Monitor Polski Nr 42 ,,§ -Poz. 241. ?41 i 743 3f.9 ----------------------------- --------------------~--------~ s•. l. Osobom, które od bywają zasadniczą , służbę stra Zdrowia i Op1eki Społecznej z d·nia 29 lutego 1968 r. w sprawie orzekan1a o czasowej niezdolności do pracy (Dz. U. 1968 r. Nr 7, poz. 42, z 1970 r. Nr 16, poz. 141, z 1971 r. Nr 21, poz. 200 i z '1983 r; Nr JS, poz. 77). § 5 2 • Nadzór zapobiegawczy i bif'żący nad warunkami higienicznosanitam ymi żywienia, zakwaterowania i pracy na rzecz ' obrony cywilnej osób ogbywających zasadniczą słuzhę w obronie cywilnej sprawują właściwe organy inspekcji sanitarnej na zasadach i. w trybie okre-ślo nych odrębnymi przepisami". § 2. Za~ządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. w obronie cywilnej, niezdolnym do zajęć z· powodu chor.oby ·wydaje się orzeczenie o czasowej niezdolności do zajęć z powodu choroby. niezdolności do zawydaJe się w formie zaświadczenia z podaniem nume r u statystycznego choroby i okresu niezdolności do zajęć oraz ewentualnie innych wskazań lekarskich. Treść orzeczenia wpisuje się do dokumentacji lekarskiej. 2. Orzeczenie .o czasowej jęć 3. Do wydawania orzeczeń o czasowej niestosuje się odpowiednio p1zepisy § 8-13 i 20 rozporządzenia Minizdolnnści~.do zajęć Minister Zdrowia · i Opieki Społecznej: T. Szelachowski 242 ZARZĄDZENIE MINISTRA KOMUNIKACJI z dnia 8 grudnia 1983 r. w sprawie opłat za sprawdzenie kwalifikacji osób. ubiegających się o uprawnienia do nauczania w szkoleńfu kursowym bądź egzaminowania kandydatów na kierowców i kierowców pojazdów silnikowych oraz w sprawie wynagrodzenia członków komisji egzaminacyjnych . . Na podstawie art. 79 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia l lutego 1983 r. -:: Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 6, poz . . 35) zarządza się, co następuje: Za sprawdzenie kwalifikacji osoby ubiega~ o uprawnienie do nauczania w szkoleniu kursowym bądź do egzaminowania kandydatów na kierowców i kierowców p()jazdów silnikowych pobie;a się opłatę , egzaminacyjną w wysokości' 300 zł. § J. . L jącej się 2. Od opłaty ustalDnej w ust. l są zwolnie.ni pracownicy urzędów organów administracji państwowej, których _ funkcje są związane z nadzorem nad szkoleniem kurso~. wym lub egzam.inowarfiem kandydatów na. kierowców kierowców pojazdów silnikowych. § 3. 1. Za sprawdzenie. kwalifikacji osoby ubiegają cej się o uprawnienie do nauczania w szkoleniu kursowym albo do egzaminowania kandydatów na kierowcow i kierov:ców przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej i jej członkom przysługuje wynagrodzenie w wysokości po 50 zł. 2. Wynagrodzenie określone w YSt. l ;.tosuje się do egzaminów przeprowadzanych poza godzinami słuzbowymt. § 4. ' Wydatki na wypłatę wynagrodzenia określonego w §··3 oraz inne wydatki związanecz działalnością komisji egzaminacyjnej pokrywa jednostka budżetowa; przy której działa komisJa egzaminacyjna, w trybie przewidzianym w art. 71 ustawy z dnia 25 listopada 1970 r. Prawo budzetowe (Dz; U. Nr 29, poz .. 244). § 2. Opłaty, o \{tórych mowa w § 1, zalicza się na dochody jedno~tki 'budzetowej, przy'której działa komisja egzaminacyjna, § S. Zarządzenie wchodzi z dniem l stycznia 1984 r. Minister Komunikacji: J. Kamiński 243 ZARZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI MATERIAŁOWEJ z dnia: 14 grudnia 1983 r. w snrawie zasad opracowywania stosowania norm -ubytków naturalnych oraz stałego doskonalenia metoi!ykl ustalania wysokości ubytków . w gospodarce mag'!zynowej i transporcie. N et podstawie art. 3 ust. 2 dekretu z dnia 29 paździer nika 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obr:otu towarowego .i zaopatrzenia (Dz. U; z 1952 r. Nr. 44, poz. 301, :z 1956 r. Nr '54, poz'; · 244 i z 1971 r. Nr- 12, poz. 115) ·oraz § 11 i § ' 12 ust. ·'2 zarządzeni a nr 27 Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 .sierpnia 1983 r. w. sprawie zasad. i try8u oraz organów właściwych do ustalania norm ubytków naturalnych (Monitor Polski Nr 30, poz. 161) zarzą dza się, co następuje: , l § 1. Ustala się zasady · opracowywania i stosowania norm ubytków naturalnych, zwane dalej "zasadami", stanowiące załącznik do zarządzenia. § 2. l. Powierza się Instytutowi Gospodarki Maga~ zynowej w Poznaniu prowadzenie. całokształtu badań zwią zanych ze stałym dosk'onaleniem metoayki oraz trybu ustalania i . stosowania· norm uhytków naturalnych. 2-. W zakresie, o którym mowa W ust. 11 Instytut Monitor Polski Nr 42 ;..._- 390 .- ' . Gospodąrki Magazynowej współpracuje z właściwymi resortowymi jednostkami badawczymi ' oraz opiniuje propozycja jednostek badawczych lub gospodarczych doty" czące zmian w -metodyce i zakresie prac ustalonych zasadami. Opinie i propozycje_ zmian przedstawia - Instytut Gospodarki Magazynowej do 71atwierdzenia Ministrowi Gospodarki Materiałowej. · Poż., 243 Traci moc zarządzenie nr 40 Przewodniczącego Rady .Gospodarki Materiałowej z dnia 25 czerwca 1975 r. w sprawię ramowych zasad opracowy• wania i stosowania .norm ubytków naturalnych. '§ 3. Państwowej § 4. Żarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Minister Gospodarki Materiałowej: J. Woźniak Załącznik do 7arządzenia Ministr4 dnia Materiai.,wej z 14 grudnia 1983 r. (poz. 243) Go-spodarki ZASADY OPRACOWYWANIA I STOSOWANIA NORM UBYTKOW NATURALNYCH Zaśady I. opracowywania norm ubytków naturah;~ych 1. Norma ubytku naturalnego określa maksymalnie dopuszczalny ubytek masy lub wymfar·u artykułu wyrażo ny w stosunku procentowym, powstający w określonych warunkach i określonym czasie; przez artykuły należy rozumieć surowce, materiały, wyroby itp. 2. Krajowe normy- ubytków naturalnych ustala się; dla_ przeciętnych warunków- magazynowania oraz trans~ portu. 3. Normy ubytków naturalnych powinny być zróżni~ cowane odpowiednio do rodzaju i stanu technicznego pomieszczeń magazynowych, do rodzaju środków transportowych oraz sposobu przechowywania i przewozu artykułów. Normy ubytków naturalnych powinny być. zróżnicowane w zależności od:
- l)czasu i warunków przechowywania (magazynowania) lub za-kresu właściwych i niezbędnych czynności manipulacyjnych, · -2) czasu trwania lub odległości przewozu, rodzaju środ ka transportu, ilości przeładunków w transporcie·~ a w transporcie samochodowym również od warunków drogowych, 3) 4) 5) 6) pory roku, wpływu warunków klimatycznych, rodza-ju opakowania, proc~ntu zawartości wody w . artykule, innych czynników obiektywnych mających wpływ na : kształtowanie się ~bytków. · 2} przez okres zimowy 3} przez porę wiosenną 4) przez porę letnią 5) przez · porę jesienną 6) przez porę zimową - rozumie się okres .od' dnia l listopada do dnia 31 marca, rozumie się okres od dnia l kwietnia do dnia 30 czerwca,rozumie się ok_res od dnia l lipca do dnia 30 września, rozumie się okres od dnia \....-- października do dnia 31 grudnia, . rozumie się okres od dnia l stycznia do dnia 31 miuca. 6. Normę ubytku naturalnego ustala waniem jednej z następujących metod: się z zastoso~ l} statystycznej, polegającej na gromadzeniu danych . dotyczących . kształtowania się niedoborów matęria lowych i ubytków naturalnych oraz wyprowadzaniu wniosku, na podśtawie analizy powyższych danych, co do wysokości normy ubytku naturalnego, 2) doświadczalnej, polegające} na tym, że na podstawie przeprowadZGnych badań i pomiarów w rzeczywistych warunkach magazynowania lub · transportu . oraz na podstawie szczegółowej analizy powyższych da- . nych wyprowadza się wnioski co do wysokości normy ubytku naturalnego. 3) porównawczo-analitycznej, polegającej na tym, że ustalenie wysokości normy · ubytku wyprowadza się~ na podstawie sprawdzenia i porównania danych statystycznych, danych z przeprowadzonych badan w. rzeczywistych warunkach obrotu magazynowo-transportowego z danymi z. przeprowadzonych badań laboratoryjnych oraz: z danymi z-· literatury i normami ubytków naturalnych artykułów o zbliżonych właści 4. N_ormy ubytków naturalnych dla danego artyJwłu (grupy artykułów) należy ustalić-'na okreslane jednostki czasu, np. dzień, tydzień., miesiąc, kwartał, rok, okres letni! okres zimowy, zależności od przeciętnie stosowa- · wościach. nego okresu przechowywania i wielkości ubytku natura!- ' Zaleca się opracowywanie norm ubytków naturalnych nego charakterystycznego dla danego artykułu (intensywwedlug metody porównawczo-analitycznej, gdyż metoda ność j~go powstawania) w określonym ~zasie. ta pozwala ustalić najbardziej prawidłową normę ubytku. 5. Jeżeli wielkość ubytków naturalnych u'zależniona 7. Badania· ·ubytku naturalnego w czasie magazyno• jest od warunków atmosferycznych, normy ubytków nawania, potrzebne cio usta)ania normy tego ubytku, przele:ż.y ustałfć dla okresu letniego, okresu zimowego lub pro~adza się· w następujący sposób: pory roku. przy czym: l} przez okres letni rozumie się okres od dnia • l} _· wykonuje się pomiary i doświadczenia podczas nąr malnej pracy w magazynie, z lym że :-,rlana partia l kwietnia do dnia 31 paź . artykułu powinna być zabezpieczona . przed i powstadziernika, w Monitor Polsld Nr 42 - Poz. 243 , 391 · - ~~~~~~~~----------------------~~--~------------------------------ waniern innych strat nie spowodowanych ubytkami naturalnymi. 2) przeprowadza się w odniesieniu do bada~ia w różnych porach roku artykułów, które wykazują różne ubytków naturalnych w zależności od- pory roku (wpływ warunków klimatycznychJ np. temperatury, nasłonecznienia itp), kształtowanie się badania i pomiary wielkości powstałych ubytków w całej partii deistarczanego artykułu, a gdy' nie pozwalają na to warunki partii wydzielonej z partii dos ta wy; badania partii wydzielonej powinny być przeprowadzane z zachowaniem normalnych, prawidłowych warunków pracy, 3) przeprowadza się 4) dokladnie rejestruje . się masę lub wymiar artykułu -na początku i na końcu okresu badania; różnica między ilością przyjętą i wydaną -z magazynu stanowi ·ubytek powstały w czasie magazynowania; badaniem w czasie magazynowania obejmuje się: przyję~ cie, składowanie, konserwacj~, przemieszczenie wewnątrzmagazynowe, wydawanie itp., 5) dokonuje się rejestracji i opisu warunków magazynowania (między innymi rodzaju opakowań, sposobu składowania, czasu magazynowania, warunków mikroklimatycznych, np. temperatury, wilgotności itp,), 6) ustala się wielkość naturalnego ubytku na podstawie analizy ubytków stwierdżonych w wyniku prób i do~ świadczeń przeprowadzonych na badanych partiach artykułu oraz porównuje się tę wielkość z wielkością ubytkow, j~kie powstały w wyniku faktycznego obrotu magazynowego. gdzie: norma ubytku naturalnego w procentach, N stwierdzony niedobór z tytułu ul;>ytku naturalu nego w badanym okresie, z = pr:zeciętny zapas artykułu w badanym okresie, dla którego ustala się pormę, lub wielkość przewożonego ładunku, W= masa (wymiar pierwotny) partii badanego arty· kułu, · . ' niektó.rych artykułów/ płynnych przechowywanych w zbiornikach w kg lub dm 3 na l m 2 powierzchni parowania, 2) dla 3)- w stosunku do suchej masy artykułu, gdy jest to że wskutek wysychania wody i nie mogą jej z powrotem przy jąć, np. owoce, warzywa, mięso itp. Gdy w procesie przechowywania mamy do czynienia z nawi ·lżaniem i wysychaniem' artykułu w zależności od wilgotnośCi powietrza, wysychania nie można _ wliczyć do ubytku naturalnego, np. gdy chodzi o kawę, zboża, rośliny strączkowe. Należy w tym wypadku określić ilość. kilo~ramów suchej masy danego produktu i w stosunku do tej' wartości obliczać ubytki naturalne. W tym wypadku ubytek naturalny ·stanowi różnicę pomiędzy suche, masą· artykułu ~staloną na początk\1. i koncu badania wyrażoną ilorazem w stosunku do suchej masy po· czątkowej artykułu. Ubytki te ustala się stosująt następujące wzory: proces nieodwracalny, tzn. artykuły tracą pewną ilość S !3. Badania ubytku naturalnego w czasie transportu mp = Mp (100- Wp) 100 · należy przeprowadzić zg_odnie ze wskazaniami zawartymi w ust. 7, z odpowiednim uwzględnieniem rodzaju transportu, czasu trwania trąnsportu, użytego· środka transportowego, rodzaju warunków · drogowych, odległości itp. Różnicę masy 1\tb wymiaru artykułów, o których mowa w ust. 7 pkt 4. należy ustalić między ilością przyjętą na· środ.ek transportowr a dowiezioną do miejsca przeznaczenia, Badania _ubytku naturalnego w czasie prac zała występujących poza działal nością maga~ynową, takich jak: załadunek, przeładunek, wyładunek itp., przeprowadzić należy również zgodnie ze wskazaniami zawartymi w ust. 7, biorąc pod uwagę rodzaj urządzeń przeładunkowych, rodzaj opakowań, przemieszczanie artykułów bez opakowań, odległość posżcze gólńych operacji itp. Smk = Mk(I~_:- Wk) 100 Un = Smp-Smk 'Procent ubytku naturalnego 9. :..... U n x ~~ Un o.t ,oSmp dunkowo-przeładunkowych, 10.
- l)Normę ubytku· naturalnego ustala się: wyprowadzając stosunek procento'wy stwierdzonych ubytków naturalnych podczas badań i prób do: · sreclnich stanów maqazynowych partii poddanej badaniom (przeciętnego zapasu magazynoweqo, a w transp<;>rcie w przeliczeniu na jednostkę przewoŻDnego ładunku) w okresie: dia którego oblicza się normę, początkowej mąsy ~wymiaru) partii poddanej ba-' daniom. Normę ubytku naturalnego w czasie magazynowania !uh transportu oblicza się według następujących wzorów:. Uxluv UxlUU - N= W -lub N = - - - Z gdzie: Srp.p sucha masa początkowa w kg, Mp masa, początkowa w kg, Wp początkowa ilość Smk sucha masa końcowa w kg, Mk masa końcowa w kg, Wk końcowa ilość Un ubytek naturalny w kg suchej masy, UnOfo ubytek naturalny w wody w /o, 0 wody w %, 0 /o. U. Ustalenie norm ubytków naturalnych może być dokonywane w sposób określony w ust. 10 pkt l, 2 i 3. lub w inny sposób określony w szczegółowych zasadach resortowych lub branżowych. Problemy lub wątpliwości wynikłe przy ustai'aniu norm ubytków naturalnych można wyjaśnić . z Instytutem Gospodarki Magazynowej w Po-znaniu. o_n_i_to_r_P_o_.ls_k_i_N. . :. ,. r_--42:;.. . '· ----'------~---......,...--·~, }~3 _·...:: ___-:::-_;__:___________~___::P_:o=z. 243 ._M_-:- 12. W normach ubytków naturalnych w magazynowaniu nie ujmuje się ubytków powstałych po wydaniu artykuiów z magazynu do produkcji; ubytki te uważa się za straty produkcyjne, które uwzględnia\ się normach zużycia. ' w 13. Normę ubytku naturalnego należy zmiemc w razie ·żmiany warunków w magazynowaniu lub transporcie (np wskutek zmian w op~kowamach, wprowadzenia jednóstek ładunkowych, poprawy stanu magazynowania itp.). · 14. Opracowywi'inie i stosowanie limitów na pokrycie .niedoborów, o których mowa w § 6 ust. 2-'-4 zarządzenia nr 27 Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 sierpnia 1983 r. w sprawie zasad i trybu oraz organów właściwych do ustaLania norm ubytków naturalnych (Monitor Polski Nr 30, poz. 161), powinno )Jyć dokonywane na podstawie zasad. ustalanych przez właściwych· ministrów. II. Zasady stosowania norm Normy ubytków naturalnych należy stosować wydo . określonych artykułów· w · warunkach i jednostkach czasu, dla których dana norma została ustalona. 1. łącznie naieży dokonać poóiału poszczególne magazyny wania. ubytków naturalnych między 1 od okresu przechowy- . zależnie 4. Przy obliczaniu wysokości ubytku naturalnego w · granicach normy w magazynowaniu riie bierze się pod uwag ę artykLi!ów przesyłanych tranzytem oraz reeksp.ediowanych przez· mc~gazyn i będących w depozycie w oryginalnych opakowamach. · 5. Wysokość ubytku naturalnego w granicach normy oblicza się według wzoru: . ZxNxY U = -· · ·100 gdzie: U ubytek naturalny w granicach normy, Z średm dzienny stan magazynowy, N obowiązująca norma ubytku naturalnego w procentach, Y stosunek ·. okresu obrachunkowego do okresu, dJa1 którego ustalono normę ubytku. Przykład: Sredni dzienny stan magazynowy (Z) równa się 3.000 kg, norma ubytku naturalnego (N) wyno~i 0,2°/o w stosunku rocznym (360 dni), prty okresie . obrachunkowym, wynoszą- obowtązująca 2. Wysokoś~ ubytku naturalnego w granicach n'o rm . w . . oblicza się w sposób analogiczny do przyjętego przy cym 30 dni - Y stanowi - - ·· . 360 . u~talaniu normy. Jezeli norma ubytku naturalnego została Ubytek według obowią L. uJ4cej normy mo i.e wynie,ść ustalona w stosunku procentowym stwierdzonego podczas 30 J.UI!U x V,Z x 30 . ·badania ·i prób niedoboru artykułu do średniego dzienne- 3.000 kg-x 0,2 X - - :10() = - ---- = () , 5 ku. 360 100 >< 360 o go stanu mayazynow.ego tego artykułu, to ubytek w gra-_. n icach normy . oblicza się mnożąc wi ~ lkość normy przez 6. W ce.Ju ustalenia dopuszczalnego ubytku naturalśredni ch:ienhy stan magazynowy w okresie, dla którego nego w okresie obrachunkowym · obejmującym miesiące ustala się dozwolony ubytek. Średni dzienny stan magaokresu letni ego 1 zimowego należy stosować oddzielnie zynowy lprzeciętny żapas ar t ykułu) w okresie obrachunnormy ubytków dla każdego ok1esu i sumować otrzymane kowym oblicza się według ··następując e go wzoru: wielkosci ubytków niituralnych . .' 'l- 1 + Z2 +Z, ... +Za Z=--~ T , gdzie: Z = średni dzienny stan· magazynowy w okresie obrachunkowym, · · · Zt, Z2, Z3 ... Zn = przechowywana ilość artykułu w ·magazynie w poszczególnych dniach miesiąca w okresie obrachunkowym (stan dzienny) , ' . Przykład: Obliczyć wielkość ubytku naturalnego wyrobu podczas magazynowania w okresie od l sierpnia do 2ll lutego. Sredni dlienny stan magazynowy okresLt letniego (Z 1) wynosi 2.000 kg, obowiązująca norn •a ubytku naturalnego dla okresu letniego (NtJ wynosi 0,30fo, od 1 sterpnia do 31 paź Yo dziernika, tj. 3 miesiące (90 dni), Y, = - w stosun;;:u do . całego okresu letniego, tj. od (7 miesięcy = 210 dni). . 21(1 l kwietnia do 31 pażdzt.ernika Sredni dzienny stan magazynowy okresu zintowego (Z 2) wynosi 2.200 kg, obowią z uj ąc a norma ubytku naturalnego dla okresu zimowego (N 2) wynosi 0,2°/o, od 1. listopada do 28 lutego, 120 T - okres obrachunkowy w dniach. Jeżeli miesiąc jest okresef!l obrachunkowym; to ,.sta·n dzienny" oznacza stan danego arty'ku lu w każdym . dniu danego mie.siąca obrachunkowego (może być stan· średni · · każdego dnia lub stan na początku bądź La końcu każ degri dnia) .l tj. 4 miesiące .(120 dni), Y, = -~ w stosunku do całeao okresu . 150 .. zimowego, tj. od l · listopada do 31 tnarca !? mJe·;:ęcy = 150 dni). Ubytek nat uralny wynosi odpowiednio: dla oktesu letniego (UL): Dl·a ~twierdzenia śreclnie.go · stanu magaz ynowego w okresie obrachunkowym powinien być .brany pod uwagę · w zasadzie codzienny stan przechowywanego artykulu. W u-zasadnionych wypadkach można stosować odstę'pstwo od powy:iszej zasai"ly, obliczając np. średni zapas artykułu na ukreślnny dzień, dekarlę lub rriiesiac : 3 Pr:t.y JJu.emiesżczaniu artykułów z jeunego maga~ynu go du.HJi f- go w Lej samej jednostce. organizacyjnej 2.000 x 0,3 x90 Z x 1"1 x Y = 2,6 ~.g 100IOOx210 ·u L - - - - - ' dla okresu zin oo wego (Uz): Zx ,\ x Y 2.200x0,2xJ20 ' -· llz = -·-= · = :1.5 kg . ' .f>" 100 X ]50 ' Łączna wielko~ć ubytku naturalnego wynosi: u= U1. + Uz u = 2,6 + 3,5 = 6,1 kg. ;;.;..;; Monitor Polski Nr 42 f. Jeżeli norma .ubytku naturalnego została ustalona w stosunku procentowym stwierdzonego podczas badań i prób niedoboru danego artykułu do masy artykułu pod· danego badaniom i próbom w określonym czasie, wiel· kość dopuszczalnego ubytku oblicza , się mnożąc masę artykułu przechowywanego w okresie ... dla którego ustala się dopuszczalny ubytek, przez wielkość ustalonej normy ubytku. Wysokość oblicza się 393 Poz. 243 - 9. Wielkość ubytku nt1turalnego w granicach normy w czasie wydawania artykułu w ilościach mniejszych od ilości zawartej w opakown niu jed nostkowym oblicza się mnożąc ilość wydawanego artykulu przez wysokość ustalonej normy. Wielkość ubytku naturalnego oblicza się według wzo ru: ubytku naturalnego w granicach no rm y wzoru: U= według w granicach normy WnxN 100 gdzie: gdzie: U u b :, tek naturalny w granicach normy,. w ma "a przechowywanego artykułu w którego ustalono normę ubytku, N obowiązująca u ubytek n aturalny · w granicach normy, Wn ilość · artykułu w opilkowaniu; masa· netto, N obo'Yiązująca n orma ubytku n a tm al nego w pro- centach. okresie, dla n01ma ubytku naturalnego w procen- tach. Przykład: Ilość artykułu w opakowaniu, masa netto (Wn) wynosi 100 ~-g' obowiązująca norma ubytku naturalnego (N) wynosi 0,5%. Ubytek naturalny według obowiązującej normy może wynieść: Przykład: Masa przechowywanego w _ ciągu 48 godzin artykułu (W) r ówn a się 200 kg, obowiązująca norma ubytku naturalnego (N) wy nosi 3% po 48 godzinach przechowywania. · Ubytek naturalny według obowiązującej normy w okre sie 48 godzin m oż e wyni eść: • 200 X 3 U= - - = 6 kg IQO . 8. Wielkość ubytku naturalnego produktów. ciekłych w granisach norm pówstalego podczas ·przec]Jowywania w ibiornikach w .o kresie obrachunkowym ustala się dla każdego produktu, zbiornika i sposobu przechowywania według wzoru: . l O. W celu ustalenia wielkości ubytku naturalnego w transporcie - jeżeli norma została ustalona na jednostkę czasu należy przeprowadzić obliczenie według wzoru: ZxNxY U = -- ....·- ·100 w innych wypadkach według wzoru: WxN U = -- 100 U n = (P X N X T) X a J 100 X 0,5 100 100 kg X 0,5() 0' = -· - - - - = 0,5 kg gdzie: gdzie: Un wielkość- ubytku p powierzchnia zbiornika, ·n a której występuje parowanie, w m~. N ubytek naturalny produktu na skutek parowania cieczy z powierzchni m 2 w okresie miesiąca, 2 w kg/m , T czus przechowywania w miesiącach, współczynnik w kg, uzależniony od: stopnia zapełnienia zbiornika, p ~ ry - roku, ksztaltu zbiornika, lokalizacji zbiornika, blt ~ du Sumaryczną U ubytek naturalny w granicach normy, Z masa badanego artykułu, N norma_ ubytku naturalnego w procentach, Y stosunek okresu obrachunkowego do okresu, którego ustalono . normę ubytku, W masa (wymiar pierwotny) partii badanego artykułu. dl~ 11. W razre gdy norma jest ust!llona na okresy mieprzy obliczaniu ubytku naturalnego przypadają cego na okres 1 dnia stosuje się mnożnik 1/30. sięczne, 12. Przy ustalaniu ubytków naturalnych powstałych podczas magazynowania stosuje się sposoby obliczania pndane 'w ust. 5, 6, 7, 8 - i 9, a powstałych w transpor- · de - sposoby podane w ust. 5, 7 i 10. pomiaru. wielkość. ubytku naturalnego (VNs) oblicza : się przez zsum nwa nie ubytków· naturalnych powstałych dla tego samego produktu w poszcfególnych zbiornikach: 13. Niedozwolone jest: 1.) odpisywanie ubytków naturalnych przed faktem ich powstania orai bez uprzedniego komisyjnego i proto- kolarnego ich stwierdzenia, 2) odpisywanie ubytków naturalnych ubytki rzeczywiście stwierdzone. przekraczających Monitor Polski Nr · 42 -~-- · III. Poz. 24:! ----- -- · -- - - - - - - - - - ' - - - - Wźory projektów norm ubytków naturalnych Do projektu należy _dołączyć:
- l)dane statystyc;zne, wyniki badań, porównania międzynarodowe it-p., · · 2) uzasadnienie wysokości normy, 3) sposób stosowania normy, 4) powoływanie w normach ubytków obowiąiujących norm przedmiotowych (PN, BN),. 5) opinię głównych odbiorców, a gdy projekt dotyczy ubytków w transporcie :- przewoźnika i odbior~y. Proje~ty norm ubytków· naturalnych powinny być opracowcine według wzorów Kl'{U-ZNU i ·TNU lub KNU·ZNU-TNU (stanowiących załączniki nr L 2 i 3 do zasad), przy czym: projekty n01'm ubytków naturalnych powstających podczas ma~Jazynowania powinny być sporządzane według wzorów KNU-ZNU i KNU-ZNU-TNU, a projekty norm ubytków' powstających w tr.ansporcie weulug wzorów TNU i KNU-ZNU-TNU. Załączniki do zasad opracowywania stosowania norm ubytków naturalnych Załącwik nr ·1. 1 W zór (jednostka opracowująca K N 1) -Z N U projekt normy) PROJEKT NORMY UBYTKU NATURALNEGO A. Nazwu · artykułu B. Warunki magazynowania (tempe· ratura, wilgotnuść wiet•rza) Ubytki w Lp. Okreś lenie wzg,lęd11a lłla;1aZynowaniu w projektu 2. lato zima 3 4 l C. Opakowanie po· proe"lltlu' h l Czasowe jPdr111;;1·ki nieulf,~żnit~ oduie:o,i,~ nia . · od ptJI')' roku 1-----------------'-------- . (, ----~~------------~--~----------~-------------~------------~~----------------~1 \\')'fliki_ doświadc:t.eń w wurunkach magazynowych 2 \\' y u i ki h"d.;ń ·labomtoryjuych 3. S~;dnia tlanyeh statystycznych o nicdoborach ma-~ , _ _ _ _ _ _ _.;... -------- len,>Jowyl'b -~red~ych statystycznych o ubytkach nato-, . a •uych s !lanc z literatury 6 Dol ycheza" obo. wiązuj11Ca norma 7 Projekt normy --------· ~.;.-- - - - - - - - l------------- ------------ _ .................................................;...................................................... :..... dnia ............................_........ 19 ......... ~. r. (podpis i pi~czę.S) Objaśnienie do wzoru KNU-ZNU 1. Wzór wypełniają jednostki opracowujące projekt krajowej lub zakładowej normy ubytku naturalnego. 2. Miejsca w rubryce, w których zagadnienie danej rubryki nie występuje, należy pr..:ekreślić kreską poziomą (-), brak danych oznaczyć kropką (.). 3. Wielkość normy ubytku naturalnego związana jest ściśle z warunkami przechowywania uznanymi za przeciętne dla danej normy, wobec czego ważny jest prawidłowy npis' rubryki B (warunki magazynowani·a). -4. W rubryce C (opakowanie) należy puclać rodzaj opakowania, np worki papierowe, worki jutowe, · skrzynie, beczki dn::wniane, be<::zki żelalne, luzem itp. 5. Rubryki 3 .i 4 nie powinny być wypełnione ." w ratie gdy pura --roku nie wpływa na wielkość ubytku; w tym wypadku wypełniona Jest rubryka 5. · 6. W rubryce 6 należy wskazać okresloną jednu_-;tkę czasu, dla której ustala się normę, np ... 6 tygodni", 11 12 godzin~· itp. 7. Przy [Jrojektowaniu norm ubytków naturalny,ch, jeżeli jest niezbędne wyodrębnienie faq .. wydania", należy w·zór uzu· petnić dodatkowymi rubrykami obejmującymi .. wydanie", ?- :.1 względni~n iem .. lata", .. zimy" lub .. niezależnie od pory roku". · ' 8. Jeżeli specyfika artykułów wymaga ionycl:r dodatkowych. rubryk niż wynikające · z ust. 7, wzqr należy odpowiednio uzupełnić. · - Monitor Polskf Nr 42 Pnz. 143 395 - Załącznik nr 2 ________._____________________ __ _ .,. .(jednostka opracowująca Wzór TN U .; projekt normy) PROJEKT NORMY UBYTKU NATURALNEGO Nazwa artykułu .................................................................................................................. Określenie Lp. projektu normy oraz danych liczbowych z h·m ych źródeł l Transp.-.rt lub prace zaladllnkowo-przelad uuko we Uby tki w _ procentach w tran sporcie lub obejmuj ą ce załadunek . przeładun ek i ~> y ł ~ d.nwk Rodzaj op a kowania lato l i l l 2 3 ~ 2 Wyniki doświadczeń l l l ' l Wyniki badań Śre dnia danych statystycznych o ni edobo- rach materialowych --4 Średnia dan ych stat ysty cznych o ubytkach naturalnych 5 D,.tne z litemtury 7 Proj ekt normy --6 Dotych czas 4. 3 obowiązują ca l l ' l 'l norma l l zima 5 l niezależnie l l! oJrnes ieoia i 6 l 7 ll l l l- ll l l ,edtw,t ki od pory l'oku l l l d11ia ................................... 19 ......... _ r. (podpis i pied".ęć) n ależy wpisać' ubytki u za l eż nione od pory roku, a . gdy wysokość ubytku natural nego jest niez ależna od pory roku, należy wpisać ubyt e k w rubryce 6. Ob jaś nienie do wzoru TNU 4. W rubrykach 4 i 5 l. Wzór s łuży do opra cowywania proje któw norm ubytków naturalnych w transporcie. Wzór wyp e łniają jednostki opracowujące projekty norm ubytków. 5. 2. Transpo rt: samochodo wy, 3. Sposób wypełniania wzoru KNU-ZN U. kolejowy, rubryki 3 - za przqgowy, patrz specyfika artykułów wymaga dodatk owych rubryk, odpowiednio uzupełni ć , np. w r az ie konieczności wyodrębnienia- ubytków n atur alnych p o w > tających w jednej z faz proces u transportowego (pr zeł adu n k u, przewozu itp.) wzór wodny. objaśnienia Jeże li do należy Załącznik nr 3. Wzór KNU·ZNU-TNU P r ojekt normy ubvtkn naturalne~to - ....................................................................................................................................................................................................................................................................................... (nazwa artykułu) podczas przechowywania w magazynie lub w transporcie Mi~j sce powstawania nbytku naturalnego Opa kowanie Wysokość 0/ ubytku Jednostka odniesienia '0 2 3 4 . ... Przykład dotyczący wzoru KNU-ZNU-'fNU odnoszącego się do ustalania projektu rocznej normy ubytku dla określonego arly· 1 kulu. l. W cza,s ie przeprowad·z ania próh i - b adań obliczono, ie śiedni niedobór z tytułu ubytku naturalnego wynosi w okresie ..Jet mm 1.1°/o, a w okresie zimowyn,J 0,9u/o . · 2. W wynik u ostatniej inwentaryzac ji rocznej stw ie r tl'zono nied obór z tyt<.~łu ubytku naturalnego w wysokości 10Jo. 3. Niedobór tego samego urlykulu w okresie poprz edzającym przeprowadzenie badań i prób ' według danych k s ięgow ości materiałowej !dan e_ statystyc zne lat ubiegłych) wynosi 1,1°/o, 4. Obowiązującej nor my ubytku naturalnego nie ma. 5. Dane z literatury 1.2°/o. Projekt normy \)bytku naturalnego usłałono na podst a wie ana~ lizy dany c h wymi.e nionych w pkt 1-5: _ lato - L l ''In. zima - 0,9°/o.