📄 Tekst ustawy
MONITOR POLSKI
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 12 lipca 2023 r.
Poz. 702
UCHWAŁA NR 96
RADY MINISTRÓW
z dnia 12 czerwca 2023 r.
w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2028
Na podstawie art. 36 ust. 1 w związku z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r.
poz. 699, z późn. zm.1)) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§ 1. Uchwala się Krajowy plan gospodarki odpadami 2028, stanowiący załącznik do uchwały.
§ 2. Traci moc uchwała nr 88 Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2016 r. w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami
2022 (M.P. z 2022 r. poz. 1030).
§ 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Prezes Rady Ministrów: M. Morawiecki
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 1250, 1726, 2127 i 2722 oraz z 2023 r. poz. 295
i 877.
Monitor Polski
–2–
Poz. 702
Załącznik do uchwały nr 96 Rady Ministrów
z dnia 12 czerwca 2023 r. (M.P. poz. 702)
Załącznik
do uchwały nr 96
Rady Ministrów
z dnia 12 czerwca 2023 r.
(M.P. poz. …)
Krajowy plan gospodarki odpadami 2028
Monitor Polski
–3–
Poz. 702
Spis treści:
Wykaz pojęć i skrótów ............................................................................................................................ 7
ROZDZIAŁ 1. WSTĘP ......................................................................................................................... 10
ROZDZIAŁ 2. ANALIZA AKTUALNEGO STANU GOSPODARKI ODPADAMI ........................ 13
2.1. Odpady komunalne, w tym odpady ulegające biodegradacji ......................................................... 13
2.2. Odpady powstające z produktów.................................................................................................... 30
2.2.1. Opakowania i odpady opakowaniowe ......................................................................................... 30
2.2.2. Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny ................................................................................... 35
2.2.3. Zużyte baterie i zużyte akumulatory ........................................................................................... 40
2.2.4. Pojazdy wycofane z eksploatacji ................................................................................................. 45
2.2.5. Oleje odpadowe ........................................................................................................................... 47
2.2.6. Zużyte opony ............................................................................................................................... 49
2.3. Odpady niebezpieczne .................................................................................................................... 51
2.3.1. Odpady medyczne i weterynaryjne ............................................................................................. 51
2.3.2. Odpady zawierające azbest ......................................................................................................... 56
2.3.3. Inne odpady niebezpieczne (odpady zawierające rtęć, odpady zawierające PCB, mogilniki) .... 58
2.4. Odpady pozostałe ........................................................................................................................... 65
2.4.1. Odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej
............................................................................................................................................................... 65
2.4.2. Komunalne osady ściekowe ........................................................................................................ 69
2.4.3. Odpady ulegające biodegradacji inne niż komunalne ................................................................. 72
2.4.4. Odpady z wybranych gałęzi gospodarki, których zagospodarowanie stwarza problemy ........... 81
ROZDZIAŁ 3. PROGNOZA ZMIAN W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI ........................ 90
3.1. Odpady komunalne, w tym odpady ulegające biodegradacji ......................................................... 90
3.2. Odpady powstające z produktów.................................................................................................... 94
3.2.1. Opakowania i odpady opakowaniowe ......................................................................................... 94
3.2.2. Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny ................................................................................... 94
3.2.3. Zużyte baterie i zużyte akumulatory ........................................................................................... 95
3.2.4. Pojazdy wycofane z eksploatacji ................................................................................................. 95
3.2.5. Oleje odpadowe ........................................................................................................................... 96
3.2.6. Zużyte opony ............................................................................................................................... 96
3.3. Odpady niebezpieczne .................................................................................................................... 96
3.3.1. Odpady medyczne i weterynaryjne ............................................................................................. 98
3.3.2. Odpady zawierające azbest ......................................................................................................... 98
3.3.3. Inne odpady niebezpieczne (odpady zawierające rtęć, odpady zawierające PCB, mogilniki) .... 98
3.4. Odpady pozostałe ........................................................................................................................... 98
3.4.1. Odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej
............................................................................................................................................................... 98
3.4.2. Komunalne osady ściekowe ........................................................................................................ 98
3.4.3. Odpady ulegające biodegradacji inne niż komunalne ................................................................. 99
3.4.4. Odpady z wybranych gałęzi gospodarki, których zagospodarowanie stwarza problemy ......... 100
ROZDZIAŁ 4. PRZYJĘTE CELE W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI ............................ 101
4.1. Odpady komunalne, w tym odpady ulegające biodegradacji ....................................................... 101
4.2. Odpady powstające z produktów.................................................................................................. 101
4.2.1. Opakowania i odpady opakowaniowe ....................................................................................... 101
4.2.2. Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny ................................................................................. 103
4.2.3. Zużyte baterie i zużyte akumulatory ......................................................................................... 103
4.2.4. Pojazdy wycofane z eksploatacji ............................................................................................... 104
4.2.5. Oleje odpadowe ......................................................................................................................... 104
4.2.6. Zużyte opony ............................................................................................................................. 104
4.3. Odpady niebezpieczne .................................................................................................................. 104
4.3.1. Odpady medyczne i weterynaryjne ........................................................................................... 104
4.3.2. Odpady zawierające azbest ....................................................................................................... 104
4.3.3. Inne odpady niebezpieczne (odpady zawierające rtęć, odpady zawierające PCB, mogilniki) .. 104
2
Monitor Polski
–4–
Poz. 702
4.4. Odpady pozostałe ......................................................................................................................... 105
4.4.1. Odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej
............................................................................................................................................................. 105
4.4.2. Komunalne osady ściekowe ...................................................................................................... 105
4.4.3. Odpady ulegające biodegradacji inne niż komunalne ............................................................... 105
4.4.4. Odpady z wybranych gałęzi gospodarki, których zagospodarowanie stwarza problemy ......... 105
ROZDZIAŁ 5. KIERUNKI DZIAŁAŃ W ZAKRESIE ZAPOBIEGANIA POWSTAWANIU
ODPADÓW ORAZ KSZTAŁTOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI..................... 106
5.1. Odpady komunalne, w tym odpady ulegające biodegradacji ....................................................... 106
5.2. Odpady powstające z produktów.................................................................................................. 107
5.2.1. Opakowania i odpady opakowaniowe ....................................................................................... 107
5.2.2. Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny ................................................................................. 108
5.2.3. Zużyte baterie i zużyte akumulatory ......................................................................................... 108
5.2.4. Pojazdy wycofane z eksploatacji ............................................................................................... 108
5.2.5. Oleje odpadowe ......................................................................................................................... 109
5.2.6. Zużyte opony ............................................................................................................................. 109
5.3. Odpady niebezpieczne .................................................................................................................. 109
5.3.1. Odpady medyczne i weterynaryjne ........................................................................................... 109
5.3.2. Odpady zawierające azbest ....................................................................................................... 110
5.3.3. Inne odpady niebezpieczne (odpady zawierające rtęć, odpady zawierające PCB, mogilniki) .. 110
5.4. Odpady pozostałe ......................................................................................................................... 110
5.4.1. Odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej
............................................................................................................................................................. 110
5.4.2. Komunalne osady ściekowe ...................................................................................................... 110
5.4.3. Odpady ulegające biodegradacji inne niż komunalne ............................................................... 111
5.4.4. Odpady z wybranych gałęzi gospodarki, których zagospodarowanie stwarza problemy ......... 111
ROZDZIAŁ 6. ŚRODKI NA RZECZ ZWALCZANIA ZAŚMIECANIA ŚRODOWISKA
LĄDOWEGO I MORSKIEGO ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA TEMU ZAŚMIECANIU I
USUWANIA WSZYSTKICH RODZAJÓW ODPADÓW ................................................................ 112
ROZDZIAŁ 7. ROZWIĄZANIA DOTYCZĄCE ODPADÓW ZAWIERAJĄCYCH ZNACZNE
ILOŚCI SUROWCÓW KRYTYCZNYCH ........................................................................................ 114
ROZDZIAŁ 8. SPOSÓB MONITORINGU I OCENY WDRAŻANIA KRAJOWEGO PLANU
GOSPODARKI ODPADAMI 2028 .................................................................................................... 116
ROZDZIAŁ 9. HARMONOGRAM,
OKREŚLENIE
WYKONAWCÓW
I
SPOSOBU
FINANSOWANIA REALIZACJI ZADAŃ ....................................................................................... 121
ROZDZIAŁ 10. INFORMACJA O STRATEGICZNEJ OCENIE ODDZIAŁYWANIA NA
ŚRODOWISKO .................................................................................................................................. 127
ROZDZIAŁ 11. STRESZCZENIE KRAJOWEGO PLANU GOSPODARKI ODPADAMI 2028 W
JĘZYKU NIESPECJALISTYCZNYM .............................................................................................. 127
ZAŁĄCZNIK NR 1: KRAJOWY PROGRAM ZAPOBIEGANIA POWSTAWANIU ODPADÓW 129
1. Wstęp ............................................................................................................................................... 129
2. Cele i wskaźniki monitorowania wdrażania środków służących zapobieganiu powstawaniu
odpadów ......................................................................................................................................... 129
3. Informacje o wpływie instrumentów ekonomicznych i innych środków zachęcających do
stosowania hierarchii sposobów postępowania z odpadami .......................................................... 131
4. Ocena użyteczności stosowanych środków służących zapobieganiu powstawaniu odpadów ........ 137
5. Rekomendowane działania w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów ................................ 145
6. Program zapobiegania powstawaniu odpadów żywności ............................................................... 148
ZAŁĄCZNIK NR 2: SZACOWANE ZAPOTRZEBOWANIE NA INWESTYCJE W ZAKRESIE
ZAGOSPODAROWANIA ODPADÓW KOMUNALNYCH ORAZ INFORMACJA O ŹRÓDŁACH
DOCHODÓW DOSTĘPNYCH W CELU POKRYCIA KOSZTÓW EKSPLOATACJI
I UTRZYMANIA INFRASTRUKTURY ZAGOSPODAROWANIA ODPADÓW ......................... 155
1. Szacowane zapotrzebowanie na PSZOK-i oraz instalacje dotyczące recyklingu odpadów
komunalnych .................................................................................................................................. 155
3
Monitor Polski
–5–
Poz. 702
2. Informacja o źródłach dochodów dostępnych w celu pokrycia kosztów eksploatacji i utrzymania
infrastruktury zagospodarowania odpadów.................................................................................... 158
ZAŁĄCZNIK NR 3: DANE DODATKOWE DOTYCZĄCE WYTWARZANIA ORAZ
ZAGOSPODAROWANIA ODPADÓW ............................................................................................ 160
1. Transgraniczne przemieszczanie odpadów .................................................................................... 160
2. Prognoza wytwarzania masy odpadów komunalnych z uwzględnieniem wpływu działań
dotyczących ZPO ........................................................................................................................... 164
3. Odpady z mechanicznej obróbki odpadów (19 12 12) ................................................................... 165
4. Odpady palne – paliwo alternatywne (19 12 10) ........................................................................... 166
5. Dane ogólne dotyczące odpadów niebezpiecznych......................................................................... 166
6. Dane ogólne dotyczące odpadów innych niż komunalne ................................................................ 173
Spis tabel
Tabela 1. Masa odebranych i zebranych odpadów komunalnych według GUS oraz sposoby ich
zagospodarowania ................................................................................................................................. 13
Tabela 2. Masa selektywnie odebranych i zebranych odpadów komunalnych w 2018 r. ..................... 16
Tabela 3. Procesy przetwarzania poszczególnych odebranych i zebranych grup odpadów w 2018 r. . 17
Tabela 4. Sposób postępowania w 2018 r. z odpadami o kodzie 20 03 01 ........................................... 18
Tabela 5. Masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych
recyklingowi w 2018 r. .......................................................................................................................... 18
Tabela 6. Masa odpadów komunalnych ulegających biodegradacji skierowanych do składowania w
latach 2014–2019 wraz z osiągniętymi poziomami ograniczenia składowania tych odpadów ............. 21
Tabela 7. Zestawienie średnich rocznych składów materiałowych odpadów komunalnych ................ 21
Tabela 8. Opakowania wprowadzone do obrotu wraz z produktami oraz osiągnięte poziomy odzysku
i recyklingu w latach 2017–2019 .......................................................................................................... 31
Tabela 9. Osiągnięte poziomy odzysku i recyklingu w poszczególnych latach dla opakowań
wielomateriałowych .............................................................................................................................. 31
Tabela 10. Osiągnięte poziomy odzysku i recyklingu w poszczególnych latach dla opakowań po
środkach niebezpiecznych, w tym po ŚOR ........................................................................................... 31
Tabela 11. Masa poszczególnych rodzajów sprzętu elektrycznego i elektronicznego wprowadzonego do
obrotu w latach 2018 i 2019 .................................................................................................................. 36
Tabela 12. Zestawienie wymaganych poziomów odzysku i recyklingu dla poszczególnych grup sprzętu
oraz osiągniętych poziomów w latach 2018 i 2019............................................................................... 36
Tabela 13. Informacja dotycząca masy sprzętu wprowadzonego do obrotu i masy zebranego zużytego
sprzętu w latach 2017–2019 .................................................................................................................. 37
Tabela 14. Informacja dotycząca osiągniętych poziomów zbierania zużytego sprzętu w latach 2017–
2019 ....................................................................................................................................................... 37
Tabela 15. Informacja dotycząca mas: przetworzonego zużytego sprzętu, odpadów powstałych ze
zużytego sprzętu poddanych recyklingowi oraz odpadów powstałych ze zużytego sprzętu poddanych
innym niż recykling procesom odzysku, za lata 2017–2019 ................................................................. 38
Tabela 16. Liczba przedsiębiorców prowadzących zakłady przetwarzania w 2017 r. .......................... 39
Tabela 17. Masa wprowadzonych do obrotu w latach 2017–2019 baterii przenośnych i akumulatorów
przenośnych ........................................................................................................................................... 41
Tabela 18. Masa wprowadzonych do obrotu baterii samochodowych i akumulatorów samochodowych
w latach 2017 i 2018 ............................................................................................................................. 41
Tabela 19. Masa wprowadzonych do obrotu w latach 2017 i 2018 baterii przemysłowych
i akumulatorów przemysłowych ........................................................................................................... 41
Tabela 20. Wymagany oraz osiągnięty w latach 2017–2019 poziom zbierania zużytych baterii
i akumulatorów przenośnych................................................................................................................. 42
Tabela 21. Osiągnięte poziomy wydajności recyklingu dla zużytych baterii i zużytych akumulatorów w
latach 2017–2019 .................................................................................................................................. 42
Tabela 22. Informacje o pojazdach wyrejestrowanych [szt.] ................................................................ 45
Tabela 23. Sposoby zagospodarowania odpadów w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji w
latach 2017–2019 .................................................................................................................................. 45
4
Monitor Polski
–6–
Poz. 702
Tabela 24. Osiągnięte poziomy odzysku i recyklingu dla pojazdów wycofanych z eksploatacji w latach
2017–2019 ............................................................................................................................................. 46
Tabela 25. Uzyskane w latach 2017 i 2018 poziomy odzysku i recyklingu olejów odpadowych ........ 48
Tabela 26. Uzyskane w latach 2017 i 2018 poziomy odzysku i recyklingu preparatów smarowych ... 48
Tabela 27. Opony wprowadzone na rynek oraz osiągnięte poziomy odzysku i recyklingu w latach 2017
i 2018 ..................................................................................................................................................... 50
Tabela 28. Odpady medyczne i weterynaryjne wytworzone w latach 2017 i 2018 .............................. 52
Tabela 29. Odpady medyczne i weterynaryjne poddane procesom przetwarzania w latach 2017 i 2018
w zależności od sposobu zagospodarowania ......................................................................................... 53
Tabela 30. Instalacje do przetwarzania odpadów medycznych i weterynaryjnych w poszczególnych
województwach w roku 2018 ................................................................................................................ 54
Tabela 31. Zestawienie ilości wytworzonych odpadów medycznych i weterynaryjnych z mocami
przerobowymi spalarni w poszczególnych województwach w 2018 r. ................................................. 55
Tabela 32. Wytwarzanie odpadów zawierających azbest w latach 2017 i 2018 [Mg] .......................... 56
Tabela 33. Odpady zawierające azbest wytworzone w poszczególnych województwach w latach 2017 i
2018 [tys. Mg] ....................................................................................................................................... 57
Tabela 34. Wyroby zawierające azbest zinwentaryzowane i unieszkodliwione w Polsce w latach 2016–
2020 ....................................................................................................................................................... 57
Tabela 35. Unieszkodliwianie odpadów zawierających azbest w latach 2017 i 2018 [Mg] ................. 58
Tabela 36. Wytwarzane odpadów zawierających rtęć w latach 2017 i 2018 [Mg] ............................... 59
Tabela 37. Odpady zawierające rtęć wytworzone w poszczególnych województwach [Mg]............... 59
Tabela 38. Odpady zawierające rtęć poddane procesom przetwarzania w latach 2017 i 2018 z wyjątkiem
baterii, amalgamatu dentystycznego, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego i odpadów
budowlanych [Mg] ................................................................................................................................ 60
Tabela 39. Wytwarzanie odpadów zawierających PCB w latach 2017 i 2018 [Mg] ............................ 61
Tabela 40. Wytwarzanie odpadów zawierających PCB w poszczególnych województwach w latach
2017 i 2018 [Mg]................................................................................................................................... 62
Tabela 41. Wytworzone i przetworzone odpady zawierające PCB w latach 2017 i 2018 [Mg] ........... 62
Tabela 42. Masa odpadów z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury
drogowej wytworzonych w latach 2014–2018 z podziałem na podgrupy ............................................ 66
Tabela 43. Masa odpadów z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury
drogowej zagospodarowanych w latach 2017 i 2018 ............................................................................ 67
Tabela 44. Masa odpadów z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury
drogowej zagospodarowanych w poszczególnych procesach odzysku w latach 2017 i 2018 .............. 68
Tabela 45. Komunalne osady ściekowe wytworzone w latach 2017 i 2018 ......................................... 69
Tabela 46. Wytwarzanie komunalnych osadów ściekowych w latach 2016–2019 ............................... 70
Tabela 47. Komunalne osady ściekowe przetworzone w 2018 r. w zależności od rodzaju procesu ..... 70
Tabela 48. Instalacje do monospalania osadów ściekowych eksploatowanych w Polsce według stanu na
dzień 31 grudnia 2019r. ......................................................................................................................... 71
Tabela 49. Wytwarzanie odpadów grupy 02 w latach 2014–2018........................................................ 73
Tabela 50. Odzysk odpadów grupy 02 wytworzonych w 2018 r. ......................................................... 74
Tabela 51. Unieszkodliwianie odpadów grupy 02 wytworzonych w 2018 r. ....................................... 75
Tabela 52. Wytwarzanie odpadów grupy 03 w latach 2014–2018........................................................ 76
Tabela 53. Odzysk odpadów grupy 03 w 2018 r. .................................................................................. 78
Tabela 54. Unieszkodliwianie odpadów grupy 03 w 2018 r. ................................................................ 78
Tabela 55. Wytwarzanie odpadów grupy 19 w latach 2014–2018........................................................ 78
Tabela 56. Odzysk odpadów grupy 19 w 2018 r. .................................................................................. 79
Tabela 57. Unieszkodliwianie odpadów grupy 19 w 2018 r. ................................................................ 79
Tabela 58. Wytwarzanie odpadów grupy 01 w latach 2014–2018........................................................ 81
Tabela 59. Masa odpadów wydobywczych w latach 2017–2019 ......................................................... 82
Tabela 60. Odzysk odpadów grupy 01 w 2018 r. .................................................................................. 83
Tabela 61. Unieszkodliwianie odpadów grupy 01 w 2018 r. ................................................................ 83
Tabela 62. Wytwarzanie odpadów grupy 06 w latach 2014–2018........................................................ 84
Tabela 63. Odzysk innych niż niebezpieczne odpadów grupy 06 w 2018 r.......................................... 86
Tabela 64. Unieszkodliwianie innych niż niebezpieczne odpadów grupy 06 w 2018 r. ....................... 86
5
Monitor Polski
–7–
Poz. 702
Tabela 65. Wytwarzanie odpadów grupy 10 w latach 2014–2018........................................................ 87
Tabela 66. Odzysk innych niż niebezpieczne odpadów grupy 10 w 2018 r.......................................... 89
Tabela 67. Unieszkodliwianie innych niż niebezpieczne odpadów grupy 10 w 2018 r. ....................... 90
Tabela 68. Prognozy demograficzne [tys. mieszkańców] ..................................................................... 91
Tabela 69. Prognozowany średni skład materiałowy odpadów komunalnych dla całego kraju [% masy]
............................................................................................................................................................... 91
Tabela 70. Prognozowane masy strumieni odpadów w Polsce [tys. Mg/rok] ....................................... 93
Tabela 71. Wykaz surowców krytycznych UE z 2020 r. .................................................................... 114
Tabela 72. Wskaźniki monitorowania i oceny wdrażania KPGO 2028 .............................................. 116
Tabela 73. Harmonogram rzeczowo-finansowy rekomendowanych działań ...................................... 121
Tabela 74. Cele i wskaźniki monitorowania ....................................................................................... 129
Tabela 75. Informacje o wpływie instrumentów ekonomicznych i innych środków zachęcających do
stosowania hierarchii sposobów postępowania z odpadami określonych w załączniku nr 4a do ustawy o
odpadach.............................................................................................................................................. 132
Tabela 76. Ocena użyteczności stosowanych środków służących ZPO określonych w załączniku nr 5 do
ustawy o odpadach .............................................................................................................................. 137
Tabela 77. Zestawienie rekomendowanych działań dotyczących ZPO .............................................. 145
Tabela 78. Ilość odpadów żywności w 2020 r. ................................................................................... 148
Tabela 79. Działania prowadzone przez podmioty i organizacje w zakresie ograniczenia powstawania
odpadów żywności .............................................................................................................................. 150
Tabela 80. Wskaźniki monitorowania i oceny wdrażania środków służących zapobieganiu powstawaniu
odpadów żywności .............................................................................................................................. 152
Tabela 81. Zestawienie działań rekomendowanych do realizacji w zakresie zapobiegania powstawaniu
odpadów żywności .............................................................................................................................. 152
Tabela 82. Szacowana liczba PSZOK-ów i instalacji do zagospodarowania odpadów komunalnych
potrzebnych do pokrycia brakującego zapotrzebowania ..................................................................... 156
Tabela 83. Szacowane nakłady inwestycyjne ..................................................................................... 157
Tabela 84. Rodzaje i masa odpadów poddawanych poszczególnym procesom odzysku lub
unieszkodliwiania wywiezionych z terytorium kraju w latach 2018–2020 ........................................ 160
Tabela 85. Rodzaje i masa odpadów poddawanych poszczególnym procesom odzysku lub
unieszkodliwiania przywiezionych na terytorium kraju w latach 2018–2020 .................................... 161
Tabela 86. Porównanie prognoz masy wytwarzanych odpadów komunalnych dla całego kraju ........ 165
Tabela 87. Masa wytworzonych odpadów 19 12 12 [tys. Mg] i [%] wraz z procesem dalszego
przetwarzania ...................................................................................................................................... 165
Tabela 88. Masa wytworzonych odpadów 19 12 10 [tys. Mg] i [%] wraz z procesem dalszego
przetwarzania ...................................................................................................................................... 166
Tabela 89. Wytwarzanie w latach 2017 i 2018 odpadów niebezpiecznych z podziałem na grupy odpadów
............................................................................................................................................................. 167
Tabela 90. Odpady niebezpieczne przetworzone w latach 2017 i 2018 w zależności od rodzaju procesu
[tys. Mg] .............................................................................................................................................. 167
Tabela 91. Grupy odpadów niebezpiecznych poddane procesom odzysku R1–R13 w 2018 r. [tys. Mg]
............................................................................................................................................................. 168
Tabela 92. Grupy odpadów niebezpiecznych unieszkodliwiane w procesach D1–D14 w 2018 r. ..... 169
Tabela 93. Instalacje termicznego przekształcania odpadów niebezpiecznych w 2018 r. .................. 169
Tabela 94. Wytwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w latach 2014–2018............................ 173
Tabela 95. Udziały poszczególnych procesów odzysku i unieszkodliwiania odpadów (bez odpadów
komunalnych) w 2018 r. ...................................................................................................................... 173
Tabela 96. Udziały odzysku i unieszkodliwiania w przetwarzaniu odpadów (bez odpadów
komunalnych) w 2018 r. ...................................................................................................................... 174
Spis rysunków
Rysunek 1. Masa odpadów zebranych w sposób selektywny i nieselektywny ..................................... 14
Rysunek 2. Udziały metod zagospodarowania odpadów komunalnych według GUS .......................... 15
Rysunek 3. Wskaźnik masy odebranych i zebranych odpadów komunalnych w 2018 r. [kg/mieszkańca]
............................................................................................................................................................... 16
6
Monitor Polski
–8–
Poz. 702
Rysunek 4. Selektywnie odebrane i zebrane odpady komunalne (4 frakcje) w 2018 r. ........................ 17
Rysunek 5. Masa poddanych recyklingowi poszczególnych surowców według rodzaju (w tym
opakowań) [Mg ] ................................................................................................................................... 20
Rysunek 6. Średni roczny skład materiałowy odpadów komunalnych ................................................. 22
Rysunek 7. Liczba PSZOK-ów na terenie kraju ................................................................................... 24
Rysunek 8. Rozmieszczenie sortowni selektywnie zebranych odpadów komunalnych ....................... 25
Rysunek 9. Rozmieszczenie instalacji do przetwarzania selektywnie zebranych bioodpadów ............ 26
Rysunek 10. Rozmieszczenie instalacji do fermentacji......................................................................... 27
Rysunek 11. Rozmieszczenie instalacji komunalnych MBP................................................................. 27
Rysunek 12. Rozmieszczenie instalacji do termicznego przekształcania odpadów .............................. 28
Rysunek 13. Rozmieszczenie instalacji komunalnych do składowania odpadów powstających w
procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów
komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych ................................................. 29
Rysunek 14. Rozmieszczenie w Polsce instalacji do recyklingu odpadów z papieru (o wydajnościach
rocznych instalacji powyżej 5 tys. Mg) ................................................................................................. 32
Rysunek 15. Rozmieszczenie w Polsce instalacji do recyklingu odpadów szkła .................................. 33
Rysunek 16. Rozmieszczenie w Polsce instalacji do recyklingu tworzyw sztucznych o wydajności
powyżej 1000 Mg .................................................................................................................................. 33
Rysunek 17. Rozmieszczenie w Polsce instalacji do recyklingu odpadów metali ................................ 34
Rysunek 18. Rozmieszczenie w Polsce instalacji do recyklingu odpadów wielomateriałowych ......... 34
Rysunek 19. Rozmieszczenie w kraju instalacji do recyklingu opakowań zawierających pozostałości
substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczonych ..................................................................... 35
Rysunek 20. Rozmieszczenie w Polsce instalacji prowadzących recykling odpadów powstałych ze
zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego ................................................................................ 40
Rysunek 21. Rozmieszczenie w Polsce przedsiębiorców przetwarzających zużyte baterie i akumulatory
............................................................................................................................................................... 43
Rysunek 22. Liczba stacji demontażu, punktów zbierania pojazdów i strzępiarek w Polsce ............... 47
Rysunek 23. Rozmieszczenie instalacji do recyklingu olejów odpadowych ........................................ 49
Rysunek 24. Rozmieszczenie w kraju instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów
medycznych i weterynaryjnych w 2018 r. ............................................................................................. 55
Rysunek 25. Rozmieszczenie w kraju instalacji do unieszkodliwiania odpadów zawierających rtęć w
2018 r..................................................................................................................................................... 61
Rysunek 26. Lokalizacja instalacji unieszkodliwiających odpady zawierające PCB w 2018 r. ........... 63
Rysunek 27. Lokalizacja mogilników pozostałych do likwidacji ......................................................... 65
Rysunek 28. Rozmieszczenie instalacji biogazu rolniczego w kraju .................................................... 80
Rysunek 29. Prognozowany średni skład materiałowy odpadów komunalnych ................................... 93
Rysunek 30. Pierwsza rejestracja pojazdów w latach 2016–2020 ........................................................ 96
Rysunek 31. Trend liniowy wytwarzania odpadów niebezpiecznych w latach 2014–2018 [tys. Mg].. 97
Rysunek 32. Trend liniowy wytwarzania grup odpadów, których udział w wytworzonych odpadach
niebezpiecznych był największy ........................................................................................................... 97
Wykaz pojęć i skrótów
Wykaz pojęć i
skrótów
BAT
BDO
Objaśnienie
najlepsza dostępna technika (ang. Best available techniques)
Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami
BiR
CSO
odpady budowlane i rozbiórkowe
CSR
Społeczna odpowiedzialność biznesu (ang. Corporate Social Responsibility)
Dz. U.
Dziennik Ustaw
EMAS
System Ekozarządzania i Audytu (ang. Eco-Management and Audit Scheme)
Centralny System Odpadowy
7
Monitor Polski
–9–
Poz. 702
Wykaz pojęć i
skrótów
GIOŚ
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska
GOZ
gospodarka o obiegu zamkniętym
GUS
Główny Urząd Statystyczny
GWh
gigawatogodzina
Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy
Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ang. International
Standardization)
IOŚ-PIB
ISO
KE
Objaśnienie
Organization
for
KPGO 2028
Komisja Europejska
Krajowy plan gospodarki odpadami 2010 przyjęty uchwałą nr 233 Rady Ministrów z dnia 29
grudnia 2006 r. w sprawie „Krajowego planu gospodarki odpadami 2010” (M.P. poz. 946)
Krajowy plan gospodarki odpadami 2014 przyjęty uchwałą nr 217 Rady Ministrów z dnia 24
grudnia 2010 r. w sprawie „Krajowego planu gospodarki odpadami 2014” (M.P. poz. 1183)
Krajowy plan gospodarki odpadami 2022 przyjęty uchwałą nr 88 Rady Ministrów z dnia 1
lipca 2016 r. w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2022 (M.P. z 2022 r. poz.
1030)
Krajowy plan gospodarki odpadami 2028 przyjęty uchwałą nr 96 Rady Ministrów z dnia 12
czerwca 2023 r. w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2028 (M.P. poz. 702)
KPOŚK
Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych
KPZPO
Krajowy program zapobiegania powstawaniu odpadów
LCA
MBP
Life Cycle Assessment
mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych
Mg
megagram/tona
MEiN
Ministerstwo Edukacji i Nauki
MKiŚ
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
MŚP
małe i średnie przedsiębiorstwa
NCBR
NFOŚiGW
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
PCB
polichlorowane bifenyle
PEP2030
Polityka ekologiczna państwa 2030
PG
przestępczość gospodarcza
PKB
produkt krajowy brutto
PMTS
frakcje odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła
PPWD
Packaging and Packaging Waste directive
PSZOK
punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych
PZPOŻ
Program zapobiegania powstawaniu odpadów żywności
RDOŚ
regionalna dyrekcja ochrony środowiska
ROP
rozszerzona odpowiedzialność producenta (ang. extended producer responsibility)
RP
Rzeczpospolita Polska
s.m.
sucha masa
dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z dnia 5 czerwca 2019 r.
w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko
(Dz. Urz. UE L 155 z 12.06.2019, str. 1)
Kpgo 2010
Kpgo 2014
Kpgo 2022
SUP
SOR
Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju
ŚOR
środki ochrony roślin
Unia Europejska
UE
8
Monitor Polski
– 10 –
Poz. 702
Wykaz pojęć i
skrótów
UM
urząd marszałkowski
UZP
Urząd Zamówień Publicznych
WFOŚiGW
wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej
WPGO
wojewódzki plan gospodarki odpadami
WIOŚ
wojewódzki inspektorat ochrony środowiska
ZPO
zapobieganie powstawaniu odpadów
ZSEiE
zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny
Objaśnienie
9
Monitor Polski
– 11 –
Poz. 702
ROZDZIAŁ 1. WSTĘP
Zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699, z późn. zm.),
zwaną dalej „ustawą o odpadach”, plany gospodarki odpadami podlegają aktualizacji nie rzadziej niż
co 6 lat. Do uchwalenia Krajowego planu gospodarki odpadami 2028 (KPGO 2028) obowiązywał
krajowy plan gospodarki odpadami (Kpgo 2022) przyjęty uchwałą nr 88 Rady Ministrów z dnia 1 lipca
2016 r. w sprawie Krajowego planu gospodarki odpadami 2022 (M.P. z 2022 r. poz. 1030).
Punktem wyjścia do opracowania KPGO 2028 są cele określone w dyrektywach Parlamentu
Europejskiego w zakresie ciągłego ulepszania zasad gospodarki odpadami z uwzględnieniem cyklu
życia produktów tak, aby stworzyć gospodarkę o rzeczywiście zamkniętym obiegu. W KPGO 2028
uwzględniono wymagania wynikające z przepisów UE z zakresu gospodarki odpadami, m.in określone
w:
1) dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 94/62/WE z dnia 20 grudnia 1994 r. w sprawie
opakowań i odpadów opakowaniowych (Dz. Urz. WE L 365 z 31.12.1994, str. 10, z późn. zm.),
zwanej dalej „dyrektywą 94/62/WE”;
2) dyrektywie Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów
(Dz. Urz. WE L 182 z 16.07.1999, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej „dyrektywą 1999/31/WE”;
3) dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r.
w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. Urz. WE L 269 z 21.10.2000, str. 34,
z późn. zm.), zwanej dalej „dyrektywą 2000/53/WE”;
4) dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/66/UE z dnia 6 września 2006 r. w sprawie
baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów (Dz. Urz. UE L 266 z 26.09.2006,
str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej „dyrektywą 2006/66/WE”;
5) dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r.
w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz. Urz. UE L 312 z 22.11.2008,
str. 3, z późn. zm.), zwanej dalej „dyrektywą 2008/98/WE”;
6) dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie
zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE) (Dz. Urz. UE L 197 z 24.07.2012,
str. 38, z późn. zm.), zwanej dalej „dyrektywą 2012/19/WE”;
7) dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r.
zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów (Dz. Urz. UE L 150 z 14.06.2018,
str. 109), zwanej dalej „dyrektywą 2018/851”.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że obecnie są prowadzone prace na poziomie UE w zakresie
rewizji niektórych dyrektyw dotyczących odpadów, tj. dyrektyw PPWD (94/62/WE) czy w sprawie
baterii i akumulatorów (2006/66/WE). W związku z tym zmianie ulegnie wiele przepisów dotyczących
gospodarki odpadami, które są kluczowe dla realizacji KPGO 2028.
Zgodnie z art. 35 ust. 8 ustawy o odpadach organy administracji publicznej opracowują plany
gospodarki odpadami, które wspierają działania zmierzające do osiągnięcia celów i spełnienia wymagań
wynikających z przepisów prawa Unii Europejskiej (UE) w zakresie gospodarki odpadami, w
szczególności opakowań i odpadów opakowaniowych, składowania odpadów i zapobiegania
zaśmiecaniu. KPGO 2028 określa środki służące spełnieniu wyżej wymienionych wymagań i celów, w
tym zawiera środki wspierające realizację celów dyrektywy 2008/98/WE. W tym zakresie w KPGO
2028 określono odpowiednie środki, takie jak np. działania edukacyjno-informacyjne, które dotyczą
zapobiegania powstawaniu odpadów i przeciwdziałania zaśmiecaniu, działania dotyczące wspierania
rozwoju infrastruktury do ZPO i recyklingu odpadów, ocenę potrzeby stworzenia dodatkowej
infrastruktury dotyczącej ZPO oraz recyklingu, działania dotyczące wspierania badań w zakresie
nowych technologii z zakresu ZPO oraz gospodarowania odpadami, rekomendowane działania
dotyczące surowców krytycznych oraz działania, które służą temu, aby przeciwdziałać zaśmiecaniu
środowiska morskiego i lądowego.
KPGO 2028 wpisuje się w strategiczne dokumenty przyjęte na poziomie UE i krajowym. Należą
do nich przede wszystkim Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju (SOR) przyjęta przez Radę
Ministrów 14 lutego 2017 r. SOR jest średniookresową strategią rozwoju kraju, która przedstawia cele
do realizacji w latach 2020 i 2030, określa wskaźniki ich realizacji, wskazuje sposób ich osiągania oraz
określa najważniejsze projekty służące realizacji celów SOR.
10
Monitor Polski
– 12 –
Poz. 702
Jak wskazano w SOR, nowoczesna gospodarka odpadami, zgodna z unijną hierarchią sposobów
postępowania z odpadami, i dążąca do wdrażania modelu gospodarczego opartego na obiegu
zamkniętym wymaga zmiany dotychczasowego podejścia i postrzegania odpadów jako źródła zasobów
(w tym możliwości zastępowania surowców pierwotnych surowcami wtórnymi, powstającymi z
odpadów), jak również przyspieszenia rozwoju recyklingu. Cele i działania niezbędne do osiągnięcia i
podjęcia w tym zakresie są określone w KPGO 2028 – będącym obok wojewódzkich planów gospodarki
odpadami z planami inwestycyjnymi podstawowym dokumentem planistycznym w gospodarce
odpadami.
Kolejnym dokumentem strategicznym, w który wpisuje się KPGO 2028, jest „Polityka
ekologiczna państwa 2030 – strategia rozwoju w obszarze środowiska i gospodarki wodnej” (PEP2030),
przyjęta uchwałą nr 67 Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2019 r. w sprawie przyjęcia „Polityki
ekologicznej państwa 2030 – strategii rozwoju w obszarze środowiska i gospodarki wodnej” (M.P. poz. 794)
będąca najważniejszym dokumentem strategicznym w obszarze środowiska. W systemie dokumentów
strategicznych PEP2030 stanowi doprecyzowanie i uszczegółowienie zapisów SOR. W celu
szczegółowym II PEP2030 „Środowisko i gospodarka. Zrównoważone gospodarowanie zasobami
środowiska” jako jeden z kierunków interwencji wskazana została Gospodarka odpadami w kierunku
gospodarki o obiegu zamkniętym. Krajowy plan gospodarki odpadami jest podstawowym instrumentem
wdrażania PEP2030 w tym obszarze, w ramach którego będą wspierane następujące działania:
1) gospodarowanie odpadami zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami;
2) rozwijanie recyklingu odpadów;
3) dążenie do maksymalizacji wykorzystywania odpadów jako surowców.
W KPGO 2028 przedstawiono dane dotyczące ilości wytwarzanych odpadów i sposobów
zagospodarowania poszczególnych rodzajów odpadów, informacje o rodzajach, liczbie, rozmieszczeniu
i mocach przerobowych instalacji do przetwarzania odpadów oraz prognozowane zmiany strumieni
odpadów.
Ze względu na zaistniałe warunki prowadzenia działalności w okresie stanu pandemii COVID-19
zostały wprowadzone konieczne zmiany prawne dotyczące przepisów przejściowych i epizodycznych
w zakresie ewidencji, sprawozdawczości, jak również funkcjonowania samej Bazy danych o produktach
i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), które obowiązywały wyłącznie do końca 2020 r.
Zostały przesunięte terminy składania rocznych sprawozdań produktowych oraz sprawozdań
wytwórców i gospodarujących odpadami za 2019 r. do dnia 31 października 2020 r. (z wyjątkiem
prowadzących stacje demontażu – w tym przypadku termin przesunięto do 11 września 2020 r.), jak
również terminy składania rocznych sprawozdań przez podmioty odbierające oraz zbierające odpady
komunalne – do dnia 31 sierpnia 2020 r., a także sprawozdań z zakresu gospodarowania odpadami
komunalnymi składanymi przez wójtów oraz marszałków województw – odpowiednio do dnia 31
października i do dnia 31 grudnia 2020 r. W związku z tym weryfikacja sprawozdań przez urzędy
marszałkowskie (UM) wydłużyła się i trwała jeszcze w 2021 r., co pokryło się również z weryfikacją
sprawozdań za kolejny, tj. 2020 r. Wobec tego, z uwagi na brak pełnych danych za 2019 r.,
kompleksowo przedstawiono dane za lata 2017 i 2018.
KPGO 2028 został sporządzony zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 35 ustawy o
odpadach. KPGO 2028 odnosi się do odpadów, które powstały w kraju, a przede wszystkim do odpadów
komunalnych, odpadów niebezpiecznych, odpadów opakowaniowych, a także komunalnych osadów
ściekowych oraz do odpadów będących przedmiotem transgranicznego ich przemieszczania.
Przedstawione w KPGO 2028 cele i zadania dotyczą lat 2022−2028 oraz perspektywicznie okresu
do 2035 r.
W ramach KPGO 2028 dokonano podziału odpadów na:
1) odpady komunalne, w tym odpady ulegające biodegradacji;
2) odpady powstające z produktów:
a) odpady opakowaniowe,
b) zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny,
c) zużyte baterie i zużyte akumulatory,
d) pojazdy wycofane z eksploatacji,
e) oleje odpadowe,
f) zużyte opony;
3) odpady niebezpieczne:
11
Monitor Polski
– 13 –
Poz. 702
a) odpady medyczne i weterynaryjne,
b) odpady zawierające azbest,
c) inne odpady niebezpieczne (odpady zawierające rtęć, odpady zawierające PCB, mogilniki);
4) odpady pozostałe:
a) odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury
drogowej,
b) komunalne osady ściekowe,
c) odpady ulegające biodegradacji inne niż komunalne,
d) odpady z wybranych gałęzi gospodarki, których zagospodarowanie stwarza problemy:
- z grupy 01 – odpady powstające przy poszukiwaniu, wydobywaniu, fizycznej
i chemicznej przeróbce rud oraz innych kopalin,
- z grupy 06 – odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania produktów
przemysłu chemii nieorganicznej,
- z grupy 10 – odpady z procesów termicznych.
W załączniku nr 1 do KPGO 2028 został zawarty Krajowy program zapobiegania powstawaniu
odpadów (KPZPO), którego integralną częścią jest program zapobiegania powstawaniu odpadów
żywności (PZPOŻ). KPZPO został opracowany zgodnie z wymaganiami zawartymi w ustawie o
odpadach w tym zakresie i stąd uwzględnia nowe wymagania dotyczące programów zapobiegania
powstawaniu odpadów określone w dyrektywie 2018/851. KPZPO zawarty w KPGO 2028 zastępuje
poprzednie krajowe programy zapobiegania powstawaniu odpadów, tj. KPZPO z 2014 r oraz KPZPO
ujęty w Kpgo 2022.
W załączniku nr 2 do KPGO 2028 przedstawiono ocenę zapotrzebowania na punkty
selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK-i) oraz instalacje dotyczące recyklingu
odpadów komunalnych w kraju oraz informacje o źródłach dochodów dostępnych w celu pokrycia
kosztów eksploatacji i utrzymania infrastruktury gospodarki odpadami. Informacje na temat odpadów
przywożonych na terytorium kraju oraz o odpadach wywiezionych poza terytorium kraju w zakresie
rodzajów i ilości odpadów poddawanych poszczególnym procesom odzysku lub unieszkodliwiania
zostały przedstawione w załączniku nr 3 do KPGO 2028. Ponadto załącznik nr 3 do KPGO 2028 zawiera
dane dotyczące zagospodarowania odpadów z mechanicznej obróbki odpadów oraz paliwa
alternatywnego, a także dane dotyczące odpadów niebezpiecznych innych niż komunalne.
12
Monitor Polski
– 14 –
Poz. 702
ROZDZIAŁ 2. ANALIZA AKTUALNEGO STANU GOSPODARKI
ODPADAMI
2.1. Odpady komunalne, w tym odpady ulegające biodegradacji
ZPO, źródła powstawania, ilości wytworzone i zagospodarowane
Odpady komunalne są to odpady wytwarzane w gospodarstwach domowych oraz w handlu
detalicznym, przedsiębiorstwach, budynkach biurowych i w administracji publicznej, o charakterze
i składzie podobnym do odpadów wytwarzanych w gospodarstwach domowych. Odpady komunalne
stanowią nieco ponad 10% wszystkich odpadów wytworzonych w Polsce. Ilość oraz skład
morfologiczny odpadów komunalnych w bardzo dużym stopniu zależą od miejsca ich powstawania, w
tym przede wszystkim od zamożności społeczeństwa i związanego z nią poziomu konsumpcji wyrobów,
ale także od pory roku. Wpływ na rodzaj i ilość wytwarzanych odpadów mają również: rodzaj obszaru
(miasto, wieś), na którym są one wytwarzane, gęstość zaludnienia, typ zabudowy (jednorodzinna,
wielorodzinna), liczba turystów, obecność obiektów użyteczności publicznej oraz obecność, rodzaj,
wielkość i liczba placówek handlowych i drobnego przemysłu lub usług. Jednocześnie należy
zaznaczyć, że z dniem 1 stycznia 2022 r. zmieniła się definicja odpadów komunalnych, zgodnie z którą
nie obejmują one odpadów budowlanych i rozbiórkowych.
Zapobieganie powstawaniu odpadów komunalnych następuje m.in. przez:
1) możliwość wymiany, sprzedaży lub podarowania produktów używanych;
2) edukację w zakresie ZPO, w tym w zakresie ponownego użycia przedmiotów
w gospodarstwach domowych;
3) wdrażanie jednoznacznego oznakowania informującego o okresie przydatności do spożycia;
4) unikanie stosowania artykułów jednorazowych;
5) ograniczanie nadmiernej konsumpcji;
6) współdzielenie (sharing economy);
7) ekoprojektowanie;
8) wdrażanie systemów i dobrych praktyk z zakresu zarządzania środowiskowego
w organizacjach;
9) tworzenie punktów wymiany rzeczy używanych;
10) tworzenie punktów napraw i przygotowania do ponownego użycia;
11) tworzenie punktów oddawania i odbierania żywności (tzw. jadłodzielni lub lodówek
społecznych).
Podstawowe informacje na temat odpadów komunalnych w latach 2014−2020 według Kpgo 2022
oraz danych GUS przedstawiono w tabeli 1 oraz na rysunkach 1 i 2. Dane zbierane przez GUS dotyczą
wyłącznie odpadów komunalnych z grup 15 i 20.
Tabela 1. Masa odebranych i zebranych odpadów komunalnych według GUS oraz sposoby ich
zagospodarowania
Masa odpadów
1.
Masa odebranych i zebranych
odpadów [mln Mg]
Masa odebranych odpadów
w przeliczeniu na 1 mieszkańca [kg]
Masa niesegregowanych
(zmieszanych) odpadów
komunalnych odebranych i zebranych
[tys. Mg)
2014
2.
2015
3.
2016
4.
Rok
2017
5.
2018
6.
2019
7.
2020
8.
10,33
10,86
11,65
11,97
12,49
12,75
13,12
268
283
303
311
325
332
342
8281
8326
8712
8729
8877
8775
8142
13
Monitor Polski
Masa odpadów komunalnych
selektywnie odebranych i zebranych
[tys. Mg]
Masa odpadów przekształconych
termicznie [tys. Mg]
% odpadów przekształconych
termicznie
Masa odpadów przetworzonych
biologicznie [tys. Mg]
% odpadów przetworzonych
biologicznie
Masa odpadów składowanych
[tys. Mg]
% odpadów składowanych
Masa odpadów przygotowanych do
ponownego użycia i poddanych
recyklingowi [tys. Mg]
% odpadów przygotowanych do
ponownego użycia i poddanych
recyklingowi
Źródło: GUS
– 15 –
Poz. 702
2049
2537
2942
3239
3608
3977
4975
1560
1439
2266
2922
3013
2920
2823
15,1
13,2
19,4
24,1
24,1
22,9
21,5
560
661
814
848
1012
1153
1578
5,4
6,1
7,0
7,1
8,1
9,0
12,0
6031
5897
5331
5000
5191
5487
5218
58,4
54,3
45,7
41,8
41,6
43,0
39,8
2180
2867
3243
3199
3269
3192
3499
21,1
26,4
27,8
26,7
26,2
25,0
26,7
Według GUS w 2014 r. odebrano i zebrano 10,3 mln Mg odpadów komunalnych, a w 2020 r.
13,1 mln Mg. Wzrost ilości odpadów komunalnych w tym okresie wyniósł 27%. Masa odebranych
odpadów w przeliczeniu na mieszkańca wzrosła z 268 kg w 2014 r. do 342 kg w 2020 r. Głównie
wzrastała masa odpadów selektywnie zebranych – dwukrotnie (od około 2,0 mln Mg w 2014 r. do około
5,0 mln Mg w 2020 r.). Masa niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych zmalała z 8,3
mln Mg w 2014 r. do 8,1 mln Mg (około 2,4%). Masa niesegregowanych (zmieszanych) odpadów
komunalnych wzrastała w latach 2014−2018 (do ilości 8,9 mln Mg). W ostatnich dwóch latach według
GUS nastąpił spadek.
Rysunek 1. Masa odpadów zebranych w sposób selektywny i nieselektywny
Źródło: GUS
14
Monitor Polski
– 16 –
Poz. 702
Rysunek 2. Udziały metod zagospodarowania odpadów komunalnych według GUS
Źródło: GUS
Masa odebranych i zebranych odpadów dla roku 2018 wynosiła według sprawozdań marszałków
województw z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi 12 813,5 tys. Mg,
a według GUS 12 485 tys. Mg.
Łączna masa odebranych i zebranych odpadów według sprawozdań marszałków województw
z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi w 2018 r. wyniosła – 12 813,5
tys. Mg, w tym 1708,7 tys. Mg podgrupy 15 01.
Największy udział w odpadach odebranych i zebranych w 2018 r. stanowiły odpady o kodzie
20 03 01 – niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne, których udział wyniósł 66,5% zebranych
odpadów komunalnych. 13,3% stanowiła podgrupa 15 01 − odpady opakowaniowe, 7,8% podgrupa 20
01 – odpady komunalne segregowane i zbierane selektywnie, 7,1% podgrupa 20 02 odpady z ogrodów
i parków (w tym z cmentarzy), 5,3% pozostałe odpady z podgrupy 20 03 – inne odpady komunalne
(z wyłączeniem kodu 20 03 01). W sprawozdaniach wykazano niewielką ilość zebranych odpadów
niebezpiecznych pochodzenia komunalnego – łącznie 10 tys. Mg, co stanowi 0,12% wszystkich
odpadów. W 2018 r. nastąpił wzrost odebranych i zebranych odpadów komunalnych o 7,4% w stosunku
do 2017 r. (na podstawie sprawozdań marszałków województw z realizacji zadań w zakresie
gospodarowania odpadami komunalnymi). Znaczny wzrost zanotowano dla odpadów odbieranych
i zbieranych selektywnie. W 2018 r. odebrano i zebrano łącznie 8522,1 tys. Mg niesegregowanych
(zmieszanych) odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01. Jednocześnie należy wskazać, że
sprawozdania składane za rok 2018 po raz pierwszy uwzględniały dane od podmiotów zbierających
odpady komunalne, stanowiące frakcje odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych
i szkła − w związku z pojawieniem się nowego obowiązku sprawozdawczego dla tych podmiotów.
W 2018 r. łącznie odebrano i zebrano 825 tys. Mg bioodpadów o kodzie 20 02 01 – odpady
ulegające biodegradacji z ogrodów i parków i 197 tys. Mg odpadów 20 01 08 – odpady kuchenne
ulegające biodegradacji, łącznie 1022 tys. Mg. W przeliczeniu na mieszkańca zebrano odpowiednio 21
kg i 5 kg w 2018 r.
Na rysunku 3 przedstawiono masę odebranych i zebranych odpadów komunalnych w 2018 r.
(w kg na mieszkańca). Zaobserwowano różnice w ilości odebranych i zebranych odpadów w
poszczególnych województwach. Najwięcej odpadów odebranych i zebranych wykazano w
województwach: dolnośląskim, zachodniopomorskim, śląskim, lubuskim i pomorskim – powyżej 370
kg na mieszkańca, a najmniej w województwie świętokrzyskim, lubelskim i podkarpackim – poniżej
250 kg na mieszkańca. Średnia dla kraju wynosi 334 kg na mieszkańca.
15
Monitor Polski
– 17 –
Poz. 702
Rysunek 3. Wskaźnik masy odebranych i zebranych odpadów komunalnych w 2018 r.
[kg/mieszkańca]
370
316
382
278
338
369
374
341
308
236
390
210
348
377
321
241
Źródło: Sprawozdania marszałków województw z realizacji zadań w zakresie gospodarowania
odpadami komunalnymi
W tabeli 2 przedstawiono masę zebranych selektywnie poszczególnych frakcji odpadów
komunalnych w 2018 r. – odebranych i zebranych z gospodarstw domowych, zebranych w PSZOK-ach
oraz przez inne podmioty zajmujące się zbieraniem odpadów komunalnych. Łączna masa odpadów
selektywnie zebranych wyniosła 23,8% sumy odpadów grupy 15 i 20 odebranych i zebranych według
sprawozdań marszałków województw z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami
komunalnymi. Łączna masa zebranych w 2018 r. odpadów komunalnych papieru, metalu, tworzywa
i szkła wyniosła 2023 tys. Mg, co stanowiło łącznie 15,8% odebranych i zebranych odpadów
komunalnych. Bioodpadów zebrano 1022 tys. Mg – 8,0% odpadów komunalnych. Niesegregowane
(zmieszane) odpady komunalne stanowiły 66,5% odebranych i zebranych odpadów komunalnych.
Tabela 2. Masa selektywnie odebranych i zebranych odpadów komunalnych w 2018 r.
Rodzaj frakcji
Kod odpadów
Masa [tys. Mg]
1.
2.
3.
150101, 200101
150107, 200102
150102, 150104, 150105,
150106, 200139, 200140
200108, 200201
496,4
520,4
1005,8
Papier
Szkło
Metale i tworzywa sztuczne
Bioodpady
RAZEM
% odpadów selektywnie zebranych
do sumy odpadów z grup 15 i 20
Źródło: IOŚ-PIB
1022,4
3045,0
23,8
Na rysunku 4 przedstawiono odebrane i zebrane odpady komunalne w 2018 r. w podziale na
poszczególne frakcje.
16
Monitor Polski
– 18 –
Poz. 702
Rysunek 4. Selektywnie odebrane i …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.