← Polska

Uchwała Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 17 lipca 1986 r. - Regulamin Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY POLSlIEJ RZECZYPOSP OLITEJ rUDOWEJ Warszawa, dnia 26 . lipca 1986 r. Nr 21 TRESC: Poz.: 151 - UCHWAłA SEJMU P-<>LSKlEJ RZEcZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ z dni a 17 hpca 1986 r. _ . Regulamin Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej . 152 - nr 99 z dnia 20 czerwca 251 UCHWAłA 1986 r. w RADY MINISTRÓW sprawie utworzenia -Banku Rozwoju Eksportu 212 151 UCHW AtA SEJMU POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ z dnia .17 lipca 1986 r. Regulamin Sejmu Polakiej Dzi a ł Postanowienia ogólne. Rozdział Rzeczypospólitej Ludowej. podlegają, przed wniesieniem ich pod obrady Sejmu, rozpatrzeniu , przez Komisję Regulaminową i Spraw Poselskich. Komisja przedstawia Sejmowi sprawozdanie zawierają<;e stosowne wnioski. Posłowie. 2. W sprawach, o których moWa w ust. 1, Sejm po- _ dejmuje uchwałę. Art. 1. ,l. Sejm jako najwyższy organ władzy pań­ stwowej realizuje swe konstytucyjne funkcje stanowienia prawa, określania podstawowych kierunków działalności . i polityki państwa oraz kontroli działalności innych organów władzy i administracji państwowej poprzez aktywny -udział posłów w pracach Sejmu i jego organów: Art. 4. 1. Aktywny udział w pracach Sejmu jest prawem i obowiązkiem każdego posła. Posła obowiązuje obecność i czynny udział w posiedzeniach Sejmu oraz organów Sejmu, do których został wybrany. Na posiedzeniach Sejmu posłowie zajmują w -okresie kadencji stałe miejsca na sali posiedzeń. 2. Obowiązki i prawa posłów określają przepisy ustawy z dnia 31 lipca 1985 r. o obowiązkach i prawach posłów na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U; Nr 37, poz. 173). Regulamin Sejmu określa szczegółowo obowiązki i prawa posłów związane. z organizacją wewnętrzną Sejmu i porządkiem jego prac. 2. Poseł stwierdza swą obecność na posiedzeniU Sejmu, komisji, podkomisji i zespołów poselskich podpisem na !'iście obecności. I I I I I I 3. W razie niemożności wzięcia udziału wposiedzeniu Sejmu lub komisji poseł powinien w ciągu 7 dni usprclwiediiwić w formie pisemnej swą nieobecność przed _ Art. 2. 1. Posłowie· na pierwgzym posiedzeniu Sejmu - Marszałkiem Sejmu lub przewodnicżącym komisji, którzy składają ślubowa~nie poselskie , według roty ustalonej w' po uznaniu powodów za uzasadnione usprawiedliwiają przepisach ustawy o obowiązkach i prawach posłów na · nieobecność pusła. Sejm Polskiet Rzeczypospolitej Ludowej. 4. Sprawy posłów nieobecnych bez usprawiedliwie2. Ślubowanie odbywa się w ten sposób, że po 00E:zytaniu roty wywoływani kolejno posłowie, powstawszy, wypowiAdają słowo "ślubuję". 3. Posłowie nieobecni na pierwszym posiedzeniu Sejmu oraz posłowie, którzy uzyskali mandat w czasie trwa,nia kadencji, składają ślubowanie poselskie na pierwszym posiedzeniu, na którym są obecni. -A. - Sprawy posłów, którzy nie złożyli ślubowania w terminie 3 miesięcy od dnia wyboru, rozpatruje Prezydium Sejmu. Art. 3. 1. Sprawy stwierdzenia ważności wyboru oraz stwierdzenia, w związku z Wniesionym protestem, ważności wyboru posła albo ważności 1Vyborów posłów l -l ~ l nia na dwóch posiedzeniach Sejmu lub komisji w okresie trwania danej sesji podlegają rozpatrzeniu w trybie art. 5. l ~ 5. Poseł mo:..e z ważnych przyczyn zwrócić się do Prezydium Sejmu o u'dzieleniE! urlopu od wykonywania obowiązków poselskich; Prezydium Sejmu udziela urlopu w porozumieniu z prezydium klubu lub koła, którego poseł jest członkiem; na czas trwania urlopu zawiesza się wypłacanie diety poselskiej. Art. 5. 1. Sprawy posłów, którzy nie wykonują obowiązków poselskich, jak również posłów, którzy 'zacho-wują się w sposób nie odpowiadający godności posła podlegają, na wniosek Prezydium Sejmu, rozpatrzeniu przez Komisję Regulaminową i Spraw Poselskich. , . I ł ł ł I 258 Monitor Polski Nr 21 2. Komisja Regulaminowa i Spraw Poselskich, w wyniku rozpatrzenia sprawy, o której mowa w ust. 1, może w drodze uchwały: 1) zwrócić posłowi uwagę, 2) udzielić posłowi upomnienia. 3. Od uchwały Komisji posłowi przysługuje, w terminie 14 dni od jej doręczenia, odwołanie do Prezydium Sejmu. Odwołanie wnosi się na ręce Marszałka Sejmu, który przedstawia je . na posiedzeniu Prezydium, po zasięgnięciu opinii klubu lub koła, którego poseł jest członkiem. Art. 6. 1. Wniosek w sprawie wyrażeni~ zgody na posła do odpbwiedzialności kamo-sądowej lub aresztowanie składa się do Prezydium Sejmu, które przekazuje ten wniosek do rozpatrzenia przez Komisję Regulaminową i Spraw Poselskich. 2. Komisja powiadamia posła, którego wniosek do. tyczy, o treści wniosku oraz terminie jego rozpatrzenia przez Komisj~. . 3. Poseł, którego wniosek dotyczy, może przedstawić Komi~ji wyjaśni-enia i własne wnioski w tej sprawie, w formie pisemnej lub ustnie. 4. Po rozpatrzeniu sprawy . Komisja uchwala sprawozdanie . wraz ' z . propozycją przyjecia lub odrzuceńia wniosku. 5. Sejm wyraża zgodę na pociągnięcie posła do odpowiedzialności karno-sądowej lub . aresztowanie więk­ szością co n'ajmniej dwóch trzecich głosów. pociągnięcie Rozdział 2 Sesje I posiedzenia Sejmu. .... Art. 7. 1. Rada Pań.stwa. zwołuje sesje zwyczajne Sejmu dwa' razy do roku: sesję jesienną nie później niż na dzień 31 października i sesję wiosenną nie później niż na dzień l kwietnia. 2. Rada Państwa zwołuje sesje nadzwyczajne Sejmu z własnej inicjatywy lub w terminie miesjąca na pisemny wniosek co najmniej jednej trzeciej ogólnej liczby posłów. 3. O zamknięciu sesji Sejmu postanawia Sejm. na wniosek Prezydium. . Art. 8. W sesji jesiennej Sejm rozpatruje w szczególsprawy związane z planowaniem społeczno;-gospo­ darczym. projekt ustawy budżetowej oraz projekty innych planów finansowych państwa. w sesji wiosennej zaś' sprawozdania rządu z wykonania: narodowego planu SPOfłeczno-gospodarczego, budżetu oraz innych planów [inansowych państwa, a także wniosek w przedmiocie absolutorium. ności: Art. 9. 1. posiedzenia .. W okresie trwania sesji Sejm odbywa 2.. Przedmiot posiedzeń Sejmu ności: , stanowią w szczegól- Poz. 151 4) uchwały Rady Państwa w ' sprawie powołania i odwołania członków Rady Ministrów. 5) projekty usta'W i uchwał SejIIl"u ,oraz sprawy zwią- ' zane z zatwierdzaniem dekretów, 6) wnioski informacj~ oraz sprawozdania RadY Państwa. 7) sprawy związane z planowaniem społeczno-gospodar· czym, w tym założenia i projekty narodOWego' planu społeczno-gospodarczego, projekty budżetu, i innych planów finansowych paristwa, a także sprawozdania z ich wykonania wraz z wnioskiem w przedmiocie ' a bsol utori um, 8) expose prezesa Rady Ministrów oraz sprawozdanifł i informacje rządu lub poszczególnych członków Rady Ministrów. a takŻe sprawozdania i informacje Najwyższej Izby Kontroli~ 9) sprawy związane z wprowadzaniem w życie i · 'w1Y,... konywaniem ustaw i uchwał Sejfuu. 10) interpelacje i zapytania, poselskie, 11) , ;prawy określone w ustawach oraZ .inne sprawy wnie~ sione bądź przekazane przez PrezYdium Sejmu zini·. . cjatywywłasnej, posłów i R~dy Społeczno-GosPO" ' darcżej. komisje sejmowe. a także .. Radę Państwa i Radę Ministrów. Art. 10. 1. Posiedzenia Sejmu są jawne. Jawność posiedzeń Sejmu zapewnia się w szczególpoprzez: 1) wcześniejsze informowanie opinii publicznej o posie- . dzeniach. 2) umożliwienie prasie. radiu i telewiZji sporządzania sprawozdań z posiedzeń. . 3) umożliwienie publiczności obserwowania obrad Sejmu .. z galerii w sali posiedzeń Sejmu, na zasadach okre~ ' śl,Pnych przez Marszałka Sejmu w prze'pi,s ach po- 2. ności rządkowych. 3. Sejm. mi wniosek Prezydium Sejmu lub co najmniej 30 posłów. może uchwalić tajność posiedzenia, jeżeli 'Vymaga tego dobro Państwa. . 4. Obrady i głosowanie nad wnioskiem .0 uchwale~ nie tajności po~iedzenia są niejawne. Art. 11. 1. 'W pOSiedzeniach Sejmu uczestniczą osoby wchodzące w skład Rady Państwa. członkowie Rady Ministrów. przewodniczący Komitetu Obrony Kraju. prezes Najwyższej Izby , Kontroli oraz prezes Narodowego Banku Polskiego; potwierdzają oni swoją obecność ppdpi~em na liście obecności. W iazie niemożności wzięcia udziału w posiedzeniu są oni obowiązani uo delegowania swoich upełnomocnionych zastępców. . 2. Wstęp na salę posiedzeń Sejmu przysługuje prezesowi Trybunału Konstytucyjnego. . przewodnicząceinu Trybunału Stanu. pierwszemu prezesowi Sądu Najwyższe­ go, Prokuratorowi Generalnemu PRL oraz zaproszonym przez Prezydium Sejmu osobom i delegacjom i zajmują oni wyznaczone na sali pOSiedzeń miejsca. Art. 12. 1. Pierwsze posiedzenje Sejmu w kadencji 1) wybór Marszałka. wicemarszałków i sekretarzy Se:jodbywa się w dniu oznaczonym przez Radę Państwa .jako mu oraz komisji sejmowych. dzień rozpoczęcia pierwszej sesji Sejmu. 2) ' wybór Rady Państwa oraż Trybunału Konstytucyj- . 2. Pierwsze posiedzenie otwiera Marszałek-Senior. nego i Trybunału Stanu, 3) powoływanie i odwoływanie Rady Ministrów lub po- powoływany przez Radę Państwa spośród najstaiszych szczególnych jej członków oraz' przewodniczącego wiekiem posłów. Komitetu Obrony Kraju, ' prezesa Najwyższej Izby 3. Marszałek~Senior przeprowadza złożenie ślubowa­ Kontroli i prezesa Narodowego Banku Polskiego, nia posel~kiego przy pomocy powołanego przez siebie Monitor Polski Nr 21 - spośród najmłodszych wiekiem wybór Marszałka Sejmu. posłów sekretarza oraz Art. 13. 1. Posiedzenia Sejmu odbywają się w ter:· minach ustalonych przez Prezydium Sejmu lub uchwałą Sejmu. 2. Porządek dzienny posiedzeń Sejmu ustala Prezydium Sejmu i przedstawia go Sejmowi do zatwierdzenia. Przy ustalaniu porządku dziennego Prezydium Sejmu bierze pod uwagę wnioski Konwentu Seniorów, poszczególnych posłów i komisji sejmowych oraz' wojewódzkich zespołów poselskich. 3. Prezydium Sejm~', najpóżniej na 7 dni" przed pla· nowanym posiedzeniem, ' a w wyjątkowych wypadkach ~ w terminie krótszym, zawiadamia o dacie i, porządku dziennym tego posiedzenia posłów, Radę Państwa, człon­ ków Rady Ministrów, ' przewodniczącego Komitetu Obro .. ny Kraju, prezesa Trybunału Konstytucyjnego, przewodniczącego Trybunału Stanu, prezesa Najwyźszej Izby Kontroli. prezesa Narodowego Banku Polskiego, pierwszego prezesa Sądu Najwyższego Prokuratora Generalnego PRL. "Art. 14. 1. Wypowiedziane przez posłów w toku posiedzenia Sejmu wnioski t ' uwagi podlegają wnikliwemu rozpatrzeniu przez włiiściwe organy państwowe, instytucje i organizacje. ' ' 2. zajętym stanowisku ' w sprawach wniosków i uwag o istotnym znaczeniu społecznym oraz mających charakter ógólnopaństwowy organy, instytucje i organiżacje, o któryc,.h mowa w ust. 1. informują niezwłocznie Prezydium Sejmu. 3. Prezydium Sejmu może zwrOCIC się do właściwych organów, instytucji i organizacji o przedstawienie stanowiska w spra'\Vie wniosku lub uwagi wypowiedzianej przez posła w toku posiedzenia Sejmu. ° D z i a ł 'II Organy Sejmu. Art. 15. _Organami Sejmu są: 1) Prezydium Sejmu, 2) Kowent Seniorów, 3) komisje sejmowe. Art. 16. 1. Prezydium Sejmu czterej wicemarszałkowie Sejmu. działa na zasadzie kolegialności. i 2', Marszałka tworzą Marszałe),<. Prezydium Sejmu i wicemarszałków wybiera Sejm, podej- mując uchwałę bezwzględną większością głosów. Art. 17. 1. Prezydium Sejmu stoi na straży praw Sejmu, reprezentuje Sejm na zewnątrz, zapewnia realizację planów prac Sejmu i jego organów, czuwa nad terminowością prac Sejmu i jego organów oraz nad pra,widłowym stosowaniem regulaminu Sejmu. 2. ' Prezydium Sejmu w szczególności: 1) ustala ramowe plany prąc Sejmu, ' obejmujące! sesję jesienną i wiosenną, ' 2) zwołuje ' posiedzenia Sejmu, ustala ich porządek dzienny i przedstawia go 'do zatwi.erdzenia, Sejmowi. ;3) kieruje sprawami z zakresu stosunków Sejmu z parlamentami innych krajów, 4) organizuje współpracę i wymianę doświadczeń między ,komisjami sejmowymi, koordynuje ich działania oraz może zlecać im rozpatrzenie określonych spraw, l' \ Poz. 151 259 - utrzymuje łączność z wojewódzkimi zespołami poselskimi. udziela im pomocy, organizuje współpracę i wymianę doświadczeń między zespołami oraz może kierować do nich wytyczne dotyczące ich pracy, 6) określa formy współdziałania komisji z wojewódzkimi zespołami poselskimi, , 7) kieruje wnioski w spraw.ie powołania ,członka Rady Ministrów do właściwych komisji sejmowych w celu przedstawienia opinii, 8) koordynuje współpracę kOy:Iisji sejmowych z Radą ,Społeczno-Gospodarczą oraz nadaje wła$ciwy ' bieg opiniom i wnioskom Rady, 9) rozpatrujf;;!zgłoszóhe przez wojewódzkie rady narodowe propozycje dotyczące rozstrzygnięciaproble­ mów wymagających ogólnopaństwowej ' reg~lacji, 10) dokonuje wykładni regulaminu 'Sejmu, po zasięgnię­ ciu opinii Komisji Regulamiilowej i . Spraw Poselskich, 11) dokonuje " okresowych ocen wykonywania przez organy administracji państwowej 0bowiązków wobec Sejmu i jego organów oraz posłów; wnioski w ' tym zakresie przekazuje prezesowi Rady MInistrów oraz prezydiom ~omisji sejmowych, 12) ustala zasady organizowania doradztwa naukowego na rzecz Sejmu i jego organów, powoływaniadorad~ ców sejmowych oraz korzystania z opinii i ekspertyz, 13) podejmuje działania przewidziane w przepisach ustawy o obowiązkach i prawach 'posłów na Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowe). 14) podejmuje w razie potrzeby, na wniosek posM -lub wojewódzkiego zespołu poselskiego, odpowiednie środki VI wypadku nie załatwienia bądż niewłaściweg::l załatwienia interwencji, skargi lub , wniosku, 15) uchwala projekt budżetu Kancelarii Sejmu. 5) Art. 18. 1. Prezydium Sejmu obraduje na posiedzeniach. 2. Porządek dzienny i termin posiedzenia Prezydium Sejmu ustala Marszałek Sejmu. 3. W posiedzeniach Prezydium Sejmu biorą udział z głosem doradczym Szef Kancelarii Sejmu oraz osoby zaproszone przez Marszałka Sejmu. 4. Z ' posiedzeń Prezydium Sejmu sporządza się protokół, który podpisuje Marszałek Sejmu. Protokół stanowi jedyne urzędowe stwierdzenie przebiegu posiedzenia Prezydium. Art. 19. 1. Marszałek Sejmu prze<Vodniczy ' obradom Sejmu, kieruje pracami Prezydium Sejmu i Konwentu Seniorów oraz przewodniczy ich obradom, wykonuje inne zadania przewidziane w przepisach regulaminu Sejmu lub powierzone przez Sejm albo Prezydium Sejmu. Marszałek Sejmu wydaje zarządzenia porządkowe. 2. Wicemarszałkowie Sejmu zastępują Marszałka Sejmu w zakresie określonym przez. Prezydium Sejmu. 1. W skład Konwentu Sep.ioró~ wchodzą: i wicemarszałkowie Sejmu, przewodniczący klubów poselskich lub ich zastępcy oraz przewodniczący Rady Społeczno 7 Gospodarczej. ,2. Konwent Seniorów może rozszerzyć swój skład przez kooptację innych posłów. Art. 20. Marszałek Art. 21. 1. Konwent Seniorów zapewnia współdziała­ nie klubów i kół poselskich Vi sprawach związanych z działalnością i tokiem pnic ~ejmu, a także w ,sprawach dotyczących zapewnienia sprawnego toku pracy Rady Spdłeczno-Gospodarcze j. Monitor Polski Nr 21 260 2. Konwent Seniorów w szczególności opiniuje:

  1. l)projekty porządku dziennego poszczególnych posiedzeń Sejmu i ich terminy, 2) wnioski co do try:blłdysku:;ji nad poszczególnymi punktami porządku dziennego posiedzenia Sejmu, J) wnioski co do wyboru przez Sejm jego organów, 4) inne sprawy przekazane przez Prezydium Sejmu. Poz. 151 - Art. 25. 1. Sejm, w drodze uchwały, wybiera czter. nastu sekretarzy Sejmu. Wybór odbywa się łącznie, chyba że Sejm postanowi inaczej., 2. Sekretarze Sejmu prowadzą listę mówców i protoSejmu, dokonują obliczania wyników . gło­ sowania i pełnią inne czynności zlecone przez Marszałka Sejmu. koły posie<!zeń ' 3. Posiedzenia Konwentu Seniorów zwołuJe MarszaSejmu z inicjatywy własnej, Prezydium Sejmu lub na żądanie co najmniej jedneg.Q 'Z ' klubów. Dzia' łek 4. Do posiedzeń Konwentu Seniorów stosuje się odpowiednio przepisy art. 18 ust. 2-4. ! Art. 22. 1. Komisje sejmowe są organami powoła­ nymi do rozpatrywania i przygotowywania spraw stanowiących przedmiot obrad Sejmu, do wyrażania opinii w sprawach przekazanych pod ich obrady przez Sejm luti Prezydium Sejmu, jak .również organami pomocniczymi Sejmu w zakresie . kontroli działalności poszczególnych organów państwowych oraz innych orgśJ,nów i organizacji w zakreśie wprowadzania w życie i wykonywania_ ustaw uchwał Sejmu. )' 2. Komisje działają na podstawie planów pracy. Art. 23. t. Sejm, w drodze uchwały, powołuje ko · misje stałe oraz wybiera ich skład osobowy. określon~ w ust. -1 Sejm może powokomisje nadzwyczajne; powołując taką komisję Sejm określa cel, zasady i tryb jej działania oraz wybiera jej skład osobowy. - 2. W trybie ływać 3. . Uprawnienia i tryb d~ałania komisji - powoływa­ nych na podstawie art. 26 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolit~j Ludowej' usiala każdorazowo Sejm. . Art: 24. 1. Ustanawia się następujące komisje stałe: 1) Administracji, Spraw Wewnętrznych Wymiaru Sprawiedliwości, 2) Budownictwa, Gospodarki Przestrzennej, Komunalnej - i Mieszkaniowej, 3) Edukacji Narodowej i Młodzieży, 4) Górnictwa i Energetyki, 5) Kultury, 6) Nauki i Postępu Technicznego, 7) Obrony Narodowej, 8) Ochrony Srodowiska i Zasobów Naturalnych, , 9) Odpowiedzialności Konstytucyjnej, 10) Planu Gospodarczego, Budżetu i . F!nansów, 11) Polityki Społecznej, Zdrowia i Kultury Fizycznej, 12) Prac Ustawodawczych. 13) Przemysłu, . 14) Regulaminową i Spraw Poselskich, 15) Rolnictwa, Leśnictwa ' i 'Gospodarki 2ywnościowej, 16) Rynku Wewnętrznego, Drobnej Wytwórczości i Usług, 17) Skarg i Wniosków, 18) Spraw Samorządowych, 19) Spraw -Zagranicznych, 20) Transportu i Łączności, 21) Współpracy Gospodarczej z Zagranicą i GospodarKi Morskiej. III WojewódzIde zespoły pQselskle. Art. 26. 1. Wojewódzki zespół poselski, stwarzają.:: warunki organizacyjne dla utrzymania i zacieśnienia więzi Sejmu i posłów z wyborcami. terenowymi organami wła­ dzy państwowej oraz organizacjami poIitycznymi. zawodowymi, społeczno-zawodowymi i społecznymi działają­ cymi na terenie województwa, a także udzielając posłom pomocy w wykonywaniu przez nich czynności wynikających ze' sprawowania mandalti poselskiego, w szczegól- 1 ności: współdziałaniu z właści­ wymi terenowymi . ogniwami _Patriotycznego Ruchu, Odrodzenia Narodowego, działajność. poselską w terenie, w tym spotkania posłów z wyborcami oraz dyżury i wizytacje poselskie, a także analizuje okresowo ich przebieg, 2) wspiera organizacYJme merytorycznie poselską działalność interwencyjną, czuwa nad właściwym i terminowym udzielaniem odpowiedzi na interwencje posłów oraz ocenia stan realizacji postulatów i wniosków zgłoszonych p!'zez wyborców i przyjętych do 1) planuje i koordynuje, we- załatwienia, 3) z organami Sejmu w sprawach oceny ustaw i uchwał Sejmu oraz konsultacji ważniejszych projektów ustaw i uchwał Sejmu, 4) udziela organom Sejmu, w szczególności komisjom sejmowym i powoływan~ przez nie zespołom, wszechstronnej pomocy w sprawach dotyczących wo'jewództwd, 5) zapewnia ' posłom-członkom' zespołu, we współdziała­ niu ż Kancelarią Sejmu oraz radami narodow~i i ich;' !Jrganami, ogniwami Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego, organizacjami zawodow~i, społeczno-zawodowymi. społecznymi, gospodarczymi i spółdzielczymi działającymi na terenie województwa, niezbędne dld lerenowej działalno$ci poselskiej materiały, infolllhlcje i opracowania; gromadzi druki i wydawnictwa oraz ułatwia posłom dostęp do opracowań fachowych i ekspertyz, współdziała realizacji 2. dania, Wojewódzki zesPół poselski, ' realizując swoje zamoże:
  2. l)zapraszać na' posiedzenia członków Rady Społeczno~ Gospodarczej, przedstawicieli wojewódzkiej rady na.rodowej, rady wojewódzkiej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego, terenowych organów administracji państwowej, delegatury Najwyższej Izby Kontroli i innych organów kontrolnych, _.a także przedstawic;ieli działających na terenie województwa organizacji politycznych, zawodowych, społeczno-za­ wodowych i s'połecznych, ' 2) występować do właściwych komisji sejmowych z wnioskami dotycząc~i uchwalenia dezyderatu lub 2. Przedmiotowy zakres działania komisji, o których opinii albo projektu rezolucji, mowa w ust. 1, określa załącznik do regulaminu Sejmu. I Monitor Polski Nr 21 - 3) zwracać się dowlaściwej mIeJscowo delegatury Naj- Izby "Kontroli lub innych organów kontrolnych. z wnioskami o przeprowadzenie kontroli działalności określonych organów · lub jednostek organi. zacyjnych funkcjonujących l1a terenie województwa albo o wzięcie udziału w wizytacji takich organów bądź jednostek. . . 4) przekazywać prasie. radiu i telewizji informacje dotyczące działalności poselskiej członków zespołu. wyższej Art. 27. t. Wojewódzki zespół poselski działa_ w oparciu o plany pracy uwzględniające główne kierunki działalności Sejmu i jego komisji. wytyczne Prezydium Sejmu oraz węzłowe potrzeby województwa. 2. Tryb pracy wojewódzkiego zespołu poselskiegc określa zespół w drodze uchwały. D zi a ł Poz. 151 261 IV Art. 31. Uchwały w sprawie wyboru oraz powołania odwołania organów państwowych. o których 'm owa w art. 28-30. a także ' powołania i odwołania przewodniczącego Komitetu Obrony Kraju. prezesa Najwyższej Izby Kontroli .oraz prezesa Narodowego Banku Polskiego z,d,padają bezwzględną większością głosów. Rozdział 2 z ::nojektami ustaw, uchwal oraz zatwierdzanie dekretów. Postępowanie Art. 32. I. Inicjatywa llstawodawcza przysługuje Radzie Państwa. Radzie Ministrów i\ posłom . Poselskie projekty ustaw mogą być wnoszone przez komisję sejmową lub przez co najmniej ' 15 posłów podpisujących projekt. 2. 'Projekty uchwał Sejmu mogą być wnoszone przez Państwa, ' Radę Ministrów, Prezydium Sejmu, komisję sejmową lub przez co najmniej 15 po~łów podpisujących projekt. Radę Postępowanie w Sejmie. Rozdział 1 Wybór oraz powoływanie i odwoływanie ,organów państwowych . .' Art. 28. 1. _ Sejm na pierwszym posiedzeniu w ka.dencji wybiera ze swego grona przewodniczącego. czterech zastępców przewodniczącego. sekretarza oraz jedenastu członków Rady Państwa. . 3. Projekty ustaw i uchwał składa się w formie pisemnej na ręce Marszałka Sejmu, z dołączeniem trzech odpisów; w piśmie przesyłającym projekt wnioskodawca wskazuje swego przedstawiciela upoważnionego do reprezentowania go w pracach nad tymprojektein. 4. Marszałek Sejmu zarządza drukowanie projektów ustaw i uch'wał oraz doręczenie ich posłom . 5. Marszałek 2. W razie opróznienia poszczególnych stanowisk w Radzie Państwa- w czasie trwania sesji. Sejm dokonuj€' wyboru uzupełniającego w toku tej sesji. W razie opr~ż­ nienia poszczególnych stanowisk w okresie między sesjami. S~jin dokonuje wyboru uzupełniającego na najbliż­ szej sesji. przewodniczącemu 2. Wybór ' człpnków Trybunału Konstytucyjnego odbywa się łącznie. chyba źe Sejm postanowi inaćzej. W tym samym trybie odbywa się wybór Trybunału Stanu. (uchwały) Sejmu przesyła projekty ustaw i uchwa/Rady Państwa i prezesowi Rady Mi- nistrów. . Art. 33. I. sildnienie. Do projektu ustawy dołącza się uza- 2. Uzasadnienie powinno: , I) . wyjaśniać . potrzebę i cel wydania ustawy. ,3. Wybór na poszczególne stanowiska odbywa sit< 2) przedstawiać rzeczywisty stan w dziedzinie. która oddzielnie. chyba że Sejm postanowi inaczej. W tym sama być unormowana, , mym trybie Sejm dokonuje wyborów uzupełniających, 3) wykazywać różnicę pomiędzy dotychcżasowym a proArt. 29. I. Sejm powołuje i odwołuje Rząd Po!slóej jektówanym stanem prawny~, Rzeczypospolitej Ludowej - Radę ' Ministrów lub po4) przedstawiaĆ' przewidywane skutki społeczne. gosposzczególnych jej członków. pa'rcze, finansowe i prawne. 2. W razie ustąpiepia lub odwołania Rządu - Sejm . 5) przedstawiać założenia projektów podstawowych powołuje prezesa Rady Ministrów i powierza mu przedaktów wykonawczych. ' stawienie Sejmowi wniosku c,o do składu Rady Mini3. Uzasadnienie powinno pr7jedstawiać wyniki przestrów. Wniośek prezesa Rady Ministrów w sprawie skła­ prowadzonych konsultacji i dyskusji publicznych oraz du Rady Ministrów głosowany jest łącznie, informować o przedstawionych wariantach i opiniach, w 3. Wnioski prezesa Rady Ministrów w sprawie po- szczególności jeżeli obowiązek zasięgania takich opinii wołania lub odwołania poszczególnych członków Rady wynikil/ z przepisów prawa. Ministrów głosuje się 'oddzielnie. Art. 34. Rozpatrywanie ,projektów ustaw odbywa się . Art. 30. 1. Sejm wybiera prezesa. wiceprezesa i dzie- w dwóch czytaniach, a uchwał - w jednym. Prezydium sięciu sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz zastępcę Sejmu może postanowić o rozpatrzeniu projektu uchwały , przewodniczącego. dwudziestu dwóch członków i pięciu w dwóch czytaniach. zastępców członków Tryl:mnału Stanu. Art. 35. I. Pierwsze czytanie projektu ustawy 3. W. razie opróżnienia poszczególnych stanowisk w Trybunale Konstytucyjnym i Trybunale Stanu' Sejm dokonuje wyboru uzupełniającego, stosując odpowiednio przepisy ' o Trybunale Konstytucyjnym. oraz o Trybunale Stanu. ' Wybór uzupełniający na poszczególne -stanowiska odbywa się oddzielnie, chyba że Sejm post~nowi inaczej. przeprowadza się na posiedzeniu Sejmu. W wypadkach użasadnionych Prezydium Sejmu projekt do pierwszego czytania na po~ siedzenie komisji, z wyjątkiem projektów ustawo. zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, projektów ustaw budżetowych i uchwał o narodowych pla... nach społeczno-gospodarczych, projektów kodeksów oraZ; innych ustaw i uchwał o szczególnym znaczeniu spo2. może skierować łecznym. I ·1 I Monitor Polski Nr 21 ' - Poz. 151 ' 262 3. O posiedzeniu komisji, na którym odbywać się ma . pierv.(sze czytanie projektu, zawiadamia się wszystkich posłów; każdy poseł może ~ziąć 'udział w tym posiedzeniu albo pisemhie zgłosić uwagi lub propozycje poprawek; treść przedstawionego przez wnioskodawcę uzasadnienia podaje się do wiadomości wszystkich posłów. 2. W sprawozdaniu komisje wnioskują:
  3. l)przyjęcie projektu bez poprawek (ub ' 2) ' przyjęcie projektu z określonymi poprawkami bądi w formie tekstu jednolitego albo 3) odrzucenie projektu. Pierwsze czytanie projektu może się odbyć nie niż dziesiątego dnia. od doręczenia posłom druku projektu. 3. Wnioski i propozycje poprawek odrzucone przez komisje, na żądanie wniosKodawc'y, zamie.s zcza się vł sprawozdaniu jako wnioski mniejszości; o nie przyjętych przez komisje opiniach innych komisji oraz motywach · ich ·odrzucenia . informuje Sejm poseł sprawozdawca. 4. wcześniej Art. ~ 36. 1. Pierwsze czytanie projektu ustawy obejmuje uzasadnienie 'projektu przez wniosko~ dawcę, pytania posłów i odpowiedzi wnioskodawcy oraz dyskusję . . 2. Pierwsze czytanie projektu na posiedzeniu Sejmu kończy się skierowaniem przez Sejm projektu 00 komisji albo odrzuceniem projektu w całości. 3. Prezydium Sejmu, na wniosek komisji, może zwróC1C się do wnioskodawcy o ponowne opracowanie PI1o,jektu, z uwzględnieniem zmian ' postulowanych przez ko- ' misje', oraz przedstawienie skutków, zwłaszcza finansowych, tych zmian; wniesiony projekt Prezydium Sejmu kieruje wprost do komisji. (uchwały) 1. Projekty ustą.w (uchwał) kieruje się do komisji, w tym Komisji Prac Ustawodawczych. lub tylko do. Komisji. Prac Ustawodawczych; jeżeli za komisję jedynie właściwą uznana zostanie' ta Komisja. Art. 37. właściwych 2. Komisje, do których skierowany został do rozpatrzeniaprojekt ustawy (uchwały), obradują nad nim wspólriie; komisje te mogą zwrócić się do innych komisji sejmowych o wyrażenie opinii o . projekcie lub jego' części. 3. Komisje, na wniosek prezydiów, ustalają tok prac nad projektem~ Art. 38. 1. Do ' szczegółowego rozpatrzenia projektu komisje bądź -:- w wyjątkowych wypadkach - ich prezydia mogą powołać podkomisję . . 2. W uczestniczyć posiedzeniach upoważniony podkomisji obowiązany jest przedstawiciel wnioskodawcy. 3. Podkomisja przedstawia komisjom sprawozdanie o rozpatrzonym proJekcie. Art. 39. 1. Przy rozpatrywaniu projektów u~taw komisje i podkomisja biorą pod uwagę opinie przedstawione przez inne komisje sejmowe oraz oplmę Rady Społeczno-Gospodarczej; komis~e i podkomisja mogą wysłuchiwać także opinii zaproszonych doradców i ekspertów, (uchwał) Komisje mogą przekazać . sprawę redakcyjnego opracowania przyjętych poprawek prezydiom lub powołanemu w tym celu zespołowi poselskiemu; prezydia (zespół) przedstawiają komisji do akceptacji wyniki swych prac. Art. 40. Prezydium Sejmu, z własnej inicjatywy bądź wniosek komisji rozpatrujących projekt ustawy (uchwały), może poddać projekt konsultacji społecznej, określając jej ,zakres, zasięg, tryb przeprowadzania oraz udział wojewódzkich zespołów poselskich, rad narodo- ' wych i właściwych ogniw Patriotycznego Ruchu Odrodzenia. Narodowegó w jej przeprowadzeniu. na Art. 41. 1. Komisje, do których skierowany został projekt ustawy' (uchwały), przedstaWiają Sejmowi wspólne sprawozdanie o tym projekcie; sprawozdanie określa stanowisko k L'misii w odpiesieniu d9 projektu. 4. Marszałek Sejmu zarządza drukowanie sprawożdan komisji 'oraz doręczenie ich posłom. Art. 42. 1. Wspólne obrady komisji nad projektami ustaw (uchwał) oraz przyjmowanie poprawek i sprawozdania odbywa się na zasadach określonych wart. 97 .. 2. Do . porządku głosowania projektów na posiedzeniu komisji stosuje się odpowiednio. art. 44. Art. 43. 1. Drugie czytanie projektu ustawy obejmuje:
  4. l)przedstawienie Sejmowi sprawozdania komisji, 2) przeprowadzenie dyskusji i zgłaszanie poprawek, 3) głosowanie; 2. Drugie czytanie projektu ustawy może się odbyć nie wcześniej niż dziesiątego dnia od doręczenia posłom sprawozdania komisji. 3. Sejm może powtórnie przekazać . projekt ustawy lub sprawozdanie komisjom, które w terminie ozńacza­ nym w uchwale składają dodatkowe sprawozdanie. Art. 44. 1. Porządek głosowania projektów ustaw · na posiedzeniu ' Sejmu jest następujący: 1) głosowan~e poprawek do poszczególnych artykułów, przede wszystkim .tych, których przyjęcie lub odrzuceriie rozstrzyga o innych poprawkach, 2) głosowanie projektu ustawy w całości ·wraz z przy~ jętymi poprawkami. 2. Marszałek Sejmu ustala porządek projektów uchwał i poprawek do nich. głosowania 3. Marszałek Sejmu może odroczyć głosowanie nad całością projektu ustawy ;a czas potrzebny do stwierdzenia, czy wskutek przyjętych poprawek nie zachodzą sprzeczności pomiędzy poszczególnymi przepisami. 4. Sejm może postanowić poddanie głosowania projektu ustawy w całoś~ i łącznie z poprawkami, jeżeli nie zgłoszono w tym zakresie sprzeciwu. . "- Art. 45. Sejmu przesyła niezwłoczni~ Rady Państwa potwierdzony swoim podpisem tekst uchwalonej przez Seim ustawy. l. Marszałek przewodniczącemu 2. O powziętych przez Sejm uchwałach Marszałek Sejmu zawiadamia przewpdńiczącego Rady Państwa i prezesa Rady Ministrów oraz przesyła im podpisane, przez siebie teksty tych uchwał. Prezes Rady Ministrów zarzą­ dza ogłoszenie uchwały w Dzienniku Urzędowym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej "Monitor Polski", jeżeli Prezydium Sejmu tak postanowi. . Art. w ·szczególnych wypadkach, może z projektaIljli ustaw przez: . 1) przystąpienie do pierwszego .czytania niezwłocznie po otrzymaniu przez posłów projektl,l, 2) zaniechanie druku projektu i niezwłoczne przystą­ pienie do pierwszego czytania, 46. Sejm, skrócić postępowan,ie ~63 Monitor Polski Nr 21 3) przystąpienie ' , zakończeniu do drugiego czytania niezwłocznie po pierwszego bez odsyłania projektu do komisji, ' 4) przystąpienie do drugiego czytania niezwłoczni€ po otrzymaniu przez posłów druku sprawozdania komisji. 5) zaniechanie druku sprawozdania komisji i----niezwłoczne przystąpienie do drugiego czytania. Art. 47. 1. Dekrety, przedstawione Sejmowi przez Radę Państwa do zatwierdzenia, Prezydium Sejmu kierUJo e do rozpatrzenia p' rzez właśCiwe komisJoe seJ'mowe, w tym Komisję Prac Ustawodawczych, lub tylko ,Komisję Prac Ustawodawczych, jeżeli za komisję jedynie właściwą uznana zostanie ta Komisja. , 2. Na posiedzeniu komisji \dekret referuje członek Rady>tJ>aństwa lub wyznaczony przez , prezydia komisji sprawozdawca. 3. Sejm rozpatruje sprawę zatwierdzenia dekretu po - Poz. 151 2) wariantowe założenia narodowego planu społecżno-gospodarczego i projekt tego planu, 3) założenia centralnego planu rocznego, 4) projekty budżetu , oraz innych planów finansowych państwa ' - Sejm rozpatruj€ w trybie przewidzianym w rozdziale 2 ze zmianami wynikającymi . z niniejszego tozdziału. Sejm rozpatruje sprawozdania z wykonan~a planów i budżetu, o których mowa w pkt 2 i 4. Art . 51 . 1. P rOJe . kt y l. za ł oze ' n la, ' ' h mowa , o kt oryc wart. 50, oraz sprawozdania z wykonania planów i budże~ ;; tu, o których mowa wart. 50 pkt 2 i 4, Sejm kieruje ' do rożpatrzenia do Komisji Plami Gospodarczego, Budż,e ~ tu i Finansów. Poszczególne części tych projektów i spr a~ wozdań rozpatniją także właśCiwe komisje ', sejmowe: które przekazu j ą ' swoje w nioski Komis ji Planu Gospod a"i~' czego, Budżetu i Finansów. ' " wysłuchaniu sprawozdania komisji. , 2. Przedłożone przez Najwyższą Izbę Kontrali uwagi do sprawozdań z wykonania planów i budżetu" o któ. ", 4. W wyniku rozpatrzenia sprawy Sejm może: rych mowa wart. 50 pkt 2 i 4, Prezydium Sejmu ' kieruje' l} podjąć uchwałę o zatwierdzeniu dekretu, odpowiednio tło właściwych komisji sejmowych l'oŻpa " 2) podjąć uchwałę o odmowie zatwierdzenia dekretu, trujących poszczególne ,.części sprawozdań. wskazując jednocześnie, od kiedy przepisy dekretu , Art .. 52. 1. Komisja Planu Gospodarczego, Bu~żetu 'tracą moc obowiązującą; uchwała ta podlega ogłp- ' i Finansów, po rozpatrzeniu przy udziale przędstawideli ,s zeniu w Dzienniku Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej poszczególnych komisji sejmowych projektówlzałożen, ' Ludowej, o których mowa wart. , 50, sprawozdań z.~: wykónalliil 3) uchwalić ustawę zawierającą nowe uregulowania planów i budżetu wymienionych wart. 50 pkt , 2' 'i 4 Qra7: ' s'ptaw bę~ch przedmiotem dekretu oraz uchylenie przekazanych przez komisje wniosków, prze9śtawiii ~a~po-: , ' dekretu, ' siedzeniu Sejmu swoje stanowisko w tyclj~piaWcłChwI'az ' , ' , '; :, ", "', 4) f>djąt uchwałę o zatwierdzeniu dekretu oraz uchwa · z wnioskami : 1) W. odniesieniu do założeń, o któx:ych, IIlówa'~ aTt:', 50 '<: ' , hć na tym samym posiedzeniu ustawę częściowo pkt 2 - w ' sprawie wyboru w;a~iahtu" , ",,' , " " , zmieniającą dekret. 2) w odni~sieniu do projektów; o którYl:h , mowa 5. Uchwała- komisji w sprawach, o których mowa art. 50 pkt 2 i 4 - w sprawie ich przyjęcia ' bez pQ-" w ust.. 4 pkt 3 i 4, zastępuje wniosek przewidziany w prawek lub przyjęcia z poprawkami, ' , art. 32, a rozpatrzenie projektu ustawy przez komisje za3) wodniesie~u do sprawozdań z wykonani CI! " planów stępuje jego pierwsze czytanie. i budżetu, o których mowa w art. 50 ~t2 i 4 ~ Art . . 48. W , trybie przewidzianym dla uchwał Sejm w sprawie ich przyjęcia i w przedmiocie , absolumoże podejmować : torium. • I ' 1) rezolucje - zawierające prawnie wiążące wezwafiie Komisja Planu Gospodarczego, Budżetu i Finansów przedokreślonego organu państwowego. do podjęcia wskakłada równocześnie Sejmowi informację o nie uwzględ­ zanego w rezolucji . ...... jednorazowego działania, nionych podstawowych wnioskach poszczególnych ko2) oświadczenia - zawierające stanowisko w określo- misji sejmowych. nej sprawie, 2. Na żądanie właśCiwej komisji sejmowej Komisja 3) deklaracje - zawierające zobowiązanie do określo- Planu Gospodarczego, Budżetu i Finansów może przednego · postępowania, stawić wniosek o .udzielenie absolutorium, z wyłączeniem 4) apele - zawierające prawnie nie wiążące wezwanie określonych członków Rady Ministrów. do okreś~onego zachowania się, podjęcia inicjatywy Art. 53. ' 1. Komisja Planu Gospodarczego, Budżetu lub zadania. i Finansów, za ' zgodą Prezydium Sejmu: może powoły­ Art. 49. W postępowaniu dotyczącym projektów wać międzykomisyjne zespoły poselskie dla rozpatrzenia ustaw i uchwał oraz zatwierdżanja dekretów uczestniczy określonych problemów społeczno- gospodarczych, dotySzef Kancelarii Sejmu lub z jego upo~ażnienia przedsta- czących założeń, projektów i sprawozdań, o których wiciel służby prawnej Kancelarii Sejmu, przedstawiając mowa wart. 50. Zespoły te ' ulegają rozwiązaniu po vi zakresie problematyki prawno-legislacyjnej uwagi przedstawieniu Komisji Planu Gospodarczego, Budżetu ,i , propozycje. i Finansów sprawozdania. I , 2. Międzykooiisyjne zespoły poselskie składają. się, Rozdział 3 z posłów-członków Komisji Planu Gospodarczego, Budże~ tu i Finansów oraz wyznaczonych przez prezydia innych Postępowanie z projektami planów Iwmisji posłów-członków tych komisji. społeczno-gospodarczych, budżetów i innych pl,a nów ,, w' finansowych ' państwa oraz rozpatrywanie z ich wykonania. Art. 50. Wniesione do Sejmu:
  5. l)projekty planów perspektywicznych, sprawozdań Art. ' 54. Komisja Planu Gospodarczego, B4dżetu i Finansów może określić tryb prac w kOnUsjach sejmowych w sprawach projektów oraz sprawozdań, o których mowa wart. 50. ' Uchwała w tej sprawie podlega zatwierdzeniu przez Prezydium Sejmu. Monitor Polski Nr 21 . ,/ Rozdział - 264 Rozdział Postępowanie w sprawach orzeczeń I Informacji Konstytucyjnego, informacji :Trybunału Stanu oraz sprawozdań I informacji Najwyższej Izby Kontroll. Art. 55: W postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym , w sprawie stwierdzenia zgodności ustawy z Konstytucją Sejm jest reprezentowany przez Prezydium Sejmu; Prezydium Sejmu. po zasięgnięciu opinii Konwentu Seniorów. wyznacza przedstawiciela Sejmu w tyll'l postępowaniu. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z Konstytu'ją aktu ustawą­ dawczego oraz informacje o istotnych problemach . wynikających z jego działalności i orzecznictwa prezes Try·; bunału Konstytucyjnego przekazuje Prezydium Sejmu. Art. 56. 1. niezgodność Prezydium Sejmu. przed wniesieniem orzeczeń pOd obrady Sejmu. kieruje je do wstępnego rozpatrzenia i zaopiniowania przez Komisję Prac Ustawo2. Trybunału dawczyc~ 3. Orzeczenie Trybunału oraz opinię Komisji Prac Ustawodawczych. a takżę informacje Trybunału Konstytucyjnego o istotnych problemach wynikających z jegc działalności ' doręcza się posłom. Art. 57. Sejm zapoznaje się z przedkładanymi przez Stanu informacjami o jego działalności. Informac je . te przewodniczący Trybunału Stanu przekazuje Prezydium Sejmu. Trybunał Art. 5,8. 1. Kontroli: Przedkładane Izbę' Sejmowi przez "\ Najwyższą 1) uwagi do sprawozdania Rady, Ministrów z wykonania narodowego planu społeczno-gospodarczego i an~lizv wykonania budżetu. ' ' 2) sprawozdania z wyników kontroli zleconych przez Sejm i jego organy (Prezydium Sejmu: komisje sejmowe) lub Radę Państwa oraz przeprowadzonych na wniosek . pz:eżesa Rady Ministrów. a także informacje o wynikach innych kontroli. 3) wnioski w sprawie rozpatrzenia' przez Sejm lub jego organy określonych "" problemów społeczno-gospodar­ czych i organizacyjno-prawnych. zwiążanych z działalnością organów administracji państwowej pręzes Najwyższej Izby Poz. 151 4 Trybunału stwierdzające ~ Kontroli przedstawia Pre- zydium Sejmu. 2. Prezydium Sejmu rozpatruje wnio: ki. o których mowa w ust. 1 pkt 3. i decyduje o nadaniu im dalszego biegu oraz rozpatruje przedkładane przez prezesa Najwyższej Izby ~ontioli okresowe plany pracy Najwyższej Izby Kontroli. ' Uwagi. analizy. sprawozdania i informacje okrew ust. 1 pkt 1 i 2 Prezydium Sejmu kieruje tlo właściwych komisji sejmowych. 3. ślone 4. Przedkładane przez prezesa Najwyższej Izby Kontroli sprawozdanie z rocznej działalności Najwyższej Izby Kontroli rozpatruje Prezydium Sejmu; przed rozpatrzeniem tego sprawozdania Prezydium Sejmu może przesłać je do ustosunkowania się właściwym komisjom sejmowym. 5 Interpelacje i zapytania poselskie. Art. 59. Wnoszone przez posłów interpelacje i 2Ui, pytania mogą być skierowane do prezesa Najwyższej Izby Kontroli. prezesa Rady Ministrów. przewodniczącego Komisji ' Planowania przy Radzie Ministrów. ministrów oraz prezesa Narodowego Banku Polskiego. Art. 60. 1. Interpelacje składa się w sprawach o zasadniczym charakterze. 2. Interpelacja pow.inna zawierać krótkie przedstawienie stanu faktycznego będącego jej przedmiotem or'az wynikające zeń pytanie. skierowane zgódnie z właści­ wością interpelowanego. 3. Interpelację składa się w formie pisemnej na ręce' Marszałka Sejmu z połączeniem trzech odpisów; do wniesienia interpelacji wystarc~y podpis jednego posła. 4. Prezydium Sejmu może nie przyjąć interpelacji" która nie odpowiad3 warunkom określonym w ust. 2. 5. Prezydium Sejmu może zażądać skreślenia z interpelacji zwrotów sprzecznych ze ś.1ubowaniem poselskim. 6. Marszałek Sejmu przesyła interpelację niezwłocz­ nie interpelowanemu. _ Ar't. 6'1. Marszałek )nformuje Sejm o zlożonych interpelacjach nie później niż na najbliższym posiedzeniu Sejmu. Tekst interpelacji nie odczytanej na posiedzeniu Sejmu ogłasza śię w załączniku dosprawozdaniasteno- . graficznego z posiedzenia Sejmu. Art. 62. .I . Odpowiedź na interpelację może bya udzielona ' w form'ie ustnej lub pisem!':ej. zgodnie z usta- ; leniem Prezydium Sejmu. ' 2. Odpowiedź ustną składa si~na posiedzeniu Sejmu. a pisemną. nie później niż w ciągu 21 dni od dnia otrzymania interpelacji - na, ręce Marszałka Sejmu. 3. Odpowied:?; ' pisemną składa się z dołączeniem trzech odpisów. Marszałek przesyła interpelantowi odpis odpowiedzi i informuje Sejm o jej treści. Tekst pisemnej odpowiedzi na interpelację ogłasza się w załączniku do sprawozdania stenograficźnego z posiedzenia Sejmu. 4. W razie 'nieotrzymania odpowiedzi pisemnej w terminie lub w razie uznania otrzymanej odpowiedzi za niezadowalaj.ącą. interpelant może zwrócić się do Prezydium Sejmu o zażądanie dodatkowych wyjaśnień albo umie~zczenie interpelacji - 'na porządku dziennym posiedzenia. Art. 63. 1. Rozpatrzenie interpelacji na posiedzeniu Sejmu · obejmuje lnformację o treści interpelacji oraz udzielenie przez interpelowanego odpowiedzi; interpelant może zwrócić się do i~terpelowanego o udzielenie dodatkowych wyjaśnień; odpowiedź na interpelację nie może trwać dłużej niż 10 minut. a udzielenie dodatkowych wyjaśnień - dłużej niż S minut. 2. W , sprawie interpelacji oraz udzielonej ną. nią odpowiedzi może być przeprowadzona dyskusja. , 3. Sejm .' może , uznać qdpowiedź za wystarczającą bądź wezwać interpelowanego do uzupełnienia odpowiedzi. Interpelowany może udzielić uzupełniającej odpowiedzi na następnym posiedzeniu Sejmu. . \ l. Zapytania sklada się w sprawach mOleJ Złożonych. gdy pytającemu chodzi przede wszystkim o uzyskanie informacji o faktach; zapytanie powinno być Art. 64. sformułowane zwięźle. Monitor Polski Nr 21 - Poz. 151 265 2. Zapytania składa się w formie pisemnej na ręce Marszałka Sejmu. najpófniej na 24 godziny przed rozp6- posiedzenia. na którym chce się na zapytanie do złożenia zapytania wystarczy podpis jednego · posła. cżęcieIll" uzyskać odpowiedź; 3. Osoba objęta wstępnym wnioskiem oraz jej obroń­ ca mogą brać udział w posiedzeniach Komisji, na któryc;h przeprowadza się postępowanie dowodowe, oraz w czynz upoważnienia Komisji. )nościach podeJ'mowanych . Art. 70. 1. Komisja ' Odpowiedzialności Konstytucyjnej przedstawia Sejmowi spraw()zdanie z przeprowadzonego postępowę.nia wraz z wnioskiem o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjriejlub o umo.rzenie postę­ powania w sprawie; wraz że s'p rawozdaniem - komisja Art. 65.1. Rozpatrzenie przez Sejm sprawy zapytania obejmuje przedstawienie treści zapytania oraz' udzie- przedstawia Sejmowi także wnioski w sprawie wyboru lenie krótkiej ustnej odpowiedzi przez osobę. do ktprej przez Sejm oskarżycieli. 2. Wniosek o pociągnięcie do odp'owiedzialności konzapytanie zostało skierowane; postawienie zapytania stytucyjnej powinien zawierać wszystkie dane wymamóże trwać nie dłużej niż 3 minuty. udzielenie zaś odpogane przez przepisy Kodeksu postępowania karnego w wiedzi - nie dłużej niź 5 minut. . stosunku do aktu oskarżęnia, a w wypadku wniosku 2. Nad zapytaniem i udzieloną ódpowiedzią nie prze· o umorzenie postępowania uzasadnienie faktyczne prowadza się · dyskusji. Marszałek Sejmu może jednak ze- i prawne te~ wniosku. zwolić pytającemu na postawienie pytania dodatkowego. ' 3. Sprawozdanie i wnioski ' doręcza się wszystkim na które zapytywany udziela niezwłocznie uzupełniającej posłom wraz z informacją o udóstępni~niu do wglądu , odpowiedzi. posłów akt sprawy, której dotyczy spr,a w.ozdanie, z tym Art. 66. 1. Na interpelację lub zapytanie poselskie że akta sprawy powinny być 1ldostępnion~ posłom w odpowiedzi udziela ten. do kogo interpelacja lub zapyta- okresie nie krótszym niż trzy tygodnie przed posiedzenie zostało przez · posła skierowane. ' Wyjątkowo 'odpo- niem Sejmu. na którym ma być rozpatrzona sprawa. wiedź może by~ udzielona przez upov.rażnionego · przed4.. Sejm może przedłożone sprawozdanie zwrócić Kostawiciela adresata interpelacji lub zapytania. misji 'w celu . uzupełnieriia postępowania; w tym wypadku 2. Na interpelację lub zapytanie skierowane do pre- . Sejm ' określa kierunek i zakres dalszego postępowania zesa Rady Ministrów odpowiedź może być . udzielona . Komisji. . przez wiceprezesa Rady Ministrów lub przez wy~aczoArt. 71. Uchwały o pociągnięciu do odpowiedzial. , nego innego członka Rady Ministrów. riości konstytucyjnej lub o umorzeniu postępowania w Art. 67. 1. Interpelacje i zapytania poselskie oraz spraWie Sejm podejmuje większością qło~ów. \ . odpowiedzi na nie stanowią odrębny punkt porządku dziennego posiedzenia .Sejmu. W porządku dziennym poRozdział 7 siedzeni~ Sejmu można przewidzieć także zgłaszanie zą­ pytań na początku " pOSiedzenia. udzielanie zaś odpowieObrady Sejmu i glosowa.nie. dzi .na , zapytania - w końcowej jego części. Art. 72. L Obradami Sejmu kieruje Marszałek ' lub 2. Prezydium Sejmu rozstrzyga. które ze zgłoszonych w jego zastępstwie wicemarszałek, przy pomocy dwóch przez posłów interpelacji i , zapytań wł,ączone zostają do sekretarzy Sejmu. porządku dziennego określonego posiedzenia Sejmu. 2. Marszałek Sejmu przedstawia Sejmowi do zatwier3. PTe~ydiuin Sejmu moźe zwołać specjalne posie· dzenia ustalony przez Prezydium Sejmu porządek dzienny dzenie przeznaczone wyłącznie na rozpatrywanie spraw posiedzeqia. interpelacji zapytań poselskich. Art. 73. 1. Marszałek Sejmu udziela głosu w sprawach objętych porządkiemdzlennym posiedzenIa. . Rozdział 6 2. Posłowie. którzy zamierzają wziąć udział w dy~ku­ sjinadokreślonym punktem porządku dziennego, zapiPostępowanie w sprawach odpowiedzialności sują się do głosu u ~ekretarza Sejmu. prowadzącego listę . konstytucyjnej. mówców. 3. Marsżałek Sejmu udziela głosu posłom według koArt. 68. Wstępne wnioski w sprawach pociągnięcia do odpoWiedzialności konstytucyjnej Qsób ~ajmuJących lejności zapisu. Prezydium Sejmu mpże. po wysłuchaniu opinii Konwentu Seniorów, ustalić ' inną kolejność określone w ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stcfnu (Dz. U. Nr 11. poz. 84) najwyższe stanowiska mówc,ów. państwowe Prezydium Sejmu kieruje .do Komisji . Odpo4. Marszałek Sejmu może ZwrOCIC uwagę posłowi. wiedzialności Koristytucyjnej; w postępowaniu przed tą który w wystąpieniu swoim odbiega od przedmiotu obrad KOInisją stosuje się odpowiednio_ przepisy Kodeksu po; określonego w '!>Orządku dziennym. przywołaniem posła stępowania karnego. "do rzeczy". Po dwukrotnym przywołaniu posła "do 3. Zapytania mogą być składane także ustnie na 1>0siedzeniu Sejmu po uprzednim zgłoszeniu takiego zamiaru Marszałkowi Sejmu w terminie określonym w ust. 2. . Art. «)9. 1. Przewodniczący Komisji Odpowiedzial· ności. Konstytucyjnej przesyła osobie objętej wnioskiem odpis wniosku wraz ·z załącznikamL wyznaczając jej termin do złożenia pisemnych wyjaśnień i przedstawienia wniosków dowodowych. 2. , Komisja, po wstępnym zapoznaniu się zezgłoszo­ nymi zarziltami oraz wyjaśnieniami i wnioskami osoby objętej zarzutami. określa zakres i sposób przeprowadz~­ nia postępowania dowodowego. 'rzec~y" Marszałek może odebrać przemawiającemu głos. Art. 74. 1. ' Przemówienia posłów w dyskusji nie mogą trwaĆ dłużej niż 20 minut. chyba że Pre~dium · Sejmu, po wysłuchani1lopiąu .Konwentu Seniorów, określi dla konkretnej debaty inny czas przemówień. 2. Nie wolno zabierać głosu więcej niż dwa razy w dyskUSji. nad tą samą sprawą. Przemówienie posła, któremu Marszałek Sejmu udzielił głosu po raz drugi w tej samej sprawie, nie może trwać dłużej niż 10 minut. Monitor Poiski Nr 21 - . 4. O przeprowadzeniu głosowania imiennego dety-. duje Sejm większością głosów, na wniosek Marszałka ' Sejmu ltib na wniosek poparty przez co najmniej 30 . P<?słów. Głosowanie imienne odbywa się " przy' wykorzystaniu przygotowanej w tym celu urny; posłowie kolejn'o, w por7.ądku alfabetycznym, wyczytywani ' przez sekretarza Sejmu wrzucają swoje ka~tki do urny. Otwarcia urny oraz obliczenia głosów dokonuje pięCiu, w;yzrigczonych przez Marszałka Sejmu, sekretarzy Sejmu. 5. Wyniki głosowania ogłasza Marszałek Sejmu.Wyniki głosowania imiennego Marszałek " ogłasza na podsta~ie protokołu przedstawionego przez sekretarzy Sejmu dokonujących obliczenia głosów. Wyniki głosowania . są ostateczne i nie mogą być przedmiotem dyskusji. . 3. Ma'rszałek Sejmu może' przedłużyć mówcy czas przemówienia. Art. 75. 1. Marszałek Sejmu udziela głosu poza porządkiem dziennym posiedzenia lub w związku z dyskusją jedynie dla zgłoszenia wniosku formalnego, oświądczenia osobistego lub sprostowania-. błędnie zrozumianego lub nieściśle przytoczonego oświadczenia mówcy, Przemówienia poza porządkiem dziennym nie mogą trwać dłużej niż 5 minut. 2. Do wniosków formalnych zalicza się wnioski o: 1) przerwanie, odroczenie lub zamknięcie . posiedzenia, 2) uchwalenie tajności posiedzenia, 3) zamknięcie listy mówców, 4) odroczenie lub zamknięcie dyskusji, 5) przejście do porządku dziennego, 6) odesłanie do komisji. , 7) gło.sowa~e bez dyskusji, 8) . zmi<lnę porządku dziennego, 9) Z1llianę w sposobie prowadzenia dyskusji przeprowadzenia głosowania, ' 10) ograniczenie czasu pr~emówień, 11) stw~erdzenie quorum, 12) . przeliczenie głosów. I· Art. 79. 1. Sejm uchwala ustawy większośCią głQ­ sów, w obecności co najnmiej połowy . ogólnej liczby posłów. W tym samym trybie Sejm podejmuje uchwały i inne rozstrzygnięcia, o iIeprzepisy ustaw i regulaminu ' ., Sejmu nie stanowią inaczej. 2. Zmiana Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej może być uchwalona większością co najmniej dwu trzecich głosów. ' Art. 80. 1. Marszałek Sejmu cżuwa nad przestrzeganiem w toku obrad regulaminu Sejinu oraz powagi i porządku na sali posiedzeń. 2. Marszałek przywołuje "do porząaku" posła, który zakłóca porządek obrad. 3. Sejm rozstrzyga o wniosku formalnym po wysluchaniuwnioskodawcy i ewentualnie jednego przeciwnika wniosku. Art. 7.6. . I ' .- .. .... . Marszałek czą~.emu,zastępcom . Sejmu udziela głosu przewodniczącegO', prie..wod~i­ s.e kretal'zowi i inó.~ cz~on.kom ~ap.y Państwa, preześo.~i . Rady Mi~": stró-61.· i in~Ym człoilkOtn rządu, przewodniczącemu Komitetu '.Obrony ' Kraju, . pr'e zesowi . Trybunału Konstytucyj~ nego,przewodn;icząceniu .Trybunału Stan\,l, prezesowi Najwyższej - Izby:'Kontroli,prezesowi NarOdowego Banku Polskie:go ora'z pierwszeJ;D.uprezesowi Sądu Najwyższego i PI;okura:torowi Generalnemu PRL - poza kolejnością mówców 'zapisanych do głosu. W tym samym trybie Marszałek Sejmu udziela głosu dla udzielenia wyjaśnień w sprawach wniosków i uwag wypowiedzianych przez posłów na posiedżeniu. Art. 77. 1. Po wyczerpaniu listy mówców zapisanych do głosu mogą przemawiać sprawozdawca i wnio~ skodawca l '; f ...., I. . , . . '/ Poz. 151 266 I . '. . 3. Mar$załek przywołuje . "do porząfku z Z<l;piS!<\niem do protokołU" posła, który dopuściłsifl ciężkiego naruszeni. porząc!ku obrad. I , \ 4. Marszałek może podjąć decyzję o wylduczeniu posłił z pqsiędzenia, jeżeli poseł zakłóca porządek obradpomimo że na tym samym posiedzeniu został już przywołany "do porządku z zapisaniem do protokołu". 5.•Od decyzji Marszałka Sejmu poJeł może odw~łać się do Prezydium· Sejmu,które rozstrzy~a sprawę po zasięgnięciu selskich. opinii ~omisji - Regulaminowej ~! Spraw Po- I . I . Art. 81. 1,. Z przebiegu każdego pp-siedzenia Sejmu sporządza się ' protokół oraz sprawozdanIe stenograficzne; stanowią one jedyne urzędowestwier~zenie przebiegu obrad. I . I 2. Po stwierdzeniu, że lista' mówców została wyczer2. Protokół posiedzenia Sejmu obejmuje krótki za.pana, Marszałek Sejmu zamyka dysk·usję. pis o przebiegu obrad, a także - w załącznikach Art. 78. 1. Po zamknięciu dyskusji. Marszałek Sejmu . pełne teksty uchwalonych ustaw, podjętych uchwał, przedoznajmia, te Sejm przystępuje do głosowania. Od tej' łożonych sprawozdań i wniosków .oraz i innych materiachwili można zabierać głos tylko dla zgłoszenia lub uza- łów rozpatrywanych przez Sejm. . " sadnienia '. wniosku formalnego o sposobie lub porządku .3. Poseł oraz każdy uczestnik posiedzenia ,biorący \ głosowania i to jedynie przed wezwaniem posłów przez udział w dyskusji może .zgłosić ··zastrzeżerlie lub poprawkę \ Marszałka do głosowania. . do sporządzonego protokołu; o przyjęc~u lub odrzuce. niu poprawki Sejm rozstrzyga. większością głosów, bez . 2. Głosowanie jest jawne i odbywa się: 1) przez podniesienie ręki; głosowanie takie może odl- dyskusji. bywać się przy równoczesnym Uźyciu urządzenia do 4. Protokół, do którego nie wniesiono zastrzeżeń lub liczeni.a głosów, albo poprawek, uważa się za przyjęty. Przyjęc;ie ' protokołu po2) przy użyciu kart do . głosowanidi podpisanych imietwierdza· podpisem Marszałek Sejmu lub i przewodniczący niem i nazwiskiem posła (głosowanie imienne). obradom wicemarszałek oraz prowadzący ' protokół sekre3. W razie głosowania w sposób określony w ust. 2 tarz posiedzenia. Protokół' . opatrzony pie€zęcią Sejmu pkt 1 Marszałek Sejmu żarządza obliczenie głosów przez Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej prz~chowuje ' się ·w . sekretarzy Sejmu, jeżeli istnieje wątpliwość co do wtyr. archiwuJP, Sejmu. niku głosowania or,az w · wypadku zrnillny Konstytucji 5. Drukowanie sprawbzdań stenogr~ficznycb zarzą­ Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej._ dza Marszałek ' Sejmu. I, " " - Monitor Polski Nr 21 Art. 82. 1. Marszałek Sejmu może zarządzić skreśle­ nie z protokołu -i stenogramu zwrqtów ubliżających powadze Sejmu lub sprzecznych ze ślubowanie~ poselskim. 2. Od . decyzji Marszałka w sprawie określonej w . ust. 1 poseł lub inny mówca może odwołać się do Prezydium Sejmu, które podejmuje decyzję ostateczną pol zasięgnięciu opinii Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich. Art. 83. Ogólnodostępnym, nieurzędowymsprawo­ zdaniem z przebiegu posiedzenia ' Sejmu jest .Diariusz Sej_ mowy, wydawany z polecenia Marszałka Sejmu. I . Rozdział 8 Poz. 151 267 2. Obradami kamisji kieruje przewadniczący; w razie przewodniczącego obradami komisji kieruje jeden z jego zastęp1ców. nieobecności Art. 87. 1. Posiedzenia komisji odbywają się w terminach akreślanych przez samą komisję lub jej prezydium; na żądanie Prezydium Sejmu lub na pisemny wniosek jednej ,czwartej ogólnej liczby członków komisji, przewodniczący komisji obowiązany jest zwałać posiedzenie w celu rozpatrzenia określonej sprawy. 2. O terminie i .porządku dziennym posiedzenia komisji zawiad,amia się członków kamisji, Prezydium Sejmu, Najwyższą Izbę Kontrali araz zainteresawane argany państwowe. Art. 88. 1. Na żądanie prezydium kamisji ministrowie araz kierownicy centralnych arganów administracji Art. 84. 1. Komisje sejmowe obradują na posiedze- państwowej, a. także kierownicy innych urzędów i instyniach; pasiedzenia kamisji mogą adbywać się również tucji państwowych obowiązani ' są przedstawiać sprawozdania i udzielać informacji; są ani obawiązani uczestniw akresie między sesjami Sejmu. czyć w pasiedzeniach komisji, na których rozpatrywane . 2. Pierwsze pasiedzenie nowa powołanej kamisji ' są sprawy dotyczące ich zakresu działania. . Osoby te zwałuje Marszałek Sejmu; na posiedzeniu tym ~omisja mogą upawazmc; pisemnie swego przedstawiciela do wybiera ze swegO' grana prezydium kamisji w składzie: udziału w pasiedzeniu. przewadniczący araz zastępcy przewadniczącego. 2. Prezydium kamisji może zaprasić inne asaby . mz Art. 85. 1. Prezydium kamisji kolegialnie kieruje wymienione w ust. 1 do . wzięcia udziału w pasiedzeniu, pracami kamisji, a Vi szczególności: w celu złożenia informacji i wyjaśnień w sprawach będą­ cych przedmiot€m abrad lub badań komisji.
  6. l)apracawuje prajekty planów pracy kamisji, 3. W pasiedzeniach . kamisji uczestniczy upoważ­ 2) ustalatermiijy i porządek dzienny pasiedzeń, niany przedstawiciel ' Najwyższej Izby Kantrali,który 3) czuwa nad przygatawaniem posiedzeń, 4) zapewnia człankom ' komis ji atrzymywanie w adpo- może zgłaszać uwagi da sprawazdań i informacji przedwiednim . czasie należycie przygotawanych mate- kładanych komisji przez przedstawicieli rządu bądź inne osaby ucz.estniczące . w posiedzeniu, a na żądanie komisji riałów, udziela wyjaśnień w sprawach kantrali przeprawadzanych 5) wyznacza sprawazdawców '(~eferentów) na: posiedze- przez Najwyższą Izbę Kantrali. nia komisji. 2. Prezydium komisji, opracowując pr~jekty planów Art. 89. 1. W posiedzeniach komisji, za wiedzą przepracy komisji oraz ustalając porządek dzienny posiedze- wadniczącego. mogą uczestniczyć, bez . prawa . udziału w ,nia, bierze pad uwagę wnioski poszczególnych p.słów, głosowaniu, posłowie nie będący jej . człankami. ' wojewódzkich zespołów · paseiskich araz wojewódzkich 2. Prezydium komisji może z.aprasić da udziału w rad naradawych. pasiedzeniu kom)sji przedstawicieli rad Patiiatycznega 3. Prezydium komisji informuje Prezydium Sejmu Ruchu Odrodzenia Narodawega, org,aniżacji zawodowych, społeczno-zawodowych i społecznych; związkom zawao biegu prac kamisji. dowym zapewnia się mażliwość przedstawienia na' pasieArt. 86. 1. Kamisj~ sejmawe na swych posiedze- dzeniu komisji apmu w sprawach datyczących praw niach wszczególnośi::i: . • i interesów ludzi pracy araz ich rodzin.
  7. l)rozpatrują projekty ustaw i uchwał, 3. W posiedzeniu kamisji, na zaproszenie jej pre2) razpatrują dekrety przedstawiane Sejmawi da za· zydium, mogą uczestniczyć członkawie Rady Spałeczna­ twierdzenia, -Gospodarczej, daradcy i eksperci. Prezydium Sejmu 3) razpatrują opiniują założenia projektów ustaw akreśla zasady i tryb karzystania przez kamisje z opinii i 'Jchwał, i ekspertyz. 4) rozpatrują projekty dekretów przedstawione kamisji 4. Na pasiedzeniu kamisji, za zgodą jej przewodniprzez Radę Państwa dozaopiniawania, czącego, mogą być abecni dziennikarze prasy, radia 5) wysłuchują sprawozdań i informacji ministrów oraz i telewizji. kierowników centralnych arganów administracji pań­ -S. Komisja maże pastanawić ódbycie posiedzenia stwowej, a także kierowników innych urzędów i inzamkniętego. stytucji państwowych, 6) analizują oziałalność poszczególnych działów admi·Art. 90. Na wypowiedziane przez posłów w toku panistracji i gospodarki państwowej, siedzenia kamisji wniaski i uwagi uczestniczący Vi po~ 7) rozpatrują sprawy związane z wprowadzaniem w ży­ siedz.e niu przedstawiciele ' organówpaństwawych, instycie i wykanywaniem. ustaw i uchwał Sejmu, a także tucji i arganizacji udzielają odpowiedzi na tym samym z real~zacją uchwalonych przez siebie dezyderatów, lub najbliższym posiedzeniu komisji; w uzasadnianych 8) apiniują skierowane do nich przez Prezydium Sejmu wypadkach odpowiedź może być udzielona w formie piWIiioski w sprawie powołania członka Ra.dy Mi- semnej; o treści nadesłanych odpowiedzi przewodniczący komisji informuje kamisję na najbliższym pasiedzeniu. nistrów. Posledzenla komisji sejmowych. • - . Monitor PolslQ Nr. 21 Poz. 151 . -268 • / Art. 91. L Komisja uchwala dezyderaty, OplnIe, sprawożdania, a także projekty rezolucji, uchwał, oświadczeń, deklaracji lub apeli Sejmu. Komisja, w formie uchwały, może przyjąć do wiadomośc'i przedłożoną jej informację bądz stanowisko. . Art. 95., l. Wyniki kontroli. o ! których ' mowa w; art. 94 ust. l, ujmuje się w sprawozd,aniach z ' ich przeprowadzenia. Sprawozdanie powinno w szczególności za, 2. Uchwały komisji zapadają większością głosów, w obecności co najmniej połowy ogólnej liczby człon­ .' ków komisji. unormowanej przez ustawę oraz przedstawienie sposobu jej wykonania przez powołane do tego organy i instytucje państwowe oraz jednostki organizącyjne gospod,a rki narodowej, efektów ich działania .i stanu ,przestrzegania norm prawnych ujętych w ustawie, 2) ocenę wykonania ustawy i wywołanych przez nią skutków społecznych i gospodarczych oraz ich zgodności z założeniami i celami ustawy, . 3) ocenę przydatności zawartych w lu stawie rozwiązań do osiągniętego rozwoju stosunków społecznych i gospodarczych w dziedzjnach normowanych przez tę ustawę oraz perspektywy dalszego rozwoju, 4) wnioski co do sposobu i kierunku dalszego wykonywania ustawy, a w razie potrzeby także wnioski w sprawie zmian w istniejącym stanie prawnym. Art. 92. ", . Dezyderat zawiera postulaty komisji w określonych sprawach i może być skierowany do Rady Państwa, Rady Ministrów łub poszczególnych jej człon­ kÓw, prezesa Najwyższei .Izby Kontroli, prezesa Narodowego Banku Polskiego oraz Prokuratora Generalnego PRL. .1. 2. Uchwalone przez komisję dezyderaty przedstawiane są przez prezydium komis]l Marszałkowi Sejmu, który przesyła je odpowiednim organom. 3. Prezydium Sejmu może zwrócić komisji uchwalony przez nią dezyderat; z umotywowanym zaleceniem ponownego rozpatrzenia sprawy; dezyderat ponownie . przez komisję uchwalony Marszałek Sejmu przesyła adresatowi. 4. O,rgan, pod którego adresem uchwalony ' został dezyderat komisji, ma obowiązek ustosunkować się do niego i pisemnie powiadomić Marszałka Sejmu o z.ajętym stanowisku w ciągu 30 dni od dnia otrzymania dezyderatu, chyba że Marszałek Sejmu, na wniosek zainteresowanego organu, po porozumieniu z prezydium komisji, ustali i~ny termin. 5. Odpowiedzi organów państwowych na dezyderaty oraz informacje tych organów o przebiegu realizacji dezyderatów rozpatrywane są na posiedzeniach komisji. 6. W razie nieotrzymania odpowiedzi w tenninie lub uznania .otrzymanej odpowiedzi za niezadowalającą,ko­ miSja . może · ponowiĆ dezyderat, przedłożyć Marszałkowi Sejmu wniosek o zwrócenie odpowiedzI ~ko niezadowalającej lub przedłożyć Sejmowi projekt odpowiedniej rezolucji':. Art. 93. 1. Opinia zawiera stanowisko komisji w sprawie; komisja może przedstawić opinię organom wymienionym wart. 92 ust. La także innym organom i instytucjom o charakterz.e 'centralnym; przepisy . art. 92 ust. 2 i ~ stosuje się odpowiednio. określonej 2. Komisja może zwrócić się do adresata opinii o przedstawienie stanowiska w sprawach podniesionych w opinii, jak również o informacje o przebiegu realizacji . wniosków wynikających z tej opinii; w sprawach tych stosuje się odpowiednio przepis art. 92 ust. 5. Adresat opinii obowiązany jest na żądanie komisji przedstawić stanowisko w terminie określonym wart. 92 ust. 4. ·11 .... Art. 94. 1. W sprawach związimych'z wprowadzaniem w życie i wykonywaniem ustaw i uchwał Sejmu właściwe komisje przeprowadzają kontz:ole. 2. W wypadkach gdy problematyka zamierzonej kontroli wiąże ' się z przedmiotowym zakresem działania także innej komisji, kontrola powinna być podjęta we współdziałaniu z zainteresowaną komisją jako kontrola wspólna, bądź przy udziale przedstawicieli takiej komisji. 3. Komisja przeprowadzająca kontrolę określa jej zakres oraz sposób przeprowadzenia. 4. Prezydium Sejmu może ustalić wytyczne w zakresie metódologii przeprowadzania kontroli. wierać:
  8. l)opis stanu faktycznego stWierdzonego w dziedzinie 2. Sprawozdanie z przeprowadzonej kontroli przeka ..... zuje się Prezydium Sejmu oraz - do wiadomości _Ko , misji Prac Ustawodawcżych. Sprawozdanie może być przedmiotem obrad na posiedzeniu Sejenu. Art. 96. 1. W sprawach przekazanych komisji do rozpatrzenia przez Sejm lub Prezydium Sejmu komisja przedstawia sprawozdanie. 2. Komisja może przedstawić Sejmowi do uchwalenia projekt rezolucji zawierającej postulaty pod adresem organów, o , których mowa wart. 92 ust. 1. 3. Komisja może także wnieść pod obrady Sejmu projekt uchwały, oświadczenia, deklaracji lub apelu Sejmu. Art. 97. 1. Komisje mogą odbywać posiedzenia wspólne; na posiedzeniach tych przewodniczą przewod~i­ czący każdej z ' uczestniczących w posiedzeniu komisji. 2. Komisje obradujące wspólnie prżyjmują uchwały głosów, w obecności co najmniej połowy ogólnej ,liczby członków każdej z uczestniczących w po,~iedzeni u komisji. / . Art. 98. Komisje wybierają ze swego składu sprawozdawców na pośiedzenia Sejmu. - ' większością Art. 99. 1. ?- przebiegu każdego posiedzenia komisji sporządza się protokół oraz biuletyn. ' 2,. Protokół obejmuje szczegółowy zapis przebiegu posiedzenia oraz - w · załącznikach - ' teksty przyjętych uchwał, sprawozdań i projektów, a także teksty przedło­ żonych odpowiedzi, informacji i innych materiałów. Czło­ nek komisji, a także inna osoba zabierająca głos w dyskusji, może zgłosić uwagi do protokołu; o przyjęciu lub odrzuceniu uwag decyduje komisja. Protokół, do którego ' nie wniesiono zastrzeżeń, uważą się za przyjęty. Protokół podpisuje przewodniczący komisji prowadżący obrady. Protokół stanowi urzędowe stwierdzenie przebiegu obrad komisji. . 3. Biuletyn zatwierdzony przez przewodniczącego jest nieurzędowym streszczeniem przebiegu, obrad komisji; przeznaczony jest przede wszystkim dla prasy, radia i telewizji. Art. 100. 1. Komisje mogą ze swego składu powoły­ wać pQdkomisje, określając ich skład oraz zakres działania; powołanie podkomisji stałej wymaga zgody Prezydium Sejmu. ' '- " Monitor Polski Nr 21 Poz. 151 269 2. Komisje, na zasadach i w trybie określonych przez cho~ych, literatury i 'ekspertyz, zapewnia posłom waPrezydium Sejmu, mogą przeprowadzać w wyznaczonym , runki uczestniczenia w pracach Sejmu i jego organów, przez siebie składzie wizytacje or'az badania ' działalności a także współdziała z sekretariatami wojewódzkich zespoposzczególnych zakładów, przedsiębiorstw i innych insty- łów poselskich w sprawach związanych z obsługą tych . tucji państwowych. W razie podjęcia przez komisję bada- zespołów . nia działalności określonych jednostek organizacyjnych, Art. 103.. 1. Kancelarią Sejmu ' kieruje Szef Kanceprezes Najwyższej Izby Kontroli, na wniosek ~omisji. de· larii Sejmu, powoływany i odwoływany na wniosek Marleguje swoich przedstawicieli do udziału w tych bada- szałka Sejmu przez Prezydittm Sejmu, po zasięgnięciu niach; wnioski komisji w tej sprawie kieruje się do pre- opinii K6ntisji Regulaminowej i Spraw Poselskich. zesa 1'!ajwyższej Izby Kontroli za pośrednictwem Pre2. Szef Kancelarii Sejmu jest zwierzchnikiem służbo­ zydium Sejmu. wym wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu i ponosi Art. 101. 1. Komisja sporządza sprawozdanie ze swej odpowiedzialność za ich działania. działalności wraz z wnioskami do dalszej pracy. Art. 104. Szczegółowy zakres działania oraz organi2. Sprawozdanie komisji może być umieszcz0{le w zację wewI}ętrzną Kancelarii Sejmu określa statut uchwaporządku dziennym posiedzenia Sejmu. ' lony przez Prezydium Sejmu. Dział Kancelaria D z i a.ł V Pr~episy Sejmu. Art. 102. 1. Kancelaria Sejmu jest organem wykonawczym Prezydium Sejmu oraz doradcżym Sejmu i jego organów. 2. Kancelaria Sejmu podlega Prezydium Sejmu, 3. Kancelaria Sejmu wykonuje czynności doradcze oraz zapewnia warunki materialno-organizacyjne i tech. niczne związane z działalnością Sejmu i jego organów, a W szczególności Prezydium Sejmu, Konwentu Seniorów i komisji sejmowych. 4. Kancelaria Sejmu udziela pomocy · posłom w wYr konywaniu mandatu poselSKiego oraz wojewódzkim zespołom poselskim w ich działalności. Vt,T tym zakresie Kance · laria Sejmu przekazuje. posłom druki sejmowe oraz inne opracowania i materiały związane z pracami Sejmu, stwa. rza warunki korzystania przez posłów z opracowań fa.- VI szczególne końcowe. Art.' 105. Zmiana niniejszej uchwały może nastąpiC na wniosek Prezydium Sejmu, Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich lub co najmniej piętnastu posłów. Art. 106. Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej "tv1onitor Polski". . Urzędowym Art. 107. Traci moc uchwała Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Z dnia l marca 1957. r. - Reguiamin Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Monitor Polski z 1980 r. Nr 29, poz. 164, z 1981 r. Nr 26, poz. 224, z 1982 r. Nr 17, poz. 134 i Nr 18, poz. 146, :li 1984 r. Nr 10, poz. 65 i z 1985 r. Nr 33, poz. 220). Art. 108. lenia. Uchwała .. wchodzi w życie z dniem uchwaMarszałek Sejmu : R. Malinowski Załącznik do uchwały Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 17 lipca 1986 r. Regulamin Sejmu . Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej ' (poz. 151) , PRZEDMIOTOWY ZAKRES DZIAŁANIA KOMISJI SEJMOWYCH 2. Do zakresu działania Komisji BudowQictwa; Gospodarki Przestrzennej, Komunalnej i Mieszkaniowej należą:
  9. l)sprawy gospodarki przestrzennej, wszelkich form
  10. l)sprawy państwowej adpunistracji centralnej oraz te-. i rodzajów budownictwa mieszkaniowego (wiejskiego renowych organów władzy i administracji pańi m(ejskiego), budownictwa towarzyszącego, budowstwowej; , nictwa przemysłowego, przemysłu materiałów budowlanych, gospodarki komunalnej i mieszkaniowej 2) sprawy bezpieczenstwa, ładu i porządku publicznego.' oraz remontów ~udynków mieszkalnycl1!i przestrzegania prawa i praworządności. .prok1.lratury i wymiaru sprawiedliwości, adwokatury i obsługi 2) części budżetowe: Ministerstwo Budownictwa, Gospóprawnej, kontroli publikacji i widowisk oraz problę­ darki Przestrzennej i KomunalJ;lej, Centralny Związek matyka kombatancka i Spółdzielni Budownictwa Mieszkahiowego oraz Centralny Związek Budowlanych Spółdzielni Pracy. 3) CZęSCl budżetowe: Kancelaria Rady Państwa " Sąd Najwyższy, Prokuratura Polskiej Rzeczypospolitej Lu3. Do zakresu działania· Komisji Edukacji Narodowej dowej, Urząd Rady Ministrów, Ministerstwo Spraw Młodżieży należą: l. Do zakresu działania Komisji Administracji. Spraw WewnętrzQ,rch i Wymiaru Sprawiedliwości należą: Wewnętrznych, Miniśterstwo Sprawiedliwości. Urząd do Spraw Kombatantów, Państwowy Arbit r aż Gospodarczy, Główny Urząd Kontroli Publikacji i Wi,d owisk. 1) sprawy 'kształcenia i wychowania przedszkolnego. podstawowego. ogólnokształcącego, zawodowego i . pO- ... \ ., Monitor Polski Nr 21 - maturalnegO, oświaty dorosłych, kształcenia, dokształ­ cania i doskonalenia zawodowego nauczycieli, wypoczynku dzieci i młodzieży, opieki nad dziećmi i nilddzieżą oraz społecznej ' i zawodowej adaptacji mło­ dzieży; 2) część budżetowa: Ministerstwo Oświaty i Wycho- wania. 4. Do zakresu' działania Komisji Górnictwa t Energetyki należą:
  11. l)sprawy górnictWa węglowego podziemnego i odkrywkowego, górnictwa naftowego, problemy energetyki. gospodarki energetycznej, wydobycia gazu oraz przetwórstwa węgla; • 2) Poz. 151 270 części budżetowe: Ministerstwo Górnictwa i Energetyki, Wyższy Urząd Górniczy. 5. Do zakresu działania Komisji Kultury należą :
  12. l)sprawy polityki kulturalnej państwa, w tym rozwoju . kultury i sztuki, twórczości, upowszechniania kultury. ochrony dziedzictwa kulturalnego, prasy, radia i telewizji, wydawnictw, społecznego ruchu kulturalneg~ ' oraz współpracy kulturalnej z zagranicą; 8. Do zakIesu działania KOnUsji Ochrony Srodowiska Zasobów Naturalnych, należą :
  13. l)sprawy ochrony i kształtowania środowiska oraz ochrony jego zasobów, gospodarki wodnej, dróg wodnych śródlądowych, meteorologii i hydrologii oraz geologii; 2) część budżetowa : Ministerstwo . Ochrony Srodowiska i Zasobów Naturalnych. ,- , 9. Do zakresu działania Komisji Odpowiedzia]ności Konstytucyjnej należy prowadzenie postępowania w sprawie ,zbadania zasadności skierowanych do niej wniosków wstępnych o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej, podejmowanie uchwał w tym przedmiocie oraz przedstawianie Sejmowi sprawozdań z przepro~adzonych prac. 10. Do zakresu działania ' Komisji Planu Gospodar czego, Budżetu i Finansów należą:
  14. l)budżet państwa, centralny plan roczny, narodowy plan społeczno-gospodarczy (wieloletni), plan perspektywiczny, plan zagospodarowania przestrzennego kraju, bilans płatniczy, plan kredytowy wraz. z bila~sem pieniężnych przychodów i wydą.tków ludności i za/'t łożeniami polityki pieniężno-kredytowej, fundusze celowe oraz inne plany iinansowe. spr~wozdania z wykonania , tych planów i budżetu, ' zatrudnienie i płace - ' w zakresie objętym budżetem oraz. plana- . mi gospodarczymi i finansowymi państwa, statystyka, ub'ezpieczenia obowiązkowe, cła, podatki oraz gospo- , darka materiałowa i paliwowa; 2) części budżetowe: 2) częśi;:i budżetowe: Ministerstwo Kultury i Sztuki, Komitet do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Te,'" lewizja", Polska Agencja Prasowa, Robotnicza Spół­ dzielnia Wyqawnicza "Prasa~Książka-Ruch". 6. Do zakresu działania Komisji Nauki Technicznego należą: ./ Postępu " 1) spratvy szkolnictwa wyższego, polityki rozwoju nauki i postępu technicznego, kształcenia i doskonalenia kadr naukowych, organizacji i kierowania nauką, badań naukowych podstawowych i stosowanych, jednostek badawczo-rozwojowych. wdrożeń wyników badań do praktyki, wynalazczości i racjonalizacji, normalizacji, metrologii i jakości, korporacji i stowarzyszeń naukowych oraz współpracy naukowej z zagranicą; .2) części budżetowe: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Postępu Naukowo-Technicznego ,i Wdrożeń, Polska Akademia Nauk, Państwowa Agen- , cja Atomistyki, Urząd Patentowy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, Polski Komitet Normalizacji, Miar i Jakości. WYższego, Urząd :przedmiotowy zakres działallia Komisji Nauki i Postępu Technicznego nie zwalnia innych komisji od szczególnej troski o sprawy postępu naukowo~techiliczne­ go w dziedzinach należących do ich właściwości . 7. Do zakresu działania Komisji Obrony Narodowej należą : . 1) sprawy obrony Państwa, dotyczące zwłaszcża działalności sił zbrojnych, systemu oraz funkcjonowania obrony terytorialnej kraju i obrony cywilnej, wykonywania obowiązków w dziedzmie umacniania obronności przez organy państwowe i przedsiębiorstwa pań­ stwowe, organizacje spółdzielcze i społeczne oraz przez obywateli ~ zakładów przemysłu obronnego; 2) część budżetowa : Ministerstwo Obrony Narodowej. Najwyższa ~zba Kontroli, Komi&ja Planowania przy Radzie Ministrów, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Gospodarki Materiałowej i Pa,liwowej, Narodowy Bank Polski, Główny Urząd Sta- ' tystyczny;, Ogólny zarząd finansowy, Srodki ' rezerwowe, Dochody zasilające, Dochody wydatki nie rozdzielone. ' 11. Do zakresu działania Komisji Polityki Społecznej, Zdrowia i Kultury Fizycznej należą: państwa (poziom życia indywidualne i zbiorowe, ubezpieczenia społecŻDe i inne świadczenia o charakterze socjalnym), płac i zatrudnienia z punktu widzenia polityki socjalnej, kosztów utrzymania (relacja między wydajnością pracy, poziomem płac i kosztami utrzymania, rozpiętość i zróżnicowanie płac), struktury demograficznej i zawodowej ludności (wpływ na kierunki i rozwiązania polityki społecznej), pracy I(CzaS i organizacja pracy, warunki pracy, bezpieczeństwo i higiena pracy); ochrony zdrowia i pomocy społ.'ecZj­ nej, kultury fizycznej, sportu · i turystyki;
  15. l)sprawy polityki socjalnęj ludności, spożycie 2) części ' budżetowe: Ministerstwo Pracy, Płac i Spr,aw Socjalnych, Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecz­ nej, . Państwowa Inspekcja Pracy, Głó,wny , Kórnitet Kultury Fizycznej i Turystyki. 12. Do zakresu działania Komisji Prac Ustawo-da~­ czych należą:
  16. l)ogólna problematyka legislacyjna, jednolitości prawa oraz kodyfikacji, .. Monitor Polski Nr 21 2) - Poz. 1~1 271 współdziałanie w organizowaniu procesu ustawodawczego i zapewnienie jego prawidłowości_~ 3) rozpatrywanie dekretów, projektów ustaw uchwał Związek Rzemiosła, Centralny Związek Inwalidów, "Cepelia" Centralny Związek Rękodzieła Ludowego i Artystycznego. Centralny Spółdzielni Spdłdzielni oraz 4) koordynacja oraz współudział w przeprowadzaniu kontroli- wprowadzania w życie i wykonywania ustaw - i uchwał Sejmu. 13. Do zakresu działania Komisji Przemysłu należą ~ 1) sprawy hutnictwa, przemysłu ciężkiego, maszynowego, lekkiego i chemicznego oraz wydobywania rud metali,' siarki i soli; . 2) części budżetowe: Ministerstwo Hutnictwa i Przemy- słu MaszYnowego, Ministerstwo Prz~mysłu Chemi-cz- nego i Lekkiego. 17. Do zakresu działania Komisji Skarg i Wniosków s/prawy związane z dokonywaniem analiz dotyczących załatwiania skarg i wniosków przez organy pań­ stwowe, państwowe jednostki organizacyjne 1. ' organizacje społeczne oraz z rozpatrywaniem skarg i wniosków kierowanych do Sejmu i jego órg-a nów, a także nadawa- niem im biegu i czuwaniem nad· należytym ' ich załatwia­ niem przez właściwe organy państwowe. należą 18; Do zakresu działania Komisji Spraw Samorządo, wych należą sprawy wynikające z pIeczy Sejmu nad rozwojem samorządności, a w szczególności : 1) dokonywanie .ocen zgodności z prawem i polityką i warunków rozwoju samorządu państwa działalności 14. " D~ zakresu . działania i Spraw Poselskic.h należą:
  17. l)sprawy związane ze stwierdzeniem ważności wyboru posłów, z wyrażeniem przez Sejm zgody na pOciągnię­ cie posła do odpowiedzialgości karno-sądowej, :z WBrunkami wykonywania przez posłów mandatu posel, skiego, jego wygaśnięCiem, z-dzialalnością wojewódzkich zespołów poselskich oraz dotyczące wykładni i stosowania regulaminu Sejmu; 2) część budżetowa: ' Kancelaria pracowniczego,. spółdzielczego, go' i zawodowego, Komisji Regulaminowej Sejniu. .15. Do zakresu działania Komisji Rolnictwa, ctwa i Gospodarki 2ywnościoWej · należą: Leśni­ 2) społeczno-zawodowe­ podejmowanie przedsięwzięć dla upowszechniania i właściwej interpretacji zasad prawnych funkcjonowania samorządu oraz przedstawianie wniosków w spraw.e doskonalenia prawa w tym zakresie 3) inicjowanie działaczy działalności samorządowych rozwojem samorządu, szkoleniowej dla potrieb oraz prac badawczych nad 4) organizowanie narad . przedstawicieli samorządu, zwłaszcza pracowniczego, dla .omawiania zadań, do$wiadczeń i problemów rozwoju samorządu . Komisja w zakresie swoich zadań współdziała. z komisja-o
  18. l)sprawy roinictwa, leśnictwa, ogrodnictwa, sadowni- · mi do spraw samorządności wOjewódżkich rad ~ro­ ctwa, skupu płOdów rolnych, hodowli, spółqzielczości dowych. rolniczej, gospodarki ' i ochrony gruntów rolnych i leśnych, zaopatrzenia wsi i rolnictwa w środki -, pro19. Do zakresu dzia:łania Komisji Spraw Zagraniczdukcji, w tym melioracji i zaopatrzenia w wodę, nych'należy: przemysłu spożywczego i ' drzewnego, łowiectwa i ry1) polityka zagraniczna państwa, bactwa śródlądowego oraz społeczno-zawodowych organizacji .rolników sytuacji socjalno-bytowej 2) część budżetowa: Ministerstwo Spraw Zagranicznych. ludności wiejskiej; 2) części budżetowe: Ministerstwo . i . Gospodarki 2ywnościowej, Rolnictwa, Leśnictwa Centralny Związek Spółdzielni Mleczarskich, Centrala Spółdzielni Ogrodniczych i Pszczeliuskich, Krajowy . Związek Rolników, Kółek i 'Organizacji 'Rolniczych. 16. Do zakresu działania Komisji Rynku Wewnętrz, _ .~e~o, Drobnej . Wytwórczości i Usług należą: / l} sprawy handlu uspołecznionego i prywatnego, usług dla ludności, przemysłu terenowego, rzemiosła, spół ­ dzielczości pracy i spółdzielczości .inwalidów, wyiwórczości ludowej i artystycznej oraz działalności gospodarczej .w zakresie drobnej wytwórczości prowadZonej na terytorium PRL przez zagraniczne osoby prawne i fiiyczne; 2) części budżetowe: Ministerstwo Handlu Wewnętrz­ nego L Usług, Centralny Związek Spółdzielni Niewidomych, Centralny Związek Spółdzieini ' "Samopomoc Chłopska", C,:entralny • Związek Spółdzielczości Pracy, "Społem\' Centralny Związek Spółdzielni Spożywców, 20. Do zakresu działania Komisji Transportu i Łacz­ ności należą: 1) sprawy transportu kolejowego, samochodowego, lotniczego i prywatnego, żeglugi śródlądowej, budowy i utrzymani'a dróg i mostów, łączności radiowej i telefonicznej, telekomunikacji i poczty; 2) - części budżetowe : Ministerstwo Komunikacji, Mini- sterstwo . Łączności. 21. Do zakresu działania Komisji Współpracy Gospodarczej z Zagr.anicą i Gospodarki Morskiej należą: 1) sprawy współpracy gospodarczej z zagranicą, handlu zagranicznego oraz gospodarki morskiej, w tym że­ glugi, portów morskich, ' rybołówstwa morskiego, przetwórstwa rybnego i przemysłu remontu statków, a także popularyzacji problematyki morskiej; 2) części budżetowe: Ministerstwo Handlu Zagranicznego, Urząd Gospodarki Morskiej. '

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.