📄 Tekst ustawy
DZIENNIK USTAW
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 16 kwietnia 2026 r.
Poz. 522
O B W IE S Z CZ E N I E
M AR S ZA ŁK A S EJ MU RZ E C ZY PO S PO LI T EJ PO L SK I EJ
z dnia 30 marca 2026 r.
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rachunkowości
1. Na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych
aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy
z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2023 r. poz. 120), z uwzględnieniem stanu prawnego na dzień
26 marca 2026 r. oraz zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 8 lutego 2023 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła
w związku z sytuacją na rynku paliw oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 295);
2)
ustawą z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
poz. 1598, z 2024 r. poz. 852 oraz z 2025 r. poz. 1203);
3)
ustawą z dnia 12 kwietnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 619);
4)
ustawą z dnia 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych
i krajowych (Dz. U. poz. 1685);
5)
ustawą z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1863);
6)
ustawą z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
poz. 1218);
7)
ustawą z dnia 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (Dz. U. poz. 333).
2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 19 i art. 21 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych
źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 295), które stanowią:
„Art. 19. Do badań sprawozdań finansowych sporządzonych w okresie obowiązywania na obszarze Rzeczy pospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonych na podstawie ustawy z dnia
5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657,
2280, 2674, 2705 i 2770) w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 stosuje się przepis art. 66 ust. 6 pkt 2 ustawy
zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.”
„Art. 21. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 3, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 10 pkt 1, 4–9, które wchodzą w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia.”;
Dziennik Ustaw
2)
–2–
Poz. 522
art. 23 ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1598, z 2024 r. poz. 852 oraz z 2025 r. poz. 1203), który stanowi:
„Art. 23. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lutego 2026 r., z wyjątkiem:
1)
art. 3 pkt 1, 3 i pkt 5 w zakresie art. 299g § 2 i art. 299h § 2, art. 7 pkt 2 oraz art. 10, które wchodzą w życie
z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 8, 9, 10 i 14 oraz art. 14, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2023 r.;
3)
art. 1 pkt 4 i 5, art. 4–6, art. 7 pkt 1 i 3, art. 9 i art. 18–21, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.;
3a) art. 17b, który wchodzi w życie z dniem 1 listopada 2025 r.;
3b) art. 1 pkt 12 w zakresie art. 106gba ust. 2–8 i pkt 25 w zakresie art. 106r pkt 7–9 oraz art. 17a, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.;
3c) art. 1 pkt 32 i 33, art. 3 pkt 5 w zakresie art. 299g § 1 i art. 299h § 1 oraz art. 17c, które wchodzą w życie z dniem
1 kwietnia 2026 r.;
4)
3)
art. 1 pkt 24 w zakresie art. 106ni ust. 1–3 i 5–7 i pkt 30, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2027 r.”;
art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 12 kwietnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
poz. 619), które stanowią:
„Art. 4. Przepisy ustaw zmienianych w art. 1–3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie po
raz pierwszy do sprawozdania o podatku dochodowym za rok obrotowy rozpoczynający się po dniu 21 czerwca 2024 r.
Art. 5. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 2 w zakresie art. 63m
ust. 4 pkt 1 i ust. 5 i art. 63n ust. 5 pkt 1 i ust. 6, art. 2 oraz art. 3, które wchodzą w życie z dniem 22 czerwca 2025 r.”;
4)
art. 164 ustawy z dnia 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych (Dz. U. poz. 1685), który stanowi:
„Art. 164. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r., z wyjątkiem art. 140 pkt 4 w zakresie art. 14zq
§ 5 oraz art. 145 pkt 1–3, 5 i 6, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.”;
5)
art. 14–16, art. 25 i art. 35 ustawy z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych
rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1863), które
stanowią:
„Art. 14. 1. Przepisy art. 2 ust. 1 pkt 2, ust. 2 zdanie pierwsze i ust. 2a oraz art. 70a ustawy zmienianej w art. 1,
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie po raz pierwszy do roku obrotowego rozpoczynającego się
po dniu 31 grudnia 2024 r., przy czym na potrzeby ustalenia spełnienia warunku określonego w tych przepisach
uwzględnia się przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 30a ustawy zmienianej w art. 1 osiągnięte w poprzednim roku obrotowym rozpoczynającym się po dniu 31 grudnia 2023 r.
2. Przepisy art. 64 ust. 1 pkt 4 lit. b i c ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają
zastosowanie po raz pierwszy do roku obrotowego rozpoczynającego się po dniu 31 grudnia 2024 r., przy czym na
potrzeby ustalenia spełnienia warunków określonych w tych przepisach uwzględnia się sumę aktywów bilansu oraz
przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 30a ustawy zmienianej w art. 1 osiągnięte w poprzednim roku obrotowym rozpoczynającym się po dniu 31 grudnia 2023 r.
3. Przepisy art. 3 ust. 1 pkt 1a–1e, pkt 30a i pkt 32 lit. b, ust. 1h, 1i, 3 i 6, art. 7 ust. 2b i 2c, art. 28 ust. 4a, art. 28a,
art. 28b, art. 32 ust. 7 i 8, art. 37 ust. 10, art. 39 ust. 6 i 7, art. 42 ust. 2, art. 45 ust. 3 i 3a, art. 49 ust. 4, art. 49a, art. 49c,
art. 55 ust. 2a, art. 56 ust. 1 pkt 1 lit. a i b, pkt 2 lit. a i b, ust. 1b, art. 63f ust. 1 pkt 1 i 2, art. 64 ust. 7 oraz art. 80 ust. 4
i 5 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy załącznika nr 1, załącznika nr 4
i załącznika nr 5 do ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie po raz
pierwszy do sprawozdań sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2023 r.
4. Przepisów art. 3 ust. 1a–1e, art. 7 ust. 2a, art. 37 ust. 11, art. 47 ust. 3a, art. 48a ust. 3 i 4, art. 48b ust. 4 i 5,
art. 49b, art. 55 ust. 2b–2e oraz art. 56 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1 nie stosuje się do sprawozdań sporządzonych
za rok obrotowy rozpoczynający się po dniu 31 grudnia 2023 r.
Dziennik Ustaw
–3–
Poz. 522
5. Przepisy art. 49 ust. 3b, art. 55 ust. 2a zdanie pierwsze, art. 56 ust. 2c oraz rozdziału 6c ustawy zmienianej
w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą, mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju lub sprawo zdawczości zrównoważonego rozwoju grupy kapitałowej sporządzanej za rok obrotowy rozpoczynający się:
1)
po dniu 31 grudnia 2023 r. – w przypadku jednostek, o których mowa w art. 49b ust. 1 i art. 55 ust. 2b ustawy zmienianej w art. 1, przy czym wskazane w tych przepisach suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego i przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy wynoszą odpowiednio:
a)
110 000 000 zł i 220 000 000 zł – w przypadku, o którym mowa w art. 49b ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej
w art. 1,
b) 132 000 000 zł i 264 000 000 zł – w przypadku, o którym mowa w art. 55 ust. 2b pkt 3 lit. b tiret drugie
ustawy zmienianej w art. 1;
2)
po dniu 31 grudnia 2024 r. – w przypadku jednostek dużych i jednostek dominujących dużej grupy, innych niż
określone w pkt 1, oraz Banku Gospodarstwa Krajowego;
3)
po dniu 31 grudnia 2025 r. – w przypadku:
a)
jednostek średnich będących emitentami papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
b) jednostek małych będących emitentami papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
c)
małych i niezłożonych instytucji określonych w art. 4 ust. 1 pkt 145 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L 176 z 27.06.2013,
str. 1, z późn. zm.a)), pod warunkiem że są:
– jednostką dużą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1d ustawy zmienianej w art. 1 albo
– jednostką małą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1b ustawy zmienianej w art. 1, będącą emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego, albo
– jednostką średnią w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1c ustawy zmienianej w art. 1, będącą emitentem papierów
wartościowych dopuszczonych do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
d) wewnętrznych zakładów ubezpieczeń w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 53a ustawy zmienianej w art. 9 oraz wewnętrznych zakładów reasekuracji w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 53b tej ustawy, pod warunkiem że są:
– jednostką dużą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1d ustawy zmienianej w art. 1 albo
– jednostką małą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1b ustawy zmienianej w art. 1, będącą emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego, albo
– jednostką średnią w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1c ustawy zmienianej w art. 1, będącą emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru
Gospodarczego;
4)
po dniu 31 grudnia 2027 r. – w przypadku jednostek zależnych lub oddziałów, o których mowa w art. 63zd ustawy
zmienianej w art. 1.
a)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 208 z 02.08.2013, str. 68, Dz. Urz. UE L 321
z 30.11.2013, str. 6, Dz. Urz. UE L 11 z 17.01.2015, str. 37, Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016, str. 153, Dz. Urz. UE L 20
z 25.01.2017, str. 4, Dz. Urz. UE L 310 z 25.11.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 345 z 27.12.2017, str. 27, Dz. Urz. UE L 347
z 28.12.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 111 z 25.04.2019, str. 4, Dz. Urz. UE L 150 z 07.06.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 183
z 09.07.2019, str. 14, Dz. Urz. UE L 314 z 05.12.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 328 z 18.12.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 204
z 26.06.2020, str. 4, Dz. Urz. UE L 84 z 11.03.2021, str. 1, Dz. Urz. UE L 116 z 06.04.2021, str. 25, Dz. Urz. UE L 275
z 25.10.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 92 z 30.03.2023, str. 29, Dz. Urz. UE L 2023/2869 z 20.12.2023 oraz Dz. Urz.
UE L 2024/1623 z 19.06.2024.
Dziennik Ustaw
–4–
Poz. 522
6. Jednostki, o których mowa w ust. 5 pkt 3 lit. a i b, mogą nie sporządzać sprawozdawczości zrównoważonego
rozwoju w rozumieniu przepisów rozdziału 6c ustawy zmienianej w art. 1, za lata obrotowe rozpoczynające się przed
dniem 1 stycznia 2028 r. W takim przypadku jednostka przedstawia w sprawozdaniu z działalności powody niesporządzenia tej sprawozdawczości.
7. W okresie 3 lat obrotowych rozpoczynających się po dniu określonym w ust. 5 w przypadku gdyby nie były dostępne wszystkie niezbędne informacje dotyczące łańcucha wartości jednostki albo grupy kapitałowej, jednostka albo
jednostka dominująca przedstawia odpowiednio w sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju albo sprawozdawczości
zrównoważonego rozwoju grupy kapitałowej w rozumieniu przepisów rozdziału 6c ustawy zmienianej w art. 1 informacje o działaniach podjętych w celu uzyskania niezbędnych informacji na temat swojego łańcucha wartości, powody,
dla których nie mogła uzyskać wszystkich niezbędnych informacji, oraz swoje plany uzyskania tych informacji w przyszłości.
8. Jednostki, o których mowa w art. 49b ust. 1 i art. 55 ust. 2b ustawy zmienianej w art. 1, sporządzają oświadczenie na temat informacji niefinansowych lub oświadczenie grupy kapitałowej na temat informacji niefinansowych za rok
obrotowy rozpoczynający się przed dniem 1 stycznia 2024 r. zgodnie z art. 49b i art. 55 ust. 2b–2e ustawy zmienianej
w art. 1.
9. Podjęte przez organ zatwierdzający przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzje w sprawie sporządzania sprawozdań, o których mowa w art. 3 ust. 1a i 1c ustawy zmienianej w art. 1, pozostają w mocy do sprawozdań
sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia poprzedzającego dzień
wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 15. 1. Za lata obrotowe kończące się przed dniem 7 stycznia 2030 r. jednostka zależna podlegająca przepisom
art. 63r ustawy zmienianej w art. 1 lub jednostka dominująca podlegająca przepisom art. 63x ustawy zmienianej
w art. 1, których jednostka dominująca lub jednostka dominująca wyższego szczebla ma siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu poza terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego, mogą sporządzić sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju grupy kapitałowej zgodnie z wymogami art. 63x ustawy zmienianej w art. 1 obejmującą informacje
dotyczące jednostek zależnych od takiej jednostki dominującej lub jednostki dominującej wyższego szczebla:
1)
mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz
2)
podlegających obowiązkowi sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju na podstawie art. 63r lub
art. 63x ustawy zmienianej w art. 1 lub odpowiadających im przepisów prawa państw Europejskiego Obszaru
Gospodarczego.
2. Sprawozdawczość sporządzana na podstawie ust. 1 może zawierać podlegające ujawnieniu informacje określone w art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie
ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/2088 (Dz. Urz.
UE L 198 z 22.06.2020, str. 13, z późn. zm.b)), obejmujące działalność prowadzoną przez wszystkie mające siedzibę lub
miejsce sprawowania zarządu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego jednostki zależne od jednostki dominującej lub jednostki dominującej wyższego szczebla, o których mowa w ust. 1, podlegające obowiązkowi sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się do tej jednostki zależnej albo jednostki dominującej, która osiągnęła w co najmniej
jednym z 5 poprzednich lat obrotowych odpowiednio najwyższe przychody netto lub skonsolidowane przychody netto
w Europejskim Obszarze Gospodarczym spośród mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium
Europejskiego Obszaru Gospodarczego jednostek danej grupy kapitałowej.
4. Do celów zwolnienia określonego w art. 63v i art. 63za ustawy zmienianej w art. 1 uznaje się, że sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju grupy kapitałowej sporządzona na podstawie:
1)
ust. 1 jest sprawozdawczością zrównoważonego rozwoju grupy kapitałowej jednostki dominującej w odniesieniu
do jednostek objętych konsolidacją;
2)
ust. 2 uznaje się za spełniającą warunki określone odpowiednio w art. 63v pkt 4 i art. 63za pkt 4 ustawy zmienianej
w art. 1.
5. Sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju grupy kapitałowej, o której mowa w ust. 1, jest uznawana za dokument, o którym mowa w art. 63v pkt 3 lub art. 63za pkt 3 ustawy zmienianej w art. 1, do celów zwolnienia, o którym
mowa w art. 63v i art. 63za ustawy zmienianej w art. 1, oraz do celów złożenia dokumentów, o którym mowa w art. 9a
ust. 2 i art. 19e ust. 1 ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
b)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 156 z 09.06.2022, str. 159.
Dziennik Ustaw
–5–
Poz. 522
6. Kierownik jednostki zależnej lub jednostki dominującej, o których mowa w ust. 1, składa we właściwym rejestrze sądowym sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju grupy kapitałowej, o której mowa w ust. 1, w terminie
12 miesięcy od dnia bilansowego.
Art. 16. 1. Atestacja sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju za rok obrotowy, który rozpoczął się przed
dniem 1 stycznia 2025 r., może zostać przeprowadzona na podstawie umowy zawartej przez kierownika jednostki przed
dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, pod warunkiem że wybór firmy audytorskiej do przeprowadzenia tej atestacji
nie był dokonany przez kierownika tej jednostki.
2. Kierownik jednostki może zawrzeć umowę o atestację sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju za rok
obrotowy, który rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2025 r., z firmą audytorską wybraną do przeprowadzenia badania
sprawozdania finansowego za ten rok obrotowy.”
„Art. 25. Przepisy:
1)
art. 63zc ustawy zmienianej w art. 1 w zakresie znakowania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju i sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju grupy kapitałowej,
2)
art. 87a ust. 3 pkt 9 lit. c ustawy zmienianej w art. 2 w zakresie sporządzania sprawozdania z atestacji sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju
– stosuje się od dnia, od którego będą stosowane przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/815 z dnia
17 grudnia 2018 r. uzupełniającego dyrektywę 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących specyfikacji jednolitego elektronicznego formatu raportowania
(Dz. Urz. UE L 143 z 29.05.2019, str. 1, z późn. zm.c)), określające sposób znakowania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju i sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju grupy kapitałowej.”
„Art. 35. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
6)
1)
art. 12, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.;
2)
art. 3, który wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2025 r.;
3)
art. 13, który wchodzi w życie z dniem 22 czerwca 2025 r.;
4)
art. 10, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2025 r.”;
art. 6 ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
poz. 1218), który stanowi:
„Art. 6. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.”;
7)
art. 2 ustawy z dnia 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (Dz. U. poz. 333), który stanowi:
„Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.”.
Marszałek Sejmu: W. Czarzasty
c)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 145 z 04.06.2019, str. 85, Dz. Urz. UE L 233 z 10.09.2019,
str. 26, Dz. Urz. UE L 326 z 16.12.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 429 z 18.12.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 77 z 07.03.2022, str. 1
oraz Dz. Urz. UE L 339 z 30.12.2022, str. 1.
Dziennik Ustaw
–6–
Poz. 522
Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 marca 2026 r. (Dz. U. poz. 522)
US T AW A
z dnia 29 września 1994 r.
o rachunkowości1)
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. Ustawa określa zasady rachunkowości oraz zasady wykonywania działalności w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Art. 2. 1. Przepisy ustawy o rachunkowości, zwanej dalej „ustawą”, stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 3, do mających
siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
1)
spółek handlowych (osobowych i kapitałowych, w tym również w organizacji) oraz spółek cywilnych, z zastrzeżeniem
pkt 2, a także innych osób prawnych, z wyjątkiem Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego;
2)2) osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku,
spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz przedsiębiorstw w spadku działających zgodnie z ustawą
z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych
z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r. poz. 170), jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów
za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 2 500 000 euro;
2a) przedsiębiorstw w spadku działających zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw, jeżeli na dzień poprzedzający
dzień otwarcia spadku prowadzone były księgi rachunkowe;
3)
jednostek organizacyjnych działających na podstawie Prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o świadczeniu usług finansowania społecznościowego dla przedsięwzięć gospodarczych, przepisów
o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, przepisów o działalności
ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych lub przepisów
o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, bez względu na wielkość przychodów;
4)
gmin, powiatów, województw i ich związków, a także:
a)
państwowych, gminnych, powiatowych i wojewódzkich jednostek budżetowych,
b) gminnych, powiatowych i wojewódzkich zakładów budżetowych;
c)
(uchylona)
5)
jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek, o których mowa w pkt 1 i 2;
6)
oddziałów i przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r.
o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 89, 619, 621 i 1794);
1)
Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich:
1) dyrektywy 2001/65/WE z dnia 27 września 2001 r. zmieniającej dyrektywy 78/660/EWG, 83/349/EWG oraz 86/635/EWG w zakresie zasad oceny rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek, a także banków oraz
innych instytucji finansowych (Dz. Urz. WE L 283 z 27.10.2001);
2) dyrektywy 2003/38/WE z dnia 13 maja 2003 r. zmieniającej dyrektywę 78/660/EWG w sprawie rocznych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek w odniesieniu do kwot wyrażonych w euro (Dz. Urz. WE L 120 z 15.05.2003);
3) dyrektywy 2003/51/WE z dnia 18 czerwca 2003 r. zmieniającej dyrektywy 78/660/EWG, 83/349/EWG, 86/635/EWG oraz 91/674/EWG
w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek, banków i innych instytucji finansowych oraz zakładów ubezpieczeń (Dz. Urz. WE L 178 z 17.07.2003).
Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie – z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej – dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej –
wydanie specjalne.
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych
rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1863), która weszła w życie
z dniem 1 stycznia 2025 r.
2)
Dziennik Ustaw
7)
–7–
Poz. 522
jednostek niewymienionych w pkt 1–6, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych – od początku roku obrotowego,
w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane.
2. Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku,
spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie z ustawą z dnia 5 lipca
2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw mogą stosować zasady rachunkowości określone ustawą również od początku następnego roku obrotowego, jeżeli
ich przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość w walucie
polskiej 2 500 000 euro.3) W tym przypadku osoby te lub wspólnicy przed rozpoczęciem roku obrotowego są obowiązani,
o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej, do zawiadomienia o tym urzędu skarbowego, właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym. Osoby fizyczne lub wspólnicy spółek cywilnych osób fizycznych mogą złożyć zawiadomienie na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie
Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2026 r. poz. 30).
2a.4) Do spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, których przychody netto ze sprzedaży towarów
i produktów za poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość w walucie polskiej 2 500 000 euro i które nie
stosują zasad rachunkowości określonych ustawą na podstawie ust. 2, stosuje się przepis art. 70a.
2b. Przepisy ustawy stosuje się również, bez względu na wielkość przychodów, do alternatywnych spółek inwestycyjnych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,
w tym uprawnionych do posługiwania się nazwą „EuVECA” albo „EuSEF”.
3. Jednostki sporządzające sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości,
Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej, zwanymi dalej „MSR”, stosują przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane
na jej podstawie, w zakresie nieuregulowanym przez MSR.
4. Kościelne osoby prawne nieprowadzące działalności gospodarczej prowadzą rachunkowość zgodnie z przepisami
wewnętrznymi tych osób.
5. Jednostki, o których mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338), mogą prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów na zasadach
i warunkach określonych w tej ustawie.
6. Koła gospodyń wiejskich działające na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich
(Dz. U. z 2025 r. poz. 310) mogą prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów na zasadach i warunkach określonych w tej ustawie.
Art. 3. 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
jednostce – rozumie się przez to podmioty i osoby określone w art. 2 ust. 1;
1a)5) jednostce mikro – rozumie się przez to jednostkę, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostki rozpoczynającej działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym rozpoczęła działalność albo
prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą, nie przekroczyła co najmniej dwóch z następujących
trzech wielkości:
a)
2 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,
b) 4 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,
c)
10 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty
– przy czym jednostka traci status jednostki mikro, jeżeli w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyła co najmniej dwie z trzech tych wielkości;
3)
4)
5)
Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
Dziennik Ustaw
–8–
Poz. 522
1b)5) jednostce małej – rozumie się przez to jednostkę niebędącą jednostką mikro, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostki rozpoczynającej działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym
rozpoczęła działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą, nie przekroczyła co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:
a)
33 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,
b) 66 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,
c)
50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty
– przy czym jednostka traci status jednostki małej, jeżeli w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyła co najmniej dwie z trzech tych wielkości;
1c)5) jednostce średniej – rozumie się przez to jednostkę niebędącą jednostką mikro ani jednostką małą, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku
jednostki rozpoczynającej działalność – w roku obrotowym, w którym rozpoczęła działalność, nie przekroczyła co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:
a)
110 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,
b) 220 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,
c)
250 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty
– przy czym jednostka traci status jednostki średniej, jeżeli w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie
finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyła co najmniej dwie z trzech tych wielkości;
1d)5) jednostce dużej – rozumie się przez to jednostkę, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostki rozpoczynającej działalność – w roku
obrotowym, w którym rozpoczęła działalność, przekroczyła co najmniej dwie z następujących trzech wielkości:
a)
110 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,
b) 220 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,
c)
250 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty
– przy czym jednostka traci status jednostki dużej, jeżeli w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy nie przekroczyła co najmniej dwóch z trzech tych wielkości;
1e)5) dużej grupie – rozumie się przez to grupę kapitałową, która w roku obrotowym, za który jednostka dominująca
sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyła:
a)
po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 2 i 6, co najmniej dwie z następujących
trzech wielkości:
– 110 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,
– 220 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,
– 250 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty, oraz
b) przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 2 i 6, co najmniej dwie z następujących trzech wielkości:
– 132 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,
– 264 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,
– 250 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty
– przy czym grupa kapitałowa traci status dużej grupy, jeżeli w roku obrotowym, za który jednostka dominująca sporządza skonsolidowane sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy nie przekroczyła co
najmniej dwóch z trzech wielkości określonych w lit. a lub b;
2)
banku – rozumie się przez to jednostkę działającą na podstawie przepisów Prawa bankowego;
3)
zakładzie ubezpieczeń – rozumie się przez to jednostkę prowadzącą działalność ubezpieczeniową na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej;
Dziennik Ustaw
–9–
Poz. 522
3a) przepisach o obrocie papierami wartościowymi – rozumie się przez to przepisy ustawy o obrocie instrumentami
finansowymi, ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych;
3b) zakładzie reasekuracji – rozumie się przez to jednostkę prowadzącą działalność reasekuracyjną na podstawie przepisów
o działalności reasekuracyjnej;
3c) rozporządzeniu Komisji (UE) 2019/815 – rozumie się przez to rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/815
z dnia 17 grudnia 2018 r. uzupełniające dyrektywę 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do
regulacyjnych standardów technicznych dotyczących specyfikacji jednolitego elektronicznego formatu raportowania
(Dz. Urz. UE L 143 z 29.05.2019, str. 1, z późn. zm.6));
3d) formacie przeszukiwalnym – rozumie się przez to format danych, przy użyciu którego dokument elektroniczny jest
zapisany w taki sposób, że możliwe jest posłużenie się ogólnie dostępnym oprogramowaniem, przeznaczonym do odczytu lub edycji dokumentów zapisanych w tym formacie, w celu skutecznego przeszukania oraz skopiowania ciągu
znaków alfanumerycznych zawartych w treści tego dokumentu;
4)
udziałach lub udziałowcach – rozumie się przez to również odpowiednio akcje lub akcjonariuszy;
5)
krajowych środkach płatniczych, walutach obcych i dewizach – rozumie się przez to krajowe środki płatnicze, waluty
obce i dewizy, o których mowa w przepisach Prawa dewizowego;
5a) członku organu jednostki – rozumie się przez to osobę fizyczną, pełniącą funkcję członka zarządu lub innego organu
zarządzającego, członka rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego, jak również innego organu administrującego jednostki, powołaną do pełnienia tej funkcji zgodnie z postanowieniami umowy spółki, statutu lub innymi obowiązującymi jednostkę przepisami prawa;
6)
kierowniku jednostki – rozumie się przez to członka zarządu lub innego organu zarządzającego, a jeżeli organ jest
wieloosobowy – członków tego organu, z wyłączeniem pełnomocników ustanowionych przez jednostkę. W przypadku
spółki jawnej i spółki cywilnej za kierownika jednostki uważa się wspólników prowadzących sprawy spółki, w przypadku spółki partnerskiej – wspólników prowadzących sprawy spółki albo zarząd, a w odniesieniu do spółki komandytowej i spółki komandytowo-akcyjnej – komplementariuszy prowadzących sprawy spółki. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą za kierownika jednostki uważa się tę osobę; do osób wykonujących wolne
zawody przepis ten stosuje się odpowiednio. Za kierownika jednostki uważa się również likwidatora, a także syndyka
lub zarządcę ustanowionego w postępowaniu restrukturyzacyjnym oraz zarządcę sukcesyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw, albo osobę, o której mowa w art. 14 tej ustawy, która dokonała zgłoszenia, o którym
mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2026 r. poz. 151);
7)
organie zatwierdzającym – rozumie się przez to organ, który zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa,
statutem, umową lub na mocy prawa własności jest uprawniony do zatwierdzania sprawozdania finansowego jednostki.
W przypadku spółki osobowej, z wyjątkiem spółki komandytowo-akcyjnej, oraz spółki cywilnej przez organ zatwierdzający rozumie się jej wspólników;
8)
okresie sprawozdawczym – rozumie się przez to okres, za który sporządza się sprawozdanie finansowe w trybie przewidzianym ustawą lub inne sprawozdania sporządzone na podstawie ksiąg rachunkowych;
9)
roku obrotowym – rozumie się przez to rok kalendarzowy lub inny okres trwający 12 kolejnych pełnych miesięcy
kalendarzowych, stosowany również do celów podatkowych. Rok obrotowy lub jego zmiany określa statut lub umowa,
na podstawie której utworzono jednostkę. Jeżeli jednostka rozpoczęła działalność w drugiej połowie przyjętego roku
obrotowego, to można księgi rachunkowe i sprawozdanie finansowe za ten okres połączyć z księgami rachunkowymi
i sprawozdaniem finansowym za rok następny. W przypadku zmiany roku obrotowego pierwszy po zmianie rok obrotowy powinien być dłuższy niż 12 kolejnych miesięcy;
10) dniu bilansowym – rozumie się przez to dzień, na który jednostka sporządza sprawozdanie finansowe;
11) przyjętych zasadach (polityce) rachunkowości – rozumie się przez to wybrane i stosowane przez jednostkę rozwiązania
dopuszczone ustawą, w tym także określone w MSR, zapewniające wymaganą jakość sprawozdań finansowych;
12) aktywach – rozumie się przez to kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości,
powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;
6)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 145 z 04.06.2019, str. 85, Dz. Urz. UE L 233 z 10.09.2019,
str. 26, Dz. Urz. UE L 326 z 16.12.2019, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 429 z 18.12.2020, str. 1.
Dziennik Ustaw
– 10 –
Poz. 522
13) aktywach trwałych – rozumie się przez to aktywa jednostki, które nie są zaliczane do aktywów obrotowych, o których
mowa w pkt 18;
14) wartościach niematerialnych i prawnych – rozumie się przez to, z zastrzeżeniem pkt 17, nabyte przez jednostkę,
zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym
okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki, a w szczególności:
a)
autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne, licencje, koncesje,
b) prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych oraz zdobniczych,
c)
know-how.
W przypadku wartości niematerialnych i prawnych oddanych do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub
leasingu, wartości niematerialne i prawne zalicza się do aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie z warunkami określonymi w ust. 4. Do wartości niematerialnych i prawnych zalicza się również nabytą wartość firmy oraz
koszty zakończonych prac rozwojowych;
15) środkach trwałych – rozumie się przez to, z zastrzeżeniem pkt 17, rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na
potrzeby jednostki. Zalicza się do nich w szczególności:
a)
nieruchomości – w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, a także będące
odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do
lokalu użytkowego,
b) maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy,
c)
ulepszenia w obcych środkach trwałych,
d) inwentarz żywy.
Środki trwałe oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub leasingu zalicza się do aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie z warunkami określonymi w ust. 4;
16) środkach trwałych w budowie – rozumie się przez to zaliczane do aktywów trwałych środki trwałe w okresie ich
budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego;
17) inwestycjach – rozumie się przez to aktywa posiadane przez jednostkę w celu osiągnięcia z nich korzyści ekonomicznych wynikających z przyrostu wartości tych aktywów, uzyskania przychodów w formie odsetek, dywidend (udziałów
w zyskach) lub innych pożytków, w tym również z transakcji handlowej, a w szczególności aktywa finansowe oraz te
nieruchomości i wartości niematerialne i prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę, lecz są posiadane przez nią
w celu osiągnięcia tych korzyści. W przypadku zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji przez inwestycje rozumie się lokaty;
18) aktywach obrotowych – rozumie się przez to tę część aktywów jednostki, które w przypadku:
a)
aktywów rzeczowych, o których mowa w pkt 19 – są przeznaczone do zbycia lub zużycia w ciągu 12 miesięcy od
dnia bilansowego lub w ciągu normalnego cyklu operacyjnego właściwego dla danej działalności, jeżeli trwa on
dłużej niż 12 miesięcy,
b) aktywów finansowych, o których mowa w pkt 24 – są płatne i wymagalne lub przeznaczone do zbycia w ciągu
12 miesięcy od dnia bilansowego lub od daty ich założenia, wystawienia lub nabycia, albo stanowią aktywa pieniężne,
c)
należności krótkoterminowych – obejmują ogół należności z tytułu dostaw i usług oraz całość lub część należności
z innych tytułów niezaliczonych do aktywów finansowych, a które stają się wymagalne w ciągu 12 miesięcy od
dnia bilansowego,
d) rozliczeń międzyokresowych – trwają niedłużej niż 12 miesięcy od dnia bilansowego;
19) rzeczowych aktywach obrotowych – rozumie się przez to materiały nabyte w celu zużycia na własne potrzeby, wytworzone lub przetworzone przez jednostkę produkty gotowe (wyroby i usługi) zdatne do sprzedaży lub w toku produkcji,
półprodukty oraz towary nabyte w celu odprzedaży w stanie nieprzetworzonym;
20) zobowiązaniach – rozumie się przez to wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki;
Dziennik Ustaw
– 11 –
Poz. 522
21) rezerwach – rozumie się przez to zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są pewne;
21a) rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych – rozumie się przez to rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe dla celów
rachunkowości tworzone przez zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji;
22) zobowiązaniach krótkoterminowych – rozumie się przez to ogół zobowiązań z tytułu dostaw i usług, a także całość lub
tę część pozostałych zobowiązań, które stają się wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego;
23) instrumentach finansowych – rozumie się przez to kontrakt, który powoduje powstanie aktywów finansowych u jednej
ze stron i zobowiązania finansowego albo instrumentu kapitałowego u drugiej ze stron pod warunkiem, że z kontraktu
zawartego między dwiema lub więcej stronami jednoznacznie wynikają skutki gospodarcze, bez względu na to, czy
wykonanie praw lub zobowiązań wynikających z kontraktu ma charakter bezwarunkowy albo warunkowy. Do instrumentów finansowych nie zalicza się w szczególności:
a)
rezerw i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego,
b) umów o gwarancje finansowe, które ustalają wykonanie obowiązków z tytułu udzielonej gwarancji, w formie zapłacenia kwot odpowiadających stratom poniesionym przez beneficjenta na skutek niespłacenia wierzytelności
przez dłużnika w wymaganym terminie,
c)
umów o przeniesienie praw z papierów wartościowych w okresie pomiędzy terminem zawarcia i rozliczenia transakcji, gdy wykonanie tych umów wymaga wydania papierów wartościowych w określonym terminie, również
wtedy, gdy przeniesienie tych praw następuje w formie zapisu na rachunku papierów wartościowych, prowadzonym przez podmiot upoważniony na podstawie odrębnych przepisów,
d) aktywów i zobowiązań z tytułu programów, z których wynikają udziały pracowników oraz innych osób związanych
z jednostką w jej kapitałach lub w kapitałach innej jednostki z grupy kapitałowej, do której należy jednostka,
e)
umów połączenia spółek, z których wynikają obowiązki określone w art. 44b ust. 9;
24) aktywach finansowych – rozumie się przez to aktywa pieniężne, instrumenty kapitałowe wyemitowane przez inne
jednostki, a także wynikające z kontraktu prawo do otrzymania aktywów pieniężnych lub prawo do wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką na korzystnych warunkach;
25) aktywach pieniężnych – rozumie się przez to aktywa w formie krajowych środków płatniczych, walut obcych i dewiz.
Do aktywów pieniężnych zalicza się również inne aktywa finansowe, w tym w szczególności naliczone odsetki od
aktywów finansowych. Jeżeli aktywa te są płatne lub wymagalne w ciągu 3 miesięcy od dnia ich otrzymania, wystawienia, nabycia lub założenia (lokaty), to na potrzeby rachunku przepływów pieniężnych zalicza się je do środków
pieniężnych, chyba że ujmuje się je w przepływach z działalności inwestycyjnej (lokacyjnej);
26) instrumentach kapitałowych – rozumie się przez to kontrakty, z których wynika prawo do majątku jednostki, pozostałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wszystkich wierzycieli, a także zobowiązanie się jednostki do wyemitowania
lub dostarczenia własnych instrumentów kapitałowych, a w szczególności udziały, opcje na akcje własne lub warranty;
27) zobowiązaniach finansowych – rozumie się przez to zobowiązanie jednostki do wydania aktywów finansowych albo
do wymiany instrumentu finansowego z inną jednostką, na niekorzystnych warunkach;
28) zobowiązaniach warunkowych – rozumie się przez to obowiązek wykonania świadczeń, których powstanie jest uzależnione od zaistnienia określonych zdarzeń;
29) aktywach netto – rozumie się przez to aktywa jednostki pomniejszone o zobowiązania, odpowiadające wartościowo
kapitałowi (funduszowi) własnemu;
30) przychodach i zyskach – rozumie się przez to uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści
ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów, albo zmniejszenia wartości
zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli;
30a)7) przychodach netto ze sprzedaży towarów i produktów – rozumie się przez to:
a)
przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów, z uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i innych zwiększeń lub zmniejszeń, bez podatku od towarów i usług oraz innych podatków bezpośrednio związanych z obrotem –
w przypadku jednostek innych niż określone w lit. b–e,
b) przychody z umów z klientami, o których mowa w MSR – w przypadku jednostek stosujących MSR,
c)
7)
składkę przypisaną brutto – w przypadku zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji,
Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
Dziennik Ustaw
– 12 –
Poz. 522
d) sumę pozycji I, IV, VII, VIII i XI w rachunku zysków i strat określonych w załączniku nr 2 do ustawy – w przypadku banków krajowych, oddziałów instytucji kredytowych i oddziałów banków zagranicznych,
e)
przychody w rozumieniu ram sprawozdawczości finansowej stosowanych przez jednostkę, na podstawie których
są sporządzane sprawozdania finansowe jednostki – w przypadku jednostek mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu poza terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego, o których mowa w art. 63zd ust. 1 pkt 1
lit. b oraz pkt 2 lit. a oraz b;
31) kosztach i stratach – rozumie się przez to uprawdopodobnione zmniejszenia w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zmniejszenia wartości aktywów, albo zwiększenia wartości
zobowiązań i rezerw, które doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny
sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli;
32) pozostałych kosztach i przychodach operacyjnych – rozumie się przez to koszty i przychody związane pośrednio
z działalnością operacyjną jednostki, a w szczególności koszty i przychody związane:
a)
z działalnością socjalną,
8)
b) ze zbyciem materiałów, środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych i prawnych,
a także nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych zaliczonych do inwestycji,
c)
z utrzymywaniem nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych zaliczonych do inwestycji, w tym
także z aktualizacją wartości tych inwestycji, jak również z ich przekwalifikowaniem odpowiednio do środków
trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli do wyceny inwestycji przyjęto cenę rynkową bądź inaczej określoną wartość godziwą,
d) z odpisaniem należności i zobowiązań przedawnionych, umorzonych, nieściągalnych, z wyjątkiem należności
i zobowiązań o charakterze publicznoprawnym nieobciążających kosztów,
e)
z utworzeniem i rozwiązaniem rezerw, z wyjątkiem rezerw związanych z operacjami finansowymi,
f)
z odpisami aktualizującymi wartość aktywów i ich korektami, z wyjątkiem odpisów obciążających koszty finansowe,
g) z odszkodowaniami i karami,
h) z przekazaniem lub otrzymaniem nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny aktywów, w tym także środków pieniężnych na inne cele niż dopłaty do cen sprzedaży, nabycie lub wytworzenie środków trwałych, środków trwałych
w budowie albo wartości niematerialnych i prawnych,
i)
ze zdarzeniami losowymi;
33) zyskach i stratach nadzwyczajnych – rozumie się przez to zyski i straty powstające w bankach, zakładach ubezpieczeń,
zakładach reasekuracji oraz spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych na skutek zdarzeń trudnych do przewidzenia, poza działalnością operacyjną jednostki i niezwiązane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia;
34) sprawowaniu kontroli nad inną jednostką – rozumie się przez to zdolność jednostki do kierowania polityką finansową
i operacyjną innej jednostki, w celu osiągania korzyści ekonomicznych z jej działalności;
35) sprawowaniu współkontroli nad inną jednostką – rozumie się przez to zdolność wspólnika jednostki współzależnej na
równi z innymi wspólnikami, na zasadach określonych w zawartej pomiędzy nimi umowie, umowie spółki lub statucie
do kierowania polityką finansową i operacyjną tej jednostki, w celu osiągania wspólnie korzyści ekonomicznych z jej
działalności;
36) znaczącym wpływie na inną jednostkę – rozumie się przez to niemającą znamion sprawowania kontroli lub współkontroli zdolność jednostki do wpływania na politykę finansową i operacyjną innej jednostki, w szczególności przez:
a)
udział w podejmowaniu decyzji w sprawie podziału zysku lub pokrycia straty lub
b) zasiadanie w organie zarządzającym, nadzorującym lub administrującym, lub
c)
przeprowadzanie istotnych transakcji z tą jednostką, lub
d) udostępnianie tej jednostce informacji technicznych o zasadniczym znaczeniu dla jej działalności, lub
8)
e)
możliwość powoływania i odwoływania członków organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących, lub
f)
posiadanie niemniej niż 20 % ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym tej jednostki;
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
Dziennik Ustaw
– 13 –
Poz. 522
37) jednostce dominującej – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub przedsiębiorstwem państwowym,
sprawującą kontrolę nad jednostką zależną, w szczególności:
a)
posiadającą bezpośrednio lub pośrednio większość ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym jednostki
zależnej, także na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu, wykonującymi prawa głosu zgodnie
z wolą jednostki dominującej, lub
b) będącą udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do kierowania polityką finansową i operacyjną tej jednostki
zależnej w sposób samodzielny lub przez wyznaczone przez siebie osoby lub jednostki na podstawie umowy
zawartej z innymi uprawnionymi do głosu, posiadającymi na podstawie statutu lub umowy spółki, łącznie z jednostką dominującą, większość ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym, lub
c)
będącą udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do powoływania i odwoływania większości członków organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących tej jednostki zależnej, lub
d) będącą udziałowcem jednostki zależnej, której więcej niż połowę składu organów zarządzających, nadzorujących
lub administrujących w poprzednim roku obrotowym, w ciągu bieżącego roku obrotowego i do czasu sporządzenia
sprawozdania finansowego za bieżący rok obrotowy stanowią osoby powołane do pełnienia tych funkcji w rezultacie wykonywania przez jednostkę dominującą prawa głosu w organach tej jednostki zależnej, chyba że inna jednostka lub osoba ma w stosunku do tej jednostki zależnej prawa, o których mowa w lit. a, c lub e, lub
e)
będącą udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do kierowania polityką finansową i operacyjną tej jednostki
zależnej, na podstawie umowy zawartej z tą jednostką zależną albo statutu lub umowy tej jednostki zależnej;
37a) jednostce dominującej niższego szczebla – rozumie się przez to spółkę handlową, która jest jednocześnie jednostką
zależną od innej spółki handlowej lub przedsiębiorstwa państwowego i jednostką dominującą w stosunku do co najmniej jednej spółki handlowej;
37b) jednostce dominującej wyższego szczebla – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub przedsiębiorstwem państwowym, która jest jednostką dominującą w stosunku do jednostki dominującej niższego szczebla;
37c) wspólniku jednostki współzależnej – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub przedsiębiorstwem
państwowym, sprawującą wraz z innymi udziałowcami współkontrolę nad jednostką współzależną;
37d) zaangażowaniu w kapitale – rozumie się przez to jakikolwiek udział w kapitale innej jednostki, mający charakter trwałego powiązania; trwałe powiązanie występuje zawsze w przypadku nabycia, zakupu lub pozyskania w innej formie
udziału w kapitale jednostki stowarzyszonej, chyba że zbycie udziału w krótkim okresie od dnia jego nabycia, zakupu
lub pozyskania w innej formie jest wysoce prawdopodobne, poprzez zawarcie umowy lub podjęcie innych aktywnych
działań dotyczących zbycia;
38) znaczącym inwestorze – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub przedsiębiorstwem państwowym,
która posiada zaangażowanie w kapitale innej jednostki i wywiera znaczący wpływ na tę jednostkę;
39) jednostce zależnej – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub podmiotem utworzonym i działającym
zgodnie z przepisami obcego prawa handlowego, kontrolowaną przez jednostkę dominującą;
40) jednostce współzależnej – rozumie się przez to jednostkę, która jest współkontrolowana przez wspólników na podstawie zawartej pomiędzy nimi umowy, umowy spółki lub statutu;
41) jednostce stowarzyszonej – rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub podmiotem utworzonym i działającym zgodnie z przepisami obcego prawa handlowego, w której znaczący inwestor posiada zaangażowanie w kapitale, oraz na którą wywiera znaczący wpływ;
42) jednostkach podporządkowanych – rozumie się przez to jednostki zależne, współzależne oraz stowarzyszone;
43) jednostkach powiązanych – rozumie się przez to dwie lub więcej jednostek wchodzących w skład danej grupy kapitałowej;
44) grupie kapitałowej – rozumie się przez to jednostkę dominującą wraz z jednostkami zależnymi;
45) konsolidacji – rozumie się przez to łączenie sprawozdań finansowych jednostek tworzących grupę kapitałową przez
sumowanie odpowiednich pozycji sprawozdań finansowych jednostki dominującej i jednostek zależnych, z uwzględnieniem niezbędnych wyłączeń i korekt;
46) kapitałach mniejszości – rozumie się przez to część aktywów netto jednostki zależnej, objętej skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, która należy do udziałowców innych niż jednostki grupy kapitałowej;
Dziennik Ustaw
– 14 –
Poz. 522
47) metodzie praw własności – rozumie się przez to przyjętą przez jednostkę dominującą, wspólnika jednostki współzależnej lub znaczącego inwestora metodę wyceny udziałów w aktywach netto jednostki podporządkowanej, z uwzględnieniem wartości firmy lub ujemnej wartości firmy, ustalonych na dzień objęcia kontroli, współkontroli lub wywierania
znaczącego wpływu. Wartość początkową udziału aktualizuje się na dzień bilansowy, na który sporządza się sprawozdanie finansowe, o zmiany wartości aktywów netto jednostki podporządkowanej, jakie nastąpiły w okresie sprawozdawczym, wynikające zarówno z osiągniętego wyniku finansowego, skorygowanego o odpis raty wartości firmy lub
ujemnej wartości firmy przypadający na dany okres sprawozdawczy, jak i o wszelkie inne zmiany, w tym wynikające
z rozliczeń z jednostką dominującą, wspólnikiem jednostki współzależnej lub znaczącym inwestorem;
48) Europejskim Obszarze Gospodarczym – rozumie się przez to kraje Unii Europejskiej oraz Islandię, Liechtenstein
i Norwegię.
1a. (uchylony)9)
1b. (uchylony)9)
1c. (uchylony)9)
1d. (uchylony)9)
1e. (uchylony)9)
1f. Na potrzeby ust. 1 pkt 36 lit. f oraz pkt 37 lit. a–d prawa głosu oraz prawa powoływania i odwoływania członków
organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących należące do dowolnej innej jednostki zależnej, a także prawa
należące do osób działających w imieniu własnym, ale na rzecz jednostki dominującej lub innej jednostki zależnej, są
sumowane z odpowiednimi prawami jednostki dominującej. Prawa te są pomniejszane o prawa związane z udziałami posiadanymi:
1)
w imieniu osoby, która nie jest jednostką dominującą ani jej jednostką zależną, lub
2)
tytułem zabezpieczenia, jeżeli przedmiotowe prawa są wykonywane zgodnie z otrzymanymi instrukcjami, lub
3)
w związku z udzielaniem pożyczek w ramach zwykłej działalności, jeżeli prawa głosu są wykonywane w interesie
osoby dostarczającej zabezpieczenia.
1g. Na potrzeby ust. 1 pkt 36 lit. f oraz pkt 37 lit. a, b i d łączne prawa głosu udziałowców w jednostce zależnej są
pomniejszane o prawa głosu związane z udziałami posiadanymi przez tę jednostkę zależną, jej jednostkę zależną lub osobę
działającą w imieniu własnym, ale na rzecz tych jednostek.
1h.10) Dla celów ust. 6, art. 7 ust. 2b, art. 28 ust. 4a, art. 28a, art. 28b, art. 32 ust. 7, art. 37 ust. 10, art. 39 ust. 6, art. 46
ust. 5 pkt 4 i 5, art. 47 ust. 4 pkt 4 i 5, art. 48 ust. 3 i 4, art. 49 ust. 4 i 5 oraz art. 56 ust. 1 następujące jednostki traktuje się
jak jednostki duże bez względu na ich sumę aktywów bilansu, przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz
średnioroczne zatrudnienie w roku obrotowym:
1)
jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3;
2)
jednostki zamierzające ubiegać się albo ubiegające się o zezwolenie na wykonywanie działalności na podstawie przepisów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, lub wpis do rejestru zarządzających ASI na podstawie przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi;
3)
alternatywne spółki inwestycyjne w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi
funduszami inwestycyjnymi, w tym uprawnione do posługiwania się nazwą „EuVECA” albo „EuSEF”;
4)
emitenci papierów wartościowych dopuszczeni, emitenci zamierzający ubiegać się lub ubiegający się o jego dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego;
5)
emitenci papierów wartościowych dopuszczeni do obrotu w alternatywnym systemie obrotu;
6)
krajowe instytucje płatnicze;
7)
instytucje pieniądza elektronicznego.
9)
10)
Przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
Dziennik Ustaw
– 15 –
Poz. 522
1i.10) Jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2a, bez względu na ich sumę aktywów bilansu, przychody netto
ze sprzedaży towarów i produktów oraz średnioroczne zatrudnienie w roku obrotowym, korzystają z uproszczeń, o których
mowa w ust. 6, art. 7 ust. 2b, art. 28 ust. 4a, art. 28a, art. 28b, art. 32 ust. 7, art. 37 ust. 10, art. 39 ust. 6, art. 46 ust. 5 pkt 4
albo 5, art. 47 ust. 4 pkt 4 albo 5 lub art. 48 ust. 3 albo 4, do dnia bilansowego kończącego rok obrotowy, w którym nastąpiło
wygaśnięcie uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego albo wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego, jeżeli na dzień poprzedzający dzień otwarcia spadku przedsiębiorca korzystał z tych uproszczeń.
2. Wyrażone w euro wielkości przelicza się na walutę polską po średnim kursie, ogłoszonym przez Narodowy Bank
Polski, na dzień bilansowy, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.11) Wyrażone w euro wielkości, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, przelicza się na walutę polską po średnim
kursie ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski, na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok
obrotowy.
4. Jeżeli jednostka przyjęła do używania obce środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne na mocy umowy,
zgodnie z którą jedna ze stron, zwana dalej „finansującym”, oddaje drugiej stronie, zwanej dalej „korzystającym”, środki
tr …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.