowiązanych do umarzania środków trwałych. Na stronie. Ma konta 01 księguje się wszelkie zw ię k­ szenia, a na stronie Wn - wszelkie zmniejszenia umorzenia wartości początkowej środków trwałych. Ewidencję szczegółową do konta Ól należy prowadzić' według zasad ustalonych dla konta 00. Dla kont 00 i Ol można prowadzić wspólną ewidencję szciegółową. Saldo konta 01 wyraża stan umorzenia środków trwałych. Monitor Polski Nr 24 267 § 7. 03 - Udziały krajowe Konto 03 przezn a czone jest do ewidencji pieniężnych rzeczow ych udzi a ł ów w inn ych jedn ostkach krajowych. Na stronie \Vn kon ta 03 k s i ęg u je się zwiększen i a, a na stronie Mg - zmn ie jsze nia st a nu udziałów krajowych. Ewidencja szczegół owa pr owadzona do kOr:Ita 03 pow inna umożl i wić usta le ni e w artości poszczególnych udziałów w każd e j jednostce. Saldo konta 03 ozna cza stan udziałów krajowych. § 8. 04 - Udziały zagraniczne Konto 04 przeznaczone jest do ewidencji pieniężnych i rzeczowy ch udziałów w jed nostkach (przedsiębiorstwach, bankach) zagranicznych. Na str onie Wn kon ta 04 ks i ęguje się zwiększenia, a na str onie Ma - zmniejs ze nia s tanu udz ia łów za granicznych. Ewidencja szczeg ó ł o wa pr owadzona do konta 04 powinna um oż liwić ust alenie war t o ści poszczególnych udziałów w każd e j jednos tce zagr a nicznej w walucie krajowej i zagran iczn e j. Saldo konta 04 oznacza stan udziałów zagranicznych. § 9. 05 - Pozostałe wartości trwałe Konto 05 przezn aczo ne jest do ewidencji wartości niematerialnych i prawn y ch or az innych wartości trwałych o k r e ślonych w odr ę bny c h pr ze pisach, a także papierów wart o ści o w yc h vi jed nos tka ch in nyc h niż banki. ' (Banki ew i d e ncjonują papi ery w a r t o ś ci o we na kontach zespołu l). Na stronie Wn konta 05 księguje się zwiększenia, a na stroni e Ma - zmn ie jsze nia stanu pozostałych wartoś­ ci tr wałych. Ewid e ncja szczegół o wa prowadzona do konta 05 powinna umożliwić ustalenie wa r tości poszczególnych rodzajów pozostał y ch wa r tości trwał y ch. J e żeli prze pisy prz e w i d ują ob owią z ek umarzania okreś­ lonych wart o ści niem ate ria lny ch i prawnych, ewidencja szczegółowa powinna również zapewnić możliwość ustalenia ich wartości początko w ej i dotychczasowego umorzenia. Saldo konta 05 oznacza stan pozostałych wartości trwałych. § 10. . 08 - Inwestycje Konto 08 sł u ży do ewidencji kosztów inwestycji. Na stronie Wn konta 08 księguje się poniesione koszty dotycząc e : r obót budo w lano-m o nt aż o w ych prowadzonych zarówno prz~ z obcych wy kona wc ów, jak i we własnym zakresie, za kupów maszyn, urzą d z e ń, środków transportowych, na r zędzi i inwenta rza , dokon y wa nych zarówno od kontr ahentó w, j ak i od wła snej dz i ał a lności eksploatacyjnej oraz inne k oszty inw estycji. Poz. 145 - Na stronie Ma konta 08 księguje się wartość uzyskanych efektów d z iałaln o ści inwestycyjnej. Na k oncie 08 ujmuje się równi e ż straty i zyski inwestycyjn e. Ewidencja s z czegół o wa prowadzona do konta 08 powinn a z ape wn ić co naj mn iej w yo dr ę bn i enie kosztów inwesty cji wedł u g poszcze gó lnych z a d a ń oraz rodzajów efektów d zi ałalno śc i inwestyc y jnej. Sa ldo kon ta 08 ozna cza wartość inwestycji n ie z a koń­ czonych. § 11. Zespół 1 - Srodki pieniężne i rachunki bankowe Konta zespołu 1 przeznaczone są do ewidencji: 1) przechowywa nych w skarbcach i kasach:
18. a)krajowych środków płatniczych,
19. b)zagranicznych środków płatniczych oraz metali , szlachetnych; 2) lokowanych na ra chunkach w bankach krajowych:
20. a)krajowy ch środków pieniężnych,
21. b)zagranicznych środków pieniężnych; 3) zag raniczny ch środków pien ię żnych lokowany ch na r achunkach w bank ach zagranicznych; 4) udzielanych przez ba nki krajowe: .
22. a)kredyt ów w krajowych środkach pi e niężnych,
23. b)kredytów w zagran icznych środkach pieniężnych;' 5) udzielanych przez ba nki zagraniczne kredytów w zagraniczny ch środkach pieniężnych; 6) wkładów o s zczędnościowych i kredytów dla ludności; 7) wszelkich innych środków pieniężnych krajowych i zagranicznych; 8) emisji środków płatniczych. Zadaniem k o nt zespołu 1 jest od zwierci edlenie operacji oraz obrotów i stanów rachunków bankowych wyrażających należności lub zobowiązania z tytułu lokat lub kredytów bankowych. . pieniężnych § '12. 10 - Srodki pieniężne krajowe i ich emisja Konto 10 przeznaczone jest do ewidencji krajowych (gotówki w kasie, czeków obcych, papierów wartościowych posiadanych przez banki itp.). Ujmuje się na nim równ Leż operacje przeprowadz'a ne w . krajowych środkaCh pieniężnych specjalnych (bony Banku PKO, czeki podróżne i inne). Ponadto konto 10 służy do ewidencji emisji środków pieniężnych. środków pieniężnych Na stronie Wn konta 10 księguje się wpływy krajowych środków pieniężnych i zmniejszenia stanu emisji, a na stronie Ma - rozchody krajowych środków pienięż­ nych i, zwiększ e nia stanu emisji. Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta lO, powinna umożliwić usta len.ie w walucie krajowej i ewentualnie zagrani cznej:
24. a)stanu gotówki,
25. b)stanu pos zcze gólnych rodzajów innych środków pien ięż nych w sk a rbcach i kasa ch, a środków pieniężnych. także st anu emisji krajowych , I Monitor Polski Nr 24 - 268 - ~...:.:.:..~---=--~-------------------------------------_ Ewidencja s,z czególowa prowadzona do konta 10 powinna zapewnić równi eż ustalenie ~ wartości kr ajDw ych środków pieniężnych powierzonych poszczeg ól nym oso bom m a jątkowo za nie odpo wiedzialnym. Konto 10 może wykazywać dwa salda. Sa ldo Wn oznacza stan k.rajowych środków pieniężnych w sk arbcach i kasach, a saldo Ma - stan krajowych środków pien.ięż­ nych nie wprowadzonych do obi egu. § 13. . 11 - ..Poz. _._- 145 _. Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 13 powinna umożliwić usta leni e stanu środków pieniężnych na p oszczególnyc h rachunkach bank owych oraz stanu poszczególnych kr edy tów, zgodnie z obowiązującą klasyfikacją rach unków i kredytów. Konto 13 m oże wykazywać dwa salda. Sa ldo Wn oznacza stan środków pieniężnych na rachunkach bankowych lub stan udzielonych kredytów, a saldo Ma - kwoty wykorzystan yc h kred ytów lub z obowiązania wobe c posiadaczy środkC w pieniężnych na rachunkach bankowych. Srodkl pieniężne zagraniczne l metale szlachetne § 15. Konto 11 służy do ewidencji zagra:nicznych środków pieniężnych (gotówki' w kasie, czeków obcych, pa pierów wartościowych posiadanych przez banki itp.) oraz metal1 szlachetnych (z wyjątkiem metali szlachetnych zużywanych w produkcji, które podl ega ją ewide ncji na kontach zespołu 3 oraz produktów wytworzonych z metali szlachetnych objętych ewidencją na kontach zespołu 6). Ujmuje s ię na nim również operacje przeprowadzane w zag,r anic znych środkach pi e niężnych specja lny ch (czeki podróżne i inne). Na stronie Wn konta 11 księguje się wpływy zagran iczny ch środków pieniężnych ora z pr zych ody metali szlach etn ych, a na stronie Ma - wydatki zagranicz nych środ­ ków pieni ężn ych i rozch ody metali szlachetnych. Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 11 P'o win na zapewnić ustalenie: ~ wyrażonego w walucie zagranicznej i krajowej stanu poszczególnych rodzajów zagranicznych środków pieniężnych z podziałem na p oszczegó lne w aluty, ,ilości i wartości m etali szl ache tnych w skarbcach z podziałem według ich rodzaju, Ewidencja szczegół owa prowadzona do konta 11 powinna zapewnić równ ież ustalenie wartości zagranicznych środków pi e niężnych i metali szlachetnych powieTZonych poszczególnym osobom majątkowo za nie odpowiedzialnym . Saldo konta 11 ozn acza st an zagranicznych środków pieniężnych w walucie krajowej oraz metali szlachetnych. 14 - Konto 14 działa według zas ad ustal onych dla konta 13. z ty m że służy do ewide'n cji p olskich środków pieniężnych na rachunkach kontrahentów zagranicznych oraz kredy tów w walucie polskiej udzielonych kontr ahen tom zagr anicznym. § 16. 15 - ·Rachunki krajowe w walutach obcych Konto 15 służy do ewidencji zagranicznych środków lokow anych prze,z kontrahentów kr ajow ych na ra chunkach w bankach kraj owy ch oraz kredytów banków krajow yc h uzyskanych lub udzielonyc h kontrahentom kraj owym w zagranicznych środkac h pieniężnyc h . p ienięż nych Zasady funkcjonowania kon ta 15 są ana.log iczne do zas ad ustalonych dla konta 13, z tym jed nck że ewide ncja sz cze gółow a powinna zapewnić podział rachunków bankow yc h wedł ug poszczegó lnych walut, a także pozwolić na us tale nie ich stanu w walucie kraJowej. § 17. 16 - § 14. 13 - Rachunki krajowe w walucie polskiej Konto 13 służy do ewidencji polskich środków pienięż­ nych znajdujących się na rachunkach bankowych i uzyskalIlych lub udzielonych kredytów w walucie polskiej, przeznaczonych na finansowanie dz ia łalności ekspl,o atacyjnej jednostek. Na koncie ' 13 ewidencjonuje się również polskie środ­ ki pieniężne lokowane na rachunkach bankowych (bieżą­ cych, czekowych itp .) przez innych kontrahentów krajowych (osoby fizyczne oraz jednostki gospodarki nie uspołecznionej). Na stronie Wn konta 13 ks ię guje się w jednostkach lokujących środki pieniężne na rachunkach bankowych lub zaciągających kredyty wpływy środków na rachunki bankowe oraz spłatę ' kred y tów, a na stronie Ma - wypłaty środków z rachunków bankowych oraz otrzymane (wykorzystane) kredyty. W jednostkach przyjmujących lokaty lub udzielają­ cych kredytów na stronie Wn konta 13 księguje się wypła­ ty środków z rachunków bankowych oraz udzielone kredyty. a na stronie Ma - wpły W Y środków na . rachunld bankowe oraz spłatę kredytów. Rachunki zagraniczne w walucie polskiej - - Rachunki zagraniczne w walutach obcych Konto 16 służy do ewidencji: zagranicznych środków pieniężnych na rachunkach w bankach zagranicznych, uzyskanych kredytów w zagra nicznych środkach pieniężnych od banków zagranicznych, lokat zag ranicznych środków pien ię żnych dokonanych przez kontrahentów zagranicznych na rachunkach w bankach krajowych, kredytów . ud~ielonych w zagranicznych środkach pieniężnych kontrahentom zagranicznym przez banki krajowe. Zasady funkcjonowania konta 16 są analogiczne do zasad ustalonych dla konta 13, z tym jednak że ewidencja szczegółowa powinna zapewnić podział rac hunków bankowych według poszczególnych walut, a także pozwolić na ustalenie ich stanu w walucie krajowej. f 18. 11 - Rachunki oszczędności I pożyczek dla ludności 'Konto 17 służy do księgowego uj ę cia wpływów z tytułu oszczędnośoi oraz wypłat i pożyczek udzielanych na potrzeby ludnośCIi. Poz. 145 Monitor Polski Nr 24 269 - - - ---- - -- - - - - - - - - - - - - - -------------------Na . równi z oszczędnościami i pożyczkami dla ludności traktuje s ię lokaty i kredyty dla kas zap omogo wo-p oż ycz­ kowych. Na str onie Ma konta 17 księguje s i ę przyjęte wkłady kwoty dopi sanych odsetek i wylosowan ych premii ora z splatę pożyczek, a na str onie Wn - wypłaty wkład ów oszczędnościowych oraz kwoty udzie lonych osz częd n ościowe , poż yczek. Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 17 powinna umożliwić ustalenie sta nu oszcz ęd ności każdego oszc zędzają cego oraz kwoty udz'i elonych pożyczek dla k ażd e go kr edy tobiorcy.
26. b)roszczenia s po rne (należności dochodzone w postępowa­ niu sądowym lub arbitrażowym);
27. e)rozliczeni a zwią zan e z rozra chunkami roszczeniami spornymi . Ewiden cja szczegółowa prowadzona do kont zespołu 2 p owi nna umożliwić wyodrębnienie poszczególnych grup rozrachunków, rozliczeń i roszczeń spornych, ustalenie ich przebiegu oraz stanu należności, rozliczeń, roszczeń spornych i zobow iąza ń z podziałem według kontrahentów. § 21. 20 - Rozrachunki krajowe z odbiorcami ł dostawcami \Iv raz ie gro mad ze n ia oszczędności na książ eczka ch osz czędnościowy ch za oszcz ę dzającego uważa się każdą otw orzoną , z<;odnie z obowiązującymi w tym zakresie prze pis.ami, książeczkę oszczędn o śc-iową. Konto 20 służy do ewid e ncji wszelkich bezspornych krajowych n ależ ności i zobow i ązań z t y tułu dos taw, robót i usług, dot yczącyc h działalności eksp lo at acyjnej. Konto 17 może mieć dwa salda. Sa ldo Wn konta 17 ozn acza stan udzielonych poży cze k, a sal d o Ma - stan tę oszcz ę dn ośc i. § 19. 18 - Niezależnie Rachunki działalności inwestycyjnej I finansowo wyodn;bnionej Konto 18 służy do ewid encji środków pieniężny c h na rachunka ch bankowych, przezn a czonych na finansowanie dzia la lności inwestycyjnej. Na koncie 18 ujmuje się również uzy sk ane lub udzielone kredyty bankowe na finansowanie inwestycji. Ponadto na konc ie 18 prowadzi się ewidencję środków funduszy specjalnych lokowanych na odrębnych rachunkach bankowych. Zasady funkcjonowania konta 18 zas a d ustalonych dla konta 13. są analogiczne do § 20. Zespół 2 - Konto 20 obciąża się za powstałe należności oraz spła­ i zmni e js ze nie zobowiązań, a uznaje się za powstałe zob owiązania oraz spła tę izmnie jsze nie na leżności. od spełnienia za dań określonych w § 20 prowadzona do konta 20 powinna z apewnić możność ustalenia n a l eżnośc i z tytułu faktur nie zgłoszony c h do rozr achunku, nal eż ności i zobowiąz a ń znajdujących się w inkasie bankowym z podziałem według poszczególnych żądań zapłaty oraz należności i zobowiąz J ń regulowany ch w trybie pozain kasowy m . ewidencja szczegółowa Konto 20 m oże mieć dwa salda._ Saldo Wn stan nal eżnośc i, a saldo Ma - stan zobowiązań. l 21 - oznacza 22, Rozrachunki zagraniczne z odbiorcami ł dostawcamI Konto 21 przeznaczone jest do ewidencji bezspornych zagraniczny ch należności i zobowiązań z tytułu dostaw, robót i usług, dotyczących działalności eksploatacyjnej. Konto 21 obciąża się za powstałe należności oraz spła­ i zmniejszenie zobowiązań, a uznaje się za powstałe zobowiązania oraz spłatę i zmn iejszenie należności. ' tę Rozrachunki I roszczenia Konta zespołu 2 służą do ewidencji wszelkich krajoNiezależnie od spełnienia zadań wymienionych w § 20 wych i zagranicznych rozrachunków i roszczeń spornych ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 21 powinna zarówno z tytułu działalności eksploatacy jnej, działa lności umożliwić ustalenie stanu rozrachunków zarówno w wainwestycyjnej, jak i działalności finansowo wyodrębnionej. lucie krajowej, jak i zagranicznej z podziałem tej os ta tniej Ponadto konta zespołu 2 służą do ewidencji rozliczeń funwedług poszczególnych walut. duszu płac i innych wynagro"dzeń, rozlicz eń z tytułu niedoKonto 21 może mieć dwa salda. Saldo Wn oznacza stan b o rów, szkód i nadwyżek oraz wszelkich innych rozliczeń należności, a saldo Ma stan zobowiązań. związan yc h z rozrachunkami i roszczeniami spornymi. Na k ontach ze spo łu 2 ewidencjonuje się w szczególności: § 23, aj bezsporne należności i zobowiązania z tytułu: d o sta w, robót i usług, 22. - Rozrachunki z budżetami , podatków, danin, opłat, podziału wyniku finansowe. Konto 22 służy do ewidencji bezspornych rozra chungo, finansowania działalności I wszelkich innych tyków z tytułu podatków, danin i opłat, podz'iału wyn iku fitu/ów rozrachunków z budżetami, n ansowego i finansowania dział al ności oraz wszelkich in- wynagrodzeń za pracę i wszelkich innych ty t ułów . nych rozrachunków z budżetami. rozr ac hunków z pracown ika mi, Konto 22 obcią ża się za p ows tałe należności oraz spła­ - ubezpieczeń i wsze lkich innych ty tu łów publicznotę i zmniejs ze nie zobowiązań, a uznaje się za powstałe zoprawnych, bowiązania oraz spłatę i zmniejszenie należności. narzutów na utrzymanie innych jednostek, p odzi ału Niezależnie od spełnienia zadań wymienionych w § 20 wyniku finansowego, finansowania działalności, tworzenia i podziału scentralizowanych funduszy spec- ewidencja szczegółowa prowadz ona do konta 22 powinna jalnych i wszelk'ich innych -- tytułów rozrachunków z apew nić m oż liwoś ć ustalenia stanu należności lub zobowiązań z każdego tytułu rozra chunków. wewnętrznobranżowych , niedoborów, szkód i nadwyżek pows talych w kach trwałych i obrotowych; środ­ Konto 22 może mieć dwa salcla. Saldo Wnkonta 22 oznacza stan należn ości , a saldo Ma - stan zobowiązań. Monitor Polski Nr 24 270 § 24. Poz. 145 ------~------------------------------ W za kresie rozliczenia funduszu płac i innych wynana stronie Wn konta 26 ujmuje s i ę wynagrodzenIa brutto, a na stronie Ma - ich rozliczenie. Ewidencja szczegółow a prowadzona do konta 26 powinna zapewnIć ustalen ie wy s ok o ści częśc i składowyc h funduszu pł a c i inn yc h wynag ro d ze ń z p odzia łem wed ług zasad us talo nych przepisami szczegó l nymi, n iezależnie od tego, z j a kim type m dz ialalności jednostki wynagrodzenia te są związane. grodz e ń 23 - Rozrachunki z pracownikami Konto 23 sł uży do ewidencji bezspornych należnośc i lub zob owiąza ń z t ytu łu wynagrodzeń za pracę oraz wszelkich innych należności i zobowiązań pracowników i osób wykonujących pracę na pod sta wie umowy zlec enia , umowy o dzieło, umowy agen cy jnej itp. Na stronie Wn konta 23 księguje się powstałe nal eż ­ ności (np. z tytuł u sum do rozliczenia) oraz spłatę i zmniejszenie zobowiązań. Na str·o nie Ma konta 23 księguje się powstale zobowią­ zania oraz splatę i zmniejszenie nal e żności. Niezależnie od spełnienia zadań wymienionych w § 20 prowadzona do konta 23 powinna z a pewnić ustal enie stanu należności lub z obowiąza ń z tytułu wynagrodze nia za pracę i pozostałych tytułów rozr a chunków. szcz egó łowa ewid encja K ont o 23 może mieć dwa salda. S aldo Wn oznacza stan a saldo Ma - sta n zobow ią zań. należności, § 25. 24 - POlos ta te rozrachunki krajowe K onlo 24 pr zeznac zone jest do ewidencji bezspornych krajowych nalE'Żności i zobowiązań, nie obj ę tych ewidencją na k o ntach 20, 22, 23 i 28. Konto 26 z tytulu ro zliczen ia funduszu plac i innych ni e może wykazywać salda na koniec okre s u sprawozdawczego. wynagr o dz e ń Konto 26 przeznaczone jest równi e ż do ewidencji i rozli czenia niedoborów, s zkód i n adwyże k powstałych w ś ~o d­ kach trwałych i obrotowych. Na stron ie Wn konta 26 ks;ę­ guje s ię wszelkie ni edobory i szkody oraz rozl iczeni e na dwyżek, a na stronie Ma nadwyżki i roz liczenie nied oborów i szkód. Ew idencja szczegółowa prowadzona do konta 26 powinn a umożliwić ustalenie sum n iedob orów, szkód i nadwy żek z podzi a łem według poszczególnych spraw. Ponadto k o nto 26 przez naczone jes t do ewidencji krajowych roszcz e ń spornych (z wyłączeniem r osz cz e ń sporn yc h księgowanych na koncie 28). Z tego tytu łu na str o nie Wn k on ta 26 księguje się roszcze nia skierowane do rozst rzygnięcia przez sąd lub komisję arbitrażową, a na stro nie Ma - nal eżnośc i zas ą dzone lub roszczen ia oddal o ne. tę od spełnie n i a zada ń wymienionych w § 20 pr o wad zona do k o nta 26 powin:' a z apewnić ustalen ie wys o kości ro !': zcze ń wyn.i k ającyc h z p osz cze gólnyc h spraw, skier o wanych na dr og ę postępo ­ wan ia sądowego ł u b do k omi sji arbitrażowej. Konto 24 moie mieć dwa salda. S a ldo \Vn oznacza stan na leżnosci, a saldo Ma stan zobowiązań. Konto 26 moż e w ykazywa ć d wa sal da. S alda te ozna - • zakoń czonyc h r ozlicze ń i roszcz e ń sporn yc h. Konto 24 obc iąża się za powstałe należności oraz spła­ i zmn ie jsze nie zobowiązań , a uzn a je się za p o wstałe zobowiązan i a oraz spłatę i zmniejszenie należności. Ni e zależnie e widencja szc zegó ł o w a cz ają stany n ie § 28. § 26. 25 - Pozo s tałe rozra chunki zagraniczne 27 - Konto 25 służy do ew~de ncji bezspo rn yc h zag r anicznych na lf· żnośc i i zobowiąz a ń , n ie ob j ę tych eV.iidencją na k O!1tac h 2 1 i 28 . Zasady funk cjo nowan ia konta 25 zasad uslalonych d !a konta 24. N i ez al eżn ie analogiczne do spełnienia z a dań wymienionyc h w § 20 prowadzona do konta 25 powinna umożl i w ić uslalen ie stanu r ozrachunków zar ów no w walucie zagranicznej z podziałem jej w e dług poszczeg ólny ch walut, jak też w wa lucie krajowe j. e widencja od są Rozliczenia i roszczenia zagraniczne Za sady fu nkcjonow a nia konta 27 są analog iczne do zasad us talonych dla konta 26, z ty m że ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 27 powinna umożliwić ustalenie sta nu rozliczeń i roszcz e ń spornych zarówno w walucie krajowej, jak i zag rani czne j z podzia ł e m tej ostatn iej w edług poszczególnych w ahl t. szczeg ó łowa § 29. 23 - Konto 25 mo że mieć dwa salda. Sa ldo 'vVn oznacza stan n ależności , a saldo Ma - st a n zobowiązań. § 27. 26 - Rozliczenia i roszczenia krajowe K onto 26 służ y do ewid e ncji: - r oz licze nia fu nduszu płac i innych wynagrodzeń , rozłicz eni a niedoborów, szkód i n adwyżek , rozl iczeni a amortyzacji, innych rozlicz eń , ~ roszczen spornych wyrażonych w walucie polskiej i dokon ywanyc h z · pracownikami kon trah e n tarni krajowymi. Rozra c hunki, rozl iczenia i roszczenia działalności inw estycyjnej i fi namowo wyodrębnionej Konto 28 przez naczone jest do ewide ncji w s zelkich bezspornyc h należności i zob o wiązań , rozlicz e ń z t yt ułu ni edoborów, szkód i nadwyżek oraz r oszczeń sporn yc h z tyt u ł u: - inwestycji , - dz i a ła ln o ści dotyczących fin anso\-\·o wyod ręhnionej, zarów no kontrahentów krajowych, j ak i za- granicznych. Zasady funkcjonowan ia konta 28 oraz prow a dzen ia ewidencji szczegół o wej do tego konta są analogiczne do zasad ustalo ny c h dla kont rozr a chunków, rozliczeń i roszcz eń dotyc zą cych dzia ł aln o ści eksp ł oatacy jnej. Monitor Polski Nr 24 Poz. 145 271 --------------------------------------------------------------------------------- Konto 28 może m ie ć dwa s a lda . Saldo Wn konta 28 ozna cza stan należności, nie zakończonych rozl icze ń i roszczeń spornych, a saldo Ma st a n zobowią zań i n ie zakoń czonyc h ro z li czeń. 3 - K o nta Materiały, przedmioty nie trwałe i towary handlowe z espo łu 3 przeznaczone są do ewidencji:
28. a)nast ępujących zapasów działLlln ości eksploatacy jne j: materiałów, a t akże przedmiotów ni et rwałych prze d ic h wydanIem do eksploatacj i (konta 31-32). przedmiotów ni etrwałych w użytkowaniu (konta 35 i 36). towar ów handlowych i artykułów spożywczych (konta 33-34);
29. b)wszelkiego r odza ju zapasów dzia ł a ln ości in wes tycyj ne j i finansowo wyodr ę bn llJ n ej (konto 38). Na kontach 31-32, 33-34 i 38 pr owadzi się ewidenzapasów rzeczowyc h skł a dnik ów majątku, z n ajdują­ c ych się w mag azynac h własnych i obcych. cj ę Przychody, rozchody oraz st a ny zapasó w' rzeczowych wycenia się według cen ewid en c yjnych . Jeżeli cena ewidencyjna różni się od cen y zak upu, w ówc zas w ewidencji szczegółowej do ty ch kont nal eży wyodrębn i ć odchy lenia pomiędzy ceną ewi dencyjną a ceną zakupu , j eśli podlegają o ne rozliczeniu w czasit~ . sk ła dników majątkow yc h Ew idencj a szczegćłowa prowadzona do kont 31-32, 33-34, 35 i 36 oraz 38 powinna zapewnić możność us tale nia stanu zapasów według ośrodków , to jest osób lub ko m ó r e k organizacyjnych majątkowo za nie odpowieclzia ln ych ora z w j ednostkach obowiązanyc h do prowadzenia ewidencji ilOŚciowo-wartościowej zapasów, t akże według p oszczegó ln ych ich rodzajów i g r up. § 31. 30 - dz ia łalno ści e ksplo ata cyjnej, inw estycy jnej, działalności
30. c)działalności finansowo-wyodrębnionej, z dalszym podziałem n a : zak up y zewnętrzne, - za kupy wewnętrzne. § 30. Zespół
31. a)
32. b)Rozliczenie zakupu Pr zez zaku py z ewnę trz ne rozumie si ę zakupy zarówno od innych jedn ostE k gospodarki uspołe.cznionej, jak i nie uspołecznionej. Przez zakupy wewnętrzne rozumie się zakupy w ramach tej sam e j jednostki', dokonywane : przez działalność inw e stycyjną od dzwLl no ści e ksploatacyjnej lub odwrotnie, międz y dzia ł alnością eksp l oatacy jną a dz ia ł a ln ości ą fina nsowo-wy odrę bn ioną , międz y zak ł adam i l ub wy d zia ł am i dzia ł a ln ości eksp!oatacyjnej, gdy przewidują to przepisy syste mu ekonom iczno-fina nso wego. Ewidencja s zczegó ł owa prowadzona do k o nta 30 powinna zapewnić również uj ęcie : a ) m ate ri a ł ów i przedm io tów n ietrwa ł yc h w d r od ze ,
33. b)towarów handlowych i artykułów spożywczyc h w drodze,
34. c)innych składników majątkowyc h w drodze,
35. d)dostaw nie fakturowanyc h. K o nto 30 może wykazywać dwa salda. Saldo Wn oznacza s ta n dostaw w drodze , a saldo Ma - stan d os taw nie fak turowanych. § 32. 31-32 - Mat er ia ły i przedmioty ni e trwale l\'a kontach 31-32 prowadzi si ę ewidenc j ę zapasów eksploatacy jne j oraz rrzedmiot ó w n i etrwa ł ych pf'2: pd ich pierwszym wydaniem do użytkowa ­ n ia, w tym także opaKowań i odp adkó w, znajdujący ch si ę w magazynach włdsnyc h i obcych, ja k r ów nież we włas­ n ym i obcym przerob ie . m ate ri a łów działa ln ośc i Na stronie Wn kont 31-32 ksi ę guje się zwięk szenia i w(l[tościowe stanu materia ł ów i przedmiotów n ietrwa ł ych, a na stronie Ma jego zmni e js zenia . S il ł da kont 31-32 wyrażają stan zapasów materiałów przedmiotów nietrwałyc h . il ościowe Konto 30 służy do ewid en cji r ozlicze nia zakupu śrnd­ kó w trwałych , milteri.ilłów, przedmiotów nietrwa ł yc h, t owa r ów h and low yc h, artykułów spożywczych, robót i usług na r zecz dzia ła lności eksploatacyjne j, inwestycy jn e j ora z dz ia ł alnośc i fin ansowo wyodrębnio n ej , a także do us ta lenia: wartośc i dos taw w drodz e, w artośc i d osta w nie fakturowanyc h, odchyleń od cen ewidencyjnyc h . N a koncie 30 ujmuje się i rozl icza : na str o nie Wn - faktury dostawców ora z faktury wewnętrzne, ks ięGowaną na stronie Ma wartość przyjętych dos taw, robót i usług. księgowane Ponadt o za pośrednictwem tego konta ksiqguje s;ę: koszty zak u pu zawarte w fakturac h do s tawc ó w, ni edobory , szkody -i n adwyżki w transp o r cie , r ek lama cj e (spr ostowania ) doty czące fak tur dostawców. Ewidencja Szczf'gó ł owa prow a dzona do k on ta 30 powinna z a pewnić pod zia ł ro z licz e ń zak upu na doty czące: § 33. 33-34 - Towary ha ndlowe Konta 33--34 przez naczane są do ewidencji za pasów t owarów handl owych o raz w jednostkac h gastrono m ic zn yc h - artykułów spożywC7yc h. ewidencją na tych kontach obe jmu je s i ę towary h a nspożywcze znajdujące s;ę zarów no we własnych magazynach, punktach sprzedaży, punktach prze r obu, kuchniach. jak r ównież towary h andlowe i arty kuły sp ożywcze w magazynac h i przerobie obcym. d lowe i artykuły Na stronie Wn kon t 33-34 księguje się z więks z e nia i war tościowe st a nu zapasów to warów h a ndlowyc h i artykułów spożywczyc h, a na stronie Ma - jeg o zmniej sze nia. iloścIowe Monitor Polski Nr 24 - --------------~-------------- 272 Niezależnie od speł ni enia zad a ń wymi e nion yc h w § 30 ewidencja szc zegó ł owa pr owadzona do kont 33-34 pow inna zapewnrć możliwość ' ustalenia stanu zapasów towarów hand lowyc h i artykułów spożywczyc h gastronomii i poszczególnych szczebli obrotu towarow e go. Salda kont 33-34 oznaczają sta n zapasó w to waró w handlowych i artykuł ów spożywc zy ch. Poz. 145 - Zasad y funkcjonowania konta 38 są analogiczne do zas a d ustalonych dla kont 31-32 i 33-34, z tym że na koncie 38 po stronie Wn ujmuje się również koszty zakupu, a na stronie Ma - ich rozliczenie. Niezal eż nie od spełnie­ ni a zadań wymie nionych w § 30 ewiden cja szc zegółow a prowadzona do konta 38 powinna zapewnić mo ż liw oś ć ustalenia stanu zapasów z podział em na: - maszyny i ur ząd zenia, materiały, § 34. towary handlowe, 35 - Przedmioty nietrwałe w użytkowaniu Konto 35 prze zn aczo ne jes t do e widencji przed miotów wydanych do u żytkowa nia w ich wart oś ci pocz ątkowe j us talone j w cenach ewidencyjnych. nietrw ałych E w i dencją na koncie 35 powinny być obję te wszystkie prze dm ioty n ie t rwałe w uży tk owan iu be z wzg l ęd u na stoso wa ny system od pi sywa nia ich żuży cia. Na stron ie Wn konta 35 księguje się zwięks z eni a stanu (w a rt ości ) przedmiotó w ni etrwa ł y ch w użytk owa n i u, a w s zczegó l ności 'ł:ar t o ść n owych przedmiotów wydanych d o ekspl oatacj i. Na stro nie Ma konta 35 księguje s i ę zmn ie jszenia stan u przedmiotów n ietrwał yc h w użytkowa­ niU, a w szcz egó ln ości wa rt ość prze dmiotów zużytych, wycofan ych na stale z eksp loa tac ji. Ewidencja szczegółow a pr owadzona do konta 35 powinna umożLwić ustalenie w a rtości przedmiotów nietrwałych w użytk owa niu z podziałem wed ług ośrod ków, to jest osób lub ko mórek org a nizacyjnych, odpowiedzialnych majątkowo za powierzone im przedmioty ni e trwałe. Ewid e ncj a szczegółowa prow adzona do konta 35 powinna zapewn i ć także prawidłowe ustalenie wysokości odpisów z tytułu ich zużycia. Sałdo konta 35 oznacza wartość początkową przedmiotów nietrwałych w użytkowaniu. § 35. 36 - Umorzenie przedmiotów nietrwałych Na k o ncie 36 ks ięg uje s i ę od pisy z tytułu umorzenia przedmiotów n ie trwałych ewidencj o,nowanych na koncie 35. Na stronie Ma k on ta 36 ksi ęgu je się zwiększenia umorzen ia prz e dn~lolów nietrwałych, w użytkow a niu, a na stron ie Wn - wy co fa nie przedmiolów nietrw a łych z użytko­ w a nia oraz \\("Zelk ie zmniejszenia umorzenia tych przedm io tów EWI den c ję szcz e gółową do k onta 36 należy prowadZ i Ć w e dług zasa d usta lo nych dla konta 35. Dla kont 35 i 36 prowaclz : ć m o żna wspól ną ewidencję szczegółową. S,3ldo konta 36 wyraża s tan umorzenia przedmi otów w u żytk o waniu. ni et rwałych przeznaczone dla: - inwestycji, - dz i ałalnośai finansowo-wyodrębnion e j. Saldo konta 38 wyraża stan zapasów. § 37. Zespół 4 - Koszty do rozliczenia i straty Konta zespołu 4 przeznaczone są do ewidencji pr os tyc h kosztów oraz s trat nadzwyczajnych (ma te r ia lnych i n iematerialnych) dzia łalnośc.i eksploatacyjne j (a więc n ie s łuż ą do ewidencji kosztów i strat dzi ała lnoś'c i inwes tycyjnej oraz dz i ałalności finansowo-wyodrębnionej). . Do kosztów podl e gających księgowan i u na kontach 4 zalicza si ę również wartość św iadc zeń w ew nętrz­ nych jednych rodzaj ów działalności na rze cz inny ch rodzajów działalności, objętych sprzedażą w e wnętrzną. zespołu Koszty proste i straty nadzwyczajne ewidencjonowane na kontach zespołu 4 zalicza się do rodzaju działalności wynikającego z numeru statystycznego kl as yfikacji gospodarki narodowej nadanego danej jednostce, Na stronie Wn kont zespołu .. ksiC;g Jje się powstałe koszty oraz straty nadzwyc:z:ajne, a na stronie Ma - ich zmniejszenia. Kont 40--46 mogą nie prowadzić jednostki zobowią­ zane przepisami branżowego planu , kont do prowadzenia kont zespołu 5, jeżeli ewidencja szczegółowa prowadzona do kont zespołu 5 zapewnia ustalenie wysokości kosztów . według rodzaju. Treść ekonomiczną kosztów podlegających księgowa­ n iu na poszcze gólnych kontach zespołu 4, a zwłaszcza charakterystykę kosztów zaliczanych do usług materialnych i niematerialnych, a także podział strat nad zwyczajnych na materialne i niem aterialne ustalają odrębne przepisy. Salda kont 40--48 wyrażają w ciągu r oku spraw ozdawczego wysokość poniesionych kosztów i strat nadzwyczajnych. Salda te przenosi się w końcu roku sprawozdawczego na konto 86. § 38. § 36. 40 - Amortyzacja 38 ....:. Zapasy działalności inwestycyjnej i finansowo wyodrębnionej Konto 38 prze znaczone jest do ewidencji zapasów: zakupionych ze środków na inwestycje I środków funduszy specjaln y ch a lb o . prz 7nac'lonych na inwestycje lub dla działalności finansowo wyodrębn i onej. D Konto 40 przeznaczone jest do ewidencji kosztów amortyzacji: środków trwałych, inwestycji w dzierżawionych środkach trwałych, pozostałych wartości trwałych, obliczonych według obowiązujących zasad l stawek. Monitor Polski Nr 24 273 ,zmian cen, § 39. 41 - Poz. 145 jeżeli skutki przpszacowania nie są rozliczane -z budż e t e m lub n ie podlegają zaliczeniu na zmniejszenie Zużycie materiałów, przedmiotów nietrwałycb i energii odpowiedniego funduszu. § 46. Konto 41 służy do ewidencji kosztów zużycia ma teriałów i przedm.iotów nietrwałych, w tym t a kże opakowań, odpadków , paliw i gazów techn icznych oraz energii i innych kosztów traktowanych na równi z kosztami zużycia materiałów. § 40. 42 - Usługi materialne Konto 42 służy do ewidencji kosztów usług o charakterze materialnym, to jest kosztów usług remontowych, transportowych l innych, zaliczonych do usług materialnych. Wynagrodzenia Konto 43 służy do ewidencj~ kosztów wynagrodzeń i w naturze) za pracę osób fizycznych, bez względu na charakter stos'llnku pracy. (pieniężnych § 42. 44 - Narzuty na wynagrodzenia Konto 44 służy do ewidencji kosztów świadczeń socjalnych (gotówkowych i w naturze), pod a tku od funduszu płac, składek na ubezpi e czenia społeczne oraz innych narzutów na wynagrodzenia, przewidzianych w obowiązują­ cych przepisach i umowach zbiorowych pracy. "\ 45 - § 43. Odpisy Da fundusze specjalne Na koncie 45 księguje się zaliczane do kosztów narzuty na utworzenie funduszów specjalnych i na utrzymanie innych jednostek. § 44. 46 - Usługi nłematerialne I podatki Konto 46 służy do ewidencji kosztów usług o charakterze niematerialnym (zakupy licencji i patentów, usługi prasy, radia i telewizji, czynsze itp. usług" zaliczone do niematerialnych), podatków zaliczanych do kosztów (z wyjątkiem podatku od funduszu płac), odsetek i prowizji bankowych oraz kosztów ubezpieczeń majątkowych. § 45. 47 - Nadzwyczajne straty materialne Konto 47 służy do ewidencji strat nadzwyczajnych w rzeczowych składnikach majątkowych. Na koncie tym ks i ęguje Nadzwyczajne straty niematerialne Konto 48 służy do ewidencji: odsetek o charakterze karnym, - płacon y ch kar i grzywien, - pono.s zonych opłat sądowych i arbitrażowych, - umorzonych należności, - innych strat niematerialnych. Na koncie 48 księguje się także nadzwyżkę strat nad zyskami działalności inwestycyjnej, jeżeli obciąża ona działalność eksploa tacyjną. § 47. 49 - § 41. 43 - 48 - się równi e ż zmniejszenie :wartośc.i zapasów działalności eksploatacyjnej na skutek Rozliczenie kosztów Konto 49 służy do ewidencji:
36. a)przeniesienia i rozliczenia kosztów prostych, jeżeli koszty te ewidencjonuje się w układzie kalkulacyj'n ym na kontach zespołu 5,
37. b)przyrostu lub zmniejszenia stanu produktów i rozliazeń mię.dzyokresowych kosztów i strat nadzwyczajnych działalności eksploatacyjnej, a w tym także kosztów zakupu przypadających na zapasy tej dz i ałalności. Na stronie Wn konta 49 ks'i ęguje s i ę:
38. a)w jednostkach prowadzących konta zespołu 5 - koszt własny sprzed a nych produktów w korespondencji z właścdwym kontem zespołu 7 oraz koszty nie wliczane do wartości produktów, lecz obciążające wynik finansowy danego okresu w korespondencji z właści­ wym kontem z e społu 5 (np. koszty handlowe),
39. b)w jednostkach zwolnionych od prowadzenia kont zespołu 5 w a rtość sprzedanych produktów w korespondencji z właściwym kontem zespołu 7 oraz utworzone rezerwy na wydatki przyszłych okresów i zmniejszenie stanu rozliczeń między okresowych kosztów w korespondencji z kontem 64,
40. c)we wszystkich jednostkach - zmniejszenie rozliczeń między okresowych strat nadzwyczajnych w korespondencji z kontem 64. Na stronie Ma konta 49 księguje się:
41. a)w jednostkach prowadzących konta zespołu 5 - poniesione koszty proste, zaewidencjonowane na kontach 40-46 i nie podlegające rozliczeniu w czasie, vii korespondencji z właściwym kontem zespołu 5,
42. b)w jednostkach zwolnionych od prowadzen ia kont zespołu 5 wartość wytworzonych produktów w korespondencji z właściwym kontem zespołu 6 lub 7, a także zmniejszenie stanu rezerw na wydatki przyszłych ·okresów w korespondencji z kontem 64,
43. c)we wszystkich jednostkach - pon iesione koszty proste oraz straty nadzwyczajne zaewidencjonowane na kontach 40-48, lecz przypadające na przyszłe okresy w korespondencji z kontem 64. Na stronie Wn lub Ma konta 49 księguje s i ę również w korespondencji z właściwym kontem zespołu 7 jako zwiększenie lub zmniejszeni.e dochodów ze sprzedaży wewnę t rzn e j produktów, zmiany ich stanu spowodo wane wyp adkami lo sowymi, niedo bor a mi lub nadwyżk a mi, ur zę do­ wą zmianą cen itp. Księgowania te mogą być d o konywane: ~ Monitor Polski Nr 24 274 - Poz. 145 ~~~~~~----------------~~------------------------~ bie żąco (jed nocze śnie
44. a)z zapisami na kontach zespołu 6 . § 49. lub 5) lub też 50-52 Działalność podstawowa w łącznej sumie ró wne j różn icy między kw otą od pow ia dającą zmianie stanu produktów a saldem konta 49.
45. b)okresow o - Konta 50-52 przeznaczone są do ewidencji kosztów podstawowej. Dla głównych odmian działal­ ności podstawowej mogą być wykorzystane konta 50, 51 i 52. Na kontach 50-52 mogą być także ujm owane ko szt y działalności n ie stanowiącej wprawdz.i e głównego zad an ia jednostki, ale prowadzonej przez komórki organizacy jne, które trudnią s'ię działaln o ścią podsta wową. działalności Sald o Wn lub Ma konta 49 oznacza zmianę stanu zap asów produktów i rozlicz e ń między okresowych dział a l­ ności eksploatacyjne j w s tosunk u do stanu na początek r ok u. Sal do konta 49 przenoszone jest w wozdawczego na konto 86. końcu roku spra- Na stronie Wn kont 50-52 ks ięguje się koszty pr oste oraz k oszty złożone działalności podstawowej. J ako kos zt y złożone przenosi się na te konta w szczególności wartość produkcji nie zakończonej w poprzednich okresach, koszty świadczeń dz ia łaln oś ci pom ocniczej oraz w odpowiedniej części - koszty dział a lności zarządu, jeżeli przewidują to obowiązujące jednostkę zasa dy rachunku kosztów. § 48. Zespół 5 - Koszty rozliczone Na stronie Ma kont 50-52 księguje się rozl iczone koszty działalności podsta wowej (np. wartość wytWOHOnych produktów, wartość produkcji nie zakończon e j, k oszty sprzedaży ; koszty handl owe) . KonIa zespołu 5 przeznaczone są do ewidencji i rozliczania k oszlów działalności ,eksploatacyjnej w układzie kalkul acyjny m. Prow adzeni e kont zespołu 5 jest niezbędne, w razie Ewidencja szczegółowa powinna umożliwić: gdy : charakter, r ozmiary działalności lub organizacja jednostki wymag 'ają ustala nia struktury kosztów w układzie kalk ulacyjnym poszczególnych typów lub odmian jej dział a ln ości , w tym także struktury kosztów miejsc pows ta wania i nośników kosztów, "- w je dnostce wytwarzane obj ęty j es t kalkulacją. są produkty, Na stronie Ma kont zes po łu 5 księguje ponden cji ze stroną: się
46. b)Wn ko nta 63 - wartość produkcji nie zakończonej na kon iec okresu sprawozdawczego,
47. c)Wn właściwego konta zespołu 7 - koszt wytworzenia nie podlegający ch magazynowaniu sprzedanych produktów (usług mater i ałnych i niematerialnych),
48. d)Wn właściwego konta zespołu 7 - koszty sprzedaży wlic za ne do k osztu , własnego sprzedanych produktów,
49. e)Wn konta 49 - koszty zaliczane do wyniku finansowego bieżącego okresu, lecz nie wliczane do kosztu wł a snego produktów (np. koszty handlowe). Na stranie Wn jednych kont zespołu 5 i j ed nocześn i e na stronie Ma innych kont zespołu 5 księguje się świad­ cze n ia wewnętrzne poszczególnych typów działalności. N ie dotyczy to świadcz e ń, które zgodnie z odrębnymi przepisami zaliczan e są nie w wysokości ich kosztów, ale według ustalon yc h cen sprzed aży wewnętrznej oraz świadczeń na rze cz działalności inwestycyjnej i działalności finansowo wyodrębn i onej, podl egającyc h księgowaniu na stronie Wn kont zesp oł u O, 4 lub 9 (za pośrednictwem konta 30) i na stronie Ma kont zespołu 7. Na k oniec okresu sprawozdawczego konta zespo lu 5 nie wy kaZll ją sald. k osztów poszczególnych odmian podstawowej z dalszym podziałem na koszty: - zaliczane do wartości w ytworzo nych produktów i produkcji nie z akończo nej; - obciążające wynik finansowy okresu spr awozdawczego {koszty spr zedaży , koszty handlowe itp.);
50. b)ustalenie struktury kalkulacyjnej kosztów dz ia łaln o ści podstawowej. . § 50. 53 - w kores-
51. a)Wn kon ta 58 - ustalony w drodze kalkulacji rzeczywisty koogzt wytworzonych produktów gotowych, wys o kości działalności których koszt Na stronie Wn kont zespołu 5 księguje się w korespondencj i ze stroną Ma konta 49 poniesione koszty proste p oszcze gólnyc h t ypó w działalności w kwotach wynik.ają­ cych z zapi sów na kontach 40-46. 'J
52. a)ustalenie prowadzona do kont 50-52 Działalność pomocnicza Konto 53 pHeznaczone jest do ewidencji k osztów dziaprowadzonej przez organizacyjnie wydzielone komórki j ed nostki, których głównym zadaniem jest: - świadczenie usług (tr ansportowy ch, remont owy ch itp.) na rzecz innych komór ek tej jed nostki, a w szczególności na rzecz komór ek wykonujących działalność podł alnośc i stawową, - - wytwarzanie na własne potrzeby jednostki energii oraz materiałów (opakowań, przedmiotów nietrwałych itp.), wykonywanie we własnym zakresie inwestycji, prowa.dzenie produkcji uboj:zuej (np. produkty wytwarzane z odpadków surowca uzyskanych z działalności podstawowej). pełnienie specjalnych funkcji pomocniczych określo­ nych odrębnymi przepisami. Zasady funkcjonowania konta 53 oraz obowiązki w z akre sie prowadzenia ew ide ncji szczegół o wej są analogiczne do podanych dla kont 50-52. § 51. 54 - Działalność bytowa Konto 54 przeznaczone jest do ewidencji kosztów dziaprowadzone j przez organizacy jn ie wydzielone komórki j e dnostki, których głównym za daniem j est ś wiadł a lności Monitor Poiski Nr 24 - 275 Poz. 145 - cz~nie usług (hotele robotnicze', domy mieszkalne) lub wytwarzanie produktów (stołówki) mających na celu zaspokojenie potrzeb bytowych pracownIków. Zasady funkcjonowania konta oraz obowiązki w zakresie prowadzenia ewidencji szczegółowej są analogiczne do podanych dla kont 50-52. § 52. 55 - Dz : alalność zarządu Konto 55 służy do ewidencji wyodrębnionych kosztów związanych z zarządzaniem jednostką jako całością (koszty ogólnoadministracyjne) oraz określonych w odręb­ nych przepisach innych kosztów .ogólnych dotyczących ~iała Iności eksploatacyjnej danej jednostki. Na stronie Wn konta 55 księguje się koszty proste oraz koszty ,złożone, a w szczególności koszty świadczeń działalności pomocniczej wynJkające z rozliczenia konta 53. Na stronie Ma konta 55 księguje się przeniesienie kosztów działalności zarządu na' konta kosztów innych typów działalności, a w szczególności na konta 50-52, lub :za pośrednictwem konta 58 na' właściwe konlo zespolu 6 lub 7, stosownie do obowiązujących jednostkę zasad rachunku kosztów. Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta -SS powinna umożliwić ustalenie struktury kosztów zarządu w sposób ułatwiający ich analizę i kontrolę. § 53. 58 - Rozliczenie działalności Konto 58 przeznaczone jest do ewidencji rozliczenia to jest do porównania ustalonego kosztu wytworzenia produktów z ich wartością wyrażoną w cenach ewidencyjnych. działalności, Na stronie Wn konta 58 księguje s i ę, w korespondencji z odpowiednimi kontami zespołu 5, ustalony koszt wytworzenia produktów, a na ,s tronie Ma - wartość tych p roduktów w cenach ewidencyjnych 'w korespondencji z odpow iednimi kontami zespołu 6 lub 7. Różnica między wartością produktów w koszcie wytworzenia i w cenach . ewidencyjnych podlega - jako odchylenie od cen ewidencyjnych produktów - przeniesieniu na te konta zespołu 6 lub 7, na których ewidencjonowano wartość produktów w cenach ewidencyjnych. § 54. Zespół 6 - Produkty Konta zespolu 6 przeznaczone są do ewidencji prod uktów działalności eksploatacyjnej. J e żeli przy c hody, rozchody oraz stany zapasów produktów wycenia s i ę wedlug cen ewidencyjnych, a cena ewidencyjna r óżni się od ich rzeczywistego kosztu, wówczas w ewidencji szczegółow e j produktów należy wyodrębnić odchylenia pomiędzy ceną ewidencyjną a kosztem produktów. Ewidencja szczegółowa prowadzona do kont 60-63 p owinna zap ew nić mainość ustalenia st a nu zapasów według ośrodków, to jest osóh lub komórek organizacyjnych majątkowo za nie odpowiedzialnych, a dla produktów przechowywanych w magazynach - także ustalenie ilości i wartości poszczególnych rodzajów produktów. § 55. 60-62 - Produkty golowe Na k,(Jntarh 60-62 prowadzi się ewidencję zapasów produktów gotowych, to jest wyrobów gotowych oraz robót i usług zakończonych. Na kontach 60-62 ewidencjonowane być mogą wszystkie wykonane roboty i usługi lub też jedynie roboty i usługi wykonane, lecz nie sprzedane do końca okresu sprawozd aw czego. Na stroniE! Wn kont 60--62 księguje się zwiększenia i wartości{)we stanu produ'któw gotowych, a na stronie Ma - jego zmniejszenia. ilościowe Niezależnie od spełnienia zadań wymienionych w § 54 ewidencja szczegółowa prowadzona do kont 60-62 zapewnić ma podział zapasów na: - wyroby gotowe na składzie, - wyroby g·otowe poza składem jednostki, - roboty i usługi wykonane, a nie sprzedane. Salda kont 60-62 gotowych. wyrażają stan zapasów produktów § 56. 63 -Produkcja nie zakończona Konto 63 służy do ewidencji półfabrykatów i produkcji w toku. Na koncie 63 kSIęguje się: bieżąco obroty półfabrykatami, w jednostkach dla których odrębne prze pisy ustalają obowiązek prowadzenia ich ewidencji i1'ościowo·wartościow~j, w końcu okresu sprawozdawczego - stan produkcji w toku i półfabrykatów nie objętych obowiązkiem bieżącej ewidencji i1oŚ'ciowo-wartościowej. Na stronie Wn konta 63 księguje się zwiększenia i wartościowe stanu produkcji nie zakończonej, a na stronie Ma - jego zmniejszenia. ilościowe Saldo konta 63 wyraża stan produkcji nie zakończonej. § 57. 64 - Rozliczenia międlyokresowe Konto 64 służy do ewidencji rozliczeń międzyokreso­ wych kosztów dZiałalności eksploatacyjnej oraz - jeżeli przewidują to odJębne przepisy rozlicz e ń międzyokre­ sowych strat nadzwyczajn yc h ohciążających dz i ałalność e,k s ploa tacyjną. Na koncie 64 rozl icza s ię zarówno koszty proste, jak i złożone. Rozlicze nia międ zyo kr eso we kosztów na koncie 64 o be jmują zar ów no koszty p r z ysz ł yc h okresów (rozliczen ia czynne). jak t eż reze rwy na wydatki przyszłych okresów (r ozl iczen ia bi e rne l. Na koncie 64 podleg aj ą ro zliczen iu zarówno koszty produk cji, jak też koszty zakupu i sprzedaży. Na stronie Wn konta 64 księguje się koszty i straty nadzwyczajne po niesione w okreSie sprawozdawczym, a obciążające okresy przyszłe, oraz koszly poniesione w okresie s'prawozdawczym , na które utworzono w okresach poprzedn ich rezerwę. Na str o nie Ma konta 64 księguje , się utworzone rezerwy na wydatki przyszł'ych okresów, zalicz,enie do kosztów ... . Monitor Polski Nr 24 Poz. 145 276 ----------------------------------------------------------------------------------------- okresu sprawozdawczego kosztów poniesionych w okresach poprzednich oraz zalicze·n ie rozliczonych w czasie strat nadzwyczajnych do wyniku finans0'Y"ego bieżącego okresu. Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 64 po:winna umożliwić:
53. a)ustalenie wysokości kosztów zakupu rozliczanych w czasie,
54. b)ustalenie wysokości rozliczeń międzyokresowych kosztów działalności eksploatacyjnej poszczególnych rodzajów t.ej dz'iałalności z dalszym podziałem według Na stronie Wn kont zespołu 7 księguje się k,o szt wła­ sny osiągnięcia dochodu, jeżeli zasady ewidencji kosztów i ich kalkulacji oraz wyceny wytworzonych produktów przewidują ustalanie tego kosztu. Treść ekonomiczną dochodów podlegających księgowa, niu na poszc.zególnych kontach zespołu 7, a zwłaszcza charakterystykę usług zaliczanych do materialnych I niematerialnych, a także podział nadzwyczajnych zysków na materialne i niematerialne ustalają odrębne przepisy. tytułów rozliczeń, § 60.
55. c)ustalenie rozliczeń międzyokresowych strat nadzwyczajnych działalności eksploatacyjnej według poszczególnych tytułów rozliczeń. 70-71 - Sprzedaż produkcji materialnej I Konto 64 może wykazywać dwa salda. Saldo Wn wykoszty oraz straty nadzwyczajne przyszłych okresów, ,a saldo Ma - reze,r wy na wydatki przyszłych okresów. raża Konta 70-71 służą do ewidencji sprzedaży produktów materialnych (wyrobów gotowych i półfabrykatów oraz robót i usług) własnej produkcji. Na stronie Ma kont !f 0-71 § 58. 61 - Inwentarz żywy Na koncie 67 prowadzi się ewidencję inwentarza ży­ wego zaliczonego do środków obrotowych, z wyjątkiem zwierząt zaliczonych do materiałów (żywiec ubojowy), przedmiotów n iet rwałych lub towarów handlowych. Na stronie Wn konta 67 księguje się zwiększenia ilościowe i wartościowe stanu inwentarza żywego, a na stronie Ma - jego zmniejszenia. Saldo konta 67 oznacza stan inwentarza żyweg'o. § 59. Zespół 1 - Doch ody objęte ewidencją na kontach zespołu 7 uwaza dochody rodzaju dz,i ałalności wynikającego z numeru stdtystycznego klasyfikacji gospodarki narodowej nadan ego danej jednostce. ża s i ę Realizowane doc hody ks ię guje się na stronie Ma koni 7. Do zapisów na stronie Ma tych k,ont powinna być prowadzona ewidencja szczególowa umożliwiająca wyodrębn ieni e doc~odów w ed ług ich źródeł i z podziałem na: doch ody z ew nętrzne, ~ dochody w ew nętrzne. Przez dochody zewn ętrzn e rozumie się dochody ' osią­ gane od innych jednostek gospodarki uspołecznionej i jednostek gospodarki nie uspoł ec znionej (także od ludności). Dochodami wewnętrznymi są dochody realizowane w ramach tej samej Jednostk,i, Za moment osiągnięcia dochodu zewnętrznego uważa Ilę datę wykonania dostawy (zamówienia), a przy dochodach wewnętrznych - datę przekazania produktów lub towarów. dochody ze - koszt wytworzenia - w ko'r es,pondencji z kontami 6062, 58 lub 49; za koszt wytworzenia uważa się również wartość produktów w cenach ewidencyjnych skorygowaną o odchylenia od cen ewidencyjnych, - koszty sprzedaży - w korespondencji z kontem zespołu 5 lub 6. właściwym Konta 70-71 wykazują dwa salda: - salda Ma oznaczają dochód ze sprzedaży; podlegają one w końcu roku sprawozdawczego przeniesieniu na stroną Ma konta 86, - salda Wn oznaczają koszt własny sprzedanych produktów; podlegają one okresowo przeniesieniu na stroną yvn konta 49. § 61. 72 - Sprzedaż usług niematerialnych Konto 72 służy do ewidencj'i sprzedaży robót I usług niematerialnych. Na stronie Ma konta 72 księguje się dochody ze sprzedaży. Na stronie Wn konta 72 księguje się koszt wł1!sny sprzedanych usług, to znaczy koszt ich wytworzenia w korespondencji z kontami 60-łl2, wł a ściwym kontem ze społu 5 lub kontem 49 ora,z ewentualne koszty sprzedaży w korespondencji z odpowiednim k onte m zespolu 5 lub 6. zespołu - się Na stronie Wn kont 70-71 księguje się koszt własny sprzedanych produktów to znaczy: Dochody l zyski Konta zespołu 7 służą do ewidencji wszelkich docho" dów i zysków nadzwyczajnyc.h (mate,r ialnych i niematerialnych). Za dochody uważa się sprzedaż wyrobów, towarów handlow ych i innych składników majątkowych oraz robót i usług, dochody budżetowe z tytułu podatków, danin I opłat oraz inne doch ody finansowe. W zespole 7 ewidencjonuje się również rozliczane bezpośrednio lub pośrednio z bud że tem kwoty wyrównań rentowności. księguje sprzedaży. Konto 72 wykazuje dwa salda: - saldo Ma oznacza dochód ze s prz edaży; podlega ono w końcu roku sprawo zdawczego przeniesieniu na stronę Ma konta 86, ~ saldo Wn oznacza koszt własny sprzedanych usług niematerialnych; podlega ono okresowo przeniesieniu na stronę Wn konta 49. § 62. 73 - Sprzedaż towarów handlowych Konto 73 przeznaczone jest do ewidencji sprzedaży towarów handlowych. Na stronie Ma konta 73 księguje się dochody 'ze sprzedaży towarów handlowych, a na stronie Monitor Polski Nr 24 - ~ 277 Poz. t 45 ------------------------------------------------------------~~ Wn - wiutość sprzedanych towarów handlowych w cenie zakupu w korespondencji z kontami 33-34; za cenę zakupu uważa się również cenę ewidencyjną skorygowaną o odchylenia od tych cen. . W końcu roku sprawozdawczego różnice między dochodami ze sprzedaży a wartością sprzedanych towarów handlowych w cenie zakupu przenosi się na konto 86. dowych zmian cen, jeżeli skutki przeszacowania nie są rozliczane z budżetem lub nie podlegają zaliczeniu na zwięk­ szenie odpowiedniego funduszu. Sumy zrea\.izowanych nadzwyczajnych zysków materialnych księguje się na stronie Ma konta 77. Saldo Ma konta 77 przenosi się w końcu roku sprawozdawczegona konto 86. § 67. § 63. 74 - 78 - \\Tyrównanie rentowności Konto 74 służy do ewidencji bezpośrednich i pośred­ nich rozliczeń z budżetem or az innymi jednostk ami elementów akumulacji finansowej regulujących rentowność sp rze daży (np. poda tku obrotowego, doda tnich i uj emnych ró żnic budżetowych, dopłat i ' obciążeń oraz dotacJi przedmiotowych). Na stronie Wn konta 74 księguje się elementy akumulacji zmni e jszające rentowność, a na s tro nie Ma - elementy akumul ac ji zw iększa jące r entowność (należne budżet ownub należne od budżetu). Ewide ncja szczegółowa do konta 74 powinna zapewnić podzi a ł elementów wyrównania rentown ości według ich tytuł ów. Konto 78 służy do ewidencji uzyskanych wpływów odsetek za zwłokę i kar oraz do ewidencji innych zysków niematerialnych o charakterze nadzwyczajnym. środków pieniężnych z tytułu Sumy osiągniętych nadzwyczajnych zysków niematerialnych księguje się na śtron i e Ma konta 78 w korespondencji z odpowiednim kontem środków pieniężnych, a w wypadku rozliczania ich w czasie - w koresp ondencji z kontem 84. Konto 78 wykazuje saldo Ma, któ re przenosi Konto 75 służy do ewidencj i nal eżnych dochodów z typodatku obrotoweg.o, wpł a t z zysku i podatku dochodowego, dodatnich różnic bud że towych, obciążeń , podatku od wynagrodzeń oraź różnych innych podatków, danin, opi a t i innych wpływów st'anowiących dochody budżetowe. tułu Dochody finansowe ta 75. ks ięguje się Zespół 8 - - Konta zespołu 8 przeznaczone są do: ewidencji funduszy zasadniczych, ustalania wyniku finansowego, ewidencji podziału wyniku finansowego, ewidencji finansowania d z iałalności, w tym t a kż e pokrywani a strat oraz dotacji bu d żetowych na finansowanie działalności jednostek i zakładów budżetowych, ewidencji rezerw i dochod ów przy s z łych okr esów. Pozostałe dochody Konto 76 przeznaczone jest do ewidencji wszelkich innych dochodów niż podle gają ce ewidencji na kontach 70-75. Konto to działa według zasad ustalonych dla kont 70-75. Saldo konta 76 podlega przeniesieniu w sprawozdawczego na konto 86. I§ 69. 80-83 - Fundusze zasadnicze Konta 80-83 służą do ewidencji funduszy stanowią­ cych równowartość środków trwałych i środk ów obrQtowych, przeznaczonych na prowadzen ie eksploatacyjnej działalności jednostek. § 65. końcu roku § 66. 77 - - . Fundusze zasadnicze l wyniki finansowe na stronie Ma kon- Saldo Ma konta 75 podlega w końcu roku sprawozdawcz e ~ o przeniesieniu na konto 86. 76 - w § 68. I § 64. Dochody finansowe się końcu lIoku sprawozdawczego na konto 86. Obroty strony Wn i strony Ma konta 74 przenosi się w końcu roku sprawozdawczego -odpowiednio na stronę 'Nn ,i stronę Ma konta 86. 75 - Nadzwyczajne zyski niematerialne Nadzwyczajne zyski materialne Konto 77 przeznaczone jest do ewidencji nadzwyczajnych zysków materialnych, do którycb zal icza się np. ujawnione nagwyżki zapasów działa In o ści eksploatacyjnej oraz podwyższenie wartości tych zapasów na skutek urzę- W zależności od obowiązujących jednostkę przepisów dotyczących zasad finansowania jej dzia łalności są to fundusze: statutowy, na który składają się fundusz wartości trwałych i fundusz obrotowy; fundusz udziałowy; fundusz zasobowy itp. Na stronie Ma kont 80-83 księguje się zwiększenia, a na stronie Wn - zmniejszenia funduszy zasadniczych; w organizacjach społecznych - w tym także kwoty otrzymanych i przekazanych dotacji wewną trzo rganizacyjnych. Ewidencja szczegółQwa prowadzona do kont 80-83 powinna zapewnić możność ustalenia stan u poszczególnych funduszy zasadniczych oraz przyczyn ich zwiększeń i zmniejszeń, a ponadto wysoko·ści funduszy wydzielonych jednostkom 'organizacyjnym, wchodzącym w skład jednostki (np. zakładom kombinatu). Salda Ma kont 80-83 ozn aczają sta n funduszy zasad~ niczych, a salda Wn - stan funduszy wydzielonych. Monitor Polski Nr 24 278 ---------------------------------------------------------------------------------------- Poz 145 Jeż e li zatwi e rdze nie sprawozdania finanso'wego za rok § 70. ubiegły 84 - n ie nastąpi do końca roku sprawozdawczego, przeniesieni e salda początkowego konta 86 powinno być doko·nane pod datą ostatniego dn ia roku sprawozdawczego. Rezerwy ł dochody przyszłych okresów Konto 84 służy do ewidencji: 1) rezerw tworzonych przez jednostkę w Clęzar wyniku finansowego w celu zabezp ie czenia się przed ryzykiem poniesienia str a t w przyszłych okresach sprawozdawczych; zasady tw orzenia i rozwiązywania rezerw regulują odrębne przepisy, 2) dochodów prz y szłych okresów I zasady rozgraniczenia doch odów pr zyszły ch okresów od dochodów okresu bi eżąceg o regulują odrębne przepisy . Na stronie Ma konta 84 księguje się utworzenie zwiększenie rezerw, a na stronie Wn ich zmniejszenie lub rozw ią zanie. Po nadto na stronie Ma konta 84 księguje się powstanie i ZW i ększenia d ochodów przyszłych o·k resów, a na stronie Wn -- rozlicze nie do chod ów przyszłych okresów, to jest zaliczenie ich do doch odów okresu, bieżącego, Ewidencja szc zegó łowa .prowadzona do konta 84 powin na zapewnić możność us ta lenia stanu: __)) poszczególnych . Iezerw ora z przyczyn k~ , zwiększeń i . zmn ie jszeń, 2) doch odów przy s złych okresów z p oszczególnych tytułów oraz przy cz yn ich zwiększeń i zmniejs z e ń. Sa ld o Ma konta 84 oznacza stan reze rw i dochodów okresów. przyszł yc h § 71. 86 -- Wynik finansowy Konto 86 służy do ustalan ia wyniku finansowego jednostek . Na stronie Wn konta 86 ks ię guje spr a w ozda wczego: się w k o ńcu roku sum ę poniesionych kosztów i strat nadzwyczajnych w k ores pondencji z poszczególnymi kon tami zespołu 4, sum ę zmniejsz e ń stanu produktów oraz mzliczeń m i ę­ dzy okresowych dz iałaln ości eksploatacyjnej w stosunku do stanu na po cząt ek r oku -- w kOLespondencji z kontem 49, - sumę ność 87 - Konto 87 wozda wczego: służy księguje się do ewidencjI w ciągu roku spra- - przekazanych wpływów budżetowych, kwot przek azanyc h z tytułu podziału wyniku finan sowego, w tym także pod atk u dochodowego, - odpisów na fundusze tworzone z wyniku finansowego. Jednostki dokonujące scentrali zowany ch rozl icze ń ewina koncie 87 otrzymane i przekazane kwoty z ty tuł-u podziału wyniku finans owego. dencjonują W końcu roku sprawozdawczego na koncie 87 za ra chowuje się należ ności lub zobowiązania z tytułu podzia~u wyniku finan sowego , w tym także podatku dochodowego oraz odpisy wyrównawcze na fundusze. Ew idencja szczegółowa prowadzona do kQnta 87 pow inna zapewnić m oż ność ustalenia wysoko ści kwot .podziału wyniku finansowego przyp adaj ących na poszczegó lne tytuły rozl icze ń . Ponadto w jed nos tka ch realizujących doch ody budżetowe ewiden cja szczegółowa ' p owi nna zapewnić możność ustalenia wysokości wpływów budżeto­ wych według klas yfikacji bu dże towej. Konto 87 wykazuje na koniec roku sprawo zda wcz ego saldo Wn , ozn aczają ce kwo tę p'Odzielonego wyniku finansowego (w jednostkach r ea l izującyc h doch ody budże to­ we -- w tym także wysok ość przekazanych w roku spra.wozd awczym wpływów budż e tow yc
56. h).. Saldo k onta 87 na początku r oku następneg·o podlega p od d atą zatwierdzenia sprawo zd ania finansowego za miniony r ok -- prze niesieniu na konta 80--83. Jeżeli zatwierdz en ie sprawozda nia finansowego za rok ubi egł y nie nastąpi do końca roku sprawozd awc zego, przeniesienie salda powinno być dokonane pod datą ostatniego dnia roku spraw ozdawczego. § 73. w końcu roku ~ sumę Podział wyniku - elementów akumulacji zmni e jszających rentow-- w korespondencji z kontem 74. Na stronie Ma konta 86 sprawozda wczego: - §72. 88 - Finansowanie działalności Konto 88 służy do ewid encji w zdawczego: ciągu roku sprawo- uzyskanych dochodów l zysków nadzwyczajnych - w kor espondencji z poszczególnymi kontami zespołu 7, - wykorzystanych kredytów budżetowych, sumę zwiększeń - otrzymanych dotacji na finansowan ie wyniku finansowego. stanu produktów oraz rozliczeń między­ okresowych działalności eksploatacyjnej w stosunku do stanu na początek roku - w korespondencji z kontem 49, ~ sumę ność - elementów akumulacji zw iększ ających rentoww korespondencji z kontem 74. Saldo konta 86 wyr-a ta na koniec roku sprawozdawczego wynik finansowy jednostki. Saldo konta 86 na początku roku n'l,stępnego podłe­ ga - pod datą za twierdzenia r;prBwozdania finansowego za miniony rok - przen:iesieniu 'na konta 80-83. J edno stki d okonu jące s ce ntralizowanych rozliczeń ewina koncie 88 kwoty otrzymanych i przekazanych dota cji na fin ans owanie dz ia łalności. W końcu roku sprawozdawczego na koncie 88 zara chowuje się należności lub zobowiązania z tytułu finansowania działalności. dencj o·nują Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 88 powinna zapewnić możność ustalenia wysokośoi kwot finansowan ia działalności z poszcze gól ny ch tytułów. Ponadto w jednostkach wykorzystujących kredyty budżetowe ewi- Monitor . Polski Nr 24 ------------~.------------------- dencja szczegółowa 279 powinna zapewnić możhość ustalenIa kredytów budżelowych według wysokości" wykorzystanych klasyfikacji budżetowej. Saldo Wn' konta 91 w y r aża w c iąg u roku sprawozdawczeg o stan wydatków budże tu . Saldo to przenosi SIę w koń cu roku sprawoz.dawcze go na kDnlo 94. Konto 88 wykazuje na kbniec roku sprawozdawczego saldo Ma oznaczające kwotę finansowan ia działalności (w jednostkach wykorzystujących kredyty bud że towe w tym także wys o kość wykorzystanych kredytów budż e to­ wych). Saldo konta 88 na początku roku następnego podlega - 'Pod datą zatwierdzenia spra wozdania finansowego za miniony rok -- przeni es ieniu na konta 8D~83. Jeżeli zatw i erdże nie sprawozdania finans owego za rok do końca roku sprawozda wczego, przeniesienie salda powinno być dokonane pod datą ostatniego dnia roku sprawozdawczego. ub ieg ły nie nas tą pi Poz. 145 - §77. 92- Srodki budżelowe olrzymane Konto 92 służy do ew idencji ' ws ze lki c h środków (dotacji i środków wyrównaw czy
57. ch)ot rzymanych z innego budżetu . Na stroni e Ma konta 92 ksi ęq uje się środki otrzyma ne, a na stronie Wn - zw roty środków otrzymanych, Saldo Ma konta 92 wyraża w ciągu rok u sprawozdawczego stan śr odk ów otrzymanych. Saldo to przenosi się w koń c u roku sprawozdawczego na konto 94. § 74. Zespół 9 - Budżet ł Konta zesp·ołu 9 służą do ewidencji wpływów i wydatków budżetu (kasowego wykonania budżetu) oraz przelewów środków między różnymi budżetami. Na kontach nan ia budżetu. zespołu 9 ujmuje się także wynik wyko- Ponadto konta zespołu 9 służą do . ewidencji fund\Jszy specjalnych. § 75. 90 - § 78. fundusze specjalnego przeznaczenia 93 - Srodki budżeło,we przekazane Na koncie 93 ewidencjonuje się wszelk ie środki przekazane innemu budżetowi (udzielone dotacje i środki wyrównawcze). Na stronie Wn konta 93 księguje się środki przekazane, a na stronie Ma - zwroty środków przekazanych. Sal'do Wn konta 93 wyraża w ciągu roku sprawozdawczego stan środków przek azanych. Saldo to p-rzenosf się w końcu roku sprawozdawc zego na konto 94. Wpływy budżetowe Konto 90 służy do ewidencji wpływów budżetu z tytulu dochodów budżetowych (z wyjątkiem wpływów podlegających ewidencJi na koncie 92). Na stronie Ma konta 90 księguje się wpływy budżetu oraz nadwyżkę budżetową z roku ubiegłego przeznaczoną na wydatki bu dże tu roku bieżącego. § 79. 94 - Niedobory i nadwyżki budżetów Konto 94 służy do ustalenia i ewidenc ji zmian stanu nied o boru lub nadwyżki budżet u. zmniejszenia Na stronie Wn konta 94 księguje się w ciąqu roku sprawozdawczego wykorzystanie n adwyżk i oraz w końcu roku sprawo zdawczego - przenies ienie s al d kont 91 i 93. Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 90 pow inna zapewnić podział wpływów według kl asyfik acji bud- Na stronie Ma konIa 94 księljuje się w c i ągu roku spr awozdawczeg o pokryc ie niedoboru or a z w końcu roku sprawozdawczego - przeni esien ie sald k o nt 90 i 92. Na stronie Wn konta 90 księguje się wpływ ów budżetowych. żet owe j. Saldo Ma konta 90 wyraża w ciągu r oku sprawozd awcze go stan wpł ywów budżetu. Saldo to przenosi się w koń­ cu roku spraw ozdaw czego na konto 94. Saldo Wn konta 94 wyraża stan niedoboru, a saldo Ma - stan n adwyżki bu dże tu. § 80. § 76. 95-97 - Fundusze specjałne 91 -- Wydatki budżetowe Konto 91 służy do ewidencji wydatków budżetu ponie? ionyc h w ciągu raku (z wyjątki e m śr odków przekazanych, podlegających ewidenc ji na k o ncie 93). Na stronie Wn konIa 91 księguje się poniesione wyda tki budżetowe, a na stronie Ma - zmni ejszenia wy d atków . Ewi dencja szczegółowa prowadzona dci konta 91 powinn a z apew nić podział wydatków według klasyfikacji budżetowej. Konta 95-97 sł użą do ewidencji fundu szy spec jaln ych, których ś r odki przez naczone są na flnansowanie zadań działalno śc i finanso wo wyodrębnionej . Na stronie Ma kont 95-97 księguje się utworzenie i zwiększenie funduszy s pec jalnych, a na stronie V/n - ich wykorzystan ie, rozw ią zan i e lub prze znaczenie na inne cele. Ewidencja szcz egó ł ow a pro wadzona do · kont 95--97 po wi nna z a p e wnić m"ż l!wo ść usta lenia stanu poszczególn ych fu nouszy specjalnych oraz . przyczyn ich zwiększeń i zmniejsz e ń. Monitor Polski Nr 24 Poz. 145 i 146 280 - Koszty" zmniejszające fundusze specjalne (finansowane ze środków tych funduszy ) nal e ży w eWidencji szczegóło ­ wej prowadzonej do kont 95-97 dzielić ponadto na:
58. a)k o s z t y m a t e r i a I n e: - amortyzacja, materiałów, - zużycie i energii, - usługi i pozostałej przedmiotów nietrwałych oznaczają 98 - Fundusze inwestycyjne Konto 98 służy do ewidencji funduszy inwestycyjnych, których środki przeznaczone są na finansowanie działal­ ności in westycy jnej. Na stronie Ma konta 98 księguje się zwiększenia funduszy inwestycyjnych, a na stronie Wn ' - ich wykorzystanie lub przeznaczenie na inne cele.
59. b)k o s z t y n i e m a t e r i a l n e: - wynagrodzenia, - narzuty na wynagrodzenia, - usługi i pozosta łe. Salda kont 95-97 nych. § 81. stan funduszy specjal- Ewidencja szczegółowa prowadzona do konta 98 powinna zapewnić możność ustalenia stanu funduszy inwestycyjnych oraz przyczyn ich zwiększeń i zmniejszeń. Saldo konta 98 oznacza stan funduszy inwestycyjnych. 146 ZARZĄDZENIE PREZESA URZĘDU PATENTOWEGO POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ z dnia 21 maja 1974 r. w sprawie pierwszeństwa z wystawy pod nazwą "PoIska Wystawa Gospodarcza Na podstawie art. 24 ust. 2 i art. 78 ustawy z dnia 19 paźdZiernika 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. Nr 43, poz. 272), art. 18 ustawy z dnia 28 marca 1963 r . o znak ach towarowych (Dz. U. Nr 14, poz. 73) i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r . w sprawi e ochrony wzorów zd ub nlczych (Dz. U. Nr 8, poz. 45) zarządza się, co następuje: § 1. 1. Wystawienie wynalazku lub wzoru użytkowe­ go na wystawie pod nazwą "Polska Wystawa Gospodarcza - 30 Lat PRL", odbywającej się w czasie od dnia 18 lipca 1974 r. do dnia 18 sierpnia 1974 r. w Moskwie ZSRR, daje pra wo do uzyskania w Urzędzie Patentowym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, zwanym dalej "Urzędem Patentowym", patentu na wynalazek lub rejestracji wzoru użytkowego z pierwszeń'stwem według daty ich wystawienia na tej wystawie w określonym wyżej czasie. 2. Wystaw ienie wzoru zdobniczego na wystawie okreś­ lonej w ust. l daje prawo do uzyskania w Urzędzie Patentowym rejestracji wzoru zdobniczego z pierwszeństwem według daty jego wystawienia. 3. Zamieszczen ie znaku towarowego na towarze wystawionym na wystawie, określonej w ust. 1, daje prawo 'do uzyskania rejestracji znaku towarowego z pierwszeń­ stwem według daty wystawienia towaru. 30 Lat PRL". § 2. 1. Przyznanie pierwszeństwa w wypadkach, o których mowa w § l ust. 1, następuje z zachowaniem wa runków określonych w § 13 zarządzenia Pr eze sa Urzędu Patentowego Polskiej Rzec zypospo litej Ludowej z dnia 21 grudnia 1972 r. w sprawie ochrony wynalazków i wzorów użytkowych oraz w § 2 ust. 2 załącznika do tego zarządzenia (Monitor Polski z 1973 r. Nr l, poz. 4). 2. Przyznanie pierwszeństwa w wypadkach, o których mowa w § l ust. 2 i 3, następuje z zach o waniem w a runków określonych w rozporządz e niu Prezesa Rady M inistrów z dnia 22 maja 1963 r. w sprawie pierwszeństwa do uzyskania patentu na wyna lazek albo rej estracji wzoru użytkowego, wzoru zdobniczego lub znaku towarowego w przypadkach wystawienia wynala zk u i wzoru na wyst awi e publicznej w Polsce lub za gran ic ą albo zamieszczenia znakI) towarowego na towarze ' wystawionym na takiej wysta wie (Dz. U. z 1963 r. Nr 23, poz. 133 i z 1972 r. Nr 54, poz. 351). § 3, Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłos zenia. Prezes Urzędu Patentowego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej: J, SzomuńskI Redakcja: Urząd Rady Ministrów Biuro Prawne, WarS7ilW(l, /II. Uja7dow<kle 1/3. Administracja: Administracja Wydawnictw UT7ęc!U Rady M inhlr6w, ul. Puwslńska 69/7 1 00-979 Warszdwa (prz egr6jka poc1towa 811. Tłoczono z polecenia Pre7esa R'Idy Ministrów w Zakładach Graficznych "Tamka", Za~łdd nr I, Warszawa, ul. Tamka 3. Zam, 1044, Cena 5,00 zł