Źródła urzędoweisap.sejm.gov.pl · EUR-Lex
Europaius

Ustawa z dnia 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw

W skrócie

Ustawa reformuje status asystentów sędziów, wprowadzając trójstopniowy podział stanowisk asystenckich (młodszy asystent, asystent, starszy asystent) wraz z odrębnymi wymaganiami dla każdego z nich.

Co reguluje

Nowelizacja ustawy z 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych wprowadza stanowiska młodszego asystenta sędziego, asystenta sędziego i starszego asystenta sędziego. Określa wymagania: młodszym asystentem może być student prawa po trzecim roku (od 20 lat), asystentem - magister prawa, a starszym asystentem - osoba spełniająca dodatkowe warunki. Zmienia też przepisy powiązane w innych ustawach.

Kogo dotyczy

Asystentów sędziów, kandydatów na te stanowiska (w tym studentów prawa), sądów powszechnych jako pracodawców oraz sędziów.

Kluczowe punkty

  • Trójstopniowy podział stanowisk asystenckich.
  • Umożliwienie zatrudnienia studentów prawa jako młodszych asystentów.
  • Odrębne wymagania kwalifikacyjne dla każdego stanowiska.
  • Zmiany w powiązanych ustawach.
  • Podstawa: Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Tekst ustawy
Tekst ustawy

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 19 marca 2026 r. Poz. 370 US T AW A z dnia 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw1

§ 2

, c) 1) 2)

§ 3b, Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 maja 1982 r.

– Prawo o adwokaturze, ustawę z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, ustawę z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie, ustawę z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ustawę z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze, ustawę z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawę z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 26. Dziennik Ustaw –2– Poz. 370

  1. d)po § 3b dodaje się § 3c–3f w brzmieniu: „§ 3c. Asystenta sędziego zatrudnia się na stanowisku: 1) młodszego asystenta sędziego – na podstawie umowy o pracę na czas określony niedłuższy niż 33 miesiące; 2) asystenta sędziego – na podstawie umowy o pracę na czas określony. § 3d. Asystenta sędziego zatrudnionego na stanowisku młodszego asystenta sędziego, który ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne uznane w Polsce, przenosi się na stanowisko asystenta sędziego. § 3e. Z asystentem sędziego zatrudnionym na stanowisku asystenta sędziego, który ukończył staż asystencki albo jest zwolniony z obowiązku jego odbycia, zawiera się umowę o pracę na czas nieokreślony. § 3f. Asystent sędziego zatrudniony na stanowisku młodszego asystenta jest obowiązany niezwłocznie powiadomić prezesa sądu o skreśleniu z listy studentów.”,
  2. e)§ 6 otrzymuje brzmienie: „§ 6. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, minimalną i maksymalną wysokość wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów zatrudnionych na stanowiskach młodszego asystenta sędziego, asystenta sędziego i starszego asystenta sędziego, biorąc pod uwagę kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz rodzaj i charakter czynności wykonywanych przez asystentów sędziów.”; 4) w art. 155a w § 6 wyrazy „asystenta sędziego” zastępuje się wyrazami „młodszego asystenta sędziego, asystenta sędziego lub starszego asystenta sędziego”; 5) w art. 155ca: a)

§ 2, b) § 3 otrzymuje brzmienie: „§ 3.

Z obowiązku odbycia stażu asystenckiego są zwolnione osoby, które spełniają warunki, o których mowa w art. 155 § 1c pkt 2.”; 6) w art. 155cb w § 2 skreśla się wyrazy „na stanowisku”; 7) w art. 155d:

  1. a)w § 1 wyrazy „asystenta sędziego” zastępuje się wyrazem „asystenckie”,
  2. b)w § 2 wyrazy „asystenta sędziego” zastępuje się wyrazem „asystenckiego”; 8) w art. 155e w § 3 w zdaniu pierwszym po wyrazach „asystenta sędziego” dodaje się wyrazy „zatrudnionego na stanowisku asystenta sędziego albo starszego asystenta sędziego”. Art. 2. W ustawie z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1564 oraz z 2025 r. poz. 1172) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 66:
  3. a)w ust. 1: – w pkt 4 w lit. a po wyrazach „asystenta prokuratora, asystenta sędziego” dodaje się wyrazy „ , starszego asystenta sędziego”, – w pkt 5 w lit. a po wyrazach „asystenta sędziego,” dodaje się wyrazy „starszego asystenta sędziego,”,
  4. b)w ust. 2 w pkt 2 po wyrazach „asystenta prokuratora, asystenta sędziego” dodaje się wyrazy „ , starszego asystenta sędziego”; 2) w art. 78a w ust. 4 w pkt 5 wyrazy „lub asystenta sędziego” zastępuje się wyrazami „ , asystenta sędziego lub starszego asystenta sędziego”. Art. 3. W ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 499 oraz z 2025 r. poz. 1172) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 25:
  5. a)w ust. 1: – w pkt 4 w lit. a po wyrazach „asystenta prokuratora, asystenta sędziego” dodaje się wyrazy „ , starszego asystenta sędziego”, – w pkt 5 w lit. a po wyrazach „asystenta sędziego,” dodaje się wyrazy „starszego asystenta sędziego,”, Dziennik Ustaw –3– Poz. 370
  6. b)w ust. 2 w pkt 2 po wyrazach „asystenta prokuratora, asystenta sędziego” dodaje się wyrazy „ , starszego asystenta sędziego”; 2) w art. 362 w ust. 4 w pkt 5 wyrazy „lub asystenta sędziego” zastępuje się wyrazami „ , asystenta sędziego lub starszego asystenta sędziego”. Art. 4. W ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. z 2024 r. poz. 1001, z 2025 r. poz. 479, 1669 i 1793 oraz z 2026 r. poz. 26 i 176) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 12 w § 2 w pkt 2 po wyrazach „asystenta prokuratora, asystenta sędziego” dodaje się wyrazy „ , starszego asystenta sędziego”; 2) w art. 74a w § 4 w pkt 5 wyrazy „lub asystenta sędziego” zastępuje się wyrazami „ , asystenta sędziego lub starszego asystenta sędziego”. Art. 5. W ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2022 r. poz. 217 i 2695) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 37b w ust. 1:
  7. a)w pkt 2 po wyrazach „asystenta sędziego” dodaje się wyrazy „ , starszego asystenta sędziego”,
  8. b)w pkt 3 po wyrazach „asystenta sędziego” dodaje się wyrazy „ , starszego asystenta sędziego”; 2) w art. 37g w ust. 1 po użytych dwukrotnie wyrazach „asystenta sędziego” dodaje się wyrazy „ , starszego asystenta sędziego”. Art. 6. W ustawie z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 390, z 2025 r. poz. 304 i 1178 oraz z 2026 r. poz. 26) w art. 174 w § 1a w pkt 1 wyrazy „lub asystenta sędziego” zastępuje się wyrazami „ , asystenta sędziego, starszego asystenta sędziego”. Art. 7. W ustawie z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1192 oraz z 2025 r. poz. 1172) w art. 54 w ust. 3: 1) wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie: „Wymóg, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, nie dotyczy osoby, która:”; 2) w pkt 4 po wyrazach „asystenta sędziego” dodaje się wyrazy „lub starszego asystenta sędziego”. Art. 8. W ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.3)) w art. 344 w ust. 3 po pkt 4d dodaje się pkt 4e w brzmieniu: „4e) prezesom sądów – w celu weryfikacji statusu studenta w czasie trwania umowy o pracę z asystentem sędziego zatrudnionym na stanowisku młodszego asystenta sędziego – w zakresie danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 13;”. Art. 9. Dotychczasowe stanowiska asystenta sędziego i starszego asystenta sędziego stają się odpowiednio stanowiskami asystenta sędziego i starszego asystenta sędziego w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 10. 1. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 155 § 6 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 155 § 6 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak niedłużej niż przez 3 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. 2. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 155cb § 2 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 155cb § 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak niedłużej niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Art. 11. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: K. Nawrocki 3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1871 i 1897, z 2025 r. poz. 619, 620, 621, 622, 1162, 1794, 1837 i 1864 oraz z 2026 r. poz. 187, 203 i 328.

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.