W skrócie
Ustawa z dnia 17 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa wprowadza dwutorowy system przyznawania rekompensat dla producentów rolnych i grup poszkodowanych przez upadłość skupujących. Ustanawia dwa terminy składania wniosków w ciągu roku (luty-marzec i lipiec-sierpień) oraz odrębne procentowe stawki rekompensat ustalane przez ministra. Weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, tj. 13 maja 2026 r.
Co reguluje
Ustawa zmienia ustawę z dnia 9 maja 2023 r. o Funduszu Ochrony Rolnictwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 308), ustanawiając dwutorowy system składania wniosków i przyznawania rekompensat dla producentów rolnych i grup (organizacji producentów, spółdzielni itp.) poszkodowanych przez niewypłacalność podmiotów skupujących. Zmienia zasady ustalania stawek procentowych rekompensat, kwalifikacji jako pomocy de minimis oraz harmonogramów działania Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.
Kogo dotyczy
Regulacja dotyczy producentów rolnych, grup (organizacji producentów, spółdzielni itp.) poszkodowanych przez niewypłacalność podmiotów skupujących, Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (przyznającego rekompensaty), ministra właściwego do spraw rynków rolnych (ustalającego stawki procentowe) oraz organów nadzoru pomocy de minimis.
Kluczowe punkty
- Dwa terminy składania wniosków o rekompensatę (zmiana art. 12 ust. 2): od 1 lutego do 31 marca (dla skupujących, którzy stali się niewypłacalni najpóźniej 31 grudnia roku poprzedniego) i od 1 lipca do 31 sierpnia (dla skupujących, którzy stali się niewypłacalni najpóźniej 30 czerwca danego roku)
- Terminy przyznawania rekompensat (zmiana art. 12 ust. 1): do 30 czerwca (dla wniosków z I terminu) i do 30 listopada (dla wniosków z II terminu)
- Dwie odrębne stawki procentowe rekompensat (zmiana art. 10 ust. 5 i nowy ust. 6): minister ustala stawkę dla I terminu do 31 maja, a dla II terminu do 30 października
- Rekompensata dla producenta rolnego = pomoc de minimis w rolnictwie (rozporządzenie (UE) nr 1408/2013); dla grupy = pomoc de minimis (rozporządzenie (UE) 2023/2831 z 13 grudnia 2023 r.)
- Zestawienie wniosków KOWR przekazuje: do 30 kwietnia (I termin) i do 30 września (II termin) - zmiana art. 6 ust. 2
- Uchylono art. 17 ust. 1 pkt 1 (kara za niezłożenie zestawienia - postępowania wszczęte i niezakończone umarza się na podstawie art. 3 ustawy nowelizującej)
- Przepisy przejściowe: postępowania niezakończone - stosuje się nowe przepisy; grupy z przyznaną rekompensatą mają 14 dni na złożenie oświadczenia o pomocy de minimis; brak oświadczenia skutkuje stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji
📄 Tekst ustawy
DZIENNIK USTAW
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 12 maja 2026 r.
Poz. 632
US T AW A
z dnia 17 kwietnia 2026 r.
o zmianie ustawy o Funduszu Ochrony Rolnictwa
Art. 1. W ustawie z dnia 9 maja 2023 r. o Funduszu Ochrony Rolnictwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 308) wprowadza się
następujące zmiany:
1)
w art. 6 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Zestawienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, Krajowy Ośrodek przedstawia w terminie do dnia:
2)
1)
30 kwietnia danego roku – w przypadku wniosków, o których mowa w art. 12 ust. 1, złożonych w terminie, o którym
mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1;
2)
30 września danego roku – w przypadku wniosków, o których mowa w art. 12 ust. 1, złożonych w terminie, o którym
mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2.”;
w art. 10:
a)
w ust. 2 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„Wysokość rekompensaty, o której mowa w ust. 1, zwanej dalej „rekompensatą”, ustala się jako iloczyn procentowej
stawki ustalonej odpowiednio zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 5 albo 6 i kwoty wierzytelności
netto za:”,
b) ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„5. Minister właściwy do spraw rynków rolnych określa corocznie w terminie do dnia 31 maja, w drodze
rozporządzenia, procentową stawkę stosowaną do ustalenia wysokości rekompensaty w odniesieniu do wniosków
o przyznanie rekompensaty złożonych w terminie, o którym mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1, mając na względzie sumę
kwot wierzytelności wynikających ze złożonych wniosków o przyznanie rekompensaty w tym terminie oraz wysokość
środków finansowych zgromadzonych na Funduszu.”,
c)
dodaje się ust. 6 w brzmieniu:
„6. Minister właściwy do spraw rynków rolnych określa corocznie w terminie do dnia 30 października, w drodze
rozporządzenia, procentową stawkę stosowaną do ustalenia wysokości rekompensaty w odniesieniu do wniosków
o przyznanie rekompensaty złożonych w terminie, o którym mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2, mając na względzie sumę
kwot wierzytelności wynikających ze złożonych wniosków o przyznanie rekompensaty w tym terminie oraz wysokość
środków finansowych zgromadzonych na Funduszu.”;
3)
w art. 12:
a)
ust. 1–2 otrzymują brzmienie:
„1. Rekompensatę przyznaje na wniosek producenta rolnego albo grupy, w drodze decyzji administracyjnej,
dyrektor oddziału terenowego Krajowego Ośrodka właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę
producenta rolnego albo grupy, w terminie do dnia:
1)
30 czerwca danego roku – w przypadku wniosków o przyznanie rekompensaty złożonych w terminie, o którym
mowa w ust. 2 pkt 1,
Dziennik Ustaw
2)
–2–
Poz. 632
30 listopada danego roku – w przypadku wniosków o przyznanie rekompensaty złożonych w terminie, o którym
mowa w ust. 2 pkt 2
– z tym że wydanie decyzji o przyznaniu rekompensaty przerywa bieg terminu przedawnienia wierzytelności, o której
mowa w art. 11 ust. 1, w dniu, w którym ta decyzja stała się ostateczna.
1a. Rekompensata stanowi:
1)
w przypadku producenta rolnego – pomoc de minimis w rolnictwie i jest przyznawana zgodnie z przepisami
rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352
z 24.12.2013, str. 9, z późn. zm.),
2)
w przypadku grupy – pomoc de minimis i jest przyznawana zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji
(UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu
Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 2023/2831 z 15.12.2023)
– oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.
2. Wniosek o przyznanie rekompensaty składa się do dyrektora oddziału terenowego Krajowego Ośrodka
właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego albo grupy, na formularzu opracowanym przez Krajowy Ośrodek i udostępnionym na jego stronie internetowej, w terminie od dnia:
1)
1 lutego do dnia 31 marca danego roku – w przypadku gdy podmiot skupujący stał się niewypłacalny niewcześniej niż 1 stycznia drugiego roku poprzedzającego dany rok i niepóźniej niż 31 grudnia roku poprzedzającego dany rok;
2)
1 lipca do dnia 31 sierpnia danego roku – w przypadku gdy podmiot skupujący stał się niewypłacalny niewcześniej niż 1 stycznia drugiego roku poprzedzającego dany rok i niepóźniej niż 30 czerwca danego roku.”,
b) w ust. 3a pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„1)
oświadczenie albo zaświadczenia dotyczące:
a)
pomocy de minimis w rolnictwie oraz informacje niezbędne do udzielenia pomocy, o których mowa
w art. 37 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących
pomocy publicznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 500) – w przypadku producenta rolnego,
b) pomocy de minimis oraz informacje niezbędne do udzielenia pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 1
ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej – w przypadku grupy;”;
4)
w art. 17 w ust. 1 uchyla się pkt 1.
Art. 2. 1. Do postępowań w sprawach dotyczących przyznania rekompensaty, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy
zmienianej w art. 1, zwanej dalej „rekompensatą”, dla podmiotów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1–6 ustawy zmienianej
w art. 1, zwanych dalej „grupami”, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
2. W przypadku gdy grupa będąca stroną postępowania, o którym mowa w ust. 1, nie złożyła w toku tego postępowania
oświadczenia albo zaświadczeń dotyczących pomocy de minimis oraz informacji niezbędnych do udzielenia pomocy, o których
mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U.
z 2026 r. poz. 500), oświadczenie albo zaświadczenia dotyczące pomocy de minimis oraz informacje niezbędne do udzielenia
pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy
publicznej, składa na wezwanie organu, przed którym toczy się to postępowanie, w terminie wskazanym przez ten organ,
niekrótszym jednak niż 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
3. Rekompensatę dla grupy przyznaną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną uznaje się
za pomoc de minimis przyznaną na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie
stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 2023/2831
z 15.12.2023).
4. Grupa, której przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną przyznano rekompensatę, składa
do właściwego dyrektora oddziału terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, zwanego dalej „Krajowym Ośrodkiem”, oświadczenie albo zaświadczenia dotyczące pomocy de minimis oraz informacje niezbędne do udzielenia pomocy,
o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Dziennik Ustaw
–3–
Poz. 632
5. W przypadku gdy ze złożonych na podstawie ust. 4 oświadczenia albo zaświadczeń dotyczących pomocy de minimis
lub informacji niezbędnych do udzielenia pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, wynika, że rekompensata dla grupy przyznana przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy wymaga:
1)
zwiększenia jej wysokości z uwagi na zastosowanie przy jej przyznawaniu przepisów o pomocy de minimis w rolnictwie,
w tym przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107
i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym (Dz. Urz. UE L 352
z 24.12.2013, str. 9, z późn. zm.), albo
2)
obniżenia jej wysokości z uwagi na pułap pomocy de minimis określony w rozporządzeniu Komisji (UE) 2023/2831
z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy
de minimis
– dyrektor oddziału terenowego Krajowego Ośrodka z urzędu zmienia decyzję o przyznaniu rekompensaty dla grupy przez
odpowiednio zwiększenie jej wysokości albo obniżenie jej wysokości albo uchyla tę decyzję, gdy okaże się, że z uwagi
na pułap pomocy de minimis określony w rozporządzeniu Komisji (UE) 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie
stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis rekompensata dla grupy
nie powinna zostać przyznana.
6. Do zmiany lub uchylenia decyzji o przyznaniu rekompensaty dla grupy na podstawie ust. 5 przepisów art. 154
i art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) nie stosuje się, a zgoda strony nie jest wymagana.
7. W przypadku gdy w wyniku zmiany albo uchylenia decyzji o przyznaniu rekompensaty dla grupy na podstawie ust. 5
rekompensata dla grupy podlega zwrotowi w całości albo części, kwotę tej rekompensaty podlegającą zwrotowi uznaje się
za kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranej rekompensaty w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 1, z tym że ustalenia
tej kwoty dokonuje się w decyzji o zmianie albo uchyleniu tej decyzji.
8. Jeżeli grupa, której przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną przyznano rekompensatę, nie
złoży w terminie określonym w ust. 4 do właściwego dyrektora oddziału terenowego Krajowego Ośrodka oświadczenia albo
zaświadczeń dotyczących pomocy de minimis oraz informacji niezbędnych do udzielenia pomocy, o których mowa w art. 37
ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, dyrektor oddziału
terenowego Krajowego Ośrodka stwierdza wygaśnięcie decyzji o przyznaniu rekompensaty dla grupy, a jeżeli rekompensata
została wypłacona w dniu, w którym decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu rekompensaty dla grupy stała się
ostateczna, kwotę tej rekompensaty uznaje się za nienależnie lub nadmiernie pobraną w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 1.
9. Z dniem, w którym decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu rekompensaty dla grupy, o której o mowa
w ust. 8, stała się ostateczna:
1)
traci ważność zaświadczenie stwierdzające, że rekompensata dla grupy przyznana przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy jest pomocą de minimis w rolnictwie;
2)
uznaje się, że wierzytelność objęta decyzją o przyznaniu rekompensaty dla grupy, której wygaśnięcie zostało stwierdzone
na podstawie ust. 8, nie przeszła z mocy prawa na Krajowy Ośrodek.
Art. 3. Postępowania w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej
w art. 1, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się.
Art. 4. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: K. Nawrocki
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.