📄 Tekst ustawy
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2043 —
Poz. 400
400
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA TRANSPORTU I GOSPODARKI MORSKIEJ
z dnia 11 lutego 2000 r.
w sprawie szczegó∏owych zasad i warunków prowadzenia ruchu na liniach kolejowych.
Na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 96,
poz. 591, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i z 1999 r. Nr 84,
poz. 934) zarzàdza si´, co nast´puje:
CZ¢ÂC
∑I
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owe zasady
i warunki:
1) prowadzenia ruchu i zwiàzanà z nim sygnalizacj´ na
liniach kolejowych normalnotorowych i szerokotorowych,
2) prowadzenia ruchu i zwiàzanà z nim sygnalizacj´ na
liniach metra.
3) odst´p — jest to cz´Êç toru szlakowego mi´dzy:
a) posterunkiem zapowiadawczym a najbli˝szym
posterunkiem odst´powym (bocznicowym) lub
semaforem odst´powym blokady samoczynnej,
b) dwoma kolejnymi posterunkami odst´powymi
(bocznicowymi),
c) posterunkiem odst´powym i bocznicowym,
d) dwoma kolejnymi semaforami blokady samoczynnej dla tego samego kierunku jazdy przy danym torze.
3. Tor ∏àczàcy dwie linie kolejowe z pomini´ciem
stacji w´z∏owej stanowi ∏àcznic´.
CZ¢ÂC
∑ II
Oddzia∏ 2
PROWADZENIE RUCHU I SYGNALIZACJA
NA LINIACH KOLEJOWYCH NORMALNOTOROWYCH
I SZEROKOTOROWYCH
Dzia∏ I
Prowadzenie ruchu na liniach kolejowych
normalnotorowych i szerokotorowych
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne. OkreÊlenia
Oddzia∏ 1
Podzia∏ sieci kolejowej
§ 2. 1. Sieç kolejowa sk∏ada si´ z linii kolejowych,
których punkty poczàtkowe i koƒcowe ustala zarzàd
kolei.
2. Linie kolejowe dzielà si´ na: odcinki, szlaki i odst´py, przy czym:
1) szlak — jest to cz´Êç linii kolejowej mi´dzy sàsiednimi posterunkami zapowiadawczymi lub posterunkiem zapowiadawczym i koƒcowym punktem
linii,
2) odcinek — jest to cz´Êç linii kolejowej z∏o˝ony z dwu
lub wi´cej kolejnych szlaków,
Punkty eksploatacyjne
§ 3. 1. Na sieci kolejowej wyodr´bnia si´ wyznaczone miejsca s∏u˝àce do eksploatacji kolei, zwane „punktami eksploatacyjnymi”. Punkty eksploatacyjne dzielà
si´ na posterunki ruchu i punkty ekspedycyjne (handlowe).
2. Zadaniem posterunku ruchu jest zapewnienie
bezpiecznego i sprawnego prowadzenia ruchu kolejowego.
3. Posterunki ruchu, o których mowa w ust. 2, dzielà si´ na posterunki: nast´pcze, pomocnicze i os∏onne.
4. Posterunek nast´pczy s∏u˝y do regulacji nast´pstwa jazdy pociàgów w ten sposób, i˝ pozwala na przejazd lub odjazd pociàgu tylko wówczas, gdy tor przyleg∏ego odst´pu (szlaku) do tego posterunku jest wolny.
Posterunki nast´pcze dzielà si´ na posterunki: zapowiadawcze, bocznicowe i odst´powe.
5. Zadaniem posterunku zapowiadawczego jest
umo˝liwienie zmiany kolejnoÊci jazdy pociàgów wyprawianych na tor szlakowy do niego przyleg∏y. Do posterunków tych zalicza si´ stacje i posterunki odga∏´êne.
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2044 —
6. Stacja jest to posterunek zapowiadawczy, w obr´bie którego, oprócz toru g∏ównego zasadniczego,
znajduje si´ przynajmniej jeden tor g∏ówny, a pociàgi
mogà rozpoczynaç i koƒczyç jazd´, krzy˝owaç si´ i wyprzedzaç, zmieniaç kierunek jazdy lub swój sk∏ad, przy
czym:
1) stacja, na której ∏àczà si´ szlaki z trzech lub wi´cej
kierunków, nazywa si´ stacjà w´z∏owà,
2) stacja, na której dokonywane jest tylko krzy˝owanie
i wyprzedzanie pociàgów, nazywa si´ mijankà.
7. Posterunek odga∏´êny urzàdza si´ poza stacjà
w miejscu odga∏´zienia linii lub ∏àcznicy, przy przejÊciu ze szlaku jednotorowego w dwutorowy lub odwrotnie oraz w miejscu po∏àczenia torów g∏ównych na
szlaku.
8. Posterunek bocznicowy urzàdza si´ na szlaku
przy odga∏´zieniu bocznicy; bierze on udzia∏ w prowadzeniu ruchu wszystkich pociàgów kursujàcych na
przyleg∏ych odst´pach (jak posterunek odst´powy)
i pociàgów obs∏ugujàcych bocznic´ (jak posterunek zapowiadawczy). Je˝eli posterunek bocznicowy urzàdzany jest tylko dla umo˝liwienia wjazdu i wyjazdu pociàgu obs∏ugujàcego bocznic´ i nie wyposa˝a si´ go w semafory, jest to posterunek pomocniczy. Posterunek ten
bierze udzia∏ w zapowiadaniu tylko pociàgów obs∏ugujàcych bocznic´.
9. Zadaniem posterunku odst´powego jest wy∏àcznie regulacja nast´pstwa pociàgów, tj. zezwolenia
na ich przejazd tylko wówczas, gdy przyleg∏y odst´p
jest wolny. Na szlakach wyposa˝onych w samoczynnà blokad´ liniowà funkcje posterunków odst´powych spe∏niajà samoczynne semafory odst´powe
blokady.
10. Posterunek os∏onny lokalizuje si´ na szlaku
w miejscu skrzy˝owania w jednym poziomie dwóch linii kolejowych, linii kolejowej z linià tramwajowà, splotu torów, mostu zwodzonego lub obrotowego. Posterunek ten nie bierze udzia∏u w zapowiadaniu pociàgów
na szlaku (odst´pie).
11. Punktami ekspedycyjnymi (handlowymi) sà:
przystanki osobowe, ∏adownie i bocznice, przy
czym:
Poz. 400
niç stacja zamkni´ta, jako posterunek zapowiadawczy,
3) bocznica — jest to tor odga∏´ziajàcy si´ od torów
stacyjnych lub szlakowych, przeznaczony do obs∏ugi okreÊlonego u˝ytkownika transportu kolejowego, nie b´dàcy w∏asnoÊcià kolei.
12. Granic´ pomi´dzy szlakiem a posterunkiem zapowiadawczym stanowi:
1) na liniach jednotorowych — semafor wjazdowy tego posterunku,
2) na liniach dwutorowych i wielotorowych — miejsce
znajdowania si´ semafora wjazdowego i linia prostopad∏a do osi torów, w miejscu ustawienia tego
semafora, z wyjàtkiem przypadków, w których granica mi´dzy poszczególnymi torami szlakowymi
a posterunkiem zapowiadawczym jest ró˝na, to
jest gdy:
a) tory szlakowe oddalone sà od siebie tak, ˝e nie
mo˝na okreÊliç linii prostopad∏ej do osi torów,
w miejscu ustawienia semafora wjazdowego,
wówczas granicà mi´dzy tym torem szlakowym,
przy którym nie ma semafora wjazdowego, a posterunkiem zapowiadawczym jest miejsce znajdujàce si´ przy tym torze od strony szlaku w odleg∏oÊci 100 m przed najbli˝szym rozjazdem
(skrzy˝owaniem),
b) w torze najbli˝szy rozjazd (skrzy˝owanie) znajduje si´ bli˝ej szlaku ni˝ rozjazd (skrzy˝owanie)
w sàsiednim torze os∏aniany semaforem wjazdowym, wówczas granicà mi´dzy tym torem
szlakowym, przy którym nie ma semafora wjazdowego, a posterunkiem zapowiadawczym jest
miejsce znajdujàce si´ przy tym torze od strony
szlaku w odleg∏oÊci 100 m przed najbli˝szym rozjazdem (skrzy˝owaniem),
c) przy torze znajduje si´ odnoszàce si´ do tego toru urzàdzenie sygna∏owe, za pomocà którego
podaje si´ zezwolenie na wjazd pociàgu, wówczas granicà mi´dzy tym torem szlakowym a torem posterunku zapowiadawczego jest miejsce
usytuowania tego urzàdzenia.
Oddzia∏ 3
1) przystanek osobowy — jest to miejsce na szlaku odpowiednio przystosowane do obs∏ugi pasa˝erów,
w którym zatrzymujà si´ rozk∏adowo wyznaczone
pociàgi,
2) ∏adownia — jest to tor odga∏´ziajàcy si´ od toru
szlakowego, b´dàcy w∏asnoÊcià kolei, przeznaczony do prac ∏adunkowych; rol´ ∏adowni mo˝e pe∏-
Posterunki techniczne
§ 4. 1. Posterunek techniczny przeznaczony jest do
wykonywania czynnoÊci ruchowych, bezpoÊredniego
organizowania i nadzorowania tych czynnoÊci; posterunki te dzielà si´ na posterunki nastawcze i dyspozytorskie.
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2045 —
2. Posterunek nastawczy przeznaczony jest do
wykonywania przez uprawnionych pracowników
lub samoczynnie przez urzàdzenia czynnoÊci zwiàzanych bezpoÊrednio z prowadzeniem ruchu, przy
czym:
1) posterunek nastawczy wyposa˝ony w urzàdzenia
nastawcze z funkcjà zale˝noÊci sygna∏ów na sygnalizatorach od po∏o˝enia zwrotnic oraz urzàdzenia
blokowe i ∏àcznoÊci — jest nastawnià,
2) posterunek, którego urzàdzenia nie majà tej funkcji
zale˝noÊci, o której mowa w pkt 1 — jest posterunkiem zwrotniczowskim (zwrotniczego).
3. Obszar, na którym wszystkie urzàdzenia sterowania ruchem kolejowym, zwane dalej „urzàdzeniami
srk”, obs∏ugiwane sà z jednej nastawni, jest okr´giem
nastawczym.
4. Rozró˝nia si´ nastawnie: dysponujàce, wykonawcze i manewrowe, przy czym:
1) nastawnia dysponujàca powinna byç urzàdzana
jako posterunek wyposa˝ony w urzàdzenia umo˝liwiajàce dysponowanie semaforami w przydzielonym okr´gu nastawczym, z tym ˝e okr´g nastawczy mo˝e obejmowaç tak˝e inne posterunki
ruchu,
2) nastawnia wykonawcza powinna byç urzàdzana jako posterunek, na którym obs∏uguje si´ urzàdzenia
nastawcze i blokowe we w∏asnym okr´gu nastawczym, a sygna∏y na semaforach nastawia si´ na
polecenie dy˝urnego ruchu nastawni dysponujàcej,
3) nastawnia manewrowa powinna byç urzàdzana jako posterunek, na którym nastawia si´ zwrotnice
i sygna∏y dla manewrów; nastawnia manewrowa
obs∏ugujàca zwrotnice przy górce rozrzàdowej nazywa si´ nastawnià rozrzàdowà.
5. Je˝eli nastawnia dysponujàca wyposa˝ona jest
w urzàdzenia zdalnego sterowania ruchem, a jej urzàdzenia umo˝liwiajà podawanie sygna∏ów na semaforach posterunków jej podporzàdkowanych, nazywana
jest nastawnià zdalnego sterowania (odcinkowà), a posterunki jej podleg∏e — posterunkami zdalnie sterowanymi; wzajemne usytuowanie w terenie tych posterunków mo˝e tworzyç uk∏ad liniowy (odcinek), obszarowy
lub mieszany.
6. Posterunki techniczne nie wymienione w ust. 1—5
okreÊla si´ jako dyspozytorskie; sà one przeznaczone
do organizowania i nadzorowania pracy manewrowej
(rozrzàdzanie i zestawianie pociàgów, obs∏uga punktów ekspedycyjnych), pracy stacji lub wyodr´bnionych
jej elementów.
Poz. 400
7. Tory, po których odbywajà si´ jazdy pociàgowe,
sà torami g∏ównymi, a inne tory sà torami bocznymi
lub specjalnego przeznaczenia. Tory g∏ówne znajdujàce si´ w granicach stacji, b´dàce przed∏u˝eniem torów
szlakowych, sà torami g∏ównymi zasadniczymi, a pozosta∏e tory g∏ówne sà torami g∏ównymi dodatkowymi.
8. Tory i rozjazdy nale˝y oznaczyç odpowiednimi
liczbami. Sposób oznaczenia okreÊla zarzàd kolei,
uwzgl´dniajàc nast´pujàce zasady:
1) tor prawy, patrzàc od poczàtku linii ku jej koƒcowi,
oznacza si´ liczbà 1, a tor lewy — liczbà 2,
2) tory g∏ówne zasadnicze na posterunkach zapowiadawczych — liczbami 1 i 2,
3) tory po∏o˝one na prawo od toru nr 1 otrzymujà liczby nieparzyste, na lewo od toru nr 2 — liczby parzyste,
4) je˝eli stacja ma wydzielone grupy torów — dla ka˝dej z grup przeznacza si´ osobnà dziesiàtk´ lub setk´ liczb, przy czym tory grupy mogà byç oznaczone kolejnymi liczbami,
5) rozjazdy powinny byç ponumerowane kolejnymi
liczbami, zgodnie z kierunkiem kilometrowania linii; dla grup torów na poszczególnych stacjach mo˝e byç stosowana numeracja rozjazdów odpowiednia do grup torów.
9. Na posterunku nastawczym powinien znajdowaç
si´ regulamin techniczny, zawierajàcy mi´dzy innymi
informacje o:
1) uk∏adzie torowym, urzàdzeniach do prowadzenia
ruchu i ich przeznaczeniu,
2) miejscach i urzàdzeniach dla innych czynnoÊci wykonywanych przez stacj´,
3) obsadzie posterunku z podzia∏em czynnoÊci, obowiàzków personelu i jego czasu pracy, sposobie
zmiany dy˝uru,
4) zasadach post´powania w sytuacjach normalnych
i szczególnych, jak zamkni´cia torów, awarie urzàdzeƒ, trudne warunki atmosferyczne itp.,
5) warunkach prowadzenia prac manewrowych.
10. Regulamin techniczny, którego wzór okreÊla zarzàd kolei, powinien równie˝ uwzgl´dniaç warunki lokalne posterunku.
Oddzia∏ 4
Kolejowe pojazdy szynowe
§ 5. 1. Kolejowe pojazdy szynowe stanowià tabor
kolejowy i pojazdy pomocnicze.
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2046 —
Poz. 400
2. Tabor kolejowy, o którym mowa w ust. 1, dzieli
si´ na tabor zwyk∏y i specjalny.
1) sta∏e, przewidziane w rozk∏adzie jazdy i kursujàce
codziennie lub w ustalone dni,
3. Tabor zwyk∏y stanowià pojazdy szynowe przystosowane do kursowania w pociàgach na ogólnych
zasadach, przeznaczone do przewozu osób i rzeczy.
Na tabor zwyk∏y sk∏adajà si´ pojazdy trakcyjne
(wszystkie typy lokomotyw, zespo∏y trakcyjne i inne
pojazdy silnikowe) oraz wagony osobowe i towarowe.
2) niesta∏e, do których nale˝à:
4. Tabor specjalny stanowià pojazdy, których budowa zezwala na kursowanie samodzielne albo w pociàgach, pod okreÊlonymi przez zarzàd kolei warunkami
(miejsce ustawienia i pr´dkoÊç jazdy), i które przeznaczone sà do prac remontowo-budowlanych, ratunkowych i innych. Taborem specjalnym sà:
1) samobie˝ne zestawy do utrzymania i napraw nawierzchni i podtorza kolejowego, sieci trakcyjnej,
dêwigi, p∏ugi, zespo∏y odÊnie˝ne itp.,
2) maszyny torowe z w∏asnym nap´dem i urzàdzeniami umo˝liwiajàcymi jazd´ w sk∏adzie pociàgu
z pr´dkoÊcià ponad 60 km/h,
3) sprz´galne z taborem wózki motorowe jadàce luzem lub po∏àczone.
a) pociàgi dodatkowe, przewidziane w rozk∏adzie
jazdy, lecz uruchamiane w razie potrzeby,
b) pociàgi nadzwyczajne, nie przewidziane w rozk∏adzie jazdy, a uruchamiane w razie potrzeby
wed∏ug rozk∏adu jazdy specjalnie dla nich opracowanego lub bez szczegó∏owego rozk∏adu jazdy, z zachowaniem warunku nieprzekraczania
dozwolonej pr´dkoÊci na szlakach.
3. Pod wzgl´dem rodzaju przewozów pociàgi dzielà si´ na: pasa˝erskie, towarowe, mieszane i s∏u˝bowe.
4. Szczegó∏owy podzia∏ pociàgów pasa˝erskich i towarowych okreÊla zarzàd kolei.
5. Pociàgami s∏u˝bowymi sà: pociàgi ratunkowe,
gospodarcze, robocze (w tym pogotowia techniczne),
samobie˝ne zestawy remontowe, próbne, doÊwiadczalne, inspekcyjne, lokomotywowe, przewo˝àce pracowników kolejowych, pró˝ne sk∏ady pasa˝erskie lub
wagony do naprawy, pojazdy trakcyjne luzem itp.
5. Maksymalna pr´dkoÊç taboru specjalnego i miejsce jego umieszczenia w sk∏adzie pociàgu powinny byç
wskazane na jego Êcianach bocznych.
6. Zasady pierwszeƒstwa (kolejnoÊci) kursowania
pociàgów okreÊla zarzàd kolei, przy czym wskazane
jest preferowanie ruchu pasa˝erskiego (decyzja wynikajàca z warunków lokalnych). Pociàgi ratunkowe jadàce do miejsca wypadku (awarii) majà bezwzgl´dne
pierwszeƒstwo.
6. Pojazdami szynowymi pomocniczymi sà pojazdy, których budowa nie zezwala na w∏àczenie do sk∏adu pociàgu, jak np. maszyny budowlane na ko∏ach, ciàgniki szynowe, drezyny i wózki robocze oraz niektóre
typy pojazdów ratunkowych.
Oddzia∏ 6
Oddzia∏ 5
OkreÊlenie i podzia∏ pociàgów
§ 6. 1. Pociàg jest to sk∏ad wagonów (pojazdów)
sprz´gni´ty z czynnym pojazdem trakcyjnym lub pojazd trakcyjny — osygnalizowany i przygotowany do
jazdy lub znajdujàcy si´ w drodze. Ponadto jako pociàgi kursujà:
1) jadàce luzem pojazdy trakcyjne oraz niektóre jednostki taboru specjalnego,
2) pojazdy pomocnicze oddzia∏ujàce na urzàdzenia
sterowania ruchem kolejowym.
2. Pod wzgl´dem kursowania pociàgi dzielà si´
na:
Rozk∏ad jazdy pociàgów
§ 7. 1. Ruch pociàgów powinien odbywaç si´ na
podstawie rozk∏adów jazdy wydawanych do u˝ytku
wewn´trznego przedsi´biorstw kolejowych i u˝ytku
publicznego.
2. Rozk∏ady jazdy przeznaczone do u˝ytku wewn´trznego kolei zarzàdy kolei zobowiàzane sà wydawaç w formie wykresów ruchu, zeszytów, dodatków do
rozk∏adu jazdy, a w razie potrzeby w innych formach.
3. TreÊç, sposób i terminy og∏aszania rozk∏adów
jazdy przeznaczonych do u˝ytku publicznego okreÊlajà
odr´bne przepisy.
Oddzia∏ 7
Wykonywanie manewrów
§ 8. 1. Manewrami sà wszelkie przemieszczenia taboru kolejowego oraz zwiàzane z nimi czynnoÊci na to-
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2047 —
rach, z wyjàtkiem wjazdu, wyjazdu i przejazdu pociàgów.
2. Manewry, o których mowa w ust. 1, mogà byç
wykonywane pojazdami trakcyjnymi lub z wykorzystaniem: si∏y ci´˝koÊci taboru (górki rozrzàdowe, tory na
pochyleniach), ciàgników szynowych i drogowych, si∏y ludzkiej, zwierz´cej lub specjalnych urzàdzeƒ mechanicznych.
3. Szczegó∏owe zasady i warunki wykonywania manewrów powinny byç okreÊlone przez zarzàd kolei
w instrukcji oraz w regulaminie pracy manewrowej dla
danego posterunku ruchu.
4. Pr´dkoÊç jazd manewrowych nie powinna byç
wi´ksza ni˝ 25 km/h, z wyjàtkiem przypadków okreÊlonych w ust. 5—12.
5. Je˝eli pojazd trakcyjny jadàcy luzem lub ciàgnàcy tabor jedzie po wolnym torze, o czym powiadomiono maszynist´, pr´dkoÊç jazdy mo˝e wynosiç do
40 km/h, z wyjàtkiem jazdy po rozjazdach.
6. Je˝eli przetaczane sà wagony zaj´te przez ludzi,
wagony z towarami niebezpiecznymi, wyjàtkowo
ci´˝kimi lub z przekroczonà skrajnià, o czym powinien byç powiadomiony maszynista, pr´dkoÊç jazd
manewrowych nie powinna przekraczaç 10 km/h; nie
dotyczy to wagonów zaj´tych przez ludzi, je˝eli przetaczanie odbywa si´ po zabezpieczonej drodze przebiegu.
7. Przy jeêdzie sk∏adu manewrowego wagonami
naprzód, poprzedzanego przez pracownika, w przypadku gdy nie mo˝e on zajàç miejsca na pierwszym
pchanym wagonie, oraz przy przetaczaniu wagonów
z towarami niebezpiecznymi oznaczonymi nalepkami ostrzegawczymi nr 8, 13 i 15, zgodnie z Regulaminem mi´dzynarodowego przewozu kolejami towarów niebezpiecznych (RID), zwanego dalej „Regulaminem RID”, pr´dkoÊç jazd manewrowych nie powinna przekraczaç 5 km/h, o ile regulamin techniczny stacji nie przewiduje dalszego zmniejszenia pr´dkoÊci.
8. Przy doje˝d˝aniu do stojàcego taboru pr´dkoÊç jazd manewrowych nie powinna przekraczaç
3 km/h.
9. Zabrania si´ r´cznego sprz´gania i rozprz´gania
taboru b´dàcego w ruchu; rozprz´ganie taboru drà˝kiem dozwolone jest przy jednostajnej pr´dkoÊci przetaczania nie przekraczajàcej 5 km/h, o ile regulamin
techniczny stacji nie stanowi inaczej.
10. Pr´dkoÊç pchania sk∏adu na grzbiecie górki rozrzàdowej, o ile regulamin techniczny nie stanowi inaczej, nie powinna przekraczaç:
Poz. 400
1) 3 km/h — na sygna∏ „Pchaç powoli”,
2) 5 km/h — na sygna∏ „Pchaç z umiarkowanà pr´dkoÊcià”.
11. Odrzuconym i stoczonym wagonom nale˝y
nadaç takà pr´dkoÊç i tak jà regulowaç, aby odprz´g
dojecha∏ i zatrzyma∏ si´ przed taborem stojàcym na
tym torze lub przed koz∏em oporowym, a nast´pnie zosta∏ dosuni´ty; w czasie manewrów odrzucane i staczane odprz´gi mogà doje˝d˝aç do stojàcego taboru
z pr´dkoÊcià nie wi´kszà nià 3,6 km/h, a na zautomatyzowanych górkach rozrzàdowych wyposa˝onych
w urzàdzenia docelowego hamowania wagonów —
z pr´dkoÊcià nie wi´kszà ni˝ 5,4 km/h (przypadek ten
nie dotyczy taboru, który nale˝y przetaczaç szczególnie
ostro˝nie).
12. W z∏ych warunkach atmosferycznych (burza,
zamieç Ênie˝na, go∏oledê, mg∏a) w przypadku z∏ej widocznoÊci oraz podczas przejazdu przez przejÊcia
przy peronach osobowych, miejsca, gdzie pracujà robotnicy, pr´dkoÊç jazd manewrowych nale˝y zmniejszyç tak, aby tabor móg∏ byç zatrzymany przed przeszkodà.
Oddzia∏ 8
Manewry na torach g∏ównych,
przez przejazdy i przejÊcia
§ 9. 1. Manewry na torach g∏ównych mogà odbywaç si´ tylko po otrzymaniu zezwolenia od dy˝urnego
ruchu dysponujàcego, a przerwanie manewrów powinno nastàpiç na ka˝de ˝àdanie pracowników nastawni, przy czym tabor nale˝y zatrzymaç w miejscach nie zagra˝ajàcych kolizjà z przebiegami pociàgowymi.
2. Wyjazd manewrujàcego taboru na szlak poza
wyznaczone granice (stacji lub poza wskaênik) jest dozwolony tylko po otrzymaniu zezwolenia dy˝urnego
ruchu, z okreÊleniem kilometra na szlaku, do którego
mo˝e dojechaç tabor, czasu powrotu i rodzaju sygna∏u b´dàcego zezwoleniem na wjazd. W przypadku wyjazdu na tor lewy (w kierunku przeciwnym do zasadniczego) lub na tor, po którym prowadzony jest ruch
dwukierunkowy, oraz na tor szlaku jednotorowego,
dy˝urny ruchu przed wydaniem zezwolenia obowiàzany jest wyjazd taki uzgodniç z sàsiednim posterunkiem; zezwoleniem w tym przypadku jest rozkaz pisemny.
3. Dopuszcza si´ jazdy manewrowe za wyprawionym pociàgiem, pod warunkiem spe∏nienia wymogów okreÊlonych w ust. 2. Jazdy takie mogà odbywaç
si´ wy∏àcznie przy dobrej widocznoÊci, przy zachowaniu odleg∏oÊci minimum 500 m i takim regulowaniu
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2048 —
Poz. 400
pr´dkoÊci, aby nie nastàpi∏o najechanie na ty∏ pociàgu w przypadku jego nieprzewidzianego zatrzymania.
1) w sk∏adzie pociàgu powinien znajdowaç si´ tylko
tabor sprawny pod wzgl´dem technicznym i odpowiadajàcy warunkom przewozu,
4. Manewry przez przejazdy i przejÊcia wolno prowadziç tylko po zamkni´ciu rogatek. Je˝eli przejazdy
i przejÊcia nie sà chronione rogatkami, manewry mogà
odbywaç si´ tylko przy zachowaniu nast´pujàcych warunków:
2) wagony i nieczynne pojazdy trakcyjne powinny byç
rozmieszczone zgodnie z warunkami okreÊlonymi
przez zarzàd kolei,
1) pr´dkoÊç jazd nie powinna przekraczaç 20 km/h,
2) zbli˝ajàc si´ do przejazdu, maszynista obowiàzany
jest podaç dêwi´kowy sygna∏ ostrzegawczy,
3) w razie pchania taboru manewrowy powinien znajdowaç si´ na pierwszym pojeêdzie lub poprzedzaç
go oraz podawaç odpowiednie sygna∏y.
5. W razie d∏u˝szego manewrowania przez przejazdy nale˝y cyklicznie umo˝liwiaç przejazd pojazdom
drogowym, przerywajàc manewry w odst´pach nie
d∏u˝szych ni˝ 10 minut; manewry nale˝y przerwaç natychmiast i umo˝liwiç przejazd uprzywilejowanym pojazdom drogowym b´dàcym w akcji.
Oddzia∏ 9
Pr´dkoÊç jazdy pociàgów
§ 10. 1. Najwi´ksza dozwolona pr´dkoÊç jazdy pociàgów powinna byç okreÊlona dla ka˝dego odcinka linii (toru) i podana w rozk∏adzie jazdy dla ka˝dego pociàgu.
2. Pr´dkoÊci jazdy pociàgów, o których mowa
w ust. 1, ustala zarzàd kolei, bioràc pod uwag´ rodzaj
i stan techniczny: toru, urzàdzeƒ srk, pojazdów kolejowych oraz rodzaj hamulców i wielkoÊç masy hamujàcej pociàgu.
3. Je˝eli na odcinku wyst´pujà miejsca, w których
pr´dkoÊç powinna byç zmniejszona, nale˝y o tym powiadomiç dru˝yn´ pociàgowà. Informacja ta powinna
byç przekazana w formie pisemnej, jako rozkaz, lub zamieszczona w dodatku do wewn´trznego rozk∏adu jazdy, zawierajàcym wykaz miejsc zmniejszenia pr´dkoÊci, je˝eli przewiduje si´, ˝e ograniczenie takie b´dzie
d∏ugotrwa∏e.
Rozdzia∏ 2
3) wagony z czynnymi hamulcami powinny byç rozmieszczone równomiernie i w liczbie zapewniajàcej uzyskanie wymaganej masy hamujàcej, przy
czym dwa ostatnie wagony powinny mieç czynny
hamulec (je˝eli pociàg zmienia kierunek jazdy, warunek ten odnosi si´ tak˝e do dwu pierwszych wagonów za pojazdem trakcyjnym),
4) pr´dkoÊç konstrukcyjna ka˝dego pojazdu nie mo˝e
byç mniejsza od pr´dkoÊci przewidzianej dla tego
pociàgu,
5) tabor powinien byç ze sobà w∏aÊciwie sprz´gni´ty,
6) wagony w stanie ∏adownym powinny byç równomiernie za∏adowane, a ∏adunek w∏aÊciwie zamocowany,
7) wagony przewo˝àce towary niebezpieczne nie
mogà byç po∏àczone bezpoÊrednio z czynnà lokomotywà, z wagonem z ogniowym êród∏em ogrzewania, wagonami z ludêmi lub wagonami za∏adowanymi d∏ugimi przedmiotami; wagony te nie
mogà byç w∏àczone jako ostatnie w sk∏adzie pociàgu,
8) przy przewozie wagonów z materia∏ami i przedmiotami wybuchowymi nale˝y stosowaç wagony
ochronne — wagon cztero- lub wi´cejosiowy lub
dwa wagony dwuosiowe wed∏ug zasad okreÊlonych w Regulaminie RID; zabrania si´ u˝ywaç jako
wagonów ochronnych: wagonów z ludêmi, wagonów z towarami niebezpiecznymi, wagonów za∏adowanych d∏ugimi przedmiotami mogàcymi przemieszczaç si´ podczas jazdy oraz wagonów pró˝nych nieoczyszczonych po przewozie towarów niebezpiecznych,
9) wagony przewo˝àce towary niebezpieczne powinny byç oznakowane, zgodnie z Regulaminem RID,
specjalnymi nalepkami, a wagony przeznaczone
wy∏àcznie do takiego przewozu powinny posiadaç
trwa∏e oznakowania i napisy,
Przygotowanie pociàgów do jazdy
Oddzia∏ 1
Warunki i zasady zestawiania pociàgów
§ 11. 1. Zestawienie pociàgu powinno odpowiadaç
nast´pujàcym warunkom:
10) zasady przewozu kolejà transportów wojskowych
okreÊlone sà w odr´bnych przepisach.
2. Warunki przewozu rzeczy, które ze wzgl´du na
kszta∏t, rozmiary lub mas´ albo drog´ przewozu mogà
powodowaç trudnoÊci transportowe, okreÊlajà odr´bne przepisy.
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2049 —
3. Na przodzie pociàgu powinien znajdowaç si´ pojazd z czynnà kabinà sterowniczà, z wyjàtkiem nast´pujàcych przypadków:
1) je˝eli przewidziano w rozk∏adzie jazdy pchanie pociàgu,
2) je˝eli wystàpi∏a koniecznoÊç cofania pociàgu,
3) w pociàgach ratunkowych, roboczych, doÊwiadczalnych oraz bocznicowych.
Oddzia∏ 2
D∏ugoÊç i masa pociàgu
§ 12. 1. D∏ugoÊç pociàgu zale˝y od rodzaju pociàgu,
istniejàcych warunków technicznych na stacjach i szlakach oraz typu hamulców. D∏ugoÊç pociàgu okreÊla si´
w metrach.
2. D∏ugoÊç pociàgów pasa˝erskich nie powinna byç
wi´ksza od d∏ugoÊci peronów, przy których pociàg zatrzymuje si´ zgodnie z rozk∏adem jazdy, a d∏ugoÊç pociàgów towarowych — od d∏ugoÊci torów g∏ównych na
stacjach.
Poz. 400
20 km/h, przy obowiàzujàcej drodze hamowania
1 000 m lub 700 m, albo z pr´dkoÊcià
15 km/h przy obowiàzujàcej drodze hamowania
500 m lub 400 m i pochyleniu, jakie jest na danym szlaku, nale˝y post´powaç w nast´pujàcy
sposób:
a) je˝eli istnieje mo˝liwoÊç obsadzenia hamulców
r´cznych, to po upewnieniu si´ o prawid∏owym
dzia∏aniu czynnych hamulców r´cznych i po
wyluzowaniu hamulców zespolonych nale˝y
dojechaç do najbli˝szej stacji z pr´dkoÊcià odpowiadajàcà rzeczywistej masie hamujàcej pociàgu,
b) je˝eli nie ma mo˝liwoÊci obsadzenia hamulców
r´cznych, kierownik pociàgu (maszynista za poÊrednictwem pomocnika maszynisty) powinien
fakt ten zg∏osiç dy˝urnemu ruchu i uzgodniç
z nim Êciàgni´cie sk∏adu pociàgu do stacji
w dwu cz´Êciach hamowanych hamulcem zespolonym, przy czym wagon lub wagony
z uszkodzonymi urzàdzeniami hamulcowymi
powinny znajdowaç si´ na koƒcu pierwszej cz´Êci pociàgu,
2) je˝eli w pociàgu na hamulcach zespolonych nastàpi∏y:
3. Masa ogólna pociàgu nie powinna byç wi´ksza
od dopuszczalnego obcià˝enia pojazdu trakcyjnego
wyznaczonego do prowadzenia danego pociàgu.
a) uszkodzenie urzàdzeƒ hamulca zespolonego na
pojeêdzie trakcyjnym (np. uszkodzenie lub unieruchomienie spr´˝arek) lub
4. Dopuszczalne d∏ugoÊci i masy pociàgów powinny byç podane w rozk∏adzie jazdy lub w odpowiednich
wydawnictwach dodatkowych.
b) przerwa w pobieraniu pràdu na skutek zaniku
napi´cia w sieci trakcyjnej, lub
5. Zgody na odst´pstwa od warunków, o których
mowa w ust. 2 i 3, mo˝e udzieliç zarzàd kolei.
Oddzia∏ 3
Hamowanie pociàgów
§ 13.1 . Pociàgi powinny byç hamowane hamulcem
zespolonym, z zastrze˝eniem ust. 2 i 3.
2. W razie uszkodzenia hamulca zespolonego
w czasie jazdy pociàgu nale˝y pociàg zatrzymaç, a nast´pnie podjàç nast´pujàce czynnoÊci:
1) je˝eli oka˝e si´, ˝e zosta∏y uszkodzone urzàdzenia
hamulcowe wagonów, po wy∏àczeniu uszkodzonych urzàdzeƒ hamulcowych lub po odci´ciu od
g∏ównego przewodu powietrznego wagonów
z uszkodzonym hamulcem i nast´pnych w kierunku koƒca pociàgu, nale˝y dojechaç do najbli˝szej stacji z pr´dkoÊcià odpowiadajàcà rzeczywistej masie hamujàcej pociàgu. Gdyby masa hamujàca pociàgu nie by∏a wystarczajàca do jazdy
pociàgu na hamulcach zespolonych z pr´dkoÊcià
c) nieszczelnoÊç przewodów hamulcowych [ciÊnienie powietrza w zbiorniku g∏ównym b´dzie ni˝sze ni˝ 0,55 MPa (5,5 bara)]
— pociàg nale˝y zatrzymaç, z tym ˝e w przypadkach okreÊlonych w lit. a) i b), o ile jest to mo˝liwe, pociàg powinien dojechaç do najbli˝szej stacji lub do miejsca, w którym profil toru (pod∏u˝ny
i poprzeczny) jest korzystniejszy do zatrzymania,
postoju i ruszenia pociàgu, lecz jazda pociàgu jest
dopuszczona tylko do czasu, kiedy ciÊnienie powietrza w zbiorniku g∏ównym nie b´dzie ni˝sze ni˝
0,55 MPa (5,5 bara),
— je˝eli mo˝na obsadziç hamulce r´czne wagonów, to po upewnieniu si´ o prawid∏owym dzia∏aniu czynnych hamulców r´cznych i po wyluzowaniu hamulców zespolonych nale˝y dojechaç na hamulcach r´cznych do najbli˝szej stacji z pr´dkoÊcià
odpowiadajàcà rzeczywistej masie hamujàcej pociàgu,
— je˝eli nie ma potrzebnej liczby hamulców r´cznych lub pracowników do obsady hamulców r´cznych, kierownik pociàgu (maszynista) powinien
zg∏osiç o tym dy˝urnemu ruchu i za˝àdaç przyjazdu lokomotywy pomocniczej; gdyby szybki przy-
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2050 —
jazd lokomotywy pomocniczej by∏ niemo˝liwy, to
je˝eli uszkodzenie hamulca zespolonego nastàpi∏o
w lokomotywie parowej, a pochylenia na szlaku nie
przekraczajà 4‰, pociàg mo˝na Êciàgnàç do sàsiedniej stacji cz´Êciami, których masa nie powinna przekraczaç 400 ton razem z lokomotywà parowà, z pr´dkoÊcià 20 km/h przy obs∏ugiwanym hamulcu r´cznym tendra i ewentualnym u˝yciu przeciwpary. Jazda pociàgu na hamulcach r´cznych do
pierwszej stacji z punktem rewizji taboru mo˝e odbywaç si´ za zgodà dyspozytora ruchu, je˝eli rzeczywista masa hamujàca nie b´dzie mniejsza od
wymaganej.
3. W uzasadnionych przypadkach zarzàd kolei mo˝e zezwoliç na kursowanie pociàgu zdawczego, bocznicowego lub roboczego na hamulcach r´cznych.
4. Wszystkie nieuszkodzone hamulce, znajdujàce
si´ w pociàgu na hamulcach zespolonych, powinny
byç w∏àczone i czynne. Wyjàtek stanowià hamulce
wagonów z materia∏ami wybuchowymi oraz hamulce wagonów znajdujàcych si´ bezpoÊrednio przed
i za wagonami z materia∏ami wybuchowymi, które
powinny byç wy∏àczone; hamulce tych wagonów
nie muszà byç wy∏àczone, je˝eli wagony te sà wyposa˝one w ∏o˝yska toczne, majà przepisowe blachy
ochronne mocowane niebezpoÊrednio do pod∏ogi,
Poz. 400
mocny i bezpieczny dach, szczelny szalunek i pod∏og´ oraz dobrze zamykajàce si´ drzwi i przewietrzniki.
5. Czynnym hamulcem jest urzàdzenie s∏u˝àce do
hamowania wagonu, które w danej chwili mo˝e byç
obs∏u˝one zespo∏owo przez maszynist´, w pociàgu na
hamulcach zespolonych, albo indywidualnie przez pracownika znajdujàcego si´ w wagonie, w pociàgu na hamulcach r´cznych.
6. W pociàgu na hamulcach zespolonych r´kojeÊci
nastawiaczy lub zawory rozrzàdowe powinny byç nastawione odpowiednio do rodzaju pociàgu, systemu
hamulca, stanu za∏adowania wagonów. Odpowiednie
nastawienie hamulców w wagonach za pomocà r´kojeÊci nale˝y do obowiàzków pracowników dokonujàcych próby hamulca.
7. Hamulce zespolone nastawione na przebieg hamowania „P”, „R” lub „R + Mg” uwa˝a si´ za hamulce
szybko dzia∏ajàce, a hamulce zespolone nastawione na
przebieg hamowania „G” oraz hamulce r´czne uwa˝a
si´ za hamulce wolno dzia∏ajàce.
8. Po∏o˝enia r´kojeÊci ustalajàce odpowiednie nastawienie hamulca oznaczone sà nast´pujàcymi literami lub skrótami:
Oznaczenie
Nastawienie hamulca
1
Towarowy
Osobowy
PoÊpieszny
PoÊpieszny z w∏àczonym do dzia∏ania
magnetycznym hamulcem szynowym
Pró˝ny
¸adowny
na PKP
na innych
kolejach
2
3
G (T1)
P (O1)
R (P1)
G, M.
P, V
R
R + Mg
Pró˝.
¸ad.
R + Mg
Leer
Bel.
1) Oznaczenia uprzednio stosowane w PKP.
9. Opis rodzaju hamulców taboru kolejowego,
przystosowanie ich do pracy w poszczególnych rodzajach pociàgów i obs∏ug´ tych urzàdzeƒ okreÊlajà wydane przez przewoêników kolejowych przepisy wewn´trzne.
Oddzia∏ 4
Rzeczywista masa hamujàca
§ 14.1. Rzeczywista masa hamujàca pociàgu jest
sumà mas hamujàcych wszystkich jednostek taboru
z czynnymi hamulcami, znajdujàcych si´ w pociàgu,
oprócz czynnych pojazdów trakcyjnych, z wyjàtkiem
pociàgów pasa˝erskich kursujàcych z pr´dkoÊcià wi´kszà ni˝ 120 km/h, w których do rzeczywistej masy hamujàcej dolicza si´ tak˝e mas´ hamujàcà czynnego pojazdu trakcyjnego.
2. Masa hamujàca wagonu (pojazdu) wskazana
jest na wagonie (pojeêdzie) lub na tablicy przestawczej
dla odpowiedniego po∏o˝enia uchwytu. Gdy masa
brutto wagonu jest wi´ksza od masy przestawczej, podanej na tablicy, wówczas r´kojeÊç przestawiacza
„pró˝ny” — „∏adowny” nale˝y przestawiç w po∏o˝enie
„∏adowny”.
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2051 —
3. Przy braku wskazania na wagonie (pojeêdzie)
wielkoÊci masy hamujàcej, a tak˝e przy hamowaniu ha-
Poz. 400
mulcem r´cznym, mas´ hamujàcà dla poszczególnych
pojazdów nale˝y przyjmowaç wed∏ug tablicy 1, 2 i 3:
Tablica 1
Rodzaj hamulca
Rodzaj pojazdu
zespolony
r´czny*)
2
3
1
III. Wagony pasa˝erskie normalnotorowe:
a) wszystkie osie hamowane
masa w∏asna wagonu
b) 3-osiowe — z niehamowanà osià Êrodkowà
2/3 masy w∏asnej wagonu
III. Wagony towarowe normalnotorowe:
A. „Pró˝ne” z dwustronnym hamowaniem:
a) bez nastawiacza „PRÓ˚—¸AD”
masa w∏asna wagonu
b) z nastawiaczem „PRÓ˚—¸AD” w po∏o˝eniu „PRÓ˚”
masa w∏asna wagonu
B. „¸adowne” z dwustronnym hamowaniem kó∏**):
a) bez nastawiacza „PRÓ˚—¸AD”
masa w∏asna wagonu
b) z nastawiaczem „PRÓ˚—¸AD”
8 ton na oÊ
hamowanà
III. Nieczynne pojazdy trakcyjne:
— lokomotywa spalinowa lub elektryczna
masa brutto
wagonu
3/4 masy w∏asnej
pojazdu
**) Najwi´ksza przyjmowana wartoÊç masy hamujàcej wagonów osobowych i towarowych hamowanych hamulcem r´cznym nie mo˝e przekraczaç 26 ton.
**) Za wagon „∏adowny” nale˝y w tym przypadku uwa˝aç wagon, którego dêwignia urzàdzenia przestawczego hamulca
„pró˝ny—∏adowny” jest nastawiona w po∏o˝enie „∏adowny”.
Tablica 2
Wagony pasa˝erskie kolei 1 520 mm
Masa hamujàca (t)
Masa w∏asna
wagonu G (t)
hamulec zespolony
hamulec r´czny
wszystkie wstawki
z tworzywa sztucznego
lub ˝eliwa
wstawki z tworzywa
sztucznego i z ˝eliwa
1
2
3
4
G ≥ 53
52
47
26
48 ≤ G < 53
47
43
26
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2052 —
42 ≤ G < 48
42
Poz. 400
39
26
Tablica 3
Rodzaj wagonu i jego wyposa˝enie
Nastawienie
hamulca
Masa hamujàca wagonu w (t)
hamulec zespolony
hamulec r´czny
2
3
4
pró˝ny
18
14
Êredni
27
14
∏adowny
pró˝ny
36
18
14
14
Êredni
36
14
∏adowny
—
—
pró˝ny
27
—
Êredni
38
—
∏adowny
pró˝ny
54
27
—
—
Êredni
54
—
∏adowny
—
—
dwustronnym hamowaniem kó∏
—
49
jednostronnym hamowaniem kó∏
—
33
14
14
1
4-osiowy z wyjàtkiem ch∏odni ze:
wstawkami hamulcowymi z ˝eliwa
wstawkami hamulcowymi z tworzywa
sztucznego
6-osiowy ze:
wstawkami hamulcowymi z ˝eliwa
wstawkami hamulcowymi z tworzywa
sztucznego
4-osiowy wagon ch∏odnia na wózkach z:
Wagony towarowe kolei 1 520 mm
Oddzia∏ 5
Wymagana masa hamujàca
§ 15. 1. Dla ka˝dego pociàgu nale˝y obliczyç wymaganà mas´ hamujàcà w celu upewnienia si´, ˝e rzeczywista masa hamujàca pociàgu nie jest mniejsza od wymaganej.
2. Wymaganà mas´ hamujàcà (Mhw) pociàgu oblicza si´ wed∏ug wzoru:
Mo x PW
Mhw = ————
100
Wynik zaokràgla si´ wzwy˝ do ca∏ej tony.
3. Procent wymaganej masy hamujàcej (PW), który
okreÊlony jest w rozk∏adzie jazdy, ustala si´ w zale˝noÊci od:
1) drogi hamowania na odcinkach, po których kursu-
je ten pociàg,
2) sposobu hamowania pociàgu:
a) I — hamulcami zespolonymi szybko dzia∏ajàcymi (P, R) lub
b) II — hamulcami zespolonymi wolno dzia∏ajàcymi (G) lub r´cznymi,
3) pr´dkoÊci jazdy pociàgu,
4) pochyleƒ miarodajnych na drodze jazdy pociàgu.
Dla pociàgu kursujàcego na hamulcach r´cznych nale˝y przyjmowaç procent wymaganej masy hamujàcej,
jaki przewidziany jest dla sposobu hamowania II.
4. Procenty wymaganej masy hamujàcej, w zale˝noÊci od sposobu hamowania, pr´dkoÊci jazdy i miarodajnych pochyleƒ, okreÊlajà tablice hamowania:
A — dla drogi hamowania 1 000 m,
B — dla drogi hamowania 700 m,
C — dla drogi hamowania 400 m lub 500 m,
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2053 —
D — dla drogi hamowania 1 300 m.
5. Dla pochyleƒ nie wskazanych w tablicach procent wymaganej masy hamujàcej nale˝y obliczaç jako
Êrednià z dwóch najbli˝szych liczb podanych w rubryce dla danej pr´dkoÊci jazdy i sposobu hamowania. Je˝eli pochylenia okreÊlone sà w u∏amku dziesi´tnym,
nale˝y zaokràgliç go do liczby ca∏ej lub, jeÊli w wyniku
obliczeƒ procent wymaganej masy hamujàcej okreÊlony b´dzie w postaci u∏amka, u∏amki te nale˝y zaokràgliç do liczby ca∏kowitej wzwy˝, gdy u∏amek jest równy
lub wi´kszy od 0,5, a do liczby ca∏kowitej w dó∏, gdy
u∏amek jest mniejszy od 0,5.
6. Do obliczenia procentu wymaganej masy hamujàcej dla pociàgu jako miarodajne pochylenie nale˝y
przyjmowaç pochylenie na odcinku o d∏ugoÊci 1 000 m,
którego punkt poczàtkowy i koƒcowy dajà najwi´kszà
ró˝nic´ poziomów. Je˝eli na drodze hamowania przed
semaforem lub innym urzàdzeniem sygna∏owym s∏u˝àcym do podawania pozwolenia na jazd´ jest wi´ksze pochylenie, nale˝y przyjàç je jako pochylenie miarodajne.
7. Dla jazdy pociàgów na poziomie lub na spadku
procenty wymaganej masy hamujàcej, wskazane w tablicach hamowania, podaje si´ w wewn´trznych rozk∏adach jazdy.
8. Dla jazdy pociàgów na wzniesieniach nale˝y
ustaliç procent odpowiadajàcy jeêdzie z najwi´kszà dopuszczalnà pr´dkoÊcià na poziomie oraz procent odpowiadajàcy jeêdzie z pr´dkoÊcià 20 km/h na miarodajnym pochyleniu i wartoÊç wi´kszà podaç w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy.
§ 16. 1. Je˝eli rzeczywista masa hamujàca pociàgu
jest mniejsza od wymaganej masy hamujàcej i nie
mo˝na w∏àczyç odpowiedniej liczby czynnych hamulców, nale˝y zmniejszyç ogólnà mas´ pociàgu odpowiednio do posiadanej rzeczywistej masy hamujàcej.
Mas´ ogólnà (Mo), jakà mo˝e zabraç pociàg przy posiadanej rzeczywistej masie hamujàcej (Mhr) i wymaganym procencie masy hamujàcej (Pw), oblicza si´ wed∏ug wzoru:
Mhr x 100
Mo = —————
Pw
2. Je˝eli rzeczywista masa hamujàca jest mniejsza
od wymaganej masy hamujàcej, a w∏àczanie wagonów z czynnymi hamulcami nie jest mo˝liwe i zmniejszenie masy ogólnej nie jest po˝àdane, dyspozytor
w∏aÊciwej jednostki mo˝e zezwoliç na zmniejszenie
Poz. 400
pr´dkoÊci pociàgu, o ile sytuacja ruchowa na to pozwala. Dla okreÊlenia najwi´kszej dozwolonej pr´dkoÊci
jazdy pociàgu w takim przypadku nale˝y najpierw obliczyç posiadany procent rzeczywistej masy hamujàcej
pociàgu (PR) wed∏ug wzoru:
Mhr x 100
PR = —————
Mo
a nast´pnie w odpowiedniej tablicy hamowania pociàgów A, B, C lub D, w wierszu dotyczàcym danego pochylenia miarodajnego i sposobu hamowania, poszukaç w odpowiedniej rubryce liczby równej, a jeÊli takiej
nie ma — najbli˝szej mniejszej od posiadanego procentu rzeczywistej masy hamujàcej. Liczba znajdujàca
si´ w tej rubryce wskazuje w nag∏ówku pr´dkoÊç pociàgu odpowiadajàcà istniejàcym warunkom.
3. Dy˝urny ruchu wyprawiajàcy pociàg, którego
pr´dkoÊç jazdy wskazana w rozk∏adzie jazdy zosta∏a
zmniejszona, wydaje dru˝ynie pociàgowej rozkaz pisemny ze wskazaniem najwi´kszej dozwolonej pr´dkoÊci. O zmianie pr´dkoÊci jazdy pociàgu dyspozytor ruchu powinien zawiadomiç wszystkie posterunki zapowiadawcze na jego odcinku oraz sàsiedniego dyspozytora w∏aÊciwej jednostki.
4. Gdy cz´Êç sk∏adu pociàgu jest hamowana hamulcem zespolonym, a cz´Êç hamulcami r´cznymi,
wówczas mas´ hamujàcà oblicza si´ oddzielnie dla
ka˝dej z tych cz´Êci. Gdy w cz´Êci sk∏adu hamowanej
r´cznie brak jest wymaganej masy hamujàcej, to je˝eli
w cz´Êci sk∏adu pociàgu na hamulcach zespolonych
jest nadmiar masy hamujàcej, pochylenia na szlakach
nie przekraczajà 10‰ i cz´Êç sk∏adu pociàgu na hamulcach r´cznych ma co najmniej 3/4 masy hamujàcej, wymaganej dla tej cz´Êci sk∏adu pociàgu, wówczas rzeczywista masa hamujàca cz´Êci sk∏adu na hamulcach
r´cznych mo˝e byç zwi´kszona najwy˝ej o tyle ton, ile
wynosi nadmiar masy hamujàcej w cz´Êci sk∏adu pociàgu na hamulcach zespolonych.
5. Gdy w sk∏adzie pociàgu hamowanym ca∏kowicie
r´cznie brak jest wymaganej masy hamujàcej, to — je˝eli lokomotywa parowa pociàgowa i tender majà
czynny hamulec zespolony, pochylenia na szlakach nie
przekraczajà 10‰ i sk∏ad ma co najmniej 3/4 wymaganej masy hamujàcej — wówczas rzeczywista masa hamujàca mo˝e byç zwi´kszona o:
1) 15 ton, je˝eli hamowane sà 2 osie parowozu,
2) 20 ton, je˝eli hamowane sà 3 osie parowozu,
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2054 —
Poz. 400
3) 30 ton, je˝eli hamowane sà 4 lub wi´cej osi parowozu.
TABLICE HAMOWANIA POCIÑGÓW
Tablica A
Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 1 000 m
I Hamulce zespolone szybko dzia∏ajàce
Miarodajne
pochylenie
w‰
Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´
Sposób
hamowania
20
25
30
35
40
45
50
55
60
65
70
75
procent wymaganej masy hamujàcej wynosi:
II Hamulce zespolone wolno dzia∏ajàce
I
6
6
0
II
6
6
6
6
6
6
6
6
7
8
10
11
13
14
17
18
21
22
25
27
29
33
1
I
II
6
6
6
6
6
6
6
6
6
6
8
9
11
12
14
15
18
19
22
23
26
28
31
34
2
I
II
6
6
6
6
6
6
6
6
7
7
10
10
12
13
16
16
19
20
23
25
27
30
32
36
3
I
II
6
6
6
6
6
6
6
7
8
9
11
11
14
14
17
18
21
22
24
26
29
31
34
37
4
I
II
6
6
6
6
6
6
7
8
9
10
12
12
15
15
18
19
22
23
26
28
30
33
35
39
5
I
II
6
6
6
6
7
7
8
9
11
11
13
14
16
17
19
20
23
25
27
28
31
34
36
40
6
I
II
6
6
7
7
8
8
10
10
12
12
14
15
17
18
21
22
24
26
28
31
33
36
38
42
7
I
II
6
7
8
8
9
9
11
11
13
13
15
16
18
19
22
23
26
27
30
32
34
37
39
43
8
I
II
7
8
9
9
10
10
12
12
14
14
17
17
20
20
23
24
27
29
31
34
35
39
40
45
10
I
II
10
10
11
11
12
13
14
15
16
17
19
20
22
23
25
27
29
32
33
37
36
42
43
48
12
I
II
12
12
13
13
14
15
16
17
18
19
21
22
24
26
28
30
32
34
36
40
41
45
46
52
14
I
II
14
14
15
15
17
17
18
19
21
22
24
25
27
28
30
32
34
37
39
43
43
48
49
55
16
I
II
16
16
17
17
19
19
21
22
23
29
26
27
29
31
33
35
37
40
41
46
46
52
51
58
18
I
II
18
18
19
20
21
22
23
24
25
27
28
30
32
34
35
36
39
43
44
49
49
55
54
62
20
I
II
20
20
21
22
23
24
25
26
28
29
30
33
34
36
38
41
42
46
46
52
51
58
57
65
22
I
II
22
22
24
24
25
26
27
29
30
32
33
35
36
39
40
44
44
49
49
55
54
62
60
69
25
I
II
25
25
27
27
28
30
31
33
33
36
36
40
40
44
44
48
48
54
53
60
58
67
64
74
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2055 —
Poz. 400
Cd. tablicy A
Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 1 000 m
Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´
80
85
90
95
100
105
110
115
120
125
130
135
140
145
150
155
160
Procent
procent wymaganej masy hamujàcej wynosi:
35
39
40
46
46
54
52
63
59
74
66
—
74
—
83
—
92
—
100
—
110
—
123
—
135
—
150
—
164
—
180
—
195
—
36
40
41
47
47
55
54
65
60
76
68
—
76
—
85
—
94
—
102
—
112
—
126
—
137
—
152
—
166
—
182
—
197
—
37
42
43
49
49
57
55
67
62
78
70
—
78
—
87
—
96
—
104
—
114
—
129
—
140
—
155
—
169
—
185
—
200
—
39
43
44
51
50
59
57
69
64
80
72
—
80
—
89
—
98
—
105
—
116
—
132
—
143
—
158
—
172
—
188
—
202
—
40
45
46
52
52
61
58
71
65
82
73
—
82
—
91
—
100
—
107
—
119
—
133
—
145
—
160
—
175
—
190
—
205
—
42
47
47
54
54
63
60
73
67
84
75
—
83
—
93
—
101
—
109
—
121
—
136
—
148
—
163
—
178
—
193
—
208
—
43
48
49
56
55
64
62
74
69
86
77
—
85
—
95
—
102
—
111
—
123
—
138
—
151
—
166
—
181
—
196
—
211
—
44
50
50
57
57
66
63
76
70
88
78
—
87
—
97
—
104
—
112
—
126
—
141
—
154
—
170
—
185
—
199
—
214
—
46
52
52
59
58
68
65
78
72
90
80
—
89
—
99
—
105
—
114
—
128
—
144
—
157
—
173
—
188
—
202
—
217
—
49
55
55
63
61
72
68
82
75
94
83
—
93
—
101
—
108
—
118
—
132
—
150
—
164
—
180
—
195
—
208
—
222
—
52
59
58
66
64
75
71
86
79
99
87
—
96
—
102
—
111
—
121
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
59
62
61
70
67
79
74
90
82
—
90
—
99
—
104
—
114
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
57
66
64
74
70
83
78
95
86
—
94
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
60
69
67
78
74
88
81
99
89
—
97
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
63
73
70
82
77
97
84
—
92
—
99
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
66
77
73
86
80
97
87
—
96
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
70
83
77
93
84
—
92
—
99
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2056 —
Poz. 400
Tablica B
Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 700 m
I Hamulce zespolone szybko dzia∏ajàce
II Hamulce zespolone wolno dzia∏ajàce
Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´
Miarodajne
pochylenie
w‰
Sposób
hamowania
20
25
30
35
40
45
50
55
60
procent wymaganej masy hamujàcej wynosi:
0
I
II
6
6
6
6
6
6
6
6
8
8
11
11
14
15
18
20
23
26
1
I
II
6
6
6
6
6
6
7
7
9
9
12
12
15
16
19
21
24
27
2
I
II
6
6
6
6
6
6
8
8
10
10
13
13
16
18
20
23
25
29
3
I
II
6
6
6
6
7
7
9
9
11
11
14
15
18
19
22
24
27
30
4
I
II
6
6
6
6
8
8
10
10
12
12
15
16
19
20
23
26
28
32
5
I
II
7
7
7
7
9
9
11
11
13
14
16
17
20
22
24
27
29
33
6
I
II
7
7
8
8
10
10
12
12
15
15
18
19
21
23
26
28
31
35
7
I
II
8
8
9
9
11
11
13
13
16
16
19
20
23
24
27
30
32
36
8
I
II
9
9
10
10
12
12
14
14
17
17
20
21
24
26
29
32
34
38
10
I
II
11
11
12
12
14
14
17
17
19
20
23
24
27
29
31
35
37
41
12
I
II
13
13
14
14
16
16
19
19
22
23
25
27
29
32
34
38
40
45
14
I
II
15
15
17
17
19
19
21
22
24
25
28
30
32
35
37
41
42
48
16
I
II
17
17
19
19
21
21
24
24
27
28
31
32
35
38
40
44
45
52
18
I
II
19
19
21
21
23
23
26
27
29
31
33
35
38
41
43
47
48
55
20
I
II
21
21
23
23
25
26
28
29
32
33
36
38
40
44
46
51
51
58
22
I
II
23
23
25
25
28
28
31
32
34
36
38
40
43
47
48
54
54
62
25
I
II
26
26
29
29
31
32
34
36
38
40
42
46
47
52
53
59
59
67
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2057 —
Poz. 400
Cd. tablicy B
Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 700 m
Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´
65
70
75
80
85
90
95
100
105
110
115
120
procent wymaganej masy hamujàcej wynosi:
28
33
34
41
41
51
48
62
57
76
66
93
71
—
88
—
95
—
104
—
114
—
125
—
29
34
35
42
42
53
50
64
58
78
68
95
78
—
90
—
96
—
105
—
116
—
128
—
31
36
37
49
44
54
51
66
60
80
69
97
80
—
91
—
98
—
107
—
118
—
130
—
32
37
38
46
45
56
53
68
62
82
71
99
82
—
93
—
100
—
109
—
120
—
133
—
34
39
40
48
47
58
54
70
63
85
73
—
83
—
94
—
101
—
111
—
121
—
—
—
35
41
41
50
48
60
56
72
65
87
74
—
85
—
96
—
103
—
112
—
123
—
—
—
36
42
43
51
50
62
58
74
67
89
76
—
87
—
97
—
105
—
114
—
125
—
—
—
38
44
44
53
52
64
59
76
68
91
78
—
89
—
99
—
106
—
116
—
127
—
—
—
39
46
46
55
53
66
61
78
70
93
80
—
91
—
100
—
108
—
118
—
129
—
—
—
43
49
49
59
56
70
67
83
74
98
83
—
94
—
103
—
111
—
121
—
133
—
—
—
45
53
52
63
60
74
68
87
77
—
87
—
97
—
107
—
—
—
—
—
—
—
—
—
49
56
55
66
63
78
71
91
80
—
91
—
100
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
52
60
58
70
76
82
75
95
84
—
94
—
103
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
55
64
62
74
69
86
78
99
87
—
97
—
107
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
58
67
65
78
73
90
81
—
91
—
100
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
61
71
68
82
78
94
85
—
94
—
104
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
66
76
73
87
81
—
90
—
99
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2058 —
Poz. 400
Tablica C
Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 400 m lub 500 m
I Hamulce zespolone szybko dzia∏ajàce
II Hamulce zespolone wolno dzia∏ajàce
Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´
Miarodajne
pochylenie
w‰
Sposób
hamowania
15
20
25
30
35
40
45
procent wymaganej masy hamujàcej wynosi:
0
I
II
6
6
6
6
6
6
8
8
11
12
16
18
21
26
1
I
II
6
6
6
6
6
6
9
9
12
12
17
19
23
27
2
I
II
6
6
6
6
7
7
10
10
13
15
18
21
24
29
3
I
II
6
6
6
6
8
8
11
11
14
16
19
22
25
30
4
I
II
6
6
6
6
9
9
12
12
16
17
20
24
26
32
5
I
II
6
6
7
7
10
10
13
14
17
18
22
25
28
33
6
I
II
7
7
8
8
11
11
14
15
18
20
23
26
29
34
7
I
II
8
7
9
9
12
12
15
16
19
21
24
28
30
36
8
I
II
9
8
10
10
13
13
16
17
20
22
25
29
32
38
10
I
II
11
10
13
12
15
15
19
19
23
25
28
32
34
41
12
I
II
13
12
15
14
17
18
21
22
25
28
30
35
37
44
14
I
II
15
14
17
17
20
20
23
24
28
30
33
38
40
47
16
I
II
17
17
19
19
22
22
25
27
30
33
36
41
43
50
18
I
II
19
19
21
21
24
25
28
30
33
36
38
44
46
54
20
I
II
21
21
23
23
26
27
30
32
35
39
41
47
48
57
22
I
II
23
23
25
26
29
30
33
35
38
41
44
50
51
60
25
I
II
26
26
29
29
32
33
36
39
42
46
48
54
55
65
30
I
II
31
31
34
35
38
40
42
46
48
53
55
62
63
74
35
I
II
37
37
40
41
44
46
49
53
55
61
62
70
70
82
40
I
II
42
43
45
47
50
53
55
60
61
69
69
79
78
91
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2059 —
Poz. 400
Cd. tablicy C
Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 400 m lub 500 m
Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´
50
55
60
65
70
75
80
85
90
procent wymaganej masy hamujàcej wynosi:
28
35
36
47
46
61
56
80
67
—
80
—
93
—
110
—
131
—
29
37
37
49
47
63
58
83
69
—
82
—
96
—
112
—
—
—
31
38
39
51
48
66
59
85
71
—
84
—
98
—
114
—
—
—
32
40
40
52
50
68
61
87
72
—
85
—
100
—
117
—
—
—
33
42
42
54
51
70
62
90
74
—
87
—
102
—
119
—
—
—
35
43
43
56
53
72
69
92
76
—
89
—
104
—
121
—
—
—
36
45
45
58
55
74
66
95
78
—
91
—
106
—
124
—
—
—
37
47
46
60
56
76
67
97
79
—
93
—
109
—
126
—
—
—
39
48
48
62
58
78
69
100
81
—
95
—
111
—
129
—
—
—
42
52
51
65
61
82
72
—
84
—
99
—
115
—
—
—
—
45
55
54
69
64
87
76
—
88
—
103
—
120
—
—
—
—
—
48
59
57
73
67
91
79
—
92
—
107
—
125
—
—
—
—
—
51
62
60
77
71
96
83
—
96
—
111
—
129
—
—
—
—
—
54
66
63
81
74
100
86
—
99
115
—
—
—
—
—
—
—
57
70
66
85
77
—
90
—
103
—
120
—
—
—
—
—
—
—
60
73
69
89
81
—
93
—
107
—
—
—
—
—
—
—
—
—
64
79
74
95
86
—
99
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
72
88
82
—
94
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
80
97
91
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
88
—
99
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
—
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2060 —
Poz. 400
Tablica D
Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 1300 m
Hamulce szybko dzia∏ajàce: R
Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´
Miarodajne
pochylenie
w‰
Sposób
hamowania
120
125
130
135
140
145
150
155
160
procent wymaganej masy hamujàcej wynosi:
0
R
92
100
100
100
101
110
119
129
140
1
R
94
100
100
100
102
111
121
131
142
2
R
96
100
100
100
104
113
123
133
143
3
R
98
100
100
100
106
115
124
134
145
4
R
100
100
100
100
107
116
126
136
146
5
R
100
100
100
100
109
118
127
137
148
6
R
100
100
100
102
110
119
129
139
150
7
R
100
100
100
103
112
121
131
141
151
8
R
100
100
100
105
113
123
132
142
153
9
R
100
100
100
106
115
124
134
144
155
10
R
100
100
100
108
117
126
135
145
156
11
R
100
100
101
109
118
127
137
147
158
12
R
100
100
103
111
120
129
138
149
159
Oddzia∏ 6
Próba hamulców
§ 17. 1. Do pociàgu nale˝y w∏àczaç wagony ze
sprawnie dzia∏ajàcymi urzàdzeniami hamulcowymi.
Wyjàtek stanowià wagony przesy∏ane do naprawy lub
do wy∏adunku, o ile ich hamulec nie mo˝e byç naprawiony bez skierowania do jednostki taboru, oraz wagony, których urzàdzenia hamulcowe muszà byç wy∏àczone, zgodnie z przepisami § 13 ust. 4.
2. Dzia∏anie hamulców powinno byç sprawdzone:
1) w pociàgach na hamulcach zespolonych — przez
rewidentów taboru, a gdy ich nie ma — przez dru˝yn´ konduktorskà lub przez innych pracowników
wyznaczonych regulaminem technicznym, przy
wspó∏dzia∏aniu dru˝yny trakcyjnej,
2) w pociàgach kursujàcych na hamulcach r´cznych
— przez konduktorów, którym hamulce te zosta∏y
przydzielone do obs∏ugi.
3. Je˝eli pociàg posiada jednoosobowà obsad´
konduktorskà, a w miejscu, gdzie wymagane jest przeprowadzenie próby hamulców zespolonych, nie ma rewidentów taboru, prób´ hamulca w tylnej cz´Êci pocià-
gu przeprowadza kierownik pociàgu, a w przedniej cz´Êci pociàgu — pomocnik maszynisty. Je˝eli pociàg nie
posiada dru˝yny konduktorskiej, a w miejscu, gdzie
wymagana jest próba hamulców zespolonych, nie ma
ani rewidenta taboru, ani wyznaczonego pracownika,
prób´ hamulców przeprowadza pomocnik maszynisty.
4. Szczegó∏owà prób´ hamulca nale˝y wykonaç:
1) przed wyprawieniem pociàgu ze stacji poczàtkowej; odst´pstwo od tej zasady mo˝e byç stosowane dla pociàgu, którego sk∏ad po przybyciu na stacj´ i postoju krótszym ni˝ 1 godzina jest wyprawiony w dalszà drog´ bez zmiany dokumentacji pociàgowej, bez przeformowania lub naprawy urzàdzeƒ
hamulcowych,
2) na stacjach wyznaczonych w rozk∏adzie jazdy,
3) gdy urzàdzenia hamulcowe w sk∏adzie pociàgowym lub w pociàgu nie by∏y zasilane spr´˝onym
powietrzem d∏u˝ej ni˝ 2 godziny,
4) po zmianie sk∏adu pociàgu, je˝eli wagony doczepione stanowià wi´cej ni˝ 50% sk∏adu pociàgu; nie
jest wymagana szczegó∏owa próba hamulca, jeÊli
∏àczone sk∏ady pociàgu lub ich cz´Êci majà wa˝ne
próby hamulca,
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2061 —
5) po zmianie sposobu hamowania pociàgu (zmiana
nastawienia dêwigni na tablicach przestawczych
hamulca) na drodze przebiegu pociàgu,
6) je˝eli podczas uproszczonej próby hamulców
stwierdzono, ˝e hamulec jednego z ostatnich
dwóch wagonów nie hamuje lub nie odhamowuje,
7) je˝eli maszynista stwierdzi niedzia∏anie lub nie jest
pewny prawid∏owego dzia∏ania hamulców,
8) po opró˝nieniu komór i zbiorników sterujàcych za
pomocà odluêniaczy.
Poz. 400
1) zawiadomienie o sprawnoÊci hamulców — odpowiednim sygna∏em lub ustnie,
2) wype∏nionà kart´ próby hamulca, którà powinien
podpisaç.
Je˝eli tych wymagaƒ nie spe∏niono, pociàg nie powinien odjechaç.
10. Próba dzia∏ania hamulca r´cznego polega na
sprawdzeniu, czy:
1) urzàdzenie hamujàce jest czynne,
5. Uproszczonà prób´ hamulców nale˝y wykonaç
w pociàgu, w którym po dokonaniu próby szczegó∏owej:
1) nastàpi∏o zamkni´cie lub otwarcie (tak˝e cz´Êciowe
lub chwilowe) przewodu g∏ównego, w którymkolwiek miejscu pociàgu, nie liczàc zaworu maszynisty. W przypadku do∏àczenia wagonów do pociàgu
wykonuje si´ prób´ uproszczonà hamulców pociàgu, a wagony do∏àczone poddaje si´ takim badaniom, jak podczas próby szczegó∏owej hamulca;
badania te nie sà wymagane w przypadku braku
zasilania spr´˝onym powietrzem hamulców wagonów przez okres nie przekraczajàcy 2 godzin,
2) postój pociàgu trwa∏ ponad 2 godziny, a przy temperaturze zewn´trznej mniejszej lub równej 0°C —
ponad 1 godzin´,
3) nastàpi∏a zmiana przedzia∏u sterowniczego pojazdu
trakcyjnego,
4) wy∏àczenie zasilania spr´˝onym powietrzem urzàdzeƒ hamulcowych w pociàgu trwa∏o do 2 godzin,
5) szczegó∏owa próba hamulców by∏a wykonana przy
u˝yciu sieci sta∏ej spr´˝onego powietrza lub innego pojazdu trakcyjnego, nie przeznaczonego do
prowadzenia tego pociàgu.
6. Przy wagonach w∏àczonych do sk∏adu pociàgu
nale˝y sprawdziç dzia∏anie hamulców przy wszystkich
wagonach doczepionych do sk∏adu pociàgu po ostatniej próbie hamulców. Sprawdzenie to obowiàzuje
równie˝ w przypadku napraw urzàdzeƒ hamulcowych
wagonów w sk∏adzie pociàgu.
7. Uproszczonà prób´ hamulców zespolonych nale˝y równie˝ przeprowadziç na stacji, od której czas jazdy (wraz z postojami) do szlaku z wi´kszym spadkiem
wynosi wi´cej ni˝ 2 godziny; stacje te zarzàdy kolei wyszczególniajà w rozk∏adach jazdy. Za wi´kszy spadek
uwa˝a si´ spadek miarodajny wi´kszy od 15‰ na d∏ugoÊci co najmniej 1 000 m lub spadek wi´kszy od 10‰
na d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 5 km.
8. W czasie dokonywania próby hamulców zespolonych dru˝yna trakcyjna powinna zwracaç uwag´ na
sygna∏y podawane przez pracownika przeprowadzajàcego prób´ oraz na dzia∏anie urzàdzeƒ hamulcowych
pojazdu trakcyjnego.
9. Przed odjazdem pociàgu, przy którym powinna
byç wykonana próba hamulców zespolonych, maszynista powinien otrzymaç:
2) klocki hamulcowe naciskajà na obr´cze kó∏ oraz czy
nacisk ten zwalnia si´ po dokonaniu odhamowania.
11. Szczegó∏owe postanowienia w sprawie wykonywania prób hamulców okreÊla przewoênik kolejowy
w zatwierdzonej przez G∏ównego Inspektora Kolejnictwa instrukcji obs∏ugi i utrzymania w eksploatacji hamulców taboru kolejowego.
Oddzia∏ 7
Obsada i wyposa˝enie pociàgów
§ 18. 1. Obsad´ pociàgu stanowi dru˝yna pociàgowa, w której sk∏ad wchodzi dru˝yna trakcyjna i dru˝yna
konduktorska lub tylko dru˝yna trakcyjna. W razie potrzeby w sk∏ad obsady pociàgu ponadto mogà wchodziç pracownicy obs∏ugi technicznej i utrzymania porzàdku.
2. Dru˝yna trakcyjna mo˝e byç jedno- lub dwuosobowa; w razie potrzeby dru˝yna trakcyjna mo˝e sk∏adaç si´ z wi´kszej liczby osób.
3. Jednoosobowà obs∏ug´ trakcyjnà stosuje si´:
1) w pociàgach kursujàcych z pr´dkoÊcià nie przekraczajàcà na liniach 130 km/h i z lokomotywami wyposa˝onymi w urzàdzenia kontrolujàce czujnoÊç
maszynisty oraz urzàdzenia radio∏àcznoÊci pociàgowej, przy czym je˝eli urzàdzenia kontrolujàce
czujnoÊç maszynisty na lokomotywie nie wymagajà wspó∏pracy z urzàdzeniami przytorowymi, jednoosobowà obs∏ug´ mo˝na stosowaç tak˝e na liniach nie wyposa˝onych w te urzàdzenia,
2) we wszystkich pociàgach kursujàcych na liniach
i z lokomotywami wyposa˝onymi w urzàdzenia
kontroli prowadzenia pociàgu, nadzorujàce przynajmniej hamowanie pociàgu przy dojeêdzie do sygna∏u nakazujàcego zatrzymanie lub zmniejszenie
pr´dkoÊci, oraz w urzàdzenia radio∏àcznoÊci pociàgowej,
3) je˝eli dopuszczalna pr´dkoÊç nie przekracza
60 km/h.
4. Dru˝yna konduktorska pociàgu sk∏ada si´ z kierownika pociàgu i niezb´dnej liczby konduktorów lub
tylko z kierownika pociàgu.
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2062 —
Poz. 400
5. Dru˝yna trakcyjna i konduktorska powinny znaç
warunki miejscowe szlaków, stacji i innych posterunków ruchu, na których prowadzà pociàg.
5. Przed odjazdem pociàgu dy˝urny ruchu zobowiàzany jest przekazaç obsadzie pociàgu informacje
i polecenia, o których mowa w § 53 ust. 4.
6. W przypadku braku znajomoÊci szlaku przez dru˝yn´ trakcyjnà, pr´dkoÊç jazdy pociàgu nie mo˝e byç
wi´ksza ni˝ 40 km/h.
Oddzia∏ 9
7. W przypadkach szczególnych, takich jak uszkodzenie urzàdzeƒ kontrolujàcych czujnoÊç maszynisty
lub urzàdzeƒ kontroli prowadzenia pociàgu albo urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci, przy jednoosobowej dru˝ynie
trakcyjnej, kierownik pociàgu na wezwanie maszynisty
powinien zajàç miejsce w kabinie sterowniczej. W przypadku braku kierownika pociàgu sposób post´powania okreÊla przewoênik kolejowy.
8. Zabrania si´ prowadzenia pociàgu z jednoosobowà obsadà pojazdu trakcyjnego bez dru˝yny konduktorskiej w nast´pujàcych przypadkach:
1) podczas ca∏kowitej przerwy w ∏àcznoÊci,
2) wyprawiania pociàgów w odst´pie czasu,
3) gdy w sk∏adzie pociàgu liczba wagonów z towarami szczególnie niebezpiecznymi przekracza 50%
liczby osi obliczeniowych, obowiàzujàcej dla danego pociàgu,
4) w czasie przewo˝enia ca∏opociàgowych transportów wojskowych,
5) gdy w koƒcu pociàgu znajduje si´ wagon bez czynnego hamulca.
9. Szczegó∏owe warunki dotyczàce obsady pociàgu, o których mowa w ust. 2, okreÊli przewoênik kolejowy.
Dokumenty pociàgu
§ 20. 1. Dokumentami, które powinny znajdowaç
si´ w pociàgu, sà: karta próby hamulca, wykaz wagonów w sk∏adzie pociàgu, raport z jazdy z za∏àcznikami
oraz niezb´dne dokumenty handlowe.
2. Karta próby hamulca jest dokumentem stwierdzajàcym prawid∏owoÊç dzia∏ania urzàdzeƒ hamulcowych; dokument ten nie jest wymagany dla zespo∏ów
trakcyjnych, pojedynczych wagonów silnikowych i pojazdów trakcyjnych, w których dzia∏anie hamulców
sprawdzono przed wyjazdem na terenie jednostki obs∏ugujàcej tabor i odnotowano prawid∏owoÊç ich dzia∏ania w ksià˝ce pok∏adowej.
3. Wykaz wagonów w sk∏adzie pociàgu (wykaz wagonów doczepionych/ odczepionych na stacjach poÊrednich) sporzàdza si´ tylko dla pociàgów prowadzonych oddzielnym pojazdem trakcyjnym, wed∏ug wzoru
okreÊlonego w odr´bnych przepisach.
4. Rodzaje pociàgów, dla których nale˝y prowadziç
raport z jazdy, oraz sposób jego prowadzenia okreÊla
przewoênik kolejowy.
5. Dokumenty, o których mowa w ust. 1, powinny
byç dostarczone dru˝ynie pociàgowej (maszyniÊcie lub
kierownikowi pociàgu) przed odjazdem.
Rozdzia∏ 3
Oddzia∏ 8
Prowadzenie ruchu pociàgów
GotowoÊç pociàgu do odjazdu
Oddzia∏ 1
§ 19. 1. Sk∏ad pociàgu na stacji poczàtkowej oraz
w miar´ potrzeby na stacjach poÊrednich powinien byç
poddany ogl´dzinom technicznym z dokonaniem próby hamulców.
Zasady prowadzenia
i zapowiadania ruchu pociàgów na szlaku
2. Ogl´dziny techniczne wykonujà uprawnieni pracownicy, sprawdzajàc stan taboru, prawid∏owoÊç zestawienia i sprz´gni´cia, prawid∏owoÊç za∏adowania
wagonów i umocowania ∏adunków; ogl´dziny techniczne obejmujà tak˝e wagony w∏àczane do pociàgów
na stacjach poÊrednich.
3. Sk∏ad pociàgu, w którym nie stwierdzono nieprawid∏owoÊci i w którym próba hamulców potwierdzi∏a
prawid∏owoÊç ich dzia∏ania, nale˝y osygnalizowaç
w sposób okreÊlony w rozporzàdzeniu.
4. Wykonanie ogl´dzin technicznych, próby hamulca i sprawdzenie osygnalizowania pociàgu nale˝y
zg∏osiç dy˝urnemu ruchu jako gotowoÊç pociàgu do
odjazdu.
§ 21. 1. Na ka˝dym torze szlakowym, mi´dzy dwoma posterunkami nast´pczymi, mo˝e znajdowaç si´
jednoczeÊnie tylko jeden pociàg. Odst´pstwo od tej zasady dopuszcza si´ przy jazdach po torze zamkni´tym,
przy prowadzeniu ruchu pociàgów w odst´pie czasu
oraz w przypadku jazdy na widocznoÊç.
2. Wyprawienie pociàgu na szlak jednotorowy lub
na tor szlaku dwutorowego, w przypadku wprowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego, mo˝e nastàpiç na podstawie porozumienia si´ sàsiednich posterunków zapowiadawczych ograniczajàcych ten
szlak i po uzyskaniu od posterunku ruchu przyjmujàcego pociàg pozwolenia na wyprawienie pociàgu. Na odcinkach linii ze zdalnym prowadzeniem ruchu o wyprawieniu pociàgu na szlak decyduje dy˝urny ruchu odcinkowy.
Dziennik Ustaw Nr 34
— 2063 —
Poz. 400
3. Na szlaku dwutorowym pociàgi powinny kursowaç po torze prawym, patrzàc w kierunku jazdy pociàgu; jest to kierunek zasadniczy. Odst´pstwa od tej zasady dopuszczalne sà:
9. W zale˝noÊci od rodzaju istniejàcych urzàdzeƒ
sterowania ruchem kolejowym ustalenie, ˝e dla jazdy
pociàgu tor szlakowy lub odst´p jest wolny, nast´puje
na podstawie:
1) w przypadku zamkni´cia jednego z torów szlaku
dwutorowego i wprowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego po torze czynnym,
1) wskazaƒ urzàdzeƒ prawid∏owo dzia∏ajàcej blokady
liniowej albo
2) na szlakach dwutorowych, jeÊli urzàdzenia sterowania ruchem kolejowym przystosowane sà do
prowadzenia ruchu w obu kierunkach po ka˝dym
torze,
3) w przypadku wprowadzenia ruchu dwukierunkowego po jednym torze szlaku dwutorowego przy
obu torach czynnych,
2) porozumienia mi´dzy dy˝urnymi ruchu sàsiednich
posterunków nast´pczych lub tylko zapowiadawczych za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci, zwanego zapowiadaniem pociàgów, albo
3) obu sposobów wymienionych w pkt 1 i 2,
4) radiotelefonicznego porozumienia si´ dy˝urnego
ruchu odcinkowego z maszynistami pociàgów na
szlakach wyznaczonego odcinka linii.
4) w razie koniecznoÊci cofni´cia pociàgu,
5) w przypadku powrotu pociàgu lub pojazdu pomocniczego, wyprawionego do okreÊlonego miejsca
na szlaku,
6) dla powrotu lokomotywy popychajàcej pociàg na
cz´Êci szlaku (do kilometra),
7) dla pociàgów i pojazdów pomocniczych jadàcych
po torze zamkni´tym,
8) za zezwoleniem zarzàdu kolei, je˝eli wymaga tego
uk∏ad torowy.
4. Na szlakach wielotorowych zasadniczy kierunek
ruchu po ka˝dym torze ustala zarzàd kolei.
5. Na szlaku wielotorowym pociàg mo˝e byç przepuszczony po torze innym ni˝ wyznaczony (zasadniczy)
dla tego pociàgu, pod warunkiem ˝e:
1) kierunek jazdy po torze innym jest taki sam jak po
torze, po którym pociàg ten powinien jechaç,
2) zosta∏a o tym powiadomiona dru˝yna pociàgowa.
6. Pociàgi tego samego kierunku jazdy powinny
kursowaç po danym torze szlakowym w odst´pach posterunków nast´pczych.
7. Dy˝urny ruchu (uprawniony pracownik) posterunku zapowiadawczego ma prawo wyprawiç lub przepuÊciç pociàg na tor szlakowy:
10. Dy˝urny ruchu mo˝e zezwoliç na wyjazd lub
przejazd poci …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.