Monitor Polski Nr 20 - 296 Poz. 181 - 181 ZARZĄDZENIE ... PREZESA PAŃSTWOWEJ AGENCJI ATOMISTYKI z dnia 6 czerwca 1988 r . w sprawie zasad ochrony fizycznej materiałów jądrowych. Na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1986 r. - Prawo atomowe (Dz. U. Nr 12, poz. 70 i zl 1987 r. Nr 33, poz. 180) zarządza się, co następuje: § l. 1. Zarządzenie określa zasady ochrony fizycznej materiałów jądrowych, obejmującej zwanej dalej "ochroną fizyczną", całokształt ' przedsięwzięć órganizacyjnych i technicznych, mających na ' cełu skute.c zne zabezpieczenie materiałów jądrowych przed aktami dywersji. sabotażu, kradzieży lub przed inną szkodliwą działalnością. 2. Przedsięwzięcia organizacyjne i techniczne, o których mowa w ust. 1. powinny stanowić zorganizowany system ochrony fizycznej, służący zapobieganiu, wykrywaniu oraz likwidowaniu ' aktów lub działalności. określo nych w ust. 1. 3. Do przedsięwzięć organizacyjnych ochrony fizycznej zalicza się w szczególności powołanie Straży Przemysłowej, kontrolowanie lub ograniczanie dostępu do miejsc, w których znajdują się materiały jądrowe, strzeżenie i eskortowanie materiałów jądrowych, ustalanie między dostawcą, · odbiorcą oraz przewoźnikiem czasu, miejsca i zasad przekazania materiałów jądrowych, a także sposobu przejęcia ich zabezpieczenia. 4. Do przedsięwzięć technicznych ochrony fizycznej zalicza się zastosowanie:
- l)środków zabezpieczających miejsca, w których znaj- dują się materiały jądrowe, przed dostępem osób' nie upoważnionych, a w szczególności : stropów, drzwi. bram, wykonanych z odpowiednich materiałów, zabezpiecźeń otworów okiennych, dachowych i' wentylacyjnych oraz innych barier fizycznych, '
- b)szaf pancernych, ka~et stalowych, specjalnych zamków i kłódek oraz innych urządzen zabezpie- ' ogrodzeń,
- a)ścian, czających, 2) ur'ządzeń służących łączności, sygnalizacji. ąlarmowania do obserwacji i rejestracji. oraz § 2. 1. Ochronie fizycznej podlegają materiały jądro we w czasie ich wytwarzania, przetwarzania, obrotu, skła dowania, stosowania i transportu. 2. Ze względu na poziom ochrony fizycznej materiały dzieli się na trzy kategorie, Podział materiałów jądrowych na kategorie określa załącznik do zarządzenia. jądrowe -- § 3. , 1. Ochrona fizyczna w czasie wytwarzania, przetwarzania, obrotu, składowania i stosowania materiałów jądrowych polega na zastosowaniu co najmniej następujących środków ochrony: '
- l)w stosunku do materiałów jądrowych In kategorii _ . urządzeń' zabezpieczających oraz kontroli dostępu do miejsc, gdzie znajdują się materiały jądrowe, 2) w stosunku do materiałów jądrowych n kategorii środków wymienionych w pkt 1 oraz bariery fizycznej i ciągłego strzeżenia przez pracowników Straży Przemysłowej lub za pomocą urządzeń technicznych, 3) w stosunku do materiałów jądrowych I kategorii ogrąniczenia dostępu do miejsc, w których znajdują się materiały jądrowe, tylko do osób mających imienne u~oważnienie kierownika jednostki organizacyjnej, urządzeń zabezpieczających, · bariery fizycznej i ciągłego strzeżenia za pomocą urządzeń technicznych oraz przez pracowników Straży Przemysłowej, wyposażonych w urządzenia służące bezpośredniej łączności z najbliższym I ejonowym (równorzędnym) . urzędem spraw wewnętrznych. w tym samym miejscu znajdują się matekategorii, stosuje się środki ochrony fizycznej przewidziane dla materiałów jądrowych o wyższym poziomie ochrony. 2. Jeżeli riały jądrowe różnych § 4. Materiały jądrowe podlegają ochronie fizycznej. w czasie transportu międzynarodowego, krajmyego i wewnęttznego na terenie jednostek organizacyjnych. § 5. 1. Ochrona fizyczna w czasie transportu między narodowego i krajowego polega na zastosowaniu co najmniej następujących środków ochrony : 1) w stosunku do materiałów jądrowych III kategoriieskorty mającej zapewnioną łączność z najbliższym rejonowym (równorzędnym) urzędem spraw wewnętrznych lub jednostką Służby Ochrony Kolei oraz odpowiedniego oznakowania sztuk przesyłki i dokumentu przewozowego określającego kategorię transportowanego materiału jądrowego, 2) w stosunku do materiałów jądrowych n kategorii środków wymienionych w pkt 1 oraz umieszczenia materiałów jądrowych w osobnym:
- a)środku transportu - w przypadku transpor~u drogowego,
- b)wagonie włączonym do towarowego pociągu dałekobieznego z obsadą drużyny konduktórskiej - w przypadku transportu kolejowego, 3) w stosunku do materiałów jądrowych I kategorii:
- a)umieszczenia materiałów jądrowych w : osobnym środku ty ans portu --:- w przypadku transportu drogowego, pociągu specjalnym w przypadku transportu kolejowego, . - samolocie specjalnym - w przypadku transportu lotniczego, ' bl uzbrojonej eskorty, w składzie nie mniejszym niż dwie osob~, mającej zapewnione: - możliwość natychmiastowej łączności z najbiiż szym rejonowym (równorzędnym) urzędem spraw wewnętrznych, osobny środek transportu w przypadku transportu drogowego lub osobny wagon w przy. padku transportu kolejowego, . .
- c)odpowiedniego oznakowania sztuk przesyłki i dokumentu przewozowego określającego kategorię transportowanego materiału jądrowego. / Poz. 18\ 297 - Monitor Polski Nr 20 ---------------------------.----------------------------------------------------------- Ochrona fizyczna każdej kategorii materiałów w czasie ich transportu międzynarodowego i krajowego wy~aga wcześniejszego ustalenia między dostawcą, odbiorcą i przewoźnikiem czasu, miejsca i zasad przekazania materiałów jądrowych, a także sposobu przejęcia, ich zabezpieczenia oraz innych niezbędnych danych dotyczących materiału i przesyłki. 2. jądrowych transportuje ~ię łącznie materiały . jądrowe różnych kategorii, stosuje się środki ochrony fizycznej przewidziane dla materiałów jądrowych o wyższym p'o. ziomie ochrony. 3. 4) sposób postępowania w razie wykrycia lub likwidowania aktów lub działalności określonych W' § 1 ust. 1. 2. System ochrony fizycznej powinien 1) chanikter jednostki organizacyjnej i jej lokalizację oraz rodzaj i zakres prowadzonej przez nią działal ności, Jeżeli § 6. 1. Ochrona fizyczna każdej kategorii materiałów jądrowych w czasie ich transportu wewnętrznego na te- . renie jednostek organizacyjnych polega na zastosowaniu co najmniej takich środków ochrony, jak wydzielenie drogi albo ustalenie trasy ich przemieszczania, zapewnia- ' jące na czas transportu ograniczony dostęp do miejsc, przez które droga ta lub trasa przebiega. 2. Ochrona fizyczna materiałów jądrowych I i II kategorii w czasie ich transportu wewnętrznego wymagil ponadto: 1) zastosowania do przewozu osobnego środka transportu, 2) eskortbwania przez co najmniej -d wóch pracowników Straży Przemysłowej, wosc natychmiastowej mających łączności zapewnioną z 2) 3) prowadzącej zapewnia w szczegól- 1) opracowanie skutecznego systemu ochrony fizycznej i jego zorganizowanie zgodnie z wymaganiami i warunkami określonymi w zarządzeniu oraz w zezwoleniu na dz.iałalność związaną z materiałami jądrowymi. 2) sprawne funkcjonowanie systemu ochrony fizycznej jego kontrolę. ' § 9. , 1. System ochrony fizycznej, o którym mowa w § 8, obejmuje w szczególności : 1) przedsięwzięcia organizacyjne i techniczne przewidziane do zastosowania, 2) rozmieszczenie poszczególnych środków ,zabezpieczających oraz śposób ich funkcjonowania i współ działania, 3) sposób powiązania zabezpieczenia materiałów jądro wych z zasadami ochrony mienia oraz z postępowa . niem na wypadek awaryjnego (nadzwyczajnego) zagrożenia, jądrowych poszczególnych kate· lokalizację i ruch materiałów jądrowych, 3. Opracowanie systemu ochrony fizycznej następuje w porozumieniu z: 1) org ;mem właściwym do wydawania zezwoleń na dzia·· łalność związaną z materiałami jądrowymi w za· kresie dotyczącym bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, 2) szefem wojewódzkiego (stołecznego) w zakresie: urzędu spraw wewnętrznych
- a)zastosowania środków ochrony fizycznej i zasad na wypadek podjęcia, wykrycia lub likwidowania aktów lub dz i ałalności określo nych w § 1 ust. 1, współdziałania
- b)organizacji Straży Przemysłowej, jeżeli obowiąze'k jej powołania wynika z przepisów zarządzenia. § 7. . § 8. Kierownik jednostki organizacyjnej postać, tej Do zapewnienia ochrony fizycznej są obowią zane jednostki organizacyjne: '1) posiadające materiały jądrowe - w czasie ich ' wytwarzania, przetwarzania, składowania, stosowania i transportu wewnętrznego, 2) dostarczające materiały jądrowe przeznaczone na eksport oraz przewożące eksportowane i importowane materiały na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej - do formalnego ich przejęcia przez jednostkę odbierającą, ' 3) dostarczające materiały jądrowe w obrocie krajowym - w czasie ich transportu do formalnego ich przejęcia przez jednostkę odbierającą. materiałów 4) rozmieszczenie urządzeń, instalacji lub ich części , istotnych w procesie wytwarzania , przetwarzania, składowania i stosowani li materiałów jądrowych . Straży. działalność z materiałami jądrowymi ności: ilość gorii, możli wartownią uwzględniać: § 10. zując 1) 1. Kierownik jednostki organizacyjnej, organi· system ochrony fizycznej, w szczególności : określa zadania związane 2) zapewnia zainstalowanie środków z ochroną fizyczną, i stosowanie skutecznych zabezpieczających , 3) ustala sposób zapewniający sprawne funkcjonowanie systemu ochrony fizycznej, w tym zasady bieżącej kontroli jego funkcjonowania, 4) ustala sposób postępowania w razie podjęcia aktów lub działalności określonych w § 1 ust. 1. 5) zapewnia przestrzeganie zasad bezpieczeństwa jądro · wego i ochrony radiologicznej przy stosowaniu środ ków ochrony fizycznej . 2. Kierownik jednostki organizacyjnej informuje orga· ny określone w § 9 ust. 3 . o zorganizowaniu systemu ochrony fizycznej oraz przekazuje im dokul1?-entację dotyczącą organizacji tego systemu. § i1. 1. Skuteczność zabezpieczenia materiałów jądro· wych w jednostkach organizacyjnych oraz przestrzeganie wymagań i warunków określonych w zarządzeniu oraz w zezwoleniu na działalność z materiałami jądrowymi 'podlega kontroli sprawowanej przez inspektorów dozoru jądrowego . 2. Kierownik jednostki organizacyjnej zapewnia wa· runki umożliwiające właściwe przeprowadzenie kontroli. § 12. 1. W razie wystąpienia aktów lub działalności w § l ust. l, kierownik jednostki organiza- określonych cyjnej w szczególnośti: .... .. - Monitor Polski Nr 20 li zapewnia natychmiastowe podjęcie niezbędnych działań w celu odzyskania materiału jądrowego, ujęcia sprawców, ograniczenia i likwidacji powstałych szkód, zawiadamia najbliższy rejonowy (rówspraw wewnętrznych oraz organ w § 9 ust. 3 pkt ' 1, informując ó charakterze aktów lub działalności, ich rozmiarach oraz o ilości i rodzaju utraconego materiału jądrowego, 3) przedstawia organom wymienionym w§ 9 ust. 3 analizę funkcjonowania systemu ochrony fizycznej, zawierającą w szczególności:
- a)charakterystykę aktów lub działalności określo nych w § 1 ust. 1 oraz podjęte w . związku z tym czynności i ich efekty,
- b)ocenę skuteczności systemu ochrony fizycznej,
- c)propozycje zmian w systemie ochrony fizycznej. 2) niezwłocznie norzędny) określony 2. Poz. 181 298 urząd Kierownik jednostki organizacyjnej podejmuje czynności określone w ust. 1 pkt 2 i 3 również w razie próby podjęcia jakichkolwiek aktów lub działalności okre~ ślonych w § 1 ust. 1. § 13. 1. Stosowanie w odniesieniu do I. II lub III kategorii materiałów jądrowych wymagań określonych w odrębnych przepisach dotyczących transportu materiałów niebezpiecznych oraz ochrony ro.ienia nie zwalnia z obowiązku zastosowania środków ochrony fizycznej zgodnie z wymaganiami zarządzenia. ' 2. Ochrona fizyczna , materiałów jądrowych w ilości mniejszej niż podlegająca zaliczeniu do kategorii III oraz naturalnego uranu polega na zastosowaniu: 1) w czasie ich transportu - środków określonych W odrębnych przepisach dotyczących transportu materiałów niebezpiecznych, 2) w czasie ich wytwarzania, przetwarzania, stosowania i składowania - środków określonych w odrębnych przepisach dotyczących ochrony mienia. § 14. Jednostki organizacyjne prowadzące w dniu weJscld w życie zarządzenia działalność polegającą na wytv.'arzaniu, przetwarzaniu, obrocie, składowaniu i stosowaniu materiałów jądrowych, w terminie nie przekraczającym 6 miesięcy, licząc od dnia wejścia w życie zarządzenia: dostosują funkcjonujące materiałów jądrowych zarządzeniu albo zorganizują takie systemy zgodnie z wymaganiami
- l)2) systemy ochrony fizycznej do wymagań określonych w zarządzenia. § 15. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki: M. Sowiński Załącznik do zarządzenia Prezesa Pań stwowej Agencji Atomistyki z dnia 6 czerwca 1988 r. (poz. 181) PODZIAŁ MATERI.łŁÓW JĄDROWYCH NA KATEGORIE - Lp. Materiał Postać l 2 3 I -' Kategorie I I 4 I II 5 I III 6 l Pluton1) 'nie napromieniony") 2 kg lub więcej mniej niż 2 kg, lecz więcej niż 500 g 500 g lub mniej, lecz więcej niż 15 g 2 Uran-235 nie napromieniony!) - uran o ,wzbogaceniu 20% U-235 lub więcej 5 kg lub więcej mniej niż 5 kg, lecz więcej niż l kg l kg lub mniej, lecz więcej niż 15 g 10 kg lub więcej mniej niż 10 kg, lec7. więcej niż l kg 3 Uran-233 4 Napromienione paliwo - uran. wzbogacony poniżej 20% U-235, ale nie mniej niż 10% - uran wzbogacony powyżej natUralnej zawartości U-235 w uranie, lecz mniej niż 10% U-235 nie napromieniony') 10 k; lub więcej 2 kg lub więcej mniej niż 2 kg, lecz więcej niż 500 g 500 g lub mniej, lecz więcej niż 15 g zubożony lub naturalny uran, tor lub niskowzbogacone paliwo (mniej niż 10% składnika ' rozszczepialnego) . ') Cały pluton oprócz plutonu, w którego składzie izotopowym występuje zawartość izotopu Pu-238 większa od 80%, ') Materiał nie napromieniony w reaktorze lub materiał napromieniony w reaktorze, ale z poziomem promieniowania równym lub mniejszym od l Gyjh z odległo'ci l metra bez olłony,