Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 11 lutego 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków prowadzenia ruchu na liniac
W skrócie
Niniejsze rozporządzenie określa szczegółowe zasady i warunki prowadzenia ruchu oraz związanej z nim sygnalizacji na liniach kolejowych normalnotorowych i szerokotorowych, a także na liniach metra.
Co reguluje
- Szczegółowe zasady i warunki prowadzenia ruchu na liniach kolejowych.
- Sygnalizację związaną z ruchem na liniach kolejowych normalnotorowych i szerokotorowych.
- Zasady prowadzenia ruchu i sygnalizacji na liniach metra.
- Definicje i podział elementów sieci kolejowej, punktów eksploatacyjnych, pojazdów szynowych oraz pociągów.
Kogo dotyczy
- Zarząd kolei, który ustala punkty początkowe i końcowe linii kolejowych oraz określa wzór regulaminu technicznego.
- Pracowników obsługujących posterunki ruchu i techniczne na sieci kolejowej.
Kluczowe punkty
- Sieć kolejowa składa się z linii kolejowych, które dzielą się na odcinki, szlaki i odstępy.
- Na sieci kolejowej wyodrębnia się "punkty eksploatacyjne", które dzielą się na posterunki ruchu i punkty ekspedycyjne (handlowe).
- Posterunki ruchu, takie jak następcze (zapowiadawcze, bocznicowe, odstępowe), pomocnicze i osłonne, mają za zadanie zapewnienie bezpiecznego i sprawnego prowadzenia ruchu kolejowego.
- Pociągi dzielą się na stałe (przewidziane w rozkładzie jazdy) i niestałe (dodatkowe, nadzwyczajne), a także na pasażerskie, towarowe, mieszane i służbowe.
Tekst ustawy
Dziennik Ustaw Nr 34 — 2043 — Poz. 400 400 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA TRANSPORTU I GOSPODARKI MORSKIEJ z dnia 11 lutego 2000 r. w sprawie szczegó∏owych zasad i warunków prowadzenia ruchu na liniach kolejowych. Na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 96, poz. 591, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i z 1999 r. Nr 84, poz. 934) zarzàdza si´, co nast´puje: CZ¢ÂC ∑I § 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owe zasady i warunki: 1) prowadzenia ruchu i zwiàzanà z nim sygnalizacj´ na liniach kolejowych normalnotorowych i szerokotorowych, 2) prowadzenia ruchu i zwiàzanà z nim sygnalizacj´ na liniach metra. 3) odst´p — jest to cz´Êç toru szlakowego mi´dzy:
- a)posterunkiem zapowiadawczym a najbli˝szym posterunkiem odst´powym (bocznicowym) lub semaforem odst´powym blokady samoczynnej,
- b)dwoma kolejnymi posterunkami odst´powymi (bocznicowymi),
- c)posterunkiem odst´powym i bocznicowym,
- d)dwoma kolejnymi semaforami blokady samoczynnej dla tego samego kierunku jazdy przy danym torze. 3. Tor ∏àczàcy dwie linie kolejowe z pomini´ciem stacji w´z∏owej stanowi ∏àcznic´. CZ¢ÂC ∑ II Oddzia∏ 2 PROWADZENIE RUCHU I SYGNALIZACJA NA LINIACH KOLEJOWYCH NORMALNOTOROWYCH I SZEROKOTOROWYCH Dzia∏ I Prowadzenie ruchu na liniach kolejowych normalnotorowych i szerokotorowych Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne. OkreÊlenia Oddzia∏ 1 Podzia∏ sieci kolejowej § 2. 1. Sieç kolejowa sk∏ada si´ z linii kolejowych, których punkty poczàtkowe i koƒcowe ustala zarzàd kolei. 2. Linie kolejowe dzielà si´ na: odcinki, szlaki i odst´py, przy czym: 1) szlak — jest to cz´Êç linii kolejowej mi´dzy sàsiednimi posterunkami zapowiadawczymi lub posterunkiem zapowiadawczym i koƒcowym punktem linii, 2) odcinek — jest to cz´Êç linii kolejowej z∏o˝ony z dwu lub wi´cej kolejnych szlaków, Punkty eksploatacyjne § 3. 1. Na sieci kolejowej wyodr´bnia si´ wyznaczone miejsca s∏u˝àce do eksploatacji kolei, zwane „punktami eksploatacyjnymi”. Punkty eksploatacyjne dzielà si´ na posterunki ruchu i punkty ekspedycyjne (handlowe). 2. Zadaniem posterunku ruchu jest zapewnienie bezpiecznego i sprawnego prowadzenia ruchu kolejowego. 3. Posterunki ruchu, o których mowa w ust. 2, dzielà si´ na posterunki: nast´pcze, pomocnicze i os∏onne. 4. Posterunek nast´pczy s∏u˝y do regulacji nast´pstwa jazdy pociàgów w ten sposób, i˝ pozwala na przejazd lub odjazd pociàgu tylko wówczas, gdy tor przyleg∏ego odst´pu (szlaku) do tego posterunku jest wolny. Posterunki nast´pcze dzielà si´ na posterunki: zapowiadawcze, bocznicowe i odst´powe. 5. Zadaniem posterunku zapowiadawczego jest umo˝liwienie zmiany kolejnoÊci jazdy pociàgów wyprawianych na tor szlakowy do niego przyleg∏y. Do posterunków tych zalicza si´ stacje i posterunki odga∏´êne. Dziennik Ustaw Nr 34 — 2044 — 6. Stacja jest to posterunek zapowiadawczy, w obr´bie którego, oprócz toru g∏ównego zasadniczego, znajduje si´ przynajmniej jeden tor g∏ówny, a pociàgi mogà rozpoczynaç i koƒczyç jazd´, krzy˝owaç si´ i wyprzedzaç, zmieniaç kierunek jazdy lub swój sk∏ad, przy czym: 1) stacja, na której ∏àczà si´ szlaki z trzech lub wi´cej kierunków, nazywa si´ stacjà w´z∏owà, 2) stacja, na której dokonywane jest tylko krzy˝owanie i wyprzedzanie pociàgów, nazywa si´ mijankà. 7. Posterunek odga∏´êny urzàdza si´ poza stacjà w miejscu odga∏´zienia linii lub ∏àcznicy, przy przejÊciu ze szlaku jednotorowego w dwutorowy lub odwrotnie oraz w miejscu po∏àczenia torów g∏ównych na szlaku. 8. Posterunek bocznicowy urzàdza si´ na szlaku przy odga∏´zieniu bocznicy; bierze on udzia∏ w prowadzeniu ruchu wszystkich pociàgów kursujàcych na przyleg∏ych odst´pach (jak posterunek odst´powy) i pociàgów obs∏ugujàcych bocznic´ (jak posterunek zapowiadawczy). Je˝eli posterunek bocznicowy urzàdzany jest tylko dla umo˝liwienia wjazdu i wyjazdu pociàgu obs∏ugujàcego bocznic´ i nie wyposa˝a si´ go w semafory, jest to posterunek pomocniczy. Posterunek ten bierze udzia∏ w zapowiadaniu tylko pociàgów obs∏ugujàcych bocznic´. 9. Zadaniem posterunku odst´powego jest wy∏àcznie regulacja nast´pstwa pociàgów, tj. zezwolenia na ich przejazd tylko wówczas, gdy przyleg∏y odst´p jest wolny. Na szlakach wyposa˝onych w samoczynnà blokad´ liniowà funkcje posterunków odst´powych spe∏niajà samoczynne semafory odst´powe blokady. 10. Posterunek os∏onny lokalizuje si´ na szlaku w miejscu skrzy˝owania w jednym poziomie dwóch linii kolejowych, linii kolejowej z linià tramwajowà, splotu torów, mostu zwodzonego lub obrotowego. Posterunek ten nie bierze udzia∏u w zapowiadaniu pociàgów na szlaku (odst´pie). 11. Punktami ekspedycyjnymi (handlowymi) sà: przystanki osobowe, ∏adownie i bocznice, przy czym: Poz. 400 niç stacja zamkni´ta, jako posterunek zapowiadawczy, 3) bocznica — jest to tor odga∏´ziajàcy si´ od torów stacyjnych lub szlakowych, przeznaczony do obs∏ugi okreÊlonego u˝ytkownika transportu kolejowego, nie b´dàcy w∏asnoÊcià kolei. 12. Granic´ pomi´dzy szlakiem a posterunkiem zapowiadawczym stanowi: 1) na liniach jednotorowych — semafor wjazdowy tego posterunku, 2) na liniach dwutorowych i wielotorowych — miejsce znajdowania si´ semafora wjazdowego i linia prostopad∏a do osi torów, w miejscu ustawienia tego semafora, z wyjàtkiem przypadków, w których granica mi´dzy poszczególnymi torami szlakowymi a posterunkiem zapowiadawczym jest ró˝na, to jest gdy:
- a)tory szlakowe oddalone sà od siebie tak, ˝e nie mo˝na okreÊliç linii prostopad∏ej do osi torów, w miejscu ustawienia semafora wjazdowego, wówczas granicà mi´dzy tym torem szlakowym, przy którym nie ma semafora wjazdowego, a posterunkiem zapowiadawczym jest miejsce znajdujàce si´ przy tym torze od strony szlaku w odleg∏oÊci 100 m przed najbli˝szym rozjazdem (skrzy˝owaniem),
- b)w torze najbli˝szy rozjazd (skrzy˝owanie) znajduje si´ bli˝ej szlaku ni˝ rozjazd (skrzy˝owanie) w sàsiednim torze os∏aniany semaforem wjazdowym, wówczas granicà mi´dzy tym torem szlakowym, przy którym nie ma semafora wjazdowego, a posterunkiem zapowiadawczym jest miejsce znajdujàce si´ przy tym torze od strony szlaku w odleg∏oÊci 100 m przed najbli˝szym rozjazdem (skrzy˝owaniem),
- c)przy torze znajduje si´ odnoszàce si´ do tego toru urzàdzenie sygna∏owe, za pomocà którego podaje si´ zezwolenie na wjazd pociàgu, wówczas granicà mi´dzy tym torem szlakowym a torem posterunku zapowiadawczego jest miejsce usytuowania tego urzàdzenia. Oddzia∏ 3 1) przystanek osobowy — jest to miejsce na szlaku odpowiednio przystosowane do obs∏ugi pasa˝erów, w którym zatrzymujà si´ rozk∏adowo wyznaczone pociàgi, 2) ∏adownia — jest to tor odga∏´ziajàcy si´ od toru szlakowego, b´dàcy w∏asnoÊcià kolei, przeznaczony do prac ∏adunkowych; rol´ ∏adowni mo˝e pe∏- Posterunki techniczne § 4. 1. Posterunek techniczny przeznaczony jest do wykonywania czynnoÊci ruchowych, bezpoÊredniego organizowania i nadzorowania tych czynnoÊci; posterunki te dzielà si´ na posterunki nastawcze i dyspozytorskie. Dziennik Ustaw Nr 34 — 2045 — 2. Posterunek nastawczy przeznaczony jest do wykonywania przez uprawnionych pracowników lub samoczynnie przez urzàdzenia czynnoÊci zwiàzanych bezpoÊrednio z prowadzeniem ruchu, przy czym: 1) posterunek nastawczy wyposa˝ony w urzàdzenia nastawcze z funkcjà zale˝noÊci sygna∏ów na sygnalizatorach od po∏o˝enia zwrotnic oraz urzàdzenia blokowe i ∏àcznoÊci — jest nastawnià, 2) posterunek, którego urzàdzenia nie majà tej funkcji zale˝noÊci, o której mowa w pkt 1 — jest posterunkiem zwrotniczowskim (zwrotniczego). 3. Obszar, na którym wszystkie urzàdzenia sterowania ruchem kolejowym, zwane dalej „urzàdzeniami srk”, obs∏ugiwane sà z jednej nastawni, jest okr´giem nastawczym. 4. Rozró˝nia si´ nastawnie: dysponujàce, wykonawcze i manewrowe, przy czym: 1) nastawnia dysponujàca powinna byç urzàdzana jako posterunek wyposa˝ony w urzàdzenia umo˝liwiajàce dysponowanie semaforami w przydzielonym okr´gu nastawczym, z tym ˝e okr´g nastawczy mo˝e obejmowaç tak˝e inne posterunki ruchu, 2) nastawnia wykonawcza powinna byç urzàdzana jako posterunek, na którym obs∏uguje si´ urzàdzenia nastawcze i blokowe we w∏asnym okr´gu nastawczym, a sygna∏y na semaforach nastawia si´ na polecenie dy˝urnego ruchu nastawni dysponujàcej, 3) nastawnia manewrowa powinna byç urzàdzana jako posterunek, na którym nastawia si´ zwrotnice i sygna∏y dla manewrów; nastawnia manewrowa obs∏ugujàca zwrotnice przy górce rozrzàdowej nazywa si´ nastawnià rozrzàdowà. 5. Je˝eli nastawnia dysponujàca wyposa˝ona jest w urzàdzenia zdalnego sterowania ruchem, a jej urzàdzenia umo˝liwiajà podawanie sygna∏ów na semaforach posterunków jej podporzàdkowanych, nazywana jest nastawnià zdalnego sterowania (odcinkowà), a posterunki jej podleg∏e — posterunkami zdalnie sterowanymi; wzajemne usytuowanie w terenie tych posterunków mo˝e tworzyç uk∏ad liniowy (odcinek), obszarowy lub mieszany. 6. Posterunki techniczne nie wymienione w ust. 1—5 okreÊla si´ jako dyspozytorskie; sà one przeznaczone do organizowania i nadzorowania pracy manewrowej (rozrzàdzanie i zestawianie pociàgów, obs∏uga punktów ekspedycyjnych), pracy stacji lub wyodr´bnionych jej elementów. Poz. 400 7. Tory, po których odbywajà si´ jazdy pociàgowe, sà torami g∏ównymi, a inne tory sà torami bocznymi lub specjalnego przeznaczenia. Tory g∏ówne znajdujàce si´ w granicach stacji, b´dàce przed∏u˝eniem torów szlakowych, sà torami g∏ównymi zasadniczymi, a pozosta∏e tory g∏ówne sà torami g∏ównymi dodatkowymi. 8. Tory i rozjazdy nale˝y oznaczyç odpowiednimi liczbami. Sposób oznaczenia okreÊla zarzàd kolei, uwzgl´dniajàc nast´pujàce zasady: 1) tor prawy, patrzàc od poczàtku linii ku jej koƒcowi, oznacza si´ liczbà 1, a tor lewy — liczbà 2, 2) tory g∏ówne zasadnicze na posterunkach zapowiadawczych — liczbami 1 i 2, 3) tory po∏o˝one na prawo od toru nr 1 otrzymujà liczby nieparzyste, na lewo od toru nr 2 — liczby parzyste, 4) je˝eli stacja ma wydzielone grupy torów — dla ka˝dej z grup przeznacza si´ osobnà dziesiàtk´ lub setk´ liczb, przy czym tory grupy mogà byç oznaczone kolejnymi liczbami, 5) rozjazdy powinny byç ponumerowane kolejnymi liczbami, zgodnie z kierunkiem kilometrowania linii; dla grup torów na poszczególnych stacjach mo˝e byç stosowana numeracja rozjazdów odpowiednia do grup torów. 9. Na posterunku nastawczym powinien znajdowaç si´ regulamin techniczny, zawierajàcy mi´dzy innymi informacje o: 1) uk∏adzie torowym, urzàdzeniach do prowadzenia ruchu i ich przeznaczeniu, 2) miejscach i urzàdzeniach dla innych czynnoÊci wykonywanych przez stacj´, 3) obsadzie posterunku z podzia∏em czynnoÊci, obowiàzków personelu i jego czasu pracy, sposobie zmiany dy˝uru, 4) zasadach post´powania w sytuacjach normalnych i szczególnych, jak zamkni´cia torów, awarie urzàdzeƒ, trudne warunki atmosferyczne itp., 5) warunkach prowadzenia prac manewrowych. 10. Regulamin techniczny, którego wzór okreÊla zarzàd kolei, powinien równie˝ uwzgl´dniaç warunki lokalne posterunku. Oddzia∏ 4 Kolejowe pojazdy szynowe § 5. 1. Kolejowe pojazdy szynowe stanowià tabor kolejowy i pojazdy pomocnicze. Dziennik Ustaw Nr 34 — 2046 — Poz. 400 2. Tabor kolejowy, o którym mowa w ust. 1, dzieli si´ na tabor zwyk∏y i specjalny. 1) sta∏e, przewidziane w rozk∏adzie jazdy i kursujàce codziennie lub w ustalone dni, 3. Tabor zwyk∏y stanowià pojazdy szynowe przystosowane do kursowania w pociàgach na ogólnych zasadach, przeznaczone do przewozu osób i rzeczy. Na tabor zwyk∏y sk∏adajà si´ pojazdy trakcyjne (wszystkie typy lokomotyw, zespo∏y trakcyjne i inne pojazdy silnikowe) oraz wagony osobowe i towarowe. 2) niesta∏e, do których nale˝à: 4. Tabor specjalny stanowià pojazdy, których budowa zezwala na kursowanie samodzielne albo w pociàgach, pod okreÊlonymi przez zarzàd kolei warunkami (miejsce ustawienia i pr´dkoÊç jazdy), i które przeznaczone sà do prac remontowo-budowlanych, ratunkowych i innych. Taborem specjalnym sà: 1) samobie˝ne zestawy do utrzymania i napraw nawierzchni i podtorza kolejowego, sieci trakcyjnej, dêwigi, p∏ugi, zespo∏y odÊnie˝ne itp., 2) maszyny torowe z w∏asnym nap´dem i urzàdzeniami umo˝liwiajàcymi jazd´ w sk∏adzie pociàgu z pr´dkoÊcià ponad 60 km/h, 3) sprz´galne z taborem wózki motorowe jadàce luzem lub po∏àczone.
- a)pociàgi dodatkowe, przewidziane w rozk∏adzie jazdy, lecz uruchamiane w razie potrzeby,
- b)pociàgi nadzwyczajne, nie przewidziane w rozk∏adzie jazdy, a uruchamiane w razie potrzeby wed∏ug rozk∏adu jazdy specjalnie dla nich opracowanego lub bez szczegó∏owego rozk∏adu jazdy, z zachowaniem warunku nieprzekraczania dozwolonej pr´dkoÊci na szlakach. 3. Pod wzgl´dem rodzaju przewozów pociàgi dzielà si´ na: pasa˝erskie, towarowe, mieszane i s∏u˝bowe. 4. Szczegó∏owy podzia∏ pociàgów pasa˝erskich i towarowych okreÊla zarzàd kolei. 5. Pociàgami s∏u˝bowymi sà: pociàgi ratunkowe, gospodarcze, robocze (w tym pogotowia techniczne), samobie˝ne zestawy remontowe, próbne, doÊwiadczalne, inspekcyjne, lokomotywowe, przewo˝àce pracowników kolejowych, pró˝ne sk∏ady pasa˝erskie lub wagony do naprawy, pojazdy trakcyjne luzem itp. 5. Maksymalna pr´dkoÊç taboru specjalnego i miejsce jego umieszczenia w sk∏adzie pociàgu powinny byç wskazane na jego Êcianach bocznych. 6. Zasady pierwszeƒstwa (kolejnoÊci) kursowania pociàgów okreÊla zarzàd kolei, przy czym wskazane jest preferowanie ruchu pasa˝erskiego (decyzja wynikajàca z warunków lokalnych). Pociàgi ratunkowe jadàce do miejsca wypadku (awarii) majà bezwzgl´dne pierwszeƒstwo. 6. Pojazdami szynowymi pomocniczymi sà pojazdy, których budowa nie zezwala na w∏àczenie do sk∏adu pociàgu, jak np. maszyny budowlane na ko∏ach, ciàgniki szynowe, drezyny i wózki robocze oraz niektóre typy pojazdów ratunkowych. Oddzia∏ 6 Oddzia∏ 5 OkreÊlenie i podzia∏ pociàgów § 6. 1. Pociàg jest to sk∏ad wagonów (pojazdów) sprz´gni´ty z czynnym pojazdem trakcyjnym lub pojazd trakcyjny — osygnalizowany i przygotowany do jazdy lub znajdujàcy si´ w drodze. Ponadto jako pociàgi kursujà: 1) jadàce luzem pojazdy trakcyjne oraz niektóre jednostki taboru specjalnego, 2) pojazdy pomocnicze oddzia∏ujàce na urzàdzenia sterowania ruchem kolejowym. 2. Pod wzgl´dem kursowania pociàgi dzielà si´ na: Rozk∏ad jazdy pociàgów § 7. 1. Ruch pociàgów powinien odbywaç si´ na podstawie rozk∏adów jazdy wydawanych do u˝ytku wewn´trznego przedsi´biorstw kolejowych i u˝ytku publicznego. 2. Rozk∏ady jazdy przeznaczone do u˝ytku wewn´trznego kolei zarzàdy kolei zobowiàzane sà wydawaç w formie wykresów ruchu, zeszytów, dodatków do rozk∏adu jazdy, a w razie potrzeby w innych formach. 3. TreÊç, sposób i terminy og∏aszania rozk∏adów jazdy przeznaczonych do u˝ytku publicznego okreÊlajà odr´bne przepisy. Oddzia∏ 7 Wykonywanie manewrów § 8. 1. Manewrami sà wszelkie przemieszczenia taboru kolejowego oraz zwiàzane z nimi czynnoÊci na to- Dziennik Ustaw Nr 34 — 2047 — rach, z wyjàtkiem wjazdu, wyjazdu i przejazdu pociàgów. 2. Manewry, o których mowa w ust. 1, mogà byç wykonywane pojazdami trakcyjnymi lub z wykorzystaniem: si∏y ci´˝koÊci taboru (górki rozrzàdowe, tory na pochyleniach), ciàgników szynowych i drogowych, si∏y ludzkiej, zwierz´cej lub specjalnych urzàdzeƒ mechanicznych. 3. Szczegó∏owe zasady i warunki wykonywania manewrów powinny byç okreÊlone przez zarzàd kolei w instrukcji oraz w regulaminie pracy manewrowej dla danego posterunku ruchu. 4. Pr´dkoÊç jazd manewrowych nie powinna byç wi´ksza ni˝ 25 km/h, z wyjàtkiem przypadków okreÊlonych w ust. 5—12. 5. Je˝eli pojazd trakcyjny jadàcy luzem lub ciàgnàcy tabor jedzie po wolnym torze, o czym powiadomiono maszynist´, pr´dkoÊç jazdy mo˝e wynosiç do 40 km/h, z wyjàtkiem jazdy po rozjazdach. 6. Je˝eli przetaczane sà wagony zaj´te przez ludzi, wagony z towarami niebezpiecznymi, wyjàtkowo ci´˝kimi lub z przekroczonà skrajnià, o czym powinien byç powiadomiony maszynista, pr´dkoÊç jazd manewrowych nie powinna przekraczaç 10 km/h; nie dotyczy to wagonów zaj´tych przez ludzi, je˝eli przetaczanie odbywa si´ po zabezpieczonej drodze przebiegu. 7. Przy jeêdzie sk∏adu manewrowego wagonami naprzód, poprzedzanego przez pracownika, w przypadku gdy nie mo˝e on zajàç miejsca na pierwszym pchanym wagonie, oraz przy przetaczaniu wagonów z towarami niebezpiecznymi oznaczonymi nalepkami ostrzegawczymi nr 8, 13 i 15, zgodnie z Regulaminem mi´dzynarodowego przewozu kolejami towarów niebezpiecznych (RID), zwanego dalej „Regulaminem RID”, pr´dkoÊç jazd manewrowych nie powinna przekraczaç 5 km/h, o ile regulamin techniczny stacji nie przewiduje dalszego zmniejszenia pr´dkoÊci. 8. Przy doje˝d˝aniu do stojàcego taboru pr´dkoÊç jazd manewrowych nie powinna przekraczaç 3 km/h. 9. Zabrania si´ r´cznego sprz´gania i rozprz´gania taboru b´dàcego w ruchu; rozprz´ganie taboru drà˝kiem dozwolone jest przy jednostajnej pr´dkoÊci przetaczania nie przekraczajàcej 5 km/h, o ile regulamin techniczny stacji nie stanowi inaczej. 10. Pr´dkoÊç pchania sk∏adu na grzbiecie górki rozrzàdowej, o ile regulamin techniczny nie stanowi inaczej, nie powinna przekraczaç: Poz. 400 1) 3 km/h — na sygna∏ „Pchaç powoli”, 2) 5 km/h — na sygna∏ „Pchaç z umiarkowanà pr´dkoÊcià”. 11. Odrzuconym i stoczonym wagonom nale˝y nadaç takà pr´dkoÊç i tak jà regulowaç, aby odprz´g dojecha∏ i zatrzyma∏ si´ przed taborem stojàcym na tym torze lub przed koz∏em oporowym, a nast´pnie zosta∏ dosuni´ty; w czasie manewrów odrzucane i staczane odprz´gi mogà doje˝d˝aç do stojàcego taboru z pr´dkoÊcià nie wi´kszà nià 3,6 km/h, a na zautomatyzowanych górkach rozrzàdowych wyposa˝onych w urzàdzenia docelowego hamowania wagonów — z pr´dkoÊcià nie wi´kszà ni˝ 5,4 km/h (przypadek ten nie dotyczy taboru, który nale˝y przetaczaç szczególnie ostro˝nie). 12. W z∏ych warunkach atmosferycznych (burza, zamieç Ênie˝na, go∏oledê, mg∏
- a)w przypadku z∏ej widocznoÊci oraz podczas przejazdu przez przejÊcia przy peronach osobowych, miejsca, gdzie pracujà robotnicy, pr´dkoÊç jazd manewrowych nale˝y zmniejszyç tak, aby tabor móg∏ byç zatrzymany przed przeszkodà. Oddzia∏ 8 Manewry na torach g∏ównych, przez przejazdy i przejÊcia § 9. 1. Manewry na torach g∏ównych mogà odbywaç si´ tylko po otrzymaniu zezwolenia od dy˝urnego ruchu dysponujàcego, a przerwanie manewrów powinno nastàpiç na ka˝de ˝àdanie pracowników nastawni, przy czym tabor nale˝y zatrzymaç w miejscach nie zagra˝ajàcych kolizjà z przebiegami pociàgowymi. 2. Wyjazd manewrujàcego taboru na szlak poza wyznaczone granice (stacji lub poza wskaênik) jest dozwolony tylko po otrzymaniu zezwolenia dy˝urnego ruchu, z okreÊleniem kilometra na szlaku, do którego mo˝e dojechaç tabor, czasu powrotu i rodzaju sygna∏u b´dàcego zezwoleniem na wjazd. W przypadku wyjazdu na tor lewy (w kierunku przeciwnym do zasadniczego) lub na tor, po którym prowadzony jest ruch dwukierunkowy, oraz na tor szlaku jednotorowego, dy˝urny ruchu przed wydaniem zezwolenia obowiàzany jest wyjazd taki uzgodniç z sàsiednim posterunkiem; zezwoleniem w tym przypadku jest rozkaz pisemny. 3. Dopuszcza si´ jazdy manewrowe za wyprawionym pociàgiem, pod warunkiem spe∏nienia wymogów okreÊlonych w ust. 2. Jazdy takie mogà odbywaç si´ wy∏àcznie przy dobrej widocznoÊci, przy zachowaniu odleg∏oÊci minimum 500 m i takim regulowaniu Dziennik Ustaw Nr 34 — 2048 — Poz. 400 pr´dkoÊci, aby nie nastàpi∏o najechanie na ty∏ pociàgu w przypadku jego nieprzewidzianego zatrzymania. 1) w sk∏adzie pociàgu powinien znajdowaç si´ tylko tabor sprawny pod wzgl´dem technicznym i odpowiadajàcy warunkom przewozu, 4. Manewry przez przejazdy i przejÊcia wolno prowadziç tylko po zamkni´ciu rogatek. Je˝eli przejazdy i przejÊcia nie sà chronione rogatkami, manewry mogà odbywaç si´ tylko przy zachowaniu nast´pujàcych warunków: 2) wagony i nieczynne pojazdy trakcyjne powinny byç rozmieszczone zgodnie z warunkami okreÊlonymi przez zarzàd kolei, 1) pr´dkoÊç jazd nie powinna przekraczaç 20 km/h, 2) zbli˝ajàc si´ do przejazdu, maszynista obowiàzany jest podaç dêwi´kowy sygna∏ ostrzegawczy, 3) w razie pchania taboru manewrowy powinien znajdowaç si´ na pierwszym pojeêdzie lub poprzedzaç go oraz podawaç odpowiednie sygna∏y. 5. W razie d∏u˝szego manewrowania przez przejazdy nale˝y cyklicznie umo˝liwiaç przejazd pojazdom drogowym, przerywajàc manewry w odst´pach nie d∏u˝szych ni˝ 10 minut; manewry nale˝y przerwaç natychmiast i umo˝liwiç przejazd uprzywilejowanym pojazdom drogowym b´dàcym w akcji. Oddzia∏ 9 Pr´dkoÊç jazdy pociàgów § 10. 1. Najwi´ksza dozwolona pr´dkoÊç jazdy pociàgów powinna byç okreÊlona dla ka˝dego odcinka linii (toru) i podana w rozk∏adzie jazdy dla ka˝dego pociàgu. 2. Pr´dkoÊci jazdy pociàgów, o których mowa w ust. 1, ustala zarzàd kolei, bioràc pod uwag´ rodzaj i stan techniczny: toru, urzàdzeƒ srk, pojazdów kolejowych oraz rodzaj hamulców i wielkoÊç masy hamujàcej pociàgu. 3. Je˝eli na odcinku wyst´pujà miejsca, w których pr´dkoÊç powinna byç zmniejszona, nale˝y o tym powiadomiç dru˝yn´ pociàgowà. Informacja ta powinna byç przekazana w formie pisemnej, jako rozkaz, lub zamieszczona w dodatku do wewn´trznego rozk∏adu jazdy, zawierajàcym wykaz miejsc zmniejszenia pr´dkoÊci, je˝eli przewiduje si´, ˝e ograniczenie takie b´dzie d∏ugotrwa∏e. Rozdzia∏ 2 3) wagony z czynnymi hamulcami powinny byç rozmieszczone równomiernie i w liczbie zapewniajàcej uzyskanie wymaganej masy hamujàcej, przy czym dwa ostatnie wagony powinny mieç czynny hamulec (je˝eli pociàg zmienia kierunek jazdy, warunek ten odnosi si´ tak˝e do dwu pierwszych wagonów za pojazdem trakcyjnym), 4) pr´dkoÊç konstrukcyjna ka˝dego pojazdu nie mo˝e byç mniejsza od pr´dkoÊci przewidzianej dla tego pociàgu, 5) tabor powinien byç ze sobà w∏aÊciwie sprz´gni´ty, 6) wagony w stanie ∏adownym powinny byç równomiernie za∏adowane, a ∏adunek w∏aÊciwie zamocowany, 7) wagony przewo˝àce towary niebezpieczne nie mogà byç po∏àczone bezpoÊrednio z czynnà lokomotywà, z wagonem z ogniowym êród∏em ogrzewania, wagonami z ludêmi lub wagonami za∏adowanymi d∏ugimi przedmiotami; wagony te nie mogà byç w∏àczone jako ostatnie w sk∏adzie pociàgu, 8) przy przewozie wagonów z materia∏ami i przedmiotami wybuchowymi nale˝y stosowaç wagony ochronne — wagon cztero- lub wi´cejosiowy lub dwa wagony dwuosiowe wed∏ug zasad okreÊlonych w Regulaminie RID; zabrania si´ u˝ywaç jako wagonów ochronnych: wagonów z ludêmi, wagonów z towarami niebezpiecznymi, wagonów za∏adowanych d∏ugimi przedmiotami mogàcymi przemieszczaç si´ podczas jazdy oraz wagonów pró˝nych nieoczyszczonych po przewozie towarów niebezpiecznych, 9) wagony przewo˝àce towary niebezpieczne powinny byç oznakowane, zgodnie z Regulaminem RID, specjalnymi nalepkami, a wagony przeznaczone wy∏àcznie do takiego przewozu powinny posiadaç trwa∏e oznakowania i napisy, Przygotowanie pociàgów do jazdy Oddzia∏ 1 Warunki i zasady zestawiania pociàgów § 11. 1. Zestawienie pociàgu powinno odpowiadaç nast´pujàcym warunkom: 10) zasady przewozu kolejà transportów wojskowych okreÊlone sà w odr´bnych przepisach. 2. Warunki przewozu rzeczy, które ze wzgl´du na kszta∏t, rozmiary lub mas´ albo drog´ przewozu mogà powodowaç trudnoÊci transportowe, okreÊlajà odr´bne przepisy. Dziennik Ustaw Nr 34 — 2049 — 3. Na przodzie pociàgu powinien znajdowaç si´ pojazd z czynnà kabinà sterowniczà, z wyjàtkiem nast´pujàcych przypadków: 1) je˝eli przewidziano w rozk∏adzie jazdy pchanie pociàgu, 2) je˝eli wystàpi∏a koniecznoÊç cofania pociàgu, 3) w pociàgach ratunkowych, roboczych, doÊwiadczalnych oraz bocznicowych. Oddzia∏ 2 D∏ugoÊç i masa pociàgu § 12. 1. D∏ugoÊç pociàgu zale˝y od rodzaju pociàgu, istniejàcych warunków technicznych na stacjach i szlakach oraz typu hamulców. D∏ugoÊç pociàgu okreÊla si´ w metrach. 2. D∏ugoÊç pociàgów pasa˝erskich nie powinna byç wi´ksza od d∏ugoÊci peronów, przy których pociàg zatrzymuje si´ zgodnie z rozk∏adem jazdy, a d∏ugoÊç pociàgów towarowych — od d∏ugoÊci torów g∏ównych na stacjach. Poz. 400 20 km/h, przy obowiàzujàcej drodze hamowania 1 000 m lub 700 m, albo z pr´dkoÊcià 15 km/h przy obowiàzujàcej drodze hamowania 500 m lub 400 m i pochyleniu, jakie jest na danym szlaku, nale˝y post´powaç w nast´pujàcy sposób:
- a)je˝eli istnieje mo˝liwoÊç obsadzenia hamulców r´cznych, to po upewnieniu si´ o prawid∏owym dzia∏aniu czynnych hamulców r´cznych i po wyluzowaniu hamulców zespolonych nale˝y dojechaç do najbli˝szej stacji z pr´dkoÊcià odpowiadajàcà rzeczywistej masie hamujàcej pociàgu,
- b)je˝eli nie ma mo˝liwoÊci obsadzenia hamulców r´cznych, kierownik pociàgu (maszynista za poÊrednictwem pomocnika maszynisty) powinien fakt ten zg∏osiç dy˝urnemu ruchu i uzgodniç z nim Êciàgni´cie sk∏adu pociàgu do stacji w dwu cz´Êciach hamowanych hamulcem zespolonym, przy czym wagon lub wagony z uszkodzonymi urzàdzeniami hamulcowymi powinny znajdowaç si´ na koƒcu pierwszej cz´Êci pociàgu, 2) je˝eli w pociàgu na hamulcach zespolonych nastàpi∏y: 3. Masa ogólna pociàgu nie powinna byç wi´ksza od dopuszczalnego obcià˝enia pojazdu trakcyjnego wyznaczonego do prowadzenia danego pociàgu.
- a)uszkodzenie urzàdzeƒ hamulca zespolonego na pojeêdzie trakcyjnym (np. uszkodzenie lub unieruchomienie spr´˝arek) lub 4. Dopuszczalne d∏ugoÊci i masy pociàgów powinny byç podane w rozk∏adzie jazdy lub w odpowiednich wydawnictwach dodatkowych.
- b)przerwa w pobieraniu pràdu na skutek zaniku napi´cia w sieci trakcyjnej, lub 5. Zgody na odst´pstwa od warunków, o których mowa w ust. 2 i 3, mo˝e udzieliç zarzàd kolei. Oddzia∏ 3 Hamowanie pociàgów § 13.1 . Pociàgi powinny byç hamowane hamulcem zespolonym, z zastrze˝eniem ust. 2 i 3. 2. W razie uszkodzenia hamulca zespolonego w czasie jazdy pociàgu nale˝y pociàg zatrzymaç, a nast´pnie podjàç nast´pujàce czynnoÊci: 1) je˝eli oka˝e si´, ˝e zosta∏y uszkodzone urzàdzenia hamulcowe wagonów, po wy∏àczeniu uszkodzonych urzàdzeƒ hamulcowych lub po odci´ciu od g∏ównego przewodu powietrznego wagonów z uszkodzonym hamulcem i nast´pnych w kierunku koƒca pociàgu, nale˝y dojechaç do najbli˝szej stacji z pr´dkoÊcià odpowiadajàcà rzeczywistej masie hamujàcej pociàgu. Gdyby masa hamujàca pociàgu nie by∏a wystarczajàca do jazdy pociàgu na hamulcach zespolonych z pr´dkoÊcià
- c)nieszczelnoÊç przewodów hamulcowych [ciÊnienie powietrza w zbiorniku g∏ównym b´dzie ni˝sze ni˝ 0,55 MPa (5,5 bara)] — pociàg nale˝y zatrzymaç, z tym ˝e w przypadkach okreÊlonych w lit.
- a)i b), o ile jest to mo˝liwe, pociàg powinien dojechaç do najbli˝szej stacji lub do miejsca, w którym profil toru (pod∏u˝ny i poprzeczny) jest korzystniejszy do zatrzymania, postoju i ruszenia pociàgu, lecz jazda pociàgu jest dopuszczona tylko do czasu, kiedy ciÊnienie powietrza w zbiorniku g∏ównym nie b´dzie ni˝sze ni˝ 0,55 MPa (5,5 bara), — je˝eli mo˝na obsadziç hamulce r´czne wagonów, to po upewnieniu si´ o prawid∏owym dzia∏aniu czynnych hamulców r´cznych i po wyluzowaniu hamulców zespolonych nale˝y dojechaç na hamulcach r´cznych do najbli˝szej stacji z pr´dkoÊcià odpowiadajàcà rzeczywistej masie hamujàcej pociàgu, — je˝eli nie ma potrzebnej liczby hamulców r´cznych lub pracowników do obsady hamulców r´cznych, kierownik pociàgu (maszynista) powinien zg∏osiç o tym dy˝urnemu ruchu i za˝àdaç przyjazdu lokomotywy pomocniczej; gdyby szybki przy- Dziennik Ustaw Nr 34 — 2050 — jazd lokomotywy pomocniczej by∏ niemo˝liwy, to je˝eli uszkodzenie hamulca zespolonego nastàpi∏o w lokomotywie parowej, a pochylenia na szlaku nie przekraczajà 4‰, pociàg mo˝na Êciàgnàç do sàsiedniej stacji cz´Êciami, których masa nie powinna przekraczaç 400 ton razem z lokomotywà parowà, z pr´dkoÊcià 20 km/h przy obs∏ugiwanym hamulcu r´cznym tendra i ewentualnym u˝yciu przeciwpary. Jazda pociàgu na hamulcach r´cznych do pierwszej stacji z punktem rewizji taboru mo˝e odbywaç si´ za zgodà dyspozytora ruchu, je˝eli rzeczywista masa hamujàca nie b´dzie mniejsza od wymaganej. 3. W uzasadnionych przypadkach zarzàd kolei mo˝e zezwoliç na kursowanie pociàgu zdawczego, bocznicowego lub roboczego na hamulcach r´cznych. 4. Wszystkie nieuszkodzone hamulce, znajdujàce si´ w pociàgu na hamulcach zespolonych, powinny byç w∏àczone i czynne. Wyjàtek stanowià hamulce wagonów z materia∏ami wybuchowymi oraz hamulce wagonów znajdujàcych si´ bezpoÊrednio przed i za wagonami z materia∏ami wybuchowymi, które powinny byç wy∏àczone; hamulce tych wagonów nie muszà byç wy∏àczone, je˝eli wagony te sà wyposa˝one w ∏o˝yska toczne, majà przepisowe blachy ochronne mocowane niebezpoÊrednio do pod∏ogi, Poz. 400 mocny i bezpieczny dach, szczelny szalunek i pod∏og´ oraz dobrze zamykajàce si´ drzwi i przewietrzniki. 5. Czynnym hamulcem jest urzàdzenie s∏u˝àce do hamowania wagonu, które w danej chwili mo˝e byç obs∏u˝one zespo∏owo przez maszynist´, w pociàgu na hamulcach zespolonych, albo indywidualnie przez pracownika znajdujàcego si´ w wagonie, w pociàgu na hamulcach r´cznych. 6. W pociàgu na hamulcach zespolonych r´kojeÊci nastawiaczy lub zawory rozrzàdowe powinny byç nastawione odpowiednio do rodzaju pociàgu, systemu hamulca, stanu za∏adowania wagonów. Odpowiednie nastawienie hamulców w wagonach za pomocà r´kojeÊci nale˝y do obowiàzków pracowników dokonujàcych próby hamulca. 7. Hamulce zespolone nastawione na przebieg hamowania „P”, „R” lub „R + Mg” uwa˝a si´ za hamulce szybko dzia∏ajàce, a hamulce zespolone nastawione na przebieg hamowania „G” oraz hamulce r´czne uwa˝a si´ za hamulce wolno dzia∏ajàce. 8. Po∏o˝enia r´kojeÊci ustalajàce odpowiednie nastawienie hamulca oznaczone sà nast´pujàcymi literami lub skrótami: Oznaczenie Nastawienie hamulca 1 Towarowy Osobowy PoÊpieszny PoÊpieszny z w∏àczonym do dzia∏ania magnetycznym hamulcem szynowym Pró˝ny ¸adowny na PKP na innych kolejach 2 3 G (T1) P (O1) R (P1) G, M. P, V R R + Mg Pró˝. ¸ad. R + Mg Leer Bel. 1) Oznaczenia uprzednio stosowane w PKP. 9. Opis rodzaju hamulców taboru kolejowego, przystosowanie ich do pracy w poszczególnych rodzajach pociàgów i obs∏ug´ tych urzàdzeƒ okreÊlajà wydane przez przewoêników kolejowych przepisy wewn´trzne. Oddzia∏ 4 Rzeczywista masa hamujàca § 14.1. Rzeczywista masa hamujàca pociàgu jest sumà mas hamujàcych wszystkich jednostek taboru z czynnymi hamulcami, znajdujàcych si´ w pociàgu, oprócz czynnych pojazdów trakcyjnych, z wyjàtkiem pociàgów pasa˝erskich kursujàcych z pr´dkoÊcià wi´kszà ni˝ 120 km/h, w których do rzeczywistej masy hamujàcej dolicza si´ tak˝e mas´ hamujàcà czynnego pojazdu trakcyjnego. 2. Masa hamujàca wagonu (pojazdu) wskazana jest na wagonie (pojeêdzie) lub na tablicy przestawczej dla odpowiedniego po∏o˝enia uchwytu. Gdy masa brutto wagonu jest wi´ksza od masy przestawczej, podanej na tablicy, wówczas r´kojeÊç przestawiacza „pró˝ny” — „∏adowny” nale˝y przestawiç w po∏o˝enie „∏adowny”. Dziennik Ustaw Nr 34 — 2051 — 3. Przy braku wskazania na wagonie (pojeêdzie) wielkoÊci masy hamujàcej, a tak˝e przy hamowaniu ha- Poz. 400 mulcem r´cznym, mas´ hamujàcà dla poszczególnych pojazdów nale˝y przyjmowaç wed∏ug tablicy 1, 2 i 3: Tablica 1 Rodzaj hamulca Rodzaj pojazdu zespolony r´czny*) 2 3 1 III. Wagony pasa˝erskie normalnotorowe:
- a)wszystkie osie hamowane masa w∏asna wagonu
- b)3-osiowe — z niehamowanà osià Êrodkowà 2/3 masy w∏asnej wagonu III. Wagony towarowe normalnotorowe: A. „Pró˝ne” z dwustronnym hamowaniem:
- a)bez nastawiacza „PRÓ˚—¸AD” masa w∏asna wagonu
- b)z nastawiaczem „PRÓ˚—¸AD” w po∏o˝eniu „PRÓ˚” masa w∏asna wagonu B. „¸adowne” z dwustronnym hamowaniem kó∏**):
- a)bez nastawiacza „PRÓ˚—¸AD” masa w∏asna wagonu
- b)z nastawiaczem „PRÓ˚—¸AD” 8 ton na oÊ hamowanà III. Nieczynne pojazdy trakcyjne: — lokomotywa spalinowa lub elektryczna masa brutto wagonu 3/4 masy w∏asnej pojazdu **) Najwi´ksza przyjmowana wartoÊç masy hamujàcej wagonów osobowych i towarowych hamowanych hamulcem r´cznym nie mo˝e przekraczaç 26 ton. **) Za wagon „∏adowny” nale˝y w tym przypadku uwa˝aç wagon, którego dêwignia urzàdzenia przestawczego hamulca „pró˝ny—∏adowny” jest nastawiona w po∏o˝enie „∏adowny”. Tablica 2 Wagony pasa˝erskie kolei 1 520 mm Masa hamujàca (
- t)Masa w∏asna wagonu G (
- t)hamulec zespolony hamulec r´czny wszystkie wstawki z tworzywa sztucznego lub ˝eliwa wstawki z tworzywa sztucznego i z ˝eliwa 1 2 3 4 G ≥ 53 52 47 26 48 ≤ G < 53 47 43 26 Dziennik Ustaw Nr 34 — 2052 — 42 ≤ G < 48 42 Poz. 400 39 26 Tablica 3 Rodzaj wagonu i jego wyposa˝enie Nastawienie hamulca Masa hamujàca wagonu w (
- t)hamulec zespolony hamulec r´czny 2 3 4 pró˝ny 18 14 Êredni 27 14 ∏adowny pró˝ny 36 18 14 14 Êredni 36 14 ∏adowny — — pró˝ny 27 — Êredni 38 — ∏adowny pró˝ny 54 27 — — Êredni 54 — ∏adowny — — dwustronnym hamowaniem kó∏ — 49 jednostronnym hamowaniem kó∏ — 33 14 14 1 4-osiowy z wyjàtkiem ch∏odni ze: wstawkami hamulcowymi z ˝eliwa wstawkami hamulcowymi z tworzywa sztucznego 6-osiowy ze: wstawkami hamulcowymi z ˝eliwa wstawkami hamulcowymi z tworzywa sztucznego 4-osiowy wagon ch∏odnia na wózkach z: Wagony towarowe kolei 1 520 mm Oddzia∏ 5 Wymagana masa hamujàca § 15. 1. Dla ka˝dego pociàgu nale˝y obliczyç wymaganà mas´ hamujàcà w celu upewnienia si´, ˝e rzeczywista masa hamujàca pociàgu nie jest mniejsza od wymaganej. 2. Wymaganà mas´ hamujàcà (Mhw) pociàgu oblicza si´ wed∏ug wzoru: Mo x PW Mhw = ———— 100 Wynik zaokràgla si´ wzwy˝ do ca∏ej tony. 3. Procent wymaganej masy hamujàcej (PW), który okreÊlony jest w rozk∏adzie jazdy, ustala si´ w zale˝noÊci od: 1) drogi hamowania na odcinkach, po których kursu- je ten pociàg, 2) sposobu hamowania pociàgu:
- a)I — hamulcami zespolonymi szybko dzia∏ajàcymi (P, R) lub
- b)II — hamulcami zespolonymi wolno dzia∏ajàcymi (G) lub r´cznymi, 3) pr´dkoÊci jazdy pociàgu, 4) pochyleƒ miarodajnych na drodze jazdy pociàgu. Dla pociàgu kursujàcego na hamulcach r´cznych nale˝y przyjmowaç procent wymaganej masy hamujàcej, jaki przewidziany jest dla sposobu hamowania II. 4. Procenty wymaganej masy hamujàcej, w zale˝noÊci od sposobu hamowania, pr´dkoÊci jazdy i miarodajnych pochyleƒ, okreÊlajà tablice hamowania: A — dla drogi hamowania 1 000 m, B — dla drogi hamowania 700 m, C — dla drogi hamowania 400 m lub 500 m, Dziennik Ustaw Nr 34 — 2053 — D — dla drogi hamowania 1 300 m. 5. Dla pochyleƒ nie wskazanych w tablicach procent wymaganej masy hamujàcej nale˝y obliczaç jako Êrednià z dwóch najbli˝szych liczb podanych w rubryce dla danej pr´dkoÊci jazdy i sposobu hamowania. Je˝eli pochylenia okreÊlone sà w u∏amku dziesi´tnym, nale˝y zaokràgliç go do liczby ca∏ej lub, jeÊli w wyniku obliczeƒ procent wymaganej masy hamujàcej okreÊlony b´dzie w postaci u∏amka, u∏amki te nale˝y zaokràgliç do liczby ca∏kowitej wzwy˝, gdy u∏amek jest równy lub wi´kszy od 0,5, a do liczby ca∏kowitej w dó∏, gdy u∏amek jest mniejszy od 0,5. 6. Do obliczenia procentu wymaganej masy hamujàcej dla pociàgu jako miarodajne pochylenie nale˝y przyjmowaç pochylenie na odcinku o d∏ugoÊci 1 000 m, którego punkt poczàtkowy i koƒcowy dajà najwi´kszà ró˝nic´ poziomów. Je˝eli na drodze hamowania przed semaforem lub innym urzàdzeniem sygna∏owym s∏u˝àcym do podawania pozwolenia na jazd´ jest wi´ksze pochylenie, nale˝y przyjàç je jako pochylenie miarodajne. 7. Dla jazdy pociàgów na poziomie lub na spadku procenty wymaganej masy hamujàcej, wskazane w tablicach hamowania, podaje si´ w wewn´trznych rozk∏adach jazdy. 8. Dla jazdy pociàgów na wzniesieniach nale˝y ustaliç procent odpowiadajàcy jeêdzie z najwi´kszà dopuszczalnà pr´dkoÊcià na poziomie oraz procent odpowiadajàcy jeêdzie z pr´dkoÊcià 20 km/h na miarodajnym pochyleniu i wartoÊç wi´kszà podaç w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy. § 16. 1. Je˝eli rzeczywista masa hamujàca pociàgu jest mniejsza od wymaganej masy hamujàcej i nie mo˝na w∏àczyç odpowiedniej liczby czynnych hamulców, nale˝y zmniejszyç ogólnà mas´ pociàgu odpowiednio do posiadanej rzeczywistej masy hamujàcej. Mas´ ogólnà (Mo), jakà mo˝e zabraç pociàg przy posiadanej rzeczywistej masie hamujàcej (Mhr) i wymaganym procencie masy hamujàcej (Pw), oblicza si´ wed∏ug wzoru: Mhr x 100 Mo = ————— Pw 2. Je˝eli rzeczywista masa hamujàca jest mniejsza od wymaganej masy hamujàcej, a w∏àczanie wagonów z czynnymi hamulcami nie jest mo˝liwe i zmniejszenie masy ogólnej nie jest po˝àdane, dyspozytor w∏aÊciwej jednostki mo˝e zezwoliç na zmniejszenie Poz. 400 pr´dkoÊci pociàgu, o ile sytuacja ruchowa na to pozwala. Dla okreÊlenia najwi´kszej dozwolonej pr´dkoÊci jazdy pociàgu w takim przypadku nale˝y najpierw obliczyç posiadany procent rzeczywistej masy hamujàcej pociàgu (PR) wed∏ug wzoru: Mhr x 100 PR = ————— Mo a nast´pnie w odpowiedniej tablicy hamowania pociàgów A, B, C lub D, w wierszu dotyczàcym danego pochylenia miarodajnego i sposobu hamowania, poszukaç w odpowiedniej rubryce liczby równej, a jeÊli takiej nie ma — najbli˝szej mniejszej od posiadanego procentu rzeczywistej masy hamujàcej. Liczba znajdujàca si´ w tej rubryce wskazuje w nag∏ówku pr´dkoÊç pociàgu odpowiadajàcà istniejàcym warunkom. 3. Dy˝urny ruchu wyprawiajàcy pociàg, którego pr´dkoÊç jazdy wskazana w rozk∏adzie jazdy zosta∏a zmniejszona, wydaje dru˝ynie pociàgowej rozkaz pisemny ze wskazaniem najwi´kszej dozwolonej pr´dkoÊci. O zmianie pr´dkoÊci jazdy pociàgu dyspozytor ruchu powinien zawiadomiç wszystkie posterunki zapowiadawcze na jego odcinku oraz sàsiedniego dyspozytora w∏aÊciwej jednostki. 4. Gdy cz´Êç sk∏adu pociàgu jest hamowana hamulcem zespolonym, a cz´Êç hamulcami r´cznymi, wówczas mas´ hamujàcà oblicza si´ oddzielnie dla ka˝dej z tych cz´Êci. Gdy w cz´Êci sk∏adu hamowanej r´cznie brak jest wymaganej masy hamujàcej, to je˝eli w cz´Êci sk∏adu pociàgu na hamulcach zespolonych jest nadmiar masy hamujàcej, pochylenia na szlakach nie przekraczajà 10‰ i cz´Êç sk∏adu pociàgu na hamulcach r´cznych ma co najmniej 3/4 masy hamujàcej, wymaganej dla tej cz´Êci sk∏adu pociàgu, wówczas rzeczywista masa hamujàca cz´Êci sk∏adu na hamulcach r´cznych mo˝e byç zwi´kszona najwy˝ej o tyle ton, ile wynosi nadmiar masy hamujàcej w cz´Êci sk∏adu pociàgu na hamulcach zespolonych. 5. Gdy w sk∏adzie pociàgu hamowanym ca∏kowicie r´cznie brak jest wymaganej masy hamujàcej, to — je˝eli lokomotywa parowa pociàgowa i tender majà czynny hamulec zespolony, pochylenia na szlakach nie przekraczajà 10‰ i sk∏ad ma co najmniej 3/4 wymaganej masy hamujàcej — wówczas rzeczywista masa hamujàca mo˝e byç zwi´kszona o: 1) 15 ton, je˝eli hamowane sà 2 osie parowozu, 2) 20 ton, je˝eli hamowane sà 3 osie parowozu, Dziennik Ustaw Nr 34 — 2054 — Poz. 400 3) 30 ton, je˝eli hamowane sà 4 lub wi´cej osi parowozu. TABLICE HAMOWANIA POCIÑGÓW Tablica A Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 1 000 m I Hamulce zespolone szybko dzia∏ajàce Miarodajne pochylenie w‰ Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´ Sposób hamowania 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 procent wymaganej masy hamujàcej wynosi: II Hamulce zespolone wolno dzia∏ajàce I 6 6 0 II 6 6 6 6 6 6 6 6 7 8 10 11 13 14 17 18 21 22 25 27 29 33 1 I II 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 8 9 11 12 14 15 18 19 22 23 26 28 31 34 2 I II 6 6 6 6 6 6 6 6 7 7 10 10 12 13 16 16 19 20 23 25 27 30 32 36 3 I II 6 6 6 6 6 6 6 7 8 9 11 11 14 14 17 18 21 22 24 26 29 31 34 37 4 I II 6 6 6 6 6 6 7 8 9 10 12 12 15 15 18 19 22 23 26 28 30 33 35 39 5 I II 6 6 6 6 7 7 8 9 11 11 13 14 16 17 19 20 23 25 27 28 31 34 36 40 6 I II 6 6 7 7 8 8 10 10 12 12 14 15 17 18 21 22 24 26 28 31 33 36 38 42 7 I II 6 7 8 8 9 9 11 11 13 13 15 16 18 19 22 23 26 27 30 32 34 37 39 43 8 I II 7 8 9 9 10 10 12 12 14 14 17 17 20 20 23 24 27 29 31 34 35 39 40 45 10 I II 10 10 11 11 12 13 14 15 16 17 19 20 22 23 25 27 29 32 33 37 36 42 43 48 12 I II 12 12 13 13 14 15 16 17 18 19 21 22 24 26 28 30 32 34 36 40 41 45 46 52 14 I II 14 14 15 15 17 17 18 19 21 22 24 25 27 28 30 32 34 37 39 43 43 48 49 55 16 I II 16 16 17 17 19 19 21 22 23 29 26 27 29 31 33 35 37 40 41 46 46 52 51 58 18 I II 18 18 19 20 21 22 23 24 25 27 28 30 32 34 35 36 39 43 44 49 49 55 54 62 20 I II 20 20 21 22 23 24 25 26 28 29 30 33 34 36 38 41 42 46 46 52 51 58 57 65 22 I II 22 22 24 24 25 26 27 29 30 32 33 35 36 39 40 44 44 49 49 55 54 62 60 69 25 I II 25 25 27 27 28 30 31 33 33 36 36 40 40 44 44 48 48 54 53 60 58 67 64 74 Dziennik Ustaw Nr 34 — 2055 — Poz. 400 Cd. tablicy A Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 1 000 m Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´ 80 85 90 95 100 105 110 115 120 125 130 135 140 145 150 155 160 Procent procent wymaganej masy hamujàcej wynosi: 35 39 40 46 46 54 52 63 59 74 66 — 74 — 83 — 92 — 100 — 110 — 123 — 135 — 150 — 164 — 180 — 195 — 36 40 41 47 47 55 54 65 60 76 68 — 76 — 85 — 94 — 102 — 112 — 126 — 137 — 152 — 166 — 182 — 197 — 37 42 43 49 49 57 55 67 62 78 70 — 78 — 87 — 96 — 104 — 114 — 129 — 140 — 155 — 169 — 185 — 200 — 39 43 44 51 50 59 57 69 64 80 72 — 80 — 89 — 98 — 105 — 116 — 132 — 143 — 158 — 172 — 188 — 202 — 40 45 46 52 52 61 58 71 65 82 73 — 82 — 91 — 100 — 107 — 119 — 133 — 145 — 160 — 175 — 190 — 205 — 42 47 47 54 54 63 60 73 67 84 75 — 83 — 93 — 101 — 109 — 121 — 136 — 148 — 163 — 178 — 193 — 208 — 43 48 49 56 55 64 62 74 69 86 77 — 85 — 95 — 102 — 111 — 123 — 138 — 151 — 166 — 181 — 196 — 211 — 44 50 50 57 57 66 63 76 70 88 78 — 87 — 97 — 104 — 112 — 126 — 141 — 154 — 170 — 185 — 199 — 214 — 46 52 52 59 58 68 65 78 72 90 80 — 89 — 99 — 105 — 114 — 128 — 144 — 157 — 173 — 188 — 202 — 217 — 49 55 55 63 61 72 68 82 75 94 83 — 93 — 101 — 108 — 118 — 132 — 150 — 164 — 180 — 195 — 208 — 222 — 52 59 58 66 64 75 71 86 79 99 87 — 96 — 102 — 111 — 121 — — — — — — — — — — — — — — — 59 62 61 70 67 79 74 90 82 — 90 — 99 — 104 — 114 — — — — — — — — — — — — — — — — — 57 66 64 74 70 83 78 95 86 — 94 — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — 60 69 67 78 74 88 81 99 89 — 97 — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — 63 73 70 82 77 97 84 — 92 — 99 — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — 66 77 73 86 80 97 87 — 96 — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — 70 83 77 93 84 — 92 — 99 — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — Dziennik Ustaw Nr 34 — 2056 — Poz. 400 Tablica B Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 700 m I Hamulce zespolone szybko dzia∏ajàce II Hamulce zespolone wolno dzia∏ajàce Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´ Miarodajne pochylenie w‰ Sposób hamowania 20 25 30 35 40 45 50 55 60 procent wymaganej masy hamujàcej wynosi: 0 I II 6 6 6 6 6 6 6 6 8 8 11 11 14 15 18 20 23 26 1 I II 6 6 6 6 6 6 7 7 9 9 12 12 15 16 19 21 24 27 2 I II 6 6 6 6 6 6 8 8 10 10 13 13 16 18 20 23 25 29 3 I II 6 6 6 6 7 7 9 9 11 11 14 15 18 19 22 24 27 30 4 I II 6 6 6 6 8 8 10 10 12 12 15 16 19 20 23 26 28 32 5 I II 7 7 7 7 9 9 11 11 13 14 16 17 20 22 24 27 29 33 6 I II 7 7 8 8 10 10 12 12 15 15 18 19 21 23 26 28 31 35 7 I II 8 8 9 9 11 11 13 13 16 16 19 20 23 24 27 30 32 36 8 I II 9 9 10 10 12 12 14 14 17 17 20 21 24 26 29 32 34 38 10 I II 11 11 12 12 14 14 17 17 19 20 23 24 27 29 31 35 37 41 12 I II 13 13 14 14 16 16 19 19 22 23 25 27 29 32 34 38 40 45 14 I II 15 15 17 17 19 19 21 22 24 25 28 30 32 35 37 41 42 48 16 I II 17 17 19 19 21 21 24 24 27 28 31 32 35 38 40 44 45 52 18 I II 19 19 21 21 23 23 26 27 29 31 33 35 38 41 43 47 48 55 20 I II 21 21 23 23 25 26 28 29 32 33 36 38 40 44 46 51 51 58 22 I II 23 23 25 25 28 28 31 32 34 36 38 40 43 47 48 54 54 62 25 I II 26 26 29 29 31 32 34 36 38 40 42 46 47 52 53 59 59 67 Dziennik Ustaw Nr 34 — 2057 — Poz. 400 Cd. tablicy B Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 700 m Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´ 65 70 75 80 85 90 95 100 105 110 115 120 procent wymaganej masy hamujàcej wynosi: 28 33 34 41 41 51 48 62 57 76 66 93 71 — 88 — 95 — 104 — 114 — 125 — 29 34 35 42 42 53 50 64 58 78 68 95 78 — 90 — 96 — 105 — 116 — 128 — 31 36 37 49 44 54 51 66 60 80 69 97 80 — 91 — 98 — 107 — 118 — 130 — 32 37 38 46 45 56 53 68 62 82 71 99 82 — 93 — 100 — 109 — 120 — 133 — 34 39 40 48 47 58 54 70 63 85 73 — 83 — 94 — 101 — 111 — 121 — — — 35 41 41 50 48 60 56 72 65 87 74 — 85 — 96 — 103 — 112 — 123 — — — 36 42 43 51 50 62 58 74 67 89 76 — 87 — 97 — 105 — 114 — 125 — — — 38 44 44 53 52 64 59 76 68 91 78 — 89 — 99 — 106 — 116 — 127 — — — 39 46 46 55 53 66 61 78 70 93 80 — 91 — 100 — 108 — 118 — 129 — — — 43 49 49 59 56 70 67 83 74 98 83 — 94 — 103 — 111 — 121 — 133 — — — 45 53 52 63 60 74 68 87 77 — 87 — 97 — 107 — — — — — — — — — 49 56 55 66 63 78 71 91 80 — 91 — 100 — — — — — — — — — — — 52 60 58 70 76 82 75 95 84 — 94 — 103 — — — — — — — — — — — 55 64 62 74 69 86 78 99 87 — 97 — 107 — — — — — — — — — — — 58 67 65 78 73 90 81 — 91 — 100 — — — — — — — — — — — — — 61 71 68 82 78 94 85 — 94 — 104 — — — — — — — — — — — — — 66 76 73 87 81 — 90 — 99 — — — — — — — — — — — — — — — Dziennik Ustaw Nr 34 — 2058 — Poz. 400 Tablica C Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 400 m lub 500 m I Hamulce zespolone szybko dzia∏ajàce II Hamulce zespolone wolno dzia∏ajàce Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´ Miarodajne pochylenie w‰ Sposób hamowania 15 20 25 30 35 40 45 procent wymaganej masy hamujàcej wynosi: 0 I II 6 6 6 6 6 6 8 8 11 12 16 18 21 26 1 I II 6 6 6 6 6 6 9 9 12 12 17 19 23 27 2 I II 6 6 6 6 7 7 10 10 13 15 18 21 24 29 3 I II 6 6 6 6 8 8 11 11 14 16 19 22 25 30 4 I II 6 6 6 6 9 9 12 12 16 17 20 24 26 32 5 I II 6 6 7 7 10 10 13 14 17 18 22 25 28 33 6 I II 7 7 8 8 11 11 14 15 18 20 23 26 29 34 7 I II 8 7 9 9 12 12 15 16 19 21 24 28 30 36 8 I II 9 8 10 10 13 13 16 17 20 22 25 29 32 38 10 I II 11 10 13 12 15 15 19 19 23 25 28 32 34 41 12 I II 13 12 15 14 17 18 21 22 25 28 30 35 37 44 14 I II 15 14 17 17 20 20 23 24 28 30 33 38 40 47 16 I II 17 17 19 19 22 22 25 27 30 33 36 41 43 50 18 I II 19 19 21 21 24 25 28 30 33 36 38 44 46 54 20 I II 21 21 23 23 26 27 30 32 35 39 41 47 48 57 22 I II 23 23 25 26 29 30 33 35 38 41 44 50 51 60 25 I II 26 26 29 29 32 33 36 39 42 46 48 54 55 65 30 I II 31 31 34 35 38 40 42 46 48 53 55 62 63 74 35 I II 37 37 40 41 44 46 49 53 55 61 62 70 70 82 40 I II 42 43 45 47 50 53 55 60 61 69 69 79 78 91 Dziennik Ustaw Nr 34 — 2059 — Poz. 400 Cd. tablicy C Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 400 m lub 500 m Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´ 50 55 60 65 70 75 80 85 90 procent wymaganej masy hamujàcej wynosi: 28 35 36 47 46 61 56 80 67 — 80 — 93 — 110 — 131 — 29 37 37 49 47 63 58 83 69 — 82 — 96 — 112 — — — 31 38 39 51 48 66 59 85 71 — 84 — 98 — 114 — — — 32 40 40 52 50 68 61 87 72 — 85 — 100 — 117 — — — 33 42 42 54 51 70 62 90 74 — 87 — 102 — 119 — — — 35 43 43 56 53 72 69 92 76 — 89 — 104 — 121 — — — 36 45 45 58 55 74 66 95 78 — 91 — 106 — 124 — — — 37 47 46 60 56 76 67 97 79 — 93 — 109 — 126 — — — 39 48 48 62 58 78 69 100 81 — 95 — 111 — 129 — — — 42 52 51 65 61 82 72 — 84 — 99 — 115 — — — — 45 55 54 69 64 87 76 — 88 — 103 — 120 — — — — — 48 59 57 73 67 91 79 — 92 — 107 — 125 — — — — — 51 62 60 77 71 96 83 — 96 — 111 — 129 — — — — — 54 66 63 81 74 100 86 — 99 115 — — — — — — — 57 70 66 85 77 — 90 — 103 — 120 — — — — — — — 60 73 69 89 81 — 93 — 107 — — — — — — — — — 64 79 74 95 86 — 99 — — — — — — — — — — — 72 88 82 — 94 — — — — — — — — — — — — — 80 97 91 — — — — — — — — — — — — — — — 88 — 99 — — — — — — — — — — — — — — — Dziennik Ustaw Nr 34 — 2060 — Poz. 400 Tablica D Procenty wymaganej masy hamujàcej dla drogi hamowania 1300 m Hamulce szybko dzia∏ajàce: R Przy pr´dkoÊci w kilometrach na godzin´ Miarodajne pochylenie w‰ Sposób hamowania 120 125 130 135 140 145 150 155 160 procent wymaganej masy hamujàcej wynosi: 0 R 92 100 100 100 101 110 119 129 140 1 R 94 100 100 100 102 111 121 131 142 2 R 96 100 100 100 104 113 123 133 143 3 R 98 100 100 100 106 115 124 134 145 4 R 100 100 100 100 107 116 126 136 146 5 R 100 100 100 100 109 118 127 137 148 6 R 100 100 100 102 110 119 129 139 150 7 R 100 100 100 103 112 121 131 141 151 8 R 100 100 100 105 113 123 132 142 153 9 R 100 100 100 106 115 124 134 144 155 10 R 100 100 100 108 117 126 135 145 156 11 R 100 100 101 109 118 127 137 147 158 12 R 100 100 103 111 120 129 138 149 159 Oddzia∏ 6 Próba hamulców § 17. 1. Do pociàgu nale˝y w∏àczaç wagony ze sprawnie dzia∏ajàcymi urzàdzeniami hamulcowymi. Wyjàtek stanowià wagony przesy∏ane do naprawy lub do wy∏adunku, o ile ich hamulec nie mo˝e byç naprawiony bez skierowania do jednostki taboru, oraz wagony, których urzàdzenia hamulcowe muszà byç wy∏àczone, zgodnie z przepisami § 13 ust. 4. 2. Dzia∏anie hamulców powinno byç sprawdzone: 1) w pociàgach na hamulcach zespolonych — przez rewidentów taboru, a gdy ich nie ma — przez dru˝yn´ konduktorskà lub przez innych pracowników wyznaczonych regulaminem technicznym, przy wspó∏dzia∏aniu dru˝yny trakcyjnej, 2) w pociàgach kursujàcych na hamulcach r´cznych — przez konduktorów, którym hamulce te zosta∏y przydzielone do obs∏ugi. 3. Je˝eli pociàg posiada jednoosobowà obsad´ konduktorskà, a w miejscu, gdzie wymagane jest przeprowadzenie próby hamulców zespolonych, nie ma rewidentów taboru, prób´ hamulca w tylnej cz´Êci pocià- gu przeprowadza kierownik pociàgu, a w przedniej cz´Êci pociàgu — pomocnik maszynisty. Je˝eli pociàg nie posiada dru˝yny konduktorskiej, a w miejscu, gdzie wymagana jest próba hamulców zespolonych, nie ma ani rewidenta taboru, ani wyznaczonego pracownika, prób´ hamulców przeprowadza pomocnik maszynisty. 4. Szczegó∏owà prób´ hamulca nale˝y wykonaç: 1) przed wyprawieniem pociàgu ze stacji poczàtkowej; odst´pstwo od tej zasady mo˝e byç stosowane dla pociàgu, którego sk∏ad po przybyciu na stacj´ i postoju krótszym ni˝ 1 godzina jest wyprawiony w dalszà drog´ bez zmiany dokumentacji pociàgowej, bez przeformowania lub naprawy urzàdzeƒ hamulcowych, 2) na stacjach wyznaczonych w rozk∏adzie jazdy, 3) gdy urzàdzenia hamulcowe w sk∏adzie pociàgowym lub w pociàgu nie by∏y zasilane spr´˝onym powietrzem d∏u˝ej ni˝ 2 godziny, 4) po zmianie sk∏adu pociàgu, je˝eli wagony doczepione stanowià wi´cej ni˝ 50% sk∏adu pociàgu; nie jest wymagana szczegó∏owa próba hamulca, jeÊli ∏àczone sk∏ady pociàgu lub ich cz´Êci majà wa˝ne próby hamulca, Dziennik Ustaw Nr 34 — 2061 — 5) po zmianie sposobu hamowania pociàgu (zmiana nastawienia dêwigni na tablicach przestawczych hamulca) na drodze przebiegu pociàgu, 6) je˝eli podczas uproszczonej próby hamulców stwierdzono, ˝e hamulec jednego z ostatnich dwóch wagonów nie hamuje lub nie odhamowuje, 7) je˝eli maszynista stwierdzi niedzia∏anie lub nie jest pewny prawid∏owego dzia∏ania hamulców, 8) po opró˝nieniu komór i zbiorników sterujàcych za pomocà odluêniaczy. Poz. 400 1) zawiadomienie o sprawnoÊci hamulców — odpowiednim sygna∏em lub ustnie, 2) wype∏nionà kart´ próby hamulca, którà powinien podpisaç. Je˝eli tych wymagaƒ nie spe∏niono, pociàg nie powinien odjechaç. 10. Próba dzia∏ania hamulca r´cznego polega na sprawdzeniu, czy: 1) urzàdzenie hamujàce jest czynne, 5. Uproszczonà prób´ hamulców nale˝y wykonaç w pociàgu, w którym po dokonaniu próby szczegó∏owej: 1) nastàpi∏o zamkni´cie lub otwarcie (tak˝e cz´Êciowe lub chwilowe) przewodu g∏ównego, w którymkolwiek miejscu pociàgu, nie liczàc zaworu maszynisty. W przypadku do∏àczenia wagonów do pociàgu wykonuje si´ prób´ uproszczonà hamulców pociàgu, a wagony do∏àczone poddaje si´ takim badaniom, jak podczas próby szczegó∏owej hamulca; badania te nie sà wymagane w przypadku braku zasilania spr´˝onym powietrzem hamulców wagonów przez okres nie przekraczajàcy 2 godzin, 2) postój pociàgu trwa∏ ponad 2 godziny, a przy temperaturze zewn´trznej mniejszej lub równej 0°C — ponad 1 godzin´, 3) nastàpi∏a zmiana przedzia∏u sterowniczego pojazdu trakcyjnego, 4) wy∏àczenie zasilania spr´˝onym powietrzem urzàdzeƒ hamulcowych w pociàgu trwa∏o do 2 godzin, 5) szczegó∏owa próba hamulców by∏a wykonana przy u˝yciu sieci sta∏ej spr´˝onego powietrza lub innego pojazdu trakcyjnego, nie przeznaczonego do prowadzenia tego pociàgu. 6. Przy wagonach w∏àczonych do sk∏adu pociàgu nale˝y sprawdziç dzia∏anie hamulców przy wszystkich wagonach doczepionych do sk∏adu pociàgu po ostatniej próbie hamulców. Sprawdzenie to obowiàzuje równie˝ w przypadku napraw urzàdzeƒ hamulcowych wagonów w sk∏adzie pociàgu. 7. Uproszczonà prób´ hamulców zespolonych nale˝y równie˝ przeprowadziç na stacji, od której czas jazdy (wraz z postojami) do szlaku z wi´kszym spadkiem wynosi wi´cej ni˝ 2 godziny; stacje te zarzàdy kolei wyszczególniajà w rozk∏adach jazdy. Za wi´kszy spadek uwa˝a si´ spadek miarodajny wi´kszy od 15‰ na d∏ugoÊci co najmniej 1 000 m lub spadek wi´kszy od 10‰ na d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 5 km. 8. W czasie dokonywania próby hamulców zespolonych dru˝yna trakcyjna powinna zwracaç uwag´ na sygna∏y podawane przez pracownika przeprowadzajàcego prób´ oraz na dzia∏anie urzàdzeƒ hamulcowych pojazdu trakcyjnego. 9. Przed odjazdem pociàgu, przy którym powinna byç wykonana próba hamulców zespolonych, maszynista powinien otrzymaç: 2) klocki hamulcowe naciskajà na obr´cze kó∏ oraz czy nacisk ten zwalnia si´ po dokonaniu odhamowania. 11. Szczegó∏owe postanowienia w sprawie wykonywania prób hamulców okreÊla przewoênik kolejowy w zatwierdzonej przez G∏ównego Inspektora Kolejnictwa instrukcji obs∏ugi i utrzymania w eksploatacji hamulców taboru kolejowego. Oddzia∏ 7 Obsada i wyposa˝enie pociàgów § 18. 1. Obsad´ pociàgu stanowi dru˝yna pociàgowa, w której sk∏ad wchodzi dru˝yna trakcyjna i dru˝yna konduktorska lub tylko dru˝yna trakcyjna. W razie potrzeby w sk∏ad obsady pociàgu ponadto mogà wchodziç pracownicy obs∏ugi technicznej i utrzymania porzàdku. 2. Dru˝yna trakcyjna mo˝e byç jedno- lub dwuosobowa; w razie potrzeby dru˝yna trakcyjna mo˝e sk∏adaç si´ z wi´kszej liczby osób. 3. Jednoosobowà obs∏ug´ trakcyjnà stosuje si´: 1) w pociàgach kursujàcych z pr´dkoÊcià nie przekraczajàcà na liniach 130 km/h i z lokomotywami wyposa˝onymi w urzàdzenia kontrolujàce czujnoÊç maszynisty oraz urzàdzenia radio∏àcznoÊci pociàgowej, przy czym je˝eli urzàdzenia kontrolujàce czujnoÊç maszynisty na lokomotywie nie wymagajà wspó∏pracy z urzàdzeniami przytorowymi, jednoosobowà obs∏ug´ mo˝na stosowaç tak˝e na liniach nie wyposa˝onych w te urzàdzenia, 2) we wszystkich pociàgach kursujàcych na liniach i z lokomotywami wyposa˝onymi w urzàdzenia kontroli prowadzenia pociàgu, nadzorujàce przynajmniej hamowanie pociàgu przy dojeêdzie do sygna∏u nakazujàcego zatrzymanie lub zmniejszenie pr´dkoÊci, oraz w urzàdzenia radio∏àcznoÊci pociàgowej, 3) je˝eli dopuszczalna pr´dkoÊç nie przekracza 60 km/h. 4. Dru˝yna konduktorska pociàgu sk∏ada si´ z kierownika pociàgu i niezb´dnej liczby konduktorów lub tylko z kierownika pociàgu. Dziennik Ustaw Nr 34 — 2062 — Poz. 400 5. Dru˝yna trakcyjna i konduktorska powinny znaç warunki miejscowe szlaków, stacji i innych posterunków ruchu, na których prowadzà pociàg. 5. Przed odjazdem pociàgu dy˝urny ruchu zobowiàzany jest przekazaç obsadzie pociàgu informacje i polecenia, o których mowa w § 53 ust. 4. 6. W przypadku braku znajomoÊci szlaku przez dru˝yn´ trakcyjnà, pr´dkoÊç jazdy pociàgu nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ 40 km/h. Oddzia∏ 9 7. W przypadkach szczególnych, takich jak uszkodzenie urzàdzeƒ kontrolujàcych czujnoÊç maszynisty lub urzàdzeƒ kontroli prowadzenia pociàgu albo urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci, przy jednoosobowej dru˝ynie trakcyjnej, kierownik pociàgu na wezwanie maszynisty powinien zajàç miejsce w kabinie sterowniczej. W przypadku braku kierownika pociàgu sposób post´powania okreÊla przewoênik kolejowy. 8. Zabrania si´ prowadzenia pociàgu z jednoosobowà obsadà pojazdu trakcyjnego bez dru˝yny konduktorskiej w nast´pujàcych przypadkach: 1) podczas ca∏kowitej przerwy w ∏àcznoÊci, 2) wyprawiania pociàgów w odst´pie czasu, 3) gdy w sk∏adzie pociàgu liczba wagonów z towarami szczególnie niebezpiecznymi przekracza 50% liczby osi obliczeniowych, obowiàzujàcej dla danego pociàgu, 4) w czasie przewo˝enia ca∏opociàgowych transportów wojskowych, 5) gdy w koƒcu pociàgu znajduje si´ wagon bez czynnego hamulca. 9. Szczegó∏owe warunki dotyczàce obsady pociàgu, o których mowa w ust. 2, okreÊli przewoênik kolejowy. Dokumenty pociàgu § 20. 1. Dokumentami, które powinny znajdowaç si´ w pociàgu, sà: karta próby hamulca, wykaz wagonów w sk∏adzie pociàgu, raport z jazdy z za∏àcznikami oraz niezb´dne dokumenty handlowe. 2. Karta próby hamulca jest dokumentem stwierdzajàcym prawid∏owoÊç dzia∏ania urzàdzeƒ hamulcowych; dokument ten nie jest wymagany dla zespo∏ów trakcyjnych, pojedynczych wagonów silnikowych i pojazdów trakcyjnych, w których dzia∏anie hamulców sprawdzono przed wyjazdem na terenie jednostki obs∏ugujàcej tabor i odnotowano prawid∏owoÊç ich dzia∏ania w ksià˝ce pok∏adowej. 3. Wykaz wagonów w sk∏adzie pociàgu (wykaz wagonów doczepionych/ odczepionych na stacjach poÊrednich) sporzàdza si´ tylko dla pociàgów prowadzonych oddzielnym pojazdem trakcyjnym, wed∏ug wzoru okreÊlonego w odr´bnych przepisach. 4. Rodzaje pociàgów, dla których nale˝y prowadziç raport z jazdy, oraz sposób jego prowadzenia okreÊla przewoênik kolejowy. 5. Dokumenty, o których mowa w ust. 1, powinny byç dostarczone dru˝ynie pociàgowej (maszyniÊcie lub kierownikowi pociàgu) przed odjazdem. Rozdzia∏ 3 Oddzia∏ 8 Prowadzenie ruchu pociàgów GotowoÊç pociàgu do odjazdu Oddzia∏ 1 § 19. 1. Sk∏ad pociàgu na stacji poczàtkowej oraz w miar´ potrzeby na stacjach poÊrednich powinien byç poddany ogl´dzinom technicznym z dokonaniem próby hamulców. Zasady prowadzenia i zapowiadania ruchu pociàgów na szlaku 2. Ogl´dziny techniczne wykonujà uprawnieni pracownicy, sprawdzajàc stan taboru, prawid∏owoÊç zestawienia i sprz´gni´cia, prawid∏owoÊç za∏adowania wagonów i umocowania ∏adunków; ogl´dziny techniczne obejmujà tak˝e wagony w∏àczane do pociàgów na stacjach poÊrednich. 3. Sk∏ad pociàgu, w którym nie stwierdzono nieprawid∏owoÊci i w którym próba hamulców potwierdzi∏a prawid∏owoÊç ich dzia∏ania, nale˝y osygnalizowaç w sposób okreÊlony w rozporzàdzeniu. 4. Wykonanie ogl´dzin technicznych, próby hamulca i sprawdzenie osygnalizowania pociàgu nale˝y zg∏osiç dy˝urnemu ruchu jako gotowoÊç pociàgu do odjazdu. § 21. 1. Na ka˝dym torze szlakowym, mi´dzy dwoma posterunkami nast´pczymi, mo˝e znajdowaç si´ jednoczeÊnie tylko jeden pociàg. Odst´pstwo od tej zasady dopuszcza si´ przy jazdach po torze zamkni´tym, przy prowadzeniu ruchu pociàgów w odst´pie czasu oraz w przypadku jazdy na widocznoÊç. 2. Wyprawienie pociàgu na szlak jednotorowy lub na tor szlaku dwutorowego, w przypadku wprowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego, mo˝e nastàpiç na podstawie porozumienia si´ sàsiednich posterunków zapowiadawczych ograniczajàcych ten szlak i po uzyskaniu od posterunku ruchu przyjmujàcego pociàg pozwolenia na wyprawienie pociàgu. Na odcinkach linii ze zdalnym prowadzeniem ruchu o wyprawieniu pociàgu na szlak decyduje dy˝urny ruchu odcinkowy. Dziennik Ustaw Nr 34 — 2063 — Poz. 400 3. Na szlaku dwutorowym pociàgi powinny kursowaç po torze prawym, patrzàc w kierunku jazdy pociàgu; jest to kierunek zasadniczy. Odst´pstwa od tej zasady dopuszczalne sà: 9. W zale˝noÊci od rodzaju istniejàcych urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym ustalenie, ˝e dla jazdy pociàgu tor szlakowy lub odst´p jest wolny, nast´puje na podstawie: 1) w przypadku zamkni´cia jednego z torów szlaku dwutorowego i wprowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego po torze czynnym, 1) wskazaƒ urzàdzeƒ prawid∏owo dzia∏ajàcej blokady liniowej albo 2) na szlakach dwutorowych, jeÊli urzàdzenia sterowania ruchem kolejowym przystosowane sà do prowadzenia ruchu w obu kierunkach po ka˝dym torze, 3) w przypadku wprowadzenia ruchu dwukierunkowego po jednym torze szlaku dwutorowego przy obu torach czynnych, 2) porozumienia mi´dzy dy˝urnymi ruchu sàsiednich posterunków nast´pczych lub tylko zapowiadawczych za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci, zwanego zapowiadaniem pociàgów, albo 3) obu sposobów wymienionych w pkt 1 i 2, 4) radiotelefonicznego porozumienia si´ dy˝urnego ruchu odcinkowego z maszynistami pociàgów na szlakach wyznaczonego odcinka linii. 4) w razie koniecznoÊci cofni´cia pociàgu, 5) w przypadku powrotu pociàgu lub pojazdu pomocniczego, wyprawionego do okreÊlonego miejsca na szlaku, 6) dla powrotu lokomotywy popychajàcej pociàg na cz´Êci szlaku (do kilometra), 7) dla pociàgów i pojazdów pomocniczych jadàcych po torze zamkni´tym, 8) za zezwoleniem zarzàdu kolei, je˝eli wymaga tego uk∏ad torowy. 4. Na szlakach wielotorowych zasadniczy kierunek ruchu po ka˝dym torze ustala zarzàd kolei. 5. Na szlaku wielotorowym pociàg mo˝e byç przepuszczony po torze innym ni˝ wyznaczony (zasadniczy) dla tego pociàgu, pod warunkiem ˝e: 1) kierunek jazdy po torze innym jest taki sam jak po torze, po którym pociàg ten powinien jechaç, 2) zosta∏a o tym powiadomiona dru˝yna pociàgowa. 6. Pociàgi tego samego kierunku jazdy powinny kursowaç po danym torze szlakowym w odst´pach posterunków nast´pczych. 7. Dy˝urny ruchu (uprawniony pracownik) posterunku zapowiadawczego ma prawo wyprawiç lub przepuÊciç pociàg na tor szlakowy: 10. Dy˝urny ruchu mo˝e zezwoliç na wyjazd lub przejazd pociàgu po upewnieniu si´, ˝e: 1) otrzyma∏ potwierdzenie przyjazdu poprzednio wyprawionego pociàgu od przedniego posterunku nast´pczego, tj. gdy:
- a)przy blokadzie samoczynnej — w∏aÊciwe urzàdzenie powtarzajàce nie wskazuje zaj´toÊci pierwszego odcinka oddalania; za pierwszy odcinek oddalania nie uwa˝a si´ odcinka toru znajdujàcego si´ mi´dzy semaforem wyjazdowym a nast´pnym semaforem, je˝eli odcinek ten jest krótszy od obowiàzujàcej drogi hamowania,
- b)przy pó∏samoczynnej blokadzie liniowej z blokiem pozwolenia i torem szlakowym wyposa˝onym w urzàdzenia kontroli niezaj´toÊci — blok pozwolenia jest odblokowany i powtarzacz odnoszàcy si´ do tego toru wskazuje, ˝e tor jest wolny,
- c)przy pó∏samoczynnej blokadzie liniowej z izolowanym torem szlakowym — blok poczàtkowy jest odblokowany i powtarzacz izolowanego toru szlakowego wskazuje, ˝e tor jest wolny,
- d)przy blokadzie liniowej pó∏samoczynnej — odblokowa∏ si´ blok poczàtkowy,
- e)przy zapowiadaniu za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci — w dokumentacji techniczno-ruchowej (dzienniku ruchu) jest odpowiedni zapis, 1) z ruchem jednokierunkowym — gdy ustali, ˝e ten tor lub najbli˝szy odst´p tego toru jest wolny i nie ma przeszkód do jazdy, 2) od poprzedniego posterunku zapowiadawczego otrzyma∏ pozwolenie (za pomocà urzàdzeƒ blokady liniowej, telefonicznego pozwolenia lub obu sposobów) na wyprawienie pociàgu na tor szlakowy z ruchem dwukierunkowym po tym torze, 2) z ruchem dwukierunkowym — gdy spe∏niony jest warunek okreÊlony w pkt 1 oraz nastàpi∏o wymagane porozumienie wykluczajàce jazd´ po tym torze pociàgu przeciwnego kierunku. 3) ostatni pociàg przeciwnego kierunku przyjecha∏ z koƒcowym sygna∏em po torze, po którym prowadzi si´ ruch jednotorowy dwukierunkowy, 8. Tor szlakowy lub odst´p uwa˝a si´ za wolny wtedy, gdy wyprawiony uprzednio pociàg przejecha∏ przyleg∏y szlak lub odst´p w ca∏oÊci z sygna∏em koƒca pociàgu i zosta∏ os∏oni´ty sygna∏em „Stój”. 4) lokomotywa popychajàca pociàg na cz´Êci szlaku powróci∏a z toru szlakowego, 5) powróci∏ pociàg wyprawiony do okreÊlonego miejsca na szlaku, Dziennik Ustaw Nr 34 — 2064 — 6) otrzymano potwierdzenie przyjazdu ca∏ego pociàgu na bocznic´ szlakowà, 7) otrzymano potwierdzenie zakoƒczenia manewrów kolidujàcych z jazdà danego pociàgu, 8) zwrotnice odga∏´ziajàce na bocznic´ sà nastawione i zamkni´te dla jazdy pociàgu po torze szlakowym, a klucze do nich znajdujà si´ na miejscu przewidzianym regulaminem technicznym, 9) nie ma zg∏oszenia o przeszkodzie do jazdy na szlaku, 10) nie opóêni si´ pociàgu majàcego pierwszeƒstwo. 11. W razie potrzeby wyprawienia pociàgu na sygna∏ zast´pczy lub rozkaz pisemny, dor´czony lub przekazany za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci, dy˝urny ruchu obowiàzany jest upewniç si´ o spe∏nieniu warunków, o których mowa w ust. 10, oraz wprowadziç odpowiednie zapisy w dokumentacji techniczno-ruchowej. Upewnienie si´ przed zezwoleniem na wyjazd lub przejazd pociàgu na tor szlakowy, w sposób okreÊlony regulaminem technicznym, obowiàzuje równie˝ dy˝urnego ruchu odcinkowego, w przypadkach zdalnego prowadzenia ruchu. 12. Prowadzenie ruchu pociàgów na szlakach wyposa˝onych w urzàdzenia blokady liniowej odbywa si´ za pomocà tych urzàdzeƒ. Zasady obs∏ugi poszczególnych rodzajów urzàdzeƒ blokady liniowej w czasie prowadzenia ruchu pociàgów okreÊla zarzàd kolei. 13. Wprowadzenie nowego systemu (typu urzàdzeƒ) prowadzenia ruchu pociàgów wymaga uprzedniego opracowania przez zarzàd kolei regulaminu technicznego obs∏ugi tych urzàdzeƒ; dotyczy to tak˝e prowadzenia innych badaƒ oraz jazd doÊwiadczalnych po czynnych torach kolejowych. Poz. 400 17. Na torach zelektryfikowanych bezpoÊrednio po numerze lub nazwie pociàgu podaje si´ rodzaj trakcji nieelektrycznej (np. „parowy”, „motorowy”), a w telefonogramach o odjeêdzie, przyjeêdzie lub przejeêdzie powracajàcego ze szlaku popychacza nale˝y go okreÊliç „Popychacz od pociàgu .....”. 18. W przypadkach kursowania lokomotyw luzem, przy zapowiadaniu, nale˝y podaç, oprócz ich numeru pociàgu, liczb´ jadàcych razem lokomotyw. 19. Je˝eli w pociàgu znajdujà si´ przesy∏ki nadzwyczajne z towarami niebezpiecznymi, z przekroczonà skrajnià, z przesy∏kà wyjàtkowo ci´˝kà, to w telefonogramach zapowiadawczych, zawierajàcych ˝àdanie i danie pozwolenia na wyprawienie pociàgu, po numerze pociàgu nale˝y dodaç w∏aÊciwe okreÊlenie dotyczàce przesy∏ki w pociàgu, np.: „z przekroczonà skrajnià”, „z przesy∏kà wyjàtkowo ci´˝kà” itp. 20. Zapowiadanie pociàgów powinni wykonywaç dy˝urni ruchu. 21. Ruch pociàgów na szlakach granicznych mi´dzy sàsiednimi paƒstwami nale˝y prowadziç w sposób ustalony w umowach granicznych. Oddzia∏ 2 Prowadzenie ruchu pociàgów na podstawie zapowiadania za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci (telefonicznej, radiotelefonicznej) § 22. 1. Przy prowadzeniu ruchu jednotorowego dwukierunkowego zapowiadanie pociàgów obejmuje: 1) ˝àdanie pozwolenia na wyprawienie pociàgu, 14. Zapowiadanie pociàgów za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci (telefoniczne lub radiotelefoniczne) stosuje si´: 2) danie pozwolenia na wyprawienie pociàgu, 1) na liniach bez blokady liniowej, 4) potwierdzenie przyjazdu lub przejazdu pociàgu. 2) na liniach z blokadà liniowà, w przypadkach gdy nie jest lub nie mo˝e ona byç podstawà prowadzenia ruchu. 2. Przy prowadzeniu ruchu jednokierunkowego po ka˝dym torze szlaku dwutorowego zapowiadanie pociàgów obejmuje: 15. Przy telefonicznym lub radiotelefonicznym zapowiadaniu pociàgów nale˝y ÊciÊle stosowaç ustalone przez zarzàdy kolei wzory telefonogramów zapowiadawczych i form´ wzajemnego porozumienia. 1) oznajmienie odjazdu pociàgu, 16. Przy zapowiadaniu pociàgów podaje si´ ich numer lub nazw´ bez dodatkowych oznaczeƒ stosowanych w rozk∏adzie jazdy pociàgów, jak rodzaj pociàgu (pasa˝erski, towarowy) i charakter pociàgu (tranzytowy, turystyczny itp.), z wyjàtkiem pojazdów trakcyjnych jadàcych luzem, pociàgów gospodarczych, roboczych, ratunkowych, próbnych, doÊwiadczalnych, inspekcyjnych, specjalnego znaczenia, których rodzaj nale˝y okreÊliç. 3) oznajmienie odjazdu pociàgu, 2) potwierdzenie przyjazdu pociàgu. W razie potrzeby na szlaku dwutorowym mo˝na przewidzieç w regulaminie technicznym obowiàzek ˝àdania i dania pozwolenia na wyprawienie pociàgu. 3. Przy prowadzeniu ruchu jednotorowego dwukierunkowego posterunek zapowiadawczy wyprawiajàcy pociàg ˝àda pozwolenia na wyprawienie pociàgu, a posterunek zapowiadawczy przyjmujàcy pociàg daje pozwolenie na wyprawienie pociàgu (po uprzednim spe∏nieniu wymaganych warunków). Dziennik Ustaw Nr 34 — 2065 — 4. ˚àdanie pozwolenia na wyprawienie (przepuszczenie) pociàgu powinno byç nadane zasadniczo nie wczeÊniej ni˝ na 5 minut przed zamierzonym wyprawieniem pociàgu. W zale˝noÊci od warunków miejscowych czas ten mo˝e byç odpowiednio zwi´kszony, co powinno byç uj´te w regulaminach technicznych zainteresowanych posterunków ruchu. 5. Na szlaku jednotorowym z dwukierunkowà blokadà liniowà telefoniczne (radiotelefoniczne) ˝àdanie i danie pozwolenia na wyprawienie pociàgu poprzedza obs∏ug´ urzàdzeƒ blokady liniowej. 6. Je˝eli do posterunku odga∏´ênego przylegajà dwa/lub wi´cej szlaki jednotorowe, dy˝urny ruchu tego posterunku pozwolenie na wyprawienie pociàgu mo˝e daç tylnemu posterunkowi zapowiadawczemu dopiero po telefonicznym (radiotelefonicznym) uzgodnieniu tego pozwolenia z dy˝urnym ruchu przedniego posterunku zapowiadawczego, przyleg∏ego do szlaku jednotorowego; uzgodnienie nie jest daniem pozwolenia na wyprawienie pociàgu. 7. Oznajmienie odjazdu (przejazdu) pociàgu ka˝dy posterunek nast´pczy podaje najbli˝szemu przedniemu posterunkowi nast´pczemu. W razie potrzeby mo˝na przewidzieç w regulaminie technicznym, aby oznajmienie odjazdu pociàgów podawane by∏o równie˝ drugiemu z kolei posterunkowi nast´pczemu w kierunku jazdy tych pociàgów. 8. W przypadku gdy do posterunku ruchu zbli˝a si´ pociàg, dla którego nie otrzymano wymaganego oznajmienia odjazdu, nale˝y niezw∏ocznie za˝àdaç tego oznajmienia. 9. Przyjazd (przejazd) ka˝dego pociàgu nale˝y potwierdziç niezw∏ocznie, gdy spe∏nione zostanà nast´pujàce warunki: 1) pociàg minà∏ sygna∏owe miejsce koƒca pociàgu, 2) w ustalony sposób stwierdzono, ˝e pociàg przyjecha∏ (przejecha∏) w ca∏oÊci, 3) na semaforze wjazdowym lub odst´powym sygna∏ zezwalajàcy zmieniony zosta∏ na sygna∏ „Stój”, 4) wygas∏o Êwiat∏o sygna∏u zast´pczego. 10. Przyjazd (przejazd) pociàgu ka˝dy posterunek nast´pczy zobowiàzany jest potwierdziç najbli˝szemu tylnemu posterunkowi nast´pczemu, a na szlakach z ruchem jednotorowym dwukierunkowym podzielonym na odst´py równie˝ posterunek zapowiadawczy potwierdza przyjazd ostatniego pociàgu tylnemu posterunkowi zapowiadawczemu przed zmianà kierunku ruchu po tym torze. 11. Potwierdzenie przyjazdu pociàgu jest stwierdzeniem, ˝e ostatni odst´p lub tor szlakowy, z którego przyjecha∏ pociàg, jest wolny. Wyjàtek stanowi potwierdzenie przyjazdu powracajàcej ze szlaku lokomotywy popychajàcej pociàg do kilometra, jak równie˝ potwierdzenie przyjazdu pociàgu, za którym wyprawiony zosta∏ nast´pny pociàg w odst´pie czasu; po- Poz. 400 twierdzenia te oznaczajà tylko przyjazd tej lokomotywy lub tego pociàgu, nie oznaczajà natomiast, ˝e szlak jest wolny. 12. Gdy po up∏ywie 5 minut od rozk∏adowego czasu jazdy nie otrzymano potwierdzenia przyjazdu pociàgu, nale˝y dowiedzieç si´ o przyczynie braku tego potwierdzenia. 13. Radiotelefoniczne zapowiadanie pociàgów stosuje si´ jako podstawowy sposób zapowiadania pociàgów lub jako sposób zast´pczy, w przypadku powstania ca∏kowitej przerwy ∏àcznoÊci przewodowej. 14. W czasie trwania zast´pczego radiotelefonicznego zapowiadania pociàgów nie nale˝y wyprawiaç pociàgów: 1) na bocznice i z bocznic szlakowych, je˝eli w miejscu odga∏´zienia istnieje posterunek bocznicowy nie bioràcy udzia∏u w prowadzeniu ruchu, 2) w odst´pie czasu, 3) przewo˝àcych towary niebezpieczne. 15. Szczegó∏owe postanowienia w zakresie prowadzenia ruchu pociàgów, na podstawie zast´pczego radiotelefonicznego zapowiadania w dostosowaniu do warunków miejscowych, okreÊla regulamin techniczny posterunku ruchu. Oddzia∏ 3 Prowadzenie ruchu pociàgów na szlakach z pó∏samoczynnà blokadà liniowà § 23. 1. Na szlakach wyposa˝onych w pó∏samoczynnà blokad´ liniowà ruch pociàgów nale˝y prowadziç za pomocà tych urzàdzeƒ. 2. Na szlaku dwutorowym bezpoÊrednio przed odjazdem pociàgu dy˝urny ruchu zobowiàzany jest telefonicznie lub za pomocà odpowiednich urzàdzeƒ przekazaç do sàsiedniego posterunku, do którego wyprawiany jest pociàg, numer wyprawianego pociàgu i dodatkowe informacje zwiàzane z bezpieczeƒstwem ruchu. 3. Na szlaku jednotorowym z dwukierunkowà blokadà liniowà obs∏ug´ urzàdzeƒ blokady liniowej poprzedza telefoniczne ˝àdanie i uzyskanie pozwolenia na wyprawienie pociàgu. 4. Sposób przekazu informacji, czas przekazu informacji przed spodziewanym odjazdem pociàgu, w zale˝noÊci od warunków miejscowych, okreÊla zarzàd kolei w regulaminie technicznym. 5. Na szlaku z pó∏samoczynnà blokadà liniowà nale˝y po jednym lub po obu torach szlakowych: 1) stosowaç telefoniczne zapowiadanie pociàgów bez osobnego wprowadzania telefonogramem, w razie: Dziennik Ustaw Nr 34 — 2066 —
- a)zamkni´cia jednego z torów szlaku dwutorowego i wprowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego po torze czynnym, je˝eli blokada liniowa nie jest przystosowana do prowadzenia ruchu dwukierunkowego po ka˝dym torze,
- b)wyprawienia pociàgu po torze zamkni´tym,
- c)wyprawienia pociàgu po torze w kierunku przeciwnym do zasadniczego, gdy oba tory sà czynne, a blokada liniowa nie jest przystosowana do prowadzenia ruchu dwukierunkowego po ka˝dym torze,
- d)wyprawienia pociàgu do okreÊlonego kilometra na szlaku i z powrotem,
- e)wyprawienia pociàgu z postojem na kilometrze celem obs∏ugi bocznicy, jak równie˝ w razie wyprawienia pociàgu na bocznic´ lub z bocznicy, przy której jest posterunek pomocniczy lub bocznicowy,
- f)wyprawienia pociàgu z lokomotywà popychajàcà pociàg do kilometra na szlaku i powracajàcà na stacj´ wyprawienia albo z lokomotywà popychajàcà pociàg do sàsiedniej stacji, gdy lokomotywa ta nie jest sprz´gni´ta z pociàgiem,
- g)wyprawienia pojazdu pomocniczego — zapowiadaç nale˝y tylko pojazd pomocniczy,
- h)wyprawienia pociàgu w odst´pie czasu, 2) wprowadziç telefoniczne zapowiadanie pociàgów telefonogramem, gdy:
- a)na semaforze wyjazdowym lub wjazdowym na posterunku odga∏´ênym bez semafora wyjazdowego nie mo˝na nastawiç sygna∏u zezwalajàcego,
- b)blokada liniowa dzia∏a nieprawid∏owo,
- c)urzàdzenia blokady nie mogà byç obs∏ugiwane lub nie wolno ich obs∏ugiwaç,
- d)u˝yto do jazdy pociàgu wyjàtkowo drog´ przebiegu, dla której nie jest przewidziane nastawienie sygna∏u zezwalajàcego na semaforze wyjazdowym albo dla której nie ma semafora,
- e)brak jest zamkni´cia lub zdj´to plomb´ z urzàdzenia wspó∏pracujàcego z blokada liniowà,
- f)uprawniony pracownik utrzymania urzàdzeƒ sterowania ruchem poleci pisemnie potrzeb´ telefonicznego zapowiadania pociàgów,
- g)nie mo˝na nastawiç sygna∏u „Stój” na semaforze,
- h)nieprawid∏owo dzia∏a sprz´g∏o ramienia semafora wyjazdowego,
- i)powstanie usterka w dzia∏aniu urzàdzeƒ wspó∏pracujàcych z urzàdzeniami blokady liniowej (zastawka elektryczna nad blokiem koƒcowym, licznik w∏àcznika lub zwalniacza itp.),
- j)powstanie przeszkoda w nastawieniu sygna∏u zezwalajàcego na jazd´ na semaforze odst´po- Poz. 400 wym posterunku obs∏ugiwanego (zapowiadanie telefoniczne obejmuje odst´p mi´dzy posterunkiem odst´powym a przednim posterunkiem nast´pczym). 6. Zapowiadanie telefoniczne wprowadza dy˝urny ruchu (uprawniony pracownik posterunku ruchu) tego posterunku nast´pczego, na którym zaistnia∏a przyczyna wymagajàca wprowadzenia tego zapowiadania. Je˝eli przyczyna ta powsta∏a na posterunku odst´powym, na którym blok poczàtkowy i koƒcowy obs∏ugiwane sà wspólnym klawiszem, zapowiadanie telefoniczne nale˝y wprowadziç na dwóch przyleg∏ych odst´pach. 7. Podczas obowiàzywania telefonicznego zapowiadania pociàgów: 1) podstawà prowadzenia ruchu pociàgów jest telefoniczne zapowiadanie pociàgów, natomiast urzàdzenia blokady liniowej nale˝y obs∏ugiwaç pomocniczo, o ile jest to mo˝liwe, 2) telefonogramy zapowiadawcze nale˝y nadawaç przed obs∏u˝eniem blokady liniowej, 3) blok koƒcowy obs∏ugiwany przez wyznaczonego regulaminem technicznym pracownika mo˝na zablokowaç tylko na ka˝dorazowe polecenie dy˝urnego ruchu, 4) w czasie obowiàzywania telefonicznego zapowiadania pociàgów nale˝y stosowaç zgodnie z ich przeznaczeniem Êrodki pomocnicze. 8. Je˝eli usta∏a potrzeba telefonicznego zapowiadania pociàgów, nale˝y to zapowiadanie odwo∏aç dopiero wtedy, gdy: 1) na szlaku jednotorowym z ruchem dwukierunkowym przejedzie po jednym pociàgu w ka˝dym kierunku przy prawid∏owo dzia∏ajàcej blokadzie, 2) na szlaku dwutorowym:
- a)przy ruchu dwutorowym jednokierunkowym po ka˝dym torze, na którym obowiàzywa∏o telefoniczne zapowiadanie, przejedzie pociàg w kierunku zasadniczym dla tego toru, przy prawid∏owo dzia∏ajàcej blokadzie,
- b)przy czasowym ruchu jednotorowym dwukierunkowym, je˝eli urzàdzenia sterowania ruchem kolejowym nie sà przystosowane do prowadzenia takiego ruchu, po przywróceniu ruchu dwutorowego jednokierunkowego po ka˝dym torze przejedzie przy prawid∏owo dzia∏ajàcej blokadzie po jednym pociàgu w kierunku zasadniczym dla ka˝dego z tych torów,
- c)przy czasowym ruchu dwukierunkowym po torze szlaku dwutorowego, przy czynnych obu torach, bez urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym przystosowanych do prowadzenia takiego ruchu, po przejeêdzie wszystkich pociàgów po torze z kierunku przeciwnego do zasadniczego przejedzie po tym torze, przy prawid∏owo dzia∏a- Dziennik Ustaw Nr 34 — 2067 — jàcej blokadzie, pociàg w kierunku zasadniczym dla tego toru. 9. Telefoniczne zapowiadanie pociàgów odwo∏uje, po ustaniu przyczyny jego wprowadzenia, dy˝urny ruchu, który je wprowadzi∏. Oddzia∏ 4 Prowadzenie ruchu pociàgów na szlakach z samoczynnà blokadà liniowà § 24. 1. Po wyprawieniu ka˝dego pociàgu na szlak z blokadà samoczynnà dy˝urny ruchu zobowiàzany jest przekazaç do przedniego obs∏ugiwanego posterunku informacj´ o numerze wyprawianego pociàgu, telefonicznie lub za pomocà specjalnego urzàdzenia. 2. W∏àczenia na samoczynnoÊç semaforów odnoszàcych si´ do torów g∏ównych zasadniczych dy˝urny ruchu mo˝e dokonaç tylko wtedy, gdy nie zagra˝a to bezpieczeƒstwu ruchu. 3. Nastawienie semaforów na dzia∏anie samoczynne nie zwalnia dy˝urnego ruchu od Êledzenia ruchu pociàgów. 4. SamoczynnoÊç semaforów wolno wy∏àczyç wówczas, gdy na odcinkach drogi przebiegu os∏anianych semaforami w∏àczonymi na samoczynnoÊç nie znajduje si´ pociàg i gdy co najmniej dwa odcinki zbli˝ania nie wskazujà zaj´toÊci. W przypadku gro˝àcego niebezpieczeƒstwa sygna∏ zezwalajàcy na semaforze nale˝y natychmiast zmieniç na sygna∏ „Stój”. 5. Na szlakach z blokadà samoczynnà zabrania si´ wyprawiaç pociàg z lokomotywà popychajàcà pociàg do kilometra i powracajàcà ze szlaku na stacj´ wyprawienia. 6. Na szlaku z samoczynnà blokadà liniowà nale˝y po jednym lub po obu torach szlakowych: 1) stosowaç telefoniczne zapowiadanie pociàgów bez osobnego wprowadzania telefonogramem, w razie:
- a)zamkni´cia jednego z torów szlaku dwutorowego i wprowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego po torze czynnym, gdy blokada nie jest przystosowana do takiego ruchu (jednokierunkowa),
- b)wyprawienia pociàgu po torze zamkni´tym,
- c)wyprawienia pociàgu po torze w kierunku przeciwnym do zasadniczego, gdy oba tory szlaku dwutorowego sà czynne, a blokada nie jest przystosowana do prowadzenia ruchu dwukierunkowego po ka˝dym torze,
- d)wyprawienia pociàgu do okreÊlonego kilometra na szlaku i z powrotem do stacji wyprawienia,
- e)wyprawienia pociàgu z postojem na szlaku w celu obs∏ugi bocznicy albo wyprawienia pociàgu na bocznic´, przy której jest posterunek pomocniczy lub bocznicowy, Poz. 400
- f)wyprawienia pojazdu pomocniczego nie oddzia∏ujàcego na urzàdzenia sterowania ruchem kolejowym (zapowiadanie tylko pojazdu pomocniczego),
- g)wyprawienia pociàgu roboczego z postojem na szlaku i z jazdà do nast´pnej stacji,
- h)wyprawienia po torze, w kierunku przeciwnym do zasadniczego, pociàgu do okreÊlonego kilometra na szlaku lub na bocznic´, przy której nie ma posterunku ruchu, i z powrotem na stacj´ wyprawienia, 2) wprowadziç telefoniczne zapowiadanie pociàgów telefonogramem, w razie:
- a)wykonywania robót w urzàdzeniach sterowania ruchem kolejowym, gdy pracownik prowadzàcy roboty wpisze do odpowiedniej dokumentacji potrzeb´ wprowadzenia telefonicznego zapowiadania pociàgów,
- b)gdy dwa odcinki oddalania stale wykazujà zaj´toÊç, jak równie˝ gdy trzy lub wi´cej samoczynnych semaforów odst´powych dzia∏a niew∏aÊciwie,
- c)nienastawienia si´ sygna∏u „Stój” na semaforze posterunku zapowiadawczego,
- d)niedzia∏ania lub nieprawid∏owego dzia∏ania samoczynnej blokady liniowej. 7. Gdy pociàg wyprawiony jest w odst´pie posterunków nast´pczych, maszynist´ pociàgu nale˝y zawiadomiç rozkazem pisemnym (dor´czonym lub przekazanym za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci) o: 1) jeêdzie pociàgu w odst´pie posterunków nast´pczych, 2) niewa˝noÊci sygna∏ów na samoczynnych semaforach odst´powych, 3) potrzebie ostro˝nej jazdy od ostatniego samoczynnego semafora odst´powego (osygnalizowanego odpowiednim wskaênikiem). 8. W razie nieprawid∏owego dzia∏ania blokady liniowej nale˝y na posterunkach ruchu zastosowaç odpowiednie Êrodki pomocnicze. 9. W przypadku przywrócenia prawid∏owego dzia∏ania blokady samoczynnej bez udzia∏u pracownika utrzymania urzàdzeƒ, zapis tego pracownika, dotyczàcy odwo∏ania telefonicznego zapowiadania pociàgów, nie jest wymagany. Oddzia∏ 5 Prowadzenie ruchu pociàgów na odcinkach zdalnego prowadzenia ruchu § 25. 1. Ruch pociàgów na odcinkach linii kolejowej przystosowanych do zdalnego prowadzenia ruchu pociàgów prowadzi z jednego miejsca (nastawni odcinkowej) dy˝urny ruchu odcinkowy. Dziennik Ustaw Nr 34 — 2068 — 2. Dla ka˝dego odcinka zdalnego prowadzenia ruchu zarzàd kolei powinien opracowaç regulamin techniczny odcinka zdalnego prowadzenia ruchu. 3. Regulamin, o którym mowa w ust. 2, powinien zawieraç wynikajàce z warunków miejscowych szczegó∏owe postanowienia, dotyczàce: 1) prowadzenia ruchu na tym odcinku, 2) wykonywania manewrów, 3) obs∏ugi bocznic, 4) jazd pojazdów pomocniczych, 5) zawiadamiania dró˝ników przejazdowych o odjeêdzie pociàgu lub pojazdu pomocniczego, 6) prowadzenia ruchu w czasie przerw w dzia∏aniu urzàdzeƒ. 4. Postanowienia regulaminu technicznego, o których mowa w ust. 3, powinna poprzedzaç cz´Êç opisowa, w której nale˝y wskazaç: 1) granice zdalnego prowadzenia ruchu, 2) stacje styczne i sterowane, 3) iloÊç torów, 4) miejsca usytuowania nastawni odcinkowej, 5) miejsca sta∏ego znajdowania si´ dy˝urnych ruchu miejscowych, 6) przejazdy i sposób ich zabezpieczenia, 7) post´powanie w przypadkach naruszenia zale˝noÊci w urzàdzeniach srk. 5. W regulaminie technicznym odcinka zdalnego prowadzenia ruchu nale˝y równie˝ okreÊliç podzia∏ i zakres obowiàzków pracowników w odniesieniu do utrzymania urzàdzeƒ zdalnego sterowania, ∏àcznoÊci, sieci trakcyjnej, torów i rozjazdów. 6. Linie, odcinki linii oraz w´z∏y, na których obowiàzuje zdalne prowadzenie ruchu, nale˝y okreÊliç w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy. 7. Na odcinkach zdalnego prowadzenia ruchu, wyposa˝onych w urzàdzenia zdalnego sterowania ruchem: 1) d∏ugoÊç kursujàcych pociàgów nie mo˝e przekraczaç najwi´kszej dozwolonej dla danego odcinka, 2) ka˝da czynna kabina sterownicza powinna byç wyposa˝ona w sprawne urzàdzenia radio∏àcznoÊci pociàgowej, 3) tory na stacjach sterowanych powinny byç oznaczone tablicami z numerami tych torów, Poz. 400 4) kontrol´ miejsca znajdowania si´ pociàgów na zarzàdzanym odcinku dy˝urny ruchu prowadzi na podstawie wskazaƒ w∏aÊciwych urzàdzeƒ, 5) podstawà prowadzenia ruchu jest samoczynna blokada liniowa, 6) w razie przeszkód w dzia∏aniu urzàdzeƒ zdalnego sterowania dy˝urny ruchu odcinkowy wprowadza obs∏ug´ urzàdzeƒ nastawczych z nastawni miejscowej tej stacji sterowanej, na której nie mo˝na obs∏ugiwaç tych urzàdzeƒ za pomocà sterowania zdalnego, 7) dy˝urny ruchu miejscowy wykonuje polecenia dy˝urnego ruchu odcinkowego w zakresie przyjmowania i wyprawiania pociàgów, 8) rejestracja sytuacji ruchowej mo˝e odbywaç si´:
- a)samoczynnie,
- b)odr´cznie przez dy˝urnego ruchu odcinkowego (na wykresie ruchu). 8. Na jednotorowym odcinku zdalnego prowadzenia ruchu bez urzàdzeƒ zdalnego sterowania ruchem i bez obsady mijanek ruch pociàgów jest prowadzony przez dy˝urnego ruchu odcinkowego na podstawie radiotelefonicznego porozumienia si´ z maszynistà pojazdu trakcyjnego (kierujàcego pojazdem pomocniczym). 9. Warunkiem prowadzenia ruchu na jednotorowym odcinku bez urzàdzeƒ zdalnego sterowania ruchem i bez obsady mijanek jest: 1) wyposa˝enie stanowiska dy˝urnego ruchu odcinkowego i stanowiska maszynisty pojazdów kursujàcych na danym odcinku w radio∏àcznoÊç pociàgowà o zasi´gu zapewniajàcym nale˝ytà s∏yszalnoÊç rozmów, co najmniej w obr´bie wszystkich stacji i mijanek oraz na szlaku w osygnalizowanych miejscach nawiàzywania rozmów, 2) wyposa˝enie mijanek w urzàdzenia zapewniajàce nastawianie zwrotnic w wymagane dla danej jazdy po∏o˝enie, 3) osygnalizowanie miejsc nawiàzania rozmów z dy˝urnym ruchu odcinkowym, niezb´dnych dla bezpiecznego prowadzenia ruchu, 4) wyznaczenie torów g∏ównych na mijankach bez obsady dla wjazdu pociàgów ka˝dego kierunku jazdy, 5) wyposa˝enie zwrotnic na mijankach w ogrzewanie elektryczne, sterowane zdalnie lub automatycznie, 6) wyposa˝enie stanowiska pracy dy˝urnego ruchu odcinkowego w urzàdzenia samoczynnie rejestrujàce rozmowy dy˝urnego, prowadzone zarówno Êrodkami ∏àcznoÊci bezprzewodowej, jak i przewodowej, 7) wyposa˝enie stanowiska pracy dy˝urnego ruchu odcinkowego (stosownie do potrzeb) w urzàdzenia wspomagajàce, rejestrujàce i obrazujàce sytuacj´ ruchowà, Dziennik Ustaw Nr 34 — 2069 — 8) techniczne lub organizacyjne rozwiàzanie stwierdzenia przyjazdu pociàgu na mijank´ i jego odjazdu z mijanki w ca∏oÊci, 9) dodatkowe wyposa˝enie pojazdów trakcyjnych (pojazdów pomocniczych) kursujàcych na odcinku obj´tym systemem zdalnego prowadzenia ruchu w urzàdzenia i przybory, stosownie do potrzeb zawartych w postanowieniach regulaminu technicznego odcinka zdalnego prowadzenia ruchu. 10. Na odcinkach zdalnego prowadzenia ruchu bez obsady mijanek nie wolno wyprawiaç pociàgów, których d∏ugoÊç ogólna przekracza u˝ytecznà d∏ugoÊç najkrótszych g∏ównych torów na mijankach. 11. Maszynista obowiàzany jest poprzedziç zg∏oszeniem dy˝urnemu ruchu ka˝dy wjazd, wyjazd lub przejazd pociàgu przez stacj´ (mijank´). Oddzia∏ 6 Szczególne sposoby prowadzenia ruchu pociàgów. Jazda na widocznoÊç § 26. 1. Jazd´ na widocznoÊç stosuje si´ w nast´pujàcych przypadkach: 1) je˝eli samoczynny semafor odst´powy nie wskazuje sygna∏u zezwalajàcego na jazd´, to pociàg po zatrzymaniu si´ i ruszeniu (z wyjàtkiem pociàgów towarowych, gdy na semaforze znajduje si´ wskaênik zezwalajàcy na przejazd tych pociàgów bez zatrzymania), mijajàc ten semafor, wje˝d˝a na odst´p, który nale˝y uwa˝aç za zaj´ty przez poprzedni pociàg, przy czym pr´dkoÊç pociàgu nie powinna przekraczaç 20 km/h, 2) w razie wyprawienia pociàgu w odst´pie czasu, 3) je˝eli pod okreÊlonymi warunkami wyprawia si´ pociàg na szlak bàdê odst´p, o którym nie wiadomo, czy zosta∏ zwolniony przez poprzedni pociàg. 2. W czasie jazdy na widocznoÊç nie obowiàzuje zasada, ˝e na jednym szlaku bàdê odst´pie mo˝e znajdowaç si´ tylko jeden pociàg. 3. W czasie jazdy na widocznoÊç nale˝y zachowaç szczególne Êrodki ostro˝noÊci i tak regulowaç pr´dkoÊç jazdy pociàgu, aby mo˝liwe by∏o zatrzymanie go w por´ przed przeszkodà. Oddzia∏ 7 Poz. 400 stanowieƒ obowiàzujàcych przy przyjmowaniu i wyprawianiu pociàgów. 3. Wyprawianie pociàgów do obs∏ugi bocznicy po torze szlakowym w kierunku przeciwnym do zasadniczego mo˝e byç zarzàdzone wed∏ug zasad obowiàzujàcych dla jazd po torze zamkni´tym. 4. Sposób obs∏ugi bocznicy zale˝y od tego, czy przy odga∏´zieniu bocznicy (∏adowni) na szlaku nie ma posterunku ruchu przeznaczonego do obs∏ugi bocznicy, czy te˝ jest posterunek pomocniczy albo posterunek bocznicowy, oraz od tego, czy szlak jest wyposa˝ony w blokad´ liniowà. Sposób obs∏ugi zale˝y równie˝ od przyj´tego post´powania z kluczem od zwrotnicy odga∏´ziajàcej bocznic´ (∏adowni´) oraz od warunku, czy pociàg po obs∏udze bocznicy ma jechaç do nast´pnej stacji, czy te˝ ma powróciç na stacj´ obs∏ugujàcà. 5. W razie zaj´cia toru szlakowego przez pociàg obs∏ugujàcy bocznic´ (∏adowni´) lub manewrujàcy tabor, na posterunkach zapowiadajàcych nale˝y zastosowaç Êrodki pomocnicze. 6. W razie zagubienia klucza od bocznicy, do czasu zmiany zamka lub rejestru klucza, nale˝y dru˝yny pociàgowe uprzedzaç rozkazem pisemnym, dor´czonym lub przekazanym Êrodkami ∏àcznoÊci, nakazujàcym zatrzymanie si´ przed tà zwrotnicà i sprawdzenie jej nastawienia i zamkni´cia. 7. Szczegó∏owe postanowienia w sprawie obs∏ugi bocznicy (∏adowni) w dostosowaniu do warunków miejscowych (uk∏adu torów, urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym, potrzeb i mo˝liwoÊci techniczno-ruchowych), okreÊla zarzàd kolei w regulaminie obs∏ugi bocznicy (∏adowni). Oddzia∏ 8 Prowadzenie ruchu pociàgów gospodarczych i roboczych § 28. 1. Pociàgi gospodarcze i robocze powinny kursowaç wed∏ug rozk∏adu jazdy opracowanego na podstawie zg∏oszonych planów pracy tych pociàgów; w przypadkach pilnych zg∏oszeƒ pociàgi robocze mogà byç wyprawiane bez rozk∏adu jazdy na podstawie porozumienia sàsiednich posterunków zapowiadawczych. Prowadzenie ruchu pociàgów do obs∏ugi bocznic i ∏adowni na szlaku 2. Je˝eli pociàg gospodarczy jedzie do usuni´cia awarii powodujàcej przerw´ w ruchu pociàgów, nale˝y wyznaczyç mu stopieƒ pierwszeƒstwa przewidziany dla pociàgu ratunkowego. § 27. 1. Obs∏uga bocznic i ∏adowni odga∏´zionych od torów szlakowych odbywa si´ wyznaczonymi pociàgami przez stacje obs∏ugi, zgodnie z regulaminem obs∏ugi opracowanym przed uruchomieniem bocznicy (∏adowni) i planem obs∏ugi. 3. Dla jazdy pociàgu roboczego nale˝y zamknàç tor szlakowy; nie dotyczy to pociàgów (taboru specjalnego), które s∏u˝à do konserwacji sieci trakcyjnej pod napi´ciem. 2. Podstawianie i zabieranie wagonów z bocznicy (∏adowni) osobnà lokomotywà odbywa si´ wed∏ug po- 4. Pociàg roboczy pracujàcy na szlaku powinien przyjechaç na wskazanà stacj´ nie póêniej ni˝ na 5 mi- Dziennik Ustaw Nr 34 — 2070 — Poz. 400 nut przed wyprawieniem innego pociàgu na tor szlakowy, na którym pracowa∏ pociàg roboczy. 4) gdy warunki atmosferyczne zmniejszajà wymaganà widocznoÊç sygna∏ów, 5. Przy prowadzeniu pociàgu roboczego, którego wagony dla wykonania pracy na szlaku majà byç roz∏àczone na spadku wi´kszym ni˝ 2,5‰, lokomotywa powinna byç umieszczona od strony spadku, a odczepione grupy wagonów powinny byç przepisowo zabezpieczone przed zbiegni´ciem (hamulcem r´cznym, p∏ozami hamulcowymi lub klinami) i dozorowane przez uprawnionego pracownika. 5) gdy nie dzia∏a lub dzia∏a wadliwie ∏àcznoÊç zapowiadawcza, 6. W przypadku koniecznoÊci wyprawienia kilku pociàgów na ten sam szlak mo˝na je po∏àczyç i wyprawiç razem, nadajàc ka˝demu z nich osobny kolejny numer lub nazw´. Po przyjeêdzie po∏àczonych pociàgów roboczych dy˝urny ruchu powinien upewniç si´, czy przyjecha∏y wszystkie pociàgi robocze, które by∏y wyprawione zespo∏owo. 8) gdy dru˝yna trakcyjna zg∏osi niemo˝noÊç dotrzymania rozk∏adowego czasu jazdy, 10) pociàgów, w których znajdujà si´ przesy∏ki niebezpieczne, 7. W czasie zaj´cia szlaku przez pociàg roboczy nale˝y stosowaç na posterunkach ruchu Êrodki pomocnicze. 11) gdy d∏ugoÊç pociàgu poprzedzajàcego przekracza d∏ugoÊç dozwolonà dla danego odcinka. Oddzia∏ 9 Prowadzenie ruchu pociàgów ratunkowych § 29. 1. Przejazd pociàgu ratunkowego do miejsca wypadku (awarii) odbywa si´ bez rozk∏adu jazdy, zgodnie z przepisami § 6 ust. 6. 2. O najwi´kszej dozwolonej pr´dkoÊci jazdy pociàgu ratunkowego na poszczególnych odcinkach nale˝y powiadomiç dru˝yn´ pociàgowà rozkazem pisemnym, dor´czonym lub przekazanym za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci. 3. Jazda pociàgu ratunkowego od stacji przyleg∏ej do szlaku, na którym zdarzy∏ si´ wypadek, do miejsca wypadku oraz powrót tego pociàgu na t´ stacj´ odbywa si´ po torze zamkni´tym. Oddzia∏ 10 Prowadzenie ruchu pociàgów w odst´pie czasu § 30. 1. W razie koniecznoÊci niezw∏ocznego powi´kszenia zdolnoÊci przepustowej szlaku, na którym nie ma posterunków odst´powych, dopuszcza si´ za zgodà zarzàdu kolei, w zale˝noÊci od warunków miejscowych, wyprawianie pociàgów towarowych w odst´pie czasu nie mniejszym ni˝ 10 minut w porze dziennej lub 15 minut, gdy jest ciemno. 2. Zabrania si´ prowadzenia ruchu w odst´pie czasu: 1) gdy szlak posiada niekorzystny profil (pochylenie powy˝ej 10‰) lub ograniczonà widzialnoÊç albo splot lub skrzy˝owanie torów w jednym poziomie, 2) po torze w kierunku przeciwnym do zasadniczego szlaku dwutorowego, 3) pociàgów nie majàcych na czole czynnej kabiny sterowniczej, 6) gdy rozk∏adowa pr´dkoÊç jazdy pociàgu poprzedzajàcego jest mniejsza ni˝ pr´dkoÊç jazdy pociàgu, który mia∏by byç wyprawiony za nim, 7) gdy pociàg poprzedzajàcy ma przewidziany postój na szlaku, 9) pociàgów pasa˝erskich lub mieszanych, 3. Dru˝yny pociàgów wyprawianych w odst´pie czasu nale˝y powiadamiaç rozkazami pisemnymi o prowadzeniu ruchu w odst´pie czasu i o jeêdzie na widocznoÊç. 4. W czasie prowadzenia ruchu pociàgów w odst´pie czasu, zarówno na torze szlaku dwutorowego, jak i na szlaku jednotorowym, zapowiadanie pociàgów nale˝y prowadziç w sposób ustalony dla szlaków jednotorowych z ruchem dwukierunkowym. 5. Szczegó∏owe postanowienia dotyczàce prowadzenia ruchu pociàgów w odst´pie czasu w dostosowaniu do warunków miejscowych zarzàd kolei okreÊla w regulaminach technicznych posterunków ruchu. Oddzia∏ 11 Prowadzenie ruchu pojazdów trakcyjnych luzem § 31. 1. Pojazd trakcyjny mo˝e byç wyprawiony luzem, gdy przes∏anie go pociàgiem jest niemo˝liwe lub niecelowe. 2. Ruch pojazdów trakcyjnych luzem, wyprawianych na szlak, nale˝y prowadziç na zasadach ustalonych dla pociàgów. 3. Pojazd trakcyjny luzem mo˝e byç wyprawiony bez szczegó∏owego rozk∏adu jazdy: 1) na zasadach pociàgu ratunkowego dla Êciàgni´cia pociàgu lub cz´Êci pociàgu, dla udzielenia pomocy, dla nawiàzania ∏àcznoÊci w czasie przerwy w ∏àcznoÊci itp., 2) w przypadkach wyjàtkowych, uzasadnionych pilnà potrzebà eksploatacyjnà. 4. Dy˝urny ruchu stacji wyprawiajàcej pojazd trakcyjny luzem bez rozk∏adu jazdy obowiàzany jest podaç maszyniÊcie: numer pociàgu, czas odjazdu, stacj´ przeznaczenia i najwi´kszà dozwolonà pr´dkoÊç. Dziennik Ustaw Nr 34 — 2071 — Oddzia∏ 12 Prowadzenie ruchu pociàgów na szlaku jednotorowym obs∏ugiwanym jednym pojazdem trakcyjnym bez zapowiadania pociàgów § 32. 1. Na szlaku jednotorowym bez urzàdzeƒ blokady liniowej, na którym jeden pojazd trakcyjny obs∏uguje wszystkie pociàgi, ruch pociàgów mo˝e odbywaç si´ bez zapowiadania. 2. Ruch pociàgów mo˝e byç prowadzony jednym pojazdem trakcyjnym bez zapowiadania równie˝ mi´dzy posterunkiem zapowiadawczym a koƒcowym punktem linii bez posterunku zapowiadawczego, pod warunkiem ˝e mi´dzy tym posterunkiem a punktem koƒcowym oraz w punkcie koƒcowym nie b´dzie znajdowa∏ si´ ˝aden inny pociàg. 3. Ârodkiem porozumiewania si´ dru˝yny pociàgowej z dy˝urnym ruchu posterunku zapowiadawczego po wyjeêdzie ze stacji obs∏ugi powinna byç radio∏àcznoÊç pociàgowa lub ∏àcznoÊç telefoniczna. 4. Szczegó∏owe zasady prowadzenia ruchu w dostosowaniu do warunków miejscowych na szlaku, o którym mowa w ust. 1, okreÊli zarzàd kolei w regulaminie technicznym. Oddzia∏ 13 Prowadzenie ruchu pociàgów na podstawie pisemnego porozumienia w czasie ca∏kowitej przerwy w ∏àcznoÊci § 33. 1. Je˝eli brak jest urzàdzeƒ blokady liniowej lub porozumienie za pomocà tych urzàdzeƒ nie mo˝e byç podstawà prowadzenia ruchu pociàgów na szlaku, a w ciàgu co najmniej 5 minut nie mo˝na porozumieç si´ bezpoÊrednio z w∏aÊciwym dy˝urnym ruchu przy u˝yciu jakichkolwiek urzàdzeƒ ∏àcznoÊci, to nale˝y uznaç, ˝e nastàpi∏a ca∏kowita przerwa w ∏àcznoÊci. 2. W czasie ca∏kowitej przerwy w ∏àcznoÊci ruch pociàgów nale˝y prowadziç na podstawie pisemnego porozumienia. 3. Na linach jednotorowych pisemne porozumienie, o którym mowa w ust. 2, nawiàzuje dy˝urny ruchu za poÊrednictwem najbli˝szego pociàgu kierunku nieparzystego, jako uprzywilejowanego. Gdyby jednak stacja wyprawiajàca pociàgi parzyste na szlak obj´ty przerwà w ∏àcznoÊci otrzyma∏a pozwolenie na wyprawienie pociàgu parzystego, pociàg taki powinien byç wyprawiony. 4. Je˝eli nie uzyskano ani nie wydano pozwolenia na wyprawienie pociàgu, mo˝liwe jest bez porozumienia, lecz po uprzednim upewnieniu si´, ˝e szlak jest wolny, wys∏anie pierwszego pociàgu kierunku nieparzystego, jako kierunku uprzywilejowanego, i przes∏anie nim pisemnego „zawiadomienia”. W przypadku braku pociàgu dla kierunku nieparzystego, gdy zajdzie pilna potrzeba nawiàzania porozumienia dla wyprawienia po- Poz. 400 ciàgu kierunku parzystego, dy˝urny ruchu posterunku zapowiadawczego wyprawiajàcy pociàgi kierunku nieparzystego powinien „zawiadomienie” przes∏aç Êrodkiem komunikacji szynowej, drogowej lub pieszo. 5. Podczas ca∏kowitej przerwy w ∏àcznoÊci na szlaku dwutorowym mo˝na wyprawiç nast´pny pociàg bez otrzymania potwierdzenia przyjazdu pociàgu poprzedniego, po up∏ywie czasu potrzebnego na dojazd tego pociàgu do nast´pnego posterunku zapowiadawczego z doliczeniem 5 minut, a w przypadku wys∏ania przed przerwà w ∏àcznoÊci pociàgu na bocznic´ lub z bocznicy do sàsiedniego posterunku zapowiadawczego czas wys∏ania nast´pnego pociàgu nale˝y opóêniç o 10 minut. 6. Wyprawianymi pociàgami nale˝y przesy∏aç sàsiedniemu posterunkowi zapowiadawczemu „zawiadomienie”, zawierajàce potwierdzenie przyjazdu pociàgu przeciwnego kierunku jazdy oraz informacj´ o sytuacji ruchowej. 7. W razie ca∏kowitej przerwy w ∏àcznoÊci: 1) semafory posterunków bioràcych udzia∏ w prowadzeniu ruchu obs∏uguje si´, je˝eli obs∏uga ich jest mo˝liwa i nie jest zabroniona, 2) sygna∏y na semaforach posterunków wy∏àczonych z udzia∏u w regulowaniu ruchu (posterunków odst´powych) sà niewa˝ne, 3) przez posterunek wy∏àczony z udzia∏u w prowadzeniu ruchu, a posiadajàcy zwrotnice, pociàg mo˝e przejechaç po otrzymaniu r´cznego sygna∏u zezwalajàcego, który oznacza, ˝e droga przebiegu jest prawid∏owo nastawiona i zabezpieczona. 8. Podczas ca∏kowitej przerwy w ∏àcznoÊci nie mogà byç wyprawiane pociàgi: 1) nie doje˝d˝ajàce do sàsiedniego posterunku zapowiadawczego nie wy∏àczonego z udzia∏u w prowadzeniu ruchu, 2) z popychaczem do okreÊlonego miejsca na szlaku i z powrotem, 3) na bocznice i z bocznic szlakowych bez posterunku bocznicowego lub z posterunkiem pomocniczym nie bioràcym udzia∏u w prowadzeniu ruchu, 4) w odst´pie czasu, 5) których wyprawienie wymaga uprzedniego zamkni´cia toru, z wyjàtkiem pociàgu ratunkowego, 6) z ∏adunkiem niebezpiecznym oraz z przekroczonà skrajnià, 7) z jednoosobowà obsadà pojazdów trakcyjnych bez dru˝yny konduktorskiej. Oddzia∏ 14 Post´powanie z pociàgiem popychanym § 34. 1. U˝ycie lokomotywy popychajàcej (dodatkowej lokomotywy wspomagajàcej prac´ lokomotywy pociàgowej) stosuje si´ w przypadkach okreÊlonych Dziennik Ustaw Nr 34 — 2072 — w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy. W razie uszkodzenia pojazdu trakcyjnego w pociàgu lub w innych szczególnych przypadkach nie przewidzianych rozk∏adem jazdy popychacz mo˝e byç u˝yty na odcinkach linii (szlakach), na których popychanie pociàgów nie zosta∏o zakazane. 2. Wykaz odcinków (szlaków), na których obowiàzuje zakaz u˝ywania popychaczy, nale˝y okreÊliç w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy. Postanowienia dotyczàce prowadzenia ruchu na szlaku przy u˝yciu popychaczy zarzàd kolei okreÊla w regulaminach technicznych. 3. Nie mo˝e byç popychany pociàg, w którego sk∏adzie znajdujà si´: 1) wagony z ∏awami pokr´tnymi, po∏àczone samym ∏adunkiem lub rozworà albo wagonem poÊrednim, 2) wagony bez ∏aw pokr´tnych za∏adowane przesy∏kami nadzwyczajnymi, 3) wagon na koƒcu pociàgu, z uszkodzeniem uniemo˝liwiajàcym w∏àczenie go w innym miejscu pociàgu. 4. Je˝eli pociàg ma byç popychany do stacji, na której ma postój, lokomotyw´ popychajàcà nale˝y sprz´gnàç z pociàgiem i w∏àczyç w przewód hamulca zespolonego. Je˝eli pociàg ma byç popychany tylko na cz´Êci szlaku lub do stacji, na której nie zatrzymuje si´, to nie nale˝y sprz´gaç z nim lokomotywy popychajàcej. W razie u˝ycia dwóch lokomotyw do popychania pociàgu powinny one byç ze sobà sprz´gni´te i po∏àczone przewodem hamulca zespolonego. 5. W wewn´trznym rozk∏adzie jazdy dla odcinka (szlaku), na którym stosuje si´ rozk∏adowe popychanie okreÊlonych pociàgów, nale˝y podaç szczegó∏owe wskazówki dotyczàce jazdy i powrotu popychacza. Maszynista popychacza powinien posiadaç zeszyt wewn´trznego rozk∏adu jazdy obejmujàcy obs∏ugiwany pociàg. 6. O popychaniu pociàgu na szlaku, nie przewidzianym wewn´trznym rozk∏adem jazdy, oraz wskazaniu, co b´dzie zezwoleniem na wjazd popychacza, je˝eli nie odb´dzie si´ on na sygna∏ zezwalajàcy na semaforze wjazdowym lub na sygna∏ zast´pczy na tym semaforze, nale˝y powiadomiç dru˝yny trakcyjne rozkazem pisemnym, a pozosta∏ych cz∏onków dru˝yny pociàgowej — ustnie. O popychaniu pociàgu na szlaku, na którym przewidziane jest popychanie pociàgów, dru˝yn´ pociàgowà powinien zawiadomiç ustnie lub radiotelefonem dy˝urny ruchu osobiÊcie lub za poÊrednictwem innego uprawnionego pracownika. 7. W czasie jazdy pociàgu popychanego dru˝yna pociàgowa obowiàzana jest zwracaç bacznà uwag´ na sk∏ad pociàgu oraz na sygna∏y podawane z pociàgu, ze stacji lub ze szlaku. Maszynista lokomotywy popychajàcej powinien stosowaç si´ do sygna∏ów podawanych przez maszynist´ lokomotywy ciàgnàcej i zwracaç uwag´ na sk∏ad pociàgu, szczególnie w czasie jazdy na ∏ukach. Poz. 400 8. Je˝eli lokomotywa popychajàca nie sprz´gni´ta z pociàgiem po ukoƒczeniu popychania ma dojechaç do sàsiedniej stacji, maszynista powinien jechaç ca∏y czas w zetkni´ciu ze sk∏adem pociàgu. Na stacji lokomotywa popychajàca powinna zatrzymaç si´ w miejscu wyznaczonym w regulaminie technicznym lub w miejscu wskazanym w rozkazie pisemnym. 9. Je˝eli popychacz jedzie z pociàgiem do nast´pnej stacji, to w telefonogramach zapowiadawczych, zawierajàcych oznajmienie odjazdu pociàgu oraz potwierdzenie przyjazdu pociàgu, nale˝y po numerze pociàgu dodaç s∏owa: „z popychaczem sprz´gni´tym” lub „z popychaczem nie sprz´gni´tym”. 10. Je˝eli popychanie pociàgu ma odbywaç si´ tylko do okreÊlonego kilometra na szlaku, po czym popychacz ma powróciç na stacj´ wyprawienia, to w telefonogramach zapowiadawczych, zawierajàcych ˝àdanie i danie pozwolenia na wyprawienie pociàgu oraz oznajmienie odjazdu pociàgu, nale˝y po numerze pociàgu dodaç s∏owa: „z popychaczem do kilometra ...”. W telefonogramach zawierajàcych potwierdzenie przyjazdu popychacza na stacj´ wyprawienia nale˝y okreÊliç go „popychacz od pociàgu numer ...”; je˝eli dla powracajàcego popychacza wyznaczono osobny numer pociàgu, to numer ten powinien poprzedzaç wymienione okreÊlenie. 11. Powrót popychacza ze szlaku odbywa si´ na zasadach przewidzianych dla pociàgu bocznicowego, tj. z kierunku przeciwnego do zasadniczego, przy czym: 1) przejazd przez posterunek odst´powy odbywa si´ na sygna∏ zezwalajàcy na semaforze odst´powym (jeÊli jest zabudowany) lub na r´czny sygna∏ „Do mnie”; 2) wjazd na stacj´ lub posterunek odga∏´êny odbywa si´:
- a)na sygna∏ zezwalajàcy lub sygna∏ zast´pczy na semaforze wjazdowym, odnoszàcym si´ do wjazdu z kierunku przeciwnego do zasadniczego,
- b)na sygna∏ zast´pczy, podany na sygnalizatorze sygna∏u zast´pczego, odnoszàcym si´ do wjazdu z kierunku przeciwnego do zasadniczego,
- c)na rozkaz pisemny, dor´czony lub przekazany za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci. Szczegó∏owe wskazówki dotyczàce pozwolenia na wjazd popychacza powinny byç okreÊlone w regulaminie technicznym. 12. Na szlakach z pó∏samoczynnà blokadà liniowà lokomotywa popychajàca powinna zasadniczo doje˝d˝aç z pociàgiem do nast´pnej stacji. Powrót lokomotywy popychajàcej pociàg do okreÊlonego miejsca na szlaku z blokadà liniowà pó∏samoczynnà jest dozwolony, je˝eli urzàdzenia uniemo˝liwiajà wyprawienie pociàgu przed powrotem lokomotywy popychajàcej. Dziennik Ustaw Nr 34 — 2073 — 13. Na szlaku z blokadà samoczynnà lokomotywa popychajàca zobowiàzana jest doje˝d˝aç z pociàgiem do nast´pnej stacji. 14. Dla zaznaczenia zaj´cia szlaku (odst´
- pu)przez lokomotyw´ popychajàcà, która powraca ze szlaku, nale˝y od chwili wyprawienia pociàgu z lokomotywà popychajàcà do czasu powrotu lub otrzymania potwierdzenia powrotu lokomotywy popychajàcej zastosowaç na posterunkach nast´pczych Êrodki pomocnicze. 15. Szczegó∏owy sposób post´powania w warunkach miejscowych w przypadku popychania pociàgów nale˝y okreÊliç w regulaminie technicznym. Oddzia∏ 15 Post´powanie z pociàgiem pchanym § 35. 1. Pociàgi, które na czole nie majà czynnej kabiny sterowniczej, sà pociàgami pchanymi, przy czym pociàgi z czynnym p∏ugiem odÊnie˝nym na w∏asnych ko∏ach znajdujàcym si´ przed lokomotywà pod wzgl´dem ruchowym nie sà uwa˝ane za pociàgi pchane. 2. Lokomotywa pociàgu pchanego powinna byç sprz´gni´ta ze sk∏adem pociàgu. 3. Na pierwszym wagonie pociàgu pchanego powinien znajdowaç si´ pracownik wyznaczony do obserwowania szlaku i podawania sygna∏ów oraz zatrzymania pociàgu w razie potrzeby; pracownik ten powinien podawaç sygna∏ „BacznoÊç” w miejscach, w których wymagane jest podanie tego sygna∏u przez maszynist´. 4. Je˝eli pierwszy wagon nie posiada pomostu lub budki z hamulcem r´cznym albo dost´pu do kurka koƒcowego przewodu g∏ównego, to wyznaczony pracownik powinien znajdowaç si´ na jednym z nast´pnych wagonów z urzàdzeniem do hamowania. Gdy mo˝liwoÊç obserwowania szlaku z tego wagonu jest niedostateczna, na przodzie pchanego pociàgu powinien znajdowaç si´ drugi pracownik celem obserwowania szlaku i podawania sygna∏ów. 5. Sygna∏y nale˝y podawaç, o ile jest to mo˝liwe, po stronie maszynisty, przy czym dru˝yna trakcyjna powinna pilnie obserwowaç sygna∏y podawane przez wyznaczonego pracownika, o którym mowa w ust. 3. Oddzia∏ 16 Ruch pojazdów pomocniczych § 36. 1. Jazda pojazdu pomocniczego w okresie od zachodu do wschodu s∏oƒca wed∏ug czasu kalendarzowego lub przy braku odpowiedniej widocznoÊci mo˝e si´ tylko odbywaç w razie koniecznoÊci usuwania skutków wypadku, przeszkód, uszkodzeƒ urzàdzeƒ i nawierzchni, wykonywania planowych robót oraz powrotu do jednostki macierzystej. 2. Pr´dkoÊç jazdy pojazdu pomocniczego nie mo˝e przekraczaç jego pr´dkoÊci konstrukcyjnej oraz pr´dkoÊci maksymalnej na poszczególnych odcinkach linii Poz. 400 kolejowej, z uwzgl´dnieniem ograniczeƒ pr´dkoÊci obowiàzujàcych dla pociàgu. 3. Pojazdy pomocnicze powinny byç w∏aÊciwie oznaczone, stosownie do warunków techniczno-eksploatacyjnych (wymogu oddzia∏ywania na urzàdzenia srk) i osygnalizowane oraz wyposa˝one w Êrodki uniemo˝liwiajàce ich przypadkowe uruchomienie w czasie postoju. 4. Ka˝de wstawienie pojazdu pomocniczego na tor (wyjazd z miejsca bazowania) i jazdy po tym torze mogà odbywaç si´ wy∏àcznie po otrzymaniu zezwolenia od dy˝urnego ruchu. 5. Jazda pojazdów pomocniczych pomi´dzy posterunkami ruchu odbywa si´ wed∏ug zasad ustalonych dla pociàgów, przy czym: 1) nie opracowuje si´ rozk∏adu jazdy, 2) dla pojazdów nie oddzia∏ujàcych na urzàdzenia srk stosuje si´ telefoniczne zapowiadanie, obs∏ugujàc pomocniczo urzàdzenia blokady liniowej, 3) przejazd obok semafora (z wyjàtkiem samoczynnego semafora odst´powego) wskazujàcego sygna∏ „Stój” mo˝e odbywaç si´ na sygna∏ r´czny, podany przez pracownika obs∏ugujàcego dany semafor, lub zezwolenie przekazane Êrodkami ∏àcznoÊci. 6. O jeêdzie pojazdu pomocniczego nale˝y powiadomiç, oprócz sàsiedniego posterunku zapowiadawczego, poÊrednie posterunki ruchu i dró˝ników przejazdowych. Prowadzàcego pojazd nale˝y powiadomiç o pr´dkoÊci maksymalnej na odcinku i miejscach jej zmniejszenia i o innych okolicznoÊciach wymagajàcych ostro˝nej jazdy, jak dla pociàgu. 7. Prowadzàcy pojazd pomocniczy w przypadku zatrzymania pojazdu przed semaforem wjazdowym wskazujàcym sygna∏ „Stój” powinien podaç sygna∏ „BacznoÊç”, a w przypadku gdy nie uzyska zezwolenia na wjazd lub r´cznego sygna∏u „Stój”, zobowiàzany jest do natychmiastowego porozumienia si´ z dy˝urnym ruchu bezpoÊrednio lub przez pos∏aƒca, w celu ustalenia warunków kontynuowania dalszej jazdy. Oddzia∏ 17 Post´powanie dru˝yny pociàgowej podczas obs∏ugi pociàgu § 37. 1. Dojazd lokomotywy do pociàgu, szczególnie z podró˝nymi, powinien odbywaç si´ ostro˝nie i bez uderzeƒ. Pociàg nale˝y uruchamiaç bez szarpni´ç. 2. Maszynista pojazdu trakcyjnego obowiàzany jest: 1) bacznie obserwowaç sygna∏y, ÊciÊle stosowaç si´ do nich oraz zwracaç uwag´ na prowadzony pociàg, 2) przy mijaniu posterunków ruchu i stra˝nic przejazdowych uwa˝aç, czy ich obs∏uga nie podaje sygna∏ów, a w przypadku ich podawania stosowaç si´ do nich, Dziennik Ustaw Nr 34 — 2074 — 3) podczas przejazdu w obr´bie stacji obserwowaç drog´ przebiegu, 4) obserwowaç stan toru oraz sieci trakcyjnej na torze, po którym prowadzi pociàg, i w miar´ mo˝liwoÊci na torach sàsiednich, a w razie zauwa˝enia jakichkolwiek niew∏aÊciwoÊci — zg∏osiç za pomocà urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci najbli˝szemu posterunkowi ruchu, 5) prowadziç pociàg zgodnie z wewn´trznym rozk∏adem jazdy i otrzymanymi rozkazami pisemnymi oraz nie przekraczaç pr´dkoÊci konstrukcyjnej taboru i pr´dkoÊci obowiàzujàcej na danym odcinku linii, 6) na stacjach i przystankach osobowych zatrzymywaç pociàg w ÊciÊle okreÊlonym miejscu, 7) w przypadku zauwa˝enia zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu podaç sygna∏ „Alarm” i zastosowaç najw∏aÊciwsze w tej sytuacji Êrodki zaradcze, 8) w przypadku us∏yszenia sygna∏u lub wezwania do alarmowego zatrzymania pociàgu albo dostrze˝enia sygna∏u „Alarm”, podanego przez inny pociàg, natychmiast zatrzymaç pociàg lub zmniejszyç pr´dkoÊç jazdy tak, aby zatrzymaç pociàg przed przeszkodà; w przypadku alarmowego zatrzymania pociàgu pilnie porozumieç si´ z dy˝urnym ruchu i zastosowaç si´ do jego poleceƒ, 9) w razie otrzymania pisemnego zawiadomienia o niewa˝noÊci sygna∏ów na samoczynnych semaforach odst´powych, ostatni samoczynny semafor odst´powy (z odpowiednim wskaênikiem) traktowaç jak tarcz´ ostrzegawczà, 10) podczas zbli˝ania si´ pociàgu do tarczy ostrzegawczej lub do ostatniego semafora odst´powego blokady samoczynnej, informujàcych, ˝e semafor wjazdowy wskazuje sygna∏ „Stój”, radiotelefonem nawiàzaç ∏àcznoÊç z dy˝urnym ruchu, celem wyjaÊnienia przyczyny braku sygna∏u zezwalajàcego. 3. Je˝eli brak jest urzàdzeƒ ∏àcznoÊci dla porozumienia si´ maszynisty z dy˝urnym ruchu, a z posterunku ruchu nie podano w kierunku pociàgu r´cznego lub s∏uchowego sygna∏u „Stój”, nale˝y podaç sygna∏ „BacznoÊç”. Gdy po tym sygnale z posterunku nie podano r´cznego lub s∏uchowego sygna∏u „Stój”, kierownik pociàgu, a przy pociàgu bez obsady konduktorskiej, na polecenie maszynisty, pomocnik maszynisty obowiàzany jest udaç si´ na posterunek w celu wyjaÊnienia przyczyny zatrzymania pociàgu. 4. Pomocnik maszynisty pojazdu trakcyjnego obowiàzany jest braç udzia∏ w obserwacjach i w informowaniu si´ wzajemnym z maszynistà o sygna∏ach w czasie zbli˝ania oraz wjazdu na posterunek ruchu, wyjazdu ze stacji lub przejazdu pociàgu przez stacj´, a ponadto tak˝e w innych przypadkach, jeÊli obowiàzki obs∏ugi pojazdu trakcyjnego pozwalajà mu na to; o spostrze˝eniach majàcych znaczenie dla bezpieczeƒstwa i sprawnoÊci ruchu pomocnik maszynisty powinien zg∏osiç maszyniÊcie. Poz. 400 5. Je˝eli kierownik pociàgu przebywa w kabinie sterowniczej, powinien braç udzia∏ w obserwacji sygna∏ów i wzajemnie z maszynistà informowaç si´ o wskazaniach sygnalizatorów. 6. Je˝eli dru˝yna pociàgowa zauwa˝y, ˝e po tym samym torze na szlaku zbli˝a si´ inny pociàg przeciwnego kierunku jazdy, powinna natychmiast u˝yç nag∏ego hamowania w celu zatrzymania pociàgu, a maszynista powinien podaç sygna∏ „Alarm”. 7. Je˝eli pociàg przejecha∏ bez zezwolenia obok sygnalizatora wskazujàcego sygna∏ „Stój” lub poza miejsce wymaganego zatrzymania, to dru˝yna pociàgowa powinna bezzw∏ocznie pociàg zatrzymaç i porozumieç si´ z dy˝urnym ruchu co do dalszego post´powania. 8. Je˝eli pociàg przejecha∏ poza ukres i zagra˝a jazdom pociàgowym lub manewrowym, maszynista tego pociàgu powinien podaç sygna∏ „Alarm”. Kierownik pociàgu, a gdy go nie ma lub znajduje si´ w koƒcu pociàgu — maszynista (pomocnik maszynisty), powiadamia o tym niezw∏ocznie dy˝urnego ruchu lub nastawniczego (zwrotniczego). Bez zezwolenia dy˝urnego ruchu cofanie pociàgu jest niedozwolone, z wyjàtkiem nagle gro˝àcego niebezpieczeƒstwa. 9. Je˝eli dru˝yna pociàgowa zauwa˝y usterki w dzia∏aniu samoczynnego semafora odst´powego, powinna niezw∏ocznie zg∏osiç o tym radiotelefonem dy˝urnemu ruchu najbli˝szego posterunku zapowiadawczego, a w razie braku radiotelefonu — na najbli˝szej stacji. 10. Maszynista obowiàzany jest zatrzymaç pociàg na stacji, na której nie ma rozk∏adowego postoju (np. w celu wy∏àczenia uszkodzonego wagonu), i w miar´ mo˝liwoÊci powiadomiç o tym stacj´ przewidywanego zatrzymania bezpoÊrednio lub za poÊrednictwem jednej z poprzednich stacji. 11. W razie zatrzymania si´ pociàgu na skutek uszkodzenia urzàdzeƒ hamulca zespolonego w czasie jazdy lub po zatrzymaniu pociàgu nale˝y, w zale˝noÊci od masy ogólnej sk∏adu pociàgu i pochylenia, na którym zatrzyma∏ si´ pociàg, zahamowaç wymaganà liczb´ wagonów. Szczegó∏owe warunki i zasady post´powania w przypadkach zaistnienia usterek w dzia∏aniu urzàdzeƒ hamulcowych okreÊla przewoênik kolejowy. 12. Wymaganà liczb´ wagonów powinni zahamowaç, a przed odjazdem pociàgu odhamowaç, w pociàgach: 1) z co najmniej dwuosobowà obsadà konduktorskà — dru˝yna konduktorska, 2) z jednoosobowà obsadà konduktorskà — kierownik pociàgu lub konduktor w tylnej cz´Êci pociàgu, a pomocnik maszynisty w przedniej cz´Êci pociàgu, 3) bez obsady konduktorskiej — pomocnik maszynisty, 4) z jednoosobowà obsadà trakcyjnà bez dru˝yny konduktorskiej — maszynista. Dziennik Ustaw Nr 34 — 2075 — Poz. 400 13. W razie nieprzewidzianego zatrzymania si´ na szlaku pociàgu pasa˝erskiego z jednoosobowà obs∏ugà trakcyjnà, kierownik pociàgu powinien niezw∏ocznie porozumieç si´ z maszynistà w celu ustalenia przyczyny zatrzymania pociàgu oraz dalszego post´powania. 19. Je˝eli wymagana jest os∏ona pociàgu z obu stron, to przy pociàgu bez obsady konduktorskiej pomocnik maszynisty powinien pociàg os∏oniç najpierw z tej strony, skàd spodziewany jest pociàg, a je˝eli nie jest to wiadome, najpierw os∏oniç koniec pociàgu. 14. O nieplanowym zatrzymaniu pociàgu na szlaku oraz o zauwa˝onej przeszkodzie do jazdy na sàsiednim torze szlakowym maszynista powinien zawiadomiç za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci dy˝urnego ruchu, zg∏aszajàc przewidywany czas postoju pociàgu i jego miejsce, potrzeb´ nades∏ania pomocy, cofania pociàgu, jazdy z cz´Êcià pociàgu, przeszkody do ruchu na sàsiednim torze itp. 20. Je˝eli w pobli˝u znajdujà si´ inni pracownicy kolei, powinni oni udzieliç pomocy w os∏onie pociàgu i przekazywaniu zawiadomieƒ, strze˝eniu cz´Êci pociàgu itp. 15. Na szlaku nie wyposa˝onym w radio∏àcznoÊç pociàgowà albo w przypadku jej uszkodzenia, przy dobrej widocznoÊci, po przepisowym zahamowaniu pociàgu mo˝na odprz´gnàç lokomotyw´ i jechaç nià do najbli˝szego telefonu (gniazda telefonicznego), przy czym nie wolno minàç obs∏ugiwanego semafora, nawet je˝eli wskazuje sygna∏ zezwalajàcy. Je˝eli najbli˝szy telefon znajduje si´ od strony koƒca pociàgu i jednoosobowa obsada konduktorska znajduje si´ w koƒcu pociàgu, zawiadomienie dy˝urnego ruchu wykonuje kierownik pociàgu albo konduktor na wezwanie maszynisty przekazane za poÊrednictwem pomocnika maszynisty. 16. Pociàg zatrzymany na szlaku nale˝y os∏oniç w przypadku, gdy: 1) os∏ony pociàgu za˝àda dy˝urny ruchu — pociàg nale˝y os∏oniç od strony wskazanej przez dy˝urnego ruchu, 2) w czasie ca∏kowitej przerwy w ∏àcznoÊci lub prowadzenia ruchu pociàgów w odst´pie czasu za pociàgiem znajdujàcym si´ na szlaku ma byç wyprawiony nast´pny pociàg — pociàg nale˝y os∏oniç od strony jego koƒca, niezw∏ocznie po zatrzymaniu, 3) oderwana lub odczepiona cz´Êç pociàgu pozostaje na szlaku bez urzàdzeƒ kontroli niezaj´toÊci toru (torów) do czasu Êciàgni´cia jej do stacji — na torze szlaku z ruchem dwukierunkowym nale˝y os∏oniç z obu stron, a na szlaku dwutorowym z ruchem jednokierunkowym — od strony koƒca pociàgu, 4) za˝àdano lokomotywy pomocniczej lub pociàgu ratunkowego — pociàg nale˝y os∏oniç od strony oczekiwanej pomocy lub z obu stron, gdy nie wiadomo, skàd przyb´dzie pomoc. 17. W celu wezwania do os∏ony pociàgu maszynista podaje sygna∏ „Os∏oniç pociàg”. 18. Os∏ony koƒca pociàgu dokonuje konduktor, a je˝eli go nie ma — kierownik pociàgu, a przy pociàgu bez obsady konduktorskiej — pomocnik maszynisty. W razie potrzeby os∏ony czo∏a pociàgu z co najmniej dwuosobowà obsadà konduktorskà, os∏ony dokonuje kierownik pociàgu, a przy pociàgu z jednoosobowà obsadà konduktorskà i bez obsady konduktorskiej — pomocnik maszynisty. 21. W przypadku jednoosobowej obsady trakcyjnej (bez dru˝yny konduktorskiej) maszynista obowiàzany jest niezw∏ocznie zg∏osiç dy˝urnemu ruchu koniecznoÊç postoju pociàgu na szlaku, informujàc go o miejscu postoju i wst´pnej przyczynie zatrzymania. Dy˝urny ruchu obowiàzany jest podjàç niezw∏ocznie dzia∏ania zapewniajàce bezpieczeƒstwo ruchu na torze zaj´tym przez pociàg oraz na torach sàsiednich. 22. Po otrzymaniu zg∏oszenia maszynisty o rodzaju przeszkody lub braku dalszych przeszkód do jazdy zatrzymanego pociàgu na szlaku dy˝urny ruchu wydaje maszyniÊcie odpowiednie polecenia, do których ten obowiàzany jest si´ zastosowaç. 23. Gdy do pociàgu zbli˝a si´ po tym samym torze inny pociàg, zanim zostanie wykonana os∏ona, nale˝y biec naprzeciw niego i podawaç sygna∏ „Stój”, a maszynista powinien podawaç sygna∏ „Alarm”. 24. Je˝eli pociàg zatrzyma∏ si´ na torze dwu- lub wielotorowego szlaku z niewiadomej przyczyny, maszynista powinien natychmiast podaç sygna∏ „Alarm” do czasu ustalenia, ˝e nie ma przeszkody do jazdy. 25. Gdy podczas jazdy pociàgu zauwa˝ono przeszkod´ do jazdy na sàsiednim torze lub na obu torach, nale˝y pociàg zatrzymaç, zawiadomiç dy˝urnego ruchu i os∏oniç t´ przeszkod´. 26. Przed odjazdem os∏oni´tego pociàgu lub jego ostatniej cz´Êci maszynista powinien podaç sygna∏ „Usunàç os∏on´ i wróciç do pociàgu”. Pracownik dru˝yny konduktorskiej, który usunà∏ os∏on´ koƒca pociàgu i powróci∏ do pociàgu, powinien podaç sygna∏ „Gotów do odjazdu”. 27. Maszynista powinien zatrzymaç pociàg, je˝eli: 1) pociàg zosta∏ skierowany na tor o kierunku ruchu przeciwnym do zasadniczego, a dru˝yna trakcyjna nie zosta∏a o tym powiadomiona wskaênikiem W 24 lub rozkazem pisemnym, 2) pociàg zosta∏ skierowany w innym kierunku ni˝ przewiduje rozk∏ad jazdy, a dru˝yna trakcyjna nie zosta∏a o tym powiadomiona, 3) podczas jazdy na szlaku jednotorowym lub po torze w kierunku przeciwnym do zasadniczego semafor dla przeciwnego kierunku jazdy wskazuje sygna∏ zezwalajàcy na jazd´ po tym torze. Dziennik Ustaw Nr 34 — 2076 — 28. Po zatrzymaniu pociàgu, o którym mowa w ust. 27, nale˝y porozumieç si´ z dy˝urnym ruchu co do sposobu dalszego post´powania. 29. W razie prowadzenia pociàgu w trudnych warunkach atmosferycznych (silna mg∏a, ulewny deszcz, Ênie˝yce itp.), w razie uszkodzenia urzàdzeƒ kontroli prowadzenia pociàgu na lokomotywie lub w torze, uszkodzenia urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci na pojeêdzie trakcyjnym — maszynista obs∏ugujàcy pojazd trakcyjny jednoosobowo powinien wezwaç kierownika pociàgu. Kierownik pociàgu powinien zajàç miejsce w kabinie maszynisty i obserwowaç oraz informowaç si´ wzajemnie z maszynistà o sygna∏ach, wykonujàc przy tym inne obowiàzki kierownika pociàgu (np. obs∏uga drzwi z centralnym sterowaniem, prowadzenie dokumentacji pociàgowej), a w szczególnych przypadkach ze stanowiska maszynisty zatrzymaç pociàg i wy∏àczyç pojazd trakcyjny z pracy. 30. Ka˝dy pracownik wchodzàcy w sk∏ad dru˝yny pociàgowej powinien zatrzymaç pociàg, je˝eli zauwa˝y, ˝e: 1) podawane sà sygna∏y „Stój”, 2) w pociàgu lub na torze jest przeszkoda do dalszej jazdy, 3) na sàsiednim torze jest nie osygnalizowana przeszkoda do jazdy. 31. Na stacjach wskazanych w zeszytach s∏u˝bowego rozk∏adu jazdy kierownik pociàgu lub konduktor zg∏asza dy˝urnemu ruchu wjazd pociàgu z sygna∏em koƒcowym, niezw∏ocznie po zatrzymaniu si´ pociàgu na w∏aÊciwym miejscu. 32. Na stacjach, na których majà byç przeprowadzone ogl´dziny techniczne sk∏adu pociàgu na hamulcach zespolonych, pociàg ten po zatrzymaniu nale˝y odhamowaç i zabezpieczyç przed uruchomieniem dodatkowym hamulcem lokomotywy pociàgowej, a w przypadku od∏àczenia lokomotywy — wczeÊniej zabezpieczyç w sposób okreÊlony w regulaminie technicznym, stosownie do warunków miejscowych. Poz. 400 Rozdzia∏ 4 Przyjmowanie, wyprawianie i przepuszczanie pociàgów na posterunkach ruchu Oddzia∏ 1 Wyznaczanie torów na stacji dla wjazdu, wyjazdu lub przejazdu pociàgów § 38. 1. Ruch pociàgów nale˝y prowadziç po torach g∏ównych, po zorganizowanych drogach przebiegu pociàgów. 2. Przyj´cie pociàgu na tor boczny lub wyprawienie go z tego toru mo˝e nastàpiç tylko w razie wypadku lub uszkodzenia torów g∏ównych. Pociàg przyjmowany na tor boczny nale˝y zatrzymaç przed semaforem wjazdowym (drogowskazowym) i wprowadziç go do stacji na rozkaz pisemny z pr´dkoÊcià do 20 km/h przy zachowaniu niezb´dnych Êrodków ostro˝noÊci. 3. Z toru bocznego mo˝na w razie powik∏aƒ w ruchu doraênie wyprawiç lokomotyw´ luzem lub pociàg towarowy, a w razie sytuacji awaryjnej — tak˝e pociàg pasa˝erski z zachowaniem warunków okreÊlonych w regulaminie technicznym. 4. Ruch pociàgów nale˝y prowadziç po torach wyznaczonych w stacyjnym rozk∏adzie jazdy pociàgów. Dla pociàgów, które nie majà wyznaczonego toru na stacji, tor ten ustala dy˝urny ruchu, przestrzegajàc postanowieƒ regulaminu technicznego. 5. Tor do zatrzymania pociàgu na stacji powinien byç tak wyznaczony, aby móg∏ byç wykorzystany mo˝liwie na ca∏ej d∏ugoÊci, aby pociàg nie zagradza∏ przejÊcia lub przejazdu, nie stanowi∏ przeszkody dla jazd innych pociàgów i manewrów oraz aby podró˝ni mogli bezpiecznie i mo˝liwie dogodnie wsiadaç, wysiadaç i przechodziç zarówno do pociàgu, jak i do budynku dworca. 34. Wagony zahamowane r´cznymi hamulcami, p∏ozami, klinami itp., po doczepieniu lokomotywy pociàgowej, powinni odhamowaç pracownicy, którzy majà obowiàzek dokonywania próby hamulca, stosownie do postanowieƒ regulaminu technicznego. 6. W razie potrzeby zmiany toru wjazdowego z