Monitor Polski Nr 30 Poz. 206 313 206 UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 5 czerwca 1992 r. w sprawie podstawowych kierunków prywatyzacji w 1992 r. 1. Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298 oraz z 1991 r. Nr 60, poz. 253 i Nr 111, poz. 480) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustala "Podstawowe kierunki prywatyzacji w 1992 r.", zawarte w załączniku do uchwały. 5. Poważny niepokój budzi stan administracji gospodarczej, a w szczególności postępujący kryzys resortu przekształceń własnościowych. Konieczne jest przezwyciężenie stanu zawieszenia i niepewności w instytucjach centralnych. Do czasu reorganizacji resortów gospodarczych niezbędne jest powołanie Ministra Przekształceń Własnościowych. 2. W nawiązaniu do uchwał z dnia 23 lutego 1991 r. i 19 6. W nawiązaniu do wcześniejszych uchwał Sejm zobo- października 1991 r. Sejm stwierdza narastające opóźnienie rozwiązań prawnych w zakresie: wiązuje Rząd do zorganizowania systemu bieżącej informacji - zabezpieczenia interesów właścicielskich Skarbu Państ wa, powszechnej prywatyzacji, - reprywatyzacji. Konieczne są także uregulowania prawne dotyczące restrukturyzacji zadłużeń przedsiębiorstw. 3. Sejm zobowiązuje Rząd w terminie do dnia 30 czerwca 1992 r. do przedłożenia odnośnych aktów prawnych, wraz z projektem nowelizacji ustawy prywatyzacyjnej. Sejm uznaje za konieczne przyspieszenie prac nad koncepcją prywatyzacji zasobów mieszkaniowych i szeroko rozumianej sfery budżetowej w ramach generalnych reform tej sfery. 4. Niezbędne zespolenie polityki prywatyzacyjnej ze analizy skutków prywatyzacji w skali mikro- i makroekonomicznej, jak i określenia "mapy prywatyzacji", rozumianej jako wybór priorytetów prywatyzacyjnych i zakreślenie obszarów, które powinny pozostać pod tymczasową i docelową kontrolą państwa, oraz określenia form tej kontroli. publicznej o przekształceniach własnościowych i popularnego programu edukacji ekonomicznej. Jest to konieczny warunek odbudowy zaufania społecznego i nadania nowej dynamiki prywatyzacji w II półroczu 1992 r. 7. Sejm zobowiązuje Rząd do: - informowania właściwej merytorycznie komisji sejmowej o zamierzeniach polegających na prywatyzacji kapitału, - , przedstawienia Sejmowi w terminie do dnia 31 lipca 1992 r. raportu o stanie i przebiegu prywatyzacji, ze szczególnym uwzględnieniem opinii o stwierdzanych w oficjalnych dokumentach zjawiskach patologicznych oraz analizy kondycji finansowej, dynamiki rozwojowej i efektów polityki zatrudnieniowej w sprywatyzowanych przedsiębiorstwach, strategią gospodarczą państwa wymaga dogłębnej - przedstawienia Sejmowi w terminie do dnia 31 lipca 1992 r. rozwiązań rozszerzających i przyspieszających prywatyzację z udziałem pracowników. Marszałek Sejmu: w z. J. Zych Załącznik do uchwały Sejmu Rzeczypos- politej Polskiej z dnia 5 czerwca 1992 r. (poz. 206) PODSTAWOWE KIERUNKI PRYWATYZACJI W ROKU 1992 I. Cele prywatyzacji Głównym celem prywatyzacji jest zwiększenie efektyw- Koniecznym warunkiem przyspieszenia prywatyzacji jest ponadto akceptacja polityczna i sprzyjający klimat społeczny wokół zmian własnościowych w Polsce. ności gospodarowania i stworzenie trwałych podstaw oży wienia polskiej gospodarki. Istotnymi celami są ponadto: rozwój rynków kapitałowo-pieniężnych oraz upowszechnienie praw własności, z jednej strony, i wspomaganie przedsiębiorczości, z drugiej strony. Realizacja nadrzędnego celu prywatyzacji, jakim jest budowa efektywnej gospodarki rynkowej, wymaga ścisłego zespolenia polityki zmian własnościowych z całościową strategią gospodarczą państwa. Stwarza to problemy koordynacyjne, które nie były zadowalająco rozwiązane w roku 1991 i powinny być w centrum uwagi Rządu w roku bieżącym. Przebudowa administracji gospodarczej nie może jedRak odbywać się kosztem tempa prywatyzacji, jak to miało miejsce w I półroczu 1992 r. Niezbędne jest więc szybkie określenie wizji docelowej i energiczne zmierzanie w tym kierunku. II. Wnioski z dotychczasowych doświadczeń W latach 1990 i 1991 uruchomiony został proces prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Do końca 1991 r. sprywatyzowano lub rozpoczęto prywatyzację 1258 przedsiębiorstw, co stanowi 15,3% ogólnej liczby przedsiębiorstw państwowych. Strategia prywatyzacji polegała na zastosowaniu wielu metod prywatyzacji w odniesieniu do różnych kategorii przedsiębiorstw. W 1991 r. Ministerstwo Przekształceń Własnościowych i inne resorty rozpoczęły realizację dużych i długookresowych programów prywatyzacyjnych: projekt powszechnej prywatyzacji, przekształcenia państwowego sektora rolnego, prywatyzacja wybranych sektorów, projekt prywatyzacji banków i central handlu zagranicznego oraz tworzenie zrębów rynku kapitałowego, - Monitor Polski Nr 30 314 powstała giełda, Komisja Papierów Wartościowych i począ tki wtórnego obrotu papierami wartościowymi. Jednocześ nie zbudowany został aparat prywatyzacyjny zdolny do przetworzenia rosnącej liczby projektów oraz Ministerstwo Przekształceń Własnościowych i 13 delegatur, służby prywatyzacyjne w organach założycielskich i rynek firm konsultingowych. Wraz z uruchomieniem zmian własnościowych na szer- - Poz. 206 wartości restrukturyzacji spółki. Restrukturyzacja kończyłaby się prywatyzacją. Ministerstwo Przekształceń Własnościowych przygotuje i przeprowadzi na dużą skalę szkolenie kandydatów na członków rad nadzorczych, co umożliwi znaczne przyspieszenie komercjalizacji. Po utworzeniu instytucji Skarbu Pań stwa firma spółki prawa handlowego powinna dominować w sektorze państwowym . szą skalę ujawniły się bariery procesu prywatyzacji, spośród których w 1991 r. na plan pierwszy wysunęły się nie uporządkowane stosunki własnościowe i inne bariery prawne. W 1991 r. prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych następowała w warunkach recesji i postępującego spadku rentowności znacznej części przedsiębiorstw państwowych. W konsekwencji ujawniły się nowe zagrożenia:
- a)coraz dotkliwiej ujawnił się anachronizm dotychczasowego - będącego reliktem systemu nakazowo-rozdzielczego zarządzania sektorem państwowym, w szczególności zaś nieuporządkowanie stosunków własnościowych w sektorze państwowym,
- b)w warunkach recesji malała wartość przedsiębiorstw oferowanych do sprzedaży krajowym i zagranicznym inwestorom i w konsekwencji wpływ do budżetu państ wa - oraz rosły trudności w przygotowaniu realizacji transakcji sprzedaży,
- c)duża liczba likwidacji przedsiębiorstw z przyczyn okreś lonych wart. 19 ustawy o przedsiębiorstwach państ wowych doprowadziła do wydłużenia procesów likwidacyjnych i upadłościowych oraz powstania "zatorów majątkowych" nie zagospodarowanego mienia,
- d)rosnące trudności ekonomiczne przedsiębiorstw prowadziły do wzrostll obaw i poczucia zagrożenia pracowników i wzrostu napięć społecznych. Część środowisk pracowniczych upatrywała tych trudności w prywatyzacji, co z kolei prowadziło do spadku poparcia i akceptacji dla przedsięwzięć prywatyzacyjnych i komplikowało przebieg całego procesu. Dalsze prowadzenie prywatyzacji wymaga wyciągnięcia wniosków z dotychczasowych doświadczeń, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych. 2. P r y wat y z a c jak a p i t a ł o w a Prywatyzacja kapitałowa przedsiębiorstw dużych, o istotnym znaczeniu dla gospodarki, prowadzona w trybie oferty publicznej i zaproszenia do rokowań, stanowi podstawę rozwoju rynku kapitałowego oraz główne źródło dochodów z prywatyzacji . W 1992 r. nastąpi większe wykorzystanie przez Rząd dorobku Ministerstwa Przekształceń Własnościowch w zakresie studiów sektorowych. Podejście to będzie rozwijane w powiązaniu z wytycznymi polityki gospodarczej państwa. Już obecnie zaawansowanie prac pozwoliło na przygotowanie pierwszej edycji listy przedsiębiorstw i spółek Skarbu Państwa oferowanych przez Ministerstwo Przekształceń Własnościowych do sprzedaży inwestorom krajowym i zagranicznym. Program prywatyzacji kapitałowej w 1992 r. zakłada jako minimum przygotowanie 8-10 ofert publicznych oraz sprzedaż 50--60 przedsiębiorstw lub spółek - przy założe niu, że zapewniony zostanie odpowiedni poziom finansowania i utrzymana zdolność operacyjna aparatu prywatyzacyjnego. 3. Prywatyzacja likwidacyjna 3. 1. W 1992 r. będzie zwiększone tempo prywatyzacji likwidacyjnej, przeprowadzanej w trybie art. 37 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Nastąpi sprywatyzowanie lub rozpoczęcie prywatyzacji w 400--600 przedsiębiorstwach w trybie art. 37 tej ustawy. W tym celu Rząd: - Należy podkreślić, po pierwsze, znaczenie uporządko wania stosunków własnościowych, po drugie, odpowiednich warunków politycznych i instytucjonalnych, po trzecie, odbudowy zaufania społecznego, jako elementarnych warunków koniecznych dla nadania procesowi prywatyzacji nowej dynamiki. III. Ścieżki prywatyzacyjne 1. Komercjalizacja nych organów założycielskich, - dokona uporządkowania przepisów prawnyct;!, w szczególności w zakresie: procedur prywatyzacyjnych, stanu prawnego gruntów i budynków, rozwiązania problemu mienia socjalnego i "niechcianego" przedsiębiorstw państwowych, - zwiększony nacisk zostanie położony na sprzedClż ratalną przedsiębiorstw. Porządkowanie stosunków własnościowych odnośnie do gruntów 'i budynków przedsiębiorstw umożliwi przygotowanie listy przedsiębiorstw do sprzedaży, przedsiębiorstw państwo wych W 1992 r. kontynuowana będzie komercjalizacja przedzostanie - Problemem najważniejszym jest obecnie podwyższenie - siębiorstw państwowych. Skomercjalizowanych około 250 przedsiębiorstw. . jakości nadzoru właścicielskiego, w szczególności ewidencji majątku, polityki właścicielskiej, a także podjęcie programu restrukturyzacji części jednoosobowych spółek Skarbu Pań stwa. Restrukturyzacji dokonywać będą zespoły menadżers kie, wybrane w drodze konkursu i wynagradzane na podstawie efektów ekonomicznych wynikających z podniesienia zwiększy zdolność operacyjną służb prywatyzacyj- będzie stymulować rozwój "infrastruktury" finansowej, ułatwiającej zakup przedsiębiorstw lub zorganizowanych części ich mienia, będzie wspierał udział prywatnych przedsiębior ców w prywatyzacji wych. przedsiębiorstw państwo 3. 2. Likwidacja przedsiębiorstw państwowych, dokonywana z przyczyn ekonomicznych określonych wart. 19 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, objęła Monitor Polski Nr 30 - 315 w 1991 r. ponad 500 przedsiębiorstw. W konsekwencji w warunkach recesji podaż składników mająt kowych oferowanych przez likwidatorów znacznie przewyższyła popyt na te składniki, co doprowadziło do spadku cen, przedłużenia czasu przeprowadzenia poszczególnych likwidacji i ogólnego spadku efektywności całej operacji. Powstałe "zatory majątkowe" utrudniały likwidatorom spłacenie zobowiązań i w rezultacie powiększyły trudności finansowe przedsię biorstw-wierzycieli. Rosły także koszty likwidacji. Narastał problem zagospodarowania i zabezpieczenia mienia polikwidacyjnego. W tej sytuacji Rząd będzie dążył do poprawy działalności organów założyciels kich i wzmożenia nadzoru właścicielskiego. W szerszym niż dotąd zakresie będą stosowane postępowa nia naprawcze, przy czym stosowane będą bardziej skuteczne metody, jak postępowanie układowe, podejmowanie decyzji strukturalnych w skali branży, tworzenie wyspecjalizowanych instytucji lub rozpisanie konkursu na wykonywanie zarządu komisarycznego. Rząd będzie dążył do usprawnienia metod pracy likwidatorów i wzrostu nadzoru organów założyciels kich nad ich działalnością. IV. Długookresowe procesy prywatyzacyjne 1. Reprywatyzacja Rozwiązanie problemu reprywatyzacji należy do najbardziej pilnych zadań reformatorskich. Reprywatyzacja umocni przekonanie o trwałości przemian i nienaruszalności prawa własności i innych praw w państwie, zważywszy, że inne państwa postkomunistyczne uchwaliły już stosowne przepisy. W roku 1992 powinny zostać stworzone podstawy prawne tego procesu. Zakłada się, że termin składania wniosków będzie krótki (np. 1 rok), zawity, w razie uchybienia terminu roszczenia wygasają. Sam proces realizacji roszczeń już na podstawie uchwalonej ustawy reprywatyzacyjnej powinien być zapoczątkowany w pierwszych miesiącach 1993 r. Poz. 206 tycyjnych pomiędzy obywateli - na podstawie ustawy, która określi zasady dystrybucji. Dystrybucja ta umożliwi koncentrację praw w wybranym funduszu, poprzez zbycie akcji w tych funduszach, w których uczestnik nie jest zainteresowany, i zakup tych, w których jest zainteresowany. Szeroki obrót umożliwi z czasem koncentrację pakietu(ów) kontrolnego w poszczególnych narodowych funduszach inwestycyjnych. Dotychczasowa realizacja programu zapoczątkowanego w 1991 r. przyniosła między innymi propozycje modyfikacji, opracowane przez Ministerstwo Przekształceń Własnościo wych w I kwartale br. Modyfikacje te polegają na: 1) wprowadzeniu niewielkiej odpłatności za uczestnictwo w programie, co pozwoli przynajmniej na częściowe sfinansowanie kosztów wdrożenia programu oraz dobrowolne uczestnictwo zainteresowanych w programie, 2) powiązaniu programu prywatyzacji przedsiębiorstw pań stwowych z innymi programami dotyczącymi sfery finansów publicznych, jak reforma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,i z innymi ścieżkami prywatyzacji, to znaczy kapitałową, sektorową i ewentualnie reprywatyzacją, 3) zwiększeniu liczby przedsiębiorstw objętych programem do pierwotnie proponowanej ilości około 400 do końca 1992 r., co obniży koszty programu i uczyni go atrakcyjnym dla kraju i zagranicy. V. Inne pola prywatyzacji 1. Prywatyzacja banków Jednym z najważniejszych projektów, mogących przyusprawnienia działania sektora finansowego w Polsce, jest program prywatyzacji 9 banków państwo wych, przekształconych w spółki akcyjne w październiku 1991 r. na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 maja 1991 r. czynić się do Wyłoniono dwa banki, których prywatyzacja rozpoczęła się w Zakłada się, że program będzie realizowany po stworzeniu podstaw prawnych, a więc uchwaleniu ustawy przez Sejm, w dwu zasadniczych etapach: 1 ) ·w pierwszym etapie odbędzie się przetarg pomiędzy zainteresowanymi firmami. Firmy, które wyjdą zwycięs ko z przetargu o zarządzanie, wezmą udział w selekcji przedsiębiorstw z puli narodowych funduszy inwestycyjnych, którymi będą następnie zarządzać na podstawie umowy, 2) w drugim etapie - planowanym po zatwierdzeniu bilansu poszczególnych spółek, a na tej podstawie i samych narodowych funduszy inwestycyjnych (kwiecień 1993 r.) - będzie możliwa dystrybucja świadectw inwestycyjnych reprezentujących prawo do otrzymania akcji we wszystkich narodowych funduszach inwes- , Wielkopolski Bank Kredytowy w Poznaniu i 2. P r o g r a m p o w s z e c h n e j p r y wat y z a c j i Program powszechnej prywatyzacji jest programem o długofalowym horyzoncie czasowym. Jego realizacja przypadnie na lata 1992 (tworzenie narodowych funduszy inwestycyjnych) i 1993 (dystrybucja świadectw inwestycyjnych w funduszach pomiędzy obywateli), ale konsekwencje programu będą się uwidaczniać w okresie wieloletnim. pierwszej kolejności. Są to: Bank Śląski w Katowicach. Trwa także proces prywatyzacji Banku Rozwoju Eksportu S.A., w którym akcje Skarbu Państwa reprezentuje w przeważającej części Minister Współpracy Gospodarczej z Zagranicą· Prywatyzacja pozwoli osiągnąć następujące cele: identyfikację właściciela, odpowiadającego kapitałowo - - za działalność blmku, transfer nowoczesnej wiedzy bankowej oraz możliwość wejścia polskich banków na rynki zagraniczne (w przypadku zakupu części akcji przez inwestorów zagranicznych), ułatwienie procesów restrukturyzacyjnych, wzmocnienie konkurencji w sektorze usług finansowo-bankowych, zwiększenie wpływów budżetowych z prywatyzacji. 2. P r y wat y z a c j a s e k t o r a h a n d I u z a g r a n i c z n e g o Prywatyzacja jednostek handlu zagranicznego, rozpoprzez publiczne oferty "Elektrimu" i "Mostostalu", częta Monitor Polski Nr 30 - powinna zmierzać do tego, aby wykorzystać jednostki handlu zagranicznego i atuty, którymi one dysponują, dla tworzenia proeksportowej struktury gospodarki. Z uwagi na strukturę organizacyjną część jednostek handlu zagranicznego będzie prywatyzowana na podstawie ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, więk szość zaś w oparciu o Kodeks handlowy. Dotychczasowy przebieg prywatyzacji jednostek handlu zagranicznego wskazuje na konieczność zwrócenia szczególnej uwagi na proces prywatyzacji przedsiębiorstw będą cych ich udziałowcami oraz na tryb i warunki wyzbycia się przez te przedsiębiorstwa udziałów w jednostkach handlu zagranicznego oraz na proces przenikania kapitału zagranicznego do jednostek handlu zagranicznego w wyniku prywatyzacji dotychczasowych udziałowców. Uwzględniając dotychczasowe doświadczenia prywatyzacyjne, a zwłaszcza czas trwania procesu prywatyzacji wynoszący 6--9 miesięcy, w 1992 r. można oczekiwać prywatyzacji około 30 jednostek. Zakończenie procesu prywatyzacji sektora handlu zagranicznego przewidziane jest na przełom lat 1993/1994. 3. P r yw a t y z a c j a s e k t o r a r o I n e g o Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowanieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa stwarza podstawę do dokonywania na szeroką skalę przekształceń własnościowych w tym sektorze. Powołana Agencja Włas ności Rolnej Skarbu Państwa przygotuje i utworzy organizacyjno-ekonomiczny system przejmowania państwowych gospodarstw rolnych, połączony z planami ich restrukturyzacji. W 1992 r. proces ten objąć powinien znaczną część ogólnej liczby gospodarstw. niu Agencja opracuje plany gospodarowania Zasobami Rolnej, zawierające systemy ekonomiczne dla procedur odpłatnego korzystania przez osoby fizyczne lub prawne oraz dla administrowania majątkami rolnymi. Konieczne jest uporządkowanie stosunków własnościowych majątków państwowych i oszacowanie zasobów rolnych przeznaczanych do zwrotu w naturze lub w celu dokonania wymiany w ramach reprywatyzacji. Działania Agencji powinny wspomagać procesy powiększania areałów i unowocześ niania istniejących gospodarstw rolnych, zwłaszcza położo nych w rejonach o znacznym zagęszczeniu. Własności Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych sfery przetwórstwa rolno-spożywczego będzie dokonywana w sposób zapewniający silne powiązanie, poprzez system własności, z ich bazą surowcową. Przygotowanie rozwiązań odbywać się będzie z udziałem przedstawicieli resortu rolnictwa i gospodarki żywnościowej . 4. P r y wat y z a c j a m i e n i a k o m u n a I n e g o Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że tempo w sferze komunalnej jest nierównomierne i niezadowalające. Skłania to do większego zaangażowania instytucji centralnych w proces prywatyzacji przedsiębiorstw komunalnych . Powinno to przybierać formę wsparcia merytorycznego i finansowego przedsięwzięć pilotowych - jak ma to już miejsce w przypadku 5 projektów realizowanych w Warszawie - oraz formę upowszechniania udanych wzorów lokalnych w skali ogólnopolskiej. Warte upowszechnienia są na przykład oryginalne osiągnięcia niektórych gmin w zakresie prywatyzacji mieszkań i budynków. przekształceń Poz. 206 316 Istotną rolę we wspomaganiu prywatyzacji komunalnej mogą i powinny odegrać delegatury regionalne Ministerstwa Przekształceń Własnościowych, śladem współpracy nawią zanej już w Katowicach, Kielcach i Rzeszowie. VI. Warunki uporządkowania i przyspieszenia prywatyzacji 1. Istotnym warunkiem usprawnienia procesów prywatyzacyjnych jest lepsza organizacja i bardziej przejrzysty układ instytucji zaangażowanych w tym procesie, Docelowo zakłada się: ośrodka - powstanie Ministerstwa Gospodarki jako strategicznego kierowania gospodarką, - wyodrębnienie z administracji funkcji właścicielskich w postaci instytucji Skarbu Państwa, obiecującej m.in. ściślejszy nadzór nad majątkiem publicznym, - powołanie komercyjnej agencji realizującej prywatyzację kapitałową w ramach nadanych jej dyrektyw polityki prywatyzacyjnej. Przebudowa układu instytucjonalnego powinna być czynnikiem usprawnienia prywatyzacji, a nie czynnikiem dezorganizacji tego procesu. Dlatego trzeba pilnie przerwać stan zawieszenia, w którym znalazły się obecnie resorty gospodarcze, będące formalnie w stanie likwidacji. 2. Równoległą osią zmian organizacyjnych w procesie prywatyzacji jest decentralizacja, polegająca na zwiększeniu uprawnień delegatur terenowych Ministerstwa Przekszał ceń Własnościowych, W roku 1992 celowe jest wyjście poza wstępnie przyznane 13 delegaturom uprawnienia w zakresie opiniowania wniosków oraz działalności informacyjno-szkoleniowej. Powinno to usprawnić przede wszystkim tzw. ścieżkę likwidacyjną. Decentralizacja i aktywizacja ośrodków terenowych umożliwi też uzupeł nienie podejścia sektorowego o racje regionalne jako przesłanki decyzji prywatyzacyjnych. 3. Spójność polityki prywatyzacyjnej z polityką gospodarczą wymaga określenia "mapy prywatyzacji". Oznacza to zarówno wybór priorytetów prywatyzacyjnych, jak i za kreślenie obszarów gospodarki, które powinny pozostać pod kontrolą państwa (100% własności, pakiet kontrolny, inne formy zabezpieczenia interesów Skarbu Państ wa), wraz z określeniem pośrednich metod zarządzania, na przykład holdingowych, tymi obszarami. 4. Doświadczenia praktyczne upoważniają do nowelizacji prawa prywatyzacyjnego, przyjętego w Polsce w lipcu 1990 r. Równolegle biegnące prace rządowe i parlamentarne powinny w roku 1992 m.in. zmodernizować ramy prawne prywatyzacji likwidacyjnej oraz uprościć i urealnić przywileje pracowników i rolników (10% akcji nieodpłat nie i co najmniej 10% akcji po preferencyjnej cenie) . 5. Wielokryteryjność jako zasada podejmowania decyzji prywatyzacyjnych, odłożony w czasie skutek tych decyzji oraz złożona natura zmian własnościowych stają się powodem niezadowolenia, różnorakich nacisków, krytyki i pomówień. Spada zaufanie społeczne wobec prywatyczacji i prestiż służb prywatyzacyjnych. Przełamanie tego niekorzystnego klimatu jest równie ważne, jak doskonalenie metod i organizacji samego procesu przekształceń własnościowych. Wymaga to ciągłej kontroli nad przebiegiem prywatyzacji ze strony parlamentu. Wymaga to też jakościowo lepszej polityki informacyjnej i publicznej edukacji w zakresie zmian własnościowych, której brak negatywnie zaciążył nad dotychczasowym przebiegiem prywatyzacji.