📄 Tekst ustawy
DZIENNIK USTAW
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 24 lipca 2025 r.
Poz. 984
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 13 lipca 2025 r.
w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu oraz trybu i terminów opracowania materiałów
do projektu ustawy budżetowej
Na podstawie art. 138 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530,
1572, 1717, 1756 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 39) zarządza się, co następuje:
§ 1. Dysponenci części budżetowych, zwani dalej „dysponentami”, opracowują materiały, o których mowa w art. 138
ust. 2–5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, zwanej dalej „ustawą o finansach publicznych”, w sposób
i zakresie oraz trybie i terminach określonych w rozporządzeniu, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej.
§ 2. Materiały do projektu ustawy budżetowej oraz do uzasadnienia do projektu tej ustawy są opracowywane na podstawie:
1)
wstępnych kwot wydatków dla poszczególnych części budżetowych na następny rok budżetowy;
2)
wyjściowych kwot wydatków dla poszczególnych części budżetowych ustalonych według zasad sporządzania prognoz
na kolejne lata, o których mowa w § 3;
3)
wieloletnich założeń makroekonomicznych przyjmowanych przez Radę Ministrów na podstawie art. 138 ust. 1a ustawy
o finansach publicznych;
4)
zadań realizowanych w ramach programów i projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu
Unii Europejskiej oraz niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA).
§ 3. 1. Wyjściowe kwoty wydatków części budżetowych na kolejne lata następujące po roku, dla którego określono
wstępne kwoty wydatków, ustala się z uwzględnieniem w szczególności:
1)
przepisów prawa, w tym uchwalonych lub ogłoszonych i oczekujących na wejście w życie, projektów aktów prawnych
przyjętych przez Radę Ministrów, w tym skutków finansowych wynikających z ocen skutków regulacji w wysokości
nieprzekraczającej maksymalnych limitów wydatków, oraz mechanizmów obliczania wysokości wydatków określonych w odpowiednich przepisach;
2)
indeksacji lub waloryzacji na minimalnym poziomie tych kategorii wydatków, których wysokość podlega obowiązkowej
indeksacji lub waloryzacji zgodnie z obowiązującymi przepisami;
3)
pomniejszenia o wydatki na realizację zadań, co do których nie przewiduje się kontynuacji, w tym wydatki o charakterze jednorazowym.
2. Sposób ustalania wyjściowych kwot wydatków części budżetowych na kolejne lata, określony w ust. 1, stosuje się
odpowiednio do właściwych pozycji kosztów w układzie memoriałowym oraz właściwych pozycji wydatków w układzie
kasowym sporządzanych na formularzach projektów planów finansowych tych jednostek sektora finansów publicznych,
których plany finansowe są zamieszczane w załącznikach do ustawy budżetowej.
Dziennik Ustaw
–2–
Poz. 984
§ 4. 1. Dysponenci opracowują plany rzeczowe zadań realizowanych ze środków budżetowych w układzie określonym
w formularzach: RZ-4, RZ-5 i RZ-12.
2. Dysponenci opracowują projekty planów dochodów i wydatków części budżetowych na rok następny i kolejne lata
w układzie klasyfikacji budżetowej określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 39 ust. 4 pkt 1 i art. 114 ust. 6
ustawy o finansach publicznych.
3. Dysponenci opracowują plany wydatków na rok bieżący oraz projekty planów wydatków na kolejne lata części budżetowych w układzie zadaniowym.
4. Dysponenci przedstawiają projekty planów finansowych podległych im i nadzorowanych przez nich jednostek sektora
finansów publicznych, o których mowa w art. 9 pkt 5–14 ustawy o finansach publicznych, z wyłączeniem samorządowych
osób prawnych, oraz jednostek, których właściwym dysponentem jest organ im podległy lub przez nich nadzorowany,
w układzie określonym w formularzach: PFC, PFC-FUS, PFC-FEP, PFC-FER, P-OSPR, PF-ZWRSP i PF-ZUS.
5. Dysponenci przedstawiają plany finansowe na rok bieżący oraz projekty planów finansowych na kolejne lata podległych
im i nadzorowanych przez nich jednostek sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 9 pkt 5–7 i 14 ustawy o finansach publicznych, z wyłączeniem samorządowych osób prawnych, oraz jednostek, których właściwym dysponentem jest
organ im podległy lub przez nich nadzorowany, w układzie zadaniowym.
6. Dysponenci przedstawiają projekty planów, o których mowa w ust. 4 i 5, zgodne w zakresie środków pochodzących
z budżetu państwa z projektami planów, o których mowa w ust. 2 i 3.
7. Dysponenci przedstawiają zestawienie dochodów i wydatków rachunków, o których mowa w art. 11a i art. 163 ustawy
o finansach publicznych, w układzie określonym w formularzach: ZDW-O i ZDW-Z.
8. Minister Finansów może wystąpić do dysponentów o przedstawienie innych materiałów niezbędnych do opracowania
projektu ustawy budżetowej oraz do uzasadnienia do projektu tej ustawy lub o aktualizację materiałów przedstawionych
uprzednio.
§ 5. 1. Dysponenci opracowują lub przedstawiają materiały do projektu ustawy budżetowej oraz do uzasadnienia do
projektu tej ustawy wraz z omówieniem, uwzględniając w szczególności, że:
1)
każda zmiana poziomu wydatków lub kosztów powinna być szczegółowo uzasadniona przedstawioną w tym zakresie
kalkulacją oraz podaniem przyczyn tej zmiany, w szczególności podstawy prawnej;
2)
w przekazywanych materiałach powinny być ujmowane inwestycje o charakterze priorytetowym po ich zweryfikowaniu
pod kątem zasadności i możliwości wydatkowania planowanych środków w odniesieniu do stopnia zaawansowania
realizacji poszczególnych inwestycji;
3)
w przedstawianych projektach planów wydatków środki na określone cele powinny być ujmowane w wysokości wynikającej z pism przekazujących wstępne i wyjściowe kwoty wydatków;
4)
środki na określone cele wyszczególnione w pismach przekazujących wstępne i wyjściowe kwoty wydatków nie powinny
być planowane na wydatki:
5)
a)
na pracownicze programy emerytalne (PPE), chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej,
b)
przeznaczone na wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, o których mowa
w art. 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913);
w przypadku konieczności poniesienia wydatków na:
a)
składki do organizacji międzynarodowych,
b)
obsługę postępowań arbitrażowych
– środki powinny zostać zabezpieczone w ramach wstępnej i wyjściowej kwoty wydatków;
6)
nagrody dla pracowników za szczególne osiągnięcia mogą być planowane tylko w ramach limitu wynagrodzeń.
2. Przepisu ust. 1 pkt 1–5 nie stosuje się do zadań ujmowanych w formularzach: RZ-12, PE, F-REF, WPR, F-NSS (BP),
F-NSS (BE), LZ_LW (UE), PF-UE (BP), PF-UE (BE) i PF-WPR.
Dziennik Ustaw
–3–
Poz. 984
§ 6. 1. Paragraf „400 Grupa wydatków bieżących jednostki” z odpowiednią czwartą cyfrą, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów
i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 513, z późn. zm.1)), ma zastosowanie
wyłącznie do planowania: do projektu planu, planu oraz planu po zmianach.
2. W paragrafie, o którym mowa w ust. 1, planuje się środki, które będą klasyfikowane zgodnie z rozporządzeniem,
o którym mowa w ust. 1, w toku dokonywania wydatków w paragrafach: 421, 422, 426, 428, 430, 434, 436, 438, 439 i 440
z odpowiednimi czwartymi cyframi.
§ 7. W terminie do dnia 2 stycznia na stronie internetowej Ministerstwa Finansów jest udostępniana zaktualizowana
w zakresie wynikającym ze zmian prawnych struktura układu zadaniowego – katalog funkcji, zadań, podzadań i działań
wraz z określeniem dysponentów wiodących dla danej funkcji, dysponentów właściwych w zakresie definiowania celów
i mierników zadań budżetowych oraz przypadków dopuszczalnego odstąpienia od definiowania celów i mierników lub
ograniczenia w stosowaniu zasad budżetu zadaniowego.
§ 8. Materiały do opracowania projektu ustawy budżetowej oraz do uzasadnienia do projektu tej ustawy dysponenci
przedstawiają w szczególności w formularzach:
1)
RZ-4 – Składki na ubezpieczenie zdrowotne finansowane z budżetu państwa; wzór formularza stanowi załącznik nr 1
do rozporządzenia;
2)
RZ-5 – Utracone przez gminy dochody; wzór formularza stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia;
3)
RZ-12 – Napływ środków w ramach programów realizowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii
Europejskiej (bez WPR) oraz państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA); wzór
formularza stanowi załącznik nr 3 do rozporządzenia;
4)
BW-IA – Środki budżetu państwa przeznaczone na finansowanie inwestycji wraz z omówieniem (aktualizacja); wzór
formularza stanowi załącznik nr 4 do rozporządzenia;
5)
OPBD – Opracowanie Projektu Budżetu – dochody; formularz należy wypełnić w Informatycznym Systemie Obsługi
Budżetu Państwa;
6)
OPBW – Opracowanie Projektu Budżetu – wydatki; formularz należy wypełnić w Informatycznym Systemie Obsługi
Budżetu Państwa;
7)
OPBW-ŚE – Opracowanie Projektu Budżetu ŚE – wydatki; formularz należy wypełnić w Informatycznym Systemie
Obsługi Budżetu Państwa;
8)
DPC – Wykaz jednostek, dla których zaplanowano dotacje podmiotowe i celowe; wzór formularza stanowi załącznik nr 5
do rozporządzenia;
9)
PZ – Zatrudnienie żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy; wzór formularza stanowi załącznik nr 6 do rozporządzenia;
10) SNZ – Zatrudnienie i uposażenia żołnierzy niezawodowych oraz żołnierzy zawodowych w okresie kształcenia; wzór
formularza stanowi załącznik nr 7 do rozporządzenia;
11) PZ-UE – Zatrudnienie i wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej finansowane ze środków pochodzących
z budżetu Unii Europejskiej oraz ze środków pomocy bezzwrotnej w ramach budżetu państwa i budżetu środków
europejskich; wzór formularza stanowi załącznik nr 8 do rozporządzenia;
12) SUS – Zapotrzebowanie na środki z tytułu składek emerytalno-rentowych dla żołnierzy, funkcjonariuszy, sędziów
i prokuratorów oraz na ubezpieczenie społeczne duchownych; wzór formularza stanowi załącznik nr 9 do rozporządzenia;
13) EMRE – Świadczenia z zabezpieczenia społecznego wypłacane z budżetu państwa; wzór formularza stanowi załącznik nr 10 do rozporządzenia;
14) BW-I – Środki budżetu państwa przeznaczone na finansowanie inwestycji wraz z omówieniem; wzór formularza stanowi
załącznik nr 11 do rozporządzenia;
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 1571 i 2045, z 2023 r. poz. 1347,
z 2024 r. poz. 1096 i 1872 oraz z 2025 r. poz. 550.
Dziennik Ustaw
–4–
Poz. 984
15) BZS – Dotacje celowe na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej realizowane przez jednostki samorządu
terytorialnego, na dofinansowanie bieżących zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego oraz na zadania
bieżące realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie porozumień z organami administracji
rządowej; wzór formularza stanowi załącznik nr 12 do rozporządzenia;
16) BZSA – Dotacje celowe na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej realizowane przez jednostki samorządu
terytorialnego oraz na dofinansowanie bieżących zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego (dotyczy wydatków osobowych funkcjonariuszy); wzór formularza stanowi załącznik nr 13 do rozporządzenia;
17) SO-GN – Dotacje celowe przekazane z budżetu państwa na realizację wystandaryzowanych zadań z zakresu administracji rządowej; wzór formularza stanowi załącznik nr 14 do rozporządzenia;
18) ZZAR – Zadania z zakresu administracji rządowej i inne zadania zlecone jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami; wzór formularza stanowi załącznik nr 15 do rozporządzenia;
19) SOM – Wydatki jednostek sfery budżetowej z tytułu wpłaconych składek na rzecz organizacji międzynarodowych;
wzór formularza stanowi załącznik nr 16 do rozporządzenia;
20) PR-Z – Wykaz programów wieloletnich w układzie zadaniowym; wzór formularza stanowi załącznik nr 17 do rozporządzenia;
21) PE – Finansowanie zadań realizowanych w szczególności z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 6 ustawy o finansach publicznych; wzór formularza stanowi załącznik nr 18
do rozporządzenia;
22) F-REF – Napływ środków w ramach programów realizowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii
Europejskiej (bez WPR) oraz państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA); wzór
formularza stanowi załącznik nr 19 do rozporządzenia;
23) WPR – Finansowanie wspólnej polityki rolnej; wzór formularza stanowi załącznik nr 20 do rozporządzenia;
24) F-NSS (BP) – Finansowanie programów realizowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej (bez WPR) oraz państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) w ramach budżetu
państwa; wzór formularza stanowi załącznik nr 21 do rozporządzenia;
25) F-NSS (BE) – Finansowanie programów realizowanych w ramach budżetu środków europejskich (bez WPR); wzór
formularza stanowi załącznik nr 22 do rozporządzenia;
26) LZ_LW (UE) – Wykaz programów wraz z limitami wydatków i zobowiązań w kolejnych latach realizacji programów
finansowanych z udziałem środków europejskich; wzór formularza stanowi załącznik nr 23 do rozporządzenia;
27) NAL-SP – Stan należności Skarbu Państwa z tytułu pożyczek udzielonych na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych
sędziów i prokuratorów; wzór formularza stanowi załącznik nr 24 do rozporządzenia;
28) SUB – Wykaz jednostek, dla których zaplanowano subwencje na zadania z zakresu szkolnictwa wyższego i nauki;
wzór formularza stanowi załącznik nr 25 do rozporządzenia;
29) PFC – Projekt planu finansowego państwowego funduszu celowego z dodatkowymi informacjami uzupełniającymi;
formularz należy wypełnić w Informatycznym Systemie Obsługi Budżetu Państwa, wzór formularza stanowi załącznik nr 26 do rozporządzenia;
30) PFC-FUS – Projekt planu finansowego Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; formularz należy wypełnić w Informatycznym Systemie Obsługi Budżetu Państwa, wzór formularza stanowi załącznik nr 27 do rozporządzenia;
31) PFC-FEP – Projekt planu finansowego Funduszu Emerytur Pomostowych; formularz należy wypełnić w Informatycznym Systemie Obsługi Budżetu Państwa, wzór formularza stanowi załącznik nr 28 do rozporządzenia;
32) PFC-FER – Projekt planu finansowego Funduszu Emerytalno-Rentowego; formularz należy wypełnić w Informatycznym
Systemie Obsługi Budżetu Państwa, wzór formularza stanowi załącznik nr 29 do rozporządzenia;
33) PF-OSPR – Projekt planu finansowego agencji wykonawczej, instytucji gospodarki budżetowej oraz niektórych osób
prawnych zaliczanych do sektora finansów publicznych z dodatkowymi informacjami uzupełniającymi; formularz
należy wypełnić w Informatycznym Systemie Obsługi Budżetu Państwa, wzór formularza stanowi załącznik nr 30 do
rozporządzenia;
34) PF-ZWRSP – Projekt planu finansowego Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa; formularz należy wypełnić w Informatycznym Systemie Obsługi Budżetu Państwa, wzór formularza stanowi załącznik nr 31 do rozporządzenia;
Dziennik Ustaw
–5–
Poz. 984
35) PF-ZUS – Projekt planu finansowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; formularz należy wypełnić w Informatycznym
Systemie Obsługi Budżetu Państwa, wzór formularza stanowi załącznik nr 32 do rozporządzenia;
36) PF-UE (BP) – Planowane wydatki na realizację programów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu
Unii Europejskiej (bez WPR) oraz państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)
w ramach budżetu państwa; wzór formularza stanowi załącznik nr 33 do rozporządzenia;
37) PF-UE (BE) – Planowane wydatki w ramach budżetu środków europejskich (bez WPR); wzór formularza stanowi
załącznik nr 34 do rozporządzenia;
38) PF-WPR – Planowane wydatki i dochody w ramach budżetu środków europejskich oraz budżetu państwa na realizację
wspólnej polityki rolnej; wzór formularza stanowi załącznik nr 35 do rozporządzenia;
39) ZDW-O – Zestawienie dochodów i wydatków rachunków, o których mowa w art. 11a ustawy o finansach publicznych;
wzór formularza stanowi załącznik nr 36 do rozporządzenia;
40) ZDW-Z – Zestawienie dochodów i wydatków rachunków, o których mowa w art. 163 ustawy o finansach publicznych;
wzór formularza stanowi załącznik nr 37 do rozporządzenia;
41) ID-SRW – Informacja dodatkowa o przepływach finansowych między jednostkami sektora finansów publicznych
oraz funduszami i instrumentami utworzonymi, powierzonymi lub przekazanymi Bankowi Gospodarstwa Krajowego
na podstawie odrębnych ustaw; wzór formularza stanowi załącznik nr 38 do rozporządzenia;
42) UB-BZ – Zestawienie planowanych wydatków budżetowych zgodnych z ustawą budżetową w układzie zadaniowym
na rok bieżący, udostępnionym w aplikacji TrezorBZ;
43) PF-BZ – Plan finansowy w układzie zadaniowym na rok bieżący i dwa kolejne lata; wzór formularza stanowi załącznik nr 39 do rozporządzenia;
44) BZCM – Zestawienie propozycji aktualizacji celów i mierników; wzór formularza stanowi załącznik nr 40 do rozporządzenia;
45) BZ – Zestawienie planowanych wydatków budżetowych w układzie zadaniowym na następny rok budżetowy, udostępnionym w aplikacji TrezorBZ;
46) BZK – Skonsolidowany plan wydatków państwowych jednostek budżetowych, państwowych funduszy celowych,
agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej oraz państwowych osób prawnych, o których mowa w art. 9
pkt 14 ustawy o finansach publicznych, w układzie zadaniowym na następny rok budżetowy i dwa kolejne lata, udostępnionym w aplikacji TrezorBZ.
§ 9. 1. W terminie do dnia 8 lutego dysponenci przedstawiają Ministrowi Finansów formularze: RZ-4, RZ-5 i RZ-12.
2. W terminie do dnia 30 kwietnia dysponenci przedstawiają Ministrowi Finansów formularz BW-IA.
3. Dla roku bieżącego przyjmuje się dane zawarte w ustawie budżetowej, a w przypadku jej nieogłoszenia, w projekcie
ustawy budżetowej, o którym mowa w art. 141 ustawy o finansach publicznych.
4. Formularz RZ-4 właściwi wojewodowie przedstawiają w terminie określonym w ust. 1 również ministrowi właściwemu
do spraw zabezpieczenia społecznego oraz ministrowi właściwemu do spraw rodziny w zakresie działu „Pomoc społeczna”
oraz działu „Rodzina”.
5. Formularz RZ-12 w zakresie:
1)
programów realizowanych z udziałem funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności oraz środków, o których mowa
w art. 5 ust. 3 pkt 2, 5, 5a i 5c ustawy o finansach publicznych, opracowuje i przedstawia minister właściwy do spraw
rozwoju regionalnego;
2)
Programu Operacyjnego Rybactwo i Morze 2014–2020 oraz Funduszy Europejskich dla Rybactwa na lata 2021–2027
opracowuje i przedstawia minister właściwy do spraw rybołówstwa;
3)
Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa (PO PŻ) oraz Funduszy Europejskich na Pomoc Żywnościową 2021–2027
opracowuje i przedstawia minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego;
4)
środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 6 ustawy o finansach publicznych, opracowują dysponenci i w terminie
do dnia 1 lutego przedstawiają jednostce wiodącej w realizacji danego przedsięwzięcia, która przedstawia formularz
RZ-12 Ministrowi Finansów w terminie określonym w ust. 1; w przypadku braku jednostki wiodącej w realizacji danego przedsięwzięcia dysponenci przedstawiają formularz RZ-12 bezpośrednio Ministrowi Finansów w terminie
określonym w ust. 1.
Dziennik Ustaw
–6–
Poz. 984
6. Formularz BW-IA w zakresie przejść granicznych właściwi wojewodowie przedstawiają w terminie do dnia 15 kwietnia
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Minister właściwy do spraw wewnętrznych dokonuje weryfikacji i akceptacji
przedstawionych formularzy, informując o tym wojewodów w terminie umożliwiającym dopełnienie obowiązku, o którym
mowa w ust. 2.
7. Formularz BW-IA w zakresie ochrony zdrowia wojewodowie przedstawiają w terminie do dnia 15 kwietnia ministrowi
właściwemu do spraw zdrowia. Minister właściwy do spraw zdrowia dokonuje weryfikacji i akceptacji przedstawionych
formularzy, informując o tym wojewodów w terminie umożliwiającym dopełnienie obowiązku, o którym mowa w ust. 2.
§ 10. 1. W terminie określonym w § 9 ust. 1 dysponenci przedstawiają Ministrowi Finansów materiały w formularzach:
PF-UE (BP), PF-UE (BE) i PF-WPR, prezentując dane na rok bieżący oraz prognozę na kolejne lata.
2. Dla roku bieżącego przyjmuje się dane zawarte w ustawie budżetowej, a w przypadku jej nieogłoszenia, w projekcie
ustawy budżetowej, o którym mowa w art. 141 ustawy o finansach publicznych.
3. W terminie do dnia 1 lutego dysponenci przedstawiają formularze: PF-UE (BP), PF-UE (BE) i PF-WPR odpowiednio:
1)
ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego w zakresie programów realizowanych z udziałem funduszy
strukturalnych, Funduszu Spójności oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 5, 5a i 5c ustawy o finansach
publicznych;
2)
ministrowi właściwemu do spraw rybołówstwa w zakresie zadań finansowanych w ramach Programu Operacyjnego
Rybactwo i Morze 2014–2020 oraz Funduszy Europejskich dla Rybactwa na lata 2021–2027;
3)
ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego w zakresie zadań finansowanych w ramach Programu
Operacyjnego Pomoc Żywnościowa (PO PŻ) oraz Funduszy Europejskich na Pomoc Żywnościową 2021–2027;
4)
ministrowi właściwemu do spraw rozwoju wsi w zakresie zadań finansowanych w ramach wspólnej polityki rolnej;
5)
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w zakresie zadań finansowanych w ramach Funduszu Azylu, Migracji
i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania
Granicami i Polityki Wizowej w ramach Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami.
4. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, minister właściwy do spraw rybołówstwa, minister właściwy do
spraw zabezpieczenia społecznego oraz minister właściwy do spraw wewnętrznych weryfikują otrzymane formularze
i przedstawiają zbiorcze formularze: PF-UE (BP) i PF-UE (BE) Ministrowi Finansów w terminie określonym w § 9 ust. 1.
5. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi weryfikuje otrzymane formularze i przedstawia zbiorczy formularz PF-WPR
Ministrowi Finansów w terminie określonym w § 9 ust. 1.
6. Minister Finansów może zwrócić się do ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, ministra właściwego
do spraw rybołówstwa, ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych o aktualizację formularzy: PF-UE (BP), PF-UE (BE) i PF-WPR
na poziomie programów, bez wyodrębniania poszczególnych części budżetowych.
7. W przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 6, przepisu ust. 2 nie stosuje się.
§ 11. 1. Wstępne kwoty wydatków i wyjściowe kwoty wydatków dla poszczególnych dysponentów części budżetowych
przekazuje dysponentom Minister Finansów.
2. Wstępne kwoty wydatków i wyjściowe kwoty wydatków dla poszczególnych części budżetowych na finansowanie zadań:
1)
o których mowa w § 2 pkt 4, z wyłączeniem wspólnej polityki rolnej, Programu Operacyjnego Rybactwo i Morze
2014–2020, Funduszy Europejskich dla Rybactwa na lata 2021–2027, Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa
(PO PŻ), Funduszy Europejskich na Pomoc Żywnościową 2021–2027 oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 3
pkt 6 ustawy o finansach publicznych, przekazuje dysponentom minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego po
uzgodnieniu z Ministrem Finansów;
2)
w ramach Programu Operacyjnego Rybactwo i Morze 2014–2020 oraz Funduszy Europejskich dla Rybactwa na lata
2021–2027 przekazuje dysponentom minister właściwy do spraw rybołówstwa po uzgodnieniu z Ministrem Finansów;
3)
w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa (PO PŻ) oraz Funduszy Europejskich na Pomoc Żywnościową
2021–2027 przekazuje dysponentom minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego po uzgodnieniu z Ministrem Finansów;
4)
w ramach wspólnej polityki rolnej przekazuje dysponentom minister właściwy do spraw rozwoju wsi po uzgodnieniu
z Ministrem Finansów.
Dziennik Ustaw
–7–
Poz. 984
§ 12. 1. Szef Służby Cywilnej może wyrazić opinię w zakresie wysokości kwot oraz podziału wydatków na wynagrodzenia członków korpusu służby cywilnej, dokonywanego przez dysponentów.
2. Planowane przez dysponentów wydatki części budżetowych w ramach programów wieloletnich wymagają uprzedniego uzgodnienia z koordynatorami tych programów.
3. Minister właściwy do spraw klimatu przekazuje Ministrowi Finansów informacje, z podziałem na grupy wydatków,
o wysokości środków przeznaczonych na dofinansowanie zadań z zakresu ochrony środowiska i gospodarki wodnej realizowanych przez państwowe jednostki budżetowe ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej oraz poszczególnych wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej w terminie określonym
w § 13 ust. 1.
4. Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej przekazuje Ministrowi Finansów informacje, z podziałem na grupy
wydatków, o wysokości środków przeznaczonych na dofinansowanie zadań z zakresu gospodarki wodnej realizowanych
przez państwowe jednostki budżetowe ze środków Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w terminie określonym w § 13 ust. 1.
5. Minister Obrony Narodowej, po otrzymaniu wstępnej kwoty wydatków i wyjściowych kwot wydatków, o których
mowa w § 11 ust. 1, ustala i przedstawia właściwym dysponentom oraz Ministrowi Finansów wysokość wydatków w dziale
„Obrona narodowa”, w tym na kwalifikację wojskową, na realizację Programu Pozamilitarnych Przygotowań Obronnych
i Planu zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych realizowanych przez przedsiębiorców, na realizację badań naukowych i prac
rozwojowych w dziedzinie obronności, na działalność powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury właściwych
w sprawach wojskowych, a także, po przedstawieniu przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych podziału wydatków, na realizację zadań o charakterze obronnym Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w Programie Ochrony Ludności
i Obrony Cywilnej.
6. Podziału kwoty wydatków bieżących dla działów: „Oświata i wychowanie” oraz „Edukacyjna opieka wychowawcza”
między wojewodów dokonuje minister właściwy do spraw oświaty i wychowania. W ramach kwot wydatków wskazanych
w zdaniu pierwszym minister właściwy do spraw oświaty i wychowania wyodrębnia dla poszczególnych wojewodów środki na realizację zadań określonych w art. 49 ust. 1 pkt 2 oraz w art. 70a ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta
Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986 i 1871 oraz z 2025 r. poz. 620). Wydatki na realizację zadań określonych w art. 49
ust. 1 pkt 2 oraz w art. 70a ust. 4 tej ustawy nie mogą być planowane przez wojewodów w kwotach niższych niż wskazane
przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.
7. Podziału kwoty wydatków bieżących na prace geodezyjne i kartograficzne na potrzeby organów administracji geodezyjnej i kartograficznej między wojewodów dokonuje minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w porozumieniu z Głównym Geodetą Kraju.
8. Podziału kwoty wydatków na realizację świadczeń rodzinnych, świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zasiłków
dla opiekunów oraz jednorazowego świadczenia, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu
kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U. z 2024 r. poz. 1829), między wojewodów dokonuje minister właściwy do spraw
rodziny.
9. Podziału kwoty wydatków majątkowych dla działu „Transport i łączność”, rozdziału „Przejścia graniczne” między
wojewodów dokonuje minister właściwy do spraw wewnętrznych.
10. Wysokość dotacji na realizację zadania polegającego na udzieleniu nieodpłatnej pomocy prawnej w podziale na
poszczególnych wojewodów jest ustalana przez Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Finansów w terminie
określonym w § 13 ust. 1.
11. Podziału kwot wydatków, o których mowa w ust. 5–9, minister właściwy dokonuje nie później niż 9 dni przed upływem
terminu, o którym mowa w § 13 ust. 1.
§ 13. 1. W terminie 16 dni od dnia otrzymania pisma przekazującego wstępne kwoty wydatków i wyjściowe kwoty
wydatków, o których mowa w § 11 ust. 1, dysponenci przedstawiają Ministrowi Finansów projekt budżetu w danej części
budżetu państwa oraz projekty planów finansowych według formularzy: OPBD, OPBW, OPBW-ŚE, DPC, PZ, SNZ, PZ-UE,
SUS, EMRE, BW-I, BZS, BZSA, SO-GN, ZZAR, SOM, PR-Z, PE, F-REF, WPR, F-NSS (BP), F-NSS (BE), LZ_LW (UE),
NAL‑SP, SUB, PFC, PFC-FUS, PFC-FEP, PFC-FER, PF-OSPR, PF-ZWRSP i PF‑ZUS.
Dziennik Ustaw
–8–
Poz. 984
2. Jeżeli z powodu awarii Informatycznego Systemu Obsługi Budżetu Państwa, o której Ministerstwo Finansów
poinformuje w formie komunikatu umieszczonego na stronie internetowej Ministerstwa Finansów, nie jest możliwe przekazanie:
1)
wypełnionych formularzy: OPBD, OPBW, PFC, PFC-FUS, PFC-FEP, PFC-FER, PF-OSPR, PF-ZWRSP i PF-ZUS,
formularze te należy przekazać drogą elektroniczną w sposób określony w tym komunikacie. Po usunięciu awarii
dysponenci przekazują niezwłocznie formularze za pomocą Informatycznego Systemu Obsługi Budżetu Państwa;
2)
wypełnionego formularza OPBW-ŚE, formularz ten należy przekazać drogą elektroniczną w sposób określony w tym
komunikacie.
3. W formularzach, w których występuje dział i rozdział klasyfikacji budżetowej, z wyjątkiem formularzy: PZ-UE,
F-NSS (BP), F-NSS (BE), PE i WPR, dysponenci ujmują dane zbiorczo dla działu oraz odrębnie dla każdego rozdziału.
4. Formularze: BW-I i BZS oraz informacje zawarte w formularzach: OPBD i OPBW, wraz z omówieniem, ministrowie
i wojewodowie, w terminie określonym w ust. 1, w zakresie działów „Oświata i wychowanie” oraz „Edukacyjna opieka
wychowawcza”, przedstawiają również ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania.
5. Formularze: DPC, BW-I, BZS i ZZAR oraz informacje zawarte w formularzach: OPBD i OPBW wojewodowie,
w terminie określonym w ust. 1, w zakresie działu „Pomoc społeczna”, działu „Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej” oraz działu „Rodzina”, przedstawiają również ministrowi właściwemu do spraw rodziny oraz ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego.
6. Formularze: PZ, SUS, BW-I, BZS i BZSA oraz informacje zawarte w formularzach OPBD i OPBW wojewodowie,
w terminie określonym w ust. 1, w zakresie bezpieczeństwa publicznego i ochrony przeciwpożarowej, przedstawiają również
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
7. Formularz BZS oraz informacje zawarte w formularzach: OPBD i OPBW wojewodowie, w terminie określonym
w ust. 1, w zakresie turystyki, przedstawiają również ministrowi właściwemu do spraw turystyki.
8. Formularz BZS oraz informacje zawarte w formularzu OPBW wraz z objaśnieniami do tego formularza, w zakresie
korpusu służby cywilnej, dysponenci, w terminie określonym w ust. 1, przedstawiają również Szefowi Służby Cywilnej.
9. Formularz PZ-UE w zakresie korpusu służby cywilnej właściwi ministrowie, o których mowa w § 10 ust. 3, oraz
dysponenci właściwi w zakresie projektów realizowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 6 ustawy o finansach
publicznych, z wyłączeniem zadań, o których mowa w § 10 ust. 3 pkt 5, w terminie określonym w ust. 1, przedstawiają
również Szefowi Służby Cywilnej.
10. Formularz PZ oraz informacje zawarte w formularzach: OPBD i OPBW w zakresie działu „Obrona narodowa” dysponenci, w terminie określonym w ust. 1, przedstawiają również Ministrowi Obrony Narodowej.
11. Formularze: PZ, BW-I, BZS, PR-Z, PE i PF-OSPR oraz informacje zawarte w formularzu OPBW dysponenci,
w terminie określonym w ust. 1, w zakresie działu „Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego”, przedstawiają również
ministrowi właściwemu do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
12. Formularze: DPC, BW-I, SUB i PF-OSPR oraz informacje zawarte w formularzu OPBW ministrowie, w terminie
określonym w ust. 1, w zakresie działu „Szkolnictwo wyższe i nauka”, przedstawiają również ministrowi właściwemu do
spraw szkolnictwa wyższego i nauki.
13. Formularz BW-I oraz informacje zawarte w formularzach: OPBD i OPBW dysponenci, w terminie określonym
w ust. 1, w zakresie działu „Ochrona zdrowia”, przedstawiają również ministrowi właściwemu do spraw zdrowia.
14. Informacje zawarte w formularzu OPBW w zakresie rozdziałów „Działalność badawczo-rozwojowa” dysponenci,
w terminie określonym w ust. 1, przedstawiają również ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego i nauki.
15. Formularz PR-Z dysponenci współrealizujący programy wieloletnie przedstawiają również koordynatorom programów wieloletnich w terminie 5 dni przed upływem terminu określonego w ust. 1.
16. Informacje zawarte w formularzach: OPBW i BW-I wojewodowie, w terminie określonym w ust. 1, w zakresie rozdziału „Przejścia graniczne”, przedstawiają również ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Dziennik Ustaw
–9–
Poz. 984
17. W zakresie programów realizowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu
(EFTA), z zastrzeżeniem ust. 18, dysponenci informację o wydatkach przeznaczonych w ramach danej części budżetowej na
realizację poszczególnych programów przedstawiają dysponentowi pełniącemu funkcję Instytucji Zarządzającej programem,
a w przypadku regionalnych programów także dysponentowi pełniącemu funkcję koordynatora programów regionalnych
w formularzach: PZ-UE, F-REF, F-NSS (BP) i F-NSS (BE), a w zakresie środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 6
ustawy o finansach publicznych, jednostce wiodącej w realizacji danego przedsięwzięcia w formularzu PE, nie później niż
na 7 dni przed upływem terminu określonego w ust. 1.
18. Dysponenci biorący udział w realizacji wspólnej polityki rolnej informację o wydatkach przeznaczonych w ramach
danej części budżetowej na realizację tego programu przedstawiają ministrowi właściwemu do spraw rozwoju wsi w formularzach: WPR oraz PZ-UE – w przypadku planowania wydatków na wynagrodzenia osobowe, nie później niż 7 dni przed
upływem terminu określonego w ust. 1.
19. Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szef Agencji Wywiadu,
a także Minister Obrony Narodowej w zakresie Służby Wywiadu Wojskowego oraz Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
przedstawiając Ministrowi Finansów projekt budżetu na kolejny rok, przekazuje go również do Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów w celu uzyskania opinii Kolegium do Spraw Służb Specjalnych. Kolegium do Spraw Służb Specjalnych przedstawia Ministrowi Finansów stanowisko w sprawie projektów budżetów służb specjalnych przed ich rozpatrzeniem przez
Radę Ministrów.
§ 14. W terminie określonym w § 13 ust. 1 dysponenci przedstawiają Ministrowi Finansów zestawienia dochodów i wydatków rachunków, o których mowa w art. 11a i art. 163 ustawy o finansach publicznych, w formularzach: ZDW-O i ZDW-Z.
§ 15. W terminie określonym w § 13 ust. 1 dysponenci przedstawiają Ministrowi Finansów informację dodatkową
o przepływach finansowych między jednostkami sektora finansów publicznych oraz funduszami i instrumentami utworzonymi,
powierzonymi lub przekazanymi Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw w formularzu ID-SRW.
§ 16. 1. W terminie 19 dni od dnia otrzymania pisma przekazującego wstępne kwoty wydatków i wyjściowe kwoty
wydatków, o których mowa w § 11 ust. 1, dysponenci przedstawiają Ministrowi Finansów projekt budżetu w danej części
budżetu państwa oraz projekty planów finansowych w układzie zadaniowym, o których mowa w § 4 ust. 3 i 5, według formularzy: BZ i BZK – wraz z wypełnionym formularzem opisowym dla każdej części budżetowej, którego wzór zostanie
udostępniony na stronie internetowej Ministerstwa Finansów.
2. Formularz BZ dysponenci opracowują w szczegółowości dla funkcji i zadań.
3. Formularz BZK dysponenci opracowują w szczegółowości dla funkcji i zadań, prezentując dane dotyczące następnego
roku budżetowego oraz prognozę na 2 kolejne lata zgodne ze wstępnymi i wyjściowymi kwotami wydatków, o których mowa
w § 11 ust. 1.
4. W formularzach: BZ i BZK dysponenci wskazani w katalogu funkcji, zadań, podzadań i działań jako właściwi w zakresie definiowania celów i mierników zadań budżetowych wykazują cele i mierniki tych zadań zgodne z celami i miernikami przyjętymi w uzasadnieniu do projektu ustawy budżetowej na rok bieżący uchwalonego przez Radę Ministrów
i przekazanego do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
5. W uzasadnionych przypadkach w formularzach: BZ i BZK dopuszcza się możliwość aktualizacji celów i mierników
dla zadań budżetowych. W przypadku aktualizacji razem z formularzami: BZ i BZK właściwi dysponenci przedstawiają
również formularz BZCM wypełniony w odniesieniu do zaktualizowanych celów i mierników.
6. Minister Finansów może wydać opinię o kompletności i zgodności zaktualizowanych celów i mierników dla zadań
budżetowych ze standardami i wytycznymi określonymi w Szczegółowym sposobie opracowywania materiałów do projektu
ustawy budżetowej oraz do uzasadnienia do projektu tej ustawy.
7. W terminie 7 dni od dnia otrzymania opinii, o której mowa w ust. 6, dysponenci usuwają ewentualne braki oraz niezgodności i przekazują Ministrowi Finansów skorygowany i uzupełniony formularz BZCM oraz korekty formularzy: BZ
i BZK w zakresie celów i mierników.
8. Formularze: BZ i BZK w zakresie kwot wydatków powinny być zgodne z danymi przekazanymi w formularzach,
o których mowa w § 13 ust. 1.
Dziennik Ustaw
– 10 –
Poz. 984
§ 17. 1. W terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej dysponenci przedstawiają Ministrowi Finansów:
1)
plany wydatków na rok bieżący w danej części budżetu państwa w układzie zadaniowym, według formularza UB-BZ;
2)
plany finansowe, o których mowa w § 4 ust. 5, na rok bieżący i dwa kolejne lata w układzie zadaniowym, według
formularza PF-BZ.
2. Materiały, o których mowa w ust. 1, opracowywane są zgodnie ze Szczegółowym sposobem opracowywania materiałów do projektu ustawy budżetowej oraz do uzasadnienia do projektu tej ustawy, doprowadzając do zgodności z ustawą
budżetową na rok bieżący.
3. Formularz UB-BZ dysponenci opracowują w szczegółowości dla funkcji, zadania, podzadania i działania wraz
z określeniem celów i mierników na poziomie zadań, podzadań i działań.
4. Dysponenci przedstawiają formularz PF-BZ opracowany w szczegółowości dla funkcji, zadania, podzadania i działania
wraz z określeniem celów i mierników na poziomie zadań, podzadań i działań.
5. W formularzach: UB-BZ i PF-BZ dysponenci wskazani w katalogu funkcji, zadań, podzadań i działań jako właściwi
w zakresie definiowania celów i mierników zadań budżetowych wykazują cele i mierniki tych zadań zgodne z celami i miernikami przyjętymi w uzasadnieniu do projektu ustawy budżetowej na rok bieżący przyjętego przez Radę Ministrów i przekazanego do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.
6. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności wynikających ze zmian prawnych, w formularzach: UB-BZ lub PF-BZ
dopuszcza się możliwość aktualizacji celów i mierników dla zadań budżetowych. W przypadku aktualizacji właściwi dysponenci przedstawiają razem z formularzami: UB-BZ lub PF-BZ również formularz BZCM wypełniony w odniesieniu do
zaktualizowanych celów i mierników.
7. Minister Finansów może wydać opinię o kompletności i zgodności zaktualizowanych celów i mierników na poziomie
zadań ze standardami i wytycznymi określonymi w Szczegółowym sposobie opracowywania materiałów do projektu ustawy
budżetowej oraz do uzasadnienia do projektu tej ustawy.
8. W terminie 7 dni od dnia otrzymania opinii, o której mowa w ust. 7, dysponenci usuwają ewentualne braki oraz niezgodności i przedstawiają Ministrowi Finansów skorygowany i uzupełniony formularz BZCM oraz korekty formularzy:
UB-BZ lub PF-BZ w zakresie celów i mierników.
§ 18. W przypadku programów realizowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz
niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) właściwi ministrowie, o których mowa w § 10 ust. 3, mogą dokonać aktualizacji formularzy, o których
mowa w § 10 ust. 1 i § 13 ust. 17 i 18, w terminie uzgodnionym z Ministrem Finansów.
§ 19. Jeżeli z powodu awarii aplikacji TrezorBZ, o której Ministerstwo Finansów poinformuje w formie komunikatu
umieszczonego na stronie internetowej Ministerstwa Finansów, nie jest możliwe wypełnienie formularzy: BZ i BZK, formularze te należy wypełnić i przekazać w sposób określony w tym komunikacie.
§ 20. Szczegółowy sposób opracowywania materiałów do projektu ustawy budżetowej oraz do uzasadnienia do projektu
tej ustawy określa załącznik nr 41 do rozporządzenia.
§ 21. W przypadku projektu ustawy budżetowej na rok 2026 mają zastosowanie formularze:
1)
RZ-4, RZ-5, RZ-12 i BW-IA przedstawione na podstawie § 9,
2)
PF-UE (BP), PF-UE (BE) i PF-WPR przedstawione na podstawie § 10
– rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 marca 2022 r. w sprawie szczegółowego sposobu, trybu i terminów opracowania materiałów do projektu ustawy budżetowej (Dz. U. poz. 745 i 1475, z 2023 r. poz. 1310 oraz z 2024 r. poz. 1036).
§ 22. Formularz SUB, przepisy § 13 ust. 1 i 12 w zakresie formularza SUB oraz załącznik nr 41 do rozporządzenia
w zakresie formularza SUB mają zastosowanie po raz pierwszy do planowania budżetu państwa na rok 2027.
§ 23. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.2)
Minister Finansów: A. Domański
2)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 21 marca 2022 r. w sprawie szczegółowego
sposobu, trybu i terminów opracowania materiałów do projektu ustawy budżetowej (Dz. U. poz. 745 i 1475, z 2023 r. poz. 1310 oraz
z 2024 r. poz. 1036), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 20 grudnia
2024 r. o Radzie Fiskalnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 39 i 497).
x
x
5
5
Grupa osób, za którą
Grupa
osób,zostały
za którą
opłacone
opłacone zostały
2)
składki2)
składki
6
6
(w złotych)
(w złotych)
7
7
(wzłotych)
tysiącach (w złotych)
złotych)
8
9
8
9
(wzłotych)
tysiącach
złotych)
14
14
10
10
13
13
(imię i nazwisko, stanowisko służbowe)
nr telefonu .........................
adres e-mail ........................................
nr
telefonu
.........................
adres
e-mail ........................................
data
.........................
podpis
.........................
data .........................
podpis .........................
– 11 –
sporządził .....................................................................
sporządził .....................................................................
(imię i nazwisko, stanowisko służbowe)
Dane dotyczące
każdej
grupy
osób,
które składki
opłacone
zostały
z budżetu
państwa
wykazać
odrębnym wierszu.
Ponadto,
w przypadku,
gdy
wydatki
naza
opłacenie
składek
za osoby
należące
do jednej
grupynależy
ujmowane
są wwoddzielnych
paragrafach klasyfikacji budżetowej, dane dotyczące przedmiotowej grupy osób powinny
Ponadto,
w przypadku,odrębnie
gdy wydatki
na opłacenie
składek za osoby należące do jednej grupy ujmowane są w oddzielnych paragrafach klasyfikacji budżetowej, dane dotyczące przedmiotowej grupy osób powinny
zostać
przedstawione
dla każdego
paragrafu.
zostać przedstawione odrębnie dla każdego paragrafu.
3)
3) W przypadku zmiennej podstawy należy obliczyć wartość średniomiesięczną.
W przypadku zmiennej podstawy należy obliczyć wartość średniomiesięczną.
4)
4) Należy skopiować odpowiednią część tabeli (kolumny 10 i 11) dla każdego kolejnego miesiąca, aż do bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, w którym upływa termin złożenia formularza wpisując w miejsce
Należy
skopiować
odpowiednią
częśćPrzykładowo,
tabeli (kolumny
10 i 11)gdy
dlatermin
każdego
kolejnego
miesiąca,
aż do na
bezpośrednio
miesiąc,
w którym
terminwydatków
złożenia formularza
wpisując
w miejsce
wyrazu "miesiąc"
odpowiednią
nazwę.
w sytuacji
złożenia
formularza
ustalono
maj, winny poprzedzającego
być w nim uwzględnione
liczba
osób upływa
i wykonania
za poszczególne
miesiące:
wyrazu
"miesiąc"
odpowiednią
nazwę.
Przykładowo,
w
sytuacji
gdy
termin
złożenia
formularza
ustalono
na
maj,
winny
być
w
nim
uwzględnione
liczba
osób
i
wykonania
wydatków
za
poszczególne
miesiące:
styczeń, luty, marzec, kwiecień.
styczeń, luty, marzec, kwiecień.
1)
1) Klasyfikacja paragrafów wydatków jest czterocyfrowa; czwartą cyfrą jest odpowiednia cyfra od 1 do 9 lub cyfra 0.
Klasyfikacja paragrafów wydatków jest czterocyfrowa; czwartą cyfrą jest odpowiednia cyfra od 1 do 9 lub cyfra 0.
2)
2) Dane dotyczące każdej grupy osób, za które składki opłacone zostały z budżetu państwa należy wykazać w odrębnym wierszu.
Formularz należy wypełnić dla 4 kolejnych lat (n, n+1, n+2, n+3).
(wzłotych)
tysiącach (w złotych)
złotych)
11
12
11
12
Plan na …….. r.
Wykonanie w ……… r.
Plan na ……..
Wykonanie w ……… r.
) r.
(rok n-1)
(rok n)** )
(rok n-1)
(rok
n)**
miesiąc4)
Podstawa
Podstawa
4)
miesiąc
Podstawa
Podstawa
wymiaru
wymiaru
Wydatki
wymiaru
wymiaru
Wydatki
Wydatki
3)
3)
składki3)
składki3) Liczba osób
Wydatki
składki
składki
Liczba osób
Liczba osób
(w tysiącach (w złotych) Liczba osób (w tysiącach (w złotych)
(w tysiącach
Wstępne wykonanie w …... r.
Wstępne wykonanie w …... r.
(rok n-2)
(rok n-2)
Podstawa
Podstawa
wymiaru
Wydatki
wymiaru
Wydatki
3)
składki3) Liczba osób
składki
Liczba osób
*)
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.).
*)
**) Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.).
Formularz należy wypełnić dla 4 kolejnych lat (n, n+1, n+2, n+3).
**)
x
x
4
4
Podstawa prawna do finansowania
Podstawa
do finansowania
składekprawna
z budżetu
państwa
składek
z budżetu
państwa
wynikająca
z ustawy
z dnia
wynikająca
z
ustawy
27 sierpnia 2004 zr.dnia
27 sierpnia
2004zdrowotnej
r.
o świadczeniach
opieki
o świadczeniach
opieki zdrowotnej
finansowanych
ze środków
publicznych
finansowanych ze środków) publicznych
(art. ust. pkt) *)
(art. ust. pkt) *
SKŁADKI NA UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE FINANSOWANE Z BUDŻETU PAŃSTWA
SKŁADKI NA UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE FINANSOWANE Z BUDŻETU PAŃSTWA
Dziennik Ustaw
...
...
3
3
Paragraf1)
Paragraf1)
Ogółem dział
Ogółem dział
2
2
1
1
1
1
Rozdział
Rozdział
Lp.
Lp.
Część .....................
Część .....................
(nr, nazwa)
(nr, nazwa)
Dział .....................
Dział .....................
(nr, nazwa)
(nr, nazwa)
Załącznik nr 1
Załącznik nr 1
RZ-4
RZ-4
Załącznik nr 1
Załączniki do rozporządzenia
Załączniki
do rozporządzenia
Ministra Finansów
Załączniki
do rozporządzenia
Ministra
Finansów
z dnia 13Ministra
lipca 2025
r. (Dz. U. poz. 984)
Finansów
z dnia ……
2025 r. (Dz.U. poz. …)
z dnia …… 2025 r. (Dz.U. poz. …)
Poz. 984
2
1
4
Ustawa
budżetowa
……… r.
(rok n-1)
5
Przewidywane
wykonanie
……… r.
(rok n-1)
(rok n)
w tysiącach złotych
6
Projekt planu
na ……….. r.
7
(rok n+1)
Projekt planu
na ……….. r.
utraconych przez gminy dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego (Dz. U. poz. 1962),
(imię i nazwisko, stanowisko służbowe)
nr telefonu ......................... adres e-mail ........................................
data .........................
podpis .........................
9
(rok n+3)
Projekt planu
na ……….. r.
– 12 –
sporządził .....................................................................
o podatku rolnym (Dz.U. z 2024 r. poz.1176, z późn. zm.).
3) przekazania kwoty w wysokości 1,5% należnego podatku rolnego na rzecz podmiotu uprawnionego, o którym mowa w art. 6d ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r.
8
(rok n+2)
Projekt planu
na ……….. r.
2) zwolnienia od podatku od nieruchomości w parkach narodowych i rezerwatach przyrody w przypadkach, o których mowa w § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2024 r. w sprawie zwrotu
1) zwolnienia od podatków: leśnego, rolnego, od nieruchomości przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego,
*) W formularzu przedstawia się utracone przez gminy dochody z tytułu:
Ogółem
4. 1,5% podatku rolnego
3
Wstępne
wykonanie
w ……... r.
(rok n-2)
UTRACONE PRZEZ GMINY DOCHODY *)
Dziennik Ustaw
przedsiębiorcy o statusie
3. centrum
badawczo-rozwojowego
2. rezerwaty przyrody
1. parki narodowe
Wyszczególnienie
Lp.
Część .....................
(nr, nazwa)
Dział .....................
(nr, nazwa)
Załącznik nr 2
Załącznik nr 2
RZ-5
Poz. 984
Razem
adres e-mail ……………
3
Przewidywany napływ
środków w ……... r. w
ramach budżetu państwa
(rok bieżący n-1)
4
………. r.
(rok n)
5
………. r.
(rok n+1)
6
………. r.
(rok n+2)
7
………. r.
(rok n+3)
Napływ środków w latach n do n+3 w ramach budżetu państwa
8
Przewidywany napływ
środków w ………. r. w
ramach budżetu środków
europejskich
(rok bieżący n-1)
9
………. r.
(rok n)
10
………. r.
(rok n+1)
***) Dotyczy środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 6 ustawy o finansach publicznych. W przypadku Wieloletnich Ram Finansowych w zakresie Spraw Wewnętrznych na lata 2014-2020 oraz Funduszy Europejskich na Migracje,
Granice i Bezpieczeństwo na lata 2021-2027, należy wyszczególnić odpowiedni program/fundusz.
**) W przypadku braku możliwości przypisania danego programu do wskazanych już grup programów można dopisać nową grupę Programów.
w tys. zł
11
………. r.
(rok n+2)
12
………. r.
(rok n+3)
Napływ środków w latach n do n+3 w ramach budżetu środków
europejskich
Objaśnienia:
*) Nazwę programu należy wybrać z listy rozwijanej na formularzu udostępnionym na stronie internetowej Ministerstwa Finansów. Zasady udostępniania i wypełniania formularza określone są w załączniku nr 41.
data sporządzenia formularza ………………….
nr telefonu ……………
sporządził (imię i nazwisko) ………………………
9.
2
Program/Mechanizm Finansowy *)
Budżet środków europejskich
Dziennik Ustaw
NSS 2007-2013
Norweski Mechanizm Finansowy 2014-2021
Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2014-2021
Norweski Mechanizm Finansowy 2021-2028
Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego 2021-2028
SPPW
PO Zrównoważony Rozwój Sektora Rybołówstwa (…)
Perspektywa Finansowa 2014-2020
Perspektywa Finansowa 2021-2027
(…)**)
Inne Programy***)
Ogółem z tego:
10.
8.
7.
6.
5.
4.
3.
2.
1.
Program (nazwa)
Program (nazwa)
Program (nazwa)
Program (nazwa)
Program (nazwa)
Program (nazwa)
Program (nazwa)
Program (nazwa)
Program (nazwa)
Program (nazwa)
1
Lp.
Budżet państwa
NAPŁYW ŚRODKÓW W RAMACH PROGRAMÓW REALIZOWANYCH Z UDZIAŁEM ŚRODKÓW POCHODZĄCYCH Z BUDŻETU UNII EUROPEJSKIEJ (bez WPR) ORAZ PAŃSTW CZŁONKOWSKICH EUROPEJSKIEGO POROZUMIENIA O WOLNYM HANDLU (EFTA)
Załącznik nr 3
RZ-12
Załącznik nr 3
– 13 –
Poz. 984
4
Klasyfikacja
5
Rozdział
6
Paragraf
2)
7
Inwestor
x
x
x
OGÓŁEM I + II:
x
x
x
x
x
11
x
x
x
12
czenia
x
x
x
x
x
x
13
Stopień
zaawansowania
inwestycji5)
x
x
14
x
x
15
państwa 4)
16
Ustawa
budżetowa na
rok n-1
w tym budżet
Dotychczasowe
wykonanie do roku n-2
w tysiącach złotych
x
x
x
x
x
x
x
x
x
17
Przewidywane
wykonanie w
roku n-1
x
x
x
x
x
18
rok n
(w ramach
wyjściowej
kwoty)
x
x
x
x
x
19
rok n+1
(w ramach
wyjściowej
kwoty)
x
x
x
x
x
20
rok n+2
(w ramach
wyjściowej
kwoty)
Wydatki budżetu państwa w tysiącach złotych
K - zadanie kontynuowane, Z - zadanie zawieszone (zadanie rozpoczęte w latach ubiegłych, którego realizacja została wstrzymana), N - zadanie nowe.
W przypadku zakupów inwestycyjnych niezwiązanych z budownictwem kolumn 9-15 nie wypełnia się.
4)
5)
6)
(imię i nazwisko, stanowisko służbowe)
data.................podpis....................
nr telefonu: ................. adres e-mail..................
x
x
x
x
x
21
rok n+3
(w ramach
wyjściowej
kwoty)
x
x
x
x
x
22
zaangażowanie
po roku n+3
Dziennik Ustaw
sporządził: ..................................................
lub szacunkowy koszt inwestycji, w przypadku kiedy wartość kosztorysowa inwestycji nie została określona.
Środki budżetu państwa z wyłączeniem współfinansowania projektów z udziałem środków Unii Europejskiej.
3)
Klasyfikacja paragrafów wydatków jest czterocyfrowa.
x
x
x
10
częcia
Zakoń-
Termin (rok)
Rozpo-
2)
x
x
x
9
w tym budżet
państwa4)
Wartość kosztorysowa
3)
w tysiącach złotych
PR - Inwestycyjne programy wieloletnie, BI - Inwestycje pozostałe polegające na budownictwie inwestycyjnym, ZI - pozostałe zakupy inwestycyjne niezwiązane z budownictwem, ZU - Zakupy uzbrojenia i sprzętu wojskowego, PI - Inwestycje realizowane w ramach Programu Inwestycji NATO
w Dziedzinie Bezpieczeństwa. Kategorie ZU i PI mają zastosowanie wyłącznie w części "29. Obrona narodowa" .
x
x
x
8
(miejscowość, województwo)
i lokalizacja inwestycji
Nazwa inwestycji
Wyszczególnienie
WRAZ Z OMÓWIENIEM (AKTUALIZACJA)
ŚRODKI BUDŻETU PAŃSTWA PRZEZNACZONE NA FINANSOWANIE INWESTYCJI
1)
x
x
3
Dział
II - Zadania inwestycyjne planowane do zakończenia w roku n-1:6)
2
części Wojew.
/SKO
nr
x
1)
nr
I - Zadania inwestycyjne planowane do realizacji:6)
1
ZU,PI)
(PR,BI,ZI,
Kategoria
zadania
Część ...................................
(nr, nazwa)
Załącznik nr 4
BW-IA
Załącznik nr 4
– 14 –
Poz. 984
Rozdział
10
odpisy na
zakładowy
fundusz
świadczeń
socjalnych
11
adres e-mail ........................................
podpis ................................................
(imię i nazwisko, stanowisko służbowe)
nr telefonu .........................
data ..................................
– 15 –
sporządził .....................................................................
Formularz należy wypełnić dla 4 kolejnych lat (n, n+1, n+2, n+3).
9
Ogółem
wynagrodzenia
wraz z
pochodnymi
Klasyfikacja paragrafów wydatków jest czterocyfrowa; czwartą cyfrą dla dotacji ujmowanych w tym formularzu jest odpowiednia cyfra od 1 do 4 lub cyfra 0.
7
odpisy na
zakładowy
fundusz
świadczeń
socjalnych
8
w tym:
Projekt planu na …... r. (rok n)2)
2)
6
Ogółem
wynagrodzenia
wraz z
pochodnymi
w tym:
Ustawa budżetowa na …... r. (rok n-1)
1)
1.
2.
3.
…
5
Nazwa jednostki
lub grupy jednostek
Dotacje celowe
(art. 127 ust. 1 ustawy o finansach publicznych)
1.
2.
3.
…
4
Paragraf 1)
WYKAZ JEDNOSTEK, DLA KTÓRYCH ZAPLANOWANO DOTACJE PODMIOTOWE I CELOWE
Załącznik nr 5
DPC
Dziennik Ustaw
1
2
3
Dotacje podmiotowe
Lp. Dział
Część.................................
(nr, nazwa)
Załącznik nr 5
Poz. 984
2
1
Kody wynagrodzeń:
Ustawa budżetowa na ……. r. (rok bieżący n-1)
Plan na ……. r. (rok n)
Plan na ……. r. (rok n+1)
Plan na ……. r. (rok n+2)
Plan na ……. r. (rok n+3)
2
3
4
5
4
Wyszczególnienie
1)
5
Zatrudnienie
W odniesieniu do żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy wypełnia się w zakresie nagród i zapomóg.
podpis .....................................................
8
9
10
inne należności
w tysiącach złotych
uposażenia
z tego:
2)
11
dodatkowe
uposażenie
roczne/nagrody
roczne
– 16 –
data ..................................
numer telefonu ................................ adres e-mail .....................................................
(imię i nazwisko, stanowisko służbowe)
sporządził ................................................................
W kolumnie 5 należy podać średnioroczne zatrudnienie, dla którego ustalono uposażenia.
1)
2)
7
08, 10.1, 10.2
A/B
6
Grupy pracownicze
Kody wynagrodzeń
Wynagrodzenia wynikające
ze stosunku służbowego
ZATRUDNIENIE ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH I FUNKCJONARIUSZY
1
3
Pozycja
10.2 Funkcjonariusze
10.1 Żołnierze zawodowi
10 - Żołnierze zawodowi i funkcjonariusze, z tego:
08 - Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej
Grupy pracownicze:
B - pozostali pracownicy, którzy nie zostali ujęci w ww. lit. A
A - pracownicy objęci przepisami ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu
wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw *)
Dziennik Ustaw
*) Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1356).
Rozdział
Dział
(nr, nazwa)
Część ...................
PZ
Załącznik nr 6
Załącznik nr 6
Poz. 984
Dziennik Ustaw
– 17 –
Poz. 984
Załącznik nr 7
Załącznik nr 7
SNZ
nr
Część
nazwa
Województwo
Kod
1
2
3
4
nr
nazwa
Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa*)
Dobrowolna zasadnicza służba wojskowa na potrzeby kształcenia*)
Terytorialna służba wojskowa *)
Żołnierze zawodowi w okresie kształcenia *)
nr
nazwa
Dział
Forma organizacyjno – prawna
ZATRUDNIENIE I UPOSAŻENIA ŻOŁNIERZY NIEZAWODOWYCH
ORAZ
ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH W OKRESIE KSZTAŁCENIA
z tego
Lp.
Część
Wojew.
Dział
1
2
3
4
Rozdział Kod Wyszczególnienie
5
6
7
1
Ustawa budżetowa
na …… r. (rok n-1)
2
Plan na …… r. po
zmianach (rok n-1)
3
Zmiany na …….. r.
(rok n)
4
Plan na ………. r.
(rok n) łącznie z
podwyżkami
5
w tym: podwyżki
6
Zmiany na …….. r.
(rok n+1)
7
Plan na ………. r.
(rok n+1) łącznie z
podwyżkami
8
w tym: podwyżki
9
Zmiany na …….. r.
(rok n+2)
10
Plan na ………. r.
(rok n+2) łącznie z
podwyżkami
11
w tym: podwyżki
12
Zmiany na …….. r.
(rok n+3)
13
Plan na ………. r.
(rok n+3) łącznie z
podwyżkami
14
w tym: podwyżki
Średnioroczny stan
osobowy
ilość
8
)
* Niepotrzebne skreślić.
1) Pozycje 1-14 należy kopiować w dół tyle razy ile wystąpi rozdziałów.
2) Należy utworzyć formuły do sumowania rozdziałów (zbiorówka działu) oraz do zbiorówki części.
sporządził ................................................................
(imię i nazwisko, stanowisko służbowe)
numer telefonu .......................
data .......................................
adres e-mail .....................................................
podpis .............................................................
Wydatki
uposażenia
w tym:
nagrody i
zapomogi
9
10
11
składki na
składki
ubezpieczenie
zdrowotne
społeczne
w tysiącach złotych
12
13
wydatki
rzeczowe
rekompensata
dla
pracodawcy
14
15
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
Nazwa programu…
2
2.1
Pomoc techniczna
(PT)/Program (PR)
(tej kolumny nie wypełniamy, pełna
nazwa programu pojawia się po wpisaniu - należy wybrać z
listy rozwijanej
skrótu programu w kol. 1)
Pełna nazwa
Programu/Mechanizmu Finansowego
4
Część
budżetowa
(numer)/
Rezerwa
celowa (83) 3)
5
Woj./SKO/
Sądy
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
Skrót programu…_
6
Podgrupa ekonomiczna TREZOR
(kolumna wypełnia się
automatycznie)
Suma ogółem Budżet Państwa, z tego:
- w ramach budżetów dysponentów:
- w ramach rezerwy celowej:
Suma ogółem Budżet Środków Europejskich, z tego:
- w ramach budżetów dysponentów:
- w ramach rezerwy celowej:
Suma ogółem Budżet Państwa i Budżet Środków Europejskich, z tego:
- w ramach budżetów dysponentów:
- w ramach rezerwy celowej:
3
Nr części
budżetowej
dysponenta 2)
7
(tej kolumny nie
wypełniamy, dział
pojawia się po
wpisaniu rozdziału w
kol. 8)
Dział
8
Rozdział
9
Wynagrodzenia
osobowe/
uposażenia
Paragraf: 4)
9.1
DWR
10
11
12
Grupy
Rodzaj budżetu Kody wynagro- pracowniBP/BŚE
dzeń 5)
cze 6)
(należy wybrać z
listy rozwijanej)
(należy
(należy
wybrać z listy wybrać z
rozwijanej)
listy
rozwijanej)
13
Zatrudnienie 7)
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
14
Plan po zmianach na ……….r.
(rok bieżący n-1)
15=16-13
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1
16
0
0
0
0
0
PZ-UE
Dziennik Ustaw
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
Skrót programu…
1
(należy wybrać z listy
rozwijanej)
Skrót
Programu/Mechanizmu
Finansowego 1)
z tego:
8)
Zmiany na………..r.
(rok n)
Załącznik nr 8
(rok n)
Plan na…….r.
ZATRUDNIENIE I WYNAGRODZENIA W PAŃSTWOWEJ SFERZE BUDŻETOWEJ FINANSOWANE ZE ŚRODKÓW POCHODZĄCYCH Z BUDŻETU UNII EUROPEJSKIEJ
ORAZ ZE ŚRODKÓW POMOCY BEZZWROTNEJ W RAMACH BUDŻETU PAŃSTWA I BUDŻETU ŚRODKÓW EUROPEJSKICH
Ustawa budżetowa na ………r.
(rok bieżący n-1 )
Załącznik nr 8
– 18 –
Poz. 984 …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.