Uchwała Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 15 lutego 1989 r. w sprawie planu kredytowego oraz założeń polityki pieniężno-kredytowej na 198

I \ . Monitor ·Polski Nr 3 Poz. 21 J 22 33 ~ I 1 II. WYDATKI I l. Fundusz nabywczy na zakup towarów i usługa) 2: Zakup towarow i usług b ) 3. Podatki i opłaty 4. Pozostałe wydatki Wydatki razem I 2 -I . 3 6 4 4 .. '. III. ZMIANY STANÓW ZASOBÓW PIENIĘŻNYCH z tego: - wkład6w oszczędnościowych - gotówki .- - IV. "OGÓŁEM wYI>ATKI I ZASOBY ,. ,r. PRZYCHODY NETTO (fundusz dyspozycyjny) / VI. WSKAŹNIK TWORZENIA ZASOnÓW PIENIĘŻ~YCH 1'75,8 X' X 24.640 X 8.372 543 418 9.333 14.012 935, 772 15.719 X 1.620 1.210 27.470 167,4 172,1 184,8 543 2.360 406 .137 , X 16ą,4 173,2 156,8 174,8 2.700*) 434,9 X 1.219 1.141 1.730 970 300,6 831,9 X 9.876 18.079 30.170 , 183;1 166,9 9.138 16.798 28.020 183,8 166,8 5,9 14,0 (8,1*) 15,7 (9,6*) X X X X 24.640 X 164,1 8.372 15.012 X 179,3 X X' X 22.950 X 163,8 8.372 14.012 1.000 X 167,4 X 1.690 X 169,0 x , VII. STOPIEŃ ZBILANSOWANIA RYNKU -l. Popyt

1. l)Fundusz nabywczy na zakup towarów i usługa) 2) Zakup towarów i usługb) .2. Podaż 2a) Planowana wartość nominalna dostaw towarów i usług 2b) Faktyczna wartość nominalna dostaw towarów i ' usług 3. Niedobór towarów ' i usłUg na rynku *) zasoby ekonomiczne uzasadnione
2. a)pozycje występujące wyłącznie w planie .
3. b)pozycje wyst~ujące wyłącznie w wykonaniu , - / - .... : <..~ • f .f. J,', _r._. 22 UCHWAŁA SEJMU POLSKIEJ ~ZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ . ·z dnia 15 lutego' 1989 r. w sprawie planu 'kredytowego oraz założeń polltykl pieniężno-kredytowej na 1989 r. § 1. ' Uchwala się plan krE;dytowy oraz założenia poliokreślonej w ustawie budżetowej oraz kredytów na finantyki pieniężno-kredytowęj na 1989 r ., stanowiące załącz­ sowanie przejściowych niedoborów w ciągu roku do wy. sokości 411/0 wydatków określonych w tej ustawie. niki nr l i 2. banków będzie ukierunkowana na ograniczenie skali inflacji; poprawę zaopatrzenia rynku, rozwój rolliictwa i gospodarki żywnościowej oraz zwięk­ szenie rozmiarów budownictwa mieszkaniowego i ochronę środowiska naturalnego. Banki będą oddziaływać na przywracanie wewnętrznej i zewnętrznej równowagi gospodarczej, unowocześnianie jej struktury' i Wzrost zdolności eksportowej oraz efektywność gospodarowania. § 2. Działalność . § 3. ., I 'I ] ' 'IN celu przywracania równowagi i ograniczenia nawisu inflacyjnego dyndmika podaży pieniądza kreowa· nego przez system bankowy będzie .niższa Od tempa wzro. stu dochodu narodowego podzielonego w cenach bieżą" cych. Prezes Narodowego Banku Polskiego zwiększy lub ograniczy rozmiary kredytów w stosunku do określonych w planie kredytowym, w zależności od kształtowania się sytuacji pieniężnej, z uwzględnieniem wyżei'-- wymienionej zasady. § 4. Narodowy Bank Polski udzieli kredytu na sfinansowanie niedoboru . budżetu centralnego w wysokości , § 5. Prezes Narodowego Banku Polski'ego, w celu za- pewnienia .jednolitości polityki pienięino-kredytowej i pełnej zgodnośG:i działania systemu bailkoweg'Q z planem kredytowym i założeniami polityki pienięino-kredytowej, będzie wykorzystywał kredyt refinansowy, wraz z jego oprocentowaniem, system rezerw obowiązkowych oraz -stosownie do potrzeb :-. pułapy kredytowe. .§ 6. Prezes Narodowego Banku Polskieg.o podejmie, działania zmierzające pieniężnyclr między do usprawnienia systemu rozliczeń jednostkami gospodarczymi. Prezes Narodowego Banku Polskiego będzie Sejmowi kwartalną informację o przebiegu realizacji planu kredytowego .oraz założeń polityki pie~ niężno-kredytowej wraz z odpowiednimi wnioskami. ,§ 7. przedstawiał § 8. z - mocą Uchwi,iła wchodzi w życie z dniem od dnia l stycznia ~989 r. ogłoszenia .. Marśzałek Sejmu: R. Malinowski , , 34 Monitor Polski Nr 3 Poz. 22 Załącznik nr l do uchwały Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 15 lutego 1989 r. (poz. 22) ~ ,. PLAN KREDYTOWY NA ROK 1989 w mln zł , przewidywany . '1.1~.I9" PrżyrOlt pl~ 1989 31.12.1989 planowany stan 31.12.1989/ 31.1:2.1988 , 2 3 4 5 ,as.tIt.,.. ,.2U.... GJIt4.98I 127,' ' I. AktYwa zagraniczne 2.573.274 1.080.000 3.653.214 142,0 II. Kredyt krajowy 12.773.821 5.006.044 17.779.865 .10.803.285 80674.221 4.008.000 3: 026.000 14.811.2115 11.700.221 137,i 1.772.061 2.332.061 2.951.1M 159.900 131,6 148,7 14~.900 560.000 966.000 16.000 1.970.536 1.176.074 744.544 998.044 998.044 O 2.968.580 2.17UI8 744.544 156,6 184,9 100,0 49.918 '0 49,918 ).00,0 114.940 350.000 2.695.800 2.800.000 ' (4.200) '(100.000) 19.299.447 18.938.707 110.740 250.000 116,2 117,3 96,3 71,4 , U30.158 415.501 714.657 442.156 275.000 167.156 U72.ą14 ,,:-, 139,1 ,"'J I 166,2 123,4 Wyszczegóh1ienie , etan l ~!yw.-ruem A. Kredyty dllLpo'dmiotów gospodarczych i gospodarstw domowych , i. Kre«Jyt:y obrotowe i inwestycyjne na cele produkcyjne w tym: - na inwestycje centralne . 2. Kredyty na budownictwo mieszkaniowe 3. Kredyty dla gospodarstw domowych na 'cele konsumpcyjne l B. Nalcżności od sektora budżetowego l. Krcdyt na pokrycie deficytu budżetu państwa 2. Należności z tytułu obsługi zadłużenia zagranicznego 3. Inne (umorzenie k,redytów i wYrównanie odsetek od kredytów preferencyjnych) __ ~.985.1M o ul. 'Dlugoterniiriowe rozliczenia z budże~ew , . . ," 16.603.647 , l. z tytułu różnic kursowych ,~ ', '!,-': ,: '2';: 'i tytułu bonów rewal9ryZ!lcyj,n r.ch ' , , ' i , b.l1UU l e 3: z ' tytułu pod,*yzsztłnhi" 'bptoc:enttiwani'a ' wkladów w 1988 r. , r.~.s::',n:!Ol i!. J>i!JU<JH~ Ol) . ! lV:d~y?~~a ,; j ",c.,. .;., ; ~';'<!I;' " ,~ !rpÓzo8tałe (Die "'ro'zliczÓile)"~ ,-j 16.138~707 / 139,2 lM,9 ' lU;1 690.501 ,881.813 . w mln III , , ' 31.12.1988 przewidywany stan Przyrost plan 1989 31.12.1989 planowany stan ,31.12.1989/ 31.12.1988 ,- 2 3 4 5 33.080.'" 8.240.000 '1.320• • 12." . 11.631.034 4.330.000 15.961.034 137,2 9.044.034 2.521.800 3.753.913 2.7'8.321 2.530.153 3.270.000' 1.010.000 1.730.000 " 530.000 12.314.034 3.531.800 5.483.913 3.298.321 136,2 140,1 146,1 119,1 1.040.000 3.570.153 141,1 56.847 20.000 76.847 135,2 1.552.392 (70.000) (70.000) O l.482.392 1.005.176 477.216 95,5 93,5 100,0 3.030.000 ' 20.643.365 Wyszczcgólnienie " l Pasywa - razem I. Pieniądz A. Zasoby - żłotówkowe l. O~ieg gotówkowy (bez kas banków) 2; Wkłady oszczędnościowe ludności 3.. Środki przedsiębiorstw .. H. , Haehunki walutowe C. Buny PKO SA w obiegu , II. Środki hudżetowe 1. Środki budżetu centralnego 2. Środki budżetów 'terenowych < f.0'ł5.176 ' 477.216 III. Pasywa zagraniczne , 17.613.365 . 117,2 / IV. JW1C l)asywa z tego: l. lokata MFW , 2. rozliczenia międzyoddzliilowe 3. fundusze zasadnicże banków 4. pozost~łc V. Kwota nic zbilansowana I 2.284.109 950.000 3.234.109 , 141,6 415.950 1.117.427 203.057 547.675 275.000 300.000 250.000 125.000 690.950 l.417.427 453.051 672.675 166,1 126,8 223,1 122,8 984.000 984.000 O \ 35 Monitor Polski Nr 3 Poz. 22 Załącznik nr 2 do uchwały Sejmu Polskiej Rze~zypospolitej I,.udowej z dnia 15 lutego 1989 r. (poz. 22) ZAŁOZENIA POLITYK} PIENIĘZNO-KREDYTOWEJ W 1989 R. Działalność banków w 1989 r. będzie ukierunkowana na współtworzenie warunków do osiągania celów o podstawowym znaczeniu społecznym i gospodarczym. Celami tymi.. są: II. RealizaCja polityki rozwój rolnictwa ~ gospodarki żywnościowej, -. zwiększenie rozmiarów budownictwa miesu.aniowego dla poprawy warunków mieszkaniowych, 7. W zależności od wyników oceny przebiegu realizacJi przez banki polityki kredytowej Prezes NBP może w celu zapewnienia realizacji ' założeń planu kredytowego - określić dla ' ban~ów pułapy kredytowe . - ochrona środowiska naturalnego dla zahamowania jego degradacji. Realizacja tych celów uwaru~kowana jest przywracaniem zewnętrznej i wewnętrznej równowagi . gospodarczej, a ' tempo' ich realizacji będzie zależeć od unowocześ­ nienia struktury gospodarki narodowej, co powinno znaleźć wyraz w zwiększeniu jej zdolności eksportowej oraz wzroście efet.tywnośd 'ekonomicznej w gospoddrowaniu. przez NBP < 6. Narodowy Bank Polski jako centralny bank ' iJań­ stwa zapewni koordynację realizacji polityki pienię~no­ -kredytowej, stosując następujące instrumenty: - wielkość kredytów refinansowych dla banków, - 'stopę rezerw obowiązkowych, - oprocentowanie depozytów i kredytów. -ogr<iniczenie skali inflacji oraz polepszenie zaopatl zenia rynku, - plenlęmo-kredytowej .- 8. Prezes NBP może ustalić granice refinansowania banków depozytowo-kredytowych przez bank centralny, określając .jednolitą dla wszystkich banków relację między kredytem refinansowym a sumą niepodzielnych funduszy własnych banku i zgromadzonych w nim środków pieniężnych. I 9. Narodowy Bank Polski ' będzie udzielał bankom kredytu refinansowego oprocentowanego według prefe· I. Równoważenie gosp9darkl narodowej rencyjnej stopy banku centralnego na finansowanie przedsięwzięć związanych z: 1. W celu przywracania rÓwnowagi i ograniczenia - rozwojem rolnictwil i gospodarki . żywnościowej, w nawisu inflacyjnego tjynaniika podaży pieniądza kreowatym handlu artykułami . żywnościowymi i , środkaIhi : nego prz~z system bankowy będzie · niższa od tempa 'do produJ.tcji rolniczej, : wzrostu dochodu narodowego podzielonego w cenach bie~. zwiększaniem. zdolności' eksportowej g.~s~'oQ.arłd,'1 [ żących. - oszczędnością wykorzystania paliw energii, Prezes Narodowego Banku Polskiego zwiększy lub · - budownictwem mieszkaniowym, ograniczy rozmiar kredytów w stosunku do określonych -'- ochroną środowiska naturalnego. w planie kredytowym, w zależnoś,ci od kształtowania się sytuacji pieniężnej. z uwzględnieniem wyżej wymienionej . w~d~ '" . , 2. Banki będą stosować jednolite zasady polityki kre· dyiowej wobec jednostek gospodarczych, bez względu na przynależność sektorową. Decydującym, 'a zarazem wyróżniającym kryterium będzie. efektywność gospodarowania oraz stopień ryzyka bankowego. 3. Banki udzielać będ'ą k.redytu jednostkom zapewnajbardziej efektywne wykorzystanie pożyczonych ' pieaiędzy i pełną gwarancję ich zwrotu. . niającym Oferta kredytowa banków powinna być skierowana przede wszystkim na podejmowanie efek\ywnej działal' ności gospodarczej ' i przekształcanie struktur organizacyjnych w gospodarce. Powinno to sprzyjać demonopolizacji i konkurencji poprzez tworzenie nowych form i struktur organizacyjnych oraz powiązań kooperacyjnych w gospodarce. ~. ." , l : . . 4. Banki stosować będą politykę depozytową zachęca­ jednostki gospodarcze i ludność do gromadzenia środków w bankach. Kontynuowane będą działania zmie· rzające do urealnienia oprocentowani,a lokat i kredytów. jącą S. Narodowy Bank Polski udzieli kredytu na sfinansowanie niedoboru budżetu centralnego w wysokości okreslonej w ustawie budżetowej oraz kredytów 'na finans0'Yanie przejściowych niedoborów ~ . ciągu roku do wysokości 4()!, wydatków określonych w tej ustawie. 10. Prezes 'NBP zorganizuje system . refinansowania działalności kredytowej banków depozytowo-kredytowych w sposób umożiiwiający realizację zadań preferowanych. n. Prezes ' NBP ustali - z możliwością dokonanTh zmian w ciągu roku - jednolitą dla wszystkich banków stopę rezerw obowiązkowych podlegających lokowaniu w banku centralnym, ' od środków zgromadzonycb na ra'chunkach płafnych na każde żądanie, na rachunkach lokat terminowych i na rachunkach wkładów oszczędnościo­ wych. Stopa rezerw obowiązkowych może być zróżnico­ wana w zależności od rodzaju wkładów. Środki, odprowadzone przez banki' na rachunek rez~rwobowiązkowych w banku centralnym nie podlegają oprocentowaniu. 12. Stopa procentowa banku centralnego będzie ustala.na . przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego. 13. Prezes NBP zorganizuje nadzór bankowy, kt.orego podstawowym zadaniem będzie bieżąca ana1i~ ekonomiczna działalności banków z punktu widzenia bezpieczeńslwa środków zgromadzonych w bankach i ograniczenia ryzyka banków z tytułu działalności kredytowej, jak też zaciągania zobowiązań i udzielania kredytów zagra~ nicznych. III. Polityka depozytowo-kredytowa 14. System bankowy rozpoczyna działalność w no· wym, dwu'poziomowym układzie organizacyjnym, którY :,.- ' ' .' . ~onitor :Polski Nr 3 :} . :>będą tworzyły Narodowy Bank Polski będący bankiem " -centralnym oraz banki depozytowo-kredytowe. Tworzone będą warunki do rozwijania . konkurencji :.... .między bankami depozytowo-kredytowymi. Sprzyjać temu .będzie wzrost samodzielności banków w kształtowaniu . Polityki depozytowo-kredł'towej. Zniesione zostaI\ą ogra',/ niczenia administracyjne i podziały przedmiotowo-podmiot owę oraz terytorialne w .działalności banków. :1 różnicując je W zależności od czasu, .na . jaki wkład jest wnoszony, przy czym oprocentowanie wkładów oszczęd­ nościowych płatnych na każde żądanie .powinno być znacznie niźszeod oproc'e ntowania wkładów terminowych. ....... . 15. Narodowy Bank Polski przygotuje warunki do wprowadzenia w 'ciągu roku, nie później niż z dniem 1 lipca 1989 ·r., swobody wyboru banków przez klientów. t6.Banki · będą samodzielnie dostosowywać system do ' nowych, zmienionych zasad funkcjono" waDia banków. Dostosowanie systemu kredytowego po. ' wfuno wyrażać się w .upodmiotowieniu podejścia do kredytobiorcy. Wraz z modyfikacją reguł kredytowania powiDien następować rozwój form zabezpieczenia kredytu, w tym papierami wartościowymi. . łEl'edytowania \ ' , , 11. Rozmiary działalności kredytowej banków będą wyznac.zane .wielkością posiadanych ŚJodków oraz ko.n.iettnOścill utrzymania płynności banków. ,. "" 18. Politykę kredytową banków naleźy koilsekwen;. ' . . 'lnie \I,zależniać od kształtowania zdolności kreaytowej , ; . P!JżYczkobiorców, rozumianej jako zdolnośĆ do spłaty ~ .. > iiedytu wraz z ódsetkami w terminie umownym. l . _ L Badając zdohi~ść kroedyto~ą .banki oceniać będą rów- "! .:nJez wywiązYwanie się ']edno's tek gospódarczych z zobo- ~'_ . "i.lZilńl~Óbec wierzycl'eI1' tmiz dbllio'śt''v,r egzekwowani.u ., '~:nłlIeżn8ś'M r z . punktu': Wid.źen~a :wpływu : na utrzymanie .,.' :pJynnośCt 'finansowej tych' jednostek'. , . ' . ," ' ''< I " 24.SrOdki utrzymywane w bankach przez osoby prawne na rachunkachbieżą~ych nie podlegają oprocentowaniu. , 19. ' 'Sanki w zaIEi'zności 'od stopnia ryzyka wynikaJiłcego z oc'eny zdolności kredytowej kredytobiorców bęaąróżnicowąć warunki udzielania kredytów, posługu­ JIc się wielkością kredytu, okresem jego spłaty, wyso' · kOścią oprocentowania, a także odpowieanim zabezpieczeniem ·kredytu. 20. Banki będą konsekwentnie zaostrzać postępowanie y. odniesieniu do przedsiębiorstw nie posiadających zdol}iMci kredytowej lub tracących tę zdolnoś .ć w czasie trwania umowy kredytowej. Banki będą wycofywać kredyty z przedsiębiorstw gospodarujących nieefektywnie, a . ewentualne przyjęcie programu uzdrowienia gospodarki ~eżnhlć od spełnienia zaostrzonych wymogów i takiej r ealizacji przewidzianych w nim przedsięwzięć, aby proces . eillzyskiwani~ zdolności kredytowej następował szybko . . 21. W celu umożliwienia finansowania przedsięwzięć możliwości kredytowe poszczególnych banków banki powinny wykorzystać formę wspólnego 'kredytowania .takich przedsięwzięć przez zawieranie konsorcjum. przekraczających 22. Narodowy Bank Polski w porozumieniu z Ministerstwem Finansów podejmie' działania w kierunku wpro'Wadzenia weksli Vi · obrocie między jednostkami gospodarczymi. ~ ::., . 23. Prezes Narodowego Banku Polskiego ustali wy.' '. ~ ~okość minima~nego oprocentowania środków w bankach, 25. Narodowy Bank Polski będzie refinarisował dziakredytową banków depozytowo-kredytowych. kredyt refiriansowy oprocentowany jest według stopy banku centralnego, . a 'p rzy refinansowaniu celów prefero.wanych (w tym na budownictwo mieszkaniowe) oprocentdwanie jego ' będzie kształtowane na poziomie połowy lub trzech czwartych stopy banku centralnego. , łalność 26. Prezes Narodowego Banku Polskiego może ustalić wysokość stopy procentowej od kredytów udzielanych przez banki. maksymalną 27. Prezes Narodowego Banku Polskiego ustali mak~ jaką banki mogą pobierać od kredytów udzielanych. na preferowane cele gospodarcze. Wysok-9śĆ tej marży nie powinna przekraczać 0,2 ' stopy banku centralnego. symalną marżę, ~ 28. Budżet państwa będzie wyrównywał Narodowemu Bankowi Polskiemu różnieę między stopą banku centralnego a ulgowym oprocentowaniem kredytu refinansowego przeznaczonego na finansowanie preferowanych ' celów gospodarczych. Szczegółowy zakres ' preferencji ' ustalonych w pkt 9 oraz kwotę dopłat wyrównawczYGch Preżes ,NBP 1,1zgodp.i z Ministrem Finansów. 29. Prezes Narodowego Banku Polskiego ustali ,miod kredytów udzielanych "przez . banki osobom fizycznym. nimalną stopę . procentową 30. W toku realizacji Założeń polityki pieniężno-kre­ dytowej Prezes Narodowego Banku Polskiego może dokonać zmiany s\opy oprocentowania depozytów i kredytów w pOWiązaniu ze zmieniającymi ' się warunkami w gospodarce. 31. Banki przystąpią do kredytowania rad narodowych po ustawowym wprowadzeniu ·k ategorii mienia komunalnego, które będzie stanowić, zabezpieczenie kredytów. Kredyty będą 'udzielane w szczególności na przedsięwzięcia produkcyjno-usługowe (w tym na infrastrukturę w budownictwie mieszkaniowym) oraz na ochronę środowiska. Kredyty te będą udzielane i oprocentowane na zasadach ogólnie obowiązujących . IV. PoUtyka kursowa 32. Kontynuowana będzie polityka kursu walutowego zapewniającego opłacalność co najmniej 800;. eksportu do obu obszarów płatniczych i sprzyjającego rozwojowi efektywnego eksportu i racjonalizacji importu. 33. W celu zwiększenia dostępu do środków dewizowych na import realizowany przez jednostki gospodarcze ' 7.większana będzie podaż środków dewizowych -w drodze kredytów dewizowych udzielanych przez banki i przetargów walutowych. j' " " ,' ; . ,", . . \'t,; ' \ ; Poz. 22 ' 36 ' -,,:'. ł. '-'I,