Uchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 18 października 2023 r. w sprawie przyjęcia Krajowego programu ograniczania zanieczyszczenia powietrza - aktualiz

MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 listopada 2023 r. Poz. 1236 UCHWAŁA NR 192 RADY MINISTRÓW z dnia 18 października 2023 r. w sprawie przyjęcia Krajowego programu ograniczania zanieczyszczenia powietrza – aktualizacji Na podstawie art. 16b ust. 8 i 12 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2022 r. poz. 673) Rada Ministrów uchwala, co następuje: § 1. Przyjmuje się Krajowy program ograniczania zanieczyszczenia powietrza – aktualizację, stanowiący załącznik do uchwały. § 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Prezes Rady Ministrów: M. Morawiecki  Monitor Polski – 2 – Poz. 1236 Załącznik do uchwały nr 192 Rady Ministrów z dnia 18 października 2023 r. (M.P. poz. 1236)                            Załącznik do uchwały nr 192 Rady Ministrów z dnia 18 października 2023 r. (M.P. poz. ) Krajowy program  ograniczania zanieczyszczenia powietrza Ͳ aktualizacja            Monitor Polski – 3 –  Poz. 1236 Spis treści Tabela skrótów͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϰ tƉƌŽǁĂĚnjĞŶŝĞ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϳ ϭ͘<ƌĂũŽǁĞƌĂŵLJƉŽůŝƚLJŬŝƉŽƉƌĂǁLJũĂkości powietrza i ograniczania emisji zanieczyszczeń powietrza͘͘ϵ ϭ͘ϭ͘WƌŝŽƌLJƚĞƚLJƉŽůŝƚLJĐnjŶĞ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϵ 1.1.1. Krajowe zobowiązania w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza i podejście do ich ƌĞĂůŝnjĂĐũŝ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϵ 1.1.2. Priorytety polityki poprawy jakości powietrza͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϬ ϭ͘ϭ͘ϯ͘WƌŝŽƌLJƚĞƚLJƉŽůŝƚLJŬŝŬůŝŵĂƚLJĐnjŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĞũ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϯ 1.1.4. Priorytety polityki dotyczącej innych obszarów (transport, przemysł, rolnictwo, odpady)͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϳ 1.2. Obowiązki organów krajowych, regionalnych i lokalnych w zakresie ochrony powietrza͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯϭ 2. Dotychczasowy postęp w redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza iƉŽƉƌĂǁŝe jakości powietrza͘Ϯϰ 2.1. Postępy poczynione w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza oraz stopień wypełnienia zobowiązań͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯϰ 2.1.1. Emisja NH₃͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯϰ Ϯ͘ϭ͘Ϯ͘ ŵŝƐũĂED>K͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯϲ Ϯ͘ϭ͘ϯ͘ ŵŝƐũĂEKdž͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯϴ Ϯ͘ϭ͘ϰ͘ ŵŝƐũĂWDϮ͕ϱ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϯϭ 2.1.5. Emisja SO₂͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϯϰ 2.2. Postępy poczynione w zakresie poprawy jakości powietrza oraz stopień wypełnienia zobowiązań w zakresie jakości powietrza͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϯϲ 2.3. Ocena postępów we wdrażaniu KPOZP͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϰϲ 2.4. Bieżące oddziaływanie transgraniczne krajowych źródeł emisji͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϰϴ 3. Prognoza rozwoju sytuacji w scenariuszu z działaniami (WM)͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϱϭ 3.1. Prognozy emisji zanieczyszczeńƉŽǁŝĞƚƌnjĂĚŽϮϬϯϬƌ͘ǁƐĐĞŶĂƌŝƵƐnjƵtD͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϱϭ 3.1.1. Założenia przyjęte do opracowania projekcji emisji͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϱϭ 3.1.2. Projekcje emisji NH₃͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϱϱ ϯ͘ϭ͘ϯ͘WƌŽũĞŬĐũĞĞŵŝƐũŝED>K͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϱϳ ϯ͘ϭ͘ϰ͘WƌŽũĞŬĐũĞĞŵŝƐũŝEKdž͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϱϴ ϯ͘ϭ͘ϱ͘WƌŽũĞŬĐũĞĞŵŝƐũŝWDϮ͕ϱ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϭ 3.1.6. Projekcje emisji SO₂͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϯ 3.1.7. Wnioski dotyczące projekcji emisji zanieczyszczeń powietrza w scenariuszu WM͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϲ ϯ͘Ϯ͘WƌŽŐŶŽnjowana poprawa jakości powietrza wg scenariusza WM͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϳ 4. Polityki i działania mające na celu wypełnienie zobowiązań redukcyjnych określonych w dyrektywie E ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϴ 4.1. Informacje dotyczące polityk i działań mających na celu osiągnięcie zobowiązań w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϴ ϰ͘ϭ͘ϭ͘ ŶĞƌŐŝĂ;ďĞnjƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵͿ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϴ ϰ͘ϭ͘Ϯ͘dƌĂŶƐƉŽƌƚ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϴϭ Ϯ   Monitor Polski – 4 –  Poz. 1236 4.1.3. Procesy przemysłowe͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϴϵ ϰ͘ϭ͘ϰ͘KĚƉĂĚLJ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϵϬ ϰ͘ϭ͘ϱ͘ZŽůŶŝĐƚǁŽ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϵϮ 4.1.6. Informacje dotyczące polityk i działań, które zdecydowano się przyjąć i wdrożyć͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϵϲ 4.1.7. Wpływ wybranych polityk i środków na jakość powietrza i środowisko͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϬϳ 4.1.8. Informacje dotyczące działań wskazanych w części 2 załącznika III do dyrektywy NEC ƵŬŝĞƌƵŶŬŽǁĂŶLJĐŚŶĂŽŐƌĂŶŝĐnjĞŶŝĞĞŵŝƐũŝĂŵŽŶŝĂŬƵǁƐĞŬƚŽƌnjĞƌŽůŶŝĐƚǁĂ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϬϳ 4.2. Uzasadnienie wyboru polityk i działań oraz ocena spójności z innymi dokumentami͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϬ 4.2.1. Spójność wybranych polityk i działań z celami w zakresie jakości powietrza͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϬ 4.2.2. Spójność wybranych polityk i działań z ŝŶŶLJŵŝƉůĂŶĂŵŝŝƉƌŽŐƌĂŵĂŵŝ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϭ 5. Prognoza rozwoju sytuacji w scenariuszu z dodatkowymi działaniami (WAM)͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϮ ϱ͘ϭ͘WƌŽŐŶŽnjLJĞŵŝƐũi zanieczyszczeń powietrza do 2030 r. w scenariuszu z dodatkowymi działaniami ;tDͿ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϮ 5.1.1. Założenia przyjęte do opracowania projekcji emisji͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϮ 5.1.2. Projekcje emisji NH₃͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϮ ϱ͘ϭ͘ϯ͘WƌŽũĞŬĐũĞĞŵŝƐũŝED>K͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϱ ϱ͘ϭ͘ϰ͘WƌŽũĞŬĐũĞĞŵŝƐũŝEKdž͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϳ ϱ͘ϭ͘ϱ͘WƌŽũĞŬĐũĞĞŵŝƐũŝWDϮ͕ϱ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϵ 5.1.6. Projekcje emisji SO₂͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϮϮ ϱ͘ϭ͘ϳ͘tŶŝŽƐŬi dotyczące projekcji emisji zanieczyszczeń powietrza w scenariuszu WAM͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϮϱ 5.2. Prognozowana poprawa jakości powietrza wg scenariusza WAM͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϮϲ 5.2.1. Metodyka obliczeń͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϮϲ 5.2.2. Pył PM10͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϯϬ 5.2.3. Pył PM2,5͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϯϵ ϱ͘Ϯ͘ϰ͘^KϮ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϰϭ ϱ͘Ϯ͘ϱ͘EKϮ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϱϬ ϱ͘Ϯ͘ϲ͘EKdž͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϱϱ ϱ͘Ϯ͘ϳ͘Kϯ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϱϴ 5.2.8. Wpływ redukcji emisji na ograniczenie liczby stref zƉƌnjĞŬƌŽĐnjĞŶŝĂŵŝ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϲϰ 5.2.9. Wnioski dotyczące prognozowanej poprawy jakości powietrza w scenariuszu z dodatkowymi działaniami͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϲϲ WŽĚƐƵŵŽǁĂŶŝĞ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϲϵ >ŝƚĞƌĂƚƵƌĂ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϳϬ Załącznik͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϳϭ    ϯ   Monitor Polski – 5 –  Poz. 1236  Tabela skrótów Skrót <WKW Ă<WKW ZŝDZ Ɛ KdϰϬ ;ĂͿW d ϲ,ϲ Ě  Wŝ<  WD /W W< K KϮ ĚLJƌĞŬƚLJǁĂ ϮϬϬϴͬϱϬͬt  ĚLJƌĞŬƚLJǁĂ /  /d ĚLJƌĞŬƚLJǁĂ E  /'ϮϬϭϵ D W ^/' & Ŷ/<^ '<ŝ GDOŚ GIOŚ '/d 'K 'hE 'h^ /ŚWt / dh /, //^ //ZϮϬϮϮ IOŚͲW/ :^d <  <Kŝ  IOŚͲ W/ <W ŝ< Objaśnienie Aktualizacja Krajowego Programu Ochrony Powietrza do 2025 r. (z perspektywą do 2030 r. ŽƌĂnjĚŽϮϬϰϬƌ͘Ϳ <ƌĂũŽǁLJƉƌŽŐƌĂŵŽŐƌĂŶŝĐnjĂŶŝĂnjĂŶŝĞĐnjLJƐnjĐnjĞŶŝĂƉŽǁŝĞƚƌnjĂ–ĂŬƚƵĂůŝnjĂĐũĂ ŐĞŶĐũĂZĞƐƚƌƵŬƚƵƌLJnjĂĐũŝŝDŽĚĞƌŶŝnjĂĐũŝZŽůŶŝĐƚǁĂ ĂƌƐĞŶ Ŷarażenie na ponadnormatywne stężenia ozonu ze względu na ochronę roślin ďĞŶnjŽ;ĂͿƉŝƌĞŶ͕ njanieczyszczenie należy do wielopierścieniowych węglowodorów ĂƌŽŵĂƚLJĐnjŶLJĐŚ;ttͿ ĂŶŐ͘ĞƐƚǀĂŝůĂďůĞdĞĐŚŶŝƋƵĞƐ(Najlepsze Dostępne Techniki) ďĞŶnjĞŶ ŬĂĚŵ Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców ĂŶŐ͘ŽŽƌĚŝŶĂƚĞĚ ƵƌŽƉĞĂŶWƌŽŐƌĂŵŵĞŽŶWĂƌƚŝĐƵůĂƚĞDĂƚƚĞƌ ŵŝƐƐŝŽŶ/ŶǀĞŶƚŽƌŝĞƐ ĞŶƚƌĂůŶLJWŽƌƚ<ŽŵƵŶŝŬĂĐLJũŶLJ tlenek węgla dwutlenek węgla LJƌĞŬƚLJǁĂWĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽŝZĂĚLJϮϬϬϴͬϱϬͬt njĚŶŝĂϮϭŵĂũĂϮϬϬϴƌ͘ǁƐƉƌĂǁŝĞ jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy;nj͘hƌnj͘h >ϭϱϮnj ϭϭ͘Ϭϲ͘ϮϬϬϴ͕Ɛƚƌ͘ϭ͕ njpóźn. zm.Ϳ LJƌĞŬƚLJǁĂWĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽŝZĂĚLJϮϬϭϬͬϳϱͬh njĚŶŝĂϮϰůŝƐƚŽƉĂĚĂϮϬϭϬƌ͘ǁƐƉƌĂǁŝĞ emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola);nj͘hƌnj͘ UE L 334 z 17.12.2010, str. 17, z późn. zm.) /ŶƐƉĞŬĐũĂdƌĂŶƐƉŽƌƚƵƌŽŐŽǁĞŐŽ LJƌĞŬƚLJǁĂ WĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽ ŝ ZĂĚLJ ;h Ϳ ϮϬϭϲͬϮϮϴϰ nj ĚŶŝĂ ϭϰ ŐƌƵĚŶŝĂ ϮϬϭϲ ƌ͘ ǁsprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych, njŵŝĂŶLJ ĚLJƌĞŬƚLJǁLJ ϮϬϬϯͬϯϱͬt  ŽƌĂnj ƵĐŚLJůĞŶŝĂ ĚLJƌĞŬƚLJǁLJ ϮϬϬϭͬϴϭͬt  ;nj͘ hƌnj͘ h  > ϯϯϰ njϭϳ͘ϭϮ͘ϮϬϭϲ͕Ɛƚƌ͘ϭͿ ĂŶŐ͘ D Wͬ  Ăŝƌ ƉŽůůƵƚĂŶƚ ĞŵŝƐƐŝŽŶ ŝŶǀĞŶƚŽƌLJ ŐƵŝĚĞŬ ϮϬϭϵ͘ dĞĐŚŶŝĐĂů ŐƵŝĚĂŶĐĞ ƚŽ ƉƌĞƉĂƌĞŶĂƚŝŽŶĂůĞŵŝƐƐŝŽŶŝŶǀĞŶƚŽƌŝĞƐ ZĞƉŽƌƚEŽϭϯͬϮϬϭϵ͘ ĂŶŐ͘ ƵƌŽƉĞĂŶDŽŶŝƚŽƌŝŶŐĂŶĚ ǀĂůƵĂƚŝŽŶWƌŽŐƌĂŵŵĞ ĂŶŐ͘ ƵƌŽƉĞĂŶ^ŽůǀĞŶƚƐ/ŶĚƵƐƚƌLJ'ƌŽƵƉ Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko na lata 2021–ϮϬϮϳ Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Główny Inspektor Transportu DrŽŐŽǁĞŐŽ gospodarka o obiegu zamkniętym Główny Urząd Nadzoru Budowlanego Główny Urząd Statystyczny d. Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla͕ŽďĞĐŶŝĞ/ŶƐƚLJƚƵƚWĂůŝǁŝ ŶĞƌŐŝŝ /ŶƐƚLJƚƵƚ ŬŽůŽŐŝŝTerenów Uprzemysłowionych /ŶƐƉĞŬĐũĂ,ĂŶĚůŽǁĂ ĂŶŐ͘/ŶƚĞƌŶĂƚŝŽŶĂů/ŶƐƚŝƚƵƚĞĨŽƌƉƉůŝĞĚ^LJƐƚĞŵƐŶĂůLJƐŝƐ Poland’s Informative Inventory Report 2022, MKiŚ 2022 Instytut Ochrony Środowiska–Państwowy Instytut Badawczy ũĞĚŶŽƐƚŬĂsamorządu terytorialnego <ŽŵŝƐũĂ ƵƌŽƉĞũƐŬĂ Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami funkcjonujący w strukturach Instytutu Ochrony Środowiska –Państwowego Instytutu Badawczego <ƌĂũŽǁLJWůĂŶŶĂƌnjĞĐnj ŶĞƌŐŝŝŝ<ůŝŵĂƚƵŶĂůĂƚĂϮϬϮϭ–ϮϬϯϬ ϰ   Monitor Polski Skrót <WDϮϬϮϯ <ƉŐŽϮϬϮϮ <WK <WKW KPOŚK <WKW >W >K DW DW D& D&ŝWZ D/ D<ŝE MKiŚ DZŝZt DZŝd EŝZ EZ Et NFOŚiGW E,ϯ Eŝ ED>K EKϮ EKy Kϯ  KZ K  Ɖ͘Ɖ͘ Wď W  W WϮϬϰϬ W&Z W'tW WDϭϬ WDϮ͕ϱ PMŚ POIiŚ ϮϬϭϰ– ϮϬϮϬ WKW Poś WW : WZKt W^t W^K< ZD rdoś – 6 –  Poz. 1236 Objaśnienie <ƌĂũŽǁĂWŽůŝƚLJŬĂDŝĞũƐŬĂϮϬϮϯ <ƌĂũŽǁLJƉůĂŶŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝŽĚƉĂĚĂŵŝϮϬϮϮ;D͘W͘njϮϬϮϮƌ͘ƉŽnj͘ϭϬϯϬͿ <ƌĂũŽǁLJWƌŽŐƌĂŵKĚďƵĚŽǁLJŝZwiększaniaOdporności  Krajowy Program Ochrony Powietrza do roku 2020 (z perspektywą do 2030) <ƌĂũŽǁLJWƌŽŐƌĂŵKczyszczania Ścieków Komunalnych <ƌĂũŽǁLJƉƌŽŐƌĂŵŽŐƌĂŶŝĐnjĂŶŝĂnjĂŶŝĞĐnjLJƐnjĐnjĞŶŝĂƉŽǁŝĞƚƌnjĂ;D͘W͘njϮϬϭϵƌ͘ƉŽnj͘ϱϳϮͿ ĂŶŐ͘>ĂƌŐĞŽŵďƵƐƚŝŽŶWůĂŶƚƐ, duże obiekty spalania lotne związki organiczneϭ Minister Aktywów Państwowych ĂŶŐ͘DĞĚŝƵŵŽŵďƵƐƚŝŽŶWůĂŶƚ(średnie obiekty energetycznego spalania) Minister Finansów DŝŶŝƐƚĞƌ&ƵŶĚƵƐnjLJŝWŽůŝƚLJŬŝZĞŐŝŽŶĂůŶĞũ DŝŶŝƐƚĞƌ/ŶĨƌĂƐƚƌƵŬƚƵƌLJ DŝŶŝƐƚĞƌ<ƵůƚƵƌLJŝnjŝĞĚnjŝĐƚǁĂEĂƌŽĚŽǁĞŐŽ Minister Klimatu i Środowiska DŝŶŝƐƚĞƌZŽůŶŝĐƚǁĂŝZŽnjǁŽũƵtƐŝ DŝŶŝƐƚĞƌZŽnjǁŽũƵŝdĞĐŚŶŽůŽŐŝŝ Narodowe Centrum Badań i Rozwoju EĂƌŽĚŽǁLJĞůZĞĚƵŬĐLJũŶLJ Narodowy Cel Wskaźnikowy Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ĂŵŽŶŝĂŬ ŶŝŬŝĞů niemetanowe lotne związki organiczne –wszystkie związki organiczne inne niż metan, które są zdolne do wytwarzania utleniaczy fotochemicznych w reakcji ztlenkami azotu w obecności światła słonecznego ĚǁƵƚůĞŶĞŬĂnjŽƚƵ ƚůĞŶŬŝ ĂnjŽƚƵ ƌŽnjƵŵŝĂŶĞ jako tlenek azotu (NO) i dwutlenek azotu (NO₂), wyrażone jako ĚǁƵƚůĞŶĞŬĂnjŽƚƵ ŽnjŽŶƚƌŽƉŽƐĨĞƌLJĐnjŶLJ Ośrodek Doradztwa Rolniczego odnawialne źródła energii ƉƵŶŬƚƉƌŽĐĞŶƚŽǁLJ ołów WĂƌůĂŵĞŶƚ ƵƌŽƉĞũƐŬŝ WŽůŝƚLJŬĂĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĂWŽůƐŬŝĚŽϮϬϰϬƌ͘ WŽůƐŬŝ&ƵŶĚƵƐnjZŽnjǁŽũƵ Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie pył zawieszony o średnicy cząstek ≤ 10 µm pył zawieszony o średnicy cząstek ≤ 2,5 µm Państwowy Monitoring Środowiska WƌŽŐƌĂŵKƉĞƌĂĐLJjny Infrastruktura i Środowisko 2014–ϮϬϮϬ WƌŽŐƌĂŵKĐŚƌŽŶLJWŽǁŝĞƚƌnjĂ ƵƐƚĂǁĂnjĚŶŝĂϮϳŬǁŝĞƚŶŝĂϮϬϬϭƌ͘–Prawo ochrony środowiska;nj͘h͘njϮϬϮϮƌ͘ƉŽnj͘Ϯϱϱϲ͕ njpóźn. zm.Ϳ Program polskiej energetyki jądrowej Program Rozwoju Obszarów WŝĞũƐŬŝĐŚ Polska Strategia Wodorowa do roku 2030 z perspektywą do 2040 r. Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych Rada Ministrów Regionalne dyrekcje ochrony środowiska  >K–rozumie się przez to lotne związki organiczne o początkowej temperaturze wrzenia mniejszej lub równej ϮϱϬºC, mierzonej w warunkach ciśnienia normalnego 101,3 kPa͘ ϭ ϱ   Monitor Polski Skrót ^ ^KϮ dd d EͲd h  hZ  h^  ƐĐĞŶĂƌŝƵƐnj tD wfośigw t,K wioś ƐĐĞŶĂƌŝƵƐnj tD  tWZ tt – 7 –  Poz. 1236 Objaśnienie Strategia dla Ciepłownictwa doϮϬϯϬƌ͘z perspektywą ĚŽϮϬϰϬƌ͘;ƉƌŽũĞŬƚͿ dwutlenek siarki rozumiany jako związki siarki wyrażone jako dwutlenek siarki (SO ϮͿ͕ǁƚLJŵ trójtlenek siarki (SOϯͿ͕ ŬǁĂƐ ƐŝĂƌŬŽǁLJ ;,Ϯ^Kϰ), oraz zredukowane związki siarki, takie jak siarkowodór (HϮ^Ϳ͕ŵĞƌŬĂƉƚĂŶLJŝƐŝĂƌĐnjŬŝĚŝŵĞƚLJůƵ Transportowy Dozór Techniczny ĂŶŐ͘dƌĂŶƐͲ ƵƌŽƉĞĂŶdƌĂŶƐƉŽƌƚEĞƚǁŽƌŬƐ(Transeuropejska Sieć Transportowa) hŶŝĂ ƵƌŽƉĞũƐŬĂ Urząd Regulacji Energetyki ƵƐƚĂǁĂnjĚŶŝĂϭϳůŝƉĐĂϮϬϬϵƌ͘o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarniaŶLJĐŚŝŝŶŶLJĐŚ ƐƵďƐƚĂŶĐũŝ;nj͘h͘njϮϬϮϮƌ͘ƉŽnj͘ϲϳϯͿ scenariusz „z dodatkowymi działaniami” (ang. ǁŝƚŚ ĂĚĚŝƚŝŽŶĂů ŵĞĂƐƵƌĞƐ͕ tDͿ ŽnjŶĂĐnjĂ scenariusz w prognozach emisji zawierający działania nieujęte w scenariuszu WM oraz znajdujące się w fazie planowania i mające realne szanse na przyjęcie iwdrożenie wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej ĂŶŐ͘tŽƌůĚ,ĞĂůƚŚKƌŐĂŶŝnjĂƚŝŽŶ(Światowa Organizacja Zdrowia) wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska scenariusz „z działaniami” (ang. ǁŝƚŚ ŵĞĂƐƵƌĞƐͿ ŽnjŶĂĐnjĂ ƐĐĞŶĂƌŝƵƐnj ǁ ƉƌŽŐŶŽnjĂĐŚ ĞŵŝƐũŝ zawierający polityki i działania wdrażane lub przyjęte np. aktem prawnym lubuchwałą Rady Ministrów, takie jak regulacje, strategie, plany, programy itp. tƐpólna Polityka Rolna wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne  ϲ   Monitor Polski – 8 –  Poz. 1236 tƉƌŽǁĂĚnjĞŶŝĞ <WKWto dokument strategiczny określający krajowe ramLJƉŽůŝƚLJŬŝŽĐŚƌŽŶLJƉŽǁŝĞƚƌnjĂ͕ǁƚLJŵƉŽůŝƚLJŬŝ ŝ środki (działaniaͿ ƉŽĚĞũŵŽǁĂŶĞ ǁ njĂŬƌĞƐŝĞ ƌĞĂůŝnjĂĐũŝ ŬƌĂũŽǁLJĐŚ njŽďŽǁŝązań redukcji emisji następujących zanieczyszczeń powietrza: NHϯ͕ ED>K͕ WDϮ͕ϱ͕ EKy ŝ ^KϮ͘ ŽŬƵŵĞŶƚ ƚĞŶ ǁƐŬĂnjƵũĞ także warianty strategiczne wypełnienia zobowiązań w zakresie rĞĚƵŬĐũŝ ĞŵŝƐũŝ ǁǁ͘ ƐƵďƐƚĂŶĐũŝ ǁŽŬƌĞƐŝĞ ŽĚϮϬϮϬƌ͘ĚŽϮϬϮϵƌ͘ŽƌĂnj ǁŽŬƌĞƐŝĞŽĚ ϮϬϯϬƌ͘, jak również średnioterminowe poziomy ĞŵŝƐũŝ określone na 2025 r. Ponadto w <WKW określono ścieżkę redukcji emisji ww. substancji ŽƌĂnjƉƌnjĞĚƐƚĂǁŝŽŶŽƉŽůŝƚLJŬŝŝdziałania mające na celu realizację wymaganej ƌĞĚƵŬĐũŝemisji zanieczyszczeń ƉŽǁŝĞƚƌnjĂ͕ǁƚLJŵŚĂƌŵŽŶŽŐƌam ich przyjmowania, wdrażania i dokonywania ich przeglądu͘ Art. 6 dyrektywy NEC nałożył na państwo członkowskie obowiązek sporządzenia, przyjęcia i wdrożenia swojego krajowego programu ograniczania zanieczyszczenia powietrza zgodnie z załącznikiem III częśćϭ ǁ ĐĞůƵ ŽŐƌĂŶŝĐnjĞŶŝĂ ƐǁŽŝĐŚ ƌŽĐnjŶLJĐŚ ĞŵŝƐũŝ ĂŶƚƌŽƉŽŐĞŶŝĐnjŶLJĐŚ njŐŽĚŶŝĞ nj Ăƌƚ͘ϰ ŽƌĂnj przyczynienia się do osiągnięcia celów niniejszej dyrektywy zgodnie z art.ϭƵƐƚ͘ϭ͘ Przepisy dyrektywy NEC w tym zakresie zostały transponowane ǁĂƌƚ͘ϭϲďh^ ͘ ŐŽĚŶŝĞ nj Ăƌƚ͘ ϭϲď ƵƐƚ͘ ϭϬ h^  <ƌĂũŽǁLJ ƉƌŽŐƌĂŵ ŽŐƌĂŶŝĐnjĂŶŝĂ njĂŶŝĞĐnjLJƐnjĐnjĞŶŝĂ ƉŽǁŝĞƚƌnjĂ ũĞƐƚ aktualizowany nie rzadziej niż co 4 lata. Natomiast zgodnie z art. 16b ust. 12 USZE aktualizacji <ƌĂũŽǁĞŐŽƉƌŽŐƌĂŵƵŽŐƌĂŶŝĐnjĂŶŝĂnjĂŶŝĞĐnjLJƐnjĐnjĞŶŝĂƉŽǁŝĞtrza dokonuje się również w przypadku, gdy z inwentaryzacji emisji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 3 USZE, wynika, że przyjęty w Krajowym programie ograniczania zanieczyszczenia powietrza poziom redukcji emisji substancji wynikający ze ścieżki redukcjiemisji nie został osiągnięty lub zachodzi ryzyko, że nie zostanie osiągnięty. Aktualizacji tej dokonuje się w terminie 18 miesięcy od dnia przekazania KE inwentaryzacji emisji, o której mowa ǁĂƌƚ͘ϭϭƵƐƚ͘ϭƉŬƚϯh^ ͘ KPOZP został przyjęty uchwałą nr 34Rady Ministrów njĚŶŝĂϮϵŬǁŝĞƚŶŝĂϮϬϭϵƌ͘w sprawie przyjęcia <ƌĂũŽǁĞŐŽ ƉƌŽŐƌĂŵƵ ŽŐƌĂŶŝĐnjĂŶŝĂ njĂŶŝĞĐnjLJƐnjĐnjĞŶŝĂ ƉŽǁŝĞƚƌnjĂϮ i następnie przĞŬĂnjĂŶLJ <  njĂpośrednictwem systemu EIONET prowadzonego przez Europejską Agencję Środowiska͘ KƉƌĂĐŽǁĂŶĞ ƉƌnjĞnj Polskę (<Kŝ  IOŚͲW/Ϳ ŝ ƉƌnjĞŬĂnjĂŶĞ ĚŽ <  ǁ ϮϬϮϭ ƌ͘ ƉƌŽŐŶŽnjLJ ĞŵŝƐũŝ zanieczyszczeń powietrza ǁƐŬĂnjały, żew 2020 r. pułapy emisji określone w ĚLJƌĞktywie NEC będą ĚŽƚƌnjLJŵĂŶĞ ǁ ƐĐĞŶĂƌŝƵƐnjƵ tD ĚůĂ E,ϯ ŝWDϮ͕ϱ͕ Ă ǁ ƐĐĞŶĂƌŝƵƐnjƵ tD – ĚůĂ ^KϮ͕ E,ϯ ŝ WDϮ͕ϱ͘ EĂƚŽŵŝĂƐƚ ǁLJŵĂŐĂŶĞ ƉŽnjŝŽŵLJ ƌĞĚƵŬĐũŝ ĞŵŝƐũŝ EKdž ŝ ED>K ǁ ϮϬϮϬ ƌ͘ ŶŝĞ zostaną dotrzymane ǁżadnym zeƐĐĞŶĂƌŝƵƐnjLJ͘ Jednocześnie krajowe zobowiązania w zakresie redukcji emisji określone ǁĚLJƌĞŬƚLJǁŝĞE ŶĂϮϬϯϬƌ͘ŶŝĞďędą osiągnięte dla pyłu WDϮ͕ϱǁżadnym ze scenariusnjLJ͘WŽŶĂĚƚŽ ŝŶǁĞŶƚĂƌLJnjĂĐũĂ ĞŵŝƐũŝ njĂ ϮϬϮϬ ƌ͕͘ ŽƉƌĂĐŽǁĂŶĂ ǁ ϮϬϮϮƌ͕͘ wykazała problem z dotrzymaniem ǁLJŵĂŐĂŶĞŐŽƉŽnjŝŽŵƵĞŵŝƐũŝĚůĂED>K͘ W związku z powyższym podjęto prace w zakresie aktualizacji<WKWϯ͘ŐŽĚŶŝĞnjĂƌƚ͘ϭϲďƵƐƚ͘ϭϭh^ ͕ ĂŬƚƵĂůŝnjĂĐũĂƚĂŽďejmuje cały dokument͘  ;D͘W͘ƉŽnj͘ϱϳϮͿ͘ <WKWŽƌĂnjĂŬƚƵĂůŝnjĂĐũĂ<WKWzostały opracowane na podstawie ĚĞĐLJnjũŝǁLJŬŽŶĂǁĐnjĞũ<ŽŵŝƐũŝ;h ͿϮϬϭϴͬϭϱϮϮ z dnia 11 października 2018 r. ustanawiającej wspólny format krajowych programów ograniczania zanieczyszczenia ƉŽǁŝĞƚƌnjĂŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞĚLJƌĞŬƚLJǁLJWĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽŝZĂĚLJ;h ͿϮϬϭϲͬϮϮϴϰǁƐƉƌĂǁŝĞƌĞĚƵŬĐũŝŬƌĂũŽǁLJĐŚ emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych(Dz. Urz. UE L 256 z 12.10.2018, str. 87, z późn. zm.).  Ϯ ϯ ϳ   Monitor Polski – 9 –  Poz. 1236 EĂƉŽƚƌnjĞďLJĂ<WKWzostały opracowane nowe ƉƌŽŐŶŽnjLJĞŵŝƐũŝzanieczyszczeń powietrza –ŶĂďĂnjŝĞ dostępnych ŽĨŝĐũĂůŶLJĐŚŝŶĨŽƌŵĂĐũŝŽƌĂnjĚĂŶLJĐŚ. Wykorzystano najbardziej aktualną oficjalną prognozę ďŝůĂŶƐƵ ƉĂůŝǁŽǁĞŐŽ͘ Wowstała ona na potƌnjĞďLJ ŽƉƌĂĐŽǁĂŶŝĂ <W ŝ< ƉƌnjĞŬĂnjĂŶĞŐŽ ĚŽ <  ǁ ŐƌƵĚŶŝƵ ϮϬϭϵr., więc jej założenia (w tym uwzględnione polityki i działania͕ jak i ich przyporządkowanie ĚŽƐĐĞŶĂƌŝƵƐnjLJͿna przestrzeni ostatnich lat częściowo straciły na aktualności. Zachowanie spójności njĂŬtualizacją KPEiK nie było możliwe, gdyż prace nad dokumeŶƚĞŵ, którĞŐŽƉƌŽũĞŬƚƉŽǁŝŶŝĞŶnjŽƐtać ƉƌnjĞŬĂnjĂŶLJ ĚŽ <  ĚŽ ϯϬ ĐnjĞƌǁĐĂ ϮϬϮϯ ƌ͘ rozpoczęły się dopiero ǁ ŵŽŵĞŶĐŝĞ ĨŝŶĂůŝnjĂĐũŝ ƉƌĂĐ ŶĂĚƉƌŽũĞŬƚĞŵ ƉƌnjĞĚŵŝŽƚŽǁĞũ Ă<WKW͘ t ƌĂŵĂĐŚ ƉƌĂĐ ŶĂĚ ĂŬƚƵĂůŝnjacją KPEiK ƉŽǁƐƚĂŶŝĞ ŶŽǁĂ ƉƌŽŐŶŽnjĂďŝůĂŶƐƵƉĂůŝǁ, uwzględniająca najnowsze zmiany m.in. w otoczeniu regulacyjnoͲƉƌĂǁŶLJŵ͕ ǁƚLJŵprowadzoną obecnie aktualizację przyjętej w marcu 2021 r. W WϮϬϰϬƌ͘ Analizując informacje i dane njĂǁĂƌƚĞǁƉƌnjĞĚŵŝŽƚŽǁĞũĂ<WKW͕należy mieć naƵǁĂĚnjĞƐƉĞĐLJĨŝĐnjŶĞ uwarunkowania, w których powstałĂ͘WƌĂĐĞŶĂĚŶŝąrozpoczęły sięǁƚƌĂŬĐŝĞƚƌǁĂŶŝĂƉĂŶĚĞŵŝŝKs/Ͳϭϵ͘ WŽŶĂĚƚŽ ǁ ŽŬƌĞƐŝĞ ũĞũ ƉƌnjLJŐŽƚŽǁLJǁĂŶŝĂ͕ ǁ ůƵƚLJŵ ϮϬϮϮ ƌ͕͘ nastąpiła pełnoskalowa ŝŶǁĂnjũĂ ZŽƐũŝ ŶĂ Ukrainę͘KĚkilku miesięcyũĞƐƚƚakże ŽĚŶŽƚŽǁLJǁĂŶĂǁWŽůƐĐĞǁLJƐŽŬĂŝŶĨůĂĐũĂ͘tƐnjLJƐƚŬŝĞƚĞĐnjLJŶŶŝŬŝ znacząco wpływają na sytuację gospodarczoͲekonomiczną ǁ ŬƌĂũƵ͕ jak i na świecie͕ ĂůĞ nj ƵǁĂŐŝ ŶĂ moment ich wystąpienia ich skutki nie mogły zostać uwzględnione w analizach prowadzonych na ƉŽƚƌnjĞďLJŶŝŶŝĞũƐnjĞŐŽĚŽŬƵŵĞŶƚƵ͘ W załączniku do ĂKPOZP zawarto tabelękorelacji pomiędzy formatem KPOZP określonym w ĚĞĐLJnjũŝ ǁLJŬŽŶĂǁĐnjĞũ<ŽŵŝƐũŝ;h ͿϮϬϭϴͬϭϱϮϮz dnia 11 października 2018 r. ustanawiającĞũwspólny format krajowych programów ograniczania zanŝĞĐnjLJƐnjĐnjĞŶŝĂƉŽǁŝĞƚƌnjĂŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞĚLJƌĞŬƚLJǁLJWĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽ ŝ ZĂĚLJ ;h Ϳ ϮϬϭϲͬϮϮϴϰ w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznychĂstrukturąŶŝŶŝĞũƐnjĞŐŽĚŽŬƵŵĞŶƚƵ͘  ϴ   Monitor Polski – 10 –  Poz. 1236 ϭ͘ <ƌĂũŽǁĞ ƌĂŵLJ ƉŽůŝƚLJŬŝ ƉŽƉƌĂǁLJ jakoścŝ ƉŽǁŝĞƚƌnjĂ ŝ ŽŐƌĂŶŝĐnjĂŶŝĂ ĞŵŝƐũŝ njĂŶŝĞĐnjLJƐnjĐnjĞńƉŽǁŝĞƚƌnjĂ ϭ͘ϭ͘WƌŝŽƌLJƚĞƚLJƉŽůŝƚLJĐnjŶĞ t ŶŝŶŝĞũƐnjLJŵ ƉŽĚƌŽnjĚnjŝĂůĞ przedstawiono zobowiązania Polski w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza. OƉŝƐĂŶŽ również najważniejsze priorytety w odniesieniu dŽ ŽďƐnjĂƌƵ ƉŽƉƌĂǁLJjakości powietrza, njŵŝĂŶklimatu i polityki energetycznej, a także ƉŽůŝƚLJŬŝǁnjĂŬƌĞƐŝĞŝŶŶLJĐŚ sektorów͕ƚũ͘rolnictwa, przemysłu, ƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵi odpadów. ϭ͘ϭ͘ϭ͘Krajowe zobowiązania w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza ŝƉŽĚĞjście do ich ƌĞĂůŝnjĂĐũŝ Zobowiązania Polski w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza Dyrektywa NEC wprowadziła przepisy mające na celu stopniowe zmniejszanie zanieczyszczenia powietrza, opierając się na redukcjach emisji określonych substancji wynikających njprzepisów unijnych ǁzakresie ograniczania zanieczyszczeń powietrza u źródła. Do polskiego porządku prawnego wymagania te zostały wdrożone przepisami USZE. Krajowe zobowiązania ǁ njĂŬƌĞƐŝĞ ƌĞĚƵŬĐũŝ ĞŵŝƐũŝ zanieczyszczeń powietrza przyjęte dla WŽůƐŬŝǁĚLJƌĞŬƚLJǁŝĞE ƉƌnjĞĚƐƚĂǁŝĂƚĂďĞůĂϭ͘ Tabela 1. Krajowe zobowiązania w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza w porównaniu njƌŽŬŝĞŵďĂnjŽǁLJŵ;ϮϬϬϱͿ͘ Krajowe zobowiązania w njĂŬƌĞƐŝĞƌĞĚƵŬĐũŝĞŵŝƐũŝ zanieczyszczeń powietrza ^KϮ EKdž ED>K ǁporównaniu zƌŽŬŝĞŵ ďĂnjŽǁLJŵ–ϮϬϬϱƌ͘;ǁйͿ ůĂƚĂϮϬϮϬ–ϮϬϮϵ ϱϵ ϯϬ Ϯϱ ŽĚϮϬϯϬƌ͘ ϳϬ ϯϵ Ϯϲ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŝĞ<Kŝ IOŚͲW/ŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞĚLJƌĞŬƚLJǁLJE ŝh^   E,ϯ WDϮ͕ϱ ϭ ϭϳ ϭϲ ϱϴ Nieliniowa ścieżka redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza ŶĂůŝnjĂ sposobu realizacji ścieżki redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza w celu wypełnienia obowiązków redukcyjnych określonych w krajowych zobowiązaniach przeprowadzona podczas prac nad KPOZP wykazała, że przyjęcie ścieżki liniowej ustalonej między poziomami rĞĚƵŬĐũŝ ĞŵŝƐũŝ ǁLJnjŶĂĐnjŽŶLJŵŝŶĂůĂƚĂϮϬϮϬŝϮϬϯϬoznacza krajowe zobowiązanie na 2025 r. w wysokości dla PM2,5 – ϯϳй͕^KϮ–ϲϰ͕ϱй͕EKdž–ϯϰ͕ϱй͕ED>K–Ϯϱ͕ϱй͕E,ϯ–ϵй͕ĐŽbyłoby w pierwszych pięciu latach ƚĞŐŽ ŽŬƌĞƐƵďĂƌĚnjŽƚƌƵĚŶĞĚŽ ƌĞĂůŝnjĂĐũŝ͘tLJŶŝŬĂƚŽnjĨĂŬƚƵ͕że wdrażane obecnie polityki idziałania dotyczące ŽŬƌĞƐƵϮϬϮϬ–2030 są w trakcie realizacji albo zostały niedawno rozpoczęte, wobec czego ǁƉŝĞƌǁƐnjLJĐŚpięciu latach tego okresuŶŝĞũĞƐƚƐƉŽĚnjŝĞǁĂŶĞƵnjLJƐŬĂŶŝĞƐLJƐƚĞŵĂƚLJĐnjŶĞŐŽznaczącego ĞĨĞŬƚƵƌĞĚƵŬĐLJũŶĞŐŽ͘ WŽŶĂĚƚŽƉƌnjLJzastosowaniu liniowej ścieżki redukcji emisji konieczne byłoby w pierwszych pięciu latĂĐŚ ŽŬƌĞƐƵϮϬϮϬ–2030 nałożenie naźródła emisji zanieczyszczeń powietrzadodatkowych działań,ƚĂŬĂďLJ źródła należące do danej kategorii wywiązały się z obowiązku corocznej redukcji emisji poszczególnych rodzajów zanieczyszczeń. Przyjęcie takiego podejścia w tak krótkim okresie byłoby nieracjonalne ŬŽƐnjƚŽǁŽ͘W związku z tym przyjętoǁ<WKW͕że osiągnięcie wyznaczonych celów redukcyjnychŶĂ ϮϬϯϬƌ͘będzieƌĞĂůŝnjŽǁĂŶĞǁŽŬƌĞƐŝĞϮϬϮϬ–ϮϬϮϱza pomocą nieliniowej ścieżki.  ϵ   Monitor Polski – 11 –  Poz. 1236 Ww. podejście jest nadal aktualne i zostaje podtrzymane dla czterech zanieczyszczeń powietrza, ƚũ͘WDϮ͕ϱ͕ EKdž͕ ^KϮ ŝ E,ϯ. Natomiast dla NMLZO nieliniowa ścieżka redukcji emisji ŵƵƐŝ zostać ŶŝĞnjŶĂĐnjŶŝĞ przedłużona͘ Według ƐĐĞŶĂƌŝƵƐnjĂ tD ŽƐŝągnięcie poziomu wynikającego zůŝŶŝŽǁĞũ ścieżki redukcji ƉƌnjĞǁŝĚLJǁĂŶĞũĞƐƚna przełomie ůĂƚϮϬϮϲŝϮϬϮϳ͘:ĞƐƚƚŽƐƉŽǁŽĚŽǁĂŶĞŵ͘ŝŶ͘ĨĂŬƚĞŵ͕ że efekty ƌĞĚƵŬĐLJũŶĞdotychczasowych polityk i działańŵĂjących na celu redukcję emisji NMLZObędą ǁŝĚŽĐnjŶĞnjpewnym opóźnieniemw stosunku do założeń przyjętych poĚĐnjĂƐƉƌĂĐŶĂĚ<WKW͘Więcej informacji dot. kwestii emisji NMLZO i realizacji celów redukcyjnych w tym zakresie zawarto ǁƌŽnjĚnjŝĂůĞϱ͘ϭ͘ϯ͘ DĞĐŚĂŶŝnjŵy elastyczności WŽůƐŬĂ bierze pod uwagę możliwość ƐŬŽƌnjLJƐƚĂŶŝĂ w przyszłości nj ŵĞĐŚĂŶŝnjŵów elastyczności określonych w art. 5ĚLJƌĞŬƚLJǁLJE , jeżeli zajdą odpowiednie uwarunkowania do ich zastosowania. KďĞĐŶŝĞŶŝĞnjŝĚĞŶƚLJĨŝŬŽǁĂŶŽƉŽƚƌnjĞďLJnjĂƐƚŽƐŽǁĂŶŝĂƚLJĐŚmechanizmów. ϭ͘ϭ͘Ϯ͘WƌŝŽƌLJƚĞƚLJƉŽůŝƚLJŬŝƉŽƉƌĂǁLJjakości powietrza tϮϬϭϱƌ͕͘ŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞĂƌƚ͘ϵϭĐPoś,został opracowany i przyjęty przez ministra właściwego do spraw środowiska <WKW͘<WKWũĞƐƚĚŽŬƵŵĞŶƚĞŵƐƚƌĂtegicznym wyznaczającym cele i kierunki działań͕ũĂŬŝĞ należy zrealizować w celu poprawy jakości powietrza.  Następnie w grudniu 2021 r., ŶĂ ƉŽĚƐƚĂǁŝĞ Ăƌƚ͘ ϵϭĐ ƵƐƚ͘2 Poś͕ została przyjęta ĂŬƚƵĂůŝnjĂĐũĂ <WKW͘ Należy zaznaczyć, że <WKWŝ<WKWto dwa różne dokumenty(chociaż oba dotyczą ochrony powietrzĂͿ͕ Ăpodstawą do ŝĐŚopracowania są ŝŶŶĞĂŬƚLJƉƌĂǁŶĞ;ǁƉƌnjLJƉĂĚŬƵ<WKWͬ<WKWjest to Poś i pośrednio ĚLJƌĞŬƚLJǁĂϮϬϬϴͬϱϬͬt ͕ŶĂƚŽŵŝĂƐƚǁƉƌnjLJƉĂĚŬƵ<WKW–ĚLJƌĞŬƚLJǁĂE ŝh^ Ϳ͘ŽĚŽnjĂƐĂĚLJ<WKW dotyczy ograniczenia emisji zanieczyszczeń powietrza ;ĞŵŝƐũŝͿ͕ ŶĂƚŽŵŝĂƐƚ <WKW͕ ŽďĞĐŶŝĞ <WKW – poprawy jakości otaczającego powietrza;ŝŵŵŝƐũŝͿ͘ WŽĚŽďŶŝĞũĂŬǁĚŽŬƵŵĞŶĐŝĞƉŝĞƌǁŽƚŶLJŵ;<WKWͿŐłównym celem <WKWũĞƐƚw dalszym ciągu ŽĐŚƌŽŶĂ njĚƌŽǁŝĂŝkomfortu życia mieszkańców oraz środowiska naturalnego jako całości,w szczególności ƉŝůŶĂ poprawa stanu powietrza na obszarach stref, w których͕ ũĂŬ ǁLJŶŝŬĂ nj ĐŽƌŽĐnjŶŝĞ ƉƌnjĞƉƌŽǁĂĚnjĂŶĞũ ƉƌnjĞnjGIOŚ oceny jakości powietrza, stwierdzane są w dalszym ciągu przekroczenia poziomów ĚŽƉƵƐnjĐnjĂůŶLJĐŚ ŝ docelowych niektórych zanieczyszczeń ƉŽǁŝĞƚƌnjĂ͘ KĐnjĞŬŝǁĂŶLJŵ ŶĂũważniejszym ĞĨĞŬƚĞŵ ƌĞĂůŝnjĂĐũŝ KPOP będzie poprawa stanu powietrza przez doprowadzenie go do stanu odpowiadającego normom określonym w prawodawstwie krajowym oraz unijnym, a także w ĚĂůƐnjĞũ perspektywie dążenie do osiągnięciĂǁLJƚLJĐnjŶLJĐŚƌĞŬŽŵĞŶĚŽǁĂŶLJĐŚƉƌnjĞnjt,K͘ <WKW ũĞƐƚ ŬůƵĐnjŽǁLJŵ ĚŽŬƵŵĞŶƚĞŵ w obszarze krótko͕ średnioͲ i długofalowej polityki poprawy jakości powietrza. Zawarte są w nim rekomendacje i kierunki interwencji w newralgicznych obszarach gospodarczych i społecznyĐh. Stanowi on także podstawę dozmian w systemie zarządzania jakością powietrza w Polsce, w tym obowiązujących dokumentów strategicznych (strategii, polityk, programów). Kkreślono w nim podstawowe uwarunkowania͕ ĐĞůĞ ŝ ŬŝĞƌƵŶŬŝ ŝŶƚĞƌǁĞŶĐũŝ ǁƉĞƌƐƉĞŬƚLJǁŝĞ ƌŽŬƵ ϮϬϮϱ͕ ϮϬϯϬ ŽƌĂnj ϮϬϰϬ͘ Wśród nich należy wymienić następujące kierunki ŝŶƚĞƌǁĞŶĐũŝ͗ • utrzymanie priorytetu poprawy jakości powietrza͕ • rozwój systemu oceny jakości powietrza przez zwiększenie liczby stacji pomiarowych uwzględnionych w pomiarach jakości ƉŽǁŝĞƚƌnjĂǁramach PMŚ, • ograniczenie wielkości emisji zanieczyszczeń powietrza z sektora bytowoͲŬŽŵƵŶĂůŶĞŐŽ͕ ϭϬ   Monitor Polski – 12 –  Poz. 1236 • • • • • • ograniczenie wielkości emisji zanieczyszczeń powietrza z sektora transportu drogowego, ograniczenie poziomu zanieczyszczeń powietrza w miastach;ƉŽůŝƚLJŬĂŵŝĞũƐŬĂͿ͕ zwiększenie udziału czystej energii,rozwój OZE, ĞĚƵŬĂĐũĂĞŬŽůŽŐŝĐnjŶĂ͕ zapewnienie finansowania przedsięwzięć ukierunkowanych na poprawę jakości powietrza, ograniczanie wielkości emisji zanieczyszczeń powietrza z pozostałych sektorów mającLJĐŚ wpływ na ƐƚĂŶƉŽǁŝĞƚƌnjĂ͘ W celu ograniczenia szkodliwego wpływu danej substancji na zdrowie ludzi w art. 2 pkt 31a Poś zdefiniowano pułap stężenia ekspozycji jako poziom substancji w powietrzu wyznaczony naƉŽĚƐƚĂǁŝĞ wartości krajowego wskaźnika średniego narażeniana pył zawieszony PM2,5, który ma być osiągnięty ǁokreślonym terminie. Wielkość ta, podobnie jak w przypadku krajowego celu narażenia͕ została określona jedynie dla frakcji pyłu WDϮ͕ϱ ŝ na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska nj ĚŶŝĂ ϮϰƐŝĞƌƉŶŝĂϮϬϭϮƌ͘w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzuϰǁLJŶŽƐŝϮϬµgͬŵϯ͘Pułap stężenia ekspozycji stanowi standard jakości powietrza, który należy osiągnąć w określonym terminie, ƚũ͘ŽĚϮϬϭϱƌ͘ KƐƚĂƚŶŝĞ ǁLJŶŝŬŝ njďŝŽƌĐnjĞũ oceny jakości powŝĞƚƌnjĂ ;ƚũ͘ njĂ ϮϬϮϬ ƌ͘Ϳ, przeprowadzonej przez GIOŚϱ͕ stanowią wnjĂƐĂĚnjŝĞƉŽƚǁŝĞƌĚnjĞŶŝĞwyników z lat poprzednich͘tŝĚŽĐnjŶĞũĞƐƚnjŵŶŝĞũƐnjĞŶŝĞůŝĐnjďLJƐƚƌĞĨ njƉƌnjĞŬƌŽĐnjĞŶŝĂŵŝnorm jakości powietrza͘:ĞĚŶĂŬwciąż są ƚĂŬŝĞƐƚƌĞĨLJ͕co wskazuje, że niezbędna jesƚ ŬŽŶƚLJŶuacja działań zmierzających do poprawy jakości powietrza w zakresie osiągnięcia poziomów ĚŽƉƵƐnjczalnych dla frakcji pyłu zawieszonego PMϭϬ͕WDϮ͕ϱ͕EKϮ, jak również poziomów docelowych ĚůĂ;ĂͿWŽƌĂnjKϯ͘<ŽŶŝĞĐnjŶLJŵũĞƐƚtakże osiągnięcie dodatkowychzobowiązań w zakresie frakcji pyłu njĂǁŝĞƐnjŽŶĞŐŽWDϮ͕ϱ͕okreśůŽŶLJĐŚǁĚLJƌĞŬƚLJǁŝĞϮϬϬϴͬϱϬͬt ͕ũĂŬŝŵŝsą krajowy cel redukcji narażenia na pył WDϮ͕ϱoraz pułap stężenia ekƐƉŽnjLJĐũŝŶĂfrakcję pyłu WDϮ͕ϱ͘ŐŽĚŶŝĞnjrozporządzeniem Ministra Środowiska nj ĚŶŝĂ ϭϰ ƐŝĞƌƉŶŝĂ ϮϬϭϮ ƌ͘ ǁ ƐƉƌĂǁŝĞ ŬƌĂũŽǁĞŐŽ ĐĞůƵ redukcji narażeniaϲ͕ ŬƌĂũŽǁLJ ĐĞů ƌĞĚƵŬĐũŝ ŶĂƌażenia ;ƚũ͘ procentowe zmniejszenie krajowego wskaźnika średniego narażenia dla roku ŽĚŶŝĞƐŝĞŶŝĂͿ ŽĚ ĚŶŝĂ ϭƐƚLJĐnjŶŝĂ ϮϬϮϬ ƌ͘ ǁLJŶŽƐŝ 18 μg/mϯ͘ Wartość krajowego wskaźnika średniego narażenia na pył zawieszony PM2,5 dla 2021 r. wynosi 17 µg/mϯ. Wartość ta jest o 2 µg/mϯŵŶŝĞũƐnjĂ od wartości krajowego wskaźnika średniego narażenia dla roku 2020 oraz o 5 µg/m ϯ ŵŶŝĞũƐnjĂ ŽĚ wskaźnika w latach 2016–2018 (22 µg/mϯͿ͘:ĞƐƚƚŽŬŽůĞjny rok, w którym odnotowano spadek wartości krajowego wskaźnika narażenia na pył zawieszony PM2,5 i pierwszy rok, kiedy wskaźnik średniego narażenia nie przekroczył krajowego celu redukcji narażenia na pył zawieszony PM2,5 (18 µg/mϯ), który powinien być osiągnięty do 2020 r.  ŐŽĚŶŝĞnjĂƌƚ͘ϵϭƵƐƚ͘ϭ ŝϱ Poś,ǁƚĞƌŵŝŶŝĞ ϭϮmiesięcy oddnia otrzymania wyników oceny jakości powietrza z klasyfikacją stref wykonywanĞũĐŽƌŽĐnjŶŝĞƉƌnjĞnjGIOŚ,zarząd województwa ǁƉƌnjLJƉĂĚŬƵ ƉƌnjĞŬƌŽĐnjĞŶŝĂ ĚŽƉƵƐnjĐnjĂůŶĞŐŽ ůƵďĚŽĐĞůŽǁĞŐŽ ƉŽnjŝŽŵƵ ƐƵďƐƚĂŶĐũŝ ǁ ƉŽǁŝĞƚƌnjƵ njĂ ƉŽƉƌnjĞĚŶŝ ƌŽŬ sporządza ƉƌŽŐƌĂŵŽĐŚƌŽŶLJƉŽǁŝĞƚƌnjĂ;WKWͿ͘Strefy są klasyfikowane w następujący sposób͗ • ŬůĂƐĂ  – ƉŽnjŝŽŵ Đhoćby jednej substancji przekracza poziom dopuszczalny powiększony ŽŵĂƌŐŝŶĞƐƚŽůĞƌĂŶĐũŝůƵďƉŽnjŝŽŵĚŽĐĞůŽǁLJ͕ • ŬůĂƐĂ–ƉŽnjŝŽŵƐƵďƐƚĂŶĐũŝŶŝĞƉƌnjĞŬƌĂĐnjĂƉŽnjŝŽŵƵĚŽƉƵƐnjĐnjĂůŶĞŐŽůƵďƉŽnjŝŽŵƵĚŽĐĞůŽǁĞŐŽ͘   ;nj͘h͘njϮϬϮϭƌ͘ƉŽnj͘ϴϰϱͿ͘  Ocena jakości powietrza w strefach w Polsce za rok 2020. Zbiorczy raport krajowy z rocznej oceny jakości powietrza ϰ ϱ ǁƐƚƌĞĨĂĐŚǁLJŬŽŶĂŶej przez GIOŚ według zasad określonych w art. 89 ustawy –Prawo ochrony środowiska, Warszawa 2021ƌ͘ ϲ ;nj͘h͘ƉŽnj͘ϭϬϯϬͿ͘ ϭϭ   Monitor Polski – 13 –  Poz. 1236 Następnie͕ zgodnie z art. 91 ust. 3 POŚ, sejmik województwa w terminie 15 miesięcy od dnia otrzymania wyników oceny poziomów substancji w powietrzu i klasyfikacji stref, o których mowa ǁĂƌƚ͘ϴϵƵƐƚ͘ϭƉŬƚϭŝϰ, określa, w drodze uchwały, program ochrony powietrza. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska nj ĚŶŝĂ ϭϰ ĐnjĞƌǁĐĂ ϮϬϭϵ ƌ͘ ǁ ƐƉƌĂǁŝĞ Ɖrogramów ŽĐŚƌŽŶLJƉŽǁŝĞƚƌnjĂŽƌĂnjplanów działań krótkotermŝŶŽǁLJĐŚϳ͕POP składa się z części opisowej, części wskazująceũobowiązki i ŽŐƌĂŶŝĐnjĞŶŝĂwynikające z realizacji POP ŝƵnjĂƐĂĚŶŝĞŶŝĂzakresu określoŶLJĐŚ ŝocenionych przez zarząd województwa zagadnień. WKW njĂǁŝĞƌĂ ŵ͘ŝŶ͘ ŝŶĨŽƌŵĂĐũĞ ŶĂ ƚĞŵĂƚ ƐƚƌĞĨLJ͕ której dotLJĐnjLJ͕ ǁtym informacje na temat przekroczeń poziomów ĚŽƉƵƐnjĐnjĂůŶLJĐŚ ůƵď ĚŽĐĞůŽǁLJĐŚ oraz pułapu stężeń ekspozycji wraz z podanym zakresem naruszenia, informacje dotyczące działań zmierzających dopoprawy jakości powietrza͕a także określenie obowiązków organów administracji ŝpodmiotów objętych programem.  POP identyfikuje źródła ĞŵŝƐũŝ zanieczyszczeń powietrza, których oddziaływanie ƉŽǁŽĚƵũĞ występowanie ponadnormatywnych stężeń zanieczyszczenia w strefach wraz z listą możliwych ĚŽwdrożenia działań naprawcnjLJĐŚnjuwzględnieniem przede wszystkim: • stopnia odpowiedzialności poszczególnych źródeł za przekroczenia, • możliwości redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza z uwzględnieniem najleƉƐnjLJĐŚ dostępnych technik (BAT), • możliwości technicznych i tĞĐŚŶŽůŽŐŝĐnjŶLJĐŚƌĞĚƵŬĐũŝĞŵŝƐũŝzanieczyszczeń powietrza͕ • ƐƚŽƉŶŝĂ ƉƌnjĞŬƌŽĐnjĞŶŝĂ ŽďĞĐŶŝĞ ŝ ǁ ƌŽŬƵ ƉƌŽŐŶŽnjLJ͕ wartości dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń. Działania naprawcze njĂƉƌŽƉŽŶŽǁĂŶĞǁPOP polegają ƉƌnjĞĚĞǁƐnjLJƐƚŬŝŵŶĂ͗ • ograniczeniu emisji zanieczyszczeń do powietrza z instalacji o małej mocy do 1 MW, w których następuje spalanie paliw stałych͕ • prowadzeniu działań edukacyjnoͲinformacyjnych związanych z ochroną powietrza ƉƌnjĞnjƉƌŽǁĂĚnjĞŶŝĞĂŬĐũŝĞĚƵŬĂĐLJũŶLJĐŚŝŝŶĨŽƌŵĂĐLJũŶLJĐŚ͕ • prowadzeniu kontroli przestrzegania przepisówograniczającychużywanie paliw lub urządzeń ĚŽcelów grzewczych oraz zakazu spalania odpadów͘ WKW ũĞƐƚ ƉƌnjLJũŵŽǁĂŶLJ ǁ ĚƌŽĚnjĞ ĂŬtów prawa miejscowego (uchwały sejmików województwͿ͘ Horyzont czasowy działań naprawczych określonych w WKWͲĂĐŚ ǁLJnjŶĂĐnjĂŶLJ ũĞƐƚ ĚŽ ϲůĂƚ ŽĚĚŶŝĂ wejścia wżycie uchwały w sprawie POP, którĂƐƚĂŶŽǁŝpodstawowy dokument określający politykę poprawy jakości powietrza na obszarze danego województwa.Obecnie realizowanych jest 31 uchwał sejmików województw w sprawie POP, których termin realizacji wyznaczony został do końca 2026 r. Ponadto na podstawie art. 96 Poś ŽĚϮϬϭϱ ƌ͘ w ramach uchwał antysmogowych samorządy województw mogą określać na ƐǁŽŝŵ ƚĞƌĞŶŝĞ ĚŽƉƵƐnjĐnjĂůŶĞ ƌŽĚnjĂũĞ ŝ wymagania dotyczące jakośĐŝ ƉĂůŝǁ ŽƌĂnjƐƚĂŶĚĂƌĚLJ ĚůĂ urządzeń ŐƌnjĞǁĐnjLJĐŚ͘ Obecnie 14 województw realizuje takie uchwały. :ĞĚLJŶŝĞ ǁdwóch województwach (podlaskie i warmińskoͲŵĂnjƵƌƐŬŝĞͿ ŶŝĞ ǁƉƌŽǁĂĚnjŽŶŽ ƚĂŬŝĐŚ ƌŽnjǁiązań. Woszczególne uchwały antysmogowe określają ŽďƐnjĂƌLJŽƌĂnjterminy zakazów użytŬŽǁĂŶŝĂ urządzeń grzewcnjLJĐŚŶŝĞspełniających określonych wymagań, jak również ǁLJŵĂŐĂŶŝĂĐŽĚŽƌŽĚnjĂũów lub jakośĐŝpaliw. Działania te͕njŐŽĚŶŝĞnjƉƌnjĞƉŝƐĂŵŝuchwał͕powinny być realizowane wůĂƚĂĐŚϮϬϮϮ–ϮϬϰϭ͘  ;nj͘h͘ƉŽnj͘ϭϭϱϵͿ͘ ϳ ϭϮ   Monitor Polski – 14 –  Poz. 1236 Nieprzestrzeganie zakazów lub ograniczeń wynikających z uchwał antysmogowych dotyczących ƌŽĚnjĂũƵůƵďũĂkości stosowanych paliw stałychjest sankcjonowane grzywną. Pierwsza uchwała ĂŶƚLJƐŵŽŐŽǁĂ (dla Gminy Miejskiej Kraków) została przyjęta w styczniu 2016 r., ŶĂƚŽŵŝĂƐƚ kolejne były przyjmowane w latach 2017–ϮϬϮϮ͘ EĂ ŵŽĐLJ ƵĐŚǁĂłLJ ĚůĂ 'ŵŝŶLJ DŝĞũƐŬŝĞũ Kraków͕ począwszy oĚ dnia 1 września 2019 r. ǁƉƌŽǁĂĚnjŽŶŽ njĂŬĂnj ƐƉĂůĂŶŝĂ ǁ ƐĞŬƚŽƌnjĞ ďLJƚŽǁŽͲ Ͳkomunalnym wszelkich paliw stałych͘ŬŽůĞŝǁpozostałych uchwałach zakres ograniczeń dotyczących rodzajów lub jakości paliw stałych, lub teżwymagań dotyczących urządzeń opalanych takŝŵŝƉĂůŝǁĂŵŝ͕ jest zróżnicowany͘:ĞĚŶĂŬǁwiększości njŶŝĐŚnjĂǁĂƌƚŽnjĂŬĂnjƐƉĂůĂŶŝĂŵ͘ŝŶ͗͘mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek prodƵŬŽǁĂŶLJĐŚ nj ŝĐŚ ǁLJŬŽƌnjLJƐƚĂŶŝĞŵ͕ węgla brunatnego oraz paliw stałych ƉƌŽĚƵŬŽǁĂŶLJch z wykorzystaniem tego węgla, węgla kamiennego w postaci sypkŝĞũ Žuziarnieniu poniżej 3 mm, a także biomasy stałej o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20%. W ramach działań edukacyjnoͲinformacyjnych związanych z ochroną powietrza realizowĂŶLJ ũĞƐƚ projekt Edukacyjna Sieć Antysmogowa (ESA). W szkołach i przedszkolach biorących udział w projekcie ESA instalowane są mierniki pyłów zawieszonych, które stale monitorują poziom zanieczyszczenia powietrza. Wyniki pomiarów pyłów PM10 i PM2,5 są na bieżąco aktualizowane –można je sprawdzić na wyświetlaczu znajdującym się na terenie szkoły oraz na stronieŝŶƚĞƌŶĞƚŽǁĞũŚƚƚƉƐ͗ͬͬĞƐĂ͘ŶĂƐŬ͘Ɖů͘ Dodatkowo na budynkach szkół instalowane są wyświetlacze LED podające aktualną wartość stężenia pyłu PM2,5 na zewnątrz szkoły. ESA to także treści zamieszczane na stronie internetowej esa.nask.pl oraz kursy i eͲlekcje dostępne na ƉůĂƚĨŽƌŵŝĞĞͲlearningowej eduESA, a także działania edukacyjne prowadzone bezpośrednio w szkołach z udziałem nauczycieli, uczniów i ich rodziców. ϭ͘ϭ͘ϯ͘WƌŝŽƌLJƚĞƚLJƉŽůŝƚLJŬŝŬůŝŵĂƚLJĐnjŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĞũ t ƚĂďĞůŝ Ϯ ƉƌnjĞĚƐƚĂǁŝŽŶŽ w sposób synƚĞƚLJĐnjŶLJ ĚŽŬƵŵĞŶƚLJ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐnjŶĞ ǁƌĂnj njĞ ǁƐŬĂnjĂŶŝĞŵ właściwych priorytetów w zakresie ƉŽůŝƚLJŬŝŬůŝŵĂƚLJĐnjŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĞũ͘ dĂďĞůĂϮ͘Zestawienie priorytetów w zakƌĞƐŝĞƉŽůŝƚLJŬŝŬůŝŵĂƚLJĐnjŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĞũ EĂnjǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐnjŶĞŐŽ ^ƚƌĂƚĞŐŝĂŶĂƌnjĞĐnj KĚƉŽǁŝĞĚnjŝĂůŶĞŐŽ ZŽnjǁŽũƵĚŽƌŽŬƵ 2020 (z perspektywą ĚŽϮϬϯϬƌ͘Ϳϴ ;^KZͿ Właściwe priorytety w zakresie politykiŬůŝŵĂƚLJĐnjŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĞũ ^KZ ũĞƐƚ ŬůƵĐnjŽǁLJŵ ĚŽŬƵŵĞŶƚĞŵ ǁobszarze średnioͲ ŝdługofalowej polityki gospodarczej. ŽŬument ten stanowi rozwinięcie ioperacjonalizację tzw. „WůĂŶƵ DŽƌĂǁŝĞĐŬŝĞŐŽ”, w którym została sformułowana nowa wizja i model rozwoju kraju będące odpowiedzią na wyzwania stojące przedƉŽůƐŬą gospodarką.Wyzwania te określono formułą pięciu pułapek rozwojowych: średniego dochodu, braku równowagi, przeciętnego produktu, demograficznej oraz słabości ŝŶƐƚLJƚƵĐũŽŶĂůŶĞũ͘ ^ƚƌĂƚĞŐŝĂ ƐƚĂŶŽǁŝ również podstawę dla zmian w systemie zarządzania ƌŽnjǁŽũĞŵ͕w tym obowiązujących dokumentów strategicznych (strategii, polityk, programów).  Głównym celem SOR jest tworzenie warunków dla wzrostu dochodów mieszkańców Polski ƉƌnjLJjednoczesnym wzroście spójności w wymiarze społecznym, ekonomicznym, środowiskowym ŝƚĞƌLJƚŽƌŝĂůŶLJŵ͘tśród celów szczegółowych njĂǁĂƌƚŽ͗ • ƚrwały wzrost gospodarczy oparty coraz silniej o wiedzę, dane i doskonałość organizacyjną ;ŽďƐnjĂƌLJ͗ ZĞŝŶĚƵƐƚƌŝĂůŝnjĂĐũĂ͕ ZŽnjwój innowacyjnych firm, Małe iśrednie przedsiębiorstwa, Kapitał dla ƌŽnjǁŽũƵ͕ ŬƐƉĂŶƐũĂnjĂŐƌĂŶŝĐnjŶĂͿ͕ • ƌozwój społecznie wrażliwy i terytorialnie zrównoważony (obszary: Spójność społeczna, ZŽnjwój zrównoważony terytorialnie),  ϴ Uchwałanr 8 Rady Ministrów z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie przyjęcia Strategii na rzecz OdpowiedzialnegoZŽnjǁŽũƵĚŽ roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.);D͘W͘ƉŽnj͘ϮϲϬͿ͘  ϭϯ   Monitor Polski EĂnjǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐnjŶĞŐŽ WŽůŝƚLJŬĂĞŬŽůŽŐŝĐnjŶĂ państwa 2030 – ƐƚƌĂƚĞŐŝĂǁŽďƐnjĂƌnjĞ środowiska ŝŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝǁŽĚŶĞũϵ ^ƚƌĂƚĞŐŝĐnjŶLJƉůĂŶ ĂĚĂƉƚĂĐũŝ ĚůĂƐĞktorów ŝobszarów wrażliwych nanjŵŝĂŶLJ ŬůŝŵĂƚƵĚŽƌŽŬƵϮϬϮϬ njperspektywą do ƌŽŬƵϮϬϯϬϭϬ ;^WϮϬϮϬͿ WŽůŝƚLJŬĂĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĂ WŽůƐŬŝĚŽϮϬϰϬƌ͘ϭϭ – 15 –  Poz. 1236 Właściwe priorytety w zakresie politykiŬůŝŵĂƚLJĐnjŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĞũ • Ɛkuteczne państwo i instytucje służące wzrostowi oraz włączeniu społecznemu ŝgospodarczemu (obszary: Prawo w służbie ŽďLJǁĂƚĞůŽŵ ŝ ŐŽƐƉŽĚĂƌĐĞ͕ /ŶƐƚLJƚƵĐũĞ prorozwojowe i strategiczne zarządzanie rozwojem, EͲpaństwo, Finanse publiczne, Efektywność wykorzystania środków UE) oraz obszary wpływające na osiągnięcie celów Strategii: Kapitał ludzki i społeczny, Cyfryzacja, Transport, Energia, Środowisko, Bezpieczeństwo Narodowe. Wyznaczone cele szczegółowe uwzględniają konieczność wspierania działań ƵŬŝĞƌƵŶŬŽǁĂŶLJĐŚ ŶĂŽŐƌĂŶŝĐnjĞŶŝĞ ĞŵŝƐũŝ gazów cieplarnianych izanieczyszczeń powietrza oraz wypełnienie nałożonych na Polskę w tym zakresie celów redukcyũŶLJĐŚ Polityka ekologiczna państwa 2030 – ƐƚƌĂƚĞŐŝĂ ǁ ŽďƐnjĂƌnjĞ środowiska i gospodarki wodnej ƚŽ najważniejszy dokument strategiczny w obszarze środowiska i gospodarki wodnej. Jej głównym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa ekologicznego Polski oraz wysokiej jakości życia dla wszystkich mieszkańców. W dokumencie tym doprecyzowano i zoperacjonalizowano jeden njcelów SOR , tj. rozwój potencjału środowiska na rzecz obywateli i przedsiębiorców. Natomiast cele szczegółowe dotyczą ŵ͘ŝŶ͘ njĚƌŽǁŝĂ ĐnjLJ ŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝ. Będą one realizowane m.in. przez następujące kierunki interwencji: likwidacja źródeł emisji zanieczyszczeń do powietrza lub istotne njŵŶŝĞũƐnjĞŶŝĞich oddziaływania, wspieranie wdrażania ekoinnowacji oraz upowszechnianie BAT, ĂĚĂƉƚĂĐũĂĚŽnjŵŝĂŶŬůŝŵĂƚƵ͕ĐnjLJzarządzanie ryzykiem klęsk żywiołowych. Ponadto ze szczególną intensywnością realizowane będą działania mające na celu poprawę jakości powietrza ƉƌnjĞnjŽŐƌĂŶŝĐnjĞŶŝĞŶŝƐŬŝĞũĞŵŝƐũŝ Plan wskazuje cele i kierunki działań adaptacyjnych, które należy podjąć wŶĂũďĂƌĚnjŝĞũǁrażliwych ƐĞŬƚŽƌĂĐŚ ŝ ŽďƐnjĂƌĂĐŚ ǁ ŽŬƌĞƐŝĞ ĚŽ ƌŽŬƵ ϮϬϮϬ͕ ǁ ƚLJŵ ǁ͗ŐŽƐƉŽĚĂƌĐĞ ǁŽĚŶĞũ͕ ƌŽůŶŝĐƚǁŝĞ͕ leśnictwie, różnorodności ďŝŽůŽŐŝĐnjŶĞũ ŝŽďƐnjĂƌĂĐŚ ƉƌĂǁŶŝĞ ĐŚƌŽŶŝŽŶLJĐŚ͕ njĚƌŽǁŝƵ͕ ĞŶĞƌŐĞƚLJĐĞ͕ budownictwie, transporcie, obszarach górskich, strefie wybrzeża, goƐƉŽĚĂƌĐĞ ƉƌnjĞƐƚƌnjĞŶŶĞũ ŝŽďƐnjĂƌĂĐŚnjƵƌďĂŶŝnjŽǁĂŶLJĐŚ͘ Wrażliwość tych obszarów została określona w oparciuo przyjęte ĚůĂ^WϮϬϮϬƐĐĞŶĂƌŝƵƐnjĞnjŵŝĂŶ ŬůŝŵĂƚƵ͘tdokumencie uwzględnŝŽŶŽŝƉƌnjĞĂŶĂůŝnjŽǁĂŶŽŽďĞĐŶĞŝƐƉŽĚnjŝĞǁĂŶĞnjŵŝĂŶLJŬůŝŵĂƚƵ͕ ǁƚLJŵƐĐĞŶĂƌŝƵƐnjĞnjŵŝĂŶŬůŝŵĂƚƵĚůĂWŽůƐŬŝĚŽƌŽŬƵϮϬϯϬ͘^WϮϬϮϬzostał przygotowany z myślą o zapewnieniu warunków stabilnego rozwoju społecznoͲŐŽƐƉŽĚĂƌĐnjĞŐŽ͕ŵŝŵŽzjawisk będących ǁLJŶŝŬŝĞŵzmieniającego sięklimatu, ale również z myślą owykorzystaniu pozytywnego wpływu, ũĂŬŝ Ěnjŝałania adaptacyjne mogą mieć nastan śƌŽĚŽǁŝƐŬĂ ŝ ǁnjƌŽƐƚ ŐŽƐƉŽĚĂƌĐnjLJ͘ t ^WϮϬϮϬ wskazano generalne zasady polityki adaptacyjnej kraju. Są one następujące͗ • Ŷależy minimalizować podatność na ryzyko związane zĞ njŵŝĂŶĂŵŝ ŬůŝŵĂƚƵ͕ ŵ͘ŝŶ͘ uwzględniając teŶĂƐƉĞŬƚŶĂĞƚĂƉŝĞƉůĂŶŽǁĂŶŝĂŝŶǁĞƐƚLJĐũŝ͕ • ŬŽŶŝĞĐnjŶĞ ũĞƐƚ ŽƉƌĂĐŽǁĂŶŝĞ planów szybkiego reaŐŽǁĂŶŝĂ ŶĂ ǁLJƉĂĚĞŬ ŬĂƚĂƐƚƌŽĨ klimatycznych (powodzie, susze, fale upałów), tak by instytucjepubliczne były przygotowane ĚŽŶŝĞƐŝĞŶŝĂŶĂƚLJĐŚŵŝĂƐƚŽǁĞũƉŽŵŽĐLJƉŽƐnjŬŽĚŽǁĂŶLJŵ͕ • Ŷależy wyznaczyć działania, które z punktu widzenia efektywności kosztowej powinny być podjęte w pierwszej kolejności, ƉƌnjĞĚĞ ǁƐnjLJƐƚŬŝŵ należy przygotować się ŶĂprzeciwdziałanie zagrożeniom zdrowia i życia ludzi orazszkodom, których skutki mogą być ŶŝĞŽĚǁƌĂĐĂůŶĞ;ŶƉ͘ǁpostaci utraty dóbr kultury, rzadkich ekosystemów) PEP2040 stanowi jedną z dziewięciu zintegrowanych strategii sektorowych wynikających z^KZ͘ W WϮϬϰϬũĞƐƚƐpójna z <W ŝ<, określa takżeŬŝĞƌunki działań do podjęcia wƉĞƌƐƉĞŬƚLJǁŝĞĚŽϮϬϯϬ ƌ͘ŽƌĂnjĚŽϮϬϰϬƌ͘ǁƐĞŬƚŽƌnjĞĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶLJŵ͘ W WϮϬϰϬŽƉĂƌƚĂŶĂϯĨŝůĂƌĂĐŚ͗ • ƐƉƌĂǁŝĞĚůŝǁĂƚƌĂŶƐĨŽƌŵĂĐũĂ͕ • njĞƌŽĞŵŝƐLJũŶLJƐLJƐƚĞŵĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶLJ͕ • dobra jakość powietrza. tW WϮϬϰϬŽkreślono 8 celów szczegółowycŚ͗ • Žptymalne wykorzystanie własnych zasobów energetycznych͕ • ƌozbudowa infrastruktury wytwórczej i sieciowej energii elektrycznej͕ • ĚLJǁĞƌƐLJĨŝŬĂĐũĂĚŽƐƚĂǁŝƌŽnjďƵĚŽǁĂŝŶĨƌĂƐƚƌƵŬƚƵƌLJƐŝĞĐŝŽǁĞũŐĂnjƵnjŝĞŵŶĞŐŽ͕ƌŽƉLJŶĂĨƚŽǁĞũ ŝpaliw ciekłych͕ • ƌozwój rynków energiŝ͕ • ǁdrożenie energetyki jądrowej͕ • ƌozwój odnawialnych źródeł energii͕  ϵhchwałĂnr 67 Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2019 r. w sprawie przyjęcia „Polityki ekologicznej państwa 2030 –ƐƚƌĂƚĞŐŝŝ rozwoju w obszarze środowiska i gospodarki wodnej”;D͘W͘ƉŽnj͘ϳϵϰͿ͘ ϭϬPrzyjęty przez Radę Ministrów w dniu 29 października 2013 r. ϭϭKbwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 2 marca 2021 r. w sprawie polityki energetycznej państwa do 2040 r. ;D͘W͘ƉŽnj͘ϮϲϰͿ͘ ϭϰ   Monitor Polski EĂnjǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐnjŶĞŐŽ DługoterminowĂ ƐƚƌĂƚĞŐŝĂƌĞŶŽǁĂĐũŝ budynkówϭϮ;^ZͿ <ƌĂũŽǁLJƉůĂŶŶĂƌnjĞĐnj ĞŶĞƌŐŝŝŝŬůŝŵĂƚƵŶĂ ůĂƚĂϮϬϮϭ–ϮϬϯϬϭϯ WŽůƐŬĂ^ƚƌĂƚĞŐŝĂ tŽĚŽƌŽǁĂĚŽƌŽŬƵ 2030 z perspektywą ĚŽϮϬϰϬƌ͘ϭϲ – 16 –  Poz. 1236 Właściwe priorytety w zakresie politykiŬůŝŵĂƚLJĐnjŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĞũ • ƌozwój ciepłownictwa i kogeneracji͕ • Ɖoprawa efektywności energetycznej. Przez realizację celów i działań wskazanych w PEP2040 przeprowadzona zostanie niskoemisyjna ƚƌĂŶƐĨŽƌŵĂĐũĂĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĂ͕ƉƌnjLJĂŬƚywnej roli odbiorcy końcowego izaangażowaniu krajowego przemysłu, dając impuls gospodarce ĚŽ ĚĂůƐnjĞŐŽ ƌŽnjǁŽũƵ͕ ƉƌnjLJzapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego, w sposób innowacyjny, akceptowalny społecznie inj ƉŽƐnjĂŶŽǁĂŶŝĞŵ środowiska orazŬůŝŵĂƚƵ͘ tĚŽŬƵŵĞŶĐŝĞnjĂłożono, że w 2040 r. ponad połowę njĂŝŶƐƚĂůŽǁĂŶLJĐŚmocy będą stanowić źródła zeroemisyjne. Szczególną rolę odegra w tym procesie wdrożenie do polskiego systemu ĞůĞŬƚƌŽĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĞŐŽŵŽƌƐŬŝĞũĞŶĞƌŐĞƚLJŬŝǁŝĂƚƌŽǁĞũŝƵƌƵĐŚŽŵŝĞŶŝĞĞůĞŬƚƌŽwni jądrowej. Będą ƚŽĚǁĂƐƚƌĂƚĞŐŝĐnjŶĞŶŽǁĞŽďƐnjĂƌLJ͕Ăjednocześniegałęzie przemysłu, które zostaną rozwinięte ǁPolsce. Równolegle dowielkoskalowej energetyki, rozwijać się będzie energetyka rozproszona ŝŽďLJǁĂƚĞůƐŬĂ–ŽƉĂƌƚĂŶĂůŽŬĂůŶLJŵŬĂƉŝƚĂůĞ͘ WŽĚŬŽŶŝĞĐŵĂƌĐĂϮϬϮϮƌ͘Rada Ministrów przyjęła założenia do aktualizacji Polityki Energetycznej WŽůƐŬŝ ĚŽ ϮϬϰϬ ƌ͕͘ nakierowanej głównie ŶĂ wzmocnienie bezpieczeństwa i niezależności ĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĞũ, w szczególności w zakresie ƐnjLJďŬŝĞŐŽ ƵŶŝĞnjĂůeżnienia krajowej ŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝ ŽĚimportowanych paliw kopalnych (węgiel, ropa naftowa i gaz ziemny) oraz pochodnych (LPG, olej napędowy, benzyna, nafta) z Rosji oraz innych krajów objętych sankcjami gospodarczymi. ŬƚƵĂůŝnjĂĐũĂ ŵĂ ŶĂ ĐĞůƵ zneutralizować lub ograniczyć ryzyka związane zƉŽƚĞŶĐũĂůŶLJŵŝ sytuacjami kryzysowymi w kraju oraz na arenie międzynarodowej, co wpisuje się w realizację głównego celu polityki energetycznej, tj. zagwarantowania bezpieczeństwa energetycznego, ƉƌnjLJzapewnieniu konkurencyjności gospodarki i zmnieũƐnjĞŶŝƵ Žddziaływania sektora energii ŶĂśrodowisko, a także ochronę odbiorców przed nadmiernym wzrostem cen enerŐŝŝ ŝpogłębianiem ubóstwa energetycznego ^ZƉƌnjĞĚƐƚĂǁŝĂkompleksową diagnozęƐLJƚƵĂĐũŝŝǁLJnjǁĂŶŝĞ, jakim jest poprawa efektywności ĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĞũ ƐĞŬƚŽƌĂ ďƵĚŽǁůĂŶĞŐŽ ŽƌĂnj ƉƌĞnjĞŶƚƵũĞ ścieżki osiągnięcia wielkoskalowej ŝgłębokiej renowacji zasobów budowlanych w WŽůƐĐĞ ǁƉŽĚnjŝĂůĞ ŶĂ ůĂƚĂ ϮϬϯϬ͕ ϮϬϰϬ ŝϮϬϱϬ͘ Zgodnie z założeniami ^ZƉŽůƐŬŝĞďƵĚLJŶŬŝdługoterminowopowinny zostać zmodernŝnjŽǁĂŶĞ͕ co stanowić będzie odpowiedźŶĂpilną potrzebę wymiany najbardziej emisyjnych źródeł ciepła ǁcelu poprawy jakości powietrza, zapewniając przy tym efektywność ekonomiczną renowacji ŽƌĂnjsprawiedliwe rozłożĞŶŝĞkosztów inwestycji wmodernizację budynków KPEiK został opracowany zgodnie z obowiązkiem wynikającym z rozporządzenia WĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽ ŝ ZĂĚLJ ;h Ϳ ϮϬϭϴͬϭϵϵϵ nj ĚŶŝĂ ϭϭ ŐƌƵĚŶŝĂ ϮϬϭϴ ƌ͘ w sprawie zarządzania unią energetyczną idziałaniami wĚnjŝĞĚnjŝŶŝĞŬůŝŵĂƚƵϭϰŝƉƌnjĞŬĂnjĂŶLJĚŽ< ǁŐƌƵĚŶŝƵϮϬϭϵƌ͘ KPEiK przedstawia założenia i cele oraz polityki i działania na rzecz realizacji 5wymiarów unii ĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĞũ͕ƚũ͘ • bezpieczeństwa energetyczŶĞŐŽ͕ • wewnętrznego rynku energii,  • efektywności energetycznej,  • obniżenia emisyjności, • badań naukowych, innowacji i konkurencyjności.  t<W ŝ<ŵ͘ŝŶ͘określono cel na 2030 r. dotyczący udziału OZE w finalnym zużyciu eneƌŐŝŝďƌƵƚƚŽ ŶĂƉŽnjŝŽŵŝĞϮϭͲϮϯйŽƌĂnjĐel w zakresie poprawy efektywności energeƚLJĐnjŶĞũŽϮϯйĚŽϮϬϯϬƌ͘ względem prognoz PRIMESϭϱϮϬϬϳ PSW określa cele i działania dotyczące rozwoju krajowych kompetencji i technologii na rzecz ďudowy niskoemisyjnej gospodarki wodorowej. Odnoszą się one do trzech sektorów ǁLJŬŽƌnjLJƐƚĂŶŝĂ ǁŽĚŽƌƵ – ĞŶĞƌŐĞƚLJŬŝ͕ ƚƌĂnsportu i przemysłu, a także doũĞŐŽ ƉƌŽĚƵŬĐũŝ͕ ĚLJƐƚƌLJďƵĐũŝŽƌĂnjŬŽŶŝĞĐnjŶLJĐŚnjŵŝĂŶƉƌĂǁŶLJĐŚŝĨŝŶĂŶƐŽǁĂŶŝĂ͘ tĚŽŬƵŵĞŶĐŝĞǁƐŬĂnjĂŶŽϲŬŽŶŝĞĐnjŶych do osiągnięcia celów: Ğůϭ–wdrożenie technologii wodorowych w energetycei ciepłownictwie͕ ĞůϮ–ǁLJŬŽƌnjLJƐƚĂŶŝĞǁŽĚŽƌƵũĂŬŽƉĂůŝǁĂĂůƚĞƌŶĂƚLJǁŶĞŐŽǁƚƌĂŶƐƉŽƌĐŝĞ͕ Ğůϯ–wsparcie dekarbonizacji przemysłu, Ğůϰ–ƉƌŽĚƵŬĐũĂǁŽĚŽƌƵǁŶŽǁLJĐŚŝŶƐƚĂůĂĐũĂĐŚ͕ Ğůϱ–ƐƉƌĂǁŶLJŝďĞnjƉŝĞĐnjŶy przesył,ĚLJƐƚƌLJďƵĐũĂŝŵĂŐĂnjLJŶŽǁĂŶŝĞǁŽĚŽƌƵ͕  Przyjęta w drodze uchwały nr 23/2022 Rady MinistróǁǁĚŶŝƵϵůƵƚĞŐŽϮϬϮϮƌ͘ Przyjęty przez Komitet do Spraw Europejskich w dniu 18 grudnia 2019 r. ϭϰ (Dz. Urz. UE L 328 z 21.12.2018, str. 1, z późn. zm.). ϭϱ Prognozy opracowane cyklicznie na zlecenie KE na potrzeby określenia rozwoju sektora energii w UE. ϭϮ ϭϯ ϭϲhchwałĂnr 149 Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2021 r. w sprawie przyjęcia „Polskiej strategii wodorowej do roku 2030 z perspektywą do 2040 r.”;D͘W͘ƉŽnj͘ϭϭϯϴͿ͘ ϭϱ   Monitor Polski EĂnjǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐnjŶĞŐŽ – 17 –  Poz. 1236 Właściwe priorytety w zakresie politykiŬůŝŵĂƚLJĐnjŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĞũ Ğůϲ–ƐƚǁŽƌnjĞŶŝĞƐƚĂďŝůŶĞŐŽŽƚŽĐnjĞŶŝĂƌĞŐƵůĂĐLJũŶĞŐŽ͘ W PSW przewidziano łącznie 40 działań na rzecz realizacji wyznaczonych celów, zmierzających ĚŽǁLJŬŽƌnjLJƐƚĂŶŝĂƉŽůƐŬŝĞŐŽƉŽƚĞncjału technologicnjŶĞŐŽ͕ŶĂƵŬŽǁĞŐŽŝďĂĚĂǁĐnjĞŐŽǁnjĂŬƌĞƐŝĞ ŶŽǁŽĐnjĞƐŶLJĐŚ ƚĞĐŚŶŽůŽŐŝŝ ǁŽĚŽƌŽǁLJĐŚ ŝpowstania polskiej gałęzi gospodarki wodorowej, Ătakże określono aktualny stan rynku wodoru i przedstawiano podstawowe przeszkody technologiczne i biznesowe. Ponadto w dokumencie wytyczono kierunki, w których powinien rozwijać się rynek, aby mógł w kolejnej dekadzie funkcjonować w skali pozwalającej konkurować njƉĂůŝǁĂŵŝŬŽŶǁĞŶĐũŽŶĂůŶLJŵŝ WƌŽŐƌĂŵƉŽůƐŬŝĞũ PPEJ został przyjęty w 2014 r. i jĞƐƚ ƉŝĞƌǁƐnjLJŵ ŬŽŵƉůĞŬƐŽǁym dokumentem odnoszącym się energetyki jądrowejϭϳ ĚŽenergetyki jądrowej w Polsce.  PPEJ określa zakres i strukturę organizacji działań, jakie należy podjąć, aby wdrożyć energetykę jądrową w Polsce, zapewnić bezpieczną i efektywną eksploatację obiektów energetyki jądrowej, ich likwidację po zakończeniu okresu eksploatacji oraz zapewnić bezpieczeństwo postępowania z wypalonym paliwem jądrowym iodpadami promieniotwórczymi. tϮϬϮϬƌ͘przyjęta została nowelizacja PPEJ. DĂŽŶĂŶĂĐĞůƵƵƌƵĐŚŽŵŝĞŶŝĞǁWŽůƐĐĞũądrowych bloków energetycznLJĐŚ Ž łącznej mocy netto 6Ͳ9 GW. Ich uruchomienie pozwoli znacząco zmniejszyć emisje gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń powietrza ǁ ĞŶĞƌŐĞƚLJĐĞ͕ njĂƉĞǁŶŝ bezpieczeństwo energetyczne, niskie koszty energii dla gospodarki oraz rozwój krajowego przemysłu. Obecny harmonogram przewiduje uruchomienie dwóch trzyblokowych elektrowni ƐƵŬĐĞƐLJǁŶŝĞǁůĂƚĂĐŚϮϬϯϯ–ϮϬϯϳŝϮϬϯϵ–ϮϬϰϯ Krajowy plan mający W planie zawarto definicję budynku o niskim zużyciu energii odzwierciedlającą istniejące warunki na celu zwiększenie i możliwe do osiągnięcia oraz uzasadnione ekonomicznie środki poprawy charakterystyki ůŝĐnjďLJďƵĚLJŶków energetycznej budynków. Określono również działania administracji rządowej podejmowane Žniskim zużyciu ǁĐĞůƵƉƌŽŵŽǁĂŶŝa budynków o niskim zużyciu energii, w tym w zakresie projektowania, buĚŽǁLJ ĞŶĞƌŐŝŝϭϴ ŝprzebudowy budynków w sposób zapewniający ich energooszczędność oraz w celu zwiększenia ƉŽnjLJƐŬĂŶŝĂĞŶĞƌŐŝŝnjĞźródeł odnawialnych w nowych oraz istniejących budynkach <ƌĂũŽǁLJWůĂŶ KPO to kompleksowy program reform i projektów strategicznych, którego celem jest KĚďƵĚŽǁLJ wzmocnienie odporności gospodarczej i społecznej oraz budowa potencjału polskiej gospodarki ŝZwiększĂŶŝĂ na przyszłość. Odpornościϭϵ KďĞũŵƵũĞƌĞĨŽƌŵLJŝŝŶǁĞƐƚLJĐũĞ, które rozpoczęły się po 1.02.2020 r. i zakończą do 31.08.2026 r. Jest finansowany ze środków UE͕ tj. Funduszu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ;ZĞĐŽǀĞƌLJĂŶĚZĞƐŝůŝĞŶĐĞ&ĂĐŝůŝƚLJ–ZZ&Ϳ͕ŝŽďĞũŵƵũĞǁƐƉĂƌĐŝĞǁƉŽƐƚĂĐŝĚŽƚĂĐũŝŝƉƌĞĨĞƌĞŶĐLJũŶLJĐŚ pożyczek. Polska ma otrzymać w sumie 158,5 mld PLN. Znaczna część tej kwoty (42,7%) będzie przeznaczona na cele klimatyczne (zieloną transformację). Środki finansowe w ramach KPO będą przeznaczone na konkretne inwestycje, wpisujące się ǁŬůƵĐnjŽǁĞŽďƐnjĂƌLJĚůĂUE: infrastruktura, transport, energia i środowisko, innowacje, cyfryzacja, zdrowie, społeczeństwo oraz spójność terytorialna. KPO przewiduje m.in. działania wspierające rozwój OZE, w ƚLJŵ ŵŽƌƐŬŝĐŚ ĨĂƌŵ ǁŝĂƚƌŽǁLJĐŚ ŝmagazynów energii, promowanie rozwoju produkcji i wykorzystania wodoru oraz działania związane z poprawą efektywności energetycznej orazmodernizacją budynków WƌŽŐƌĂŵ&ƵŶĚƵƐnjĞ FEnIKS stanowi kontynuację dwóch wcześniejszych programów IŶĨƌĂƐƚƌƵŬƚƵƌĂ ŝŚrodowisko ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞ ϮϬϬϳ–ϮϬϭϯŽƌĂnjϮϬϭϰ–2020. Głównym celem programu jest poprawawarunków rozwoju kraju ŶĂInfrastrukturę, ƉƌnjĞnjbudowę infrastruktury technicznej i społecznej zgodnie z założeniami rozwoju Klimat, Środowisko zrównoważonego, w tym przez: ϮϬϮϭ–ϮϬϮϳϮϬ • obniżenie emisyjności gospodarŬŝ ƉƌnjĞnj transformację w kierunku gospodarki przyjaznej środowisku i o obiegu zamkniętym, • budowę efektywnego i odpornego systemu transportowego o jak najniższym negatywnym wpływie na środowisko naturalne, • dokończenie realizacji odcinków sieci bazowej T EͲdĚŽƌŽŬƵϮϬϯϬ͕ • ƉŽƉrawę bezpieczeństwa transportu, • zapewnienie równego dostępu do opieki zdrowotnej oraz poprawę odporności systemu ŽĐŚƌŽŶLJnjĚƌŽǁŝĂ͕ • wzmocnienie roli kultury w rozwoju społecznym i gospodarczym   hchwałĂRady Ministrów nr 141 z dnia 2 października 2020 r. w sprawie aktualizacji rządŽǁĞŐŽƉƌŽŐƌĂŵƵǁŝĞůŽůĞƚŶŝĞŐŽ pod nazwą „Program polskiej energetyki jądrowej”;D͘W͘ƉŽnj͘ϵϰϲͿ͘ ϭϴ hchwałĂ nr 91 Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia "Krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energŝŝΗ;D͘W͘ƉŽnj͘ϲϭϰͿ͘ ϭϵZaakceptowany przez KE w dniu 1.06.2022 r. i przyjęty przez Radę UE w dniu 17.06.2022 r. ϮϬPrzyjęty uchwałą Rady Ministrów w dniu 4 stycznia 2022 r.i zatwierdzony przez KE 6 października 2022 r. ϭϳ  ϭϲ   Monitor Polski EĂnjǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐnjŶĞŐŽ <ƌĂũŽǁĂWŽůŝƚLJŬĂ DŝĞũƐŬĂϮϬϮϯ ;<WDϮϬϮϯͿϮϭ <ƌĂũŽǁĂWŽůŝƚLJŬĂ DŝĞũƐŬĂϮϬϯϬ ;<WDϮϬϯϬͿϮϮ ^ƚƌĂƚĞŐŝĂĚůĂ Ciepłownictwa ĚŽϮϬϯϬ njƉerspektywą do ϮϬϰϬƌ͘ ;ƉƌŽũĞŬƚnjĐnjĞƌǁĐĂ ϮϬϮϮƌ͘Ϳ – 18 –  Poz. 1236 Właściwe priorytety w zakresie politykiŬůŝŵĂƚLJĐnjŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚLJĐnjŶĞũ Strategicznym celem KPM2023 jest wzmocnienie zdolności miast i obszarów zurbanizowanych do zrównoważonego rozwoju i tworzenia miejsc pracy oraz poprawa jakości życia mieszkańców  Istotą prowadzenia krajowej polŝƚLJŬŝ ŵŝĞũƐŬŝĞũ ũĞƐƚ ƐƚĂǁŝĂŶŝĞ czoła wyzwaniom rozwojowym ŽƌĂnjbudowanie warunków do wzmacniania zdolności miast imiejskich obszarów funkcjonaůŶLJĐŚ ĚŽzrównoważonego rozwoju i polepszania jakości życia mieszkańców  ^ to sektorowy dokument planistyczny, który wskazuje sposoby realizacji postanowień dokumentów krajowych i UE w sektorze ciepłownictwa systemowego, przyũĞĚŶŽĐnjĞƐŶLJŵ uwzględnieniu konieczności spełnienia nadrzędnego wymogu zapewnienia bezpieczeństwa ƚĞĐŚŶŝĐnjŶĞŐŽ ŝ ekonomicznego dostaw ciepła dlaodbiorców orazzasadniczej roli samorządu lokalnego jako podmiotu odpowiedzialnego za organizację tych dostaw. Strategia wskazuje ścieżki transformacji sektora, skupiając się na horyzoncie 2030ƌ͘ ŽƌĂnjciepłownictwie systemowym i dostawie ciepła na cele komunalnoͲbytowe, prezentując potencjał dalszego rozwoju sektora do 2040 r. Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŝĞ<Kŝ IOŚͲW/ ϭ͘ϭ͘ϰ͘WƌŝŽƌLJƚĞƚLJƉŽůŝƚLJŬŝĚŽƚyczącejŝŶŶLJĐŚobszaróǁ;ƚƌĂŶƐƉŽƌt, przemysł, rolnictwo, odpady) t ƚĂďĞůŝ ϯ ǁLJŵŝĞŶŝŽŶŽ ŝ ŽƉŝƐĂŶŽ najważniejsze dokumenty strategiczne w obszarze rolnictwa, przemysłu, transportu oraz odpadów. dĂďĞůĂ ϯ͘ ĞƐƚĂǁŝĞŶŝĞ ƉƌŝŽƌLJƚĞƚów ǁ njĂŬƌĞƐŝĞ stosowanych obszarów ƉŽůŝƚLJŬŝ͕ ǁ ƚLJŵ ƌŽůŶŝĐƚǁĂ͕ przemysłu, ƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵŝodpadów EĂnjǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐnjŶĞŐŽ WƌŽŐƌĂŵZŽnjǁŽũƵ Obszarów Wiejskich ŶĂůĂƚĂϮϬϭϰ–ϮϬϮϬϮϯ ;WZKtϮϬϭϰ–ϮϬϮϬͿ ^ƚƌĂƚĞŐŝĂ zrównoważonego ƌŽnjǁŽũƵǁƐŝ͕ ƌŽůŶŝĐƚǁĂŝƌLJďĂĐƚǁĂ ϮϬϯϬϮϱ ;^ZtZ/ZϮϬϯϬͿ WůĂŶ^ƚƌĂƚĞŐŝĐnjŶLJ ĚůĂWspólnej Polityki ZŽůŶĞũŶĂůĂƚĂ ϮϬϮϯ–ϮϬϮϳϮϲ Właściwe priorytety w zakresie stosownych obszarów polityki, w tym rolnictwa, przemysłu, ƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵi odpadów ZŽůŶŝĐƚǁŽ WZKt ϮϬϭϰ–ϮϬϮϬ określa cele, priorytety i zasady wspierania rozwoju obszarów wiejskich środkami Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Kbszarów Wiejskich (EFRROW), ŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ rozporządzĞŶŝĂ WĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽ ŝ ZĂĚLJ ;h Ϳ Ŷƌ ϭϯϬϱͬϮϬϭϯ ǁ ƐƉƌĂǁŝĞ ǁƐƉĂƌĐŝĂ ƌozwoju obszarów wiejskich przez &ZZKt ŝuchylające rozporządzenie Rady (WE) nr ϭϲϵϴͬϮϬϬϱϮϰ͘ŐŽĚŶŝĞnjƉƌnjĞƉŝƐĂŵŝh WZKtũĞƐƚǁŬŽŵƉŽŶŽǁĂŶLJǁcałościowy system polityki ƌŽnjǁŽũƵ kraju, w szczególności przezŵĞĐŚĂŶŝnjŵ hŵŽǁLJ WĂƌƚŶĞƌƐƚǁĂ͘ EĂũŝƐƚŽƚŶŝĞũƐnjLJŵ ĐĞůĞŵ programu jest wzrost konkurencyjności rolnictwa z uwzględnieniem celów środowiskowych. WZKtϮϬϭϰ–2020 opiera się na realizacji sześciu priorytetów, spośród których dwa bezpośrednio Ěotyczą środowiska naturalnego i ŽĐŚƌŽŶLJ ŬůŝŵĂƚƵ͕ ƚj.: ochrona ekosystemów i efektywne ŐŽƐƉŽĚĂƌŽǁĂŶŝĞnjĂƐŽďĂŵŝŶĂƚƵƌĂůŶLJŵŝ SZRWRiR 2030 określa kluczowe kierunkŝ rozwoju obszarów wiĞũƐŬŝĐŚ͕ ƌŽůŶŝĐƚǁĂ ŝ ƌLJďĂĐƚǁĂ ǁƉĞƌƐƉĞŬƚLJǁŝĞĚŽϮϬϯϬƌ͘ SZRWRiR 2030 będzie realizowała założenia ^KZwskazane w jej trzech celach szczegółowych:  • Cel I. Zwiększenie opłacalności produkcji rolnej i rybackiej͕ • Cel II. Poprawa jakości życia, infrastruktury i stanu środowiska͕ • Cel III. Rozwój przedsiębiorczości, pozarolniczych miejsc pracy i aktywnego społeczeństwa͘ W planowanych działaniaĐŚĚŽϮϬϯϬƌ͘ǁƌĂŵĂĐŚŬŝĞƌƵŶŬƵŝŶƚĞƌǁĞŶĐũŝ//͘ϱĚĂƉƚĂĐũĂĚŽnjŵŝĂŶ klimatu i przeciwdziałanie tym zmianom przewidziano m.in: działanie uzupełniające „podejmowanie działań na rzecz redukcji gazów c …