Zarządzenie Ministra Komunikacji z dnia 19 września 1975 r. w sprawie norm zużycia paliw płynnych w eksploatacji pojazdów samochodowych.

Monitor Polski Nr 30 332 Poz·. 190 190 ZARZĄDZENIE MINISTRA KOMUNIKACJI z dnia 19 września 1975 r. w sprawie norm zużycia paliw płynnych w eksploatacji pojazdów samochodowych. Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt l dekretu z dnia 29 pażdzle rnika 1952 r. o gospodarowaniu artykułami ·obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. z 1952 r. Nr 44, poz. 301, z 1956 r. Nr 54, poz. 244 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115) i § 1 ust. ·1 zarządzenia Przewodn i czącego Pań­ stwowej Komisji Planowafila Gospodarczego z dnia 14 grudnia 1956 r. w spr awie przekazania upr aw ni eń do wydaw a nia przepisów o gospodarowaniu pojazd ami s amochodowymi, częściami zamiennymi i ogumien iem do tych pojazd ów oraz o normowaniu zużycia materiałów p ę dn yc h w eks p loa tacji i obsłudze pojazdów samochodowych (Monitor Polski z 1956 r. Nr 105, poz. 1209, z 1961 r. Nr 80, poz. 334 i z 1968 r. Nr 29, poz. 193) zarządza się, co na - 2. Norma zakładowa lub wyjątkowa może być stosowana tylko w w a r unkach eksploatacji, dla których z o stała usta lona. 1. Normy z akładow e lub wyjątkowe stanowią do oblicza ni a oszczędności pal iw a lub przekro czenia normy (przepału). § 5. pods tawę 2. Rodz aje paliw dla poszczególnych marek i t ypów poj azdów nal eż y stosować według instrukcji fabrycznyC;h, a w razie ich braku - r odza je paliw n a leży u zgodni ć z Centra ! ą Pr oduktów Naftowych. st~puj e : Rozdział Rozdział 1 § 1. 1. Przepisy zarządz e nia stosuje się do pojazdów samochodowych eksploatowanych przez jednostki gospodarki uspołecznionej, zwane dalej "jednostkami". 2. Przepisów zarządz enia nie stnsuje się do p o j azdów sam ocho dowych jednostek organizacyjnych pndległych Ministrowi Obrony Nar od owe j i Ministrowi Spraw Wewnętrznych, z wyjątkiem pojazdów należących do p rzeds ięb iorstw podległych tym ministrom. § 2. Przepisy zarządz enia dotyczą: 1) wszystkich rodzajów poj azd ó w samochod owych z silnika mi napędzanymi palIwem płynnym, używ anyc h w transporCle drogow ym, oraz samochodów spec jaln ych z takimi silnik a mi, zw a nych dalej "pojazdami"z wyjątkiem pojazdów używanych do odśnieżania dr óg, akcji ratunkowych i zwalczania klęsk żywioł owych, 2) palIw płynnych do silników wymienionych w pkt o zapłonie iskrowym i o zapłonie samoczyn nym, zwanych dalej "paliwami". Rozdział 2 Ogólne zasady ustalania norm zużycia paliw. § 3. W ekspłoatacji poj azdów samoch odowych stosuje s ię normy zużycia pa liw, zwane dale j "norm ami" . Ustala · się normy podstawowe, stan owiące załącznik do za - zakładowych Zasady ustalania norm Zakres stosowania zarządzenia. 3 i wyjątkowych. § 6. 1. Normę zakładową lub wyjątko wą ustala się na podstawie badania zużycia paliwa, które prz e prowadza ' komisja pow o ł a na przez ki e rownika jednostki, W skład kom isji wchodzi między innymi mają cy odpowie dnie kwal ifika cje pracownik je dnostki lub pracown ik wyzn a czony przez jedno stkę nadrzędną albo rzeczoznawca Polskiego Z wiązku Motorowego. 2. Norma podstawowe j. zakładowa n ie m oże być wyższa od normy stosować normy z ak ł a d owe lub z zachowaniem p rzepisów ust. 1 i 2 w tej s ame j lub innej j e dnostce dla pojazdu t ego samego typu i eksplo atowa nego w zbliżonych warunkach. 3. Jedno stka może wyjątkowe ' ust a lone 1. Bad ani e zużycia paliwa przepr owa dza si ę wezasad okreś l onych w Polskiej Normie PN-67/S -04000 "Pojazdy samochodowe. Kontrolne zużycie paliwa. M etod y pom iaru ", z tym że: § 7. dług 1) pojazd (silnik ) powinie n być d otar ty, 2) wyznaczony do badania odcinek d·roqi powllllen być zbliżony do warunków drogowych, w k tó rych n orma będzie mi a ra lu b ma zastosowanie, 3) do wyników pomiaru rozgrzani e silnika. wlicza s ię p a liwo zużyte na 2. Bad anie zużycia paliwa prze prowa dza się r ów nież w r azie zgło szen ia prze z kierowcę przekroczenia normy (p rzepa łu). rządzenia. § 8. § 4. 1. Kierownik jednostki ustala na podstawie n orm podstawowych normy maksymalnego zużycia paliwa w określonych warunkach eksploatacji pojazdu, jako normy zakładowe lub jako normy wyją tko we, w zaokrągleniu do 0,5 litra. 1. J eżel i norma zakład owa oka ż e się czająca, możn a ustalić normę wyją lkową n iewystarw razie: 1) . konieczn ośc i używania pojazdu ciężarowego, specjalnego lub ciągnika na krótkich odcinkach dro g i nie p rzek raczają cyc h 1000 m między kolejnymi punktami z a trzymani a poj azdu (w razie zwózki, r ozwózki itp. ), Monitor Polski Nr 30 ---_ . _ - - - - - - - - - _ . _ - - -333 - - - - - - - - - - - - - - - - - ; - - - - -Poz. -- 190 2) konIeczności ciągłego używania niższych biegów w czasie jazdy po 'drogach grząskich, gruatowych nie uleps'lonych, błotnistych lub po wykopach albo ' po dro~ gach górskich o stromych wzniesieniach przekraczają­ cyoh 50f0, 3) używania pojazdu do wywozu drewna z lasu, 4) używania motocykla z wózk·iem bocznym lub z przy- czepą· 2. Norma wyjątkowa może być wyższa niż norma podstawowa w granicach do 40%, a dla samochodów samowyładowczych do 60%. 3. Stosowanie normy wyjątkowej wymaga zgody je'dnostki nadrzędnej nad jednostką eksploatującą pojazd. § 9. Jeżeli pojazd ciągnie przyczepę, to na każdą tonę dopuszczalnego ciężaru całkowitego takiej przyczepy moż­ na stosować dodatek do normy zakładowej w granicach do 4,5% dla pojazdu z silnikiem o zapłonie iskrowym, a w granicach do 2,5% dla pojazdu z silnikiem o zapłonie samoczynnym, w zależności od stopnia wykorzystania ładow­ ności przyczepy; przepis ten nie ma zastosowania, w razie gdy pojazd ciągnie naczepę. § lO. 1. Przepisów § 6-9 nie stosuje się do: 1) pojazdów specjalnych i ciężarowych specjalizowanych (z wyjątkiem samochodów samowyładowczych). w których nie jest możliwe wyraźne odgraniczenie ilości paliwa zużywanego na jazdę od ilości paliwa zużywanego do napędu urządzeń wmontowanych na stałe, zarówno w czasie jazdy. jak i w czasie postoju (np. dżwigi,. sprężarki, pompy, zamiatarki, po!ewarko-zmywarki, plugi odśnieżne, samochody asenizacyjne, samochody do .bezpylnego przewozu nieczystości). 2) ciągników rolniczych wyposażonych w liczniki motogodzin i nie mających drogomierzy (liczników kilometrów), 3) pojazdów w czasie używania ich do szkoienia kierowców lub kandydatów na kierowców. 2. Normy dla pojazdów wymienlOnych w ust. 1 ustala jednostka nadrzędna nad jednostką eksploatującą jako normy zakładowe, uwzględniając rodzaj wmontowanego urządzenIa oraz rodzaj i zakres wykonywanej pracy. § 11. Jeżeli w okresie zimowym (od 1 listopada do 31 marca) warunki atmosferyczne powodują zwiększenie zużycia palIwa w stosunku do ZUŻyCIa występującego w okresie letn'im, kierownik jednostki, w zależności od warunków atmosferycznych, może uznać przekroczenie normy zakładowej lub wyjątkowej za usprawiedliwione w granicach do 10% normy. W razie wykonywania określonej pracy przewozowej w warunkach powodujących zużycie paliwa przekraczające normę za,kładową lub wyjątkową jednostka nadrzędna nad jednostką eksploatującą, na wniosek kierownika tej jednostki, może takie zużycie paliwa uznać za usprawiedliwione, § 12. § 13. Pojazd przekraczający normę zakładową lub wyjątkową z powodu niesprawności technicznej powini.enbyć wycofany z eksploatacji i przywrócony do. stanu tecllmicznego zapewniającego zużycie paliwa w granicach ustalonych norm. Rozdział 4 , Wskaźniki zużycia olejów i smarów. § 14. 1. Całkowite dopuszczalne zużycie oleju silnikowego, potrzebnego zarówno do bieżącego uzupełnienia ubytku w silniku, jak i na okresowe wymiany oleju, nie powinno przekraczać objętościowo:

1. l)2% zużycia paliwa dla silników o zapłonie iskrowym, 2) 30f0 zużycia paliwa dla silników o zapłonie samoczynnym. przekładniowego nie powinno prze0,5% zużycia paliwa w razie eksploatacji pojazdów z silnikami o zapłonie iskrowym i 1,0% zużycia paliwa w razie eksploatacji pojazdów z s-ilnikami o zapłonie samoczynnym. 2. Zużycie oleju kraczać objętościowo 3. Zużycie smarów stałych (w
2. kg)nie powinno przekraczać 0,3% zużycia paliwa w razie eksploatacji pojazdów z silnikami o zapłollle iskrowym oraz 0,5% zużycia paliwa .w razie eksploatacji pojazdów z silnikami o zapłonie samoczynnym, po przeliczeniu ilości zużytego paliwa z litrów na kilogramy. § 15. 1. Ustala się wskaźnik zwrotu zużytego oleju silnikowego w wysokości co najmniej 25% w stosunku do ilości nabywanego oleju silnikowego świeżego. Wskażnik ten może być odpowiednio zmniejszony za zgodą Ministra Komunikacji w razie uzasadnionego znacznego wydłużenia okresów między kolejnymi wymianami oleju, przy równoczesnym obniżeniu wskaźnika zużycia oleju silnikowego. 2. W razie dokonywania wymiany oleju silnikowego w punktach sprzedaży Centrali Produktów Naftowych nabywca obowiązany jest zwrócić olej zużyty w ilości uzyskanej z opróżnienia układu olejenia. Rozdział 5 Zasady rozliczania kierowców. z pobranego paliwa. § 16. 1. Jednostki obowiązane są wpisywać bieżąco w kartach drogowych ilość paliwa pobranego przez kierowcę, podając numer kwitu, a w razie zakupu numer ra-. chunku. =- 2. Rozliczanie kierowcy z pobranego paliwa !la dany pojazd przeprowadza się raz w miesiącu. § 17. Zabrania się eksploatowania pojazdów z niesprawnym lub nie zalegalizowanym drogomierzem. Rozdział 6 Przepisy przejściowe i końcowe. § 18. Traci moc zarządzenie Ministra Komunikacji z dnia 28 czerwca 1966 r. w sprawie norm zużycia paliw płynnych w eksploatacji pojazdów samochodowych (Monitor Polski z 1966 r. Nr 33, poz. 173 i z 1971 r. Nr 6, poz. 42). § 19. Zarządzenie wchodzi W życie z dniem 1 listopada 1975 r. Minis'ter Komunikacji: M. Zajiryd Monitor Pols~d Nr 30 - 334 Poz. lSD - Zał ączni k do zarządzenia Ministra Komunikacji z dnia 19 września 1975 r. (poz. 190). nORMY PODSTAWOWE ZUŻYCIA PALIW PŁYNNYCH W EKSPLOATACJ I POJAZDÓW SA.\1OCHODOW YCn TABLICA l Normy pcll.stawowe zużycia paliw plynnych dla niel,tćrych pojazllów samoehodowyc;J. Typ silnika nodzaj, marka i typ pojazdu Lp. Norma w litrach na 100 km przehiegu pojazdu z silnikiem o zap łonie iskrowym -l 2 l Samochody osobowe:
3. l)Polski Fial 125P - 1300*) 2) Polski Fiat 125P - 15(J0*) 3) Polski Fiat 132P -1600 4) Pol , ki Fiat 13.2P -1300 5) Polski Fiat 12GP 6) FSO-Wa rszawa (wszystkie typy) 7) FSO-Warszawa (wszystkie typy) 8) GAZ - Wołga (wszystkie' typy) I 3 116C.076 11 5C.076 samoczynnym 5 '- , Dostawcze samochody ciężarowe i pochodne:
4. l)Nysa i Żuk (wszystkie typy)·) 2) Musccl M-461 (wszystkie modele) 3) TV (wszystkie typy) 4) Syrena R-20 (wszystkie modele) Samochody ciężarowe i pochodne;"")
5. l)GAZ 53 A i B 2) Star 25, 2SL i 2SW 3) Star 27 i 27L 4) Star 28 i 28W 5) Star 29 6) Star 66 i 660Ml 7) Star C25 8) Star C28 9) Jelcz 315 i 3W 317/021 10) Jelcz 316 11) Jelcz 317 12) ZIŁ 130 i 130G 13) ZIŁ 130Wl 14) ZIŁ MMZ 555 15) MAZ 500 i 503 16) IFA W50L i W50L/K 17) Skoda 706RT i 706RTS 3 4 10,0 11,0 11,5 12,5 6,5 13,0 13,5 13,0 S-21 M-20 21 i 2-t 1- 2 I I S-21 i M-20 S-474 5-530 S-530 S-47A S-47 S-474 5-530 SW-680 SW-680 SW-6BO 14,0 18,0 23,0 10,0 28,0 29,0 20,0 ' 24,0 31,5 35,0 32,0 29,0 26,0 31,0 40,0 40,0 43,0 36,0 28,0 24,0 27,0 --4 Autobusy: 1) San H100 Al 2) San H100 A 3) Jełcz 706 RTO (wszystkie modele) . 4) Jelcz AP-021 5) Jelez-Berliet PR-lOO 6) Autosan *) Dla samochodów sanitarnych norma podstawowa jest wyższa o 5% . •• ) Dla nadwozi obudowanych (furgon) norma podstawowa jest wyższa o 5%. 32,0 24,0 27,0 33,0 32,0 24,0 Monitor Polski Nr 30 Poz. 190 335 TABLICA 2 Nermy podstawowe zużycia paliw płynnych dla pojazdów samochodowych z silnikiem o zapłonie iskrowym, nie wymienionych w tahlicy l. Rodzaj pojazdu Norma w litrach na 100 km przebiegu 2 3 Samochody osobowe i pochodne, jeżeli dopuszczalny ciężar całkowity nie przekracza 2,5 t z silnikiem o pojemności skokowej :
6. l)do 0,7 I włącznie 2) powyżej 0,7 ł do 0,9 ł włącznie 3) powyżej 0,9 I do 1,3 ł wlącznie 4) powyżej 1,3 I do 1,8 I w łączn ie 5) powyżej 1,8 l do 2,1 I wlączn i e 6) powyżej 2,1 ł do 2,5 I , wlączDle 7) powyżej 2,5 I do 2,9 I włącznie 8) powyżej 2,9 ł do 3,4 I włącznie 9) powyżej 3,4 I do 4,0 I wlącznie 10) powyżej 4,0 I 7,0 9,0 10,0 11,0 12,0 13,0 14,0 16,0 18,0 22,0 Lp. l ----,--------------------------------------------------------------------------.------------2 3 4 Samochody ciężarowe i pochodne oraz ciągn i ki siodłowe z naczepą o dopuszczalnym ciężarze calkowitym:
7. l)powyżej 2,5 t do 3,5 t wlącznie z silnikiem o pojemności skokowej:
8. a)powyżej 1,0 I do 1,8 I wlącznie
9. b)powyżej 1,8 I do 2,5 I włącznie
10. c)powyżej 2,5 I do 3,0 I włącznie
11. d)powyżej 3,0 I 13,0 15,0 16.0 HI,O 2) powyżej 3,5 t do 5,5 t włąc:onie z siln ikiem' o pojemnoś ci skokowej :
12. a)do 2,5 I włącznie
13. b)powyżej 2,5 I 23,0 3) powyżej 5,5 t do 9,0 t
14. a)do 4,5 I włącznie
15. b)powyżej 4,5 I 26,0 32,0 włącznie 2U,O z silnikiem o pojemności skokowej: 4) powyżej 9,0 t do 11 t wlącznie z silnikiem o pojemno ści skokowej:
16. a)do 5 I włącznie
17. b)powyżej 5 I - 4U.0 5) powyżej 11 t 43 ,0 Antobusy' o dopuszczalnym ciężarze calkowitym: 1) do 3 t wlącznie 2) powyżej 3 t do 6 t włącznie 3) powyżej 6 t do 8 t włącznie 4) powyżej 8 t do 10 t włącznie 5) powyżej 10 t 20,U 2/.•. 0 34,0 H ,O 32.0 36.0 Motocykle (skutery):
18. l)z silnikiem dwusuwowym o pojemności skokowej:
19. a)do 100 cm" wł ącznie
20. b)powyżej 100 cm' do 200 cm' włącZIIie
21. c)powyżej 200 cm' do 250 cm' włącznie
22. d)po ' - y ' ej 250 cm' 2) z silnikiem cztcrosuwowym O pojemno ści skokowej :
23. a)do 250 cm' włą cznie
24. b)powyżej 250 cm' do 350 cm' włącznie
25. c)powyżej 350 cm' 2,5 3.0 3,5 4,5 -" 3.0 4,0 5.0 łv1onitor Polski Nr 30 Poz. 190 336 TABLICA 3 Normy podstawowe zużycia paliw płynnych dla pojazdów samochodowych z silnikiem o zaplonie samoczynnym, nie wymienionych w tablicy l. Lp. Rodzaj pojazdu Norma w litrach na 100 km przebiegu l 2 3 l Samochody osobowe i pochodne, jeżeli dopuszczalny ciężar całkowity nie przekracza 2,5 t, z silnikiem o pojemności skokowej:
26. l)do 1,3 L włącznie 2) powyżej 1,3 I 7,0 10,0 --2 Samochody ciężarowe i pochodne oraz cIągniki siodłowe z naczepą o dopuszczalnym ciężarze całkowitym:
27. l)do 2,5 t włącznie 2) powyżej 2,5 t do 4 t włączme 3) powyżej 4 t do 6 t włączllIe 4) powyżej 6 t do 8 t włącznie 5) powyżej 8 t do 10 t włącz"nie 6) powyżej 10 t do 12 t włącznie 7) powyżej 12 t do 15 t włącznie 8) powyzej 15t do 23 t włącznie 9) powyżej 23 t do 32 t włącznie 10) powyżej 32 t ." "~ norma zakładowa bez ograniczeń --3 --4 rolnicze używar.e w transporcie drogowym:
28. l)z silnikiem o mocy do 20 KM włącznie 2) z silnikiem o mocy powyżej 20 KM Ciągniki , 10,0 12,0 Ciągniki samochodowe (balastowe): 1) z silnikiem o mocy do 80 KM włącznie 2) z ~ilnikiem o mocy powyżej 80 KM do 125 KM włącznie 3) z silnikiem o mocy powyżej 125 KM 24,0 32,0 norma zakładowa bez ograniC'leli --S 10,0 12,0 15,0 18,0 21,0 24,0 27,0 30,0 35,0 Autobusy o dopuszczalnym ciężarze calkowitym:
29. l)do 3 t włącznie 2) powyżej 3 t do 6 t włącznie 3) powyżej 6 t do 9 t włąc'znie 4) powyżej 9 t do 12 t wh,czuie 5) powyżej 12 t do 16 t włącznie 6) powyżej 16 t n,o 15,0 19;0 23,0 26,0 32,0 Uwagi: \
30. l)do tablic 1,2 i 3:
31. a)przy jazdach w warunkach ruchu miejskiego normy są wyższe do 10%, a dla autobusów i samochodów samowyladowczych
32. b)jeżeli silnik pojazdu jest w okresie docierania
33. c)jeżeli ciągnik siodłowy jedzie bez naczepy 2) do tablic 2 i 3 - do !O%, norma jest wyższa o 5%, norma jest niższa o 30%: dla pojazdów posiadających napęd na tylną (tylne) i przednią oś - norma jest wyższa o 15%. Redakcja: Urząd Rady Ministrów - Biuro Prawne, Warszawa, Al. Ujazdowskie 1/3. Administracja: Administracja Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów, ul. Powsińska 69/71 UO-979 Warszawa (skrytka pocztowa 81). tel. 28-90-01 w. 608 i 42-14-78. Tłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zakładdch Graficznych "Tamka", Zakład nr 1. Warszawa, ul. Tamka 3. Zam. 1170. Cena 2,4.0 zł