Mo~łtor Polski Nr 8 Poz. 53 80 58 , OBWIESZCZENIE MINISTRA PRACY. PŁAC I SPRAW SOCJALNYCH z dnia 23 lutego 1~84 r. "W sprawie ogłoszenia jednolit~go tekstu uchwały nr 136 Rady l\1.inistrów z dnia 12.

ust.

1. zakład pracy wypłaca ekwiwalent pieniężny według zasad ustalonych dla odzieży robocze;' ~ Monitor PolskI Nr 8 Rozdział Odzleł 3 robocza l obuwie robocze. . §
3. Odzież robocza ohejmuje: ubrania, kombinezony, fa rtuchy, bluzy, koszule, bluzki, spodnie, sp6dnice, suknie. fartuchy przednie, fartuchy częściowe, bieliznę osobistą . czapki, ~zepki, furażerki, chustki i kaptury. Jest to odzież przeznaczona do użytku podczas wykonywania pracy. od,powiednio dostosowana do wykonywanych czynności i do wymagań higienicznych procesu produkcyjnego, 8 takze dla zachowania wymagań sanitarnych.
4. Odzież roboczą przydziela się pracownikom stale wykonującym prace, przy których występuje intensywne , brudzeni e. przykra weń bądz działają czynniki mechanici.~ . ne pow odujące pczetarcie, rozdarcie, przyspie.szone niszczenie . odzieży własnej pracown ika, a tak ż e ze względu na określone wymagania san itarne lub higieniczne; bieliznę osobistą oraz koszule przydziela si ę tylko wtedy, gdy są ni ez będn e do używania pod odzi eżą roboczą ze wzgl ędu 'na wy k on ywa ni e prac powodujących iJ)te nsywne brudzeni e i przykrą woń oraz ze wzglęElu nu uzasadnione wymag an ia san itarne (szpitale) . §
5. Obuwie robocze - obejmuje: trzewiki, półbuty, półsaperki, saperki, skutery, sandały, obuwie profilaktyczne, pantolety. Obuwie robocze przydziela się pracownikom stale zatrudnionym przy pracach, przy któr,ych wyst ę puje intensywne brudzenie lub przyspi eszone niszczenie obuwia ;_ ob uwie profilaktyczn e przydziela się przy pracach wykonywanych w pozycj i stojącej . §
7. Stosuje się następujące formy zaopatrywania pracowników w odzież i obuwie robocze: . 1) ' przy dżie lanie do stałego indywiduoln ego używąnia, 2) ' przydzielanie w ' sys temie rotacyjnym, polegającym na orga ni zowaniu przez zakład pracy prani a i konserw ac ji oraz stałej wymiany zabrudzonej lub usz ko, , dzonej odzieży roboczej., ,.
8. O wyborze wł aś ciwej fbrmy zaopatrywania pracow ników w odzież i obuwie robocze d ecydują ki erownicy zakł adów pracy w uzgodnieniu z zakł adowy mi organi zacjami związk owy mi.
9. Przepis ust. 1 pkt 2 nie dotyczy bi elizny osobiste j oraz obuwia. . , §
11. Odzież i obuwie robocze wyd an e do . stałego indywidu a lnego używ a nia, które po upływie okresu u ży­ waln05c i ustalonego w tabel ach norm ochron osobist ych oraz odzieży i obu wfa ' r'o boczego zachowały cechy użytko­ we, powinny byc przez pracowników nadal - używane zgodni e z pr zeznaczeniem, do cza su zużycia .
12. Pracownicy po raz pierwszy po dej mujący pracę zawod ową ndb yw ają uprawnienia do o dzieży i obuwia roboczego z dn iem przys tą pie n ia do pracy. Przydział nowej odzi eży i obu wia . roboczego następuje po uprzednim zwrocie przedmiotów zużytych. z t ym że oclzież i obuwie robocze zuży t e w stopniu um emo'Żli wiając y m ich dalsze stosow ani e w z ak ład z ie pr acy lub ' wykorzystanie do innych- odpowiednich ' celów m ogą byc - za zgodą kierownika ża kładu pr ac y - przekazywane ni eo dpł a tnie na własno ść pracownik ów.
13. B i eli~a osobista nie podlega ob-owiązkowi zwrotu;
14. Zakład pracy może przydzielic pracownik om uży­ waną odzi e ż , i ohllwie robocze. z wyjątkiem bielizny osobiste j.je?e !i prze dmioty' te są nadal przyda~ne, czyste i zdezyn fe kow a ne. w stopniu odpowiadającym wymagani om higi e '1 icznosa nitarny m. Używana odzież i obuwie robocze p 0 v,iimy byc wydawa ne przede wszystkim: 82 Poz. 56 l) pracownikom nowo przyjmowanym, ' sezonowym, pracownikom zatrudnionym przy pracach wykonywanych dorażnie, studehtom i uczniom, a także do prac powodujących intensywne brudzenie oraz 2) jako odzież i obuwie zastępcze na cza~ prania i re. peracji odzieży wydanej do stałego używania. §
16. Za używanie odzieży i obuwia roboczego, wydanego do, stałego indywidualnego używania, przeż okres dłuższy nit ustalony w tabeli norm', pracownikdwi wypłaca się ekwiwalent pieniężny za kazdy miesiąc przedłużonego czasu używania.
17. Podstawę do ustalenia wysoko ś ci ekwiwalentu pieniężnego, o którym' mowa w 1.
19. dla poszczególnych asortymentów odzieży i obuwia ustala Mini'ster Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w każdym roku na poastawie średnich cen podstawowych rodzajów odzieży, określo­ nych prze~ Ministra Gospodarki Materiałowej.
20. Wysokośc ekwiwalentu piemęznego ustala siE} proporcjonalnie do podstawy ustalonej w trybie okf'eślo­ nym w ust. 2 i czasu używania odzieży i obuwia ponad okres usta lony w tabeli norm. §
22. Kierownicy zakładów pracy w uzgodnieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi mogą ustalić stanowiska prac y lub rodzaje prac. przy których jest dopuszczalne używ a nie przez pracowników, za ich zgodą. określonych rodzajów własnej odzieży i obuwia roboczego zamiast odzieży i obLl~ia prz ewidzianych w tabeli norm. Używana przez pracowników własna odzież i obuwie robocze powinny odpowiadac wymaganiom bezpieczeństwa i higieny pracy.
23. W wypadkach,

ust. 1, zakł a d p racy wypłaca pracownikom ekwiwalent pi eni ę żny.

1. Ekwiwalent pi e niężny wypłaca si ę również pracownikom zatrudnionym na innych stanowiskach pracy niż wymienione w ust.
2. za ich zg pdą , jeż e li występu j e Okre ~ ow a trudność w pJzydzieleniu właściwej odzi eż y i obuwia róboczego. .
3. Ekwiw ale nt pieniężny, o którym mowa w ust. 2 i 3, prz y sługu je za m ie siąc lub kwartał w w ysokości ustalonej w trybie § 13 ust. 2 i
4. 5.. W wypadkach,

ust. 1 i 3, wypłaca się t ak że ekwiwalent pieniężny za pranie i naprawę odzieży roboczej .

1. Wypłata ekwiw alentu następuje po upływie kwartału lub miesiąca używania wł a snej odzieży i obuwia. §
2. W zakładach pr.acy, w których odzież robocza jest przydzielana systemem rotacyjnym, nie stosuje si~ ekwiwal entu za przedłuż eni e okresu używ a lności odzieży. . Normy wyposażenia Rozd z iał 4 w ochrony osobiste, odzież roboczą i obuwie robocze. § 1.6.
3. Ochrony osobiste, odzież i obuwie robocze, okresy ich u ż ywalności oraz wskazania dotyczące najbardzi e j właściwych wzorów są ustal ane w ·normie wyposażenia na określone stan owisko lub rodzaj pracy. Okresy używaln oś ci ochron osobistych, z wyjątkiem odzieży, o której mowa w §' 8, są ustalane w celu określenia potrzeb ilośc iowy.ch i asortymentowych zakładów pracy. OchroI)Y te powinny być używ an e do czasu zachowania ich G:ech ochronnych. 2 . • Podstawą do ustalenia normy wymienionej w ust. l powinny być: Monitor Polskl Nr 8 ----------------~------- Poz. 83 1) ocena warunków pracy, ze szczególnym uwzględnie­ niem ich wpływu na zdrowie pracownika, oraz stopień zużycia odzieży, , a także . 2) wskaźniki użytkowe wyrobów i zastosowanych materiałów, określone w . ~atalogach i instrukcjach producentów, . 3, Normy wyposażenia w ochrony osobiste, odzież i bbuwie robocze mogą zawierać tylk o ni ezbędnie potrzebne w procesie pracy asortymenty wynikające z wymagań bezpieczeńst wa i higien y danych stanowi sk pracy oraz powinny obejmować, l) przedmioty ochron os;ti ist ych , zawalte w katalogu' , opraCowanym przez Centralny In sty tut Ochrony PraCy oraz innych kata'l ogach tych ochron, 2) przedmi oty odzieży roboczej i ob uwia roboczego, ujęte w katal ogach odzi eży roboczej oraz obuwia roboczego i pr ofilak t ycznego. a ta. kże w aktualnych inform acjach uprawnionych ' producentów tych w y robów, 3) inne rodzaje odzieży i obuwia ' według wzorów za.twierdzonych przez Centra lny Instytut Ochrony Pracy. 4, N ormy wyposażenia w od zi eż ochronną ocieploną p rzeciwdeszczową, ochronne obuwie ocieplone i gumowe , dla stanowisk. na których praca wykonywana na otwartej przestrzeni lub w pomieszczeniach nie ogrzewanych nie... ma ch arak teru stałego, powinny być usta10ne . z odpowiednio dłuższym okresem używalności, pr o porcjonalnym do czasu wykonywanej pracy.
4. Normy wyposażenia nie mogą ob'ejmow ać kożu­ chów i kurtek ocieplanych futrem naturalnym. W wyjątko- , wo uzasadnionych wypadkach właściwy minister (kierownik urzędu centralnego) może wyrazić zgodę na używa­ nie kożuchów, jeżeli ze wzgl ędu na bezpieczeństwo pracy wprowadzenie innych rodzajów ochronnej odzieży ocieplonej nie jest - wskazane '
5. Normy w ypo s aże nia w odzież i obuwie robocze mogą być ustalane dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach ' robotnlczych oraz na innych stanowiskach, na których praca jest stale wykonywana w warunkach narażenia własnet odzieży i obuwia na intensywne niszczenie i brudzenie oraz ze względu na określone wymagania sanitarne i higieniczne ' (np. dla pracowników dozom technicznego, lekarzy , piel ę gniarek, laborantek , magazynierów, sprzedawców). . " ,
6. Odzież i obuwie ochronne i robocze nie mogą być przydzielane z"atrudnionym przy pracy biurowej oraz z uwagi na dojazd pracowników delegowanych do mi ej sc wykonywanych czynności ' służbowych.
7. W razie równoczesnego przydzieleni a kiJku rodzajów obuwia (np. trzewiki p r zemysłowe , buty gumowe, buty filcowe) należy przestrzegać właściwego ustalania okresów używalności tych przedmiotów; okresy te .powinny być oc!powiednio dłuższe niż . w wypadku wydawania jednego rodzaju obuwia. §
8. l. Przepisy,

§ 6

, 9, '10 i 16, stanowią podstaw ę do opracowania w okresie do dn ia 30 czerwca 1984 r.: l) .resortowych tabel norm pr ,?ydziału ochron osobistych, odzieży i obuwia roboczego, ustalanych przez naczelne i centralne organy administracji pa rs twowej właściwe dla określonej działalności jednostek i zakładów budżetowych podl eg łych naczelnym. centralnym i terenowym organom ' administracji państwowej, 2) zakładowych tabel norm przydzi a łu ochron osobistych, odzieży i obuwia rohoczego dla zakładów pracy, ustalanych przez kierowni ków tych zakładów, z wyłącze­ . niem jednostek i zaklilrlów budżetowych, w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi. 88 ------------------------------------~

1. Naczelne i centralne organy administracji państwo­ w ej będące organami założycielskimi przedsiębiorstw pań­ stwowyc h mogą wyd awać dla nadzorowanych przedsię­ biorstw wytyczne do opracowania zakładowych tabel no rm przydziału ochron c sobistych, odzieży i obuwia roboczego oraz usta lić dla zak ł ad ów pracy tej samej branży lub o podobnym profilu produkcyjnym i warunkach pracy jednolite tabele norm przydziału ochron osobistych, odzi eży i obuwia roboczego.
2. Terenowe- organ y administracji państwowej mogą zastosować wytyczne lub tabele ,

ust. 2, odpo~iednio do zakładów pracy, dla których są organami zaiożycielskimi. 18, l. Okres używalności odzieży i obuwia roboczego ustala się w miesiącach kalendarzowych, a odzieży i obuwia ocieplonego wydawanych na sezon zimowy li czbą okresów zimowych lub w razie ciągłego używa­ nia ~ w miesiącach kalendarzowych . Okres u ży walności poszczegól n ych przedmiotów odz i eży i obuwid liczy się od dnia ich wydania pHlcownikowi. .

1. Przy ustalaniu rzeczywistego czaSu używania odzieży I obuwia uwzględnia się czas przepracowany. wraz z url opem wypoczynkowym, z wyłączeniem innych okresów n ieobe cn ości pracown ika w pracy trwających jednorazowo ponad jeden miesiąc .
2. Pracownikom zatrudnionym w niepełnym wymiarze czasu pracy pr zed łuża się okresy używalności przydzielonych przedmiotów proporcjonalni e do czas"u pracy.
3. Przy ustalaniu przez zakłady pracy okresu uży­ walności używanej odzieży i obuwia roboczego należy uwzględnić stopień rzeczywistego ich zużycia.
4. W zakład a ch pracy, w których odzież - robocza jest przydzielana systemem rotacyjnym, okresy. jej używal­ ności ustala si ę tylko w celu określenia pl anowanego zapotrze!: . wania. * RozdZIał Konserwacja S zwrot używanych · ochron. odzieży j ' obuwia roboczego. osobistych, §
6. Do obowiązków pracownika należy utrzymy· , w anie w nale ży tym stanie przydzielonych mu ochron osobistych,. odzieży i obuwia roboczego . .
7. Konserwacja przedmiotów wymienionych w ust. t, Ich odkażanie, naprawa oraz pranie odzieży ochronnej i roboczej, a t akże naprawa obuwia należą do obowiązków , zakładu pracy.
8. Jeżeli zakład pracy ni e ma możliwości prania i naprawy odzie ź y . roboczej wydanej do stałego indywidualnego używania, za zgodą prącownika wypłaca mu ekwiwalent pieni ę żny w wys o kości ,i na zasadach ustalonych yv odrębnym trybie. .
9. Jeże li w ciągu mi esiąca kalendarzowego pracownik, ni ezależn ie od przyczyny (np. udop, zwolnienie lekarskie! ćwiczenia wojskowe), nie przepracowa ł ani jednego dnia. ekwiwalent za pr'a nie odzi.eży nie przysługuje.
10. Nie mo ż na zlet:' ać pracownikom do prania lub na· prawy we własnym zakresie: l) odzieży ochronnej i dyżurnej odzieży roboczej, 2) odzież y roboczej sk ażonej bakteriologicznie lub su bstancjdmi szkodliwymi dla zdrowia ani odzieży 'o dużym stopniu zabrud zenia substancjami trudnymi do prania, a zwłaszcza odzie ży u żywanej przez smarowników, kanałowych, m alarzy , 3) obuwia ochronnego i roboczego. / Monitor Polski Nr 8 ;,..L; 84 Poi. 58 - ~~~~~--------~--------------------------------~----------------------------------~. §
12. ,Jeżeli pracownik nie zwróci! przydzielonych mu przez zakład pracy ochron osobistych. odzieży i obuwia roboczego. których okres używalności uplynął. jest on obowiązany do uiszczenia należności: . 1) za przedmioty kupowane przez jednostki skupu surowców wtórnych - w wysokości obliczonej według obowiązujących ' cen skupu surowców wtórnych. 2) za inne przedmioty '- w wysokoŚci l,lstalonej . szacunkowo przez zakładową komisję. w której skład powinien wchodzić przedstuwiciel zakładowej organizacji związk o wej.
13. Prze,pis liSt. 1 nie ma zastosowa nia do wypadków,

§ 12ust.

2 i 3. 3. W razie utr a ty. zniszczenia lub przedwczesnego zuż ycia ochron osobistych oraz odzieży I obuwia roboczeg o zakład pracy - po sporządzeniu protokołu konieczności Jest obc}\'lllązany wydać pracownikowi niezwłocz· nie inne ochron y osobiste . od z ież i obuwi e robocze przewidziane w tabelach norm. Jeżeli utrata, zniszczenie lub przedwczesne zm yci e tych pr z('dmiotów nastąpiło z winy pra cownik a , jest on obowii:jziln y uiścić kwotę równą nie ~ zam ortyz(lwan e j czqści wartości utraconych lub zniszczon ych ochron osobistych, odzi ezy i obuwia roboczego. Kwotę tę Zdkłi:ld pracy może obniżyć. jeżeli uzasaclniajl\ to okolic z ności zniszczeni a . § 21. 1. W razie r c związania stosunku pracy pracow nik jest obowii:jzan y zwrócić -zclkladowi pracy ochrony osobisie, odzież i obuwie rob ocze, z wyjątkiem bielizny osohistej . 2. Pr'acownik może przejąć na własność odzież robo. czą oraz obuwie robocze i ochronne (z wyjątkiem odzieży ł obuwia skażonego bakteriologicznie lub substancjami szkodliwymi) za zwrotem wartości ustalonej w sposób okr eślony w § 20 ust. 3. Wartość tę zakład pracy może obni żyć, jeżeli uzasadnia to rzeczywisty stopień zużycia rzeczy. , 3. Odzież i obuwie !'obocze nie podlega . zwrotowi w razie:

1. l)' przejścia pra·cownika na emeryturę lub ren t ę, 2) śmierci pracownika, 3) używania tych 'p rzedmiotów przed rozwiązaniem stosunku pracy przez okres przekraczający 750/0 okresu używalności określonego w tabeli norm. § 22. Całkowicie zużytą odzież roboczą, nie nada j ącą się do wykorzystania i nie przekazaną na wlasność pra· cownika. oraz zużytą odzi e ż ochronną zakład pracy sprze daje właściwym jednostkom skupującym surowce wtórne, a jeśli tą jest niemożliwe lub nieuzasadni one niszczy. spo rządzając od powiedni ' protokół. R o zdział Obowiązki kierowników 6 zakładów pra cy. § 23. 1. Kierownicy z a kładów pracy si:j obowiąz a ni:
2. l)przydzielać praco'wni ko m zalr~dnionym na ' ok r eślo­ nych sta nowi sk ach pr dc y ochrony osobiste oraz odzież i ohuwie robocze zgodni e z obowiązującą tabelą norm, 'a ' ella nowo powstilłych sta nowisk pracy nie objętych ' tabelą norm ochrony osobiste oraz odzież i obuwie robocze przewidziane dla podobnych stanowisk pracy. w zakresie niezbędnym ze względu na bezpieczeństwo i hig ienę ~ pracy, 2) przyd z ielać pracownikom dodatkowe ochrony osobiste w . razie zmian w procesie techniczno -produkcyjn1{Dl lub w organizacji danego stanowiska pracy oraz w innych wypadkach" w . których dodatkowe .o chrony osobiste są nieżbęane ze względu na bezpieczeństwo i higi~nę pracy, 3) wstrzymywać w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową, całkowicie lub CZęSCIOWO, wydawani-e ochron osobistych oraz odzieży i obuwia roboczego w razie wprowadzenia zmian w procesie techniczn o-p rodqkcyjnym lub w organizacji danego stanowiska pracy, eliminujący ch uprzednie zagrożenia, 4) zapewnić odpowi edni e zaopatrzenie zakładu pracy w ochrony osobiste, odZ"ież i . obuwie robocze oraz ich przechowywanie, odkażanie i konserwację, 5) prowadzić analizę przydatności i funkcjonalności wzorów ochron osobistych, odzieży. i obuwia roboczego na poszczególnych stanowiskach pracy oraz zapewnić ich najwłaściwszy . dobór, 6) przestrzegać i kontrolować stan oraz estetykę odzieży i obuwia, a także stan ochron osobistych znajdują- ' ,cych się w używaniu pracowników, 7) przeCiwdziałać gromadzeniu się . ni euzasaelnionych zapasów ochron osobistych oraz odzieży i obuwia roboczego. 2. Kierownicy zakładów pracy,

- § 17 ust. 2,- oraz jednostek i zakładów budżetowych zgła­ szają naczelnym i centralnym organom administracji paił_ stwowej wnioski w zakresie zmian do tabel norm przydziału ochron osobistych, odzieży i obuwia roboczego, ustalonych przez te organy. R ozdZIał Przepisy przejściowe 7 koń cowe . § 24. Resortówe, branżowe i zakładowe tabele norm ochron osobistych" odzieży i obuwia roboczego zachowują moc do cz asu wydania nowych tabel norm,

§ 17. • § 25.

Normy ochron osobistych. odzieży i obuwia roboczego pracowników ministerstw (urzędów centralnych) oraz pracowników urzędów terenowych organów administracji państwowej ustalają odrębne przepisy. §

1. 'Zaleca się centralnym związkom , spółdzielczym oraz organizacjom społecznym stosowanie zasad ustalonych w uchwale. . §
2. Traci moc uchwała nr 9 Rady' Ministrów z dnia 7 stycznia 1972 r. w sprawie produkcji, poprawy jako~ci i zaopatrzeni a w odzież ochronną, roboczą i sprzęt ochrony osohi s tej oraz w sprawie zasad. gospodarowania tą odzieżą (Monitor Polski z 1972 r. Nr 7, poz. 44, z 1973 r. Nr 36, poz. 219, z 1974 r. Nr 3, poz. 15 i z 1979 r. Nr 21, poz , 120). Re dakcja: Urząd Rady Ministrów ~ Biuro Prawne. Warszawa, Al. Ujazdowskie . 1/
3. Administracja: Administracja Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów, ul. Powsinska 691'11, 00-919 Warszawa (skfytka pocztowa 81) .. tel. 28-90-01 w. 608 I 42-14-78 f1oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zakładach Graficznych "Tamka", Zakład nr t Warsl.awa . ul. Tamka
4. Zam. Ol78J 300-
5. Ce'n a 16,00 zł