Uchwała Nr 17 Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2013 r. w sprawie przyjęcia strategii "Sprawne Państwo 2020"

Elektronicznie podpisany przez Grzegorz Paczowski Data: 2013.03.07 14:04:42 +01'00' MONITOR POLSKI v.p l DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 7 marca 2013 r. Poz. 136 UCHWAŁA Nr 17 RADY MINISTRÓW .go z dnia 12 lutego 2013 r. w sprawie przyjęcia strategii „Sprawne Państwo 2020” Na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z późn. zm.1)) Rada Ministrów uchwala, co następuje: §

1. Przyjmuje się strategię „Sprawne Państwo 2020”, zwaną dalej „SSP”, stanowiącą załącznik do uchwały. §
2. Realizację SSP ustala się na lata 2013–
3. w. rcl §
4. Koordynowanie i nadzorowanie realizacji SSP powierza się ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej. ww §
5. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. 1) Prezes Rady Ministrów: D. Tusk Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241, z 2011 r. Nr 279, poz. 1644 oraz z 2012 r. poz.
6.  Monitor Polski –2– Poz. 136 .go v.p l Załącznik do uchwały nr 17 Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2013 r. (poz. 136) Strategia ww w. rcl Sprawne Państwo 2020 Warszawa, luty 2013 r.  Monitor Polski –3– Poz. 136 Spis treści 4
7. Streszczenie strategii „Sprawne Państwo 2020” v.p l
8. Wprowadzenie 7
9. Diagnoza i trendy społeczno-gospodarcze w obszarze: sprawność państwa 13
10. Wyzwania rozwojowe i wizja 26
11. Cel główny 35
12. Cele szczegółowe i kierunki interwencji Cel
13. Otwarty rząd 36 36 Cel
14. Zwiększenie sprawności instytucjonalnej państwa 41 52 Cel
15. Dobre prawo 65 .go Cel
16. Skuteczne zarządzanie i koordynacja działań rozwojowych Cel
17. Efektywne świadczenie usług publicznych 70 Cel
18. Skuteczny wymiar sprawiedliwości i prokuratura 84 Cel
19. Zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa i porządku publicznego 91
20. Realizacja, wdrażanie i monitorowanie 102
21. Wskaźniki monitorowania 103 106 ww w. rcl
22. Ramy finansowe Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski
23. –4– Poz. 136 v.p l WPROWADZENIE Na początku XXI wieku przed polskim państwem stoi trudne i odpowiedzialne wyzwanie: zapewnienia stabilnego rozwoju i ominięcia raf, które mogłyby poprowadzić je w rozwojowy dryf. Kluczowe dla pobudzenia szans rozwojowych jest uświadomienie sobie, jak ważną rolę odgrywa sprawnie działające, przyjazne dla obywateli państwo. W warunkach radykalnych zmian gospodarczych, kulturowych i technologicznych potrzebne są nowe ramy funkcjonowania oraz klarowna filozofia państwa. Prezentowany w tej strategii model państwa to państwo optimum. 1 W modelu państwa optimum nie wystarczy już działać dla obywateli, ale należy znaleźć sposób na działanie razem z nimi. Można to zrobić, realizując trzy kluczowe cele: Po pierwsze: poprawić jakość usług administracji publicznej – rządowej i samorządowej. Najbardziej użytecznym narzędziem dla poprawy funkcjonowania administracji, dla jej lepszego skupienia uwagi na użytkowniku/obywatelu – jest wykorzystanie informatyzacji. .go Po drugie: cyfrowy charakter zmian wielu aspektów funkcjonowania współczesnego świata wymaga państwa optimum 2.0., tak aby uzyskać efekt cyfrowej synergii projektów modernizujących administrację. Po trzecie: procesy w administracji publicznej należy widzieć w różnych perspektywach czasowych – krótkoterminowej, średnio- i długookresowej. Powinny one być istotnym czynnikiem wspierającym rozwój kraju i odpowiedzią na oczekiwania różnych grup społecznych, różnych pokoleń i mieszkańców różnych obszarów. Państwo optimum oznacza w praktyce: • tylko tyle regulacji, ile jest niezbędne dla codziennej sprawności funkcjonowania instytucji publicznych, tylko tyle interwencji, ile trzeba dla rozwoju i wysokiej stopy zwrotu ponoszonych inwestycji, także w ludzi i ich umiejętności, • tylko tyle restrykcji, ile potrzebne jest dla bezpieczeństwa struktur obronnych państwa oraz bezpieczeństwa codziennego mieszkańców kraju, • tyle opiekuńczości, ile niezbędne, aby nikomu nie dać poczuć się wykluczonym, • tyle tylko aktywności na poziomie centralnym, aby wspomagać rozwiązywanie problemów na niższych poziomach organizacji życia publicznego, w. rcl • • tylko tyle administracji, jeżeli chodzi o zasoby, ile naprawdę potrzeba w określonych obszarach. Proces przechodzenia od rzeczywistości analogowej do cyfrowej wiąże się z wielkimi zmianami instytucjonalnymi i społecznymi. Jego cechą podstawową jest uczestniczenie poprzez sieć w globalnym świecie. Wizja sprawnego państwa zakłada współdziałanie razem z innymi państwami oraz to, że jego obywatele funkcjonują razem z innymi obywatelami we wspólnej rzeczywistości globalnej. Drugi proces polega na innym definiowaniu instytucji publicznych i wspólnoty. Dziś wchodzą one w dialog między sobą. Dlatego wypracowywany jest model państwa optimum, opartego na kontrakcie między powoływanymi do realizacji zadań władzami publicznymi oraz między nimi a obywatelami. ww Przygotowując się do procesu otwierania zasobów, konieczne jest dokonanie oceny, w jaki sposób prawo własności intelektualnej w obecnie obowiązującej postaci przystaje do współczesnych realiów społeczeństwa informacyjnego. Możliwość łatwego i masowego kopiowania treści, z jednej strony, a konieczność godziwego wynagrodzenia i skutecznej ochrony wysiłków twórczych, artystycznych i naukowych oraz wszelkiego rodzaju inwestycji w tworzenie dóbr intelektualnych – z drugiej, wymaga znalezienia odpowiedniej równowagi między poszczególnymi interesami, tak aby nie było strat dla użytkowników i twórców. W ten sposób zwiększy się dostęp do wiedzy i informacji, nie zniknie też motywacja do kontynuowania działalności twórczej oraz inwestycyjnej; będzie to także bodziec dla rozwoju e-usług, które wykorzystają informację publiczną. Należy tu odnotować rosnącą chęć współtworzenia rzeczywistości poprzez portale społecznościowe i nowe media. Najlepszą odpowiedzią na te procesy jest otwarty rząd. 1 W literaturze międzynarodowej model państwa optimum opisywany jest również jako open government lub smart government. Porównaj: Opening government, A guide to best practice in transparency, accountability and civic engagement across the public sector, Open Society Foundation,
24. Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski –5– Poz. 136 v.p l Wartości otwartego rządu .go Źródło: Mapa otwartego rządu w Polsce, Centrum Projektowe, Warszawa, czerwiec 2011 Jego istotą jest zarządzanie responsywne, które oznacza państwo nie „dla obywatela”, tylko „z obywatelem”. w. rcl Trzeci proces to wyłanianie się państwa optimum – państwa, które charakteryzuje selektywna interwencja, harmonijne rozłożenie relacji między administracją, rządem i samorządem. Kiedy w 1987 roku Guy Sorman pisał o Państwie Minimum, debata koncentrowała się na ograniczaniu usług i kompetencji państwa. Dziś wiemy, że istotna jest właściwa adaptacja modelu organizacji kraju do realnych możliwości działania. Nie należy wyręczać wspólnot lokalnych i regionalnych skrojonych na miarę potrzeb rozwojowych, ale harmonijnie uzupełniać się w realizacji dobra publicznego, budując państwo optymalnie dostosowane do naszych potrzeb i oczekiwań, zarazem unikając nadmiaru regulacji. Pomoc społeczna i interwencja państwa służy temu, żeby jej odbiorca mógł dawać sobie radę samodzielnie przez pracę, a nie tylko przez wsparcie finansowe, które go de facto uzależnia. Ewolucja administracji publicznej: obywatel w centrum ww Źródło: World Public Sector Report 2005, United Nations Dziś na problem nierówności patrzymy nie tyle przez różnice w dochodach, co przez brak dostępu – z powodu niskich dochodów oraz innych czynników – do dóbr i usług. Dlatego potrzebne jest jasne określenie, jakie usługi publiczne realizują funkcję dobra publicznego we współczesnym świecie. Są to na pewno: edukacja, prawo do zabezpieczenia na starość, pomoc na rynku pracy, dostępność – nawet jeżeli jest to finansowane przez system składek – powszechnego systemu Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski –6– Poz. 136 v.p l ochrony zdrowia. Państwo optimum powinno więc dbać o powszechny dostęp do tego, co definiowane jest jako dobro publiczne, sprzyjające rozwojowi. Jeżeli w celu zapewnienia tego dostępu konieczna jest interwencja, powinno sensownie ją stosować. To interwencja mierzona efektywnością i skutecznością. Do całego procesu trzeba podchodzić wielowymiarowo i kompleksowo, np. jeżeli chcemy, żeby dzieci uczyły się w cyfrowej szkole, to należy przygotować do tego nauczycieli. W rzeczywistości cyfrowej stajemy przed potrzebą redefinicji całego procesu związanego z wymiarem sprawiedliwości – tego, co państwo może robić w sieci, aby przeciwdziałać przestępstwom, a czego robić nie powinno, aby nie zagrozić indywidualnym wolnościom. Poczucie bezpieczeństwa traktować należy jako wartość bezwzględną. Zakłada to sprawność policji i innych służb oraz efektywność i rzetelność sądów. Tak aby bez potrzeby, jasnych reguł, nieskutecznie dla walki z przestępczością – nie karać obywateli. Wyjściowym założeniem w tej dyskusji są wolność, ochrona danych i prywatności. Ograniczenia – tylko dla ochrony obywateli, a nigdy przeciwko nim jako zwykłym obywatelom. .go Państwo optimum to także państwo, które przez udział obywateli w demokracji partycypacyjnej będzie wykorzystywało ich wiedzę i umiejętności. Dążyć więc będziemy do wypracowania nowych relacji między wszystkimi uczestnikami sfery społecznej: rządem, samorządem, organizacjami społecznymi, pozarządowymi, a także społecznościami Internetu. Wymaga to harmonii i jasności w przepływie informacji, a także jasnego określenia podziału zadań w relacjach rząd – samorząd. Dlatego przewiduje się dokonanie przeglądu funkcji państwa i rozwiązań dotyczących funkcjonowania samorządu, analizując efektywność istniejących rozwiązań. Dopiero na tej podstawie można zdefiniować zakres i obszary potrzebnych zmian. Po to, aby państwo służyło jak najlepiej obywatelom, było strażnikiem wolności, a jednocześnie gwarantem rozwoju, a nigdy jego hamulcem. Sprawne państwo to sprawne i skuteczne realizowanie tradycyjnych funkcji państwa ze współczesną nową wartością dodaną w postaci technologii cyfrowych. ww w. rcl Przedstawiany dokument – strategia „Sprawne Państwo 2020” – łączy ideę państwa optimum i otwartego rządu, prezentuje cele i kierunki interwencji w obszarach istotnych dla rozwoju państwa, w których interwencja jest konieczna, aby podnieść skuteczność i efektywność. Celem podejmowanych przedsięwzięć w perspektywie do 2020 roku jest ukształtowanie państwa otwartego, pomocnego, skutecznego i efektywnego, o silnej pozycji międzynarodowej i wysokiej aktywności obywateli w życiu społecznym i politycznym. Dokument ten odchodzi od wąskiego sektorowego myślenia na rzecz zintegrowanego podejścia tematycznego i równocześnie odgrywa istotną rolę w programowaniu perspektywy finansowej 2014–
25. Stanowi bowiem bazę dla rozwoju potencjału administracji publicznej, podejmowania działań w kierunku zmian organizacyjnych, prawnych i proceduralnych, jak również wdrażania programów rozwoju związanych z różnymi obszarami funkcjonowania państwa celem podniesienia zarówno poziomu obsługi obywatela, jak i jego bezpieczeństwa (np. programy doskonalenia standardów zarządzania oraz podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników administracji publicznej, ochrony cyberprzestrzeni RP, programy ratownictwa i ochrony ludności). Strategia wytycza również kierunki działań dotyczące podniesienia skuteczności instytucjonalnej systemu ochrony zdrowia. Istnienie krajowych lub regionalnych strategicznych ram polityki zdrowotnej w zakresie określonym w art. 168 TFUE sprzyja gwarancji stabilności ekonomicznej. Strategia tworzy także podstawę przygotowania kierunków rozwoju cyfrowego i licznych projektów systemowych wdrażających nowoczesne technologie informatyczno-komunikacyjne (ICT) oraz programy rozwoju, tj. Program Zintegrowanej Informatyzacji Państwa oraz Narodowy Plan Szerokopasmowy. Wszystko to będzie istotne dla spełnienia warunku ex ante przy przygotowywaniu programów pod środki UE w latach 2014–
26. Działania w zakresie rozwoju technologii ICT zostaną dodatkowo uszczegółowione w dokumencie policy paper, który – bazując na średniookresowej Strategii Rozwoju Kraju 2020 oraz poszczególnych zintegrowanych strategiach rozwoju – będzie prezentował wizję działań dotyczących rozwoju cyfrowego planowanych do podjęcia w perspektywie do 2020 r. Jednocześnie policy paper, jako dokument o charakterze pomocniczym, stanowić będzie punkt odniesienia dla programowania interwencji ze środków Unii Europejskiej, w tym głównie z polityki spójności w celu 2 „Zwiększenie dostępności, wykorzystania i jakości technologii 2 informacyjno-komunikacyjnych” w ramach Umowy Partnerstwa. 2 Cele tematyczne dotyczące interwencji ze środków UE oraz obowiązek przygotowania i wymogi dotyczące zawartości Umowy Partnerstwa zostały określone w projekcie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego objętych zakresem Wspólnych Ram Strategicznych oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1083/2006, który został przedstawiony przez Komisję Europejską 6 października 2011 r. Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski
27. –7– Poz. 136 STRESZCZENIE STRATEGII „SPRAWNE PAŃSTWO 2020” w. rcl .go v.p l Opracowanie strategii „Sprawne Państwo 2020” (dalej: SSP) wynikało z przyjętego przez Radę Ministrów w dniu 3 24 listopada 2009 r. dokumentu Plan uporządkowania strategii rozwoju , który wprowadził działania porządkujące w obszarze obowiązujących dokumentów strategicznych i ograniczył liczbę strategii z 42 do 9 nowych strategii rozwoju (tzw. strategii zintegrowanych) realizujących średniookresową strategię rozwoju kraju i długookresową strategię rozwoju kraju. 4 W przywołanym dokumencie Rada Ministrów – wskazując koordynatora opracowania strategii – wyznaczyła katalog 5 obszarów tematycznych dla wszystkich strategii zintegrowanych oraz wskazała koordynatorów prac nad tymi dokumentami. W przypadku SSP zakres przedmiotowy obejmował następujące zagadnienia: efektywność instytucji publicznych; podnoszenie jakości kadr administracji rządowej i samorządowej; zarządzanie rozwojem kraju; jakość tworzenia i wdrażania instrumentów regulacyjnych i legislacyjnych; funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości; bezpieczeństwo publiczne; prawa konsumenta; komunikacja i dialog; usługi publiczne; pozycja międzynarodowa kraju; technologie informacyjno-komunikacyjne; efektywność systemu ochrony zdrowia. Zakres tematyczny SSP uzupełniono dodatkowo o rekomendowane zagadnienia i wytyczne, tj. reformę finansów publicznych, cyberprzestępczość, wykorzystanie nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w administracji publicznej (w tym udostępnianie usług drogą 6 elektroniczną), usprawnianie procesu planowania i realizowania polityk publicznych, ekonomię społeczną , uczenie się przez całe życie. Na sformułowanie celów i kierunków interwencji, oprócz diagnozy społeczno-gospodarczej w obszarze sprawność państwa, istotny wpływ odegrały także dokumenty Unii Europejskiej (UE), w szczególności:  Biała Księga nt. dobrego rządzenia w Europie,  Strategia polityki konsumenckiej UE na lata 2007–2013,  Program Sztokholmski,  Strategia bezpieczeństwa wewnętrznego Unii Europejskiej,  Europejski plan działań na rzecz administracji elektronicznej na lata 2011–2015,  Europejska Agenda Cyfrowa,  Europejska Strategia Otwartych Danych, 7  Strategiczne ramy europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020) ,  II Wspólnotowy Program Zdrowia Publicznego na lata 2008–
28. Przedsięwzięcia zaproponowane w strategii wpisują się ponadto w realizację przez Polskę nowego długookresowego programu rozwoju społeczno-gospodarczego Unii Europejskiej „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego 8 i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” , a część z nich, bezpośrednio wiążąca się z wiodącymi celami strategii unijnej lub przezwyciężaniem barier wzrostu, będzie uwzględniana w corocznie aktualizowanym Krajowym 9 Programie Reform . W trakcie prac nad przygotowaniem SSP rozważano zasadność przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania 10 na środowisko . Opinia właściwych organów w przedmiotowej sprawie wykazała, iż projekt dokumentu strategicznego nie spełnia kryteriów kwalifikujących do przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, gdyż realizacja Reasumpcja decyzji Rady Ministrów dotycząca dokumentu „Plan uporządkowania strategii rozwoju”: 10 marca 2010 r., 30 kwietnia 2011 r. i 12 lipca 2012 r. 4 Rada Ministrów wyznaczyła Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jako koordynatora SSP. W związku ze zmianami organizacyjnymi, prace nad projektem SSP kontynuował Minister Administracji i Cyfryzacji. Zmiany organizacyjne – rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2011 r. w sprawie zniesienia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Infrastruktury (Dz. U. Nr 250, poz. 1500); rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2011 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji (Dz. U. Nr 250, poz. 1501); rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2011 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 250, poz. 1502); rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Administracji i Cyfryzacji (Dz. U. Nr 248, poz. 1479); rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 248, poz. 1491). 5 9 zintegrowanych strategii rozwoju: Strategia innowacyjności i efektywności gospodarki; Strategia rozwoju kapitału ludzkiego; Strategia rozwoju transportu; Bezpieczeństwo energetyczne i środowisko; Sprawne Państwo; Strategia rozwoju kapitału społecznego; Krajowa strategia rozwoju regionalnego: Regiony – miasta – obszary wiejskie; Strategia rozwoju systemu bezpieczeństwa narodowego RP; Strategia zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa. 6 Szerzej rozwinięte zapisy i rozwiązania w zakresie ekonomii społecznej zawarte są w Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego i częściowo w Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki „Dynamiczna Polska 2020” (w odniesieniu do innowacyjności, klauzul społecznych). 7 Konkluzje Rady z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie strategicznych ram Europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”) [2009/C 119/02]. ww 3 8 Komunikat Komisji Europejskiej opublikowany w dniu 3 marca 2010 r., http://ec.europa.eu/eu2020/pdf/1_PL_ACT_part1_v1.pdf 9 W dniu 26 kwietnia 2011 r. Rada Ministrów przyjęła Krajowy Program Reform na rzecz realizacji strategii „Europa 2020” w Polsce. Pierwsza aktualizacja Programu przyjęta została przez Radę Ministrów w dniu 25 kwietnia 2012 r. – Krajowy Program Reform na rzecz realizacji strategii „Europa 2020”. Aktualizacja 2012/2013 (KPR 2012/2013). 10 Ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.). Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski –8– Poz. 136 postanowień projektu strategii nie obejmuje działań o charakterze przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać 11 na środowisko i nie spowoduje znaczącego oddziaływania na środowisko, w tym na obszary Natura
29. 12 v.p l SSP – jako jedna z 9 zintegrowanych strategii rozwoju – wpisuje się w nowy model zarządzania rozwojem kraju , zmierzający do zwiększenia skuteczności programowania i wdrażania polityki rozwoju oraz podniesienia jakości funkcjonowania instytucji publicznych. Ramy nowego modelu zarządzania rozwojem kraju stanowi długookresowa strategia 13 rozwoju kraju oraz Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju . W tak zdefiniowanych granicach mieści się średniookresowa strategia rozwoju kraju oraz 9 zintegrowanych strategii rozwoju. SSP realizuje średniookresową Strategię 14 Rozwoju Kraju 2020 i jest spójna z pozostałymi 8 zintegrowanymi strategiami rozwoju. 15 .go Punktem wyjścia do opracowania SSP był Raport Polska
30. Wyzwania rozwojowe . Zgodnie ze wskazanym dokumentem sprawne państwo to państwo prawa, przejrzyste w funkcjonowaniu, odpowiedzialne wobec obywatela za swoje działania. To państwo, które zakłada możliwie szerokie uczestnictwo obywateli w podejmowaniu decyzji, szanuje ich odmienność oraz dba o włączenie wszystkich jednostek/obywateli w kształtowanie państwa jako wspólnego dobra. To państwo rządzone efektywnie z uwzględnieniem zasady pomocniczości, przyjazne obywatelowi oraz innym podmiotom i sprawnie realizujące swoje obowiązki wobec nich. Sprawne państwo to także rozwiązania systemowe, procedury i instytucje, które promują efektywną i przyjazną realizację praw i aspiracji obywateli. To także infrastruktura instytucjonalno-prawna, która pozwala na budowę przewag konkurencyjnych kraju i działających w nim podmiotów gospodarczych. Sprawne państwo to również państwo wdrażające model otwartego rządu (ang. open government) i podstawowe wartości, tj. zasady otwartości, przejrzystości, zaangażowania obywateli i efektywności, a także państwo ograniczające obszar własnej ingerencji w życie obywateli/jednostek i funkcjonowanie podmiotów gospodarczych, tak aby tworzyć najbardziej sprzyjające warunki ich rozwoju. To państwo wspierające przedsiębiorczość obywateli, uruchamiające ich inwencję i promujące innowacyjność, kształtujące postawy obywatelskie, w tym odpowiedzialność za dobro wspólne. To wreszcie instytucje publiczne reformujące się z wykorzystaniem technologii cyfrowych i wdrażające nowe modele działania i komunikacji. w. rcl Sprawne państwo charakteryzuje skuteczne, ekonomiczne, zgodne z prawem i poprawne w odbiorze społecznym wykonywanie funkcji i zadań. Ze względu na przyjęty w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej model ustrojowy, oparty na zasadach demokratycznego rządzenia, do wskazanych wyżej trzech podstawowych cech jako dodatkowe kryteria oceny sprawności państwa należy także dodać: praworządność, efektywność, przejrzystość, spójność i funkcjonalność oraz otwartość. Państwo sprawne to także państwo, którego system finansów publicznych umożliwia realizację celów strategicznych i koncentrację dostępnych zasobów na obszarach kluczowych z punktu widzenia polityki rozwoju, jak również pomiar i stałe podnoszenie efektywności wydatków publicznych oraz powiązanie alokacji środków publicznych z osiąganymi przez ich dysponentów rezultatami. Przejrzysty, ukierunkowany na wyniki, umożliwiający przypisanie odpowiedzialności za realizowane zadania i wewnętrznie spójny system finansów publicznych stanowi bowiem warunek konieczny sprawnego rządzenia państwem. 16 17 Głównym podmiotem strategii jest obywatel . Obywatel jest klientem instytucji publicznych ; odbiorcą tworzonych regulacji prawnych oraz informacji i komunikatów instytucji publicznych; nadawcą wniosków, petycji czy wystąpień kierowanych do instytucji publicznych; partnerem, wyborcą, współdecydentem w procesach rządzenia i zarządzania; konsumentem i pacjentem, któremu zapewnia się informację prawną, dostęp do usług zdrowotnych i bezpieczeństwo; pracownikiem, przedsiębiorcą itp. OBYWATEL – główny podmiot strategii klient, wyborca, nadawca, pacjent, konsument, odbiorca, przedsiębiorca, partner, współdecydent itp. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397). 12 Nowy model zarządzania rozwojem kraju został określony w dokumencie pn. Założenia systemu zarządzania rozwojem Polski, przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 27 kwietnia 2009 r. 13 Rada Ministrów podjęła w dniu 13 grudnia 2011 r. uchwałę nr 239 w sprawie przyjęcia Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 (M. P. z 2012 r. poz. 252). ww 11 14 Strategia Rozwoju Kraju 2020 – Aktywne społeczeństwo, konkurencyjna gospodarka, sprawne państwo – średniookresowa strategia rozwoju kraju przyjęta przez Radę Ministrów uchwałą nr 157 z dnia 25 września 2012 r. (M. P. poz. 882). 15 Dokument opracowany przez Zespół Doradców Strategicznych Prezesa Rady Ministrów. Wyzwanie 9 Sprawne Państwo. Warszawa, czerwiec 2009 r. 16 Obywatel oznacza na potrzeby niniejszego dokumentu obywateli Polski, osoby nieposiadające polskiego obywatelstwa, podmioty prowadzące działalność gospodarczą oraz organizacje społeczne. 17 Pod pojęciem instytucji publicznej należy rozumieć m.in. urzędy administracji rządowej i samorządowej, sądy, placówki opieki zdrowotnej, prokuraturę, urzędy organów rządowej administracji zespolonej i niezespolonej. Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski –9– Poz. 136 v.p l SSP definiuje wizję państwa w perspektywie 2020 r., cel główny, 7 celów szczegółowych i 32 kierunki interwencji. Wyznaczone cele i kierunki interwencji mają charakter horyzontalny i koncentrują się na podniesieniu skuteczności oraz 18 efektywności funkcjonowania administracji publicznej (rządowej i samorządowej) i skutecznej realizacji przez nią zadań oraz świadczenia usług publicznych. Strategia koncentruje się także na przygotowaniu i wdrożeniu zmian systemowych, organizacyjnych i zarządczych, aby osiągnąć pozytywne zmiany służące podniesieniu konkurencyjności państwa i jego rozwoju przy równoczesnym wzroście zaangażowania obywateli w proces rządzenia, zapewniając dostęp do swoich zasobów informacyjnych. Model administracji publicznej oparty jest na założeniu, że administracja publiczna składa się z administracji rządowej oraz administracji samorządowej, realizującej swoje zadania na odpowiednim szczeblu administracyjnego podziału państwa. Termin „administracja publiczna” definiuje się na wiele sposobów i na różnych płaszczyznach, np. w ujęciu przedmiotowym (zakres realizowanych spraw) lub podmiotowym (organy tworzące administrację publiczną). Według jednej z definicji administracja publiczna to zespół działań, czynności i przedsięwzięć organizatorskich i wykonawczych, prowadzonych na rzecz realizacji interesu publicznego przez różne podmioty, organy i instytucje, na podstawie ustawy i w określonych prawem formach. Istnienie wielu definicji pojęcia „administracja publiczna” przyczynia się do różnorodnego stosowania jej podziału. Jeden z nich dzieli administrację publiczną na: administrację rządową, administrację samorządową, administrację państwową (do której zaliczane są jednostki organizacyjne niebędące częściami składowymi ani administracji rządowej, ani administracji samorządowej). ww 18 w. rcl .go Do osiągnięcia celu głównego SSP: Zwiększenie skuteczności i efektywności państwa otwartego na współpracę z obywatelami przyczyniać się będą poszczególne cele szczegółowe. I tak: Pierwszy cel ukierunkowany jest na wprowadzenie zasad otwartego rządu, a zamierzeniem jest zwiększenie przejrzystości i efektywności administracji publicznej, wzrost dostępności zasobów sektora publicznego oraz zdolności administracji do angażowania obywateli w proces rządzenia i konsultacji, rozwijania dialogu i współpracy (administracja publiczna – obywatel). Cel ten jest także odpowiedzią na procesy związane z tworzeniem społeczeństwa informacyjnego: rozwój mediów społecznościowych oraz modeli otwartej współpracy. Koncentruje się ponadto na trwających przemianach demokracji od typowej dla XX wieku formy przedstawicielskiej do demokracji partycypacyjnej. Podejmowane działania dodatkowo nakierowane są na reformy wewnętrznego funkcjonowania urzędów administracji publicznej, usprawnienie współpracy międzyresortowej i koordynacji działań oraz zwiększenie efektywności administracji publicznej. Cel drugi zorientowany jest na zwiększenie sprawności instytucjonalnej państwa przez m.in. uporządkowanie kompetencji organów administracji publicznej czy obniżenie udziału kosztów obsługowych w kosztach ogółem (optymalne wykorzystanie sprzętu, zasobów ludzkich i finansowych). Ponadto cel drugi dąży do usprawnienia procesów wewnętrznych realizacji zadań, podniesienia jakości i dostępności świadczonych usług przez urzędy administracji publicznej i udostępnienie zasobów informacyjnych przy wykorzystaniu nowoczesnych systemów informacyjno-komunikacyjnych, podnoszenia skuteczności zarządzania urzędami administracji publicznej, wdrożenie mechanizmów usprawniających komunikację oraz wymianę dokumentów, przejrzystości podejmowanych działań i kontroli. Cel ten koncentruje się także na usprawnieniu funkcjonowania samorządu terytorialnego, likwidowaniu barier lub luk prawnych hamujących rozwój, usprawnieniu mechanizmów współpracy między poszczególnymi jednostkami samorządu terytorialnego i administracją rządową. Cel trzeci skupia się na potrzebie zapewnienia sprawnego zarządzania i koordynacji obszarów istotnych dla rozwoju kraju i podniesienia prestiżu państwa na arenie międzynarodowej. W ramach celu trzeciego podjęte będą działania w takich obszarach jak: zarządzanie finansami, zarządzanie rozwojem kraju, koordynacja prowadzenia spraw międzynarodowych. W ramach tego celu położony zostanie także nacisk na zagadnienia związane z zarządzaniem majątkiem Skarbu Państwa oraz rozwijaniem współpracy przy realizacji zadań publicznych wpływających na rozwój państwa. W ramach czwartego celu realizowane będą działania w kierunku upraszczania procedur administracyjnych i skracania czasu niezbędnego do otrzymania odpowiednich pozwoleń, usprawnienia procesu tworzenia regulacji prawnych. Wzmocnieniu ulegnie także proces koordynacji przebiegu opracowywania i uzgadniania rządowych projektów aktów normatywnych. Ponadto cel ten zorientowany jest na tworzenie przyjaznego dla obywateli i przedsiębiorców prawa w oparciu o rzetelne analizy ekonomiczno-prawne i wyniki konsultacji społecznych. 19 Cel piąty zorientowany jest na poprawę relacji między wynikami i nakładami w zakresie świadczenia usług publicznych , podniesienie efektywności i dostępności świadczenia usług publicznych, w tym rejestrów centralnych, oraz wprowadzenie standaryzacji i nowoczesnego zarządzania usługami publicznymi. W ramach celu piątego będą podejmowane działania zmierzające do podniesienia efektywności systemu ochrony zdrowia, udostępniania usług prawnych czy konsularnych, ochrony praw konsumenta. Cel ten koncentruje się także na wprowadzaniu aktywnej partycypacji obywateli w kreowaniu usług publicznych i stałej poprawy poziomu satysfakcji obywateli z jakości usług publicznych oraz zagwarantowaniu 19 Problematyka świadczenia usług publicznych podniesiona jest także w Krajowej Strategii Rozwoju Kraju 2010–2020; regiony, miasta, obszary wiejskie; Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego; Strategii Rozwoju Kapitału Ludzkiego; Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki „Dynamiczna Polska 2020”; Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi, Rolnictwa i Rybactwa; Strategii Rozwoju Transportu do 2020 roku (z perspektywą do 2030 roku). Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski – 10 – Poz. 136 .go v.p l równego dostępu do wysokiej jakości świadczonych usług, w tym np. usług transportu publicznego. Ponadto cel piąty uwzględnia potrzebę utworzenia zintegrowanej platformy informatycznej o usługach publicznych, zapewnienia kompletności dostępnych usług publicznych, promowanie wykorzystania danych publicznych na rzecz tworzenia innowacyjnych usług elektronicznych we współpracy ze środowiskiem pozarządowym, promowanie standardów interoperacyjności oraz zasad otwartości i transparentności, wsparcia usług elektronicznej administracji o zasięgu paneuropejskim oraz działania o charakterze edukacyjno-promocyjnym. Ważnym elementem tego celu jest zapewnienie sprawnego funkcjonowania rejestrów publicznych, w oparciu o które świadczone będą usługi dla obywateli i przedsiębiorców. Szósty cel koncentruje się na kompleksowej reformie wymiaru sprawiedliwości oraz usprawnieniu funkcjonowania prokuratury. Obejmować będzie działania zmierzające do zwiększenia efektywności egzekucji orzeczeń sądowych, wprowadzenia nowoczesnej i efektywnej probacji, zwiększenia ochrony pokrzywdzonych oraz szerokim wykorzystaniu nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w relacjach między sądami i sądem a obywatelem. W odniesieniu do prokuratury rozwiązania wprowadzone w ramach celu szóstego pozwolą na usprawnienie i poprawę funkcjonowania oraz wzrost efektywności. Duży nacisk zostanie położony na udostępnienie prokuraturom nowoczesnych narzędzi teleinformatycznych i zapewnienie wspomagania informatycznego prowadzenia postępowań przygotowawczych. Cel siódmy zorientowany jest na podejmowanie działań przez służby i instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo wewnętrzne i porządek publiczny zarówno w ramach bieżącego funkcjonowania, jak i w sytuacjach nadzwyczajnych. Działania będą skoncentrowane na poprawie sprawności, wizerunku i zaufania do poszczególnych służb i instytucji, poprawie koordynacji i doskonalenia ich działań, skróceniu czasu reakcji służb na zgłoszenia obywateli i interwencje. W ramach celu siódmego będą podejmowane przedsięwzięcia umożliwiające rozwój partnerstwa z jednostkami samorządu terytorialnego, organizacjami społecznymi i pozarządowymi oraz sektorem prywatnym w obszarze bezpieczeństwa publicznego. Będą także podejmowane przedsięwzięcia związane z usprawnieniem zarządzania kryzysowego i ochrony ludności, a także funkcjonowania Państwowego Ratownictwa Medycznego. w. rcl SSP, będąc rządowym dokumentem o charakterze interdyscyplinarnym, wytycza priorytetowe kierunki interwencji podejmowane przez administrację rządową, nie przypisując w swojej treści konkretnych zadań poszczególnym podmiotom zaangażowanym w realizację strategii, co nastąpi na etapie opracowywania planu działań na rzecz wdrażania przedmiotowego dokumentu. Stanowi także podstawę opracowywania innych dokumentów strategicznych czy programów rozwoju określających priorytety i obszary wykorzystania funduszy europejskich. SSP stanowić może punkt odniesienia dla przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego do przeprowadzenia oceny efektywności funkcjonowania administracji lokalnej i regionalnej. Stanowi też dla jednostek samorządu terytorialnego istotną informację na temat kierunku planowanych zmian administracji publicznej w celu poprawienia jej efektywności. 20 ww Przyjęcie strategii przez Radę Ministrów stanowić będzie podstawę opracowania planu działań przez Koordynatora 21 strategii, który będzie rozpatrywany oraz opiniowany przez Komitet Koordynacyjny do spraw Polityki Rozwoju . Horyzont czasowy strategii obejmować będzie w całości nową perspektywę finansową Unii Europejskiej na lata 2014–
31. 20 Art. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z późn. zm.). 21 Zadania Komitetu Koordynacyjnego do spraw Polityki Rozwoju określa ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, z późn. zm.) oraz zarządzenie nr 59 Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie Komitetu Koordynacyjnego do spraw Polityki Rozwoju. Sprawne Państwo 2020 w. rcl 2.
32. Efektywne i funkcjonalne urzędy administracji publicznej 2.
33. Optymalizacja struktur organizacyjnych administracji rządowej 2.
34. Doskonalenie funkcjonowania samorządu terytorialnego ZWIĘKSZENIE SPRAWNOŚCI INSTYTUCJONALNEJ PAŃSTW A CEL
35. 3.
36. Efektywna organizacja Skarbu Państwa i skuteczne zarządzanie jego majątkiem 3.
37. Wzmocnienie pozycji międzynarodowej państwa 3.
38. Koordynacja i współpraca przy realizacji zadań publicznych 3.
39. Skuteczny system zarządzania rozwojem kraju 3.
40. Poprawa skuteczności planowania strategicznego i zarządzania finansowego SKUTECZNE ZARZ ĄDZ ANIE I KOORDYNACJA DZIAŁ AŃ ROZWOJOWYCH CEL
41. 5.
42. Efektywny system ochrony zdrowia EFEKTYWNE ŚWIADCZENIE USŁUG PUBLICZNYCH CEL
43. 4.
44. Wysoki poziom kodyfikacji prawa cywilnego i prawa karnego . 4.
45. Procedury nastawione na realizację celów 6.
46. Usprawnienie sądownictwa 7.
47. Przeciwdziałanie i zwalczanie przestępstw oraz zagrożeń bezpieczeństwa i porządku publicznego 7.
48. Podnoszenie sprawności, poprawa wizerunku i wzrost poziomu zaufania do instytucji i służb zapewniających bezpieczeństwo i porządek publiczny ZAPEWNIENIE WYSOKIEGO POZIOMU BEZPIECZEŃSTWA I PORZĄDKU PUBLICZNEGO CEL
49. 6.
50. Alternatywne metody rozwiązywania sporów 6.
51. Skuteczna prokuratura 5.
52. Sprawnie funkcjonujące rejestry publiczne 6.
53. Zwiększenie pomocy pokrzywdzonym przestępstwem 6.
54. Nowoczesna i efektywna probacja 7.
55. Poprawa funkcjonowania systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego 7.
56. Doskonalenie systemu zarządzania kryzysowego 7.
57. Ratownictwo i ochrona ludności (ochrona przeciwpożarowa, działalność zapobiegawcza, ratownicza i gaśnicza) 7.
58. Zapewnienie bezpieczeństwa granicy UE/Schengen v.p l 6.
59. Zwiększenie sprawności i skuteczności egzekucji sądowej 5.
60. Powszechny dostęp do szerokopasmowego Internetu 5.
61. Standaryzacja i zarządzanie usługami publicznymi ze szczególnym uwzględnieniem technologii cyfrowych 5.
62. Dostęp do usług prawniczych i informacji prawnej 5.
63. Świadczenie usług konsularnych 5.
64. Ochrona praw i interesów konsumentów CEL
65. SKUTECZNY WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI I PROKURATURA .go 4.
66. Optymalizacja procedur administracyjnych DOBRE PRAWO CEL
67. ZWIĘKSZENIE SKUTECZNOŚCI I EFEKTYWNOŚCI PAŃSTWA OTWARTEGO NA WSPÓŁPRACĘ Z OBYWATELAMI Układ celów i kierunków interwencji SSP Monitor Polski 1.
68. Usprawnienie procesu konsultacji społecznych oraz inne formy zaangażowania obywateli w rządzenie 1.
69. Otwarcie zasobów sektora publicznego OTW ARTY RZ ĄD CEL
70. C el gł ów n y ww  – 11 – Poz. 136  Monitor Polski – 12 – Poz. 136 v.p l SSP jest spójna z długookresową strategią rozwoju kraju – Polska
71. Trzecia Fala Nowoczesności oraz zgodna ze średniookresową strategią rozwoju kraju: Strategią Rozwoju Kraju 2020 – Aktywne społeczeństwo, konkurencyjna 22 gospodarka, sprawne państwo oraz kompatybilna i wzajemnie uzupełniająca z pozostałymi 8 zintegrowanymi strategiami rozwoju, a także z Krajowym Programem Reform na rzecz realizacji strategii „Europa 2020”. 16 ww w. rcl .go SSP, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju , zawiera diagnozę i trendy społeczno-gospodarcze w obszarze: sprawność państwa wraz z analizą SWOT; wskazuje najważniejsze wyzwania rozwojowe i wizję; określa cel główny, cele szczegółowe i kierunki interwencji; podnosi kwestie realizacji, wdrażania i monitorowania oraz ramy finansowania. 22 Strategia Rozwoju Kraju 2020 – Aktywne społeczeństwo, konkurencyjna gospodarka, sprawne państwo przyjęta przez Radę Ministrów uchwałą nr 157 w dniu 25 września 2012 r., określająca cele strategiczne rozwoju kraju do 2020 r., będąca najważniejszym dokumentem w perspektywie średniookresowej i kluczowym dla określenia działań rozwojowych, w tym możliwych do sfinansowania w ramach przyszłej perspektywy finansowej UE na lata 2014–
72. Dokument opublikowany w Monitorze Polskim z 2012 r. poz.
73. Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski
74. – 13 – Poz. 136 v.p l DIAGNOZA I TRENDY SPOŁECZNO-GOSPODARCZE W OBSZARZE: sprawność państwa Przedstawiana diagnoza i trendy społeczno-gospodarcze w obszarze: sprawność państwa nie wyczerpują wszystkich informacji i danych, które zostały przedstawione w omawianym obszarze w raporcie Polska
75. Wyzwania rozwojowe, w średniookresowej Strategii Rozwoju Kraju 2020 oraz w raporcie Polska
76. Gospodarka – Społeczeństwo – Regiony. Oceniając sprawność państwa, wzięto także pod uwagę wpływ polityki spójności na zmiany instytucjonalne i systemowe, a w szczególności na sprawność i jakość funkcjonowania administracji, kształtowanie kultury administracyjnej związanej z zarządzaniem środkami publicznymi oraz wzrost znaczenia poziomu regionalnego. I. Otwarte zasoby publiczne i komunikacja społeczna w. rcl .go Udostępnianie informacji publicznych. Przy stałej poprawie dostępu obywateli do informacji, problemy, które trzeba ciągle rozwiązywać, to:  zdarzające się odmowy udostępnienia informacji (argumenty: żądana informacja nie jest informacją publiczną, ochrona danych osobowych, ochrona praw autorskich, tajemnica przedsiębiorcy),  przekraczanie terminów udzielania odpowiedzi,  naliczanie wygórowanych opłat za przetworzenie informacji,  wieloletnia i kosztowna procedura odwoławcza od decyzji,  brak sankcji za nieudzielenie informacji. Główne źródło bezwnioskowego dostępu do informacji publicznej stanowi urzędowy publikator teleinformatyczny Biuletyn 23 Informacji Publicznej (BIP) , który – przy stałej poprawie jakości – wymaga doskonalenia i adaptacji:  jest systemem rozproszonych stron podmiotów publicznych, niespełniających jednego standardu informatycznego i uniemożliwiających agregację poszczególnych rodzajów informacji,  pełni rolę „słupów ogłoszeniowych”, a zamieszczane informacje w niewielkim stopniu umożliwiają ich ponowne wykorzystanie,  ma charakter czysto informacyjny i nie przewiduje tworzenia żadnych narzędzi interaktywnych komunikacji z obywatelami,  treści nie są dostępne dla osób niepełnosprawnych posługujących się specjalistycznym oprogramowaniem. Informacje na stronach podmiotowych BIP i stronach WWW dublują się, a ponadto odnotowuje się brak stron BIP w przypadku podmiotów zobowiązanych do ich posiadania. Wykorzystanie otwartych zasobów publicznych. Wiedza jest obecnie jednym z podstawowych czynników wzrostu gospodarczego. Wiele jej zasobów powstaje dzięki środkom publicznym, jednak dostęp do nich jest utrudniony. Wprowadzanie otwartych treści wymaga zarówno koordynacji działań i uwzględniania potrzeb wszystkich zaangażowanych stron, jak i ustalenia jednolitych zasad nabywania praw i zasad udostępniania (licencjonowania) publicznych zasobów generowanych przez podmioty publiczne. Istotnym problemem jest udostępnianie treści internetowych stron urzędowych osobom niepełnosprawnym, posługującym się specjalistycznym oprogramowaniem. W wielu obszarach rozwoju społeczeństwa informacyjnego Polska nadrabia zaległości w stosunku do liderów i to właśnie dlatego cyfrowe udostępnianie treści i rozwój usług publicznych powinny stać się impulsem do kolejnej fazy rozwoju cyfrowego w Polsce. ww Otwarta komunikacja i współpraca. Wnioski z badań i analiz, inspirowanych zarówno przez samą administrację, jak i organizacje niezależne wskazują na potrzebę wprowadzenia następujących nowych rozwiązań:  prowadzenie konsultacji na wczesnym etapie prac nad projektem aktu prawnego czy planem, 23 Strona główna BIP jest rejestrem adresów stron podmiotowych BIP prowadzonych przez podmioty zobowiązane i funkcjonujących w systemie rozproszonym. Strony podmiotowe BIP nie muszą zawierać wszystkich informacji publicznych wytworzonych przez podmiot publiczny. Minimalny zakres przedmiotowy zawarty jest w art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, z późn. zm.). Dokonanie zgłoszenia, jak i aktualizacja danych jest obowiązkiem podmiotu publicznego. Każdy z podmiotów ma swobodę w doborze narzędzia informatycznego, o ile spełnia ono wymogi rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej (Dz. U. Nr 10, poz. 68). Ustawodawca pozostawił także swobodę wizualizacji stron podmiotowych BIP. Jedynym wymogiem jest zamieszczenie logotypu BIP i odnośnika do strony głównej BIP. Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski Poz. 136 zapewnienie odpowiedniego czasu na wypowiedzenie się partnerów społecznych, sporządzanie raportów podsumowujących wyniki konsultacji, otwarta lista uczestników konsultacji i precyzyjne zasady uczestnictwa w konsultacjach. v.p l    – 14 – .go Aktywność obywatela w konsultacjach społecznych. Wśród mankamentów wskazujących na słabości w sferze uczestnictwa obywateli na zasadach partnerstwa w konsultacjach w szczególności należy wymienić: niechęć po stronie obywatela do angażowania się w sprawy publiczne, niepełne wykorzystanie narzędzi dialogu społecznego i dialogu obywatelskiego przez organy administracji publicznej, pomijanie w debatach publicznych innych partnerów społecznych niż tradycyjni (np.: związki zawodowe), nie zawsze pełna i spójna komunikacja podejmowanych działań na etapie programowania, niski poziom merytoryczny debaty publicznej. Mimo podejmowania prób aktywnego włączenia obywateli – na zasadach partnerstwa – nie przynoszą one jeszcze oczekiwanych rezultatów. Przyczyn istniejącej sytuacji należy doszukiwać się w mało partycypacyjnych zasadach komunikacji organ – obywatel. Organy administracji publicznej skupiają się głównie na informowaniu, czyli rozpowszechnianiu informacji w sposób zwyczajowo przyjęty (tablice ogłoszeń, biuletyny, strony internetowe danego urzędu). Obserwuje się ponadto deficyt dobrowolnych instrumentów informowania wynikających z inicjatywy, kreatywności i otwartości organów administracji publicznej. W konsultacjach wykorzystuje się w niewielkim stopniu badania opinii publicznej i panele obywatelskie jako formę komunikacji. Pozytywnym natomiast zjawiskiem jest coraz powszechniejsze wykorzystanie Internetu do komunikowania, a także tworzenie międzysektorowych grup i zespołów roboczych. II. Struktura i funkcjonowanie administracji publicznej w. rcl Model administracji publicznej w Polsce oparty jest na założeniu, że administracja publiczna składa się z administracji rządowej oraz administracji samorządowej, realizującej swoje zadania na odpowiednim szczeblu administracyjnego podziału państwa. Termin „administracja publiczna” definiuje się na wiele sposobów i na różnych płaszczyznach, np. w ujęciu przedmiotowym (zakres realizowanych spraw) lub podmiotowym (organy tworzące administrację publiczną). Według jednej z definicji administracja publiczna to zespół działań, czynności i przedsięwzięć organizatorskich i wykonawczych, prowadzonych na rzecz realizacji interesu publicznego przez różne podmioty, organy i instytucje, na podstawie ustawy i w określonych prawem formach. Istnienie wielu definicji pojęcia „administracja publiczna” przyczynia się do różnorodnego stosowania jej podziału. Jeden z nich dzieli administrację publiczną na: administrację rządową, administrację samorządową, administrację państwową (do której zaliczane są jednostki organizacyjne niebędące częściami składowymi ani administracji rządowej ani administracji samorządowej). Dotychczasowe próby reorganizacji koncentrowały się na usprawnieniach strukturalnych, natomiast nie wdrożono 24 całościowych mechanizmów poprawy efektywności rządzenia . Wprowadzanie licznych zmian w strukturze organizacyjnej 25 administracji publicznej przyczyniło się do uregulowania wielu sfer życia publicznego. W niektórych przypadkach wiązało się to ze wzrostem wydatkowania środków na utrzymanie i funkcjonowanie tych struktur. Nie zawsze jednak efektem tych działań była poprawa efektywności, jasny podział kompetencji, a także wprowadzanie nowoczesnych narzędzi zarządzania. Niezbędne jest w celu lepszego wykorzystania zasobów i energii samorządów stworzenie bardziej efektywnych i otwartych ram dla swobody organizacyjnej samorządów w pełnieniu swoich funkcji i realizacji zadań. ww Innym elementem wpływającym na ocenę sprawności państwa jest efektywność urzędów administracji publicznej, na którą obok struktur wewnętrznych, modelu zarządzania i procesu podejmowania decyzji, obiegu korespondencji i stosowania technik informacyjno-komunikacyjnych, istotny wpływ ma jakość kadry urzędniczej. Wraz z procesami decentralizacyjnymi obserwowane są zmiany w strukturze zatrudnienia w instytucjach administracji publicznej. W latach 1999–2010 odsetek zatrudnionych w administracji samorządowej wśród ogółu zatrudnionych w administracji publicznej wzrósł z 52% do 58%. 24 Polska
77. Wyzwania rozwojowe, Zespół Doradców Strategicznych Premiera RP, Warszawa, czerwiec 2009 r. 25 Przepisy wspólnotowe UE co do zasady nie zawierają przepisów decydujących o kształcie i charakterze instytucji państwa członkowskiego, pozostawiając tę kwestię do uregulowania na poziomie poszczególnych państw członkowskich. Prawodawstwo unijne ogranicza się do nałożenia na państwa członkowskie obowiązku wskazania organów i zapewnienia, że określone prawem unijnym zadania będą realizowane przez „właściwe organy” danego państwa członkowskiego, „urzędowe organy państwa członkowskiego” lub też, że państwo członkowskie zapewnia wykonanie określonych w prawie unijnym obowiązków. Niekiedy jednak przepisy unijne wskazują na potrzebę wykonywania określonych zadań przez organy państwa członkowskiego, które spełniają określone minimalne wymagania w zakresie wyspecjalizowania pracowników czy posiadanej infrastruktury. Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski – 15 – Poz. 136 v.p l Polską administrację publiczną cechuje różnorodność grup zawodowych, wobec których znajdują zastosowanie – obok przepisów pragmatyk pracowniczych – także inne regulacje prawne charakterystyczne dla danej grupy. W urzędach zatrudniających członków korpusu służby cywilnej istnieją różne pragmatyki służbowe. Przykładem są urzędy zatrudniające tzw. służby mundurowe (komendy policji, komendy państwowej straży pożarnej, komendy straży granicznej, urzędy celne). Na stanowiskach urzędniczych zatrudniani są funkcjonariusze różnych służb, żołnierze zawodowi, sędziowie, prokuratorzy oraz pracownicy zatrudniani na zasadach określonych w ustawie z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów 26 państwowych . Zarządzanie zasobami ludzkimi w służbie cywilnej w znacznym stopniu utrudnia brak instrumentów do pomiaru obciążenia pracą w urzędach. Uniemożliwia to jednoznaczne stwierdzenie, czy rozłożenie zatrudnienia w urzędach jest racjonalne. Z informacji przekazanych przez urzędy w 2011 r. wynika, że brak wystarczających zasobów kadrowych w stosunku do realizowanych zadań był istotnym problemem dla 42,2% urzędów. Ilustracją obciążenia pracą poszczególnych urzędów może być zjawisko występowania pracy w godzinach nadliczbowych. W 2011 r. członkowie korpusu służby cywilnej przepracowali około 954 tys. godzin nadliczbowych. 27 .go Korpus służby cywilnej, tak jak i inne segmenty rynku pracy, dotykają zmiany demograficzne . Osoby powyżej
78. roku życia stanowią coraz liczniejszą grupę w korpusie (w 2011 r. – 29,7%, w 2010 r. – 28,3%, w 2009 r. – 26,9%). Należy spodziewać się rosnącej roli właściwego planowania i wykorzystania zasobów ludzkich, w szczególności konieczności umiejętnego wykorzystania doświadczenia osób powyżej
79. roku życia. Wykorzystanie technologii teleinformacyjno-komunikacyjnych (ICT) w administracji publicznej. Poziom rozwoju e-administracji publicznej w Polsce sukcesywnie wzrasta, mimo iż wciąż należy do najniższych w Unii Europejskiej. Zgodnie z danymi UN E-Government Survey, indeks rozwoju e-administracji za 2012 r. wynosił dla Polski 0,644 (wobec 0,558 dla 2010 r.) i sytuował nasz kraj na
80. miejscu spośród 190 badanych krajów, a w ramach UE na
81. miejscu 28 (poziom indeksu dla najlepiej ocenionej w UE Holandii to 0,9125) . 29 w. rcl Jeden urząd na trzy udostępnia usługi elektroniczne inne niż oparte o tzw. wzór pisma ogólnego. Zdecydowana większość takich urzędów informuje oraz zachęca obywateli i przedsiębiorców do korzystania z usług administracji publicznej przez Internet. Najczęściej usługi elektroniczne są udostępniane na platformie ePUAP (72% urzędów udostępniających e-usługi). W 2012 r. 35% stron internetowych urzędów występuje także w innej niż polska wersji językowej, 17% jest przystosowanych do obsługi przez telefony komórkowe i urządzenia mobilne, a tylko jedna strona na dziesięć spełnia rekomendacje Web Content Accessibility Guidelines WCAG 2.0., czyli jest dostępna dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Strony internetowe urzędów oferują najczęściej następujące udogodnienia: wyszukiwarka informacji (84%), katalog usług/spraw z wyjaśnieniem, jak i gdzie można je załatwić (64%), rzadziej możliwość zamówienia newsletter’a lub przesyłania nagłówków wiadomości i nowości na stronie (28%), informacja o obowiązkach i prawach obywateli przedstawioną według profilu użytkownika lub zdarzeń życiowych (22%), informacja o świadczeniu usług za pośrednictwem platformy ePUAP (18%) oraz rzadko dają możliwość wglądu w tok załatwiania sprawy (9%), możliwość zgłaszania błędów i propozycji usprawnień w świadczeniu usług (8%), gotowe odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania (6%), możliwość zamówienia zindywidualizowanej (dostosowanej do profilu użytkownika) informacji o działaniach i usługach urzędu (4%), informacja na temat zastosowanych środków w celu zapewnienia bezpieczeństwa danych przekazanych przez obywatela (2%). Jedynie 8% urzędów administracji samorządowej posiada dokument strategiczny w zakresie rozwoju teleinformatycznego. W przypadku administracji państwowej i rządowej wskaźnik ten jest znacznie wyższy i wynosi 52%. Dla 73% urzędów administracji samorządowej największą barierą na drodze do cyfryzacji jest mały budżet na zadania związane z cyfryzacją działań i usług, z kolei dla 72% urzędów administracji rządowej największym problemem jest niewystarczająca liczba osób do obsługi informatycznej w stosunku do potrzeb. ww 68% urzędów w Polsce funkcjonuje w oparciu o model, w którym komputery są spięte siecią, aplikacje i pliki 26 Dz. U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953, z późn. zm. 27 W świetle prognozy ludności na lata 2003–2030 przygotowanej przez GUS, następują zmiany w strukturze ludności Polski – systematycznie będzie maleć liczba ludności w wieku produkcyjnym. Towarzyszyć temu będą niekorzystne zmiany w strukturze wiekowej ludności (starzenie się społeczeństwa). 28 UN E-Government Survey za 2012 r., http://www2.unpan.org/egovkb/datacenter/CountryView.aspx; pomiar E-government development index jest efektem średniej ważonej kilku skal odpowiadających głównym wymiarom e-administracji: 1) wykorzystanie TIK dla udostępniania informacji, produktów i usług; 2) poziom użytkowania infrastruktury telekomunikacyjnej; 3) poziom kapitału ludzkiego. 29 Badanie „Wpływ cyfryzacji na działanie urzędów administracji publicznej w Polsce 2012 roku”, wykonane przez PBS Sp. z o. o. na zlecenie MAC; we wrześniu 2012 r. wzięło w nim udział ponad 1500 urzędów wszystkich szczebli w Polsce. Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski – 16 – Poz. 136 v.p l są zlokalizowane na serwerze, a dane są przekazywane między programami w trybie wsadowym – offline. Ponadto 12% urzędów szczebla samorządowego funkcjonuje w rozproszonej strukturze z niezależnymi komputerami/programami pod kontrolą systemu DOS lub Windows. Poza próbą integracji usług elektronicznych na ePUAP, brakuje powszechnej integracji systemów informatycznych. Dominują systemy dziedzinowe, działające w separacji od innych. Kluczowym problemem do rozwiązania jest niski poziom interoperacyjności, który w wielu przypadkach utrudnia możliwość współdziałania systemów. W administracji samorządowej 44% urzędów stosuje wyłącznie papierowy obieg dokumentacji, a 55% urzędów mieszany, obejmujący zarówno dokumentację papierową, jak i elektroniczną. W administracji szczebla rządowego analogiczne odsetki wynoszą 24% i 69%, natomiast 7% tych urzędów stosuje wyłącznie elektroniczny obieg dokumentów. Przybywa urzędów korzystających z systemu elektronicznego zarządzania dokumentacją – w 2012 r. stanowiły one 46% wszystkich urzędów (rok wcześniej 41%). .go Rośnie również odsetek urzędów posiadających elektroniczną skrzynkę podawczą. W 2012 r. wyniósł on 96% (rok wcześniej 88%), z czego 87% umiejscowiło ją na platformie ePUAP. Wykorzystanie elektronicznych skrzynek podawczych jest znacznie poniżej oczekiwań, przy czym stopień ich wykorzystania jest większy w administracji samorządowej niż rządowej. Zaledwie 1% całej korespondencji napływającej do urzędów administracji rządowej wpłynął drogą elektroniczną, a 2% korespondencji wychodzącej wysłano elektronicznie. Analogiczne odsetki w przypadku administracji samorządowej wyniosły 8% i 6%. III. Zarządzanie i koordynacja wybranych obszarów działalności publicznej w. rcl Zarządzanie rozwojem kraju. Z chwilą przystąpienia do Unii Europejskiej Polska została włączona w obszar oddziaływania ponadnarodowej polityki regionalnej, czyli polityki spójności Unii Europejskiej. Zgodnie z dokumentem Efekty polityki 30 spójności UE w Polsce polityka spójności stanowi istotny czynnik zmian instytucjonalnych i systemowych. Realizacja polityki spójności znacząco wpływa na budowanie systemu strategicznego programowania i zarządzania rozwojem kraju, zgodnego z realizacją zasady dobrego rządzenia (ang. good governance) wiążącej się m.in. z efektywnym zarządzaniem władz publicznych, przejrzystością ich działalności czy włączeniem obywateli w sferę funkcjonowania państwa. To sprzyja powstaniu społeczeństwa obywatelskiego – aktywnego i zaangażowanego. Kolejną sferą, w której elementy polityki spójności mają wpływ na sprawność funkcjonowania państwa, jest wieloletnie finansowanie i zadaniowa konstrukcja budżetu, które stanowią nowoczesne rozwiązania polityki finansowej. Na ich przykładzie można zaobserwować przenikanie dobrych praktyk na obszary życia publicznego w Polsce. Dzięki sprawności mechanizmów polityki spójności nowoczesne wzorce zarządzania strategicznego i finansowego są przenoszone w sferę zarządzania rozwojem kraju. Administrację publiczną w dużej mierze charakteryzuje niepełne jeszcze wykorzystywanie zasobów kapitału ludzkiego oraz analiz, opracowań naukowych i ekspertyz w procesach decyzyjnych oraz podczas przygotowywania dokumentów strategicznych, a także w zbyt małej skali wykorzystywanie współpracy między partnerami reprezentującymi różne instytucje publiczne, podmioty prywatne czy organizacje trzeciego sektora dla zapewnienia osiągania celów rozwojowych zarówno na poziomie krajowym, regionalnym, jak i lokalnym. Istnieje potrzeba dalszego rozwijania umiejętności opracowywania dokumentów strategicznych, koordynacji prac programowych, powiązania planowania społeczno-gospodarczego z regionalnym i przestrzennym. Ponadto projektowanie polityki gospodarczej kraju, uwzględniając kwestie zarządzania ryzykiem, w niepełnym stopniu bierze pod uwagę niektóre aspekty środowiskowe. ww Innym problemem, wynikającym z wieloletnich zaszłości, jest niewystarczająco sprawne zarządzanie nieruchomościami sektora publicznego. Informacje o liczbie nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego widniejące w dwóch zasadniczych prowadzonych dla kraju systemach informacji o nieruchomościach, 31 tj. ewidencji gruntów i budynków oraz w systemie ksiąg wieczystych, różnią się . 30 Dokument opracowany przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, sierpień 2009 r. 31 Na dzień 28 maja 2010 r. łączna liczba nieruchomości sektora publicznego wg EGiB – 1.757.120, łączna liczba nieruchomości sektora publicznego wg KW – 1.672.
82. Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski – 17 – Poz. 136 .go v.p l Pozycja międzynarodowa państwa. Pozycja międzynarodowa kraju i jej wizerunek uzależnione są zarówno od skutecznej polityki zagranicznej, jak i warunków, w jakich jest realizowana. Z jednej strony obserwowane w ostatnich latach dynamiczne zmiany tworzą dogodną atmosferę do zwiększonej rywalizacji między państwami, z drugiej zaś – świadomość wspólnych wyzwań globalnych stwarza perspektywy wzmocnienia współpracy międzynarodowej. Wśród problemów utrudniających sprawną realizację polityki zagranicznej w kontekście sprawnego funkcjonowania państwa należy przede wszystkim wyróżnić:  niewystarczającą koordynację stanowisk samorządów województw prezentowanych na forum międzynarodowym oraz słabą wymianę informacji w zakresie współpracy zagranicznej samorządów szczebla gminnego i powiatowego, a także niewystarczającą koordynację współpracy biur regionalnych samorządów województw w Brukseli oraz niepełne uregulowanie konsultacji podejmowanych działań i stanowisk przedstawicieli polskiej delegacji do Komitetu Regionów,  brak systemu wczesnego identyfikowania kwestii potencjalnie problematycznych, co służyłoby ulepszeniu i odpowiednio wcześniejszemu przygotowywaniu się do dyskusji w ramach Unii Europejskiej,  występujące jeszcze, mimo wyraźnej poprawy, w niektórych obszarach trudności w dotrzymaniu terminowej implementacji regulacji unijnych do polskiego systemu prawnego,  niewystarczająco skoordynowany system promocji interesów kraju. Polska wciąż jest krajem, którego międzynarodowy wizerunek w wielu miejscach świata i w wielu środowiskach opiniotwórczych nie odpowiada zakładanym oczekiwaniom. Polska odnotowała najwyższy spośród 100 zbadanych krajów 32 wzrost marki narodowej z 269 mld do 472 mld dolarów. Powyższe należy wiązać z pomyślną organizacją przez Polskę dwóch prestiżowych wydarzeń – Przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej w 2011 r. i organizacji turnieju finałowego TM Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 . Niedostatecznie spójny zestaw wizerunkowej (auto) identyfikacji stanowi jeden z elementów postrzegania kraju za granicą. Cechą charakterystyczną wielu wcześniejszych działań promocyjnych było preferowanie działań o charakterze jednorazowym, akcyjnym, a nie długofalowym, organicznym. Polska jest krajem, w którym – zwłaszcza na poziomie wykonawczym – występuje nadal niedostatek, a nie nadmiar instytucji zajmujących się promocją (brak np. struktury promującej polskie inwestycje za granicą). Zdecydowana większość krajów wysokorozwiniętych dysponuje przynajmniej jedną strukturą wykonawczą dla jednej dziedziny promocji, a w wielu z nich zdarza się, że jedną dziedzinę obsługuje nawet kilka instytucji wykonawczych. w. rcl Działania podejmowane w dziedzinie współpracy z Polonią i Polakami za granicą nie przyniosły w pełni oczekiwanego efektu. Ocenia się, że Polonia i Polacy za granicą nadal nie są wystarczająco aktywnymi uczestnikami życia społecznego i politycznego w krajach ich zamieszkiwania. Zarządzanie majątkiem Skarbu Państwa. Kompetencje właścicielskie i nadzorcze w stosunku do spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa oraz w stosunku do przedsiębiorstw państwowych przysługują nie tylko ministrowi właściwemu do spraw Skarbu Państwa, lecz również innym naczelnym lub centralnym organom administracji rządowej, a nawet agencjom państwowym. Rozproszeniu nadzoru nad mieniem państwowym towarzyszy funkcjonowanie, w administracji rządowej oraz w agencjach państwowych, komórek organizacyjnych realizujących tożsame zadania z zakresu dominium państwa. Dlatego celowe byłoby opracowanie jednolitych standardów wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa w spółkach kapitałowych i przedsiębiorstwach państwowych, w szczególności dotyczących oceny efektywności funkcjonowania spółek z udziałem Skarbu Państwa, jak również ewentualnego postępowania restrukturyzacyjnego. IV. Instrumenty regulacyjne i legislacyjne ww Proces tworzenia i wdrażania instrumentów regulacyjnych i legislacyjnych. W ostatnich latach nastąpiła wyraźna poprawa procesów legislacyjnych. Niemniej jednak są jeszcze zjawiska, które wymagają dalszej poprawy:  częste nowelizacje ustaw i rozporządzeń,  przyspieszenie wdrażania prawa wspólnotowego na poziomie krajowym przy relatywnie często zmieniającym się prawie Unii Europejskiej,  nadmierna szczegółowość powodująca szybką dezaktualizację przepisów,  niedostatecznie zorganizowany system oceny efektywności i skuteczności prawa ex post, 32 Źródło: The Brand Finance Nation® Brands 100 – Wielka Brytania,
83. Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski – 18 – Poz. 136 v.p l  niewystarczający popyt wewnętrzny w ramach samej administracji na tworzenie polityk w oparciu o dowody analityczne,  opóźnienia w wydawaniu aktów wykonawczych. Jakość przepisów prawnych. Przedstawiony powyżej stan może wpływać na precyzję i spójność przepisów prawnych, skutkować niskim utożsamianiem się beneficjentów. Prawo administracyjne materialne było w ostatnich latach przedmiotem licznych nowelizacji. Jednocześnie wciąż formułowane są postulaty koniecznych zmian tych przepisów, uzasadniane: lukami prawnymi, potrzebą odpowiedzi na nowe wyzwania czy też niewłaściwą praktyką stosowania przepisów. 33 .go W obszarze Kodeksu postępowania administracyjnego, analizując statystyki załatwiania spraw przez sądy administracyjne i samorządowe kolegia odwoławcze, należy zauważyć, że:  wojewódzkie sądy administracyjne wyeliminowały z obrotu prawnego blisko 22,5% decyzji i innych czynności organów administracyjnych – jednakże w sprawach zakończonych wyrokiem sądy uwzględniły: 35% skarg na akty i czynności ministrów, 34,67% skarg na akty i czynności terenowych organów administracji rządowej, 31,4% skarg na akty i czynności Samorządowych Kolegiów Odwoławczych (SKO),  w 2011 r. SKO, orzekając w ramach drugiej instancji, wydały ponad 35% decyzji uchylających decyzję organu I instancji przekazujących sprawę do ponownego rozpatrzenia. Mimo weryfikacji decyzji w ramach postępowań odwoławczych merytoryczna kontrola sądowa eliminuje z obrotu prawnego aż co trzecią zaskarżoną decyzję administracyjną (lub inną czynność). Drugoinstancyjne decyzje SKO, których jest blisko 40%, mają charakter kasacyjny, który dla stron postępowania najczęściej oznacza ponowną, długotrwałą, uciążliwą i kosztowną procedurę. w. rcl Jakość aktów prawa miejscowego. Jakość aktów prawa miejscowego stanowionych przez organy jednostek samorządu terytorialnego uległa w ostatnich latach znaczącej poprawie, gdyż coraz rzadziej wskazuje się na wydanie aktu prawa miejscowego z naruszeniem prawa. Maleje też liczba rozstrzygnięć nadzorczych uchylanych przez sądy administracyjne. Ale słabościami skutkującymi stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego w całości lub części są: niezgodność aktu z delegacją ustawową, naruszenie zasad prawidłowej techniki legislacyjnej polegające na powtarzaniu w akcie prawa miejscowego przepisów ustawowych czy naruszanie przepisów proceduralnych, np. braku publikacji aktu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Jakość kodyfikacji. Na sprawność wymiaru sprawiedliwości istotnie wpływa jakość kodyfikacji w zakresie prawa karnego, prawa cywilnego czy Kodeksu spółek handlowych. Analiza bieżącego stanu prawnego w obszarze prawa karnego 34 materialnego, procesowego, wykonawczego i skarbowego wskazuje na potrzebę podjęcia prac usprawniających w tych 35 obszarach. Nie jest również zadowalający obowiązujący stan Kodeksu cywilnego z 1964 r. (po 1990 r. był ponad 50 razy nowelizowany) mimo usunięcia swoistych dla ustroju komunistycznego instytucji prawnych i wprowadzenia rozwiązań dostosowujących do współczesnych potrzeb gospodarki rynkowej i wymagań prawa Unii Europejskiej. Model postępowania regulowany w Kodeksie postępowania cywilnego z 1964 r. (również wielokrotnie nowelizowanego) nie zawsze odpowiada współczesnym potrzebom. Natomiast na wprowadzenie dalszych zmian w Kodeksie spółek handlowych będą wpływać: ewolucja w prawie wspólnotowym, postulat zwiększenia konkurencyjności i elastyczności polskiego systemu prawnego oraz poszerzenia zakresu swobody, z jakiej korzystają przedsiębiorcy. V. Świadczenie wybranych usług publicznych 36 ww System ochrony zdrowia. Aktualne prognozy dotyczące zmian demograficzno-epidemiologicznych oraz coraz szybszy postęp technologiczny w medycynie stanowią przesłanki dla podejmowanych oraz planowanych działań ukierunkowanych na poprawę skuteczności i efektywności systemu ochrony zdrowia. Kolejną obserwowaną w Polsce i w innych państwach 33 Informacja Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego o działalności sądów administracyjnych w 2011 r. 34 Dokonana przez działającą w nowym składzie od dnia 2 grudnia 2009 r. Komisję Kodyfikacyjną Prawa Karnego. 35 Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego przystąpiła do projektowania nowej kodyfikacji. 36 Główny Urząd Statystyczny prognozuje wzrost liczby osób starszych w stosunku do całej populacji Polski. W 2006 r. odsetek osób w wieku 65+ wyniósł 13,3% (5,1 mln osób), natomiast prognozy wskazują, że w 2030 r. osoby takie stanowić będą 23,8% ogółu populacji. Sprawne Państwo 2020  Monitor Polski – 19 – Poz. 136 37 v.p l Unii Europejskiej determinantą jest zjawisko nierówności w zdrowiu objawiające się m.in. terytorialnymi dysproporcjami w rozmieszczeniu i zasobach infrastruktury oraz kadry ochrony zdrowia. Według raportu Euro Health Consumer Index (EHCI), w którym na podstawie 42 wskaźników oceniono 34 systemy ochrony zdrowia w Europie, uwzględniając pięć obszarów kluczowych dla konsumentów, tj.: prawa pacjenta i dostęp do informacji, czas oczekiwania na leczenie, wyniki leczenia, profilaktyka/zakres i zasięg oferowanych usług oraz dostępność leków, 38 polski system ochrony zdrowia został umiejscowiony na
84. pozycji , w szczególności w związku z ograniczeniami w zakresie dostępności do świadczeń zdrowotnych. Czas oczekiwania pacjenta na świadczenie zdrowotne waha się 39 w zależności od rodzaju świadczenia i miejsca jego udzielania od kilku dni do kilkudziesięciu tygodni. Mimo poprawy w dostępie do niektórych świadczeń wysokospecjalistycznych, np. w transplantologii, nadal obserwuje się deficyty, które 40 lokują Polskę poniżej średniej europejskiej. .go Pozytywne zmiany można dostrzec także w stanie infrastruktury, która poprawia się m.in. dzięki wsparciu z funduszy europejskich, ale równocześnie diagnozuje się, że nasycenie systemu ochrony zdrowia w Polsce np. w nowoczesną aparaturę medyczną w szpitalach klinicznych i instytutach badawczych w stosunku do średniej europejskiej wymaga 41 dalszych istotnych nakładów (przykładowo: liczba aparatów do rezonansu magnetycznego (MRI) na 1 mln mieszkańców wynosi w Polsce 4,7, podczas gdy średnia w UE to 10,3, a liczba aparatów do tomografii komputerowej (CT) na 1 mln 42 mieszkańców wynosi w Polsce 14,3, zaś średnia w UE to 20,4 ). W zakresie zarządzania informacją w ochronie zdrowia identyfikuje się ograniczenia dotyczące elektronicznego obiegu dokumentacji umożliwiającego koordynację i przepływ informacji między wszystkimi uczestnikami procesu terapeutycznego pacjenta, a tym samym zapewniającego wyższą skuteczność leczenia przy zachowaniu efektywności finansowej. Wdrażany obecnie system e-Recepta jest jednym z pierwszych projektów budowy nowoczesnego systemu informacyjnego w ochronie zdrowia. Jednakże analiza gromadzenia i zarządzania informacją w ochronie zdrowia wykazała, że obecna infrastruktura informatyczna w jednostkach ochrony zdrowia jeszcze nie spełnia wymogów otwartości i interoperacyjności umożliwiających wymianę danych. A oprogramowanie do tworzenia dokumentacji medycznej, do zaopatrzenia i gospodarki lekami, dla 43 laboratorium oraz dla diagnostyki, nie jest w pełni wykorzystywane do realizacji celów zarządczych. Wyraźną poprawę jakości usług w rejestracji pacjentów, jak i pozyskiwaniu odpowiednich informacji zarządczych przyniósł system e-WUŚ wdrożony dnia 1 stycznia 2013 r. w. rcl Kolejnym elementem systemu, który ulega przeobrażeniom, jest czynnik jakościowy udzielanych świadczeń. Następuje wzrost zainteresowania świadczeniodawców działaniami projakościowymi (między innymi przez ubieganie się o akredytację), wciąż jednak system ochrony zdrowia w Polsce nie jest wystarczająco zorientowany na pacjenta – certyfikat akredytacji przyznawany przez Ministra Zdrowia posiada obecnie 117 szpitali (na 795 szpitali ogólnych). Podejmowane 44 aktualnie działania w zakresie zmian w zarządzaniu szpitalami i innymi podmiotami prowadzącymi działalność leczniczą 45 są istotne także z uwagi na problem zarządzania kosztami w tych jednostkach przekładający się na ich zadłużenie . Wydatki ogółem na ochronę zdrowia w Polsce, tj. wydatki bieżące i inwestycyjne, wyniosły w 2010 r. 99 mld zł i stanowiły 7,0% Produktu Krajowego Brutto (średnia OECD wynosi 9% PKB). Z kolei same bieżące wydatki publiczne w ww. okresie 46 wyniosły 66,5 mld zł i stanowiły 4,7% PKB . Wydatki na leki i produkty medyczne dla pacjentów ambulatoryjnych stanowiły 24,5% wszystkich wydatków ogółem, a współczynnik współpłacenia pacjentów za leki był wyższy niż średnia europejska Społeczne nierówności w zdrowiu w Polsce, raport WHO, 2012 r. 38 Wg raportu Euro Health Consumer Index z 2012 r. Polska uzyskała 577 pkt na 1000 pkt możliwych do uzyskania. I miejsce zajęła Holandia (877 pkt). 39 Dane Narodowego Funduszu Zdrowia na dzień 31.10.2012 r. Listy oczekujących na świadczenia opieki zdrowotnej. 40 Dane Ministerstwa Zdrowia wskazują, że od 2007 r. liczba przeszczepów w Polsce rośnie. W 2007 r. dokonano średnio 9,2 pobrania narządowe na 1 mln mieszkańców, a w 2011 r. – 14,
85. W Hiszpanii w 2011 r. wskaźnik ten wynosił 35,3, w Portugalii 28,1; mniejszy wskaźnik odnotowano np. na Słowacji – 12,5 i Litwie 11,
86. 41 Dane Najwyższej Izby Kontroli wskazują, że w kontrolowanych w 2011 r. instytutach badawczych stwierdzono, iż aparatura badawcza stanowi od 2 do 8% majątku instytutów. 42 OECD