📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 22 czerwca 2016 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rachunkowości
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Prowadzenie ksiąg rachunkowych
Rozdział 3 - Inwentaryzacja
Rozdział 4 - Wycena aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego
Rozdział 4a - Łączenie się spółek
Rozdział 5 - Sprawozdania finansowe jednostki
Rozdział 6 - Skonsolidowane sprawozdania finansowe grupy kapitałowej
Rozdział 6a - Sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznej
Rozdział 7 - Badanie, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie i ogłaszanie sprawozdań
finansowych
Rozdział 8 - Ochrona danych
Rozdział 8a - Usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych
Rozdział 9 - Odpowiedzialność karna
Rozdział 10 - Przepisy szczególne i przejściowe
Rozdział 11 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy końcowe
Załącznik nr 1 - Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 45
ustawy, dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji
Załącznik nr 2 - Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 45
ustawy, dla banków
Załącznik nr 3 - Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 45
ustawy, dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji
Załącznik nr 4 - Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 45
ustawy, dla jednostek mikro
Załącznik nr 5 - Zakres informacji wykazywanych w sprawozdaniu finansowym, o którym mowa w art. 45
ustawy, dla jednostek małych korzystających z uproszczeń odnoszących się do sprawozdania
finansowego
Załącznik - ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45
USTAWY, DLA JEDNOSTEK INNYCH NIŻ BANKI, ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ I ZAKŁADY REASEKURACJI
Załącznik - ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45
USTAWY, DLA JEDNOSTEK MIKRO
Załącznik - ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45
USTAWY, DLA JEDNOSTEK MAŁYCH KORZYSTAJĄCYCH Z UPROSZCZEŃ ODNOSZĄCYCH SIĘ DO SPRAWOZDANIA
FINANSOWEGO
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 296) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz. U. z 2013 r. poz. 330), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 613),
2)
ustawą z dnia 9 maja 2014 r. o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów
regulowanych
(Dz. U. poz. 768),
3)
ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o rachunkowości
(Dz. U. poz. 1100),
4)
ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. z 2015 r. poz. 4),
5)
ustawą z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
(Dz. U. poz. 978),
6)
ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1045),
7)
ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych,
ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1166),
8)
ustawą z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych
ustaw
(Dz. U. poz. 1333),
9)
ustawą z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
(Dz. U. poz. 1844),
10)
ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1893),
11)
ustawą z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 615)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 20 czerwca 2016 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:
1)
art. 10 ust. 2 i art. 13 ustawy z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o spółdzielczych
kasach oszczędnościowo-kredytowych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 613), które stanowią:
Art. 10.
„2. Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. d ustawy zmienianej
w art. 3 zachowują moc do czasu wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych
na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. d ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą.
”
„
Art. 13.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 11 lit. b-h, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 18 oraz pkt 24 w zakresie dodawanego art. 61b, które wchodzą w życie z
dniem 1 stycznia 2014 r.;
3)
art. 4 pkt 4 lit. b oraz pkt 16 w zakresie dodawanych art. 38l-38zg i art. 38zj-38zq,
które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;
4)
art. 5 pkt 1, który wchodzi w życie z dniem 28 stycznia 2014 r.
”
;
2)
art. 23, art. 37 ust. 1 i art. 38 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o ułatwieniu dostępu
do wykonywania niektórych zawodów regulowanych
(Dz. U. poz. 768), które stanowią:
„
Art. 23.
1.
Do postępowań w sprawach o wydanie certyfikatu księgowego wszczętych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
2.
Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy złożyły wniosek o zakwalifikowanie
do egzaminu na podstawie art. 76f ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym,
przystępują do tego egzaminu na zasadach dotychczasowych. W przypadku zdania egzaminu
z wynikiem pozytywnym osoby te mogą wystąpić z wnioskiem o wydanie certyfikatu księgowego
na podstawie art. 76b ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym, nie
później jednak niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zaświadczenia potwierdzającego
zdanie egzaminu z wynikiem pozytywnym; przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio. Przepisy
art. 76c-76e, art. 76f ust. 2-6 oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie art.
76i ustawy zmienianej w art. 2 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, z zastrzeżeniem,
że nie mają zastosowania wymogi dotyczące minimalnej i maksymalnej liczby osób przystępujących
do tego egzaminu.
3.
Opłaty egzaminacyjne od osób, o których mowa w ust. 2, które na podstawie przepisów
ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym, podlegałyby zaliczeniu na
poczet egzaminu przeprowadzonego w terminie późniejszym podlegają zwrotowi przez organizatora
egzaminu.
4.
Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zdały egzamin, mogą wystąpić
z wnioskiem o wydanie certyfikatu księgowego na podstawie art. 76b ustawy zmienianej
w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym, nie później jednak niż w terminie 3 miesięcy
od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy; przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.
5.
Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przystąpiły do egzaminu,
mogą odwołać się od wyniku egzaminu na zasadach określonych w przepisach wydanych
na podstawie art. 76i ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. W przypadku
gdy w wyniku odwołania Komisja Egzaminacyjna rozstrzygnie, że odwołujący się złożył
egzamin z wynikiem pozytywnym, może on wystąpić z wnioskiem o wydanie certyfikatu
księgowego na podstawie art. 76b ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym,
nie później jednak niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania rozstrzygnięcia Komisji;
przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.
6.
Osoby, które uzyskały certyfikaty księgowe wydane przez ministra właściwego do spraw
finansów publicznych, mogą się nimi posługiwać w celu poświadczenia swoich kwalifikacji
zawodowych.
7.
Na stronie internetowej ministra właściwego do spraw finansów publicznych zamieszczany
jest w celach informacyjnych wykaz osób, które uzyskały certyfikat księgowy wydany
przez tego ministra, zawierający:
1)
imię i nazwisko;
2)
numer certyfikatu księgowego.
8.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych na wniosek osoby, która uzyskała certyfikat
księgowy uprawniający do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych wydaje duplikat
w przypadku utraty oryginału tego certyfikatu.
9.
Do świadectw kwalifikacyjnych uprawniających do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych
przepis ust. 8 stosuje się.
”
Art. 37.
„1. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie upoważnień zawartych w art.
76h ust. 2 ustawy zmienianej w art. 2, art. 21 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 3,
art. 19 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 9, art. 9 ust. 2, art. 11 ust. 8, art. 22
ust. 4, art. 28 ust. 6, art. 36 ust. 6, art. 39 ust. 4 i art. 46 ust. 4 ustawy zmienianej
w art. 10, art. 166 ust. 1 i 3 ustawy zmienianej w art. 11, art. 22 ust. 8 i art.
23 ust. 6 i 7 ustawy zmienianej w art. 12 i art. 81 ust. 2 ustawy zmienianej w art.
14, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie
art. 76h ust. 2 ustawy zmienianej w art. 2, art. 21 ust. 5 ustawy zmienianej w art.
3, art. 19 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 9, art. 9 ust. 2, art. 11 ust. 8, art.
22 ust. 4, art. 28 ust. 6, art. 36 ust. 6, art. 39 ust. 4 i art. 46 ust. 4 ustawy
zmienianej w art. 10, art. 166 ust. 1 i 3 ustawy zmienianej w art. 11, art. 22 ust.
8 i art. 23 ust. 6 i 7 ustawy zmienianej w art. 12 i art. 80 ust. 8 ustawy zmienianej
w art. 14, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres
12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
”
„
Art. 38.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 60 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 9, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;
2)
art. 18 oraz art. 37 ust. 2 i 3, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.;
3)
art. 22 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
3)
odnośnika nr 1 oraz art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy o rachunkowości
(Dz. U. poz. 1100), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża częściowo dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie
rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych
sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniającą dyrektywę Parlamentu Europejskiego
i Rady 2006/43/WE oraz uchylającą dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG
(Dz. Urz. UE L 182 z 29.06.2013, s. 19), w odniesieniu do jednostek mikro.
”
„
Art. 2.
1.
Ustawa wymieniona w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ma zastosowanie
po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok obrotowy kończący się
po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się również do jednostek, o których mowa:
1)
w art. 3 ust. 1a pkt 1 dodawanym do ustawy wymienionej w art. 1, z wyłączeniem jednostek
rozpoczynających działalność, pod warunkiem że w roku obrotowym kończącym się po dniu
wejścia w życie niniejszej ustawy oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy jednostki
te nie przekroczyły co najmniej dwóch z wymienionych w tym przepisie wielkości;
2)
w art. 3 ust. 1a pkt 3 dodawanym do ustawy wymienionej w art. 1, z wyłączeniem jednostek
rozpoczynających działalność, pod warunkiem że w roku obrotowym poprzedzającym rok
obrotowy kończący się po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jednostki te osiągnęły
przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych w wysokości
mieszczącej się w przedziale określonym w tym przepisie.
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
4)
art. 7 i art. 12 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek
handlowych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. z 2015 r. poz. 4), które stanowią:
„
Art. 7.
1.
Podmiot wpisany do rejestru w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, składa wniosek
o wpis informacji o dniu kończącym rok obrotowy, wraz z pierwszym wnioskiem o wpis
wzmianki o złożeniu sprawozdania finansowego złożonym po dniu wejścia w życie niniejszej
ustawy. Opłatę sądową pobiera się tylko od wniosku o wpis wzmianki o złożeniu sprawozdania
finansowego. W przypadku złożenia odrębnego wniosku o wpis informacji o dniu kończącym
rok obrotowy nie pobiera się od tego wniosku opłaty sądowej i opłaty za ogłoszenie
wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Postanowienie o wpisaniu wyłącznie tej wzmianki
nie podlega doręczeniu podmiotowi, którego dotyczy.
2.
Sąd rejestrowy, dokonując wpisu wzmianki o złożeniu sprawozdania finansowego dokona
tym samym postanowieniem wpisu informacji o dniu kończącym rok obrotowy również wtedy,
gdy nie złożono wniosku o wpis informacji.
3.
Jeżeli informacja o dniu kończącym rok obrotowy nie będzie wpisana do rejestru w terminie
12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, sąd rejestrowy dokona wpisu
tej informacji z urzędu. Wydane z urzędu postanowienie dotyczące wyłącznie takiego
wpisu nie podlega uzasadnieniu i doręczeniu podmiotowi, którego dotyczy.
”
„
Art. 12.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 stycznia 2015 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 2, 3 w
zakresie dodawanego art. 231 §4, pkt 5, 8, 11 w zakresie dodawanego art. 1061 §4, pkt 13, 16, 17, 18 w zakresie dodawanego w art. 208 § 11 i pkt 20-24 oraz art.
6 pkt 2, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2016 r.
”
;
5)
art. 456 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
(Dz. U. poz. 978), który stanowi:
„
Art. 456.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem:
1)
art. 5, który wchodzi w życie z dniem 1 lutego 2018 r.;
2)
art. 148 i art. 149, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2015 r.;
3)
art. 428 pkt 138 w zakresie dotyczącym art. 227, który wchodzi w życie po upływie
14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
6)
art. 59 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1045), który stanowi:
„
Art. 59.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem:
1)
art. 57, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 25, art. 29 pkt 1-10, pkt 11 w zakresie art. 88, art. 89 i art. 90 ust. 1 oraz
pkt 12, art. 32, art. 34, art. 37, art. 44, art. 51, art. 53 i art. 55 ust. 2-4, które
wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
7)
art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o funkcjonowaniu banków
spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających oraz niektórych innych
ustaw
(Dz. U. poz. 1166), który stanowi:
„
Art. 13.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
9 w zakresie dodawanego art. 10b, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia
ogłoszenia.
”
;
8)
odnośnika nr 1 oraz art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1333), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie
rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych
sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniającą dyrektywę Parlamentu Europejskiego
i Rady 2006/43/WE oraz uchylającą dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG
(Dz. Urz. UE L 182 z 29.06.2013, s. 19).
”
„
Art. 6.
1.
Przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy
ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie
po raz pierwszy do sprawozdań sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się od
1 stycznia 2016 r.
2.
Jednostki mogą zastosować przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą, z wyłączeniem art. 2 ust. 5 i art. 3 ust. 3 tej ustawy, oraz przepisy
ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, do sprawozdań sporządzonych
za rok obrotowy kończący się po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
3.
Przepis art. 3 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 i w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, mają zastosowanie po raz pierwszy do przeliczenia na walutę polską przychodów
osiągniętych w 2015 r.
Art. 7.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
1 oraz art. 5, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.
”
;
9)
odnośnika nr 1 oraz art. 504 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
(Dz. U. poz. 1844), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa:
1)
wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r.
w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
(Wypłacalność II)
(Dz. Urz. UE L 335 z 17.12.2009, s. 1, z późn. zm.);
2)
w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/14/UE z dnia 21 maja 2013 r. zmieniającą
dyrektywę 2003/41/WE w sprawie działalności instytucji pracowniczych programów emerytalnych
oraz nadzoru nad takimi instytucjami, dyrektywę 2009/65/WE w sprawie koordynacji przepisów
ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego
inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) i dyrektywę 2011/61/UE w sprawie
zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi w odniesieniu do nadmiernego
polegania na ratingach kredytowych
(Dz. Urz. UE L 145 z 31.05.2013, s. 1);
3)
służy stosowaniu rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/35 z dnia 10 października 2014 r. uzupełniającego
dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE w sprawie podejmowania i prowadzenia
działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II)
(Dz. Urz. UE L 12 z 17.01.2015, s. 1);
4)
służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1286/2014 z dnia 26 listopada
2014 r. w sprawie dokumentów zawierających kluczowe informacje, dotyczących detalicznych
produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych (PRIIP)
(Dz. Urz. UE L 352 z 09.12.2014, s. 1, z późn. zm.).
”
„
Art. 504.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., z wyjątkiem:
1)
art. 478, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 3 ust. 1 pkt 4, 5, 12, 17, 21, 23-25, 29, 32, 44 i 48 oraz ust. 6 i 7, art. 44,
art. 374-377, art. 387, art. 390, art. 395, art. 397, art. 398, art. 404, art. 405,
art. 416-418, art. 464 pkt 1 lit. a - w zakresie art. 3 pkt 2a lit. c, oraz art. 500,
które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
3)
art. 18, art. 19 i art. 21, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2016 r.;
4)
art. 4 ust. 11 pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 2016 r.;
5)
art. 291, art. 335 ust. 7 i 8, art. 410 ust. 5 i 6 oraz art. 412 ust. 5, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.
”
;
10)
art. 77 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności
gospodarczej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1893), który stanowi:
„
Art. 77.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
8 pkt 1 i 2, art. 22 pkt 1, art. 27 oraz art. 58 pkt 1, które wchodzą w życie w dniu
następującym po dniu ogłoszenia.
”
;
11)
odnośnika nr 1 oraz art. 65 ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 615), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa:
1)
wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie
zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE
i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010
(Dz. Urz. UE L 174 z 01.07.2011, str. 1, z późn. zm.), dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/14/UE z dnia 21 maja 2013 r. zmieniającą
dyrektywę 2003/41/WE w sprawie działalności instytucji pracowniczych programów emerytalnych
oraz nadzoru nad takimi instytucjami, dyrektywę 2009/65/WE w sprawie koordynacji przepisów
ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego
inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) i dyrektywę 2011/61/UE w sprawie
zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi w odniesieniu do nadmiernego
polegania na ratingach kredytowych
(Dz. Urz. UE L 145 z 31.05.2013, str. 1), aaadyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/50/UE z aaadnia 22 października
2013 r. zmieniającą dyrektywę 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie
harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery
wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym, dyrektywę 2003/71/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady w sprawie prospektu emisyjnego publikowanego w związku z publiczną
ofertą lub dopuszczeniem do obrotu papierów wartościowych oraz dyrektywę Komisji 2007/14/WE
ustanawiającą szczegółowe zasady wdrożenia niektórych przepisów dyrektywy 2004/109/WE
(Dz. Urz. UE L 294 z 06.11.2013, str. 13, z późn. zm.) oraz dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/91/UE z dnia 23 lipca 2014 r. zmieniającą
dyrektywę 2009/65/WE w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych
odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe
(UCITS) w zakresie funkcji depozytariusza, polityki wynagrodzeń oraz sankcji
(Dz. Urz. UE L 257 z 28.08.2014, str. 186);
2)
służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 345/2013 z dnia 17 kwietnia
2013 r. w sprawie europejskich funduszy venture capital
(Dz. Urz. UE L 115 z 25.04.2013, str. 1) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 346/2013 z dnia 17 kwietnia
2013 r. w sprawie europejskich funduszy na rzecz przedsiębiorczości społecznej
(Dz. Urz. UE L 115 z 25.04.2013, str. 18).
”
„
Art. 65.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw
Wspólnot Europejskich: 1) dyrektywy 2001/65/WE z dnia 27 września 2001 r. zmieniającej
dyrektywy 78/660/EWG, 83/349/EWG oraz 86/635/EWG w zakresie zasad oceny rocznych i
skonsolidowanych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek a także banków
oraz innych instytucji finansowych (Dz. Urz. WE L 283 z 27.10.2001); 2) dyrektywy
2003/38/WE z dnia 13 maja 2003 r. zmieniającej dyrektywę 78/660/EWG w sprawie rocznych
sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek w odniesieniu do kwot wyrażonych
w euro (Dz. Urz. WE L 120 z 15.05.2003); 3) dyrektywy 2003/51/WE z dnia 18 czerwca
2003 r. zmieniającej dyrektywy 78/660/EWG, 83/349/EWG, 86/635/EWG oraz 91/674/EWG
w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek,
banków i innych instytucji finansowych oraz zakładów ubezpieczeń (Dz. Urz. WE L 178
z 17.07.2003). Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone
w niniejszej ustawie - z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w
Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej
- wydanie specjalne.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady rachunkowości, tryb badania sprawozdań finansowych przez biegłych
rewidentów oraz zasady wykonywania działalności w zakresie usługowego prowadzenia
ksiąg rachunkowych.
Art. 2.
1.
Przepisy ustawy o rachunkowości, zwanej dalej „ustawą”, stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 3, do mających siedzibę
lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
1)
spółek handlowych (osobowych i kapitałowych, w tym również w organizacji) oraz spółek
cywilnych, z zastrzeżeniem pkt 2, a także innych osób prawnych, z wyjątkiem Skarbu
Państwa i Narodowego Banku Polskiego;
22)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 11 lipca
2014 r. o zmianie ustawy o rachunkowości (Dz. U. poz. 1100), która weszła w życie
z dniem 5 września 2014 r.)
osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych
oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów
i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość
w walucie polskiej 1 200 000 euro;
33)W brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie
ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 615),
która weszła w życie z dniem 4 czerwca 2016 r.)
jednostek organizacyjnych działających na podstawie Prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych
i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, przepisów o działalności ubezpieczeniowej
i reasekuracyjnej, przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych lub
przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, bez względu na wielkość
przychodów;
4)
gmin, powiatów, województw i ich związków, a także:
a)
państwowych, gminnych, powiatowych i wojewódzkich jednostek budżetowych,
b)
gminnych, powiatowych i wojewódzkich zakładów budżetowych;
c)
(uchylona)4)Przez art. 1 pkt 1 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
5)
jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek, o których
mowa w pkt 1 i 2;
65)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. a tiret trzecie ustawy, o której mowa
w odnośniku 2.)
oddziałów i przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów
o swobodzie działalności gospodarczej;
7)
jednostek niewymienionych w pkt 1-6, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych
dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego
lub funduszów celowych - od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje
zostały im przyznane.
2.
Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz
spółki partnerskie mogą stosować zasady rachunkowości określone ustawą również od
początku następnego roku obrotowego, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów,
produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość
w walucie polskiej 1 200 000 euro. W tym przypadku osoby te lub wspólnicy przed rozpoczęciem
roku obrotowego są obowiązani do zawiadomienia o tym urzędu skarbowego, właściwego
w sprawach opodatkowania podatkiem dochodowym. Osoby fizyczne lub wspólnicy spółek
cywilnych osób fizycznych mogą złożyć zawiadomienie na podstawie przepisów o swobodzie
działalności gospodarczej.6)Zdanie trzecie dodane przez art. 4 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy
o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1893),
która weszła w życie z dniem 19 maja 2016 r.
2a7)Dodany przez art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy - Kodeks
spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 4), która weszła
w życie z dniem 15 stycznia 2015 r..
Do spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, których przychody netto
ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły
mniej niż równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro i które nie stosują zasad
rachunkowości określonych ustawą na podstawie ust. 2, stosuje się art. 70a.
2b8)Dodany przez art. 7 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Przepisy ustawy stosuje się również, bez względu na wielkość przychodów, do alternatywnych
spółek inwestycyjnych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu
alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, w tym uprawnionych do posługiwania się nazwą
„EuVECA” albo „EuSEF”.
3.
Jednostki sporządzające sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami
Rachunkowości, Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz związanymi
z nimi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej, zwanymi
dalej „MSR”, stosują przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie,
w zakresie nieuregulowanym przez MSR.
49)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Kościelne osoby prawne nieprowadzące działalności gospodarczej prowadzą rachunkowość
zgodnie z przepisami wewnętrznymi tych osób.
510)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o rachunkowości
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1333), która weszła w życie z dniem 23 września
2015 r.; wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2016 r..
Jednostki, o których mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie
(Dz. U. z 2016 r. poz. 239 i 395), mogą prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów na zasadach i warunkach
określonych w tej ustawie.
Art. 3.
1.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
jednostce - rozumie się przez to podmioty i osoby określone w art. 2 ust. 1;
2)
banku - rozumie się przez to jednostkę działającą na podstawie przepisów Prawa bankowego;
3)
zakładzie ubezpieczeń - rozumie się przez to jednostkę prowadzącą działalność ubezpieczeniową
na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej;
3a)
przepisach o obrocie papierami wartościowymi - rozumie się przez to przepisy ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego
systemu obrotu oraz o spółkach publicznych;
3b)
zakładzie reasekuracji - rozumie się przez to jednostkę prowadzącą działalność reasekuracyjną
na podstawie przepisów o działalności reasekuracyjnej;
4)
udziałach lub udziałowcach - rozumie się przez to również odpowiednio akcje lub akcjonariuszy;
5)
krajowych środkach płatniczych, walutach obcych i dewizach - rozumie się przez to
krajowe środki płatnicze, waluty obce i dewizy, o których mowa w przepisach Prawa
dewizowego;
5a)
członku organu jednostki - rozumie się przez to osobę fizyczną, pełniącą funkcję członka
zarządu lub innego organu zarządzającego, członka rady nadzorczej lub innego organu
nadzorującego, jak również innego organu administrującego jednostki, powołaną do pełnienia
tej funkcji zgodnie z postanowieniami umowy spółki, statutu lub innymi obowiązującymi
jednostkę przepisami prawa;
611)W brzmieniu ustalonym przez art. 411 pkt 1 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne
(Dz. U. poz. 978), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.)
kierowniku jednostki − rozumie się przez to członka zarządu lub innego organu zarządzającego,
a jeżeli organ jest wieloosobowy − członków tego organu, z wyłączeniem pełnomocników
ustanowionych przez jednostkę. W przypadku spółki jawnej i spółki cywilnej za kierownika
jednostki uważa się wspólników prowadzących sprawy spółki, w przypadku spółki partnerskiej
− wspólników prowadzących sprawy spółki albo zarząd, a w odniesieniu do spółki komandytowej
i spółki komandytowo-akcyjnej − komplementariuszy prowadzących sprawy spółki. W przypadku
osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą za kierownika jednostki uważa
się tę osobę; do osób wykonujących wolne zawody przepis ten stosuje się odpowiednio.
Za kierownika jednostki uważa się również likwidatora, a także syndyka lub zarządcę
ustanowionego w postępowaniu restrukturyzacyjnym;
7)
organie zatwierdzającym - rozumie się przez to organ, który zgodnie z obowiązującymi
jednostkę przepisami prawa, statutem, umową lub na mocy prawa własności jest uprawniony
do zatwierdzania sprawozdania finansowego jednostki. W przypadku spółki osobowej,
z wyjątkiem spółki komandytowo-akcyjnej, oraz spółki cywilnej przez organ zatwierdzający
rozumie się jej wspólników;
8)
okresie sprawozdawczym - rozumie się przez to okres, za który sporządza się sprawozdanie
finansowe w trybie przewidzianym ustawą lub inne sprawozdania sporządzone na podstawie
ksiąg rachunkowych;
9)
roku obrotowym - rozumie się przez to rok kalendarzowy lub inny okres trwający 12
kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych, stosowany również do celów podatkowych.
Rok obrotowy lub jego zmiany określa statut lub umowa, na podstawie której utworzono
jednostkę. Jeżeli jednostka rozpoczęła działalność w drugiej połowie przyjętego roku
obrotowego, to można księgi rachunkowe i sprawozdanie finansowe za ten okres połączyć
z księgami rachunkowymi i sprawozdaniem finansowym za rok następny. W przypadku zmiany
roku obrotowego pierwszy po zmianie rok obrotowy powinien być dłuższy niż 12 kolejnych
miesięcy;
10)
dniu bilansowym - rozumie się przez to dzień, na który jednostka sporządza sprawozdanie
finansowe;
11)
przyjętych zasadach (polityce) rachunkowości - rozumie się przez to wybrane i stosowane
przez jednostkę rozwiązania dopuszczone ustawą, w tym także określone w MSR, zapewniające
wymaganą jakość sprawozdań finansowych;
12)
aktywach - rozumie się przez to kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie
określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości
wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;
13)
aktywach trwałych - rozumie się przez to aktywa jednostki, które nie są zaliczane
do aktywów obrotowych, o których mowa w pkt 18;
14)
wartościach niematerialnych i prawnych - rozumie się przez to, z zastrzeżeniem pkt
17, nabyte przez jednostkę, zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające
się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności
dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby jednostki, a w szczególności:
a)
autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne, licencje, koncesje,
b)
prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych oraz zdobniczych,
c)
know-how.
W przypadku wartości niematerialnych i prawnych oddanych do używania na podstawie
umowy najmu, dzierżawy lub leasingu, wartości niematerialne i prawne zalicza się do
aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie z warunkami określonymi w ust. 4.
Do wartości niematerialnych i prawnych zalicza się również nabytą wartość firmy oraz
koszty zakończonych prac rozwojowych;
15)
środkach trwałych - rozumie się przez to, z zastrzeżeniem pkt 17, rzeczowe aktywa
trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym
niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki. Zalicza
się do nich w szczególności:
a)
nieruchomości - w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki,
a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego,
b)
maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy,
c)
ulepszenia w obcych środkach trwałych,
d)
inwentarz żywy.
Środki trwałe oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub leasingu
zalicza się do aktywów trwałych jednej ze stron umowy, zgodnie z warunkami określonymi
w ust. 4;
16)
środkach trwałych w budowie - rozumie się przez to zaliczane do aktywów trwałych środki
trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego;
17)
inwestycjach - rozumie się przez to aktywa posiadane przez jednostkę w celu osiągnięcia
z nich korzyści ekonomicznych wynikających z przyrostu wartości tych aktywów, uzyskania
przychodów w formie odsetek, dywidend (udziałów w zyskach) lub innych pożytków, w
tym również z transakcji handlowej, a w szczególności aktywa finansowe oraz te nieruchomości
i wartości niematerialne i prawne, które nie są użytkowane przez jednostkę, lecz są
posiadane przez nią w celu osiągnięcia tych korzyści. W przypadku zakładów ubezpieczeń
i zakładów reasekuracji przez inwestycje rozumie się lokaty;
18)
aktywach obrotowych - rozumie się przez to tę część aktywów jednostki, które w przypadku:
a)
aktywów rzeczowych, o których mowa w pkt 19 - są przeznaczone do zbycia lub zużycia
w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego lub w ciągu normalnego cyklu operacyjnego
właściwego dla danej działalności, jeżeli trwa on dłużej niż 12 miesięcy,
b)
aktywów finansowych, o których mowa w pkt 24 - są płatne i wymagalne lub przeznaczone
do zbycia w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego lub od daty ich założenia, wystawienia
lub nabycia, albo stanowią aktywa pieniężne,
c)
należności krótkoterminowych - obejmują ogół należności z tytułu dostaw i usług oraz
całość lub część należności z innych tytułów niezaliczonych do aktywów finansowych,
a które stają się wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego,
d)
rozliczeń międzyokresowych - trwają nie dłużej niż 12 miesięcy od dnia bilansowego;
19)
rzeczowych aktywach obrotowych - rozumie się przez to materiały nabyte w celu zużycia
na własne potrzeby, wytworzone lub przetworzone przez jednostkę produkty gotowe (wyroby
i usługi) zdatne do sprzedaży lub w toku produkcji, półprodukty oraz towary nabyte
w celu odprzedaży w stanie nieprzetworzonym;
20)
zobowiązaniach - rozumie się przez to wynikający z przeszłych zdarzeń obowiązek wykonania
świadczeń o wiarygodnie określonej wartości, które spowodują wykorzystanie już posiadanych
lub przyszłych aktywów jednostki;
21)
rezerwach - rozumie się przez to zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota
nie są pewne;
21a12)Dodany przez art. 446 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej
i reasekuracyjnej (Dz. U. poz. 1844), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.)
rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych - rozumie się przez to rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe
dla celów rachunkowości tworzone przez zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji;
22)
zobowiązaniach krótkoterminowych - rozumie się przez to ogół zobowiązań z tytułu dostaw
i usług, a także całość lub tę część pozostałych zobowiązań, które stają się wymagalne
w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego;
23)
instrumentach finansowych - rozumie się przez to kontrakt, który powoduje powstanie
aktywów finansowych u jednej ze stron i zobowiązania finansowego albo instrumentu
kapitałowego u drugiej ze stron pod warunkiem, że z kontraktu zawartego między dwiema
lub więcej stronami jednoznacznie wynikają skutki gospodarcze, bez względu na to,
czy wykonanie praw lub zobowiązań wynikających z kontraktu ma charakter bezwarunkowy
albo warunkowy. Do instrumentów finansowych nie zalicza się w szczególności:
a)
rezerw i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego,
b)
umów o gwarancje finansowe, które ustalają wykonanie obowiązków z tytułu udzielonej
gwarancji, w formie zapłacenia kwot odpowiadających stratom poniesionym przez beneficjenta
na skutek niespłacenia wierzytelności przez dłużnika w wymaganym terminie,
c)
umów o przeniesienie praw z papierów wartościowych w okresie pomiędzy terminem zawarcia
i rozliczenia transakcji, gdy wykonanie tych umów wymaga wydania papierów wartościowych
w określonym terminie, również wtedy, gdy przeniesienie tych praw następuje w formie
zapisu na rachunku papierów wartościowych, prowadzonym przez podmiot upoważniony na
podstawie odrębnych przepisów,
d)
aktywów i zobowiązań z tytułu programów, z których wynikają udziały pracowników oraz
innych osób związanych z jednostką w jej kapitałach lub w kapitałach innej jednostki
z grupy kapitałowej, do której należy jednostka,
e)
umów połączenia spółek, z których wynikają obowiązki określone w art. 44b ust. 9;
24)
aktywach finansowych - rozumie się przez to aktywa pieniężne, instrumenty kapitałowe
wyemitowane przez inne jednostki, a także wynikające z kontraktu prawo do otrzymania
aktywów pieniężnych lub prawo do wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką
na korzystnych warunkach;
25)
aktywach pieniężnych - rozumie się przez to aktywa w formie krajowych środków płatniczych,
walut obcych i dewiz. Do aktywów pieniężnych zalicza się również inne aktywa finansowe,
w tym w szczególności naliczone odsetki od aktywów finansowych. Jeżeli aktywa te są
płatne lub wymagalne w ciągu 3 miesięcy od dnia ich otrzymania, wystawienia, nabycia
lub założenia (lokaty), to na potrzeby rachunku przepływów pieniężnych zalicza się
je do środków pieniężnych, chyba że ujmuje się je w przepływach z działalności inwestycyjnej
(lokacyjnej);
26)
instrumentach kapitałowych - rozumie się przez to kontrakty, z których wynika prawo
do majątku jednostki, pozostałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wszystkich wierzycieli,
a także zobowiązanie się jednostki do wyemitowania lub dostarczenia własnych instrumentów
kapitałowych, a w szczególności udziały, opcje na akcje własne lub warranty;
27)
zobowiązaniach finansowych - rozumie się przez to zobowiązanie jednostki do wydania
aktywów finansowych albo do wymiany instrumentu finansowego z inną jednostką, na niekorzystnych
warunkach;
28)
zobowiązaniach warunkowych - rozumie się przez to obowiązek wykonania świadczeń, których
powstanie jest uzależnione od zaistnienia określonych zdarzeń;
29)
aktywach netto - rozumie się przez to aktywa jednostki pomniejszone o zobowiązania,
odpowiadające wartościowo kapitałowi (funduszowi) własnemu;
30)
przychodach i zyskach - rozumie się przez to uprawdopodobnione powstanie w okresie
sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie
zwiększenia wartości aktywów, albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą
do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie
środków przez udziałowców lub właścicieli;
31)
kosztach i stratach - rozumie się przez to uprawdopodobnione zmniejszenia w okresie
sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie
zmniejszenia wartości aktywów, albo zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw, które
doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny
sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli;
32)
pozostałych kosztach i przychodach operacyjnych - rozumie się przez to koszty i przychody
związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki, a w szczególności koszty
i przychody związane:
a)
z działalnością socjalną,
b)
ze zbyciem środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych
i prawnych, a także nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych zaliczonych
do inwestycji,
c)
z utrzymywaniem nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych zaliczonych
do inwestycji, w tym także z aktualizacją wartości tych inwestycji, jak również z
ich przekwalifikowaniem odpowiednio do środków trwałych oraz wartości niematerialnych
i prawnych, jeżeli do wyceny inwestycji przyjęto cenę rynkową bądź inaczej określoną
wartość godziwą,
d)
z odpisaniem należności i zobowiązań przedawnionych, umorzonych, nieściągalnych, z
wyjątkiem należności i zobowiązań o charakterze publicznoprawnym nieobciążających
kosztów,
e)
z utworzeniem i rozwiązaniem rezerw, z wyjątkiem rezerw związanych z operacjami finansowymi,
f)
z odpisami aktualizującymi wartość aktywów i ich korektami, z wyjątkiem odpisów obciążających
koszty finansowe,
g)
z odszkodowaniami i karami,
h)
z przekazaniem lub otrzymaniem nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny aktywów, w tym
także środków pieniężnych na inne cele niż dopłaty do cen sprzedaży, nabycie lub wytworzenie
środków trwałych, środków trwałych w budowie albo wartości niematerialnych i prawnych,
i13)Dodana przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku
10.)
ze zdarzeniami losowymi;
3314)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa
w odnośniku 10.)
zyskach i stratach nadzwyczajnych - rozumie się przez to zyski i straty powstające
w bankach, zakładach ubezpieczeń, zakładach reasekuracji oraz spółdzielczych kasach
oszczędnościowo-kredytowych na skutek zdarzeń trudnych do przewidzenia, poza działalnością
operacyjną jednostki i niezwiązane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia;
34)
sprawowaniu kontroli nad inną jednostką - rozumie się przez to zdolność jednostki
do kierowania polityką finansową i operacyjną innej jednostki, w celu osiągania korzyści
ekonomicznych z jej działalności;
35)
sprawowaniu współkontroli nad inną jednostką - rozumie się przez to zdolność wspólnika
jednostki współzależnej na równi z innymi wspólnikami, na zasadach określonych w zawartej
pomiędzy nimi umowie, umowie spółki lub statucie do kierowania polityką finansową
i operacyjną tej jednostki, w celu osiągania wspólnie korzyści ekonomicznych z jej
działalności;
3615)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret trzecie ustawy, o której mowa
w odnośniku 10.)
znaczącym wpływie na inną jednostkę - rozumie się przez to niemającą znamion sprawowania
kontroli lub współkontroli zdolność jednostki do wpływania na politykę finansową i
operacyjną innej jednostki, w szczególności przez:
a)
udział w podejmowaniu decyzji w sprawie podziału zysku lub pokrycia straty lub
b)
zasiadanie w organie zarządzającym, nadzorującym lub administrującym, lub
c)
przeprowadzanie istotnych transakcji z tą jednostką, lub
d)
udostępnianie tej jednostce informacji technicznych o zasadniczym znaczeniu dla jej
działalności, lub
e)
możliwość powoływania i odwoływania członków organów zarządzających, nadzorujących
lub administrujących, lub
f)
posiadanie nie mniej niż 20% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym tej jednostki;
3715)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret trzecie ustawy, o której mowa
w odnośniku 10.)
jednostce dominującej - rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub
przedsiębiorstwem państwowym, sprawującą kontrolę nad jednostką zależną, w szczególności:
a)
posiadającą bezpośrednio lub pośrednio większość ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym
jednostki zależnej, także na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi do głosu,
wykonującymi prawa głosu zgodnie z wolą jednostki dominującej, lub
b)
będącą udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do kierowania polityką finansową
i operacyjną tej jednostki zależnej w sposób samodzielny lub przez wyznaczone przez
siebie osoby lub jednostki na podstawie umowy zawartej z innymi uprawnionymi do głosu,
posiadającymi na podstawie statutu lub umowy spółki, łącznie z jednostką dominującą,
większość ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym, lub
c)
będącą udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do powoływania i odwoływania większości
członków organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących tej jednostki
zależnej, lub
d)
będącą udziałowcem jednostki zależnej, której więcej niż połowę składu organów zarządzających,
nadzorujących lub administrujących w poprzednim roku obrotowym, w ciągu bieżącego
roku obrotowego i do czasu sporządzenia sprawozdania finansowego za bieżący rok obrotowy
stanowią osoby powołane do pełnienia tych funkcji w rezultacie wykonywania przez jednostkę
dominującą prawa głosu w organach tej jednostki zależnej, chyba że inna jednostka
lub osoba ma w stosunku do tej jednostki zależnej prawa, o których mowa w lit. a,
c lub e, lub
e)
będącą udziałowcem jednostki zależnej i uprawnioną do kierowania polityką finansową
i operacyjną tej jednostki zależnej, na podstawie umowy zawartej z tą jednostką zależną
albo statutu lub umowy tej jednostki zależnej;
37a)
jednostce dominującej niższego szczebla - rozumie się przez to spółkę handlową, która
jest jednocześnie jednostką zależną od innej spółki handlowej lub przedsiębiorstwa
państwowego i jednostką dominującą w stosunku do co najmniej jednej spółki handlowej;
37b)
jednostce dominującej wyższego szczebla - rozumie się przez to jednostkę będącą spółką
handlową lub przedsiębiorstwem państwowym, która jest jednostką dominującą w stosunku
do jednostki dominującej niższego szczebla;
37c)
wspólniku jednostki współzależnej - rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową
lub przedsiębiorstwem państwowym, sprawującą wraz z innymi udziałowcami współkontrolę
nad jednostką współzależną;
37d16)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret czwarte ustawy, o której mowa w odnośniku 10.)
zaangażowaniu w kapitale - rozumie się przez to jakikolwiek udział w kapitale innej
jednostki, mający charakter trwałego powiązania; trwałe powiązanie występuje zawsze
w przypadku nabycia, zakupu lub pozyskania w innej formie udziału w kapitale jednostki
stowarzyszonej, chyba że zbycie udziału w krótkim okresie od dnia jego nabycia, zakupu
lub pozyskania w innej formie jest wysoce prawdopodobne, poprzez zawarcie umowy lub
podjęcie innych aktywnych działań dotyczących zbycia;
3817)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret piąte ustawy, o której mowa
w odnośniku 10.)
znaczącym inwestorze - rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub przedsiębiorstwem
państwowym, która posiada zaangażowanie w kapitale innej jednostki i wywiera znaczący
wpływ na tę jednostkę;
39)
jednostce zależnej - rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub podmiotem
utworzonym i działającym zgodnie z przepisami obcego prawa handlowego, kontrolowaną
przez jednostkę dominującą;
40)
jednostce współzależnej - rozumie się przez to jednostkę, która jest współkontrolowana
przez wspólników na podstawie zawartej pomiędzy nimi umowy, umowy spółki lub statutu;
4118)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret szóste ustawy, o której mowa
w odnośniku 10.)
jednostce stowarzyszonej - rozumie się przez to jednostkę będącą spółką handlową lub
podmiotem utworzonym i działającym zgodnie z przepisami obcego prawa handlowego, w
której znaczący inwestor posiada zaangażowanie w kapitale, oraz na którą wywiera znaczący
wpływ;
42)
jednostkach podporządkowanych - rozumie się przez to jednostki zależne, współzależne
oraz stowarzyszone;
4319)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret siódme ustawy, o której mowa
w odnośniku 10.)
jednostkach powiązanych - rozumie się przez to dwie lub więcej jednostek wchodzących
w skład danej grupy kapitałowej;
44)
grupie kapitałowej - rozumie się przez to jednostkę dominującą wraz z jednostkami
zależnymi;
45)
konsolidacji - rozumie się przez to łączenie sprawozdań finansowych jednostek tworzących
grupę kapitałową przez sumowanie odpowiednich pozycji sprawozdań finansowych jednostki
dominującej i jednostek zależnych, z uwzględnieniem niezbędnych wyłączeń i korekt;
46)
kapitałach mniejszości - rozumie się przez to część aktywów netto jednostki zależnej,
objętej skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, która należy do udziałowców innych
niż jednostki grupy kapitałowej;
47)
metodzie praw własności - rozumie się przez to przyjętą przez jednostkę dominującą,
wspólnika jednostki współzależnej lub znaczącego inwestora metodę wyceny udziałów
w aktywach netto jednostki podporządkowanej, z uwzględnieniem wartości firmy lub ujemnej
wartości firmy, ustalonych na dzień objęcia kontroli, współkontroli lub wywierania
znaczącego wpływu. Wartość początkową udziału aktualizuje się na dzień bilansowy,
na który sporządza się sprawozdanie finansowe, o zmiany wartości aktywów netto jednostki
podporządkowanej, jakie nastąpiły w okresie sprawozdawczym, wynikające zarówno z osiągniętego
wyniku finansowego, skorygowanego o odpis raty wartości firmy lub ujemnej wartości
firmy przypadający na dany okres sprawozdawczy, jak i o wszelkie inne zmiany, w tym
wynikające z rozliczeń z jednostką dominującą, wspólnikiem jednostki współzależnej
lub znaczącym inwestorem;
48)
Europejskim Obszarze Gospodarczym - rozumie się przez to kraje Unii Europejskiej oraz
Islandię, Liechtenstein i Norwegię.
1a20)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Jednostkami mikro w rozumieniu ustawy są:
1)
spółki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, inne osoby prawne, a także oddziały
przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej,
jeżeli jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe,
oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających
działalność - w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność, nie przekroczyły
co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:21)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy,
o której mowa w odnośniku 10.
a)
1 500 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,
b)
3 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok
obrotowy,
c)
10 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty,
2)
stowarzyszenia, związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby gospodarcze, fundacje,
przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie
działalności gospodarczej, społeczno-zawodowe organizacje rolników, organizacje samorządu
zawodowego, organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła i Polskie Biuro Ubezpieczycieli
Komunikacyjnych - jeżeli nie prowadzą działalności gospodarczej,
3)
osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz
spółki partnerskie, jeżeli przychody netto tych jednostek ze sprzedaży towarów, produktów
i operacji finansowych wyniosły równowartość w walucie polskiej nie mniej niż 1 200
000 euro i nie więcej niż 2 000 000 euro za poprzedni rok obrotowy, a w przypadku
jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób
określony ustawą - w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie
ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą,
4)
osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz
spółki partnerskie, które stosują zasady rachunkowości na podstawie art. 2 ust. 2
- w stosunku, do których organ zatwierdzający podjął decyzję w sprawie sporządzania
sprawozdania finansowego z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt
4, art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 3, art. 48b ust. 4 lub art. 49 ust. 4.
1b20)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Jednostkami mikro w rozumieniu ustawy są również jednostki, o których mowa w ust.
1a pkt 1, które:
1)
za poprzedni rok obrotowy sporządziły sprawozdanie finansowe z zastosowaniem art.
46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 3, art. 48b ust.
4 lub art. 49 ust. 4 oraz
2)
w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, albo w roku poprzedzającym
ten rok obrotowy przekroczyły dwie z wymienionych w ust. 1a pkt 1 wielkości.
1c22)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Jednostkami małymi w rozumieniu ustawy są:
1)
spółki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, inne osoby prawne, jednostki, o których
mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, oraz oddziały przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu
przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli jednostki te w roku obrotowym,
za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy,
a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych
w sposób określony ustawą - w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo
prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą, nie przekroczyły co najmniej
dwóch z następujących trzech wielkości:
a)
17 000 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,
b)
34 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok
obrotowy,
c)
50 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty,
2)
osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz
spółki partnerskie, które stosują zasady rachunkowości na podstawie art. 2 ust. 2
- w stosunku do których organ zatwierdzający podjął decyzję w sprawie sporządzania
sprawozdania finansowego z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 5, art. 47 ust. 4 pkt
5, art. 48 ust. 4, art. 48a ust. 4, art. 48b ust. 5 lub art. 49 ust. 5.
1d22)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Jednostkami małymi w rozumieniu ustawy są również jednostki, o których mowa w ust.
1c, które:
1)
za poprzedni rok obrotowy sporządziły sprawozdanie finansowe z zastosowaniem art.
46 ust. 5 pkt 5, art. 47 ust. 4 pkt 5, art. 48 ust. 4, art. 48a ust. 4, art. 48b ust.
5 lub art. 49 ust. 5 oraz
2)
w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, albo w roku poprzedzającym
ten rok obrotowy przekroczyły dwie z wymienionych w ust. 1c pkt 1 wielkości.
1e22)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Przepisów ust. 1a i 1c nie stosuje się do:
1)
jednostek, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3;
223)W brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3.)
jednostek zamierzających ubiegać się albo ubiegających się o zezwolenie na wykonywanie
działalności na podstawie przepisów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, lub wpis
do rejestru zarządzających ASI na podstawie przepisów o funduszach inwestycyjnych
i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi;
2a24)Dodany przez art. 7 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
alternatywnych spółek inwestycyjnych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych
i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, w tym uprawnionych do posługiwania
się nazwą „EuVECA” albo „EuSEF”;
3)
emitentów papierów wartościowych dopuszczonych, emitentów zamierzających ubiegać się
lub ubiegających się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych
Europejskiego Obszaru Gospodarczego;
4)
emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu w alternatywnym systemie
obrotu;
5)
krajowych instytucji płatniczych;
6)
instytucji pieniądza elektronicznego;
7)
jednostek sektora finansów publicznych.
1f22)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Na potrzeby ust. 1 pkt 36 lit. f oraz pkt 37 lit. a-d prawa głosu oraz prawa powoływania
i odwoływania członków organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących
należące do dowolnej innej jednostki zależnej, a także prawa należące do osób działających
w imieniu własnym, ale na rzecz jednostki dominującej lub innej jednostki zależnej,
są sumowane z odpowiednimi prawami jednostki dominującej. Prawa te są pomniejszane
o prawa związane z udziałami posiadanymi:
1)
w imieniu osoby, która nie jest jednostką dominującą ani jej jednostką zależną, lub
2)
tytułem zabezpieczenia, jeżeli przedmiotowe prawa są wykonywane zgodnie z otrzymanymi
instrukcjami, lub
3)
w związku z udzielaniem pożyczek w ramach zwykłej działalności, jeżeli prawa głosu
są wykonywane w interesie osoby dostarczającej zabezpieczenia.
1g22)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Na potrzeby ust. 1 pkt 36 lit. f oraz pkt 37 lit. a, b i d łączne prawa głosu udziałowców
w jednostce zależnej są pomniejszane o prawa głosu związane z udziałami posiadanymi
przez tę jednostkę zależną, jej jednostkę zależną lub osobę działającą w imieniu własnym,
ale na rzecz tych jednostek.
2.
Wyrażone w euro wielkości przelicza się na walutę polską po średnim kursie, ogło …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.