Uchwała pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie wytycznych dotyczących wykładni art. 45 Kodeksu pracy i praktyki sądowej stosowania tego przepisu w zakresie zasadności…

= 251 = M nnltor Polski Nr ?4 Poz. 191 f 192 191 ZAHZĄDZENIE PRZEWODNICZĄCEGO GtOWNFGO KOMITETU KULTURY F.IZYCZNEJ l SPO ił 1U z dnia3! lipca 1'985 r. w sprawie zasad I trybu pnyznawanla nagród . dla d.1Ja laczy kultury 1I1ycznel.

Na podsta wie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 lipca 1984 l. o kulturze fizycznej {Dz. U. ' Nr 3~, poz. 181) zarzą­ dza się, co , następuje: ł być l. Nagrody dla działaczy kultury fizycznej mogą rzeczowe. i finansowe.

J 2. Nagrody dla działaczy kultury być fizycżnej mogą przyznawane przez: zarządu stowa rzyszenia kultur y fizycznej lub związku · kultury fizy cznej innego niż wytnienion y w ust. 1.

§ 5Nagrody mogą być przyz nawane dzi a łaczom

kultury fizycznej za szczególnie aktywną I wy różniającą Kultury Fi- , ' się działalność na rzecz r07.woju kultury fizycznej i, spor tu.

Przewod niczącego Glównego Komitetu zycznej' i Sportu,

§ 61. Nagr.oda finan so wa lub rzeczowa ' przyzna2) terenowe organ y administ racji państwowej o właści­

wana przez Przewodniczącego . GłÓwn ego Komitetu Kuituwości szczególnej do spraw kultury fizycznej, sportu ry Fizycznej i Sportu nie może przekroczyć kwot y lub i turystyki stopnia wOjewódzkiego. • wartości 30000 zl .

§ 8Traci moc zarządzenie nr '1 Przewodniczącego

zasi ę gu działania. ' , Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Sportu z dnia 2. Terenowe organ y administracji ' pa6,stwowej o "W ła­ 3 maja 1983 r. w spra wie nagród za osiągnięcia w rozwościwóści szczególnej · do spraw kultury fizycznej, sportu ju kultury fizycznej (Dz. Urz. GKKFiS Nr 3, poz. 3). i turystyki stopnia wojewódzkiego mogą przyznawać na§ 9. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłogrody z własnej inicjatywy alho na wniosek: szenia. l} teren owego organu administracji państwowej o wła­ ściwości szczególnej do spraw kultury fizycznej, spor- ,/ Przewodniczący Głównego Komitetu Kultury Fizycznej tu i turystyki stopnia podstawowego, . i Sportu: M. Renks

192 'UCHWAŁA PEŁNEGO ~KŁADUIZBY PRACY I UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH SĄDU NAJWYŻSZEGO , \ z dnia 27 czer\\;ca 1985 r.

W lIprawie wytycznych dotyczących wykladnl art. 45 Kodeksu pracy w Sąd Najwyższy przewodniczący: praktyki sądowej stosowania tego przepisu zakresie zasadności ' wypowiedzenia umowy o .pracę zawartej na czas n lEi określony. , w składzie nast ę pując y m:

Prezes Sądu N a jwyższego T. Szymanek, sędziowie Sądu Najwyższego: B. Błachowska, A. FiIcek (sprawozdawca), A.. Grymaszewsk i. E. Jachczyk, W. Myga, J. Myślicki. M. Rafacz-Krzyżanowska. Z. Stypułkowska, A . ,Szczurzewski, S. Szymańska, J. Wasilewski (współsprawozdawca), ' . protokol ant: E. Skoczela s, z udziałem podsekretarza stanu w Ministerstwie Spra,

Przepis art. 7 ' k.p. zóbowiązuje do takiej ' wykładni pra wa pracy, która pozos taje w zgodzie z zasad ami i celami ustroju Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Wskazania wl'lnikaj ąc e z tego przepisu mają zas tosowanie zw.ł as zc za w sytuacji. gdy konkI.e tny przepis p rawa pracy w swe j tre ś ci zawiera zwroty . o charakterze klauzul Ige_ I n erdłnyc h wymagających wykładni przy zastosowaniu do III konkretnego stanu fakt );cznego. Tak,im przepisem jest art. 45 k.p. dot y cząc"y wypowiedzenia przez zakład pracy Okoliczności przemawiające za ochroną praćownłka urnowy o pr acę zawartej na czas nie ·określony.Użyte przl)d wypowiedzeniem uwzględnia się w stosunku do w tym prze'p isie okr eś l e nie "nieuzasadnioue wypowiedz~~ 'p racowników sumiennie I starannie wykonujących . obo.nie um owy o pracę" jest' klauzulą generp ln ą , która podwiązki pracownic7e I przestrzegających dyscypliny · pr~cy. lega . wykli-ldni uwzględniającej także zachodzące zmiany Rzetel na i uczciwa . praca jest podstawowym obowiąz­ społ e c z no-gosp odarcze. Stwie rdzenie to ma znaczenie dla kiem pracowniczym wskazanym wart. 12 k.p. i podkre'prawidł owego stos'-'wan i(l art. 45, k.p. w okresie k sz tałto­ \;Vane i IN ostatnit tl lat:lch slrategii gospodarcze j. 'vV. ślonym w preambule. szcz egó lności usam odzielnieni.e jednostek organizacy jZ art. 100 § 1 k.p. wynika, że pracownik obowiązany nych gos pod arki nar bdowe j w ramach ' reformy gospo . jest wykQn ywać prac ę sumiennie i .starannie; pIzestrże­ darczej stwarza potrzebę większej niż dotąd swobody gać dyscyplin y pracy oraz stosować się do poleceń Pfzew dokonywaniu zmian . w stanie zatrudnienia i przesułożon yc h ~ które dotyczą pracy; przy- czym § 2 tego artyni Cić karlrowych. "kułu precyzuje bliżej obowiązki pracownika. O starannym w ykonywaniu obowiązków świadczy też' jakość wyZas ćidy ustroju i c,ele Pol s ki e j Rzeczypospolit e j Ludow eJ w zakresie' slos.lInków pracy skonkretyzowane zo- kon ywa1e j pracy, co ,wyn~ka zwł ~szc~a_ z przepisu .a rt. 6 ' stały mif)dzy innymi w podstawowych zas(idachprawa I ustawy z dnta 8 lutego 18/9 r. . o ]akOSCl wy robo w, uSług, robót i obiektów ' budowlanych (Dz. U. Nr 2, poz. 7). pracy oraz preambule do Kodeksu pracy.

Z preamhuł y tej ~wynika, iż pod ' ochroną prawa jest . Szczególni e szkodliwym przejawem narusze nia dyscypliny prucy jest w świetle art. 14 ' ust. l pkt 2, art. 16 ust. 1 rzete lna i uczciwa prac a, W świe~le zaś art. lO § . I . i art. oraz art. 17 ust. l ustawy z dnia W pćlżdżiernika 1982 r.

12 k.p. istotny rpi kryteriami d okonywania . oceny zasado ,wychowoniu w trzeżw ośc i i przeciwdziałaniu alkohonoś ci wypowiedzenia pracownikowi umowy o pr.acę są: lizmowi (Dz U. Nr 35. poz. 230 i z 1984 r. Nr 34, poz. polit yka racj onalnego zatrudni enia zap.eviniająca · prawi~

Ze wzgl ęd u na przedstawiony wyzeJ chara kter Niedopełnienie tych obowiązków przez pracownika art. 45 k.p. nie jest mo ż liwe wyczerpujące skatalogowauchybi a nie ~ t y lko prawL1, ale również , zasadom współ­ nie przyczyn w yp<?wi edze ni a umc wy o pracę ani . usta' życia społecznego. Ten zaś, kto ' sam n-arusza prawo lenie sztywn ych kryteriów oceny wypowiedzenia, a 't ylko i zasc!dy wspc'>lż ycia sp.ołecznego, nie może s i ę sk utecznie

Inne okoliczności dotyc; zące pracownika, nie związane ze IV ~tosunkiem pracy, mogą w wyjątkowych wypadkach stanowiĆ' podstawę uZnaJli.ił na zasarlzie art. 8 k,p.i że wyDla uznańla zasadności wypowiedzenia decydujące powll'cl ienie' jest sprZeC7l'1 P z zasadaJrlł W~Uół7.vcja 8007.OaC2el1(e ma rodzaj . j ciężar qatunkowy przyczvny w y~ łecznego.

Z zestawi enia art. 38 § l k .p. z art. 45 k.p. wynika, :te ocena zasadności wypowiedz e nia nie moż e ogran i cZ:l ć powiedzenia. Waga tej przyczyny mole przesądzać o bezpowoływania się ptacownika na okolicznośr:t dotyczące jeqo Interesu. sim!pcznoścl Monitor Polski Nr 24 .- 253 - Poz. 192 / --------------------~~------------------------------~----~ ,7 Ol Podstawowe znaczenie przy. ocenier .zas adności wypo" v . wiedzenia "ma isŁ-nienje przyczyny uzasadniającej rozwiązanie stosunku pracy. Z art. 38 k.p. wyni'I<a ' bowiem przy'w stosunku do pracowników na stanowiskach kleczynowy charakter tej czynności. · Jeśli wi ę c nie ma przy- , rowniczych l samodz-ieln'ych naleiy słosować o ~ lrl('jsz.e czyny. wypowiedzenie nie może być uznane za pr.awnie kryteria oceny przyczyn uzasadnia iących wypowIE! (l:7(~nie. , uźasadnioI)e. Przyczyna WYPo,wiedzenia powinna pozostaArt. 45 k,p. ma zastosowanie r-ów n ież do' pl dcu wniwać w związku ze stosunkiem pracy. Ze względu na funkkó w zatrudnionych na 'stanowis kach kie rowniczych lui) cję ~akładu ~pracy lub 'charakter stanowiska zajmowanego samodzielnych na podstawie umowy o pr acę na czas nie : prż ez pracownika również ujemne zachowanie się pracownika poza zakładem pracy. - naruszające porząciek ókreślony. Pracownikom na takich st<mowjskach st a wiane ' prawlY. moż e być uznane za przycz y nę pozo.stającą w są wyższe wymagania niż pozost.l lym. W szc z e gó lności zwlqzku ze stosunkiem pracy. uzasadniaj.ącą wypowie- powinni oni wykazywać się wi ększą ini cjatywą i operadzenie. Po stwierdzeniu istnienia przyczyny wypowie- tywnością . gdyż przed e , wszystkim , ci pracownicy re ali dzenia wchodzić mogą w rachubę okoliczności przema- zują zadania , zakładu pracy wymienjone przykładowo w art. 94 k.p. Od dobrej bowiem' orga nizacji prac y j sprawwiające za ochro ną prącownika (teza 11). Jednakie przyczyny uzasadniaj ą ce wypowiedzenie mogą ~ okazać · się ze nego kierownictwa zależą "w znacznej mierze wyniki dzia- . ' łalności zakładu pracy. Pracownicy . ci. ze względu riaj względu na p'ot rze bę zapewnienia zakładowi pracy pr:a zajmowane stanowiska, powinni dawać przykJad dobrej_ widłowej działaJno5ci ta~ istotne. iż wyłączają możliwość skutecznego powoływania się pracownika na te okolicz- roboty i właściwej postawy. Odpowiadają oni t akże za brak efektów komórki organiz acy jnej. którą kierują . Stąd ności. Takimi przyczynami są w szczególności zdarzenia też ich zachowanie! musi być oceniane według ostrzejstanowiące podstawę do rozwiązania przez zakład pracy

umowy o prac ę bez wy-(.>owiedzen'ia (ar.t;' 52 i' 53 k,p.). szych kryt·e riów. co należy również odnieŚĆ do . jed norazowych ' drobnych uchybień {patrz t eza VI). oglosżenie upadłości przedsiębiorstwa państwowego (art. 30 ust. 1 ustawy z .dnia 29 czerwca 1983 . r. o pop'rawie gospodarki przedsiębiorstwa ,państwowego oraz VI o jego upadłości :- Dz. U. Nr 36. poz. 165 i z i985 r.

Nr 37., poz. 174). iikwidacja zakładu pracy. uzyskanie ' Nienaleiyte wykonywanie obowiązków pracowniczych , przez pra<:ownika prawa do renty ' inwalidy I lub II gru- stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia nie tyłko , py bądź osiągnięcie przez pracownika wieku emery- wte~y; gdy jest za\\:inione, lecz także gdy jest niezawi;" talnego. skoro okoliczności te uzasadniają wypowie- . uione przez pracownika. Jednakże jedl1Qrazowe drobne dzenie umowy ' , o pracę pracownikom objętym usta- uchybienie obowiązkom z reguły nie uzasadilia wypow owYm zakazelI) wypowiedzenia (art. 40 k.p.). a także wiedzenia. cofnięcie we właściwym trybie . pracownikowi zatrud/ Zawinione uchybienia obowiązkom pracowniczym nionemu na ' stanowisku wymagającym dostępu do wiadomości stanowiących tajemnicę państwową upoważ- ' stanowią OCzywiście' uzasadnioną przyczynę wypowiedzeni e nia do tego dostępu, ) Ocena ' zasadności cofnięcia nia. zarówno wtedy. gdy wina pracownika jest umyśina. wspomnianego upoważnienia nie podlega kontroli przez jak też gdy uchybienie jest następstwem niedbalstwa lub organy rozpatrujące spory pracownicze. a następule w , lekkomyślności. , odrębnym trybie. określonym w przepisach nie pubiikowa'Nie można również wymagać od zakładu pracy. by nego zarządzenia nr6t/83 Ministra Spraw Wewnętrznycb ' '2atrudniał pracownIka. który nienależycie wykonuje oboz dnia 29 czerwca 1983 r .• wydanego na podstawie art. 1 wiązki pracownicze z powodu braku wymaganych na .zajusL 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ochronIę tajem- ,mowanym przez niego stanowisku umiejętności czy nicy państwowej i służbowej (Dz. U. , Nr 40. poz. nI). u~olnień lub ' niemożności podołania przyjętym ńa siebie Przez wiek emerytalny należy rozumieć wiek okre- obowiązkom wobec, braku doświadczenia czy złego stanu / ' , ,śJony w przepisach einerytalnych. zezwalający na uzyskazdrowia, chyba że 'przyczyna ta ma charakter przejściowy nie uprawnień w normalnym trybie. Nie jest nim wiek, l krótkotrwały oraz nie powoduje dezorganizacji w PHIktóry w świetle szczegóJnycp przepisów ' daje pracowni- widłowym funkcjonowaniu za~ladu pracy. kowi możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę (np. , Jednorazowe drobne uchybienie obowiązkom przez w odniesieniu do ' kombatantów). Możliwość ta jest przy_ pracownika moż.e,być przez niego zawinione lub niezawilejem nie_których pracowników. który nie powinien p~ winione. wodować dla nich ujemnych następstw w sferze stosunW pierwszym wypadku może uzasadniać odpowieków , pracy. ,... . Osiągnięcie wieku emerytalnego lub nabycie prawa dzialność porządkową pracownika. określoną w przeptsac~

do renty' inwalidy I lub II grupy stanowi wystarczającą art. 108-113k.p. Wypowiedzenie nie jest karą porząd­ kową. Jednorazowe drobne przewinienie nie stanowi z reprzyczynę wy'p riedzenia ,wtedy. gdy zdarzenia te naguły wystarczającej przyczyny wypowiedzenia. ,gdyż stąpiły ; w czaŚie trwania stosunku pracy. gdy zaś pracowprzyczyny wypbwiedzenia powinny być ade.kwatną dol nik znajdował się w wieku eIp.erytalnym lub był rencistą jego celu.

Tym bardziej joon.orazowe drobne uchybi.enie w chwili podejplOwania , zatrudnienia. potrzebne jest obowi~zkom. niezawinione wzez pracownika, nie uzasadistnienie innej jeszcze przyczyn y uzasadniającej rozwią­ 'zanie umowy o prącę. Ze względu na interes społeczny nia wypowiedzenia. także zamiar zatrudnienia 11a jego miejsce O tym. czy ' uChybietlie obO;wiązkom jest drobne. deosoby młodszej lub pełnQsP:ftwnej. cyduje całokształt 'okoliczności . konkretnej sprawy, m.in. skutki uchybienia. Tak więc np. Jednorazowe' i nieuspraRównież naganne i niedbałe wykonywanie obowiąz­ ków w stopniu mniejszym niż określono wart. 52 § ' 1: , wied liwione spMnienie 'się pracownika do pracy, zakłó­ pkt 1 ,k.p. ' uzasadnia wypowiedzenie bez możliwości po- cające proces pracy (pra<:a te.śmowa. w zespole, kieTow~y , autobusu). nie mogłoby być z' reguły ocenione jako drobne woływania się pracownika na okoliczności dotyczące jeg.o uchybienie. ,gdy wywołało . Istotne ujemne skutki dla za.Interesu. może być nią \, - I , "

Monitor Polski Nr 24 - kładu lub innych praco\vników. Nie będzie też drobnym uchybieniem cho~by ty'lkonieznaczne f>aruszenie .obowiązku przez p'racownika, 'jeżeli spowodowało istotną szkodę zakładowi prac y lub innemu pracownikowi.

Powtarzające się drobne uchybienia, nawet gdy nie stosowano za nie kar porządkowych, uzasadniają wypowiedzenie umowy o prac ą· VII Zastosowanie wobec pracownika kary pOflącHwwej za określone przewil1h"oie nie stoi na . przeszkodzie uznaniu, że uźasadnia ono wypowiedzenie umowy o pracę, jeżeli wa.ga tego przewfnieuia jest znaczna.

Skoro wypowiedzenie nie jest karą, nie ma prawnych przeszkód do jego za stosowania z powodu tego samego. przewinienia , które stimowilo podstawę wymierzonej kary p~kowej,jeżeii uzasadnia to waga przewInIenia . .

Jednakże gdy pri:1cownik po ukarani'u go za określone przewinienie przez dłuższy czas pracuje nien a.gannie, uznać' nalezy. że wymierzona mu kara porządkowd speł­ niłaswój wychowawczo-dyscyplinujący cel, wobec czego przewinienie będące podstawą nałoż e nia kary nie może jU:l stanowić przyczyny wypowiedzenia. Gdy zaś przyczyna wy powiedzenia ' jest inna, fakr uprzedniego .ukarania pracownika moż e slanowić argument wZllucniający . zasadność wypowiedzenia Uznanie kary porządkowej zaniebyłą (art. 1 i3 k.p.) powod uje jedynie niemożliwość powoływ a nia się na fakt ukarania pracownika. co niweczy skutki związane z tym faktem. Natomiast nie wyklucza to możliwości powoły. wania się na okoliczności stanowiące podstawę wymierzeniakary dla ~'kazania, że mimo wychowawczego od~ działy wania pracownik nie zmienił swego stosunku do przyjętych na siebie obowiązków pracowniczych i dlatego jego późniejsze zachowanie oceniane w dłuższym okresie jest na tyle naganne, że uzasadnia wypowiedzenie mu umowy o pracę.

VIII . Przyczynę ·wypowiE'Clzenia mogą stanowić również niezależne od pracownika, jeżeli przemawia za tym uzasadniony interes zakładu pracy. okoliczności Przyczyna wypowiedzenia może wynikać także z okolicznosci niezależnych od pracownika . np. w razie de zorganizującej pr acę w zakładzie częste i lub długotrwałej uspIawiedliwionej nieobecno,ści pracownika z przyczyn zdrowotnych lub roczinnych czy w razie odmowy współ· pracowników zawarcia umowy o współodpowiedzialno~,ci materialnej z danym pracownikiem. Także utrata. przez za. kład pracy zaufa nia do praco\vnika ma terialnie odpowiedz.i alnego w związku z powslclniem znapnego lubpowtarżającego si ę niedoboru. mimo br aku możliwości przypisania mu uchybie!'] w pracv. które lTIc\gły spowodować niedobór. m o ż'e st ,lnowić pIzyczy n ę uzasćHi nia iącą wypowiedzenie , jeżeli nie z0stćlnie wykazane, 'Le niedobór powstal z prz,yczyn " nieza ]"7n Ic h on pracown ika. pu.ycZ Y9Y·· 'z d Je Ż !?Ć b<;dzie. czy za ocluQ n ą pw cowni ka b (;d ą miały wp! )'w na os tateczny wniosek o z n s",r'n "ś ci ....' \'POwiedzenia lub . jego spr ze czności z zasad.Jmi wspóL:) ;:oj 'l społecznego. Okolicwo$ci te mcgą być uwzględnio ; !!' ...c_ jak już wskazano - tylko W stosunku do pracowników . '!-Imiennie i starannie wyko.nujących swoje obowiązki.

Od . rodzaju i wagi okoliczności plz e mawia j ące Poz. 192 254 IX Zmniejszenie stanu z;llrudnłenla w zakfadzłe pracy: stanowi uzasadnioną 'przyczynę wypowiedzenia. OrgaJl rozpatrujący spory pracownicze nie jest powołany do ba.dania zasa dności j celowości lmnlejszenla stanu za trud.. nienla. Okoliczności przemawiające za ochroną pracow.. nika lilOgą jednak powodować, źe wypowiedzenie umowy konkretnemu pracownikowi jest nłeuzasadnlone- łub sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Zmniejszenie stanu zatrudnienia przejawia się w konieczności zwolnienia określonej liczby pracowników ·lub zwolnienia pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy ulegających likwidacjL O cel6wości i zasadności zmniejszenia ~ta'nu zatrudnienia decydują organy przedsiębiorstwa lub inne organy wskazane w obowiązujących przepisach. Decyzje w tym przedmiocie należą do sfery organizacyjnej zakładu' pracy i dlatego nie podlegają one kontroli w sporze o bezzasadno~jć wyp-o wiedzenia.

Przy zmniejszeniu ilościowym 'stanu zatrudnienia w ramach oceny zasadności wypowiedzenia (art. 45 k.p.) oraz' zasad współżycia społecznego (art. 8 k.p.) może zachodzie potrzeba zbadania. czy ze wzgl ęc: .l na całokształt okoliczności wypowiedzenie powinno dotyczyć konkretnego pracQwnika.

Jednakże ze względu na konie c znośĆ pozostawienia pracy stosownej swobody decyzji, bez której realizacja polityki \kadrowej byłaby nadmiernie utrudniona, wypowiedzenie umowy określonemu pracownikoWi · może być zakwestionowane. jeżeli między nim a innymi 'p racownikami wyst~pują wyrażneróżnice w -wykonywaniu obowiązków pracownil=zych i kwalifikacjach żawodo­ wych, a także w innych przesłankach przemawiających ża ochroną tego pracownika. Przy występowaniu różnych przesIanek ochronn ych preferowany pO\vinien byĆ dotychczasowy stosunek do wykonywane.j pracy. Poza _okolicznoscIami przemawIającymi za ochroną pracownika na l eży mieć na uwadze również okoliczności. które sprawiają, że rozwiązanie ', umowy o pracę dla danego pra~ownika jest mniej dotkliwe niż dla innych z takich powodów, jak np.: posiadanie deficytowego zawodu lub i innego_ zawodu, dobry stan majątkowy. moż. liwość przejścia na emeryturę (także wcześnieiszą). Ingerencja orqanów rozpatrujących spory pracownicze powinna być szczególnie ostroż­ na, jeżeli pracownik został wytypowany do zwolnienia w drodze ' wyboru społecznego przez kolektyw składający się z przedstawicieli samorządu pracowr iczego ; organi' zacji społecznych i p,olitycznych działających w zakła­ dzie pracy. akceptowanego przez kierownika zakład u pracy, a także w przypadku jednorazowego zwolnienid większej liczby pracowników. zakładowi Likwid acja konkretnego , stanov.:iska pracy uZćls a dnia wypowiedzenie bez potrzeby oceny prwz zakł a d pracy kwa1jjikacj.i. .s taztl p.ra'cy i innych okoliczn ości- ochronnych dotyczących zWillnianego pracownika. i poróv.mywania go z mnymi pracownikami. W wyniku likwi't'lacji stanowi "ka następuje bowiem nie tylko ilo$ciowe zmniejszenie "t onowisk, ale i jakościowa , zmiana struktury organi?acyjnej ;:.3.kładu , której nąstępstwelTI jest konie,c,zność zwol. nienia pracowników za ; niujących te wbśnie likwid0wane Sl ar: owiska. Ci powyższej zasady mogq być wyiątki. ·Np. połączenie dwóch stćmowisk, na śkll,tek czego jedno ule~Ja likwid~cji. zobowiązuje zakład pracy do oceny, a organy • / . .\ .

Monitor Polski Nr 24 = .2.55 -• - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ' - -_Poz.

192 .. -- - -~~~~-~~~~~~~~~-----...,--- rozpatrujące d'owego o zami arze wypowiedzenia, 'a g,c:l Y w z akład zie pracy nie 'lOstał utworzony z wiązek za woduw.y , w s pół­ dZ Iała nie ' p rzewidzi ar: e wart .. 3 8 k. p. n ie jest ' mC'żl i we w obec braku 71 regulyw obecn ej strukturze zwi ąz ków za wodowych organu. któ ry speł nia/b y ro ię · ll d drz ę dn e j x instancji związku zawodo wego, ' w y konują c e go zgodnie .' z art. 24 § 2 k.p. uprawnienia org il nu 2,v;ią zkow ego .'w za··Zasadno.ść wypowledzerlia nie ' jest uzal eżnio.na od! · uprzedniego.' , zao.fero.wania praco.wniko.wi prze z zakład' kładzie pracy, w któr ym t c1 ki e go orga'n'u nie ma: W t ych m.in. w ypadkach p rzyczyna wypo\\-' tedżen i a powinna istpracy . inne j :o.dpo.wiedniej pracy, którą dysp'o nu je żakład ni eć O il jpiJżniej ' w dniu w y powied zen ia. co wyni k.a z p rzypracy, chyba że o.bo.wlązek tald w~iłfa z przepisu. . czy nowego charak teru tej czy n n ości praw nej., Problem .powyższy występuje w praktyce przy rozOd .sfo rmu łow a ne j w. tezie za sudy mogą i stnieć wywiązyw'?niu umowy o pracę z przyczyn . leżąc ych . po jątki podyktowane interesem z ak ładu pracy, np . w razie stronie zakładu pracy. w szcz egó lności z powodu zmniej- wypowiedzenia z powodu zamierzoneg o zmnie j'~ 'l E' nia ." szenia stan u 'zatrudnie'n ia, a takż e w razie stw ierdzenia stan li zatrudni enia , potwiecdzon ego forma lnie w okresie niezdolności do pracy na zajmowanym stanowis ku. wypowiedzenia. ' Kodeks pracy nie zawiera przepisu, który by genePonadto okolic,zn nś ci powstałe po dc·koo<l nill wyporalnie uzależniał możliwość w ypowiedzenia 'od zaoferowied~enia mog ą by t przy taczane uzupełniająco jna powania pracownikowi innej pr{lcy w zakł adzie, odpowied- twierdzenie z asildnoś ci prz yczyny wskazyw anej jako uzaniej do posiadanych przez niego kwalifikacji zawodowych sadniająca. wypo wiedzenie . i jego stanu zdrowia. • ' .

Jeżeli zakład pracy nie wskaza ł wszyst kic h prz yczyn . Za leznoś ć taka istnieje zalem tylko wtedy, . gdy wywypowiedzenia, jakimi dy s pon owa ł, w b łędnym ·przeko· nika z. przepisów odnoszących się do szczególnych sy~ n ani u, że wystarczające są ni ektÓre z nich l ub n(\ wet '. tuacji (np. art. 218 § l k.p.) . . jedna, może je ' po wolać w postępowaniu plZed organem Natomiast .zaofer uwu nie pracownikowi innej odpo- rozpatrującym spory praco wnicze . Przyczyny te ' powinny jedn a:k istnieć w chwili okre ś lonej w tezie . .Nie n ar usza -"viedniej pIacy w za k ł adzie jest pożąd ane. a odmowa j,j to tryb'u współdzi a ł a nia ze' zwi ązk i em zawod owym przep rzyjęcia ma 'Znaczenie dla oceny z a~ad nościw yp owie· dzenia, która może być Wówczas mniej rygorystycma. widzianego dla p rzedstaw i~me j sytuacji · w tezie III wytycznych Sądu Najwy'Ższego z .dnia \'9 ma.ia 1978 r. w sprawie wykładni przepisów Kodeksu .pracy normUjących XI współdziałanie kierownika z ak ładu pracy z organ ami zwi ą zków zawodow ych przy rozwiązywaniu umów o praPrzyczyna wypowiedzenia powinna byĆ ' prawdziwa ' cę (art. 38, art. 42 § 1, art. 52 § 3 i 4, al t. 53 § 4 i art. 171) ..' konkretna . § l ' Kod; ksu pra~y) Monitor Pols ki 'z 1978 ;. Nr 26, poz.

93.

Wy powiedzenie jest nieuzasadnione, jeżeli wskazyspory p racownIcze uprawnia do kontróli, czy ' wypowiedzenia umowy ' o pr acę była . uzasadniona w r02Ulnieniu' art. 45 k.p. i art. 8 k .p. indywid ua lizacj~ wana przez zakład p racy przyczyna wypowiedzenia jest nie·pra·wdziwa.

XIII Prz y kła dem nieprawd2;iwej przyczyny jest pozorne zmnie jszenie stanu zatrudnienia, w którym na mhijsce zwalni anych pracown ikó~ zatrudnia si ę inn ych.

Wypo.wledzenle nie Jest ograniczone terminem o.d ujawnienia przyczyny uzasadnliljącej rozwiązan ie ' u mowy.

Jeżeli jedniik o.ko.liczność uzasadniająca w ypo~iedzenie Kon k retność przyczyny wymaga jej sprecyzowania. na skutek. upływu czasu !ltala sięnieaktualna ze względu Nie wystarczy ogólnikowy zwrot (np. utrata za ufania do · Da cel wypowiedzenia, ' może być o.rio uznane za nieuza. pracownika) lub powtórzenie ' wyrażeń ustawowych (np. aadnlone. naruszen ie obowiązków pracowniczych) r . jeżeli nie Jest W przeciwie ńs twie do rozwiązania przez zakład pracy połącz o ne ' z wykazaniem konk retnych okoliczności, które taki' ogolny wniosek uzasa'uhiają. umowy o prac ~ bez wypowiedzenia z' winy prclcownika (art.52§ 2 k.p.) przepisy Kodeih~ pr acy nie ' og raniczają terminem możliwości wypowiedzenia ' pr.acownikowi XII · umowy o pracę. Należy jednak mieć . na względ'zie, ' 'Że na sk~tek upływu .c zasu oraz rodzaj u i wagi przyczyny Okoli~ZD o.ścl U7asadnlające . wypowiedzenie Po.wlnny o.koliczności uzasadniające wypowiedzenie mogły stać si!ł ' Istnieć pr zed zawiado.mieniem właściwego organu zwląz­ ·k u zawodo.wego o. . zamiarze wypow iedzenia (art. 38 nieistotne lub nieaktualne dla osi ą gni ę cia celu wypowi edzenia. "taka- ocena możlh"a jest zwlasżcza w sytuacji, §. 1 k.p.". · a gdy współdż.lałanle ze związkiem zawodo.w ym nie jest wymagane lub mołUwe- najpóźniej w da- gdy stanowiące przyczynę wypowiedzenia sporadyczne de złożenia praco.wniko.wi o.świadczenia Wo.lI o wypowie- i mniej istotne uc.hybienia prac ownika mi ały miejsce .wcześniej, a następnie przez dł!lższy okres pracuje on, dzeniu. nienagannie i w uwzglę dnieniu okoliczności konkretnej ' Stanowisko powy~ s ze uzasadnione jest treścią art. 38 sprawy nie ma podstaw do wnioskowania, iż w przy szłości ' § l . k .p., w świetle której kierownik zakładu pracy obo- -\ będzie on naruszał obowiązki pracownicze. Okresu tego z gÓly spjecyzować nie można; Będzie on zależał od· cało­ wią~any jest zawiadOmić o zamiarze wypowiedzenia prakształtu /okoliczności indywidualnej sprawy, w tym w cownikowi umowy o pracę zakładowy ol'!gan związków . zawodowych, podając przyczynę wypowiedzenia. Musi Izczególnoścl od w agi przyc~yny wypowiedzenia .

XIV W zakresie zaś okoliczności prlemawiający<;h Z1l,:' Wypowiedzenie warunków pracy I płacy może byt ochroną pracownika zarówno w świ-etle art. 45 k.p:. jak cuasadnłone zarówno przyczynami stanowiącymi podstawę i zasad wspólżyci'a społecznego (art. 8 k.p.) niepowypowiedzenia umowy o pracę, jak ' i innymi ptzyczy- zbawienie pracownika ~ożliwości dalszej pracy. a tym " " nami adekwatnyilli ' do wypowiedzenia warunków pracy samym środków e~zystencji. powoduje. te mogą być one '~ ,'. . ' uwzględni a ne w znacznie węższym zakresie. W szczegó ł- . ' ł I pacy. ności takie pkoliczności. jak stan rodzinny czy sytuacja .

Puy rozważaniu ok9lłcznoścl ; przemawiających ';' za osobista pr acowni~a. m ogą być brane pod uwagę tylk~. ochroną pracownika należy mieć na uwadze, że w wywyjątkówo. nlku wyp.owJedzenła ",arunków pracy ł płacy pracó~nik .' nie zostaje pozbawiony pracy I środków egzystepcjl.

Gdyby zaproponowan e pracownikowin.(lwe warunkl pracy i płacy z naruszeni em art. 10 § . 3. k.p , odbiegały Na ppdstawie art. 42 k:p. zakład pracy może wy po- bez społeczno-gospodarczego uzasadnienia w istotny spowiedzieć pracownikowi warunki pracy i p1acy albo same sób od posiadanych przez niego kwalifikacji zawodowych, warunki pracy lub sąme warunki pła~y. to w takim zachowaniu za k ł a du pracy można ' by dopatrzec się szykany pracow11ika i sprzeczn ości wypow.i edzenia Do wypowiedzenia . warunków pmcy i płacy art. 45 k .p. z zilsadami· współżycia sp ołecz nego. stosuje się odpowiednio: Zatem poprzednie tezy odnoszące się do wypowiedzenia umowy o pracę mają odpowiednie ' zastosowanie również do wypowiedzenia wa'runków prą­ :przewodniczący: T. Szynwriek cy j pł a cy.

Prezes Sądu Najwyż szego wiedliwiającej Za .' Odpowiednie 'stosowanie Mt. 45 k.p. , do wypowied.zeniawarunkÓw pracy i płacy powinno polega'ć na uwzględnieniu specyfiki tej czynności prawnej. zmierzającej do dalszego , zatrudnienia· , pracownika na zmienio"'''ch warunkach. , W konsekwencji ' wypowiedzenie warun- Sęd ziowie: , B. Blac)lO'wsk a. .A. F ilce,k.

A. ~ Grymaszewski.

E. Jachczyk, ' W. MYfla, J , MlIWcki. M , Ra (acz~l-(,r zyżanowska, z', Styputko w ska.· A. Szczurze w .. s k i~ S.

Szy ma'ńska, ~ J, Was.llewi; k i. \, • ,/ Opł a ta ~a prenumeratę 'Monitora Polskiego wynosi rocznie 1l00.-' lI, pÓlr ')(,l.3j~ 500. - 71. / puwodu ::JiedoręczenilJ poslczególnyc-h nU!l1 " rf:w ' " ~L;<;l ać I,al ... ?·, na piśmie do Wydziału Ad1lllOistracji Wydawnic'tw Urzędu Rady Ministrów (ul p,w· ,;t!is ,k a 69/71 00-979 Warslawa. skry,tka ponlow" 811 po otrzyman i u nas lepnpqo kolł>j- Reklanlilcjo t nego numeru.

Administracja: Wydział Administrilrji Wyd,wni(lw Unędu RiłOY !I.1;nisłrów, ni ,p,,wsińska 69/71. 00-!!79 Warszawa bk:f.y tka pontowa 81J. tel. 21\·90·01 w 60lT i 42: 14 , 18

TItJczuno z po lecenia Prezesa Rady MiiJistrów . w lcokladach GraficznYCh "Til'nka" , Za ldad nr 1. Wars >aw d. ill. Tailika 3 lam. 0844-1300 ·85.

Cena 32,00 iJ ... .