Uchwała nr 192 Rady Ministrów z dnia 18 października 2023 r. w sprawie przyjęcia Krajowego programu ograniczania zanieczyszczenia powietrza - aktualiz

W skrócie

Niniejsza uchwała Rady Ministrów przyjmuje zaktualizowany Krajowy program ograniczania zanieczyszczenia powietrza. Celem programu jest poprawa jakości powietrza poprzez redukcję emisji różnych zanieczyszczeń.

Co reguluje

Krajowe ramy polityki poprawy jakości powietrza i ograniczania emisji zanieczyszczeń powietrza.
Obowiązki organów krajowych, regionalnych i lokalnych w zakresie ochrony powietrza.
Postępy w redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza oraz poprawie jakości powietrza.
Polityki i działania mające na celu wypełnienie zobowiązań redukcyjnych w sektorach takich jak energetyka, transport, przemysł, odpady i rolnictwo.

Kogo dotyczy

Rada Ministrów.
Organy krajowe, regionalne i lokalne odpowiedzialne za ochronę powietrza.

Kluczowe punkty

Przyjęcie Krajowego programu ograniczania zanieczyszczenia powietrza – aktualizacji.
Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Program zawiera analizę postępów w redukcji emisji NH₃, NMLZO, NOx, PM2,5, SO₂.
Program przewiduje prognozy emisji zanieczyszczeń powietrza do 2030 roku w scenariuszu z działaniami (WM) i dodatkowymi działaniami (WAM).

Tekst ustawy

MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 16 listopada 2023 r. Poz. 1236 UCHWAŁA NR 192 RADY MINISTRÓW z dnia 18 października 2023 r. w sprawie przyjęcia Krajowego programu ograniczania zanieczyszczenia powietrza – aktualizacji Na podstawie art. 16b ust. 8 i 12 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2022 r. poz. 673) Rada Ministrów uchwala, co następuje: §

Przyjmuje się Krajowy program ograniczania zanieczyszczenia powietrza – aktualizację, stanowiący załącznik do uchwały. §
Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Prezes Rady Ministrów: M. Morawiecki Monitor Polski – 2 – Poz. 1236 Załącznik do uchwały nr 192 Rady Ministrów z dnia 18 października 2023 r. (M.P. poz. 1236) Załącznik do uchwały nr 192 Rady Ministrów z dnia 18 października 2023 r. (M.P. poz. ) Krajowy program ograniczania zanieczyszczenia powietrza Ͳ aktualizacja Monitor Polski – 3 – Poz. 1236 Spis treści Tabela skrótów͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϰ tƉƌŽǁĂĚǌĞŶŝĞ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϳ ϭ͘<ƌĂũŽǁĞƌĂŵǇƉŽůŝƚǇŬŝƉŽƉƌĂǁǇũĂkości powietrza i ograniczania emisji zanieczyszczeń powietrza͘͘ϵ ϭ͘ϭ͘WƌŝŽƌǇƚĞƚǇƉŽůŝƚǇĐǌŶĞ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϵ 1.1.
Krajowe zobowiązania w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza i podejście do ich ƌĞĂůŝǌĂĐũŝ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϵ 1.1.
Priorytety polityki poprawy jakości powietrza͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϬ ϭ͘ϭ͘ϯ͘WƌŝŽƌǇƚĞƚǇƉŽůŝƚǇŬŝŬůŝŵĂƚǇĐǌŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞũ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϯ 1.1.
Priorytety polityki dotyczącej innych obszarów (transport, przemysł, rolnictwo, odpady)͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϳ 1.
Obowiązki organów krajowych, regionalnych i lokalnych w zakresie ochrony powietrza͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯϭ
Dotychczasowy postęp w redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza iƉŽƉƌĂǁŝe jakości powietrza͘Ϯϰ 2.
Postępy poczynione w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza oraz stopień wypełnienia zobowiązań͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯϰ 2.1.
Emisja NH₃͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯϰ Ϯ͘ϭ͘Ϯ͘ ŵŝƐũĂED>K͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯϲ Ϯ͘ϭ͘ϯ͘ ŵŝƐũĂEKǆ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘Ϯϴ Ϯ͘ϭ͘ϰ͘ ŵŝƐũĂWDϮ͕ϱ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϯϭ 2.1.
Emisja SO₂͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϯϰ 2.
Postępy poczynione w zakresie poprawy jakości powietrza oraz stopień wypełnienia zobowiązań w zakresie jakości powietrza͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϯϲ 2.
Ocena postępów we wdrażaniu KPOZP͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϰϲ 2.
Bieżące oddziaływanie transgraniczne krajowych źródeł emisji͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϰϴ
Prognoza rozwoju sytuacji w scenariuszu z działaniami (WM)͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϱϭ 3.
Prognozy emisji zanieczyszczeńƉŽǁŝĞƚƌǌĂĚŽϮϬϯϬƌ͘ǁƐĐĞŶĂƌŝƵƐǌƵtD͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϱϭ 3.1.
Założenia przyjęte do opracowania projekcji emisji͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϱϭ 3.1.
Projekcje emisji NH₃͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϱϱ ϯ͘ϭ͘ϯ͘WƌŽũĞŬĐũĞĞŵŝƐũŝED>K͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϱϳ ϯ͘ϭ͘ϰ͘WƌŽũĞŬĐũĞĞŵŝƐũŝEKǆ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϱϴ ϯ͘ϭ͘ϱ͘WƌŽũĞŬĐũĞĞŵŝƐũŝWDϮ͕ϱ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϭ 3.1.
Projekcje emisji SO₂͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϯ 3.1.
Wnioski dotyczące projekcji emisji zanieczyszczeń powietrza w scenariuszu WM͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϲ ϯ͘Ϯ͘WƌŽŐŶŽǌowana poprawa jakości powietrza wg scenariusza WM͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϳ
Polityki i działania mające na celu wypełnienie zobowiązań redukcyjnych określonych w dyrektywie E ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϴ 4.
Informacje dotyczące polityk i działań mających na celu osiągnięcie zobowiązań w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϴ ϰ͘ϭ͘ϭ͘ ŶĞƌŐŝĂ;ďĞǌƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵͿ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϲϴ ϰ͘ϭ͘Ϯ͘dƌĂŶƐƉŽƌƚ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϴϭ Ϯ Monitor Polski – 4 – Poz. 1236 4.1.
Procesy przemysłowe͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϴϵ ϰ͘ϭ͘ϰ͘KĚƉĂĚǇ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϵϬ ϰ͘ϭ͘ϱ͘ZŽůŶŝĐƚǁŽ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϵϮ 4.1.
Informacje dotyczące polityk i działań, które zdecydowano się przyjąć i wdrożyć͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϵϲ 4.1.
Wpływ wybranych polityk i środków na jakość powietrza i środowisko͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϬϳ 4.1.
Informacje dotyczące działań wskazanych w części 2 załącznika III do dyrektywy NEC ƵŬŝĞƌƵŶŬŽǁĂŶǇĐŚŶĂŽŐƌĂŶŝĐǌĞŶŝĞĞŵŝƐũŝĂŵŽŶŝĂŬƵǁƐĞŬƚŽƌǌĞƌŽůŶŝĐƚǁĂ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϬϳ 4.
Uzasadnienie wyboru polityk i działań oraz ocena spójności z innymi dokumentami͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϬ 4.2.
Spójność wybranych polityk i działań z celami w zakresie jakości powietrza͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϬ 4.2.
Spójność wybranych polityk i działań z ŝŶŶǇŵŝƉůĂŶĂŵŝŝƉƌŽŐƌĂŵĂŵŝ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϭ
Prognoza rozwoju sytuacji w scenariuszu z dodatkowymi działaniami (WAM)͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϮ ϱ͘ϭ͘WƌŽŐŶŽǌǇĞŵŝƐũi zanieczyszczeń powietrza do 2030 r. w scenariuszu z dodatkowymi działaniami ;tDͿ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϮ 5.1.
Założenia przyjęte do opracowania projekcji emisji͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϮ 5.1.
Projekcje emisji NH₃͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϮ ϱ͘ϭ͘ϯ͘WƌŽũĞŬĐũĞĞŵŝƐũŝED>K͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϱ ϱ͘ϭ͘ϰ͘WƌŽũĞŬĐũĞĞŵŝƐũŝEKǆ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϳ ϱ͘ϭ͘ϱ͘WƌŽũĞŬĐũĞĞŵŝƐũŝWDϮ͕ϱ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϭϵ 5.1.
Projekcje emisji SO₂͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϮϮ ϱ͘ϭ͘ϳ͘tŶŝŽƐŬi dotyczące projekcji emisji zanieczyszczeń powietrza w scenariuszu WAM͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϮϱ 5.
Prognozowana poprawa jakości powietrza wg scenariusza WAM͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϮϲ 5.2.
Metodyka obliczeń͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϮϲ 5.2.
Pył PM10͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϯϬ 5.2.
Pył PM2,5͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϯϵ ϱ͘Ϯ͘ϰ͘^KϮ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϰϭ ϱ͘Ϯ͘ϱ͘EKϮ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϱϬ ϱ͘Ϯ͘ϲ͘EKǆ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϱϱ ϱ͘Ϯ͘ϳ͘Kϯ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϱϴ 5.2.
Wpływ redukcji emisji na ograniczenie liczby stref zƉƌǌĞŬƌŽĐǌĞŶŝĂŵŝ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϲϰ 5.2.
Wnioski dotyczące prognozowanej poprawy jakości powietrza w scenariuszu z dodatkowymi działaniami͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϲϲ WŽĚƐƵŵŽǁĂŶŝĞ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϲϵ >ŝƚĞƌĂƚƵƌĂ͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϳϬ Załącznik͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘͘ϭϳϭ ϯ Monitor Polski – 5 – Poz. 1236 Tabela skrótów Skrót <WKW Ă<WKW ZŝDZ Ɛ KdϰϬ ;ĂͿW d ϲ,ϲ Ě Wŝ< WD /W W< K KϮ ĚǇƌĞŬƚǇǁĂ ϮϬϬϴͬϱϬͬt ĚǇƌĞŬƚǇǁĂ / /d ĚǇƌĞŬƚǇǁĂ E /'ϮϬϭϵ D W ^/' & Ŷ/<^ '<ŝ GDOŚ GIOŚ '/d 'K 'hE 'h^ /ŚWt / dh /, //^ //ZϮϬϮϮ IOŚͲW/ :^d < <Kŝ IOŚͲ W/ <W ŝ< Objaśnienie Aktualizacja Krajowego Programu Ochrony Powietrza do 2025 r. (z perspektywą do 2030 r. ŽƌĂǌĚŽϮϬϰϬƌ͘Ϳ <ƌĂũŽǁǇƉƌŽŐƌĂŵŽŐƌĂŶŝĐǌĂŶŝĂǌĂŶŝĞĐǌǇƐǌĐǌĞŶŝĂƉŽǁŝĞƚƌǌĂ–ĂŬƚƵĂůŝǌĂĐũĂ ŐĞŶĐũĂZĞƐƚƌƵŬƚƵƌǇǌĂĐũŝŝDŽĚĞƌŶŝǌĂĐũŝZŽůŶŝĐƚǁĂ ĂƌƐĞŶ Ŷarażenie na ponadnormatywne stężenia ozonu ze względu na ochronę roślin ďĞŶǌŽ;ĂͿƉŝƌĞŶ͕ ǌanieczyszczenie należy do wielopierścieniowych węglowodorów ĂƌŽŵĂƚǇĐǌŶǇĐŚ;ttͿ ĂŶŐ͘ĞƐƚǀĂŝůĂďůĞdĞĐŚŶŝƋƵĞƐ(Najlepsze Dostępne Techniki) ďĞŶǌĞŶ ŬĂĚŵ Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców ĂŶŐ͘ŽŽƌĚŝŶĂƚĞĚ ƵƌŽƉĞĂŶWƌŽŐƌĂŵŵĞŽŶWĂƌƚŝĐƵůĂƚĞDĂƚƚĞƌ ŵŝƐƐŝŽŶ/ŶǀĞŶƚŽƌŝĞƐ ĞŶƚƌĂůŶǇWŽƌƚ<ŽŵƵŶŝŬĂĐǇũŶǇ tlenek węgla dwutlenek węgla ǇƌĞŬƚǇǁĂWĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽŝZĂĚǇϮϬϬϴͬϱϬͬt ǌĚŶŝĂϮϭŵĂũĂϮϬϬϴƌ͘ǁƐƉƌĂǁŝĞ jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy;ǌ͘hƌǌ͘h >ϭϱϮǌ ϭϭ͘Ϭϲ͘ϮϬϬϴ͕Ɛƚƌ͘ϭ͕ ǌpóźn. zm.Ϳ ǇƌĞŬƚǇǁĂWĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽŝZĂĚǇϮϬϭϬͬϳϱͬh ǌĚŶŝĂϮϰůŝƐƚŽƉĂĚĂϮϬϭϬƌ͘ǁƐƉƌĂǁŝĞ emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola);ǌ͘hƌǌ͘ UE L 334 z 17.12.2010, str. 17, z późn. zm.) /ŶƐƉĞŬĐũĂdƌĂŶƐƉŽƌƚƵƌŽŐŽǁĞŐŽ ǇƌĞŬƚǇǁĂ WĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽ ŝ ZĂĚǇ ;h Ϳ ϮϬϭϲͬϮϮϴϰ ǌ ĚŶŝĂ ϭϰ ŐƌƵĚŶŝĂ ϮϬϭϲ ƌ͘ ǁsprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych, ǌŵŝĂŶǇ ĚǇƌĞŬƚǇǁǇ ϮϬϬϯͬϯϱͬt ŽƌĂǌ ƵĐŚǇůĞŶŝĂ ĚǇƌĞŬƚǇǁǇ ϮϬϬϭͬϴϭͬt ;ǌ͘ hƌǌ͘ h > ϯϯϰ ǌϭϳ͘ϭϮ͘ϮϬϭϲ͕Ɛƚƌ͘ϭͿ ĂŶŐ͘ D Wͬ Ăŝƌ ƉŽůůƵƚĂŶƚ ĞŵŝƐƐŝŽŶ ŝŶǀĞŶƚŽƌǇ ŐƵŝĚĞďŽŽŬ ϮϬϭϵ͘ dĞĐŚŶŝĐĂů ŐƵŝĚĂŶĐĞ ƚŽ ƉƌĞƉĂƌĞŶĂƚŝŽŶĂůĞŵŝƐƐŝŽŶŝŶǀĞŶƚŽƌŝĞƐ ZĞƉŽƌƚEŽϭϯͬϮϬϭϵ͘ ĂŶŐ͘ ƵƌŽƉĞĂŶDŽŶŝƚŽƌŝŶŐĂŶĚ ǀĂůƵĂƚŝŽŶWƌŽŐƌĂŵŵĞ ĂŶŐ͘ ƵƌŽƉĞĂŶ^ŽůǀĞŶƚƐ/ŶĚƵƐƚƌǇ'ƌŽƵƉ Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko na lata 2021–ϮϬϮϳ Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Główny Inspektor Transportu DrŽŐŽǁĞŐŽ gospodarka o obiegu zamkniętym Główny Urząd Nadzoru Budowlanego Główny Urząd Statystyczny d. Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla͕ŽďĞĐŶŝĞ/ŶƐƚǇƚƵƚWĂůŝǁŝ ŶĞƌŐŝŝ /ŶƐƚǇƚƵƚ ŬŽůŽŐŝŝTerenów Uprzemysłowionych /ŶƐƉĞŬĐũĂ,ĂŶĚůŽǁĂ ĂŶŐ͘/ŶƚĞƌŶĂƚŝŽŶĂů/ŶƐƚŝƚƵƚĞĨŽƌƉƉůŝĞĚ^ǇƐƚĞŵƐŶĂůǇƐŝƐ Poland’s Informative Inventory Report 2022, MKiŚ 2022 Instytut Ochrony Środowiska–Państwowy Instytut Badawczy ũĞĚŶŽƐƚŬĂsamorządu terytorialnego <ŽŵŝƐũĂ ƵƌŽƉĞũƐŬĂ Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami funkcjonujący w strukturach Instytutu Ochrony Środowiska –Państwowego Instytutu Badawczego <ƌĂũŽǁǇWůĂŶŶĂƌǌĞĐǌ ŶĞƌŐŝŝŝ<ůŝŵĂƚƵŶĂůĂƚĂϮϬϮϭ–ϮϬϯϬ ϰ Monitor Polski Skrót <WDϮϬϮϯ <ƉŐŽϮϬϮϮ <WK <WKW KPOŚK <WKW >W >K DW DW D& D&ŝWZ D/ D<ŝE MKiŚ DZŝZt DZŝd EŝZ EZ Et NFOŚiGW E,ϯ Eŝ ED>K EKϮ EKy Kϯ KZ K Ɖ͘Ɖ͘ Wď W W WϮϬϰϬ W&Z W'tW WDϭϬ WDϮ͕ϱ PMŚ POIiŚ ϮϬϭϰ– ϮϬϮϬ WKW Poś WW : WZKt W^t W^K< ZD rdoś – 6 – Poz. 1236 Objaśnienie <ƌĂũŽǁĂWŽůŝƚǇŬĂDŝĞũƐŬĂϮϬϮϯ <ƌĂũŽǁǇƉůĂŶŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝŽĚƉĂĚĂŵŝϮϬϮϮ;D͘W͘ǌϮϬϮϮƌ͘ƉŽǌ͘ϭϬϯϬͿ <ƌĂũŽǁǇWƌŽŐƌĂŵKĚďƵĚŽǁǇŝZwiększaniaOdporności Krajowy Program Ochrony Powietrza do roku 2020 (z perspektywą do 2030) <ƌĂũŽǁǇWƌŽŐƌĂŵKczyszczania Ścieków Komunalnych <ƌĂũŽǁǇƉƌŽŐƌĂŵŽŐƌĂŶŝĐǌĂŶŝĂǌĂŶŝĞĐǌǇƐǌĐǌĞŶŝĂƉŽǁŝĞƚƌǌĂ;D͘W͘ǌϮϬϭϵƌ͘ƉŽǌ͘ϱϳϮͿ ĂŶŐ͘>ĂƌŐĞŽŵďƵƐƚŝŽŶWůĂŶƚƐ, duże obiekty spalania lotne związki organiczneϭ Minister Aktywów Państwowych ĂŶŐ͘DĞĚŝƵŵŽŵďƵƐƚŝŽŶWůĂŶƚ(średnie obiekty energetycznego spalania) Minister Finansów DŝŶŝƐƚĞƌ&ƵŶĚƵƐǌǇŝWŽůŝƚǇŬŝZĞŐŝŽŶĂůŶĞũ DŝŶŝƐƚĞƌ/ŶĨƌĂƐƚƌƵŬƚƵƌǇ DŝŶŝƐƚĞƌ<ƵůƚƵƌǇŝǌŝĞĚǌŝĐƚǁĂEĂƌŽĚŽǁĞŐŽ Minister Klimatu i Środowiska DŝŶŝƐƚĞƌZŽůŶŝĐƚǁĂŝZŽǌǁŽũƵtƐŝ DŝŶŝƐƚĞƌZŽǌǁŽũƵŝdĞĐŚŶŽůŽŐŝŝ Narodowe Centrum Badań i Rozwoju EĂƌŽĚŽǁǇĞůZĞĚƵŬĐǇũŶǇ Narodowy Cel Wskaźnikowy Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ĂŵŽŶŝĂŬ ŶŝŬŝĞů niemetanowe lotne związki organiczne –wszystkie związki organiczne inne niż metan, które są zdolne do wytwarzania utleniaczy fotochemicznych w reakcji ztlenkami azotu w obecności światła słonecznego ĚǁƵƚůĞŶĞŬĂǌŽƚƵ ƚůĞŶŬŝ ĂǌŽƚƵ ƌŽǌƵŵŝĂŶĞ jako tlenek azotu (NO) i dwutlenek azotu (NO₂), wyrażone jako ĚǁƵƚůĞŶĞŬĂǌŽƚƵ ŽǌŽŶƚƌŽƉŽƐĨĞƌǇĐǌŶǇ Ośrodek Doradztwa Rolniczego odnawialne źródła energii ƉƵŶŬƚƉƌŽĐĞŶƚŽǁǇ ołów WĂƌůĂŵĞŶƚ ƵƌŽƉĞũƐŬŝ WŽůŝƚǇŬĂĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĂWŽůƐŬŝĚŽϮϬϰϬƌ͘ WŽůƐŬŝ&ƵŶĚƵƐǌZŽǌǁŽũƵ Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie pył zawieszony o średnicy cząstek ≤ 10 µm pył zawieszony o średnicy cząstek ≤ 2,5 µm Państwowy Monitoring Środowiska WƌŽŐƌĂŵKƉĞƌĂĐǇjny Infrastruktura i Środowisko 2014–ϮϬϮϬ WƌŽŐƌĂŵKĐŚƌŽŶǇWŽǁŝĞƚƌǌĂ ƵƐƚĂǁĂǌĚŶŝĂϮϳŬǁŝĞƚŶŝĂϮϬϬϭƌ͘–Prawo ochrony środowiska;ǌ͘h͘ǌϮϬϮϮƌ͘ƉŽǌ͘Ϯϱϱϲ͕ ǌpóźn. zm.Ϳ Program polskiej energetyki jądrowej Program Rozwoju Obszarów WŝĞũƐŬŝĐŚ Polska Strategia Wodorowa do roku 2030 z perspektywą do 2040 r. Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych Rada Ministrów Regionalne dyrekcje ochrony środowiska >K–rozumie się przez to lotne związki organiczne o początkowej temperaturze wrzenia mniejszej lub równej ϮϱϬºC, mierzonej w warunkach ciśnienia normalnego 101,3 kPa͘ ϭ ϱ Monitor Polski Skrót ^ ^KϮ dd d EͲd h hZ h^ ƐĐĞŶĂƌŝƵƐǌ tD wfośigw t,K wioś ƐĐĞŶĂƌŝƵƐǌ tD tWZ tt – 7 – Poz. 1236 Objaśnienie Strategia dla Ciepłownictwa doϮϬϯϬƌ͘z perspektywą ĚŽϮϬϰϬƌ͘;ƉƌŽũĞŬƚͿ dwutlenek siarki rozumiany jako związki siarki wyrażone jako dwutlenek siarki (SO ϮͿ͕ǁƚǇŵ trójtlenek siarki (SOϯͿ͕ ŬǁĂƐ ƐŝĂƌŬŽǁǇ ;,Ϯ^Kϰ), oraz zredukowane związki siarki, takie jak siarkowodór (HϮ^Ϳ͕ŵĞƌŬĂƉƚĂŶǇŝƐŝĂƌĐǌŬŝĚŝŵĞƚǇůƵ Transportowy Dozór Techniczny ĂŶŐ͘dƌĂŶƐͲ ƵƌŽƉĞĂŶdƌĂŶƐƉŽƌƚEĞƚǁŽƌŬƐ(Transeuropejska Sieć Transportowa) hŶŝĂ ƵƌŽƉĞũƐŬĂ Urząd Regulacji Energetyki ƵƐƚĂǁĂǌĚŶŝĂϭϳůŝƉĐĂϮϬϬϵƌ͘o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarniaŶǇĐŚŝŝŶŶǇĐŚ ƐƵďƐƚĂŶĐũŝ;ǌ͘h͘ǌϮϬϮϮƌ͘ƉŽǌ͘ϲϳϯͿ scenariusz „z dodatkowymi działaniami” (ang. ǁŝƚŚ ĂĚĚŝƚŝŽŶĂů ŵĞĂƐƵƌĞƐ͕ tDͿ ŽǌŶĂĐǌĂ scenariusz w prognozach emisji zawierający działania nieujęte w scenariuszu WM oraz znajdujące się w fazie planowania i mające realne szanse na przyjęcie iwdrożenie wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej ĂŶŐ͘tŽƌůĚ,ĞĂůƚŚKƌŐĂŶŝǌĂƚŝŽŶ(Światowa Organizacja Zdrowia) wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska scenariusz „z działaniami” (ang. ǁŝƚŚ ŵĞĂƐƵƌĞƐͿ ŽǌŶĂĐǌĂ ƐĐĞŶĂƌŝƵƐǌ ǁ ƉƌŽŐŶŽǌĂĐŚ ĞŵŝƐũŝ zawierający polityki i działania wdrażane lub przyjęte np. aktem prawnym lubuchwałą Rady Ministrów, takie jak regulacje, strategie, plany, programy itp. tƐpólna Polityka Rolna wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne ϲ Monitor Polski – 8 – Poz. 1236 tƉƌŽǁĂĚǌĞŶŝĞ <WKWto dokument strategiczny określający krajowe ramǇƉŽůŝƚǇŬŝŽĐŚƌŽŶǇƉŽǁŝĞƚƌǌĂ͕ǁƚǇŵƉŽůŝƚǇŬŝ ŝ środki (działaniaͿ ƉŽĚĞũŵŽǁĂŶĞ ǁ ǌĂŬƌĞƐŝĞ ƌĞĂůŝǌĂĐũŝ ŬƌĂũŽǁǇĐŚ ǌŽďŽǁŝązań redukcji emisji następujących zanieczyszczeń powietrza: NHϯ͕ ED>K͕ WDϮ͕ϱ͕ EKy ŝ ^KϮ͘ ŽŬƵŵĞŶƚ ƚĞŶ ǁƐŬĂǌƵũĞ także warianty strategiczne wypełnienia zobowiązań w zakresie rĞĚƵŬĐũŝ ĞŵŝƐũŝ ǁǁ͘ ƐƵďƐƚĂŶĐũŝ ǁŽŬƌĞƐŝĞ ŽĚϮϬϮϬƌ͘ĚŽϮϬϮϵƌ͘ŽƌĂǌ ǁŽŬƌĞƐŝĞŽĚ ϮϬϯϬƌ͘, jak również średnioterminowe poziomy ĞŵŝƐũŝ określone na 2025 r. Ponadto w <WKW określono ścieżkę redukcji emisji ww. substancji ŽƌĂǌƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶŽƉŽůŝƚǇŬŝŝdziałania mające na celu realizację wymaganej ƌĞĚƵŬĐũŝemisji zanieczyszczeń ƉŽǁŝĞƚƌǌĂ͕ǁƚǇŵŚĂƌŵŽŶŽŐƌam ich przyjmowania, wdrażania i dokonywania ich przeglądu͘ Art. 6 dyrektywy NEC nałożył na państwo członkowskie obowiązek sporządzenia, przyjęcia i wdrożenia swojego krajowego programu ograniczania zanieczyszczenia powietrza zgodnie z załącznikiem III częśćϭ ǁ ĐĞůƵ ŽŐƌĂŶŝĐǌĞŶŝĂ ƐǁŽŝĐŚ ƌŽĐǌŶǇĐŚ ĞŵŝƐũŝ ĂŶƚƌŽƉŽŐĞŶŝĐǌŶǇĐŚ ǌŐŽĚŶŝĞ ǌ Ăƌƚ͘ϰ ŽƌĂǌ przyczynienia się do osiągnięcia celów niniejszej dyrektywy zgodnie z art.ϭƵƐƚ͘ϭ͘ Przepisy dyrektywy NEC w tym zakresie zostały transponowane ǁĂƌƚ͘ϭϲďh^ ͘ ŐŽĚŶŝĞ ǌ Ăƌƚ͘ ϭϲď ƵƐƚ͘ ϭϬ h^ <ƌĂũŽǁǇ ƉƌŽŐƌĂŵ ŽŐƌĂŶŝĐǌĂŶŝĂ ǌĂŶŝĞĐǌǇƐǌĐǌĞŶŝĂ ƉŽǁŝĞƚƌǌĂ ũĞƐƚ aktualizowany nie rzadziej niż co 4 lata. Natomiast zgodnie z art. 16b ust. 12 USZE aktualizacji <ƌĂũŽǁĞŐŽƉƌŽŐƌĂŵƵŽŐƌĂŶŝĐǌĂŶŝĂǌĂŶŝĞĐǌǇƐǌĐǌĞŶŝĂƉŽǁŝĞtrza dokonuje się również w przypadku, gdy z inwentaryzacji emisji, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 3 USZE, wynika, że przyjęty w Krajowym programie ograniczania zanieczyszczenia powietrza poziom redukcji emisji substancji wynikający ze ścieżki redukcjiemisji nie został osiągnięty lub zachodzi ryzyko, że nie zostanie osiągnięty. Aktualizacji tej dokonuje się w terminie 18 miesięcy od dnia przekazania KE inwentaryzacji emisji, o której mowa ǁĂƌƚ͘ϭϭƵƐƚ͘ϭƉŬƚϯh^ ͘ KPOZP został przyjęty uchwałą nr 34Rady Ministrów ǌĚŶŝĂϮϵŬǁŝĞƚŶŝĂϮϬϭϵƌ͘w sprawie przyjęcia <ƌĂũŽǁĞŐŽ ƉƌŽŐƌĂŵƵ ŽŐƌĂŶŝĐǌĂŶŝĂ ǌĂŶŝĞĐǌǇƐǌĐǌĞŶŝĂ ƉŽǁŝĞƚƌǌĂϮ i następnie przĞŬĂǌĂŶǇ < ǌĂpośrednictwem systemu EIONET prowadzonego przez Europejską Agencję Środowiska͘ KƉƌĂĐŽǁĂŶĞ ƉƌǌĞǌ Polskę (<Kŝ IOŚͲW/Ϳ ŝ ƉƌǌĞŬĂǌĂŶĞ ĚŽ < ǁ ϮϬϮϭ ƌ͘ ƉƌŽŐŶŽǌǇ ĞŵŝƐũŝ zanieczyszczeń powietrza ǁƐŬĂǌały, żew 2020 r. pułapy emisji określone w ĚǇƌĞktywie NEC będą ĚŽƚƌǌǇŵĂŶĞ ǁ ƐĐĞŶĂƌŝƵƐǌƵ tD ĚůĂ E,ϯ ŝWDϮ͕ϱ͕ Ă ǁ ƐĐĞŶĂƌŝƵƐǌƵ tD – ĚůĂ ^KϮ͕ E,ϯ ŝ WDϮ͕ϱ͘ EĂƚŽŵŝĂƐƚ ǁǇŵĂŐĂŶĞ ƉŽǌŝŽŵǇ ƌĞĚƵŬĐũŝ ĞŵŝƐũŝ EKǆ ŝ ED>K ǁ ϮϬϮϬ ƌ͘ ŶŝĞ zostaną dotrzymane ǁżadnym zeƐĐĞŶĂƌŝƵƐǌǇ͘ Jednocześnie krajowe zobowiązania w zakresie redukcji emisji określone ǁĚǇƌĞŬƚǇǁŝĞE ŶĂϮϬϯϬƌ͘ŶŝĞďędą osiągnięte dla pyłu WDϮ͕ϱǁżadnym ze scenariusǌǇ͘WŽŶĂĚƚŽ ŝŶǁĞŶƚĂƌǇǌĂĐũĂ ĞŵŝƐũŝ ǌĂ ϮϬϮϬ ƌ͕͘ ŽƉƌĂĐŽǁĂŶĂ ǁ ϮϬϮϮƌ͕͘ wykazała problem z dotrzymaniem ǁǇŵĂŐĂŶĞŐŽƉŽǌŝŽŵƵĞŵŝƐũŝĚůĂED>K͘ W związku z powyższym podjęto prace w zakresie aktualizacji<WKWϯ͘ŐŽĚŶŝĞǌĂƌƚ͘ϭϲďƵƐƚ͘ϭϭh^ ͕ ĂŬƚƵĂůŝǌĂĐũĂƚĂŽďejmuje cały dokument͘ ;D͘W͘ƉŽǌ͘ϱϳϮͿ͘ <WKWŽƌĂǌĂŬƚƵĂůŝǌĂĐũĂ<WKWzostały opracowane na podstawie ĚĞĐǇǌũŝǁǇŬŽŶĂǁĐǌĞũ<ŽŵŝƐũŝ;h ͿϮϬϭϴͬϭϱϮϮ z dnia 11 października 2018 r. ustanawiającej wspólny format krajowych programów ograniczania zanieczyszczenia ƉŽǁŝĞƚƌǌĂŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞĚǇƌĞŬƚǇǁǇWĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽŝZĂĚǇ;h ͿϮϬϭϲͬϮϮϴϰǁƐƉƌĂǁŝĞƌĞĚƵŬĐũŝŬƌĂũŽǁǇĐŚ emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych(Dz. Urz. UE L 256 z 12.10.2018, str. 87, z późn. zm.). Ϯ ϯ ϳ Monitor Polski – 9 – Poz. 1236 EĂƉŽƚƌǌĞďǇĂ<WKWzostały opracowane nowe ƉƌŽŐŶŽǌǇĞŵŝƐũŝzanieczyszczeń powietrza –ŶĂďĂǌŝĞ dostępnych ŽĨŝĐũĂůŶǇĐŚŝŶĨŽƌŵĂĐũŝŽƌĂǌĚĂŶǇĐŚ. Wykorzystano najbardziej aktualną oficjalną prognozę ďŝůĂŶƐƵ ƉĂůŝǁŽǁĞŐŽ͘ Wowstała ona na potƌǌĞďǇ ŽƉƌĂĐŽǁĂŶŝĂ <W ŝ< ƉƌǌĞŬĂǌĂŶĞŐŽ ĚŽ < ǁ ŐƌƵĚŶŝƵ ϮϬϭϵr., więc jej założenia (w tym uwzględnione polityki i działania͕ jak i ich przyporządkowanie ĚŽƐĐĞŶĂƌŝƵƐǌǇͿna przestrzeni ostatnich lat częściowo straciły na aktualności. Zachowanie spójności ǌĂŬtualizacją KPEiK nie było możliwe, gdyż prace nad dokumeŶƚĞŵ, którĞŐŽƉƌŽũĞŬƚƉŽǁŝŶŝĞŶǌŽƐtać ƉƌǌĞŬĂǌĂŶǇ ĚŽ < ĚŽ ϯϬ ĐǌĞƌǁĐĂ ϮϬϮϯ ƌ͘ rozpoczęły się dopiero ǁ ŵŽŵĞŶĐŝĞ ĨŝŶĂůŝǌĂĐũŝ ƉƌĂĐ ŶĂĚƉƌŽũĞŬƚĞŵ ƉƌǌĞĚŵŝŽƚŽǁĞũ Ă<WKW͘ t ƌĂŵĂĐŚ ƉƌĂĐ ŶĂĚ ĂŬƚƵĂůŝǌacją KPEiK ƉŽǁƐƚĂŶŝĞ ŶŽǁĂ ƉƌŽŐŶŽǌĂďŝůĂŶƐƵƉĂůŝǁ, uwzględniająca najnowsze zmiany m.in. w otoczeniu regulacyjnoͲƉƌĂǁŶǇŵ͕ ǁƚǇŵprowadzoną obecnie aktualizację przyjętej w marcu 2021 r. W WϮϬϰϬƌ͘ Analizując informacje i dane ǌĂǁĂƌƚĞǁƉƌǌĞĚŵŝŽƚŽǁĞũĂ<WKW͕należy mieć naƵǁĂĚǌĞƐƉĞĐǇĨŝĐǌŶĞ uwarunkowania, w których powstałĂ͘WƌĂĐĞŶĂĚŶŝąrozpoczęły sięǁƚƌĂŬĐŝĞƚƌǁĂŶŝĂƉĂŶĚĞŵŝŝKs/Ͳϭϵ͘ WŽŶĂĚƚŽ ǁ ŽŬƌĞƐŝĞ ũĞũ ƉƌǌǇŐŽƚŽǁǇǁĂŶŝĂ͕ ǁ ůƵƚǇŵ ϮϬϮϮ ƌ͕͘ nastąpiła pełnoskalowa ŝŶǁĂǌũĂ ZŽƐũŝ ŶĂ Ukrainę͘KĚkilku miesięcyũĞƐƚƚakże ŽĚŶŽƚŽǁǇǁĂŶĂǁWŽůƐĐĞǁǇƐŽŬĂŝŶĨůĂĐũĂ͘tƐǌǇƐƚŬŝĞƚĞĐǌǇŶŶŝŬŝ znacząco wpływają na sytuację gospodarczoͲekonomiczną ǁ ŬƌĂũƵ͕ jak i na świecie͕ ĂůĞ ǌ ƵǁĂŐŝ ŶĂ moment ich wystąpienia ich skutki nie mogły zostać uwzględnione w analizach prowadzonych na ƉŽƚƌǌĞďǇŶŝŶŝĞũƐǌĞŐŽĚŽŬƵŵĞŶƚƵ͘ W załączniku do ĂKPOZP zawarto tabelękorelacji pomiędzy formatem KPOZP określonym w ĚĞĐǇǌũŝ ǁǇŬŽŶĂǁĐǌĞũ<ŽŵŝƐũŝ;h ͿϮϬϭϴͬϭϱϮϮz dnia 11 października 2018 r. ustanawiającĞũwspólny format krajowych programów ograniczania zanŝĞĐǌǇƐǌĐǌĞŶŝĂƉŽǁŝĞƚƌǌĂŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞĚǇƌĞŬƚǇǁǇWĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽ ŝ ZĂĚǇ ;h Ϳ ϮϬϭϲͬϮϮϴϰ w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznychĂstrukturąŶŝŶŝĞũƐǌĞŐŽĚŽŬƵŵĞŶƚƵ͘ ϴ Monitor Polski – 10 – Poz. 1236 ϭ͘ <ƌĂũŽǁĞ ƌĂŵǇ ƉŽůŝƚǇŬŝ ƉŽƉƌĂǁǇ jakoścŝ ƉŽǁŝĞƚƌǌĂ ŝ ŽŐƌĂŶŝĐǌĂŶŝĂ ĞŵŝƐũŝ ǌĂŶŝĞĐǌǇƐǌĐǌĞńƉŽǁŝĞƚƌǌĂ ϭ͘ϭ͘WƌŝŽƌǇƚĞƚǇƉŽůŝƚǇĐǌŶĞ t ŶŝŶŝĞũƐǌǇŵ ƉŽĚƌŽǌĚǌŝĂůĞ przedstawiono zobowiązania Polski w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza. OƉŝƐĂŶŽ również najważniejsze priorytety w odniesieniu dŽ ŽďƐǌĂƌƵ ƉŽƉƌĂǁǇjakości powietrza, ǌŵŝĂŶklimatu i polityki energetycznej, a także ƉŽůŝƚǇŬŝǁǌĂŬƌĞƐŝĞŝŶŶǇĐŚ sektorów͕ƚũ͘rolnictwa, przemysłu, ƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵi odpadów. ϭ͘ϭ͘ϭ͘Krajowe zobowiązania w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza ŝƉŽĚĞjście do ich ƌĞĂůŝǌĂĐũŝ Zobowiązania Polski w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza Dyrektywa NEC wprowadziła przepisy mające na celu stopniowe zmniejszanie zanieczyszczenia powietrza, opierając się na redukcjach emisji określonych substancji wynikających ǌprzepisów unijnych ǁzakresie ograniczania zanieczyszczeń powietrza u źródła. Do polskiego porządku prawnego wymagania te zostały wdrożone przepisami USZE. Krajowe zobowiązania ǁ ǌĂŬƌĞƐŝĞ ƌĞĚƵŬĐũŝ ĞŵŝƐũŝ zanieczyszczeń powietrza przyjęte dla WŽůƐŬŝǁĚǇƌĞŬƚǇǁŝĞE ƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝĂƚĂďĞůĂϭ͘ Tabela
Krajowe zobowiązania w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza w porównaniu ǌƌŽŬŝĞŵďĂǌŽǁǇŵ;ϮϬϬϱͿ͘ Krajowe zobowiązania w ǌĂŬƌĞƐŝĞƌĞĚƵŬĐũŝĞŵŝƐũŝ zanieczyszczeń powietrza ^KϮ EKǆ ED>K ǁporównaniu zƌŽŬŝĞŵ ďĂǌŽǁǇŵ–ϮϬϬϱƌ͘;ǁйͿ ůĂƚĂϮϬϮϬ–ϮϬϮϵ ϱϵ ϯϬ Ϯϱ ŽĚϮϬϯϬƌ͘ ϳϬ ϯϵ Ϯϲ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŝĞ<Kŝ IOŚͲW/ŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞĚǇƌĞŬƚǇǁǇE ŝh^ E,ϯ WDϮ͕ϱ ϭ ϭϳ ϭϲ ϱϴ Nieliniowa ścieżka redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza ŶĂůŝǌĂ sposobu realizacji ścieżki redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza w celu wypełnienia obowiązków redukcyjnych określonych w krajowych zobowiązaniach przeprowadzona podczas prac nad KPOZP wykazała, że przyjęcie ścieżki liniowej ustalonej między poziomami rĞĚƵŬĐũŝ ĞŵŝƐũŝ ǁǇǌŶĂĐǌŽŶǇŵŝŶĂůĂƚĂϮϬϮϬŝϮϬϯϬoznacza krajowe zobowiązanie na 2025 r. w wysokości dla PM2,5 – ϯϳй͕^KϮ–ϲϰ͕ϱй͕EKǆ–ϯϰ͕ϱй͕ED>K–Ϯϱ͕ϱй͕E,ϯ–ϵй͕ĐŽbyłoby w pierwszych pięciu latach ƚĞŐŽ ŽŬƌĞƐƵďĂƌĚǌŽƚƌƵĚŶĞĚŽ ƌĞĂůŝǌĂĐũŝ͘tǇŶŝŬĂƚŽǌĨĂŬƚƵ͕że wdrażane obecnie polityki idziałania dotyczące ŽŬƌĞƐƵϮϬϮϬ–2030 są w trakcie realizacji albo zostały niedawno rozpoczęte, wobec czego ǁƉŝĞƌǁƐǌǇĐŚpięciu latach tego okresuŶŝĞũĞƐƚƐƉŽĚǌŝĞǁĂŶĞƵǌǇƐŬĂŶŝĞƐǇƐƚĞŵĂƚǇĐǌŶĞŐŽznaczącego ĞĨĞŬƚƵƌĞĚƵŬĐǇũŶĞŐŽ͘ WŽŶĂĚƚŽƉƌǌǇzastosowaniu liniowej ścieżki redukcji emisji konieczne byłoby w pierwszych pięciu latĂĐŚ ŽŬƌĞƐƵϮϬϮϬ–2030 nałożenie naźródła emisji zanieczyszczeń powietrzadodatkowych działań,ƚĂŬĂďǇ źródła należące do danej kategorii wywiązały się z obowiązku corocznej redukcji emisji poszczególnych rodzajów zanieczyszczeń. Przyjęcie takiego podejścia w tak krótkim okresie byłoby nieracjonalne ŬŽƐǌƚŽǁŽ͘W związku z tym przyjętoǁ<WKW͕że osiągnięcie wyznaczonych celów redukcyjnychŶĂ ϮϬϯϬƌ͘będzieƌĞĂůŝǌŽǁĂŶĞǁŽŬƌĞƐŝĞϮϬϮϬ–ϮϬϮϱza pomocą nieliniowej ścieżki. ϵ Monitor Polski – 11 – Poz. 1236 Ww. podejście jest nadal aktualne i zostaje podtrzymane dla czterech zanieczyszczeń powietrza, ƚũ͘WDϮ͕ϱ͕ EKǆ͕ ^KϮ ŝ E,ϯ. Natomiast dla NMLZO nieliniowa ścieżka redukcji emisji ŵƵƐŝ zostać ŶŝĞǌŶĂĐǌŶŝĞ przedłużona͘ Według ƐĐĞŶĂƌŝƵƐǌĂ tD ŽƐŝągnięcie poziomu wynikającego zůŝŶŝŽǁĞũ ścieżki redukcji ƉƌǌĞǁŝĚǇǁĂŶĞũĞƐƚna przełomie ůĂƚϮϬϮϲŝϮϬϮϳ͘:ĞƐƚƚŽƐƉŽǁŽĚŽǁĂŶĞŵ͘ŝŶ͘ĨĂŬƚĞŵ͕ że efekty ƌĞĚƵŬĐǇũŶĞdotychczasowych polityk i działańŵĂjących na celu redukcję emisji NMLZObędą ǁŝĚŽĐǌŶĞǌpewnym opóźnieniemw stosunku do założeń przyjętych poĚĐǌĂƐƉƌĂĐŶĂĚ<WKW͘Więcej informacji dot. kwestii emisji NMLZO i realizacji celów redukcyjnych w tym zakresie zawarto ǁƌŽǌĚǌŝĂůĞϱ͘ϭ͘ϯ͘ DĞĐŚĂŶŝǌŵy elastyczności WŽůƐŬĂ bierze pod uwagę możliwość ƐŬŽƌǌǇƐƚĂŶŝĂ w przyszłości ǌ ŵĞĐŚĂŶŝǌŵów elastyczności określonych w art. 5ĚǇƌĞŬƚǇǁǇE , jeżeli zajdą odpowiednie uwarunkowania do ich zastosowania. KďĞĐŶŝĞŶŝĞǌŝĚĞŶƚǇĨŝŬŽǁĂŶŽƉŽƚƌǌĞďǇǌĂƐƚŽƐŽǁĂŶŝĂƚǇĐŚmechanizmów. ϭ͘ϭ͘Ϯ͘WƌŝŽƌǇƚĞƚǇƉŽůŝƚǇŬŝƉŽƉƌĂǁǇjakości powietrza tϮϬϭϱƌ͕͘ŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞĂƌƚ͘ϵϭĐPoś,został opracowany i przyjęty przez ministra właściwego do spraw środowiska <WKW͘<WKWũĞƐƚĚŽŬƵŵĞŶƚĞŵƐƚƌĂtegicznym wyznaczającym cele i kierunki działań͕ũĂŬŝĞ należy zrealizować w celu poprawy jakości powietrza. Następnie w grudniu 2021 r., ŶĂ ƉŽĚƐƚĂǁŝĞ Ăƌƚ͘ ϵϭĐ ƵƐƚ͘2 Poś͕ została przyjęta ĂŬƚƵĂůŝǌĂĐũĂ <WKW͘ Należy zaznaczyć, że <WKWŝ<WKWto dwa różne dokumenty(chociaż oba dotyczą ochrony powietrzĂͿ͕ Ăpodstawą do ŝĐŚopracowania są ŝŶŶĞĂŬƚǇƉƌĂǁŶĞ;ǁƉƌǌǇƉĂĚŬƵ<WKWͬ<WKWjest to Poś i pośrednio ĚǇƌĞŬƚǇǁĂϮϬϬϴͬϱϬͬt ͕ŶĂƚŽŵŝĂƐƚǁƉƌǌǇƉĂĚŬƵ<WKW–ĚǇƌĞŬƚǇǁĂE ŝh^ Ϳ͘ŽĚŽǌĂƐĂĚǇ<WKW dotyczy ograniczenia emisji zanieczyszczeń powietrza ;ĞŵŝƐũŝͿ͕ ŶĂƚŽŵŝĂƐƚ <WKW͕ ŽďĞĐŶŝĞ <WKW – poprawy jakości otaczającego powietrza;ŝŵŵŝƐũŝͿ͘ WŽĚŽďŶŝĞũĂŬǁĚŽŬƵŵĞŶĐŝĞƉŝĞƌǁŽƚŶǇŵ;<WKWͿŐłównym celem <WKWũĞƐƚw dalszym ciągu ŽĐŚƌŽŶĂ ǌĚƌŽǁŝĂŝkomfortu życia mieszkańców oraz środowiska naturalnego jako całości,w szczególności ƉŝůŶĂ poprawa stanu powietrza na obszarach stref, w których͕ ũĂŬ ǁǇŶŝŬĂ ǌ ĐŽƌŽĐǌŶŝĞ ƉƌǌĞƉƌŽǁĂĚǌĂŶĞũ ƉƌǌĞǌGIOŚ oceny jakości powietrza, stwierdzane są w dalszym ciągu przekroczenia poziomów ĚŽƉƵƐǌĐǌĂůŶǇĐŚ ŝ docelowych niektórych zanieczyszczeń ƉŽǁŝĞƚƌǌĂ͘ KĐǌĞŬŝǁĂŶǇŵ ŶĂũważniejszym ĞĨĞŬƚĞŵ ƌĞĂůŝǌĂĐũŝ KPOP będzie poprawa stanu powietrza przez doprowadzenie go do stanu odpowiadającego normom określonym w prawodawstwie krajowym oraz unijnym, a także w ĚĂůƐǌĞũ perspektywie dążenie do osiągnięciĂǁǇƚǇĐǌŶǇĐŚƌĞŬŽŵĞŶĚŽǁĂŶǇĐŚƉƌǌĞǌt,K͘ <WKW ũĞƐƚ ŬůƵĐǌŽǁǇŵ ĚŽŬƵŵĞŶƚĞŵ w obszarze krótko͕ średnioͲ i długofalowej polityki poprawy jakości powietrza. Zawarte są w nim rekomendacje i kierunki interwencji w newralgicznych obszarach gospodarczych i społecznyĐh. Stanowi on także podstawę dozmian w systemie zarządzania jakością powietrza w Polsce, w tym obowiązujących dokumentów strategicznych (strategii, polityk, programów). Kkreślono w nim podstawowe uwarunkowania͕ ĐĞůĞ ŝ ŬŝĞƌƵŶŬŝ ŝŶƚĞƌǁĞŶĐũŝ ǁƉĞƌƐƉĞŬƚǇǁŝĞ ƌŽŬƵ ϮϬϮϱ͕ ϮϬϯϬ ŽƌĂǌ ϮϬϰϬ͘ Wśród nich należy wymienić następujące kierunki ŝŶƚĞƌǁĞŶĐũŝ͗ • utrzymanie priorytetu poprawy jakości powietrza͕ • rozwój systemu oceny jakości powietrza przez zwiększenie liczby stacji pomiarowych uwzględnionych w pomiarach jakości ƉŽǁŝĞƚƌǌĂǁramach PMŚ, • ograniczenie wielkości emisji zanieczyszczeń powietrza z sektora bytowoͲŬŽŵƵŶĂůŶĞŐŽ͕ ϭϬ Monitor Polski – 12 – Poz. 1236 • • • • • • ograniczenie wielkości emisji zanieczyszczeń powietrza z sektora transportu drogowego, ograniczenie poziomu zanieczyszczeń powietrza w miastach;ƉŽůŝƚǇŬĂŵŝĞũƐŬĂͿ͕ zwiększenie udziału czystej energii,rozwój OZE, ĞĚƵŬĂĐũĂĞŬŽůŽŐŝĐǌŶĂ͕ zapewnienie finansowania przedsięwzięć ukierunkowanych na poprawę jakości powietrza, ograniczanie wielkości emisji zanieczyszczeń powietrza z pozostałych sektorów mającǇĐŚ wpływ na ƐƚĂŶƉŽǁŝĞƚƌǌĂ͘ W celu ograniczenia szkodliwego wpływu danej substancji na zdrowie ludzi w art. 2 pkt 31a Poś zdefiniowano pułap stężenia ekspozycji jako poziom substancji w powietrzu wyznaczony naƉŽĚƐƚĂǁŝĞ wartości krajowego wskaźnika średniego narażeniana pył zawieszony PM2,5, który ma być osiągnięty ǁokreślonym terminie. Wielkość ta, podobnie jak w przypadku krajowego celu narażenia͕ została określona jedynie dla frakcji pyłu WDϮ͕ϱ ŝ na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska ǌ ĚŶŝĂ ϮϰƐŝĞƌƉŶŝĂϮϬϭϮƌ͘w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzuϰǁǇŶŽƐŝϮϬµgͬŵϯ͘Pułap stężenia ekspozycji stanowi standard jakości powietrza, który należy osiągnąć w określonym terminie, ƚũ͘ŽĚϮϬϭϱƌ͘ KƐƚĂƚŶŝĞ ǁǇŶŝŬŝ ǌďŝŽƌĐǌĞũ oceny jakości powŝĞƚƌǌĂ ;ƚũ͘ ǌĂ ϮϬϮϬ ƌ͘Ϳ, przeprowadzonej przez GIOŚϱ͕ stanowią wǌĂƐĂĚǌŝĞƉŽƚǁŝĞƌĚǌĞŶŝĞwyników z lat poprzednich͘tŝĚŽĐǌŶĞũĞƐƚǌŵŶŝĞũƐǌĞŶŝĞůŝĐǌďǇƐƚƌĞĨ ǌƉƌǌĞŬƌŽĐǌĞŶŝĂŵŝnorm jakości powietrza͘:ĞĚŶĂŬwciąż są ƚĂŬŝĞƐƚƌĞĨǇ͕co wskazuje, że niezbędna jesƚ ŬŽŶƚǇŶuacja działań zmierzających do poprawy jakości powietrza w zakresie osiągnięcia poziomów ĚŽƉƵƐǌczalnych dla frakcji pyłu zawieszonego PMϭϬ͕WDϮ͕ϱ͕EKϮ, jak również poziomów docelowych ĚůĂ;ĂͿWŽƌĂǌKϯ͘<ŽŶŝĞĐǌŶǇŵũĞƐƚtakże osiągnięcie dodatkowychzobowiązań w zakresie frakcji pyłu ǌĂǁŝĞƐǌŽŶĞŐŽWDϮ͕ϱ͕okreśůŽŶǇĐŚǁĚǇƌĞŬƚǇǁŝĞϮϬϬϴͬϱϬͬt ͕ũĂŬŝŵŝsą krajowy cel redukcji narażenia na pył WDϮ͕ϱoraz pułap stężenia ekƐƉŽǌǇĐũŝŶĂfrakcję pyłu WDϮ͕ϱ͘ŐŽĚŶŝĞǌrozporządzeniem Ministra Środowiska ǌ ĚŶŝĂ ϭϰ ƐŝĞƌƉŶŝĂ ϮϬϭϮ ƌ͘ ǁ ƐƉƌĂǁŝĞ ŬƌĂũŽǁĞŐŽ ĐĞůƵ redukcji narażeniaϲ͕ ŬƌĂũŽǁǇ ĐĞů ƌĞĚƵŬĐũŝ ŶĂƌażenia ;ƚũ͘ procentowe zmniejszenie krajowego wskaźnika średniego narażenia dla roku ŽĚŶŝĞƐŝĞŶŝĂͿ ŽĚ ĚŶŝĂ ϭƐƚǇĐǌŶŝĂ ϮϬϮϬ ƌ͘ ǁǇŶŽƐŝ 18 μg/mϯ͘ Wartość krajowego wskaźnika średniego narażenia na pył zawieszony PM2,5 dla 2021 r. wynosi 17 µg/mϯ. Wartość ta jest o 2 µg/mϯŵŶŝĞũƐǌĂ od wartości krajowego wskaźnika średniego narażenia dla roku 2020 oraz o 5 µg/m ϯ ŵŶŝĞũƐǌĂ ŽĚ wskaźnika w latach 2016–2018 (22 µg/mϯͿ͘:ĞƐƚƚŽŬŽůĞjny rok, w którym odnotowano spadek wartości krajowego wskaźnika narażenia na pył zawieszony PM2,5 i pierwszy rok, kiedy wskaźnik średniego narażenia nie przekroczył krajowego celu redukcji narażenia na pył zawieszony PM2,5 (18 µg/mϯ), który powinien być osiągnięty do 2020 r. ŐŽĚŶŝĞǌĂƌƚ͘ϵϭƵƐƚ͘ϭ ŝϱ Poś,ǁƚĞƌŵŝŶŝĞ ϭϮmiesięcy oddnia otrzymania wyników oceny jakości powietrza z klasyfikacją stref wykonywanĞũĐŽƌŽĐǌŶŝĞƉƌǌĞǌGIOŚ,zarząd województwa ǁƉƌǌǇƉĂĚŬƵ ƉƌǌĞŬƌŽĐǌĞŶŝĂ ĚŽƉƵƐǌĐǌĂůŶĞŐŽ ůƵďĚŽĐĞůŽǁĞŐŽ ƉŽǌŝŽŵƵ ƐƵďƐƚĂŶĐũŝ ǁ ƉŽǁŝĞƚƌǌƵ ǌĂ ƉŽƉƌǌĞĚŶŝ ƌŽŬ sporządza ƉƌŽŐƌĂŵŽĐŚƌŽŶǇƉŽǁŝĞƚƌǌĂ;WKWͿ͘Strefy są klasyfikowane w następujący sposób͗ • ŬůĂƐĂ – ƉŽǌŝŽŵ Đhoćby jednej substancji przekracza poziom dopuszczalny powiększony ŽŵĂƌŐŝŶĞƐƚŽůĞƌĂŶĐũŝůƵďƉŽǌŝŽŵĚŽĐĞůŽǁǇ͕ • ŬůĂƐĂ–ƉŽǌŝŽŵƐƵďƐƚĂŶĐũŝŶŝĞƉƌǌĞŬƌĂĐǌĂƉŽǌŝŽŵƵĚŽƉƵƐǌĐǌĂůŶĞŐŽůƵďƉŽǌŝŽŵƵĚŽĐĞůŽǁĞŐŽ͘ ;ǌ͘h͘ǌϮϬϮϭƌ͘ƉŽǌ͘ϴϰϱͿ͘ Ocena jakości powietrza w strefach w Polsce za rok
Zbiorczy raport krajowy z rocznej oceny jakości powietrza ϰ ϱ ǁƐƚƌĞĨĂĐŚǁǇŬŽŶĂŶej przez GIOŚ według zasad określonych w art. 89 ustawy –Prawo ochrony środowiska, Warszawa 2021ƌ͘ ϲ ;ǌ͘h͘ƉŽǌ͘ϭϬϯϬͿ͘ ϭϭ Monitor Polski – 13 – Poz. 1236 Następnie͕ zgodnie z art. 91 ust. 3 POŚ, sejmik województwa w terminie 15 miesięcy od dnia otrzymania wyników oceny poziomów substancji w powietrzu i klasyfikacji stref, o których mowa ǁĂƌƚ͘ϴϵƵƐƚ͘ϭƉŬƚϭŝϰ, określa, w drodze uchwały, program ochrony powietrza. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska ǌ ĚŶŝĂ ϭϰ ĐǌĞƌǁĐĂ ϮϬϭϵ ƌ͘ ǁ ƐƉƌĂǁŝĞ Ɖrogramów ŽĐŚƌŽŶǇƉŽǁŝĞƚƌǌĂŽƌĂǌplanów działań krótkotermŝŶŽǁǇĐŚϳ͕POP składa się z części opisowej, części wskazująceũobowiązki i ŽŐƌĂŶŝĐǌĞŶŝĂwynikające z realizacji POP ŝƵǌĂƐĂĚŶŝĞŶŝĂzakresu określoŶǇĐŚ ŝocenionych przez zarząd województwa zagadnień. WKW ǌĂǁŝĞƌĂ ŵ͘ŝŶ͘ ŝŶĨŽƌŵĂĐũĞ ŶĂ ƚĞŵĂƚ ƐƚƌĞĨǇ͕ której dotǇĐǌǇ͕ ǁtym informacje na temat przekroczeń poziomów ĚŽƉƵƐǌĐǌĂůŶǇĐŚ ůƵď ĚŽĐĞůŽǁǇĐŚ oraz pułapu stężeń ekspozycji wraz z podanym zakresem naruszenia, informacje dotyczące działań zmierzających dopoprawy jakości powietrza͕a także określenie obowiązków organów administracji ŝpodmiotów objętych programem. POP identyfikuje źródła ĞŵŝƐũŝ zanieczyszczeń powietrza, których oddziaływanie ƉŽǁŽĚƵũĞ występowanie ponadnormatywnych stężeń zanieczyszczenia w strefach wraz z listą możliwych ĚŽwdrożenia działań naprawcǌǇĐŚǌuwzględnieniem przede wszystkim: • stopnia odpowiedzialności poszczególnych źródeł za przekroczenia, • możliwości redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza z uwzględnieniem najleƉƐǌǇĐŚ dostępnych technik (BAT), • możliwości technicznych i tĞĐŚŶŽůŽŐŝĐǌŶǇĐŚƌĞĚƵŬĐũŝĞŵŝƐũŝzanieczyszczeń powietrza͕ • ƐƚŽƉŶŝĂ ƉƌǌĞŬƌŽĐǌĞŶŝĂ ŽďĞĐŶŝĞ ŝ ǁ ƌŽŬƵ ƉƌŽŐŶŽǌǇ͕ wartości dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń. Działania naprawcze ǌĂƉƌŽƉŽŶŽǁĂŶĞǁPOP polegają ƉƌǌĞĚĞǁƐǌǇƐƚŬŝŵŶĂ͗ • ograniczeniu emisji zanieczyszczeń do powietrza z instalacji o małej mocy do 1 MW, w których następuje spalanie paliw stałych͕ • prowadzeniu działań edukacyjnoͲinformacyjnych związanych z ochroną powietrza ƉƌǌĞǌƉƌŽǁĂĚǌĞŶŝĞĂŬĐũŝĞĚƵŬĂĐǇũŶǇĐŚŝŝŶĨŽƌŵĂĐǇũŶǇĐŚ͕ • prowadzeniu kontroli przestrzegania przepisówograniczającychużywanie paliw lub urządzeń ĚŽcelów grzewczych oraz zakazu spalania odpadów͘ WKW ũĞƐƚ ƉƌǌǇũŵŽǁĂŶǇ ǁ ĚƌŽĚǌĞ ĂŬtów prawa miejscowego (uchwały sejmików województwͿ͘ Horyzont czasowy działań naprawczych określonych w WKWͲĂĐŚ ǁǇǌŶĂĐǌĂŶǇ ũĞƐƚ ĚŽ ϲůĂƚ ŽĚĚŶŝĂ wejścia wżycie uchwały w sprawie POP, którĂƐƚĂŶŽǁŝpodstawowy dokument określający politykę poprawy jakości powietrza na obszarze danego województwa.Obecnie realizowanych jest 31 uchwał sejmików województw w sprawie POP, których termin realizacji wyznaczony został do końca 2026 r. Ponadto na podstawie art. 96 Poś ŽĚϮϬϭϱ ƌ͘ w ramach uchwał antysmogowych samorządy województw mogą określać na ƐǁŽŝŵ ƚĞƌĞŶŝĞ ĚŽƉƵƐǌĐǌĂůŶĞ ƌŽĚǌĂũĞ ŝ wymagania dotyczące jakośĐŝ ƉĂůŝǁ ŽƌĂǌƐƚĂŶĚĂƌĚǇ ĚůĂ urządzeń ŐƌǌĞǁĐǌǇĐŚ͘ Obecnie 14 województw realizuje takie uchwały. :ĞĚǇŶŝĞ ǁdwóch województwach (podlaskie i warmińskoͲŵĂǌƵƌƐŬŝĞͿ ŶŝĞ ǁƉƌŽǁĂĚǌŽŶŽ ƚĂŬŝĐŚ ƌŽǌǁiązań. Woszczególne uchwały antysmogowe określają ŽďƐǌĂƌǇŽƌĂǌterminy zakazów użytŬŽǁĂŶŝĂ urządzeń grzewcǌǇĐŚŶŝĞspełniających określonych wymagań, jak również ǁǇŵĂŐĂŶŝĂĐŽĚŽƌŽĚǌĂũów lub jakośĐŝpaliw. Działania te͕ǌŐŽĚŶŝĞǌƉƌǌĞƉŝƐĂŵŝuchwał͕powinny być realizowane wůĂƚĂĐŚϮϬϮϮ–ϮϬϰϭ͘ ;ǌ͘h͘ƉŽǌ͘ϭϭϱϵͿ͘ ϳ ϭϮ Monitor Polski – 14 – Poz. 1236 Nieprzestrzeganie zakazów lub ograniczeń wynikających z uchwał antysmogowych dotyczących ƌŽĚǌĂũƵůƵďũĂkości stosowanych paliw stałychjest sankcjonowane grzywną. Pierwsza uchwała ĂŶƚǇƐŵŽŐŽǁĂ (dla Gminy Miejskiej Kraków) została przyjęta w styczniu 2016 r., ŶĂƚŽŵŝĂƐƚ kolejne były przyjmowane w latach 2017–ϮϬϮϮ͘ EĂ ŵŽĐǇ ƵĐŚǁĂłǇ ĚůĂ 'ŵŝŶǇ DŝĞũƐŬŝĞũ Kraków͕ począwszy oĚ dnia 1 września 2019 r. ǁƉƌŽǁĂĚǌŽŶŽ ǌĂŬĂǌ ƐƉĂůĂŶŝĂ ǁ ƐĞŬƚŽƌǌĞ ďǇƚŽǁŽͲ Ͳkomunalnym wszelkich paliw stałych͘ŬŽůĞŝǁpozostałych uchwałach zakres ograniczeń dotyczących rodzajów lub jakości paliw stałych, lub teżwymagań dotyczących urządzeń opalanych takŝŵŝƉĂůŝǁĂŵŝ͕ jest zróżnicowany͘:ĞĚŶĂŬǁwiększości ǌŶŝĐŚǌĂǁĂƌƚŽǌĂŬĂǌƐƉĂůĂŶŝĂŵ͘ŝŶ͗͘mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek prodƵŬŽǁĂŶǇĐŚ ǌ ŝĐŚ ǁǇŬŽƌǌǇƐƚĂŶŝĞŵ͕ węgla brunatnego oraz paliw stałych ƉƌŽĚƵŬŽǁĂŶǇch z wykorzystaniem tego węgla, węgla kamiennego w postaci sypkŝĞũ Žuziarnieniu poniżej 3 mm, a także biomasy stałej o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20%. W ramach działań edukacyjnoͲinformacyjnych związanych z ochroną powietrza realizowĂŶǇ ũĞƐƚ projekt Edukacyjna Sieć Antysmogowa (ESA). W szkołach i przedszkolach biorących udział w projekcie ESA instalowane są mierniki pyłów zawieszonych, które stale monitorują poziom zanieczyszczenia powietrza. Wyniki pomiarów pyłów PM10 i PM2,5 są na bieżąco aktualizowane –można je sprawdzić na wyświetlaczu znajdującym się na terenie szkoły oraz na stronieŝŶƚĞƌŶĞƚŽǁĞũŚƚƚƉƐ͗ͬͬĞƐĂ͘ŶĂƐŬ͘Ɖů͘ Dodatkowo na budynkach szkół instalowane są wyświetlacze LED podające aktualną wartość stężenia pyłu PM2,5 na zewnątrz szkoły. ESA to także treści zamieszczane na stronie internetowej esa.nask.pl oraz kursy i eͲlekcje dostępne na ƉůĂƚĨŽƌŵŝĞĞͲlearningowej eduESA, a także działania edukacyjne prowadzone bezpośrednio w szkołach z udziałem nauczycieli, uczniów i ich rodziców. ϭ͘ϭ͘ϯ͘WƌŝŽƌǇƚĞƚǇƉŽůŝƚǇŬŝŬůŝŵĂƚǇĐǌŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞũ t ƚĂďĞůŝ Ϯ ƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶŽ w sposób synƚĞƚǇĐǌŶǇ ĚŽŬƵŵĞŶƚǇ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶĞ ǁƌĂǌ ǌĞ ǁƐŬĂǌĂŶŝĞŵ właściwych priorytetów w zakresie ƉŽůŝƚǇŬŝŬůŝŵĂƚǇĐǌŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞũ͘ dĂďĞůĂϮ͘Zestawienie priorytetów w zakƌĞƐŝĞƉŽůŝƚǇŬŝŬůŝŵĂƚǇĐǌŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞũ EĂǌǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶĞŐŽ ^ƚƌĂƚĞŐŝĂŶĂƌǌĞĐǌ KĚƉŽǁŝĞĚǌŝĂůŶĞŐŽ ZŽǌǁŽũƵĚŽƌŽŬƵ 2020 (z perspektywą ĚŽϮϬϯϬƌ͘Ϳϴ ;^KZͿ Właściwe priorytety w zakresie politykiŬůŝŵĂƚǇĐǌŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞũ ^KZ ũĞƐƚ ŬůƵĐǌŽǁǇŵ ĚŽŬƵŵĞŶƚĞŵ ǁobszarze średnioͲ ŝdługofalowej polityki gospodarczej. ŽŬument ten stanowi rozwinięcie ioperacjonalizację tzw. „WůĂŶƵ DŽƌĂǁŝĞĐŬŝĞŐŽ”, w którym została sformułowana nowa wizja i model rozwoju kraju będące odpowiedzią na wyzwania stojące przedƉŽůƐŬą gospodarką.Wyzwania te określono formułą pięciu pułapek rozwojowych: średniego dochodu, braku równowagi, przeciętnego produktu, demograficznej oraz słabości ŝŶƐƚǇƚƵĐũŽŶĂůŶĞũ͘ ^ƚƌĂƚĞŐŝĂ ƐƚĂŶŽǁŝ również podstawę dla zmian w systemie zarządzania ƌŽǌǁŽũĞŵ͕w tym obowiązujących dokumentów strategicznych (strategii, polityk, programów). Głównym celem SOR jest tworzenie warunków dla wzrostu dochodów mieszkańców Polski ƉƌǌǇjednoczesnym wzroście spójności w wymiarze społecznym, ekonomicznym, środowiskowym ŝƚĞƌǇƚŽƌŝĂůŶǇŵ͘tśród celów szczegółowych ǌĂǁĂƌƚŽ͗ • ƚrwały wzrost gospodarczy oparty coraz silniej o wiedzę, dane i doskonałość organizacyjną ;ŽďƐǌĂƌǇ͗ ZĞŝŶĚƵƐƚƌŝĂůŝǌĂĐũĂ͕ ZŽǌwój innowacyjnych firm, Małe iśrednie przedsiębiorstwa, Kapitał dla ƌŽǌǁŽũƵ͕ ŬƐƉĂŶƐũĂǌĂŐƌĂŶŝĐǌŶĂͿ͕ • ƌozwój społecznie wrażliwy i terytorialnie zrównoważony (obszary: Spójność społeczna, ZŽǌwój zrównoważony terytorialnie), ϴ Uchwałanr 8 Rady Ministrów z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie przyjęcia Strategii na rzecz OdpowiedzialnegoZŽǌǁŽũƵĚŽ roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.);D͘W͘ƉŽǌ͘ϮϲϬͿ͘ ϭϯ Monitor Polski EĂǌǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶĞŐŽ WŽůŝƚǇŬĂĞŬŽůŽŐŝĐǌŶĂ państwa 2030 – ƐƚƌĂƚĞŐŝĂǁŽďƐǌĂƌǌĞ środowiska ŝŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝǁŽĚŶĞũϵ ^ƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶǇƉůĂŶ ĂĚĂƉƚĂĐũŝ ĚůĂƐĞktorów ŝobszarów wrażliwych naǌŵŝĂŶǇ ŬůŝŵĂƚƵĚŽƌŽŬƵϮϬϮϬ ǌperspektywą do ƌŽŬƵϮϬϯϬϭϬ ;^WϮϬϮϬͿ WŽůŝƚǇŬĂĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĂ WŽůƐŬŝĚŽϮϬϰϬƌ͘ϭϭ – 15 – Poz. 1236 Właściwe priorytety w zakresie politykiŬůŝŵĂƚǇĐǌŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞũ • Ɛkuteczne państwo i instytucje służące wzrostowi oraz włączeniu społecznemu ŝgospodarczemu (obszary: Prawo w służbie ŽďǇǁĂƚĞůŽŵ ŝ ŐŽƐƉŽĚĂƌĐĞ͕ /ŶƐƚǇƚƵĐũĞ prorozwojowe i strategiczne zarządzanie rozwojem, EͲpaństwo, Finanse publiczne, Efektywność wykorzystania środków UE) oraz obszary wpływające na osiągnięcie celów Strategii: Kapitał ludzki i społeczny, Cyfryzacja, Transport, Energia, Środowisko, Bezpieczeństwo Narodowe. Wyznaczone cele szczegółowe uwzględniają konieczność wspierania działań ƵŬŝĞƌƵŶŬŽǁĂŶǇĐŚ ŶĂŽŐƌĂŶŝĐǌĞŶŝĞ ĞŵŝƐũŝ gazów cieplarnianych izanieczyszczeń powietrza oraz wypełnienie nałożonych na Polskę w tym zakresie celów redukcyũŶǇĐŚ Polityka ekologiczna państwa 2030 – ƐƚƌĂƚĞŐŝĂ ǁ ŽďƐǌĂƌǌĞ środowiska i gospodarki wodnej ƚŽ najważniejszy dokument strategiczny w obszarze środowiska i gospodarki wodnej. Jej głównym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa ekologicznego Polski oraz wysokiej jakości życia dla wszystkich mieszkańców. W dokumencie tym doprecyzowano i zoperacjonalizowano jeden ǌcelów SOR , tj. rozwój potencjału środowiska na rzecz obywateli i przedsiębiorców. Natomiast cele szczegółowe dotyczą ŵ͘ŝŶ͘ ǌĚƌŽǁŝĂ ĐǌǇ ŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝ. Będą one realizowane m.in. przez następujące kierunki interwencji: likwidacja źródeł emisji zanieczyszczeń do powietrza lub istotne ǌŵŶŝĞũƐǌĞŶŝĞich oddziaływania, wspieranie wdrażania ekoinnowacji oraz upowszechnianie BAT, ĂĚĂƉƚĂĐũĂĚŽǌŵŝĂŶŬůŝŵĂƚƵ͕ĐǌǇzarządzanie ryzykiem klęsk żywiołowych. Ponadto ze szczególną intensywnością realizowane będą działania mające na celu poprawę jakości powietrza ƉƌǌĞǌŽŐƌĂŶŝĐǌĞŶŝĞŶŝƐŬŝĞũĞŵŝƐũŝ Plan wskazuje cele i kierunki działań adaptacyjnych, które należy podjąć wŶĂũďĂƌĚǌŝĞũǁrażliwych ƐĞŬƚŽƌĂĐŚ ŝ ŽďƐǌĂƌĂĐŚ ǁ ŽŬƌĞƐŝĞ ĚŽ ƌŽŬƵ ϮϬϮϬ͕ ǁ ƚǇŵ ǁ͗ŐŽƐƉŽĚĂƌĐĞ ǁŽĚŶĞũ͕ ƌŽůŶŝĐƚǁŝĞ͕ leśnictwie, różnorodności ďŝŽůŽŐŝĐǌŶĞũ ŝŽďƐǌĂƌĂĐŚ ƉƌĂǁŶŝĞ ĐŚƌŽŶŝŽŶǇĐŚ͕ ǌĚƌŽǁŝƵ͕ ĞŶĞƌŐĞƚǇĐĞ͕ budownictwie, transporcie, obszarach górskich, strefie wybrzeża, goƐƉŽĚĂƌĐĞ ƉƌǌĞƐƚƌǌĞŶŶĞũ ŝŽďƐǌĂƌĂĐŚǌƵƌďĂŶŝǌŽǁĂŶǇĐŚ͘ Wrażliwość tych obszarów została określona w oparciuo przyjęte ĚůĂ^WϮϬϮϬƐĐĞŶĂƌŝƵƐǌĞǌŵŝĂŶ ŬůŝŵĂƚƵ͘tdokumencie uwzględnŝŽŶŽŝƉƌǌĞĂŶĂůŝǌŽǁĂŶŽŽďĞĐŶĞŝƐƉŽĚǌŝĞǁĂŶĞǌŵŝĂŶǇŬůŝŵĂƚƵ͕ ǁƚǇŵƐĐĞŶĂƌŝƵƐǌĞǌŵŝĂŶŬůŝŵĂƚƵĚůĂWŽůƐŬŝĚŽƌŽŬƵϮϬϯϬ͘^WϮϬϮϬzostał przygotowany z myślą o zapewnieniu warunków stabilnego rozwoju społecznoͲŐŽƐƉŽĚĂƌĐǌĞŐŽ͕ŵŝŵŽzjawisk będących ǁǇŶŝŬŝĞŵzmieniającego sięklimatu, ale również z myślą owykorzystaniu pozytywnego wpływu, ũĂŬŝ Ěǌŝałania adaptacyjne mogą mieć nastan śƌŽĚŽǁŝƐŬĂ ŝ ǁǌƌŽƐƚ ŐŽƐƉŽĚĂƌĐǌǇ͘ t ^WϮϬϮϬ wskazano generalne zasady polityki adaptacyjnej kraju. Są one następujące͗ • Ŷależy minimalizować podatność na ryzyko związane zĞ ǌŵŝĂŶĂŵŝ ŬůŝŵĂƚƵ͕ ŵ͘ŝŶ͘ uwzględniając teŶĂƐƉĞŬƚŶĂĞƚĂƉŝĞƉůĂŶŽǁĂŶŝĂŝŶǁĞƐƚǇĐũŝ͕ • ŬŽŶŝĞĐǌŶĞ ũĞƐƚ ŽƉƌĂĐŽǁĂŶŝĞ planów szybkiego reaŐŽǁĂŶŝĂ ŶĂ ǁǇƉĂĚĞŬ ŬĂƚĂƐƚƌŽĨ klimatycznych (powodzie, susze, fale upałów), tak by instytucjepubliczne były przygotowane ĚŽŶŝĞƐŝĞŶŝĂŶĂƚǇĐŚŵŝĂƐƚŽǁĞũƉŽŵŽĐǇƉŽƐǌŬŽĚŽǁĂŶǇŵ͕ • Ŷależy wyznaczyć działania, które z punktu widzenia efektywności kosztowej powinny być podjęte w pierwszej kolejności, ƉƌǌĞĚĞ ǁƐǌǇƐƚŬŝŵ należy przygotować się ŶĂprzeciwdziałanie zagrożeniom zdrowia i życia ludzi orazszkodom, których skutki mogą być ŶŝĞŽĚǁƌĂĐĂůŶĞ;ŶƉ͘ǁpostaci utraty dóbr kultury, rzadkich ekosystemów) PEP2040 stanowi jedną z dziewięciu zintegrowanych strategii sektorowych wynikających z^KZ͘ W WϮϬϰϬũĞƐƚƐpójna z <W ŝ<, określa takżeŬŝĞƌunki działań do podjęcia wƉĞƌƐƉĞŬƚǇǁŝĞĚŽϮϬϯϬ ƌ͘ŽƌĂǌĚŽϮϬϰϬƌ͘ǁƐĞŬƚŽƌǌĞĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶǇŵ͘ W WϮϬϰϬŽƉĂƌƚĂŶĂϯĨŝůĂƌĂĐŚ͗ • ƐƉƌĂǁŝĞĚůŝǁĂƚƌĂŶƐĨŽƌŵĂĐũĂ͕ • ǌĞƌŽĞŵŝƐǇũŶǇƐǇƐƚĞŵĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶǇ͕ • dobra jakość powietrza. tW WϮϬϰϬŽkreślono 8 celów szczegółowycŚ͗ • Žptymalne wykorzystanie własnych zasobów energetycznych͕ • ƌozbudowa infrastruktury wytwórczej i sieciowej energii elektrycznej͕ • ĚǇǁĞƌƐǇĨŝŬĂĐũĂĚŽƐƚĂǁŝƌŽǌďƵĚŽǁĂŝŶĨƌĂƐƚƌƵŬƚƵƌǇƐŝĞĐŝŽǁĞũŐĂǌƵǌŝĞŵŶĞŐŽ͕ƌŽƉǇŶĂĨƚŽǁĞũ ŝpaliw ciekłych͕ • ƌozwój rynków energiŝ͕ • ǁdrożenie energetyki jądrowej͕ • ƌozwój odnawialnych źródeł energii͕ ϵhchwałĂnr 67 Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2019 r. w sprawie przyjęcia „Polityki ekologicznej państwa 2030 –ƐƚƌĂƚĞŐŝŝ rozwoju w obszarze środowiska i gospodarki wodnej”;D͘W͘ƉŽǌ͘ϳϵϰͿ͘ ϭϬPrzyjęty przez Radę Ministrów w dniu 29 października 2013 r. ϭϭKbwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 2 marca 2021 r. w sprawie polityki energetycznej państwa do 2040 r. ;D͘W͘ƉŽǌ͘ϮϲϰͿ͘ ϭϰ Monitor Polski EĂǌǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶĞŐŽ DługoterminowĂ ƐƚƌĂƚĞŐŝĂƌĞŶŽǁĂĐũŝ budynkówϭϮ;^ZͿ <ƌĂũŽǁǇƉůĂŶŶĂƌǌĞĐǌ ĞŶĞƌŐŝŝŝŬůŝŵĂƚƵŶĂ ůĂƚĂϮϬϮϭ–ϮϬϯϬϭϯ WŽůƐŬĂ^ƚƌĂƚĞŐŝĂ tŽĚŽƌŽǁĂĚŽƌŽŬƵ 2030 z perspektywą ĚŽϮϬϰϬƌ͘ϭϲ – 16 – Poz. 1236 Właściwe priorytety w zakresie politykiŬůŝŵĂƚǇĐǌŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞũ • ƌozwój ciepłownictwa i kogeneracji͕ • Ɖoprawa efektywności energetycznej. Przez realizację celów i działań wskazanych w PEP2040 przeprowadzona zostanie niskoemisyjna ƚƌĂŶƐĨŽƌŵĂĐũĂĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĂ͕ƉƌǌǇĂŬƚywnej roli odbiorcy końcowego izaangażowaniu krajowego przemysłu, dając impuls gospodarce ĚŽ ĚĂůƐǌĞŐŽ ƌŽǌǁŽũƵ͕ ƉƌǌǇzapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego, w sposób innowacyjny, akceptowalny społecznie iǌ ƉŽƐǌĂŶŽǁĂŶŝĞŵ środowiska orazŬůŝŵĂƚƵ͘ tĚŽŬƵŵĞŶĐŝĞǌĂłożono, że w 2040 r. ponad połowę ǌĂŝŶƐƚĂůŽǁĂŶǇĐŚmocy będą stanowić źródła zeroemisyjne. Szczególną rolę odegra w tym procesie wdrożenie do polskiego systemu ĞůĞŬƚƌŽĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞŐŽŵŽƌƐŬŝĞũĞŶĞƌŐĞƚǇŬŝǁŝĂƚƌŽǁĞũŝƵƌƵĐŚŽŵŝĞŶŝĞĞůĞŬƚƌŽwni jądrowej. Będą ƚŽĚǁĂƐƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶĞŶŽǁĞŽďƐǌĂƌǇ͕Ăjednocześniegałęzie przemysłu, które zostaną rozwinięte ǁPolsce. Równolegle dowielkoskalowej energetyki, rozwijać się będzie energetyka rozproszona ŝŽďǇǁĂƚĞůƐŬĂ–ŽƉĂƌƚĂŶĂůŽŬĂůŶǇŵŬĂƉŝƚĂůĞ͘ WŽĚŬŽŶŝĞĐŵĂƌĐĂϮϬϮϮƌ͘Rada Ministrów przyjęła założenia do aktualizacji Polityki Energetycznej WŽůƐŬŝ ĚŽ ϮϬϰϬ ƌ͕͘ nakierowanej głównie ŶĂ wzmocnienie bezpieczeństwa i niezależności ĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞũ, w szczególności w zakresie ƐǌǇďŬŝĞŐŽ ƵŶŝĞǌĂůeżnienia krajowej ŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝ ŽĚimportowanych paliw kopalnych (węgiel, ropa naftowa i gaz ziemny) oraz pochodnych (LPG, olej napędowy, benzyna, nafta) z Rosji oraz innych krajów objętych sankcjami gospodarczymi. ŬƚƵĂůŝǌĂĐũĂ ŵĂ ŶĂ ĐĞůƵ zneutralizować lub ograniczyć ryzyka związane zƉŽƚĞŶĐũĂůŶǇŵŝ sytuacjami kryzysowymi w kraju oraz na arenie międzynarodowej, co wpisuje się w realizację głównego celu polityki energetycznej, tj. zagwarantowania bezpieczeństwa energetycznego, ƉƌǌǇzapewnieniu konkurencyjności gospodarki i zmnieũƐǌĞŶŝƵ Žddziaływania sektora energii ŶĂśrodowisko, a także ochronę odbiorców przed nadmiernym wzrostem cen enerŐŝŝ ŝpogłębianiem ubóstwa energetycznego ^ZƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝĂkompleksową diagnozęƐǇƚƵĂĐũŝŝǁǇǌǁĂŶŝĞ, jakim jest poprawa efektywności ĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞũ ƐĞŬƚŽƌĂ ďƵĚŽǁůĂŶĞŐŽ ŽƌĂǌ ƉƌĞǌĞŶƚƵũĞ ścieżki osiągnięcia wielkoskalowej ŝgłębokiej renowacji zasobów budowlanych w WŽůƐĐĞ ǁƉŽĚǌŝĂůĞ ŶĂ ůĂƚĂ ϮϬϯϬ͕ ϮϬϰϬ ŝϮϬϱϬ͘ Zgodnie z założeniami ^ZƉŽůƐŬŝĞďƵĚǇŶŬŝdługoterminowopowinny zostać zmodernŝǌŽǁĂŶĞ͕ co stanowić będzie odpowiedźŶĂpilną potrzebę wymiany najbardziej emisyjnych źródeł ciepła ǁcelu poprawy jakości powietrza, zapewniając przy tym efektywność ekonomiczną renowacji ŽƌĂǌsprawiedliwe rozłożĞŶŝĞkosztów inwestycji wmodernizację budynków KPEiK został opracowany zgodnie z obowiązkiem wynikającym z rozporządzenia WĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽ ŝ ZĂĚǇ ;h Ϳ ϮϬϭϴͬϭϵϵϵ ǌ ĚŶŝĂ ϭϭ ŐƌƵĚŶŝĂ ϮϬϭϴ ƌ͘ w sprawie zarządzania unią energetyczną idziałaniami wĚǌŝĞĚǌŝŶŝĞŬůŝŵĂƚƵϭϰŝƉƌǌĞŬĂǌĂŶǇĚŽ< ǁŐƌƵĚŶŝƵϮϬϭϵƌ͘ KPEiK przedstawia założenia i cele oraz polityki i działania na rzecz realizacji 5wymiarów unii ĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞũ͕ƚũ͘ • bezpieczeństwa energetyczŶĞŐŽ͕ • wewnętrznego rynku energii, • efektywności energetycznej, • obniżenia emisyjności, • badań naukowych, innowacji i konkurencyjności. t<W ŝ<ŵ͘ŝŶ͘określono cel na 2030 r. dotyczący udziału OZE w finalnym zużyciu eneƌŐŝŝďƌƵƚƚŽ ŶĂƉŽǌŝŽŵŝĞϮϭͲϮϯйŽƌĂǌĐel w zakresie poprawy efektywności energeƚǇĐǌŶĞũŽϮϯйĚŽϮϬϯϬƌ͘ względem prognoz PRIMESϭϱϮϬϬϳ PSW określa cele i działania dotyczące rozwoju krajowych kompetencji i technologii na rzecz ďudowy niskoemisyjnej gospodarki wodorowej. Odnoszą się one do trzech sektorów ǁǇŬŽƌǌǇƐƚĂŶŝĂ ǁŽĚŽƌƵ – ĞŶĞƌŐĞƚǇŬŝ͕ ƚƌĂnsportu i przemysłu, a także doũĞŐŽ ƉƌŽĚƵŬĐũŝ͕ ĚǇƐƚƌǇďƵĐũŝŽƌĂǌŬŽŶŝĞĐǌŶǇĐŚǌŵŝĂŶƉƌĂǁŶǇĐŚŝĨŝŶĂŶƐŽǁĂŶŝĂ͘ tĚŽŬƵŵĞŶĐŝĞǁƐŬĂǌĂŶŽϲŬŽŶŝĞĐǌŶych do osiągnięcia celów: Ğůϭ–wdrożenie technologii wodorowych w energetycei ciepłownictwie͕ ĞůϮ–ǁǇŬŽƌǌǇƐƚĂŶŝĞǁŽĚŽƌƵũĂŬŽƉĂůŝǁĂĂůƚĞƌŶĂƚǇǁŶĞŐŽǁƚƌĂŶƐƉŽƌĐŝĞ͕ Ğůϯ–wsparcie dekarbonizacji przemysłu, Ğůϰ–ƉƌŽĚƵŬĐũĂǁŽĚŽƌƵǁŶŽǁǇĐŚŝŶƐƚĂůĂĐũĂĐŚ͕ Ğůϱ–ƐƉƌĂǁŶǇŝďĞǌƉŝĞĐǌŶy przesył,ĚǇƐƚƌǇďƵĐũĂŝŵĂŐĂǌǇŶŽǁĂŶŝĞǁŽĚŽƌƵ͕ Przyjęta w drodze uchwały nr 23/2022 Rady MinistróǁǁĚŶŝƵϵůƵƚĞŐŽϮϬϮϮƌ͘ Przyjęty przez Komitet do Spraw Europejskich w dniu 18 grudnia 2019 r. ϭϰ (Dz. Urz. UE L 328 z 21.12.2018, str. 1, z późn. zm.). ϭϱ Prognozy opracowane cyklicznie na zlecenie KE na potrzeby określenia rozwoju sektora energii w UE. ϭϮ ϭϯ ϭϲhchwałĂnr 149 Rady Ministrów z dnia 2 listopada 2021 r. w sprawie przyjęcia „Polskiej strategii wodorowej do roku 2030 z perspektywą do 2040 r.”;D͘W͘ƉŽǌ͘ϭϭϯϴͿ͘ ϭϱ Monitor Polski EĂǌǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶĞŐŽ – 17 – Poz. 1236 Właściwe priorytety w zakresie politykiŬůŝŵĂƚǇĐǌŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞũ Ğůϲ–ƐƚǁŽƌǌĞŶŝĞƐƚĂďŝůŶĞŐŽŽƚŽĐǌĞŶŝĂƌĞŐƵůĂĐǇũŶĞŐŽ͘ W PSW przewidziano łącznie 40 działań na rzecz realizacji wyznaczonych celów, zmierzających ĚŽǁǇŬŽƌǌǇƐƚĂŶŝĂƉŽůƐŬŝĞŐŽƉŽƚĞncjału technologicǌŶĞŐŽ͕ŶĂƵŬŽǁĞŐŽŝďĂĚĂǁĐǌĞŐŽǁǌĂŬƌĞƐŝĞ ŶŽǁŽĐǌĞƐŶǇĐŚ ƚĞĐŚŶŽůŽŐŝŝ ǁŽĚŽƌŽǁǇĐŚ ŝpowstania polskiej gałęzi gospodarki wodorowej, Ătakże określono aktualny stan rynku wodoru i przedstawiano podstawowe przeszkody technologiczne i biznesowe. Ponadto w dokumencie wytyczono kierunki, w których powinien rozwijać się rynek, aby mógł w kolejnej dekadzie funkcjonować w skali pozwalającej konkurować ǌƉĂůŝǁĂŵŝŬŽŶǁĞŶĐũŽŶĂůŶǇŵŝ WƌŽŐƌĂŵƉŽůƐŬŝĞũ PPEJ został przyjęty w 2014 r. i jĞƐƚ ƉŝĞƌǁƐǌǇŵ ŬŽŵƉůĞŬƐŽǁym dokumentem odnoszącym się energetyki jądrowejϭϳ ĚŽenergetyki jądrowej w Polsce. PPEJ określa zakres i strukturę organizacji działań, jakie należy podjąć, aby wdrożyć energetykę jądrową w Polsce, zapewnić bezpieczną i efektywną eksploatację obiektów energetyki jądrowej, ich likwidację po zakończeniu okresu eksploatacji oraz zapewnić bezpieczeństwo postępowania z wypalonym paliwem jądrowym iodpadami promieniotwórczymi. tϮϬϮϬƌ͘przyjęta została nowelizacja PPEJ. DĂŽŶĂŶĂĐĞůƵƵƌƵĐŚŽŵŝĞŶŝĞǁWŽůƐĐĞũądrowych bloków energetycznǇĐŚ Ž łącznej mocy netto 6Ͳ9 GW. Ich uruchomienie pozwoli znacząco zmniejszyć emisje gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń powietrza ǁ ĞŶĞƌŐĞƚǇĐĞ͕ ǌĂƉĞǁŶŝ bezpieczeństwo energetyczne, niskie koszty energii dla gospodarki oraz rozwój krajowego przemysłu. Obecny harmonogram przewiduje uruchomienie dwóch trzyblokowych elektrowni ƐƵŬĐĞƐǇǁŶŝĞǁůĂƚĂĐŚϮϬϯϯ–ϮϬϯϳŝϮϬϯϵ–ϮϬϰϯ Krajowy plan mający W planie zawarto definicję budynku o niskim zużyciu energii odzwierciedlającą istniejące warunki na celu zwiększenie i możliwe do osiągnięcia oraz uzasadnione ekonomicznie środki poprawy charakterystyki ůŝĐǌďǇďƵĚǇŶków energetycznej budynków. Określono również działania administracji rządowej podejmowane Žniskim zużyciu ǁĐĞůƵƉƌŽŵŽǁĂŶŝa budynków o niskim zużyciu energii, w tym w zakresie projektowania, buĚŽǁǇ ĞŶĞƌŐŝŝϭϴ ŝprzebudowy budynków w sposób zapewniający ich energooszczędność oraz w celu zwiększenia ƉŽǌǇƐŬĂŶŝĂĞŶĞƌŐŝŝǌĞźródeł odnawialnych w nowych oraz istniejących budynkach <ƌĂũŽǁǇWůĂŶ KPO to kompleksowy program reform i projektów strategicznych, którego celem jest KĚďƵĚŽǁǇ wzmocnienie odporności gospodarczej i społecznej oraz budowa potencjału polskiej gospodarki ŝZwiększĂŶŝĂ na przyszłość. Odpornościϭϵ KďĞũŵƵũĞƌĞĨŽƌŵǇŝŝŶǁĞƐƚǇĐũĞ, które rozpoczęły się po 1.02.2020 r. i zakończą do 31.08.2026 r. Jest finansowany ze środków UE͕ tj. Funduszu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ;ZĞĐŽǀĞƌǇĂŶĚZĞƐŝůŝĞŶĐĞ&ĂĐŝůŝƚǇ–ZZ&Ϳ͕ŝŽďĞũŵƵũĞǁƐƉĂƌĐŝĞǁƉŽƐƚĂĐŝĚŽƚĂĐũŝŝƉƌĞĨĞƌĞŶĐǇũŶǇĐŚ pożyczek. Polska ma otrzymać w sumie 158,5 mld PLN. Znaczna część tej kwoty (42,7%) będzie przeznaczona na cele klimatyczne (zieloną transformację). Środki finansowe w ramach KPO będą przeznaczone na konkretne inwestycje, wpisujące się ǁŬůƵĐǌŽǁĞŽďƐǌĂƌǇĚůĂUE: infrastruktura, transport, energia i środowisko, innowacje, cyfryzacja, zdrowie, społeczeństwo oraz spójność terytorialna. KPO przewiduje m.in. działania wspierające rozwój OZE, w ƚǇŵ ŵŽƌƐŬŝĐŚ ĨĂƌŵ ǁŝĂƚƌŽǁǇĐŚ ŝmagazynów energii, promowanie rozwoju produkcji i wykorzystania wodoru oraz działania związane z poprawą efektywności energetycznej orazmodernizacją budynków WƌŽŐƌĂŵ&ƵŶĚƵƐǌĞ FEnIKS stanowi kontynuację dwóch wcześniejszych programów IŶĨƌĂƐƚƌƵŬƚƵƌĂ ŝŚrodowisko ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞ ϮϬϬϳ–ϮϬϭϯŽƌĂǌϮϬϭϰ–
Głównym celem programu jest poprawawarunków rozwoju kraju ŶĂInfrastrukturę, ƉƌǌĞǌbudowę infrastruktury technicznej i społecznej zgodnie z założeniami rozwoju Klimat, Środowisko zrównoważonego, w tym przez: ϮϬϮϭ–ϮϬϮϳϮϬ • obniżenie emisyjności gospodarŬŝ ƉƌǌĞǌ transformację w kierunku gospodarki przyjaznej środowisku i o obiegu zamkniętym, • budowę efektywnego i odpornego systemu transportowego o jak najniższym negatywnym wpływie na środowisko naturalne, • dokończenie realizacji odcinków sieci bazowej T EͲdĚŽƌŽŬƵϮϬϯϬ͕ • ƉŽƉrawę bezpieczeństwa transportu, • zapewnienie równego dostępu do opieki zdrowotnej oraz poprawę odporności systemu ŽĐŚƌŽŶǇǌĚƌŽǁŝĂ͕ • wzmocnienie roli kultury w rozwoju społecznym i gospodarczym hchwałĂRady Ministrów nr 141 z dnia 2 października 2020 r. w sprawie aktualizacji rządŽǁĞŐŽƉƌŽŐƌĂŵƵǁŝĞůŽůĞƚŶŝĞŐŽ pod nazwą „Program polskiej energetyki jądrowej”;D͘W͘ƉŽǌ͘ϵϰϲͿ͘ ϭϴ hchwałĂ nr 91 Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia "Krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energŝŝΗ;D͘W͘ƉŽǌ͘ϲϭϰͿ͘ ϭϵZaakceptowany przez KE w dniu 1.06.2022 r. i przyjęty przez Radę UE w dniu 17.06.2022 r. ϮϬPrzyjęty uchwałą Rady Ministrów w dniu 4 stycznia 2022 r.i zatwierdzony przez KE 6 października 2022 r. ϭϳ ϭϲ Monitor Polski EĂǌǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶĞŐŽ <ƌĂũŽǁĂWŽůŝƚǇŬĂ DŝĞũƐŬĂϮϬϮϯ ;<WDϮϬϮϯͿϮϭ <ƌĂũŽǁĂWŽůŝƚǇŬĂ DŝĞũƐŬĂϮϬϯϬ ;<WDϮϬϯϬͿϮϮ ^ƚƌĂƚĞŐŝĂĚůĂ Ciepłownictwa ĚŽϮϬϯϬ ǌƉerspektywą do ϮϬϰϬƌ͘ ;ƉƌŽũĞŬƚǌĐǌĞƌǁĐĂ ϮϬϮϮƌ͘Ϳ – 18 – Poz. 1236 Właściwe priorytety w zakresie politykiŬůŝŵĂƚǇĐǌŶŽͲĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞũ Strategicznym celem KPM2023 jest wzmocnienie zdolności miast i obszarów zurbanizowanych do zrównoważonego rozwoju i tworzenia miejsc pracy oraz poprawa jakości życia mieszkańców Istotą prowadzenia krajowej polŝƚǇŬŝ ŵŝĞũƐŬŝĞũ ũĞƐƚ ƐƚĂǁŝĂŶŝĞ czoła wyzwaniom rozwojowym ŽƌĂǌbudowanie warunków do wzmacniania zdolności miast imiejskich obszarów funkcjonaůŶǇĐŚ ĚŽzrównoważonego rozwoju i polepszania jakości życia mieszkańców ^ to sektorowy dokument planistyczny, który wskazuje sposoby realizacji postanowień dokumentów krajowych i UE w sektorze ciepłownictwa systemowego, przyũĞĚŶŽĐǌĞƐŶǇŵ uwzględnieniu konieczności spełnienia nadrzędnego wymogu zapewnienia bezpieczeństwa ƚĞĐŚŶŝĐǌŶĞŐŽ ŝ ekonomicznego dostaw ciepła dlaodbiorców orazzasadniczej roli samorządu lokalnego jako podmiotu odpowiedzialnego za organizację tych dostaw. Strategia wskazuje ścieżki transformacji sektora, skupiając się na horyzoncie 2030ƌ͘ ŽƌĂǌciepłownictwie systemowym i dostawie ciepła na cele komunalnoͲbytowe, prezentując potencjał dalszego rozwoju sektora do 2040 r. Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŝĞ<Kŝ IOŚͲW/ ϭ͘ϭ͘ϰ͘WƌŝŽƌǇƚĞƚǇƉŽůŝƚǇŬŝĚŽƚyczącejŝŶŶǇĐŚobszaróǁ;ƚƌĂŶƐƉŽƌt, przemysł, rolnictwo, odpady) t ƚĂďĞůŝ ϯ ǁǇŵŝĞŶŝŽŶŽ ŝ ŽƉŝƐĂŶŽ najważniejsze dokumenty strategiczne w obszarze rolnictwa, przemysłu, transportu oraz odpadów. dĂďĞůĂ ϯ͘ ĞƐƚĂǁŝĞŶŝĞ ƉƌŝŽƌǇƚĞƚów ǁ ǌĂŬƌĞƐŝĞ stosowanych obszarów ƉŽůŝƚǇŬŝ͕ ǁ ƚǇŵ ƌŽůŶŝĐƚǁĂ͕ przemysłu, ƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵŝodpadów EĂǌǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶĞŐŽ WƌŽŐƌĂŵZŽǌǁŽũƵ Obszarów Wiejskich ŶĂůĂƚĂϮϬϭϰ–ϮϬϮϬϮϯ ;WZKtϮϬϭϰ–ϮϬϮϬͿ ^ƚƌĂƚĞŐŝĂ zrównoważonego ƌŽǌǁŽũƵǁƐŝ͕ ƌŽůŶŝĐƚǁĂŝƌǇďĂĐƚǁĂ ϮϬϯϬϮϱ ;^ZtZ/ZϮϬϯϬͿ WůĂŶ^ƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶǇ ĚůĂWspólnej Polityki ZŽůŶĞũŶĂůĂƚĂ ϮϬϮϯ–ϮϬϮϳϮϲ Właściwe priorytety w zakresie stosownych obszarów polityki, w tym rolnictwa, przemysłu, ƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵi odpadów ZŽůŶŝĐƚǁŽ WZKt ϮϬϭϰ–ϮϬϮϬ określa cele, priorytety i zasady wspierania rozwoju obszarów wiejskich środkami Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Kbszarów Wiejskich (EFRROW), ŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ rozporządzĞŶŝĂ WĂƌůĂŵĞŶƚƵ ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽ ŝ ZĂĚǇ ;h Ϳ Ŷƌ ϭϯϬϱͬϮϬϭϯ ǁ ƐƉƌĂǁŝĞ ǁƐƉĂƌĐŝĂ ƌozwoju obszarów wiejskich przez &ZZKt ŝuchylające rozporządzenie Rady (WE) nr ϭϲϵϴͬϮϬϬϱϮϰ͘ŐŽĚŶŝĞǌƉƌǌĞƉŝƐĂŵŝh WZKtũĞƐƚǁŬŽŵƉŽŶŽǁĂŶǇǁcałościowy system polityki ƌŽǌǁŽũƵ kraju, w szczególności przezŵĞĐŚĂŶŝǌŵ hŵŽǁǇ WĂƌƚŶĞƌƐƚǁĂ͘ EĂũŝƐƚŽƚŶŝĞũƐǌǇŵ ĐĞůĞŵ programu jest wzrost konkurencyjności rolnictwa z uwzględnieniem celów środowiskowych. WZKtϮϬϭϰ–2020 opiera się na realizacji sześciu priorytetów, spośród których dwa bezpośrednio Ěotyczą środowiska naturalnego i ŽĐŚƌŽŶǇ ŬůŝŵĂƚƵ͕ ƚj.: ochrona ekosystemów i efektywne ŐŽƐƉŽĚĂƌŽǁĂŶŝĞǌĂƐŽďĂŵŝŶĂƚƵƌĂůŶǇŵŝ SZRWRiR 2030 określa kluczowe kierunkŝ rozwoju obszarów wiĞũƐŬŝĐŚ͕ ƌŽůŶŝĐƚǁĂ ŝ ƌǇďĂĐƚǁĂ ǁƉĞƌƐƉĞŬƚǇǁŝĞĚŽϮϬϯϬƌ͘ SZRWRiR 2030 będzie realizowała założenia ^KZwskazane w jej trzech celach szczegółowych: • Cel I. Zwiększenie opłacalności produkcji rolnej i rybackiej͕ • Cel II. Poprawa jakości życia, infrastruktury i stanu środowiska͕ • Cel III. Rozwój przedsiębiorczości, pozarolniczych miejsc pracy i aktywnego społeczeństwa͘ W planowanych działaniaĐŚĚŽϮϬϯϬƌ͘ǁƌĂŵĂĐŚŬŝĞƌƵŶŬƵŝŶƚĞƌǁĞŶĐũŝ//͘ϱĚĂƉƚĂĐũĂĚŽǌŵŝĂŶ klimatu i przeciwdziałanie tym zmianom przewidziano m.in: działanie uzupełniające „podejmowanie działań na rzecz redukcji gazów cieplarnianych z rolnictwa i łańcucha rolnoͲ Ͳżywnościowego” ZĞĨŽƌŵĂtWZƉŽϮϬϮϯƌ͘zakłada, że każde państwo członkowskie przygotuje Plan Strategiczny ĚůĂ tWZ͘ ŽŬƵŵĞŶƚ ŽďĞũŵƵũĞ zarówno instrumenty I filara WPR, tj. płatności bezpośrednie ŽƌĂǌdziałania sektorowe w zakresie rynków rolnych, jak i II filara, czyli wsparciĞ ƌŽǌǁŽũƵ obszarów wiejskich. W ŶŽǁĞũ ƉĞƌƐƉĞŬƚǇǁŝĞ ĨŝŶĂŶƐŽǁĞũ ;ůĂƚĂ ϮϬϮϯ–2027) WPR nie bęĚǌŝĞ ϮϭPrzyjęta uchwałąŶƌϭϵϴZĂĚǇDŝŶŝƐƚrów w dniu 20 października 2015 r.;D͘W͘ƉŽǌ͘ϭϮϯϱͿ͘ ϮϮUchwała Rady Ministrów nr 136 z dnia 14 czerwca 2022 r. w sprawie przyjęcia Krajowej Polityki Miejskiej 2030;D͘W͘ƉŽǌ͘ϳϰϲͿ͘ ϮϯZatwierdzony w dniu 12 grudnia 2014 r. przez Komisję Europejską. (przedłużony do 2022 r.). Ϯϰ;ǌ͘Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.). ϮϱhchwałĂnr 123 Rady Ministrów z dnia 15 października 2019 r. w sprawie przyjęcia „Strategii zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa 2030”;D͘W͘ƉŽǌ͘ϭϭϱϬͿ͘ Ϯϲ hchwałĂ Ŷƌ ϭϲϵͬϮϬϮϭ ZĂĚǇ Ministrów ^ƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶĞŐŽtWZϮϬϮϯ–ϮϬϮϳ͘ ǌ ĚŶŝĂ ϭϰ ŐƌƵĚŶŝĂ ϮϬϮϭ ƌ͘ w sprawie przyjęcia projektu<ƌĂũŽǁĞŐŽ WůĂŶƵ ϭϳ Monitor Polski EĂǌǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶĞŐŽ ^ƚƌĂƚĞŐŝĂ produktywności 2030 przyjęta przez Radę Ministrów w dniu ϭϮůŝƉĐĂ ϮϬϮϮƌ͘Ϯϳ ^ƚƌĂƚĞŐŝĂ Zrównoważonego ZŽǌǁŽũƵdƌĂŶƐƉŽƌƚƵ ĚŽƌŽŬƵϮϬϯϬϮϴ ;^ZdϮϬϯϬͿ WĂŬŝĞƚŶĂZǌĞĐǌ ǌǇƐƚĞŐŽdƌĂŶƐƉŽƌƚƵ –WůĂŶZŽǌǁŽũƵ Elektromobilności ǁWŽůƐĐĞͲ ŶĞƌŐŝĂ ĚŽPrzyszłościϮϵ;WůĂŶ ZŽǌǁŽũƵ Elektromobilności ǁWŽůƐĐĞͿ WĂŬŝĞƚŶĂZǌĞĐǌ ǌǇƐƚĞŐŽdƌĂŶƐƉŽƌƚƵ –<ƌĂũŽǁĞƌĂŵǇ ƉŽůŝƚǇŬŝƌŽǌǁŽũƵ ŝŶĨƌĂƐƚƌƵŬƚƵƌǇƉĂůŝǁ ĂůƚĞƌŶĂƚǇǁŶǇĐŚϯϬ <ƌĂũŽǁǇWƌŽŐƌĂŵ <ŽůĞũŽǁǇĚŽϮϬϮϯƌ͘ϯϭ ;<W<Ϳ WƌŽŐƌĂŵ ŝŶǁĞƐƚǇĐǇũŶǇ – 19 – Poz. 1236 Właściwe priorytety w zakresie stosownych obszarów polityki, w tym rolnictwa, przemysłu, ƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵi odpadów wdrażana woparciu o zasadę zgodności realizowanych działań z ustalonymi na poziomie przepisów UE szczegółowymi wymaganiami, ale w oparciu o ocenę osiąganych efektów ŝrealizowanych celów. tWZ ϮϬϮϯ–2027 zakłada między innymi wprowadzenie dopłat ǁƉƌǌǇpadku podejmowania działań prośrodowiskowych przez rolników w ramach ƚǌǁ͘ekoschematów Przemysł Strategia produktywności 2030 to przygoƚŽǁĂŶǇ ǁ DŝŶŝƐƚĞƌƐƚǁŝĞ ZŽǌǁŽũƵ ŝ dĞĐŚŶŽůŽŐŝŝ dokument, który wyznacza cele i kierunki interwencji państwa w obszarze polityki przemysłowej, ƉŽůŝƚǇki innowacyjności czy polityki eksportowej. Stanowi także podstawę do wydatkowania środków pochodzących z Funduszy Europejskich w nowej peƌƐƉĞŬƚǇǁŝĞ ϮϬϮϭͲϮϬϮϳ͘ ĞůĞŵ Strategii jest wzrost produktywności ŽƉĂƌƚǇ Ž ǁǇŬŽƌǌǇƐƚĂŶŝĞ ǁŝĞĚǌǇ ŽƌĂǌ ŶŽǁǇĐŚ ƚĞĐŚŶŽůŽŐŝŝ͕ zwłaszcza cyfrowych. Strategia Produktywności 2030 jest jedną ze strategii rozwoju wynikających ǌĞ ^ƚƌĂƚĞŐŝŝ ŶĂ ƌǌĞĐǌ KĚƉŽǁŝĞĚǌŝĂůŶĞŐŽ ZŽǌǁŽũƵ ŝ ƐƚĂŶowi jej rozwinięcie w obszarze gospodarczym. Aktualizuje, uzupełnia i rozwija Strategię Innowacyjności i Efektywności Gospodarki „Dynamiczna Polska 2020”, która obowiązywała ĚŽϮϬϮϬƌ͘ dƌĂŶƐƉŽƌƚ Głównym celem ^dZϮϬϯϬ jest zwiększenie dostępności transportowej przy jednoczesnej poprawie bezpieczeństwa uczestników ruchu i efektywności ƐĞŬƚŽƌĂ ƚƌĂŶƐƉŽƌƚŽǁĞŐŽ͕ ƉƌǌĞǌtworzenie spójnego, zrównoważonego, innowacyjnego i przyjaznego użǇƚŬŽǁŶŝŬŽǁŝ ƐǇƐƚĞŵƵƚƌĂŶƐƉŽƌƚŽǁĞŐŽǁǁǇŵŝĂƌǌĞŬƌĂũŽǁǇŵ͕ĞƵƌŽƉĞũƐŬŝŵŝŐůŽďĂůŶǇŵ͘<ŝĞƌƵŶŬŝŝŶƚĞƌǁĞŶĐũŝ ǌĂǁĂƌƚĞǁ^ƚƌĂƚĞŐŝŝƚŽŵ͘ŝŶ͘budowa zintegrowanej, wzajemnie powiązanej sieci transportowej służącej konkurencyjnej gospodarce, poprawa sposobu organizacji i zarządzania systemem transportowym, poprawa bezpieczeństwa uczestników ruchu oraz przewożonych towarów, ĐǌǇ ŽŐƌĂŶŝĐǌĞŶŝĞŶĞŐĂƚǇǁŶĞŐŽwpływu transportu na środowisko Plan Rozwoju Elektromobilności w Polsce to dokument pokazujący obszary i fazy rozwoju elektromobilności. Celem Planu jest rozwóũprzemysłu elektromobilności w WŽůƐĐĞŝƐƚǁŽƌǌĞŶŝĞ warunków do jego ƌŽǌǁŽũƵŽƌĂǌƐƚĂďŝůŝǌĂĐũĂƐŝĞĐŝĞůĞŬƚƌŽĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞũ <ƌĂũŽǁĞƌĂŵǇƉŽůŝƚǇŬŝƌŽǌǁŽũƵŝŶĨƌĂƐƚƌƵŬƚƵƌǇƉĂůŝǁĂůƚĞƌŶĂƚǇǁŶǇĐŚzawierają analizę aktualnego Ɛtanu rozwoju paliw alternatywnych w Polsce, diagnozę barier dalszego upowszechniania tych paliw, określenie celów w zakresie rozwoju infrastruktury, propozycję instrumentów wsparcia budowy infrastruktury i rozwoju rynku pojazdów. ZĞĂůŝǌĂĐũĂ ǁǇǌŶĂĐǌŽŶǇĐŚ ĐĞlów dla ŝŶĨƌĂƐƚƌƵŬƚƵƌǇładowaniaoraz liczby pojazdów ma przynieść efekt w postaci ŽŐƌĂŶŝĐǌĞŶŝĂĞŵŝƐũŝ szkodliwych związków przez sektor transportu. :ĂŬŽǁƐƉĂƌĐŝĞĚůĂƌŽǌǁŽũƵƌǇŶŬƵŝŝŶĨƌĂƐƚƌƵŬƚƵƌǇ ƉĂůŝǁĂůƚĞƌŶĂƚǇǁŶǇĐŚokreślonozwiększenie liczby punktówładowaŶŝĂŽdużej mocy wzdłuż sieci ďĂǌŽǁĞũ d EͲd͘ Punkty tankowania CNG powinny zostać priorytetowo rozmieszczone ǁaglomeracjach i innych obszarach gęsto zaludnionych <W<określa wielkość i źródła finansowania(w tym środki z UE oraz środki krajowe) inwestycji ŶĂliniach kolejowych. Celem nadrzędnym <W< ũĞƐƚ ǁǌŵŽĐŶŝĞŶŝĞ ƌŽůŝ ƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵ ŬŽůĞũŽǁĞŐŽ ǁǌŝŶƚĞŐƌŽǁĂŶǇŵ ƐǇƐƚĞŵŝĞ ƚƌĂŶƐƉŽƌƚŽǁǇŵ ŬƌĂju przez stworzenie spójnej iŶŽǁŽĐǌĞƐŶĞũ ƐŝĞĐŝ ůŝŶŝŝŬŽůĞũŽǁǇĐŚ͘WŽĚĞũŵŽǁane przedsięwzięcia mają na celu poprawę parametrów technicznych ŝprzystosowanie sieci transportowej do zwiększenia jakości usług transportu publicznego, a także uwzględnienie potrzeb osób o ograniczonej mobilności Program CPK obejmuje nowe linie kolejowe, stanowiące trzon zmodernizowanego krajowego ƐǇƐƚĞŵƵ ƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵ ŬŽůĞũŽǁĞŐŽ ũĂŬŽ ĂƚƌĂŬĐǇũŶĞũ ĂůƚĞƌŶĂƚǇǁǇ ĚůĂ ƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵ ĚƌŽŐŽǁĞŐŽ͘ ZakłaĚĂŶĂũĞƐƚďƵĚŽǁĂŽŬ͘ϭϴϬϬŬŵŶŽǁǇĐŚůŝŶŝŝŽǁǇƐŽŬŝĐŚƉĂƌĂŵĞƚƌĂĐŚ͘WƌŽŐƌĂŵW<ƌĞĂůŝǌƵũĞ ƉŽƐƚĂŶŽǁŝĞŶŝĂ ^ZdϮϬϯϬ, wskazującej na budowę krajowego systemƵ ƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵ ŬŽůĞũŽǁĞŐŽ͕ opartego o węzeł CPK w ramach Projektu strategicznego: Budowa Centralnego Portu Uchwała nr 154 Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2022 r. w sprawie przyjęcia "Strategii produktywności 2030" ;D͘W͘ƉŽǌ͘ϵϮϲͿ͘ hĐŚwała nr 105 Rady Ministrów z dnia 24 września 2019 r. ǁ ƐƉƌĂǁŝĞ przyjęcia „Strategii Zrównoważonego Rozwoju Ϯϳ Ϯϴ dƌĂŶƐƉŽƌƚƵĚŽϮϬϯϬƌŽŬƵ”;D͘W͘ƉŽǌ͘ϭϬϱϰͿ͘ ϮϵPrzyjęty przez Radę Ministrów w dniu 16 marca 2017 r. ϯϬPrzyjęty przez Radę Ministrów w dniu 29 marca 2Ϭϭϳƌ͘ ϯϭPrzyjęty przez Radę Ministrów w dniu 15 września 2015 r. ϭϴ Monitor Polski EĂǌǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶĞŐŽ ĞŶƚƌĂůŶǇWŽƌƚ <ŽŵƵŶŝŬĂĐǇũŶǇϯϮ WŽůŝƚǇŬĂDŽƌƐŬĂ ZǌĞĐǌǇƉŽƐƉŽůŝƚĞũ WŽůƐŬŝĞũĚŽϮϬϮϬƌ͘ ;ǌperspektywą ĚŽϮϬϯϬƌ͘Ϳϯϯ;WŽůŝƚǇŬĂ DŽƌƐŬĂZWͿ DĂƉĂĚƌŽŐŽǁĂ ƚƌĂŶƐĨŽƌŵĂĐũŝ ǁŬŝĞƌƵŶŬƵ ŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝŽŽďŝĞŐƵ zamkniętymϯϰ;DĂƉĂ ĚƌŽŐŽǁĂ'KͿ <ƌĂũŽǁǇƉůĂŶ ŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝŽĚƉĂĚĂŵŝ ϮϬϮϮϯϱ;<ƉŐŽϮϬϮϮͿ <ƌĂũŽǁǇWƌŽŐƌĂŵ Oczyszczania Ścieków <ŽŵƵŶĂůŶǇĐŚ (KPOŚK)ϯϲ͕ŽƐƚĂƚŶŝĂ szósta aktualizacja;s/ KPOŚK)ϯϳ – 20 – Poz. 1236 Właściwe priorytety w zakresie stosownych obszarów polityki, w tym rolnictwa, przemysłu, ƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵi odpadów Komunikacyjnego. Przedmiotowe linie są także wskazane na maƉĂĐŚ ƐŝĞĐŝ ŬŽůĞũŽǁĞũ ǁ WŽůƐĐĞ ǁϮϬϯϬƌ͘ t WŽůŝƚǇĐĞ Dorskiej RP zostały określone kierunki zrównoważonego rozwoju społecznoͲ ͲŐŽƐƉŽĚĂƌĐǌĞŐŽ ŝ ƌĂĐũŽŶĂůŶĞŐŽ ǁǇŬŽƌǌǇƐƚĂnia nadmorskiego położĞŶŝĂ WŽůƐŬŝ͘ ŽŬƵŵĞŶƚ ƚĞŶ opiera się naŬŽŶƐƚǇƚƵĐǇũŶĞũ ǌĂsadzie zrównoważonego rozwoju. ĂǁŝĞƌĂ ƉŽĚƐƚĂǁŽǁĞ ĐĞůĞ ƵŬŝĞƌƵŶŬŽǁĂne na kompleksowe wykorzystanie morskiego potencjału Polski, w tym rozwój ŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝ ŵŽƌskiej, związane z użytkŽǁĂŶŝĞŵ ŵŽƌǌĂ͕ ŽƌĂǌ ŵĞƚŽĚǇ ŝ ŝŶƐƚƌƵŵĞŶƚǇ ƉƌĂǁŶĞ ŝĞŬŽŶŽŵŝĐǌŶĞ ƌĞĂůŝzacji tych celów w ŽďĞĐŶǇĐŚ ǁĂƌƵŶŬĂĐŚ ƉŽůŝƚǇĐǌŶǇĐŚ ŝ ƐƉŽłecznoͲ ͲŐŽƐƉŽĚĂƌĐǌǇĐŚ͘ WŽůŝƚǇŬĂ ŵŽƌƐŬĂ ZW ŽďĞũmuje dziedziny życia politycznego, społecznoͲ ͲŐŽƐƉŽĚĂƌĐǌĞŐŽ͕ ŶĂƵŬŽǁĞŐŽ ŝ ŬƵůƚƵƌĂůŶĞŐŽ kraju. NajważniĞũƐǌĞ ŬŝĞƌƵŶŬŝ ƌŽǌǁŽũƵ WŽůƐŬŝ ǁǌĂŬƌĞƐŝĞƐƉƌĂǁŵŽƌƐŬŝĐŚǁƉĞƌƐƉĞŬƚǇǁŝĞĚŽϮϬϯϬƌ͘to: wzmocnienie pozycji polskich portów morskich, zwiększenie konkurencyjności transportu morskiego oraz zatrudnienia w gospodarce morskiej, a także zapewnienie bezpieczeństwa na morzu. Polityka DŽƌƐŬĂZWƌĞĂůŝǌŽǁĂŶĂũĞƐƚ przez udział w działaniach narzecz ochrony śroĚŽǁŝƐŬĂ ŵŽƌƐŬŝĞŐŽ ŶĂ ĨŽƌĂĐŚ h ͕ /DK ;ĂŶŐ͘ /ŶƚĞƌŶĂƚŝŽŶĂů DĂƌŝƚŝŵĞ KƌŐĂŶŝƐĂƚŝŽŶ, Międzynarodowa Organizacja Morska) ŽƌĂǌ ǁ ƌĂŵĂĐŚ , >KD ;<ŽŵŝƐũŝ ,elsińskiej Ͳ Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku)͕ ǁ ĐĞůƵ wypełnienia zobowiązań prawnych w zakresie ochrony środowiska morskiego Morza BałtyckieŐŽ͕ ǁ ƚǇŵ ŽŐƌĂŶŝĐǌĞŶŝĂ emisji gazów cieplarniach ze statków, procedur pobierania próbek ŝǁĞƌǇĨŝŬĂĐũŝ zawartości siarki w paliwach żeglugowych oraz zwiększenia obecności paliw ĂůƚĞƌŶĂƚǇǁŶǇĐŚ KĚƉĂĚǇ ŽŬƵŵĞŶƚƚĞŶzawiera zestaw narzędzi, zarówno legislacyjnych, jak iƉŽǌĂůĞŐŝƐůĂĐǇũŶǇĐŚ͕ĂũĞŐŽ ĐĞůĞŵũĞƐƚstworzenie warunków do wdrożenia w PolƐĐĞŶŽǁĞŐŽŵŽĚĞůƵŐŽƐƉŽĚĂƌĐǌĞŐŽ'K͘ Dokument obejmuje działania znajdujące się w kompetencji różnych ministerstw. Zaproponowane w Mapie drogowej GOZ działania dotyczą przede wszyƐƚŬŝŵƉƌĂĐĂŶĂůŝƚǇĐǌŶŽͲ ͲŬŽŶĐĞƉĐǇũŶǇĐŚ͕ ŝŶĨŽƌŵĂĐǇũŶŽͲƉƌŽŵŽĐǇũŶǇĐŚ ŽƌĂǌ ŬŽŽƌĚǇŶĂĐǇũŶǇĐŚ. Do priorytetów w ramach GOZ należą: • ŝnnowacyjność, wzmocnienie współpracy międzyƉrzemysłem i sektorem nauki, aǁĞĨĞŬĐŝĞ wdrażanie nowatorskich rozwiązań w gospodarce, • Ɛtworzenie europejskiego rynku na surowce wtórne, na którym łatwiejszy byłby ich przepływ, • ǌapewnienie wysokiej jakości surowców wtórnych, ĐŽǁǇŶŝŬĂze zrównoważoŶĞũƉƌŽĚƵŬĐũŝ ŝŬŽŶƐƵŵƉĐũŝ͕ • ƌozwój sektora usług <ƉŐŽ ϮϬϮϮ stanowi aktualizację Kpgo 2014 i zawiera charakterystykę aktualnego stanu ŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝ ŽĚƉĂĚĂŵŝ ǁ WŽůƐĐĞ, opis zadań i celów do realizacji w latach 2016ͲϮϬϮϮ ŽƌĂǌ ǁperspektywie do 2030 r. Cele Kpgo 2022 obejmują m.in. rozwój recyklingu ŽĚpadów ;ĐĞůĞŶĂ ϮϬϮϬƌ͕͘2025 r. i 2030 r.), redukcję składowania odpadów komunalnych na składowiskach (doϭϬй w 2030 r.), poprawę poziomów odzysku i recyklingu odpadów poużytkowych, wprowadzenie ǁĞwszystkich gminach systemów selektywnego odbierania odpadóǁ ǌŝĞůŽŶǇĐŚ ŝ ŝŶŶǇĐŚ bioodpadów. Szczegółowe działania zmierzające do realizacji celów w zakresie gospodarki odpadami są określane ǁƌĂǌ ǌ ƉůĂŶĂŵŝ ŝŶǁĞƐƚǇĐǇũŶǇŵŝ ǁzaktualizowanych wojewódzkich ƉůĂŶĂĐŚŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝŽĚƉĂĚĂŵŝ KPOŚK identyfiŬƵũĞpotrzeby w zakresie gospodarki śĐŝĞŬŽǁĞũŽƌĂǌokreślĂplan działań w zakresie wyposażenia aglomeracji w systemy kanalizacji zbiorczej i oczyszczalnie ścieków orazďƵĚŽǁǇ͕ rozbudowy lub modernizacji oczyszczalni ścieków komunalnych i systemów kanalizacji zbiorczej ǁĂŐůŽŵĞƌĂĐũĂĐŚ͘WƌŽŐƌĂŵũĞƐƚĂŬƚƵĂůŝǌŽǁĂŶǇĐŽĐǌƚĞƌǇůĂƚĂ͘EĂũŶŽǁƐǌĂaktualizacja jest szóstą ǌrzędu.W VI AKPOŚK oszacowano potrzeby i określono działania na rzĞĐǌĚĂůƐǌĞŐŽwyposażĂŶŝĂ ĂŐůŽŵĞƌĂĐũŝǁƐǇƐƚĞŵǇŬĂŶĂůŝǌĂĐǇũŶĞŝŽĐǌǇƐzczalnie ścieków komunalnych. Wdokumencie ujęte zostały 1ϱϮϰaglomeracje oraz wykaz planowanych przez nie inwestycji, które mają przyczynić się do ograniczenia zrzutów niedostatecznie oczyszczanych ścieków i ich niekorzystnego wpływu na ϯϮUchwała nr 156 Rady Ministrów z dnia 28 października 2020 r. w sprawie ustanowienia programu wieloletniego –„Program ŝŶǁĞƐƚǇĐǇũŶǇĞŶƚƌĂůŶǇWŽƌƚ<ŽŵƵŶŝŬĂĐǇũŶǇ͘ ƚĂƉ/͘ϮϬϮϬͲ2023”;D͘W͘ƉŽǌ͘ϭϬϱϬͿ͘ ϯϯUchwała nr 33/2015 Rady Ministrów z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie Polityki morskiej Rzeczypospolitej Polskiej do roku 2020 (z perspektywą do 2030 roku). ϯϰPrzyjęta przez Radę Ministrów w dniu 10 września 2019 r. ϯϱUchwała nr 88 Rady MinistrówǌĚŶŝĂϭůŝƉĐĂϮϬϭϲƌ͘ǁƐƉƌĂǁŝĞ<ƌĂũŽǁĞŐŽƉůĂŶƵŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝŽĚƉĂĚĂŵŝϮϬϮϮ ;D͘W͘ǌϮϬϮϮƌ͘ƉŽǌ͘ϭϬϯϬͿ͘ ϯϲ Przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 16 grudnia 2003 r. ϯϳ Przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 5 maja 2022ƌ͘ ϭϵ Monitor Polski – 21 – Poz. 1236 EĂǌǁĂĚŽŬƵŵĞŶƚƵ ƐƚƌĂƚĞŐŝĐǌŶĞŐŽ Właściwe priorytety w zakresie stosownych obszarów polityki, w tym rolnictwa, przemysłu, ƚƌĂŶƐƉŽƌƚƵi odpadów stan środowiska wodnego. Szósta aktualizacja KPOŚK zawiera listę zadań zaplanowanych do realizacji przez samorządy zlokalizowane w aglomeracjach do końca 2027 r. <ƌĂũŽǁǇƉůĂŶ Kpgo 2028 stanowi aktualizację Kpgo 2022 i zawierać będzie aktualizację celów wǌĂŬƌĞƐŝĞ ŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝŽĚƉĂĚĂŵŝ ŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝŽĚƉĂĚĂŵŝƉƌǌĞǌŶĂĐǌŽŶǇĐŚĚŽƌĞĂůŝǌĂĐũŝǁůĂƚĂĐŚϮϬϮϯͲ2028 w kontekście aktualnego ϮϬϮϴ ƐƚĂŶƵŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝŽĚƉĂĚĂŵŝǁWŽůƐĐĞ͘WƌǌĞǁŝĚǇǁĂŶǇŵĞĨĞŬƚĞŵwdrożenia w życie Kpgo 2028 ;<ƉŐŽϮϬϮϴͿ͕ƉƌŽũĞŬƚ będzie: ograniczenie wytwarzania odpadów, zwiększenie ilości odpadów przekazywanych ǌŬǁŝĞƚŶŝĂϮϬϮϮƌ͘ ĚŽrecyklingu, wyeliminowanie nieprawidłowo prowadzonego zagospodarowania odpadów, podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów oraz właściwego postępowania z odpadami. WƌĂĐĞůĞŐŝƐůĂĐǇũŶĞŶĂĚƉƌŽũĞŬƚĞŵ<ƉŐŽ ϮϬϮϴsą na etapie StałĞŐŽ<ŽŵŝƚĞƚƵRady Ministrów͘ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŝĞ<Kŝ IOŚͲW/ ϮϬ Monitor Polski – 22 – Poz. 1236 1.
Obowiązki organów krajŽǁǇĐŚ͕ƌĞŐŝŽŶĂůŶǇĐŚŝůŽŬĂůŶǇĐŚǁǌĂŬƌĞƐŝĞŽĐŚƌŽŶǇƉŽǁŝĞƚƌǌĂ Niniejszy podrozdział zawiera informacje na temat organów mających kompetencje w obszarze ŽĐŚƌŽŶǇƉŽǁŝĞƚƌǌĂ͘ t ƚĂďĞůŝ ϰ ƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶŽ ŬŽŵƉĞƚĞŶĐũĞ poszczególnych organów w Polsce na szczeblu krĂũŽǁǇŵ͕ ƌĞŐŝŽŶĂůŶǇŵŝůŽŬĂůŶǇŵ͕ǁǌĂŬƌĞƐŝĞzadań dotyczącychŽĐŚƌŽŶǇƉŽǁŝĞƚƌǌĂ͘ dĂďĞůĂϰ͘Obowiązki organów krajowych, regionalnych i lokalnych ZŽĚǌĂũĞ organów KƌŐĂŶ ZD MKiŚ DZŝZt KƉŝƐobowiązków ƉƌǌǇƉŝƐĂŶǇĐŚǁǌĂŬƌĞƐŝĞ ŽĐŚƌŽŶǇƉŽǁŝĞƚƌǌĂ Ĩunkcje kształtowania polityki, funkcje wdrożeniowe Ĩunkcje kształtowaniĂƉŽůŝƚǇŬŝ͕ funkcje wdrożeniowe ĨƵŶŬĐũĞŬształtowaniĂƉŽůŝƚǇŬŝ͕ funkcje wdrożeniowe D/ Ĩunkcje kształtowania polityki, funkcje wdrożeniowe DZŝd Ĩunkcje kształtowania polityki, funkcje wdrożeniowe D&ŝWZ WƌĞǌĞƐNFOŚiGW GIOŚ KƌŐĂŶǇ ŬƌĂũŽǁĞ GDOŚ '<ŝ W'tW WŽůŝĐũĂ ǇƌĞŬƚŽƌdd Ĩunkcje kształtowania polityki, funkcje wdrożeniowe ĨƵŶŬĐũĞŽƌŐĂŶƵ współfinansującĞŐŽ ůƵďfinansującego działania Ĩunkcje wdrożeniowe, ĨƵŶŬĐũĞǁǌĂŬƌĞƐŝĞ egzekwowania przepisów ;ǁƚǇŵ͕ŬŽŶƚƌŽůĞͿ͕ ĨƵŶŬĐũĞƐƉƌĂǁŽǌĚĂǁczości ŝŵŽŶŝƚŽƌŽǁĂŶŝĂ͕ ĨƵŶŬĐũĞŬŽŽƌĚǇŶĂĐǇũŶĞ Ĩunkcje kształtowaniĂƉŽůŝƚǇŬŝ͕ funkcje wdrożeniowe Ĩunkcje wdrożeniowe, ĨƵŶŬĐũĞǁǌĂŬƌĞƐŝĞ ĞŐǌĞŬǁŽǁĂŶŝĂprzepisów ;ǁƚǇŵŝŶƐƉĞŬĐũĞͿ͕ĨƵŶŬĐũĞ sprawozdawczości ŝŵŽŶŝƚŽƌŽǁĂŶŝĂ͕ ĨƵŶŬĐũĞŬŽŽƌĚǇŶĂĐǇũŶĞ͕ ĨƵŶŬĐũĞƵƚƌǌǇŵǇǁĂŶŝĂ ŝďƵĚŽǁǇŝŶĨƌĂƐƚƌƵŬƚƵƌǇ funkcje wdrożeniowe, ĨƵŶŬĐũĞƐprawozdawczości ŝŵŽŶŝƚŽƌŽǁĂŶŝĂ ĨƵŶŬĐũĞŬŽŶƚƌŽůŶĞǁǌĂŬƌĞƐŝĞ ƌƵĐŚƵĚƌŽŐŽǁĞŐŽ organ właściwy do wykonywania czynności związanych z homologacją pojazdów, przedmiotu ich wyposażenia lub części, ǌĚŽƉƵƐǌĐǌĞŶŝĞŵ jednostkowym pojazdu, czy też Zakres działalności organu Ŭoordynuje prace i kreuje politykę gospodarczą kraju oraz zatwierdza kierunki rozwoju sektorów Ŭlimat, środowisko, energia ƌolnictwo, rozwój wsi, ƌǇŶŬŝƌŽůŶĞ͕ rybołówstwo ƚƌĂŶƐƉŽƌƚĚƌŽŐŽǁǇ͕ŬŽůĞũŽǁǇ͕ůŽƚŶŝĐǌǇ͕ ŵŽƌƐŬŝ, żegluga śródlądowa, gospŽĚĂƌŬĂ ŵŽƌƐŬĂ͕ŐŽƐƉŽĚĂƌŬĂǁŽĚŶĂ ŐŽƐƉŽĚĂƌŬĂ͕ďƵĚŽǁŶŝĐƚǁŽ͕ƉůĂŶŽǁĂŶŝĞ ŝǌĂŐŽƐƉŽĚĂƌŽǁĂŶŝĞƉƌǌĞƐƚƌǌĞŶŶĞŽƌĂǌ ŵŝĞƐǌŬĂůŶŝĐƚǁŽ ǌarządzanie systemem wdrażania Funduszy ƵƌŽƉĞũƐŬŝĐŚ͕rozwój regŝŽŶĂůŶǇ ĨŝŶĂŶƐŽǁĂŶŝĞŽĐŚƌŽŶǇśrodowiska ŝŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝǁŽĚŶĞũ ŬŽŶƚrola przestrzegania przepisów o ŽĐŚƌŽŶŝĞ środowiska oraz badanie i ocena stanu środowiska ŽĐŚƌŽŶĂƉƌǌǇƌŽĚǇŝŬŽŶƚƌŽůĂƉƌŽĐĞƐƵ ŝŶǁĞƐƚǇĐǇũŶĞŐŽ ŝŶĨƌĂƐƚƌƵŬƚƵƌĂĚƌŽŐŽǁĂ ŐŽƐƉŽĚĂƌŬĂǁŽĚŶĂ ƌƵĐŚĚƌŽŐŽǁǇŝƉŽũĂǌĚǇĚƌŽŐŽǁĞ ƉŽũĂǌĚǇĚƌŽŐŽǁĞ Ϯϭ Monitor Polski – 23 – ZŽĚǌĂũĞ organów KƌŐĂŶ '/d ǁŽũĞǁŽĚŽǁŝĞ zarząd województwa, marszałkowie województw KƌŐĂŶǇ ƌĞŐŝŽŶĂůŶĞ KƌŐĂŶǇ ŝƉŽĚŵŝŽƚǇ ůŽŬĂůŶĞ KƉŝƐobowiązków ƉƌǌǇƉŝƐĂŶǇĐŚǁǌĂŬƌĞƐŝĞ ŽĐŚƌŽŶǇƉŽǁŝĞƚƌǌĂ ǌĚŽƉƵƐǌĐǌĞŶŝĞŵ indywidualnym WE pojazdów. ĨƵŶŬĐũĞŬŽŶƚƌŽůŝƉƌǌĞƐƚƌǌĞŐĂŶŝĂ ƉƌǌĞƉŝsów dotyczących ƉƌǌĞǁŽǌƵĚƌŽŐŽǁĞŐŽ ǁǇŬŽŶǇǁĂŶĞŐŽƉŽũĂǌĚĂŵŝ ƐĂŵŽĐŚŽĚŽǁǇŵŝŽƌĂǌ przepisów ruchu drogoǁĞŐŽ Ĩunkcje wdrożeniowe, funkcje ǁǌĂŬƌĞƐŝĞĞŐǌĞŬǁŽǁĂŶŝĂ przepisów (wƚǇŵ͕ŝŶƐƉĞŬĐũĞͿ͕ ĨƵŶŬĐũĞsprawozdawczości ŝŵŽŶŝƚŽƌŽǁĂŶŝĂ͕ĨƵŶŬĐũĞ ŬŽŽƌĚǇŶĂĐǇũŶĞ Ĩunkcje wdrożeniowe, funkcje ǁǌĂŬƌĞƐŝĞĞŐǌĞŬǁŽǁĂŶŝĂ przepisów (w tymŝŶƐƉĞŬĐũĞͿ͕ ĨƵŶŬĐũĞsprawozdawczości ŝŵŽŶŝƚŽƌŽǁĂŶŝĂ͕ĨƵŶŬĐũĞ ŬŽŽƌĚǇŶĂĐǇũŶĞ Ĩunkcje wdrożeniowe, ĨƵŶŬĐũĞǁǌĂŬƌĞƐŝĞ ĞŐǌĞŬǁŽǁĂŶŝĂprzepisów wioś ;ǁƚǇŵŝŶƐƉĞŬĐũĞͿ͕ĨƵŶŬĐũĞ sprawozdawczości, ĨƵŶŬĐũĞŬŽŽƌĚǇŶĂĐǇũŶĞ ĨƵŶŬĐũĞŽƌŐĂŶƵ wfośigw współfinansującego lub finansującego działania Ĩunkcje wdrożeniowe, funkcje ǁǌĂŬƌĞƐŝĞĞŐǌĞŬǁŽǁĂŶŝĂ przepisów (wƚǇŵ͕ ǁƐƚŽƐŽǁŶǇĐŚƉƌǌǇƉĂĚŬĂĐŚ͕ rdoś ŝŶƐƉĞŬĐũĞͿ͕ĨƵŶŬĐũĞ sprawozdawczości ŝŵŽŶŝƚŽƌŽǁĂŶŝĂ͕ĨƵŶŬĐũĞ ŬŽŽƌĚǇŶĂĐǇũŶĞ ĨƵŶŬĐũĞǁǌĂŬƌĞƐŝĞ ĞŐǌĞŬǁŽǁĂŶŝĂprzepisów ;ǁƚǇŵŝŶƐƉĞŬĐũĞ /, i udzielenie pozwoleń, zezwoleń) ośrodki doradztwa ĨƵŶŬĐũĞƉŽƉƵůĂƌǇǌĂĐǇũŶĞ͕ ƌŽůŶŝĐǌĞŐŽ ŝŶĨŽƌŵĂĐǇũŶĞ Ĩunkcje wdrożeniowe, funkcje ǁǌĂŬƌĞƐŝĞĞŐǌĞŬǁŽǁĂŶŝĂ przepisów (w tym, zarząd powiatu͕ ǁƐƚŽƐŽǁŶǇĐŚƉƌǌǇƉĂĚŬĂĐŚ͕ ŝŶƐƉĞŬĐũĞͿ͕ĨƵŶŬĐũĞ ƐƚĂƌŽƐƚĂ sprawozdawczości ŝŵŽŶŝƚŽƌŽǁĂŶŝĂ͕ĨƵŶŬĐũĞ ŬŽŽƌĚǇŶĂĐǇũŶĞ ƉƌĞǌǇĚĞŶĐŝ ŵŝĂƐƚ͕ Ĩunkcje wdrożeniowe, funkcje ďƵƌŵŝƐƚƌǌŽǁŝĞ͕ ǁǌĂŬƌĞƐŝĞĞŐǌĞŬǁŽǁĂŶŝĂ wójtowie͕ ƌĂĚĂ przepisów (w tym inspekcje), ŵŝĞũƐŬĂ͕ƌĂĚĂŐŵŝŶǇ ĨƵŶŬĐũĞsprawozdawczości Poz. 1236 Zakres działalności organu ƌƵĐŚĚƌŽŐŽǁǇŝƉŽũĂǌĚǇĚƌŽŐŽǁĞ wdrażaŶŝĞŝĚŽƐƚŽƐŽǁǇǁĂŶŝĞĚŽŵŝĞũƐĐŽǁǇĐŚ warunków szczegółowǇĐŚĐĞůówƉŽůŝƚǇŬŝŶĂ ŽďƐǌĂƌǌĞwojewództwa͕ŬŽŽƌĚǇŶŽǁĂŶŝĞ ŝŬŽŶƚƌŽůŽǁĂŶŝĞǁǇŬŽŶǇǁĂŶŝĂwynikających ǌnich zadań określenie strategii rozwoju województwa, ƉƌŽǁĂĚǌĞŶŝĞƉŽůŝƚǇŬŝƌŽǌǁŽũƵwojewództwa wykonywanie zadańŽĐŚĂƌĂŬƚĞƌǌĞ wojewódzkim określonǇĐŚƵƐƚĂǁĂŵŝ͕ŵ͘ŝŶ͘ ǁzakresie ochrony środowiska ŬŽŶƚrola przestrzegania przepisów o ŽĐŚƌŽŶŝĞ środowiska ĨŝŶĂŶƐŽǁĂŶŝĞŽĐŚƌŽŶǇśrodowiska ŝŐŽƐƉŽĚĂƌŬŝǁŽĚŶĞũ ŽĐŚƌŽŶĂƉƌǌǇƌŽĚǇŝŬŽŶƚƌŽůĂƉƌŽĐĞƐƵ ŝŶǁĞƐƚǇĐǇũŶĞŐŽ ŬŽŶƚrola przestrzegania przepisów w ǌĂŬƌĞƐŝĞ wyrobów wprowadzanych ĚŽŽďƌŽƚƵ ƌŽůnictwo, rozwój wsi, rynki rolne Žpracowywanie programów rozwoju w trybie określonym w przepisach ŽǌĂƐĂĚĂĐŚ ƉƌŽǁĂĚǌĞŶŝĂƉŽůŝƚǇŬŝƌŽǌǁŽũƵŶĂŽďƐǌĂƌǌĞ powiatu. Ponadto powiat wykonuje określonĞ ƵƐƚĂǁĂŵŝǌĂĚĂŶŝĂƉƵďůŝĐǌŶĞŽĐŚĂƌĂŬƚĞƌǌĞ ƉŽŶĂĚŐŵŝŶŶǇŵǁǌĂŬƌĞƐŝĞŵ͘ŝŶ͘ŽĐŚƌŽŶǇ środowiska śƌŽĚŽǁŝƐŬŽ͕ŐŽƐƉŽĚĂƌŬĂǁŽĚŶĂ͕ƚƌĂŶƐƉŽƌƚ ǁzakresie zadań gminy ϮϮ Monitor Polski ZŽĚǌĂũĞ organów – 24 – KƉŝƐobowiązków ƉƌǌǇƉŝƐĂŶǇĐŚǁǌĂŬƌĞƐŝĞ ŽĐŚƌŽŶǇƉŽǁŝĞƚƌǌĂ KƌŐĂŶ ƐƚĂĐũĞ pojazdów ŝŵŽŶŝƚŽƌŽǁĂŶŝĂ͕ĨƵŶŬĐũĞ ŬŽŽƌĚǇŶĂĐǇũŶĞ ĨƵŶŬĐũĞbadań techŶŝĐǌŶǇĐŚ pojazdów (wykrywanie ŝĞůŝŵŝŶŽǁĂŶie z użytkowania pojazdów z nieƐƉƌĂǁŶǇŵŝ układami kontroli emisji spalin ŬŽŶƚƌŽůŝ ŽƌĂǌŶŝĞƐǌĐǌĞlności powodujących wycieki ƚŽŬƐǇĐǌŶǇĐŚpłynów eksploatacyjnych, jak również powodująĐǇĐŚŶĂĚŵŝĞƌŶǇ hałas ĨƵŶŬĐũĞǁǌĂŬƌĞƐŝĞ ĞŐǌĞŬǁŽǁĂŶŝĂƉƌǌĞƉŝƐów ;ǁƚǇŵŝŶƐƉĞŬĐũĞ i udzielenie pozwoleń, zezwoleń) służby kominiarskie Poz. 1236 Zakres działalności organu sprawdzenie i ocena emisji zanieczyszczeń gazowych lub zadymienia spalin pojazdów napędzanych silnikiem o spalaniu wewnętrzͲ ŶǇŵ Ŭontrola przestrzegania przepisów wǌĂŬƌĞƐŝĞ ŬŽŶƚƌŽůŝŽŬƌĞƐŽǁĞũ͕ĐŽŶĂũŵŶŝĞũƌĂǌǁƌŽŬƵ͕ polegającĞũŶĂƐƉƌĂǁĚǌĞŶŝƵƐƚĂŶƵ ƚĞĐŚŶŝĐǌŶĞŐŽŝŶƐƚĂůĂĐũŝŐĂǌŽǁǇĐŚŽƌĂǌ przewodów kominowych (dymowych͕ ƐƉĂůŝŶŽǁǇĐŚŝǁĞŶƚǇůĂĐǇũŶǇĐŚͿ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŝĞ<Kŝ IOŚͲW/ Ϯϯ Monitor Polski – 25 – Poz. 1236 Ϯ͘ Dotychczasowy postęp w redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza ŝpoprawie jakości powietrza Ϯ͘ϭ͘ Postępy poczynione w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza oraz stopień wypełnienia zobowiązań Poniższe analizy zostały opracowane na podstawie danych dotyczących emisji zanieczyszczeń ƉŽǁŝĞƚƌǌĂ ǌĂǁĂƌƚǇĐŚ ǁ ŬƌĂũŽǁĞũ ŝŶǁĞŶƚĂƌǇǌĂĐũŝ ĞŵŝƐũŝ ǌ ϮϬϮϮ ƌ͘ ;//Z ϮϬϮϮͿ, uwzględniającej dane ĚŽroku 2020 włącznie͘ĂŶĞƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶŽǁƉŽĚǌŝĂůĞŶĂposzczególne zanieczyszczenia. Dla każdego ǌŶich omówiono źródła emisji oraz kluczowe zmiany, które zaszły odϮϬϬϱ ƌ͘ tƵǌĂƐĂĚŶŝŽŶǇĐŚ przypadkach przedstawiono również informacje dotyczące struktury emisji danego zanieczyszczenia ƉŽǁŝĞƚƌǌĂǁƌĂŵĂĐŚĚŽŵŝŶującego sektora. Ϯ͘ϭ͘ϭ͘Emisja NH₃ Głównym sektorem odpowiedzialnym za emisję NH₃ jest rolnictwo, które w 2020 r. odpowiadało ǌĂ97,1% emisji tego zanieczyszczenia. Wśród pozostałych sektorów generujących emisję NHϯƐĞŬƚŽƌ procesów przemysłowych odpowiadaza 1,4% całkowitej emisji, sektor energii za 1,3% emisji całkowitej ĞŵŝƐũŝ͕ĂƐĞktor odpadów za zaledwie 0,3%. Udział sektora rolnictwo w całkowitej emisji NH₃ǁǌƌĂƐƚĂ począwszy ŽĚϮϬϬϱƌ͘;ϵϱ͕ϲйͿĚŽϵϳ͕ϭйǁ2020 r. Wzrósł również udziałĞŵŝƐũŝƚĞŐŽǌĂŶŝĞĐǌǇƐǌĐǌĞŶŝĂ ǌsektora procesów przemysłowych z 0,9% do 1,4%, co miało miejsce głównie przed 2018 r. EĂƚŽŵŝĂƐƚ Žd 2018 r. udział sektora procesów przemysłowych w całkowitej emisji NHϯ ƉŽǌŽƐƚĂũĞ stały. Zmalał natomiast udział w emisji całkowitej NH₃ ƐĞŬƚŽƌĂ ĞŶĞƌŐŝŝ ;ǌϭ͕ϵй ǁϮϬϬϱ ƌ͘ ĚŽ ϭ͕ϯй ǁϮϬϮϬ ƌ͘Ϳ ŽƌĂǌsektora odpadów (z 1,6% w 2005 r. do 0,3% w 2020 r.). Szczegółowe informacje dotyczące historycznych udziałów poszczególnych sektorów w całkowitej emisji NH₃ zostały przedstawione ŶĂƌǇƐƵŶŬƵϭ͘ ZǇƐƵŶĞŬϭ͘,istoryczny udział poszczególnych sektorów w całkowitej emisji NHϯ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŽŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ//ZϮϬϮϮ Głównymi kategoriami odpowiedzialnymi za emisję NH₃ w rolnictwie są podsektory 3B ;ŶĂǁŽǌǇ ŶĂƚƵƌĂůŶĞͿŽƌĂǌϯ;ŐůĞďǇƌŽůŶĞͿ. Udział emisji E,₃ w podƐĞŬƚŽƌǌĞŶĂǁŽǌǇŶĂƚƵƌĂůŶĞǁĞŵŝƐũŝǌƐĞŬƚŽƌĂ rolnictwa wzrósł od 2005 r. z 43,4% do 45,4% w 2020 r. Jednocześnie udział emisji E,₃ w podsektorze gleby rolne w emisji z sektora rolnictwa zmniejszył się w okresie 2005–ϮϬϮϬ ǌ ϱϲ͕ϲй ĚŽ ϱϰ͕ϲй͘ Ϯϰ Monitor Polski – 26 – Poz. 1236 Szczegółowe informacje dotyczące historycznych udziałów głównych podsektorów w sektorze ƌŽůŶŝĐƚǁĂǁemisji całkowitej E,₃ został przedstawiony na rysunku 2. ZǇƐƵŶĞŬϮ͘Historyczny udział głównych kategorii emisji NHϯǁƐĞŬƚŽƌǌĞƌŽůŶŝĐƚǁĂ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŽŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ//ZϮϬϮϮ Emisja całkowita NH₃ malała od 2005 r. (333,29ŬƚͿ ĚŽ ϯϭϭ͕ϯϱŬƚ ǁϮϬϭϵƌ͕͘ ũĞĚŶĂŬ ǁ ϮϬϮϬ ƌ͘ ǌĂŶŽƚŽǁĂŶŽ ǁǌƌŽƐƚ ĞŵŝƐũŝ ĚŽ ƉŽǌŝŽŵƵ ϯϮϬ͕ϴϮkt. Spadek emisji całkowitej w 2019 r. wyniósł 3,9% ǁstosunku do roku poprzedniego, natomiast wzrost wielkości emisji całkowitej NHϯ ǁϮϬϮϬ ƌ͘ ǁƐƚŽƐƵŶŬƵĚŽ2019 r. osiągnął 3,0%. KĚŶŽƚŽǁĂŶǇǁǌƌŽƐƚǁynika głównie ze wzrostu zużycia nawozów ŵŝŶĞƌĂůŶǇĐŚŽƌĂǌǁǌƌŽƐƚƵpogłowia trzody chlewnej, bydła, owiec i drobiu.Wybrane dane dotyczące wielkości emisji NH₃ƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶŽŶĂƌǇƐƵŶŬƵϯ͘ Ϯϱ Monitor Polski – 27 – Poz. 1236 ZǇƐƵŶĞŬϯ͘Wielkość emisji NHϯ–ĞŵŝƐũĞŚŝƐƚŽƌǇĐǌŶĞŽƌĂǌĐĞůƌĞĚƵŬĐǇũŶǇŶĂůĂƚĂϮϬϮϬ–ϮϬϮϵ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŽŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ//ZϮϬϮϮŝĚǇƌĞŬƚǇǁǇE WŽǌŝŽŵĞŵŝƐũŝĚůĂE,ϯwynikający z celu redukcyjnego ŶĂůĂƚĂϮϬϮϬ–ϮϬϮϵ ƌ͘ w wysokości 3Ϯϵ͕ϵϲŬƚ zostałĚŽƚƌǌǇŵĂŶǇǁϮϬϮϬƌ͕͘a stopień redukcji emisji NHϯosiągnięty w 2020 r. w porównaniu z 2005ƌ͘ wyniósł 3,7%, tym samym przewyższa zobowiązanie nałożone na Polskę (1%) ŽďůŝƐŬŽϯƉ͘Ɖ͘ Ϯ͘ϭ͘Ϯ͘ ŵŝƐũĂED>K Emisje NMLZO pochodzą przede wszystkim z trzech sektorów: energii, procesów przemysłowych ŝƌŽůŶŝĐƚǁĂ͘tϮϬϮϬƌ͘ƐĞŬƚŽƌĞŶĞƌŐŝŝodpowiadał zaϰϱ͕ϭйĞŵŝƐũŝ͕Ăsektor procesów przemysłowych ǌĂ35,4%. Znaczący był również udział sektora rolnictwa (18,5%), natomiast sektor odpadów stanowił ƚǇůŬo 1,0% całkowitej emisji NMLZO w 2020 r. tůĂƚĂĐŚϮϬϬϱ–ϮϬϮϬudział sektora energii w całkowitej emisji NMLZO zmalał z poziomu 52,9% w 2005 ƌ͘ ĚŽ ϰϱ͕ϭй ǁ2020 r. Jednocześnie w tym samym okresie wzrósł udział sektora procesów przemysłowych: wϮϬϬϱƌ͘ǁǇŶŽƐił on 31,6%, natomiast w 2020r. wzrósł do 35,4%. Wzrósł również udział sektora rolnictwa w całkowitej emisji NMLZO (z 14,5% wϮϬϬϱƌ͘ ĚŽ ϭϴ͕ϱй ǁ ϮϬϮϬ ƌ͘Ϳ͘ Szczegółowe informacje dotyczące historycznych udziałów poszczególnych sektorów w emisji NMLZO ƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶŽŶĂƌǇƐƵŶŬƵϰ͘ Ϯϲ Monitor Polski – 28 – Poz. 1236 ZǇƐƵŶĞŬϰ͘Historyczny udział poszczególnych sektorów w całkowitej emisji NMLZO Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŽŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ//ZϮϬϮϮ W liczbach bezwzględnych całkowita emisja NMLZO w 2020 r. wyniosła 671,00 kt, przy czym ǁƐƚŽƐƵŶŬƵĚŽϮϬϭϵƌ. (668,01 kt) emisja zwiększyła się o blisko 0,5й͘EĂƚŽŵŝĂƐƚǁƐƚŽƐƵŶŬƵĚŽϮϬϬϱƌ͘ (787,17 kt) emisja NMLZO w 2020 r. spadła o prawie 15%. ŐŽĚŶŝĞǌĂƌƚ͘ϰĚǇƌĞŬƚǇǁǇNEC, część emisji NMLZO z sektora rolnictwa, tj. wynikająca z kategorii 3B ;ŶĂǁŽǌǇ ŶĂƚƵƌĂlne) i 3D (gleby rolne) nie jest objęta celem redukcyjnym określonym dla państw członkowskich na lata 2020–2029 i począwszy od 2030 r. Zatem nie uwzględniając emisji z kategorii 3B i 3D, wielkość emisji NMLZO kształtowała się następująco: w 2020 r. wyniosłĂϱϰϲ͕ϲϵŬƚ͕ĂǁƐƚŽƐƵŶŬƵ do 2005 r. odnotowano spadek o ok. 19%. Tempo redukcji emisji w 2020 r. względem 2019r. okazało się niższe niż w poprzednich latach: w 2019 r. w stosunku do 2018 r. spadek wynosił 5,9%, natomiast w 2020 r. w porównaniu do 2019 – ũĞĚǇŶŝĞ Ϭ͕Ϯй͘ Wielkość emisji NMLZO w wybranych latach ŚŝƐƚŽƌǇĐǌŶǇĐŚƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝĂƌǇƐƵŶĞŬϱ͘ Ϯϳ Monitor Polski – 29 – Poz. 1236 ZǇƐƵŶĞŬϱ͘Wielkość emisji NMLZO –ĞŵŝƐũĞŚŝƐƚŽƌǇĐǌŶĞΎŽƌĂǌĐĞůƌĞĚƵŬĐǇũŶǇŶĂůĂƚĂϮϬϮϬ–ϮϬϮϵ * Emisje historyczne NMLZO przedstawione na wykresie nie uwzględniają emisji z kategorii 3B (nawozy naturalne) i 3D (gleby rolne), które nie są objęte celami redukcyjnymi określonymi dla państw członkowskich na lata 2020–ϮϬϮϵŝŽĚϮϬϯϬƌ͘ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŽŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ//ZϮϬϮϮŝĚǇƌĞŬƚǇǁǇE WŽǌŝŽŵĞŵŝƐũŝĚůĂED>KǁǇŶŝkający z celu redukcyjnego ŶĂůĂƚĂϮϬϮϬ–ϮϬϮϵǁwysokości 505,05 kt nie został dotrzymany ǁϮϬϮϬƌ͕͘ĂƉŽǌŝŽŵĞŵŝƐũŝbył wyższy o 6,2Ɖ͘Ɖ͘Žd poziomu emisji wynikającego ǌĐĞůƵƌĞĚƵŬĐǇũŶĞŐŽŶĂůĂƚĂϮϬϮϬ–ϮϬϮϵ͘ Ϯ͘ϭ͘ϯ͘ ŵŝƐũĂEKǆ Głównym sektorem odpowiedzialnym za emisję NOǆjest sektor energii, który w 2020 r. stanowił źródło 84,6% emisji tego zanieczyszczenia. Pozostała emisja pochodziła z rolnictwa (12,1%) oraz ǌ ƐĞŬƚŽƌĂ procesów przemysłowych (2,9%). Udział sektora odpadów w całkowitej emisji NOǆ ǁ ϮϬϮϬ ƌ͘ był ǌŶŝŬŽŵǇŝwynosił 0,4%. Udział sektora energii spadł z 90,3% całkowitej emisji NOǆw 2005 r. do 84,6% w 2020 r. Jednocześnie wzrósł udział sektora rolnictwĂz 7,6% całkowitej emisji w 2005 r. do 12,1% w 2020 r. Rośnie również udział sektora procesów przemysłowych, który wynosił 1,9% całkowitej emisji NOǆ ǁ ϮϬϬϱ ƌ͕͘ ĂǁϮϬϮϬr. osiągnął 2,9%. Trend wzrostowy odnotowano także wƵĚǌŝĂůĞsektora odpadów–ǁϮϬϬϱƌ͘ wynosił ŽŶ 0,2% całkowitej emisji i wzrósł do 0,4% w 2020 r. Szczegółowe informacje dotyczące historycznych udziałów poszczególnych sektorów w całkowitej emisji NOǆ zostały przedstawione ŶĂƌǇƐƵŶŬƵϲ͘ Ϯϴ Monitor Polski – 30 – Poz. 1236 ZǇƐƵŶĞŬϲ͘Historyczny udział poszczególnych sektorów w całkowitej emisji NOǆ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŽŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ//ZϮϬϮϮ Głównym podsektorem odpowiedzialnym za emisję NOǆw sektorze energii jest transport. Jego udział w sektorze energii wzrósł z 28,4% wϮϬϬϱƌ͘ĚŽϰϮ͕ϴйǁϮϬϭϵƌ͕͘ŶĂƚŽŵŝĂƐƚǁϮϬϮϬƌ͘ǌĂŶŽƚŽǁĂŶŽ spadek udziału tego podsektora do poziomu 41,9% emisji ǌƐĞŬƚŽƌĂĞŶĞƌŐŝĂ͘/ƐƚŽƚŶǇƵĚǌŝĂł wĞŵŝƐũŝEKǆ ǁsektorze energii ma także przemysł energetyczny, którego udział spada od 2005ƌ͕͘ŬŝĞĚǇƚŽwynosił 39,0%. Udział emisji podsektora przemysł energetyczny w emisji z sektora energia również wϮϬϮϬƌ͘ spadł ǁƐƚŽƐƵŶŬƵ ĚŽϮϬϭϵ ƌ͘ ;ǌ Ϯϱ͕ϱй ĚŽ Ϯϰ͕ϴйͿ͘ dƌǌĞĐŝŵ ŝƐƚŽƚŶǇŵ ŽďƐǌĂƌĞŵ ŽĚƉŽǁŝĞĚǌŝĂůŶǇŵ ǌĂemisję NOǆǁƐĞŬƚŽƌǌĞĞŶĞƌŐŝŝũĞƐƚƉŽĚƐĞŬƚŽƌŝŶŶĞƐĞŬƚŽƌǇ;ǁŬtórym zawiera się sektor ŬŽŵƵŶĂůŶŽͲ ďǇƚŽǁǇͿ. Jego udział w emisji w sektorze energia w 2020 r. był niższy niż w 2005r. (w którym wynosił Ϯϯ͕ϳй), jednak wzrósł wƐƚŽƐƵŶŬƵĚŽϮϬϭϵƌ͘ĚŽƉŽǌŝŽŵƵϮϮ͕ϱй͘EĂƉƌǌĞƐƚƌǌĞŶŝŽƐƚĂƚŶŝĐŚůĂƚǁĞŵŝƐũŝ EKǆ ǌ ƐĞŬƚŽƌĂ ĞŶĞƌŐŝĂ wzrósł również udział emisji ǌ kategorii przemysł wytwórczy iďƵĚŽǁŶŝĐƚǁŽ ;ǌϴ͕ϮйǁϮϬϬϱƌ͕͘ϵ͕ϵйǁϮϬϭϵƌ͘ĚŽϭϬ͕ϭйǁϮϬϮϬƌͿ͘ŬŽůĞŝƐƚĂły pozostaje udział podsektora emisja ůŽƚŶĂǌƉĂůŝǁǁĞŵŝƐũŝEKǆǁƐĞŬƚŽƌǌĞĞŶĞƌŐŝŝ;ŶĂƉŽǌŝŽŵŝĞϬ͕ϳйͿ͘Szczegółowe informacje dotyczące historycznych udziałów najważniejszych podsektorów w emisji NOǆ ǁ ƐĞŬƚŽƌǌĞ ĞŶĞƌŐŝŝ zostałǇ ƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶĞŶĂƌǇƐƵŶŬƵϳ͘ Ϯϵ Monitor Polski – 31 – Poz. 1236 ZǇƐƵŶĞŬϳ͘Historyczny udział głównych kategorii emisji NOǆǁĞŵŝƐũŝǁƐĞŬƚŽƌǌĞĞŶĞƌŐŝŝ Źródło: Opracowano na podstawie IIR 2022 Całkowita emisja NOǆw 2020 r. wyniosła 593,90 kt. Stanowi to spadek w stosunku do 2019 r. o 5,4% ŝwpisuje się w długoterminowy trend spadkowy. Natomiast w stosunku do 2005 r. (całkowita emisja wyniosła wtedy 862,34 kt), emisja NOǆspadła o ok. 31,1%. ŐŽĚŶŝĞ ǌ Ăƌƚ͘ ϰ ĚǇƌĞŬƚǇǁǇ NEC, część emisji NOǆ z sektora rolnictwa, tj. wynikająca z kategorii 3B ;ŶĂǁŽǌǇ ŶĂƚƵƌĂůŶĞͿ ŝ ϯ ;Őleby rolne) nie jest objęta celem redukcyjnym określonym dla państw członkowskich na lata ϮϬϮϬ–ϮϬϮϵi począwszy od 2030 r. Zatem nie uwzględniając emisji z kategorii 3B i 3D, całkowita emisja NOǆw 2020 r. wyniosła 522,11 kt, co stanowi spadek o niecałĞϲ͕ϱйǁƐƚŽƐƵŶŬƵ ĚŽϮϬϭϵƌ͕͘ǁktórym emisja NOǆkształtowała się na poziomie 558,54 kt oraz spadek o ponad 34,5% ǁƐƚŽƐƵŶŬƵĚŽƌŽŬƵďĂǌŽǁĞŐŽϮϬϬϱ;ĞŵŝƐũĂEKǆ–ϳϵϲ͕ϱϲŬƚͿ͘^ƉĂĚĞŬĞŵŝƐũŝEKǆŽĚŶŽƚŽǁĂŶŽƉƌǌĞĚĞ wszystkim w sektorze energii, co wynika z wdrożeniĂ ǌĂŽƐƚƌzonych standardów emisyjnych, w ƚǇŵ podejmowania działań zmierzających do dostosowania do wymagań określonych w konkluzjach BAT ;ǁĐǌĞśniej dowymagań dyrektywy IED) oraz z mniejszego zużycia węgla kamiennego iďƌƵŶĂƚŶĞŐŽ͘ Wielkość emisji NOǆǁǁǇďƌĂŶǇĐŚůĂƚĂĐŚŚŝƐƚŽƌǇĐǌŶǇĐŚƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶŽŶĂƌǇƐƵŶŬƵϴ͘ WŽǌŝŽŵ ĞŵŝƐũŝ EKǆ wynikający z celu redukcyjnego na lata ϮϬϮϬ–ϮϬϮϵ ǁǇŶŽƐŝ ϱϱϳ͕ϱϵ Ŭƚ ŝzostał dotrzymany w 2020 r. Stopień redukcji emisji NOǆosiągnięty w 2020 r. w porównaniu z 2005 r. wyniósł ϯϰ͕ϱй͘Wobec powyższego, w 2020 r. cel redukcyjny został osiągnięty z nadwyżką (redukcja emisji NOǆ była wyższa od celu o 4,5 p. p.). ϯϬ Monitor Polski – 32 – Poz. 1236 ZǇƐƵŶĞŬϴ͘Wielkość emisji NOǆ–ĞŵŝƐũĞŚŝƐƚŽƌǇĐǌŶĞΎŽƌĂǌĐĞůƌĞĚƵŬĐǇũŶǇŶĂůĂƚĂϮϬϮϬ–ϮϬϮϵ Ύ ŵŝƐũĞ ŚŝƐƚŽƌǇĐǌŶĞ EKǆ ƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶĞ ŶĂ ƌǇƐƵŶŬƵ nie uwzględniają emisji z kategorii 3B (nawozy naturalne) i 3D (gleby rolne), które nie są objęte celami redukcyjnymi określonymi dla państw członkowsŬŝĐŚŶĂůĂƚĂϮϬϮϬ–ϮϬϮϵŽƌĂǌŽĚϮϬϯϬƌ͘ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŽŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ//ZϮϬϮϮŝĚǇƌĞŬƚǇǁǇE Ϯ͘ϭ͘ϰ͘ ŵŝƐũĂWDϮ͕ϱ Głównym sektorem odpowiedzialnym za emisję WDϮ͕ϱ jest sektor energii, który w 2020 r. wygenerował 93,6% całkowitej emisji tego zanieczyszczenia. Pozostałe sektory mają niewielki udział ǁcałkowitej emisji w 2020 r., odpowiednio sektor procesów przemysłowych 3,3%, rolnictwo 1,3% ŽƌĂǌsektor odpadów 1,8%. Udział sektora energii w całkowitej emisji PMϮ͕ϱ spada począwszy od 2005 r. z poziomu 95,5% ĚŽ93,6% w 2020 r., rośnie z kolei udział pozostałych sektorów. EĂƚŽŵŝĂƐƚƵdział sektora procesów przemysłowych w całkowitej emisji PMϮ͕ϱwzrósł z 2,5% w 2005 r. do 3,3% w 2020 r. dƌĞŶĚǁǌƌŽƐƚŽǁǇ charakteryzuje też ƐĞŬƚŽƌƌŽůŶŝĐƚǁa, którego udziałw całkowitej emisji wzrósł z Ϭ͕ϵйǁϮϬϬϱƌ͘ĚŽϭ͕ϯй ǁϮϬϮϬƌ͘ũĂŬŝsektor odpadów (ǁǌƌŽƐƚǌƉŽǌŝŽŵƵϬ͕ϵйǁϮϬϬϱƌ͘ĚŽϭ͕ϴйǁϮϬϮϬƌ͘Ϳ͘Szczegółowe informacje dotyczące historycznych udziałów poszczególnych sektorów w emisji PMϮ͕ϱ ǌŽstały ƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶĞŶĂƌǇƐƵŶŬƵϵ͘ ϯϭ Monitor Polski – 33 – Poz. 1236 ZǇƐƵŶĞŬϵ͘Historyczny udział poszczególnych sektorów w całkowitej ĞŵŝƐũŝWDϮ͕ϱ Źródło͗KƉƌĂĐŽǁĂŶŽŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ//ZϮϬϮϮ Główną kategorią odpowiedzialną za emisję WDϮ͕ϱ ũĞƐƚ ŬĂƚĞŐŽƌŝĂ – ŝŶŶĞ ƐĞŬƚŽƌǇ ǁ ƌĂŵĂĐŚ ƐĞŬƚŽƌĂ ĞŶĞƌŐŝŝ͕ Ŭƚóra obejmuje tzw. niską emisję ze stacjonarnych źródeł spalania wykorzystywanych ǁƐĞŬƚŽƌǌĞŬŽŵƵŶĂůŶŽͲďǇƚŽǁǇŵ͘^ƚĂŶowiła ona w 2020 r. 83,4% emisji WDϮ͕ϱǁƚǇŵƐĞŬƚŽƌǌĞĞŶĞƌŐŝŝ ŝjej udział wzrósł w stosunku do 2019r., w którym wynosił 82,5%. W dłuższej perspektywie udział ŬĂƚĞŐŽƌŝŝ ŝnne sektory utrzymuje się na stałym poziomie –ǁϮϬϬϱƌ͘ był porównywalny do obecnej ŝǁǇŶŽƐŝł 83,5%. W 2020 r. zaobserwowano spadek udziału w całkowitej emisji WDϮ͕ϱ ǁ pozostałych podsektorach sektora energii. Udział podsektora przemysłƵĞŶĞƌŐĞƚǇĐǌŶĞŐŽspadł z 1,6% w 2019 r. do 1,5% wϮϬϮϬƌ͕͘ przy czym spadek w stosunku do 2005 r. w którym udział wynosił 5,4% jest znaczący. Z kolei udział podsektora przemysł wydobywczy i budownictwo w emisji PMϮ͕ϱw sektorze energia spadł wϮϬϮϬƌ͘ ĚŽ ϵ͕ϵй ǌpoziomu 10,2% w 2019 r. Podobnie zmniejszył się udział podsektora transport ǁĞŵŝƐũŝ ǌƐĞŬƚŽƌĂĞŶĞƌŐŝŝ, który wϮϬϮϬr. wynosił 4,6%, natomiast w 2019 r.wynosił5,0%, jak również udział podsektora emisja lotna z paliw (spadek z 0,7% w 2019 r. do 0,6% w 2020 r.). Należy jednak zaznaczyć, żew przypadku podsektora przemysł wydobywczy i budownictwo oraz ƚƌĂŶƐƉŽƌƚ ǁ ƉĞƌƐƉĞŬƚǇǁŝĞ ŽĚϮϬϬϱƌ͘ŽďƐĞƌǁƵũĞsięwzrost udziału tych kategorii w emisji PMϮ͕ϱǁƐĞŬƚŽƌǌĞĞŶĞƌŐŝŝ͘EĂƚŽŵŝĂƐƚ udział podsektora emisja lotna z paliw pozostaje na stałym poziomie 0,6–Ϭ͕ϳй͘ Szczegółowe informacje dotyczące historycznych udziałów głównych kategorii w sektorze energii dla emisji WDϮ͕ϱ ǌŽƐtały przedstawionĞŶĂƌǇƐƵŶŬƵϭϬ͘ ϯϮ Monitor Polski – 34 – Poz. 1236 ZǇƐƵŶĞŬϭϬ͘Historyczny udział głównych kategorii emisji PMϮ͕ϱǁƐĞŬƚŽƌǌĞĞŶĞƌŐŝŝ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŽŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞĚŽŬƵŵĞŶƚƵ//ZϮϬϮϮ Poziom całkowitej emisji WDϮ͕ϱ spada od 2005 r. Wynosił on wówczas 331,94kt i spadł do poziomu Ϯϱϰ͕ϱϯŬƚǁϮϬϮϬƌ͘ZĞĚƵŬĐũĂĞŵŝƐũŝǁϮϬϮϬƌ͘ǁƐƚŽƐƵŶŬƵĚŽϮϬϭϵƌ͘wynosiła 0,4%, natomiast w 2019ƌ͘ ǁƐƚŽƐƵŶŬƵĚŽϮϬϭϴƌ͘było to 12,7%. Wybrane dane dotyczące wielkości emisji PDϮ͕ϱƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶŽ ŶĂƌǇƐƵŶŬƵϭϭ͘ ZǇƐƵŶĞŬϭϭ͘Wielkość emisji PMϮ͕ϱ–ĞŵŝƐũĞŚŝƐƚŽƌǇĐǌŶĞŽƌĂǌĐĞůƌĞĚƵŬĐǇũŶǇŶĂůĂƚĂϮϬϮϬ–ϮϬϮϵ Źródło: Opracowano na podstawie IIR 2022ŝĚǇƌĞŬƚǇǁǇE WŽǌŝŽŵ ĞŵŝƐũŝ WDϮ͕ϱ wynikający z celƵ ƌĞĚƵŬĐǇũŶĞŐŽ ŶĂ ůĂƚĂ ϮϬϮϬ–ϮϬϮϵ ǁǇŶŽƐŝ Ϯϳϴ͕ϴϯŬƚ ŝzostał ĚŽƚƌǌǇŵĂŶǇ ǁ ϮϬϮϬ ƌ͘ Stopień redukcji emisji PMϮ͕ϱ osiągnięty w 2020 r. w porównaniu zϮϬϬϱƌ͘ wyniósł 23,3%. Wobec powyższego w 2020 r. cel redukcyjny został osiągnięty z nadwyżką (redukcja ĞŵŝƐũŝWDϮ͕ϱbyła wyższa od celu Žϳ͕ϯƉ͘Ɖ͘Ϳ͘ ϯϯ Monitor Polski – 35 – Poz. 1236 Ϯ͘ϭ͘ϱ͘Emisja SO₂ Głównym sektorem generującym emisję SO₂ jest sektor energii, który w 2020 r. był odpowiedzialny ǌĂ97,7% całkowitej emisji tego zanieczyszczenia. Wśród pozostałych sektorów jedynie sektor procesów przemysłowych jest odpowiedzialny za emisję SOϮ͕ na poziomie 2,3%. Pozostałe sektory (rolnictwo i sektor odpadów) mają ďĂƌĚǌŽǌŶŝŬŽŵǇudziałǁemisji całkowitej SOϮ;poniżej 0,1%Ϳ͘Udział ĞŵŝƐũŝ ^K₂ w sektorze energii spadł z 99,2% w 2005 r. do 97,7% w 2020 r., w którym to nastąpiło ǌĂƚƌǌǇŵĂnie trendu spadkowego i udział sektora energii pozostał na tym samym poziomie co w 2019ƌ͘ Wzrósł natomiast udział sektora procesów przemysłowych z 0,8% w 2005 r. do2,3% w 2020 r. Również w tym przypadku udział emisji ǌƐĞŬƚŽƌĂprocesów przemysłowych pozostał na tym samym poziomie ĐŽ ǁ ϮϬϭϵ ƌ͘ Szczegółowe informacje dotyczące historycznych udziałów poszczególnych sektorów ǁĞŵŝƐũŝ^K₂ zostały przedstawione na rysunku 1Ϯ͘ ZǇƐƵŶĞŬϭϮ͘Historyczny udział poszczególnych sektorów w całkowitej emisji SO₂ ŹródłŽ͗KƉƌĂĐŽǁĂŶŽŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ//ZϮϬϮϮ Główną kategorią odpowiedzialną za emisję SO₂ w sektorze energii pozostaje przemysł energetyczny. Jego udział w emisji z sektora energii spadł z 73,2% w 2005 r., do 43,3% wϮϬϮϬr. Jednocześnie ǌĂŶŽƚŽǁĂŶŽ ǁǌƌŽƐƚ ĞŵŝƐũŝ ǁ ŬĂƚĞŐŽƌŝŝ ŝŶŶĞ ƐĞŬƚŽƌǇ ǌ ϭϱ͕ϴй ǁ ϮϬϬϱ ƌ͕͘ ĚŽ46,9% w 2020 r. Udział podsektora przemysłƵwytwórczĞŐŽŝďƵĚŽǁŶŝĐƚǁŽod 2005 r. cechuje wzrost udziału͕ĂůĞǁϮϬϮϬƌ͘ (18,0%) odnotowano spadek w porównaniu do 2019 r. (19,6%). Udział podsektora transport pozostał ŶĂ ŶŝƐŬŝŵ ƉŽǌŝŽŵŝĞ Ϭ͕Ϯй͕ ŶŝĞǌŵŝĞŶŶǇŵ ŽĚϮϬϭϵ ƌ͕͘ jednak wyższym niż w 2005 r. (0,1%). Wzrósł natomiast udział podsektora emisja lotna z paliw do 1,6% w 2020 r. (1,5% w 2019 r.͕ϭ͕ϭйǁϮϬϬϱƌ͘Ϳ͘ Szczegółowe informacje dotyczące historycznych udziałów głównych kategorii wƐĞŬƚŽƌǌĞĞŶĞƌŐŝŝĚůĂ ĞŵŝƐũŝ^K₂ zostałǇƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶĞŶĂƌǇƐƵŶŬƵϭϯ͘ ϯϰ Monitor Polski – 36 – Poz. 1236 ZǇƐƵŶĞŬϭϯ͘Historyczny udział głównych kategorii emisji SO₂ǁƐĞŬƚŽƌǌĞĞŶĞƌŐŝŝ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŽŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ//ZϮϬϮϮ Poziom całkowitej emisji SO₂ ĐĞĐŚƵũĞƚƌĞŶĚƐƉĂĚŬŽǁǇ;ǌϭϭϲϬ͕ϭϳŬƚǁϮϬϬϱƌ͘ĚŽϰϯϭ͕ϴϴŬƚǁϮϬϮϬƌ͘Ϳ͘ Spadek w 2020 r. w stosunku do 2019 r. wyniósł 2,9%, natomiast wϮϬϭϵƌ͘;ǁƐƚŽƐƵŶŬƵĚŽϮϬϭϴƌ͘Ϳ wyniósł znacząco więcej –ϭϱ͕ϳй͘ByłoƚŽƐƉŽǁŽĚŽǁĂŶĞƉƌǌĞĚĞǁƐǌǇƐƚŬŝŵǌŵŶŝĞũƐǌĞŶŝĞŵĞŵŝƐũŝƚĞŐŽ ǌĂŶŝĞĐǌǇƐǌĐǌĞŶŝĂǌenergetyki zawodowej, co wynikało zĚŽƐƚŽƐŽǁĂŶŝĂŝŶƐƚĂůĂĐũŝŽĚϭƐƚǇĐǌŶŝĂϮϬϭϲƌ͘ ĚŽwymagań wynikających z wdrożenia dyrektywy IED w zakresie zaostrzonych standardów emisji SO₂, NOx oraz pyłu całkowitego. Operatorzy zakładów z tej grupy podejmowali również stopniowo działania zmierzające do dostosowania (do dnia 16 sierpnia 2021 r.) tzw. dużych obiektów energetycznego spalania paliw do wymagań określonych wŬŽŶŬůƵǌũĂĐŚ dϯϴ͘ Wybrane dane dotyczące wielkości ĞŵŝƐũŝSO₂ƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶŽŶĂƌǇƐƵŶŬƵϭϰ͘ ĞĐǇǌũĂǁǇŬŽŶĂǁĐǌĂ<ŽŵŝƐũŝ;h ͿϮϬϮϭͬϮϯϮϲǌĚŶŝĂϯϬůŝƐƚŽƉĂĚĂϮϬϮϭƌ͘ustanawiająca konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do dużych obiektów energetycznego spalania zgodnie zdyrektywą Parlamentu ƵƌŽƉĞũƐŬŝĞŐŽŝZĂĚǇϮϬϭϬͬϳϱͬh ;ǌ͘hƌǌ͘h >ϰϲϵǌϯϬ͘ϭϮ͘ϮϬϮϭ͕str. 1). W dniu 27.01.2021 r. Sąd Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie T 699/17 i stwierdził nieważność decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2017/1442 w całości, ale jednocześnie utrzymał w mocy skutki tej decyzji do czasu wejścia w życie w rozsądnym terminie, nowego aktu, który ma ją zastąpić. DŝŵŽ͕ że nowa decyzja wykonawcza w tym zakresie (2021/2326) została ogłoszona dopiero dnia 30 grudnia 2021 r., zgodnie ze ƐƚĂŶŽǁŝƐŬŝĞŵ DŝŶŝƐƚƌĂ <ůŝŵĂƚƵ ŝŚrodowiska termin dostosowania dużych obiektów spalania do wymagań wynikających ǌŬŽŶŬůƵǌũŝdĚůĂ>W(ang. Large Combustion Plants, duże obiekty spalania) upłynął 17 sierpnia 2021 r. (Minister Klimatu ŝŚrodowiska ;ŚƚƚƉƐ͗ͬͬǁǁǁ͘ĞŬŽƉŽƌƚĂů͘ŐŽǀ͘ƉůͬĨŝůĞĂĚŵŝŶͬƵƐĞƌͺƵƉůŽĂĚͬƉŝƐŵŽͺDŝŶŝƐƚƌĂͺ<ŝ^ͺĚŽƚͺƉŽŶŽǁŶĞũͺƉƵďůŝŬĂĐũŝͺ<ŽŶŬůƵǌũŝͺ>W͘ƉĚĨͿͿ͕ dostęp 05.05.2023 r. ϯϴ ϯϱ Monitor Polski – 37 – Poz. 1236 ZǇƐƵŶĞŬϭϰ͘Wielkość emisji SO₂ –ĞŵŝƐũĞŚŝƐƚŽƌǇĐǌŶĞŽƌĂǌĐĞůƌĞĚƵŬĐǇũŶǇŶĂůĂƚĂϮϬϮϬ–ϮϬϮϵ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŽŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞ//ZϮϬϮϮŝĚǇƌĞŬƚǇǁǇE WŽǌŝŽŵ ĞŵŝƐũŝ ^K₂ wynikający z celƵ ƌĞĚƵŬĐǇũŶĞŐŽ ŶĂ ůĂƚĂ ϮϬϮϬ–ϮϬϮϵ ǁǇŶŽƐŝ ϰϳϱ͕ϲϳŬƚ ŝzostał ĚŽƚƌǌǇŵĂŶǇǁϮϬϮϬƌ͘Stopień redukcji emisji ^K₂osiągnięty w 2020 r. w porównaniu z 2005 r. wyniósł ϲϮ͕ϴй͘Wobec powyższego w 2020 r. cel redukcyjny został osiągnięty z nadwyżką (redukcja eŵŝƐũŝ^K₂ była wyższa od celu o 3,8 p. p.)͘ Ϯ͘Ϯ͘Postępy poczynione w zakresie poprawy jakości powietrza oraz stopień wypełnienia zobowiązań w zakresie jakości powietrza WŽĚĞũścieĚŽƌŽĐǌŶĞũŽĐĞŶǇjakości powietrza Na potrzeby opracowania aKPOZP ocenę stanu jakości powietrza dokonano w oparciu o dane z okresu ϮϬϭϬ–2020 pochodzącez systemu PMŚ w zakresie jakości powietrza, który został opracowany zgodnie ǌǁǇŵŽŐĂŵŝĚǇƌĞŬƚǇǁǇϮϬϬϴͬϱϬͬt ͕ŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞrocznych raportów GIOŚ͗„Roczna ocena jakości powietrza w strefach”oraz „Wskaźniki średniego narażenia na pył zawieszony PMϮ͕ϱĚůĂŵiast powyżej 100 tys. mieszkańców i aglomeracji oraz krajowy wskaźnik średniego narażenia w 2020 roku”͘tůĂƚĂĐŚ ϮϬϭϬ–2019 było to łącznie 46 stref. Na skutek zmian demograficznych i systematycznego zmniejszania się liczby ludności w większości miast powyżĞũϭϬϬƚǇƐ͘mieszkańców niektóre z nich bardzo zbliżyły się do tej granicy, a w niektórych liczba ta już na chwilę obecną zmniejszyła się poniżej 100 ƚǇƐ͘ mieszkańców. Takim przykładem jest Legnica, która w 2020 r. straciła status strefy miasta powyżej ϭϬϬƚǇƐ͘mieszkańców. W konsekwencji w celu uniknięcia w przyszłości podobnych sytuacji, zgodnie ǌĂƌƚ͘ ϭ ƉŬƚ Ϯ ƵƐƚĂǁǇ ǌ ĚŶŝĂ ϳ ůŝƉĐĂ ϮϬϮϮ ƌ͘ Ž ǌŵŝĂŶŝĞ ƵƐƚĂǁǇ – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1576), zmieniono definicję stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza przez nadanie nowego brzmienia art. 87 ust. 2 Poś, zgodnie z którym strefy te stanowiąĂŐůŽŵĞƌĂĐũĞ͕ŵŝĂƐƚĂŽƌĂǌpozostałĞŽďƐǌĂƌǇwojewództw niewchodzącĞw skład aglomeracji ŝŵŝĂƐƚ͘Jednocześnie wykaz streĨ͕w których dokonuje się oceny jakości powietrza oraz ich nazwy, kody ŝobszary, określony został w ǌałącznikƵĚŽPoś͘Tym samym, obszar kraju podzielony został na 46 stref, ƚĂŬ͕jak miało to miejsce w latach 2010–ϮϬϭϵ͘Oceny jakości powietrza pod kątem oĐŚƌŽŶǇǌĚƌŽǁŝĂ prowadzone są w każdej z nich. EĂƚŽŵŝĂƐƚ ǁ ůĂƚĂĐŚ ƉƌǌĞĚ ϮϬϭϬ ƌ͘ oceny jakości powietrza były ϯϲ Monitor Polski – 38 – Poz. 1236 ĚŽŬŽŶǇǁĂŶĞ w innym podziale stref, dlatego też wyniki oceny w latach wcześniejszych nie zostały ƉƌǌĞĚƐƚĂǁŝŽŶĞ, gdyż trudno byłoby je ze sobą porównywać. tǇŶŝŬŝƌŽĐǌŶĞũŽĐĞŶǇjakości powietrza począwszy od2004 r. dostępne są w serwisie internetowym prowadzonym przez GIOŚϯϵ͘ W tabeli 5 przedstawiono liczbę stref zaklasyfikowanych do klasy C pod względem ochrony zdrowia ǁůĂƚĂĐŚϮϬϭϬ–ϮϬϮϬ͘ dĂďĞůĂϱ͘>ŝĐzba stref zaklasyfikowanych do klasy C pod względem ochrony zdrowiaǁůĂƚĂĐŚϮϬϭϬ–ϮϬϮϬ >ŝĐǌďĂƐƚƌĞĨǌĂŬůĂƐǇĨŝŬŽǁĂŶĂĚŽŬůĂƐǇ;ŽĐŚƌŽŶĂǌĚƌŽǁŝĂͿǁůĂƚĂĐŚϮϬϭϬͲϮϬϮϬ ZŽŬ ϮϬϭϬ ϮϬϭϭ ϮϬϭϮ ϮϬϭϯ ϮϬϭϰ ϮϬϭϱ ϮϬϭϲ ϮϬϭϳ ϮϬϭϴ ϮϬϭϵ ϮϬϮϬ ^KϮ ϭ Ϭ ϯ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ ϭ Ϭ Ϭ Ϭ EKϮ ϯ ϱ ϲ ϰ ϰ ϰ ϰ ϰ ϰ ϰ Ϯ K Ϭ ϬϭͿ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ ϲ,ϲ ϯ ϭ ϭ Ϭ Ϭ Ϭ ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Kϯ ϱ ϯ ϲ ϲ ϯ ϲ ϴ ϲ ϰ ϱ ϯ WDϭϬ ϰϮ ϰϮ ϯϴ ϯϲ ϰϮ ϯϵ ϯϱ ϯϰ ϯϵ ϮϮ ϭϲ Wď Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ɛ Ϯ Ϯ Ϯ ϰ Ϯ Ϯ Ϯ ϯ ϮϮͿ ϭ ϭ Ě Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Eŝ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ Ϭ ;ĂͿW ϯϴ ϰϮ ϰϮ ϰϮ ϰϲ ϰϰ ϰϯ ϰϯ ϰϰ ϯϲ ϯϵ WDϮ͕ϱ ϭϲϯͿ ϮϭϰͿ ϮϮϱͿ Ϯϰ ϮϭϲͿ Ϯϯ ϭϴ ϭϵ ϭϰ ϴ ϮϳͿ ϭͿ W wyniku klasyfikacji wg jednolitych kryteriów na obszarze całego kraju, zgodnych z dyrektywą 2008/50/WE ;ƚǌŶ͘ǌpominięciem odrębnych norm dla uzdrowisk), strefę dolnośląską dla CO ǌĂŬǁĂůŝĨŝŬŽǁĂŶŽĚŽŬůĂƐǇ͘ ϮͿW 2018 r. miasto Legnica stanowiło odrębnąstrefę (od strefy dolnośląskiej). ϯͿϭϮƐƚƌĞĨǌĂŬǁĂůŝĨŝŬŽǁĂŶŽĚŽŬůĂƐǇ͘ ϰͿϲƐƚƌĞĨǌĂŬůĂƐǇĨŝŬŽǁĂŶŽĚŽŬůĂƐǇ͘ ϱͿϯƐƚƌĞĨǇǌĂŬůĂƐǇĨŝŬŽǁĂŶŽĚŽŬůĂƐǇ͘ ϲͿ1 strefę zaklasyfikowano do klasy B. ϳͿocenęƉƌǌĞƉƌŽǁĂĚǌŽŶŽz uwzględnieniem łagodniejszego kryterŝƵŵ–I fazy poziomu dopuszczalnego stężenia pyłu PMϮ͕ϱ ǁƉŽǁŝĞƚƌǌƵĂƚŵŽƐĨĞƌǇĐǌŶǇŵ͘ Źródło: KƉƌĂĐŽǁĂŶŝĞ<Kŝ IOŚͲW/na podstawie rocznych raportów GIOŚ „Roczna ocena jakości powietrza w strefach” KĐĞŶǇ ƌŽĐǌŶĞsąǁǇŬŽŶǇǁĂŶĞ z uwzględnieniem kryteriów ustĂŶŽǁŝŽŶǇĐŚǁ ĐĞůƵ ŽĐŚƌŽŶǇ ǌĚƌŽǁŝĂ ŝŽďĞũŵƵũąnastępujące substancje: SOϮ͕EKϮ͕Kϯ͕WDϭϬŝWDϮ͕ϱŽƌĂǌŽǌŶĂĐǌĂŶĞǁWDϭϬ: ołów (Pb), arsen (As), kadm (Cd), nikiel (Ni) i B(a)P, a także CO. Podstawę oceny dla poszczególnych zanieczyszczeń ƐƚĂŶŽǁŝąŬƌǇƚĞƌŝĂŽŬƌeślone w rozporządzeniu Ministra Środowiska ǌĚŶŝĂϮϰƐŝĞƌƉŶŝĂϮϬϭϮƌ͘ǁƐƉƌĂǁŝĞ poziomów niektórych substancji w powietrzu͘ ŽĚĂƚŬŽǁŽ ŶĂ ƉŽƚƌzeby pomiarów jakości powietrza ǁǇŬŽƌǌǇƐƚuje się ǁǇŶŝŬŝ ŵŽĚĞůŽǁĂŶŝĂ matematycznego. W ocenie jakości powietrza za 2020 r. na potrzeby klasyfikacji stref lub określenia zasięgów obszarów przekroczeń wykorzystano wprost lub jako podstawę obiektywnego szacowania wyniki matematycznego modelowania przemian i transportu zanieczyszczeń wykonanego przez IOŚͲW/͘ KĚ ϮϬϭϵ ƌ͘ ƌĞalizacja modelowania na potrzeby wsparcia rocznej oceny jakości powietrza ǁstrefach w Polsce została powierzona tej jednostce na mocy przepisówPoś (art. 88 ust. 6). Dotyczy to modelowania rozkładów stężeń Oϯ͕^KϮ͕EKϮ͕EKǆ͕WDϭϬŽƌĂǌWDϮ͕ϱ͕a także B(a)P͘Žobliczeń ϯϵŚƚƚƉƐ͗ͬͬƉŽǁŝĞƚƌǌĞ͘ŐŝŽƐ͘ŐŽǀ͘ƉůͬƉũƉͬŵĂƉƐͬĂŝƌͬƋƵĂůŝƚǇͬƚǇƉĞͬZ͘ ϯϳ Monitor Polski – 39 – Poz. 1236 stężeń zanieczyszczeń przy powierzchni ziemiIOŚͲW/ƐƚŽƐƵũĞmodel jakości powietrza GEMͲAQ, który został opracowany na bazie numerycznego modelu prognoz pogody GEM (Global Environmental DƵůƚŝƐĐĂůĞͿ͘ tǇŶŝŬŝŽĐĞŶǇjakości powietrza za 2020 r.w porównaniu do latubiegłǇĐŚ Podobnie jak w latach ubiegłych (2010–2019), dla których wykonywane były roczne oceny jakości ƉŽǁŝĞƚƌǌĂ͕ǁocenie za 2020 r., w żadnej strefie w kraju nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego poziomu stężeń Pb, Cd, Ni ani KǁƉŽǁŝĞƚƌǌƵ͘tƐǌǇƐƚŬŝĞƐƚƌĞĨǇzostały zaliczone do klasy A. Do klasy A, w ocenie dotyczącej SOϮǌĂϮϬϮϬƌ͕͘ǌĂůŝĐǌŽŶŽǁƐǌǇƐƚŬŝĞϰϱϰϬƐƚƌĞĨǁŬƌĂũƵ͕ƉŽĚŽďŶŝĞũĂŬ ǁprzypadku dwóch lat poprzednich (2018 r. i 2019 r.), w których również wszystkie strefy uzyskały klasę A. Natomiast w wyniku oceny za 2017 r. jedna strefa w Polsce uzyskała klasę C (strefa śląska). Oceny jakości powietrza dokonane dla lat 2013–2016 nie wykazały natomiast wystąpienia w Polsce przekroczeń norm obowiązujących dla stężeń SOϮ ŶĂ ŽďƐzarze całego kƌĂũƵ͘ ĂƚĞŵ ƉŽĐząwszy ŽĚϮϬϭϯr. nastąpiła poprawa jakości powietrza w aspekcie stężeń SOϮ͕Ăprzekroczenie norm wystąpiło ƚǇůŬŽŶĂŽďƐǌĂƌǌĞũĞĚŶĞũƐƚƌĞĨǇǁϮϬϭϳƌ͘ W 2020 r. spośród ϰϱ stref podlegających ocenie pod kątem zanieczyszczenia pŽǁŝĞƚƌǌĂ EKϮ ϰϯuzyskało klasę A, a 2 strefy (Aglomeracja Krakowska, Aglomeracja Górnośląska) zaliczono do klasy ǌuwagi na wystąpienie na ich terenie przekroczenia poziomu dopuszczalnego dla stężenia średniego ƌŽĐǌŶĞŐŽEKϮ. Wyniki rocznej oceny jakości powietrza za 2020 r. są lepsze od wyników uzyskanych ǁƌŽĐǌŶǇĐŚŽĐĞŶĂĐŚĚůĂEKϮǌĂůĂƚĂϮϬϭϯ–2019, w których klasę C uzyskiwały dodatkowo następujące ƐƚƌĞĨǇ͗ŐůŽŵĞƌĂĐũĂtĂƌƐǌĂǁska oraz Aglomeracja Wrocławska͘ tƉƌǌǇƉĂĚŬƵϲ,ϲ͕ǁǁǇŶŝŬƵŽĐĞŶǇǌĂϮϬϮϬƌ͕͘Ɖodobnie jak w roku ubiegłym, wszystkie strefy w kraju ǌĂůŝĐǌŽŶŽĚŽŬůĂƐǇ–na terenie Polski nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego poziomu stężeń ϲ,ϲǁƉŽǁŝĞƚƌǌƵ͘dĂŬŝƐĂŵƌĞǌƵůƚĂƚƵǌǇƐŬĂŶŽǁŽĐĞŶŝĞĚůĂůĂƚϮϬϭϰ–ϮϬϭϵ͘ŬŽůĞŝǁůĂƚĂĐŚϮϬϭϭ͕ϮϬϭϮ͕ 2013 oraz 2016 strefę opolską, jako jedyną w Polsce, zaliczano do klasy C. Natomiast wϮϬϭϬ ƌ͘ odnotowano przekroczenia dopuszczalnego stężenia Cϲ,ϲ w 3 strefach (we Włocławku, strefie ŬƵũĂǁƐŬŽͲƉŽŵŽƌƐŬŝĞũ ŽƌĂǌ ŽƉŽůƐŬŝĞũͿ͘ ĂƚĞŵ począwszy od 2011 r. odnotowano poprawę jakości powietrza w zakresie stężeń ϲ,ϲ͘ Z kolei w wyniku rocznej oceny jakości powietrza za 2020 r. dotyczącej As 44 z 4ϱƐƚƌĞĨǁŬƌĂũƵǌĂůŝĐǌŽŶŽ ĚŽŬůĂƐǇ͘EĂŝĐŚƚĞƌĞŶŝĞŶŝĞƐƚǁŝĞƌĚǌŽŶŽƉƌǌĞŬƌŽĐǌĞŶŝĂƉŽǌŝŽŵƵĚŽĐĞůŽǁĞŐŽƵƐƚĂŶŽǁŝŽŶĞŐŽĚůĂƐ͘ Klasę C przypisano tylko strefie dolnośląskiej, w której przekroczenie zanotowano na stacjach pomiarowych: w Głogowie oraz w Legnicy. W przypadku oceny za 2019 r. przekroczenie wystąpiło tylko na stacji w Głogowie, co skutkowało przypisaniem klasy C jedŶĞũƐƚƌĞĨŝĞ–dolnośląskiej. W ocenie zaƌŽŬ ƉŽƉƌǌĞĚŶŝ;ϮϬϭϴƌ͘ͿƉƌǌĞŬƌŽĐǌĞŶŝĞǌĂƌĞũĞƐƚƌŽǁĂŶŽ͕ƉŽĚŽďŶŝĞũĂŬǁ2020 r., na dwóch stacjach (Głogów ŝLegnica), położonych na obszarze dwóch stref: dolnośląskiej oraz w mieście Legnica (które stanowiło wówczas odrębną strefę). W 2017 r. również te dwie strefy uzyskały klasę C, ponadto przekroczenie wystąpiło wówczas także w strefie lubuskiej. Zatem także iǁprzypadku stężenia As w powietrzu odnotowuje się w ostatnich latach poprawę jakości powietrza. Ze względu na zmniejszenieliczby ludności zamieszkującej miasto Legnica poniżej 100 tysięcy w roku 2020, w rocznej ocenie jakości powietrza nie było ono traktowane jako odrębna strefa. Wynikało to z obowiązującej wtedy definicji stref, o której mowa w art. 87 ust. 2 Poś. Miasto to zgodnie z obowiązującym wtedy porządkiem prawnymzostało włączone do obszaru strefy dolnośląskiej. ϰϬ ϯϴ Monitor Polski – 40 – Poz. 1236 tƉƌǌǇƉĂĚŬƵKϯ, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska ǌĚŶŝĂϮϰƐŝĞƌƉŶŝĂϮϬϭϮƌ͘ǁƐƉƌĂǁŝĞ poziomów niektórych substancji w powietrzu͕ obowiązują dwie wartości kryterialne związane ǌochroną zdrowia ludzi. Wocenie rocznej dokonuje się odrębnej klasyfikacji stref, wyróżniając klasy A ŝ–ǁŽƉĂƌĐŝƵŽƉŽǌŝŽŵĚŽĐĞůŽǁǇKϯŽƌĂǌŬůĂƐǇϭŝϮ–w oparciu o poziom celu długoterminowego. t ϮϬϮϬ ƌ͘ ĚŽklasy A zaliczono 42 spośród 45 stref w kraju, natomiast trzy strefy, położone ǁpołudniowoͲzachodniej części kraju, ƐŬůĂƐǇĨŝŬŽǁĂŶŽĚŽŬůĂƐǇC (Aglomeracja Wrocławska oraz strefy – dolnośląska i lubuska). Rezultatem oceny wykonanej dla 2019 r. było zaliczenie do klasy C –ϱƐƚƌĞĨ͕ ĚůĂϮϬϭϴƌ͘–ϰƐƚƌĞĨ͕ĚůĂƌŽŬƵϮϬϭϳƌ͘–ϲƐƚƌĞĨ͕ŶĂƚŽŵŝĂƐƚĚůĂƌŽŬƵϮϬϭϲ–ϴƐƚƌĞĨ. Położone były one na południowoͲǌĂĐŚŽĚŶŝŵŝĐĞŶƚƌĂůŶǇŵŽďƐǌĂƌǌĞŬƌĂũƵ͘ĂƚĞŵrównież w aspekcie stężeń KϯǁŽƐƚĂƚŶŝĐŚ latach odnotowano poprawę jakości powietrza w strefach. tǁǇŶŝŬƵrocznej oceny jakości powietrza ǌĂϮϬϮϬƌ͘ŶĂƉŽĚƐƚĂǁŝĞƉŽǌŝŽŵƵĚŽƉƵƐǌĐǌĂůŶĞŐŽdla stężeń ϮϰͲgodzinnych pyłu PMϭϬ͕ϮϵƐƚƌĞĨǌĂůŝĐǌŽŶŽĚŽŬůĂƐǇŝϭϲ–ĚŽŬůĂƐǇ͘WƌǌĞŬƌŽĐǌĞŶŝĞŶŽƌŵǇǁϮϬϮϬƌ͘ stwierdzono w strefach leżących na terenie 9 z 16 województw w Polsce, jednak był to kolejny rok, ǁktórym zmniejszyła sięůŝĐǌďĂƐƚƌĞĨ͕ǁŬtórych wystąpiły przekroczenia. W 2019 r. klasę C uzyskały ϮϮƐƚƌĞĨǇ͕ŶĂƚŽŵŝĂƐƚǁůĂƚĂĐŚƉŽƉƌǌĞĚŶŝĐŚůŝĐǌďĂƐƚƌĞĨǌklasą C wynosiła: w 2018 r. –ϯϵ͕ǁϮϬϭϳƌ͘–ϯϰ͕ ĂǁϮϬϭϲƌ͘–ϯϱ͘EĂƚůĞĚĂŶǇĐŚǌůĂƚϮϬϭϬ–2015 widać wyraźny spadek liczby stref z przekrŽĐǌĞŶŝĂŵŝ stężeń dobowych PMϭϬ ;ǁ ůĂƚĂĐŚϮϬϭϬ͕ϮϬϭϭŽƌĂǌϮϬϭϰŽĚŶŽƚŽǁĂŶŽƉƌǌĞŬƌŽĐǌĞŶŝĂǁ ϰϮƐƚƌĞĨĂĐŚ͕ ǁϮϬϭϮƌ͘–ǁϯϴƐƚƌĞĨĂĐŚ͕ƉŽĚĐǌĂƐŐĚǇǁϮϬϭϯƌ͘–ǁϯϲƐƚƌĞĨĂĐŚͿ͘ĂƚĞŵtakże pod kątem stężeń PMϭϬ odnotowuje się stopniową, choć powolną poprawę jakoścŝƉŽǁŝĞƚƌǌĂ͘ W odniesieniu do pyłu WDϮ͕ϱw ocenie jakości powietrza uwzględnia się obecnie poziom dopuszczalny. Do 2014 r. obowiązywał także poziom dopuszczalny powiększony oŵĂƌŐŝŶĞƐ ƚŽůĞƌĂŶĐũŝ͕ ũĞĚŶĂŬ począwszy od oceny wykonywanej dla 2015 r. margines tĞŶǁǇŶŽƐŝϬ͕ǌĂƚĞŵŽďĞĐŶŝĞǁǇŶŝŬŝĞŵŽĐĞŶǇ rocznej może być zaliczenie strefy do klasy A albo C i nie przypisuje się już strefom klasy B. Ponadto od 2020 r. w Polsce obowiązującą wartością poziomu dopuszczalnego, jest jego tzw. „II faza”, tj. 20 µg/mϯ͘ ůĂ odróżnienia rezultatów równoczesnych ocen prowadzonych zuwzględnieniem kryteriów wynikających z obu faz poziomu dopuszczalnego, wpraktyce prowadzenia klasyfikacji stref pod kątem drugiej fazy stosuje się oznaczenia A1, jako brak stwierdzenia przekroczenia i C1 świadczące Žwystąpieniu przekroczenia na obszarze strefy. W wyniku podstawowej oceny dotyczącej PMϮ͕ϱ ǌĂ 2020 r., uwzględniającej II fazę poziomu dopuszczalnego, 14spośród 45 stref wŬƌĂũƵ ǌĂůŝĐǌŽŶŽ ĚŽ ŬůĂƐǇC
Na ich obszarze stwierdzono wystąpiĞŶŝĞ ƉƌǌĞŬƌŽĐǌĞŶŝĂ ƉŽǌŝŽŵƵ ĚŽƉƵƐǌĐǌĂůŶĞŐŽ ;// ĨĂǌĂͿ określonego dla stężeń średnich rocznych pyłu PMϮ͕ϱ. Pozostałe31 stref uzyskało klasę A
W ośmiu województwach wszystkie strefy zostały zaŬǁĂůŝĨŝŬŽǁĂŶĞ ĚŽ ŬůĂƐǇ ϭ͘ Rezultatem równolegle ƉƌǌĞƉƌŽǁĂĚǌŽŶĞũŽĐĞŶǇǌuwzględnieniem łagodniejszego kryterium –/ĨĂǌǇƉŽǌŝŽŵƵĚŽƉƵƐǌĐǌĂůŶĞŐŽ stężenia pyłu PMϮ͕ϱǁƉŽǁŝĞƚƌǌƵĂƚŵŽƐĨĞƌǇĐǌŶǇŵ͕ĚŽŬůĂƐǇǌĂůŝĐǌŽŶŽĚǁŝĞƐƚƌĞĨǇ. W porównaniu ǌǁǇŶŝŬĂŵŝĂŶĂůŽŐŝĐǌŶĞũŽĐĞŶǇǌĂϮϬϭϵƌ͘ǌĂobserwowano znaczącą poprawę͗ǁϮϬϭϵƌ͘ƐƚǁŝĞƌĚǌŽŶŽ ƉƌǌĞŬƌŽĐǌĞŶŝĞŶĂŽďƐǌĂƌǌĞϴƐƚƌĞĨ͕ƉŽĚĐǌĂƐŐĚǇǁϮϬϭϴƌ͘ϭϰƐƚƌĞĨǌĂŬůĂƐǇĨŝŬŽǁĂŶŽĚŽŬůĂƐǇ͘ŬŽůĞŝ ǁ2017 r. klasę C uzyskało 19 stref͘ t ůĂƚĂĐŚ ƉŽƉƌǌĞĚŶŝĐŚ ůŝĐǌďĂ ƐƚƌĞĨ͕ ǁktórych odnotowano ƉƌǌĞkroczenia była również znaczna. ĂŶŝĞĐǌǇƐǌczeniem, dla którego dotrzymanie obowiązujących kryteriów w zakresie stężenia ǁpowietrzu atmosferycznym jest w Polsce wciąż największym problemem͕ũĞƐƚ;ĂͿWŽǌŶĂĐǌĂŶǇũĂŬŽ składowa pyłu PMϭϬ. We wszystkich latach, w których przeprowadzano roczne oceny jakości ƉŽǁŝĞƚƌǌĂ͕ƐƚǁŝĞƌĚǌĂŶŽƉƌǌĞŬƌŽĐǌĞŶŝĂ;ĂͿW͕ƉƌǌǇĐǌǇŵĚůĂůĂƚϮϬϭϬ–ϮϬϭϴůŝĐǌďĂƐƚƌĞĨǌĞƐƚǁŝĞƌĚǌŽŶǇŵŝ przekroczeniami była ŝƐƚŽƚŶĂ. Również w ocenie dotyczącej tej substancji przeprowadzonej dla 2020ƌ͘ ϯϵƐƚƌĞĨǌĂůŝĐǌŽŶŽĚŽŬůĂƐǇ͕ĂǁϮϬϭϵƌ͘ŬůĂƐę tę uzyskało 36 stref. Sześć stref, będących aglomeracjami ϯϵ Monitor Polski – 41 – Poz. 1236 lub dużymi miastami powyżej 100 tys. mieszkańców i położonych w północnym iĐĞŶƚƌĂůŶǇŵƌĞũŽŶŝĞ kraju, uzyskało w 2020 r. klasę A. W 2019 r. było to ϵƐƚƌĞĨ͕ŶĂƚŽŵŝĂƐƚǁϮϬϭϴƌ͘–Ϯ. Duża liczba stƌĞĨ zaliczonych do klasy C dla B(a)P w kolejnych ocenach rocznych, podobnie jak w przypadku pyłu PMϭϬ͕ wskazuje na powtarzający się co roku problem z dotrzymaniem wartości normatywnych stężeń B(a)P w Polsce. Wynika to głównie ze struktury źródeł enerŐŝŝ ŝ ƉĂůŝǁ ǁǇŬŽƌǌǇƐƚǇǁĂŶǇĐŚ ŶĂƉŽƚƌǌĞďǇ ŝŶĚǇǁŝĚualnego ogrzewania budynków. Woniżej bardziej szczegółowo omówiono ŬǁĞƐƚŝĞƚƌǌĞĐŚŶĂũďĂƌĚǌŝĞũƉƌŽďůĞŵĂƚǇĐǌŶǇĐŚzanieczyszczeń, ƚũ͘WDϮ͕ϱ͕WDϭϬŽƌĂǌ;ĂͿWǁŽĚŶŝĞƐŝĞŶŝƵĚŽĚĂŶǇĐŚǌĂϮϬϮϬƌ͘ WDϮ͕ϱ Za pomocą metod matematycznego modelowania przemian i transportu zanieczyszczeń oraz metod ƐǌĂĐŽǁĂŶŝĂŽƉĂƌƚǇĐŚŶĂǁǇŶŝŬĂĐŚƚĞŐŽŵŽĚĞůŽǁĂŶŝĂŝw połączeniu z wynikami pomiarów i informacją o ich reprezentatywności, określono przestrzenny rozkład wartości średniego rocǌŶĞŐŽƐƚężenia WDϮ͕ϱ ǁϮϬϮϬƌ͘;ƌǇƐƵŶĞŬϭϱ). Widoczny jest znaczny zasięg wysokich wartości stężeń ƚĞŐŽǌĂŶŝĞĐǌǇƐǌĐǌĞŶŝĂ͕ przede wszystkim na obszarze dwóch województw: śląskiego oraz małopolskiego. Analizując uzyskane informacje dotyczące przestrzennego rozkładu stężenia pyłu zawieszonego PMϮ͕ϱ ǁ ϮϬϮϬ ƌ͕͘ oszacowano zasięgi granic obszarów, na których wystąpiło przekroczenie II fazy poziomu dopuszczalnego obowiązującego dla tego zanieczyszczenia od 2020 r. W pozostałych strefach ǌĂůŝĐǌŽŶǇĐŚ ĚŽ ŬůĂƐǇ ϭ ŽƐǌĂĐŽǁĂŶĞ granice obszarów przekroczeń są mocno ograniczone lokalnie. Kbszar przekroczenia oszacowano na ok. 1,1% powierzchni kraju zamieszkałej przez ŽŬ͘ ϭϬ͕ϴй mieszkańców Polski. ZǇƐƵŶĞŬϭϱ͘Rozkład przestrzenny średniego rocznego stężenia WDϮ͕ϱŶĂŽďƐǌĂƌǌĞWŽůƐŬŝǁϮϬϮϬƌ͕͘ określony na podstawie modelowania matematycznego oraz obiektywnego szacowania Źródło: Ocena jakości powietrza w strefach w Polsce za rok
Zbiorczy raport krajowy z rocznej oceny jakości powietrza ǁƐƚƌĞĨĂĐŚwykonanej przez GIOŚ wedługzasad określonych w art. 89 ustawyͲPrawo ochrony środowiska͕GIOŚ͕tĂƌƐǌĂǁĂ ϮϬϮϭƌ͘ Natomiast wartości krajowego wskaźnika średniego narażenia na pył zawieszŽŶǇ WDϮ͕ϱ ŽďůŝĐǌŽŶĞ ĚůĂůĂƚϮϬϭϬ–2020 wykazywały ogólną tendencję spadkową, poza 3ͲůĞƚŶŝŵŽŬƌĞƐĞŵƐƚĂŐŶĂĐũŝǁůĂƚĂĐŚ ϰϬ Monitor Polski – 42 – Poz. 1236 ϮϬϭϲ–ϮϬϭϴ͘tϮϬϭϵƌ͘ǌĂŶŽƚŽǁĂŶŽƐƉĂĚĞŬwartości krajowego wskaźnika średniego narażenia na pył ǌĂǁŝĞƐǌŽŶǇ WDϮ͕ϱ do wartości 21 µg/mϯ͕ Ă ϮϬϮϬ ƌ͘ ũĞƐƚ ŬŽůĞũŶǇŵ ƌŽŬŝĞŵ ǌĞspadkiem wartości krajowego wskaźnika średniego narażenia na pył zaǁŝĞƐǌŽŶǇWDϮ͕ϱdo wartości wynoszącej19 µg/mϯ͕ ĐŽƐƚĂŶŽǁŝnajniższąwartość krajowego wskaźnika średniego narażenia począwszyŽĚϮϬϭϬƌ͘ZǇƐƵŶĞŬ ϭϲprzedstawia krajowe wskaźniki średniego narażenia na pył zawieszony WDϮ͕ϱǁůĂƚĂĐŚϮϬϭϬ–ϮϬϮϬ ǁ ŽĚŶŝĞƐŝĞŶŝƵ do krajowego celu redukcji narażenia oraz pułapu stężenia ekspozycji. <ƌĂũŽǁǇ ĐĞů ƌĞĚƵŬĐũŝ narażenia począwszy od 1 stycznia 2020 r. nie został osiągnięty i był o 1µg/mϯ wyższy ŽĚplanowanego do osiągnięcia. Natomiast pułap stężenia ekspozycji WDϮ͕ϱ został ĚŽƚƌǌǇŵĂŶǇ ǁϮϬϮϬƌ͘ ZǇƐƵŶĞŬ ϭϲ. Krajowe wskaźniki średniego narażenia na pył zawieszony WDϮ͕ϱ ǁ ůĂƚĂĐŚ ϮϬϭϬ–ϮϬϮϬ ǁodniesieniu do: (a) krajowego celu redukcji narażenia (linia żółta)͕ (b) pułapu stężenia ekspozycji ;ůŝŶŝĂĐǌĞƌǁŽŶĂͿ Źródło: „Wskaźniki średniego narażenia na pył zawieszony PMϮ͕ϱ dla miast powyżej 100 tys. mieszkańców ŝ ĂŐůŽŵĞƌĂĐũŝ ŽƌĂǌkrajowy wskaźnik średniego narażenia w 2020 roku”, GIOŚ͕tĂƌƐǌĂǁĂϮϬϮϭƌ͘ Jakość powietrza poprawia się także w miastach i aglomeracjachϰϭ–ƐƉĂĚĂůŝĐǌďĂŵŝĂƐƚŝĂŐůŽŵĞƌĂĐũŝ͕ w których wskaźnik średniego narażenia jest wyższy odpułapu stężenŝĂ ĞŬƐƉŽǌǇĐũŝ ;ǁ ϮϬϮϬ ƌ͘ – ϴ͕ ǁϮϬϭϵ ƌ͘ – 14), ponadto w kolejnych 21 był niższy lub równy tej wartości. t Ϯϳ ŵŝĂƐƚĂĐŚ ŝaglomeracjach wartość wskaźnika w 2020 r. była niższa od wartości z 2019r. (spadek od 1 do 3 µg/mϯͿ͘ WŽŶĂĚƚŽ ǁ ϮϬϮϬ ƌ͘ ǁ żadnym mieście lub aglomĞƌĂĐũŝ ŶŝĞ ƐƚǁŝĞƌĚǌŽŶŽ ǁǌƌŽƐƚƵ wskaźnika, Ăǁaglomeracji białostockiej i ǁmieście Kielce wartość wskaźnika nie zmieniła się. Pomimo zauważalnej poprawy jakości powietrza na przestrzeni ostatnich lat konieczne jest podjęcie ĚŽĚĂƚŬŽǁǇĐŚǌŝŶƚĞŶƐǇĨŝŬŽǁĂŶǇĐh działań, które pozwolą na szybką redukcję stężeń pyłu zawieszonego WDϮ͕ϱ, tak aby możliwe było jak najszybsze osiągnięcie również krajowego celu rĞĚƵŬĐũŝŶĂƌĂżenia na poziomie 18 µg/mϯ͕dzięki czemu powinienzostać osiągnięty pułap stężenia ekspozycji ;ƚũ͘20 µg/mϯͿ ǁmiastach powyżej 100 ƚǇƐ͘mieszkańców,ǁƐŬĂǌĂŶǇĐŚǁǌałączniku nr 1 doŽďǁŝĞƐǌĐǌĞŶŝĂDŝŶŝƐƚƌĂ <ůŝŵĂƚƵŝŚrodowiska ǌĚŶŝĂϯϬůŝƉĐĂϮϬϮϭƌ͘ǁƐƉƌĂwie wykazu miast o liczbie mieszkańców większej niż 100 tysięcy i aglomeracji, w których wartość wskaźnika średniego narażenia dla miasta o liczbie mieszkańców większej niż 100 tysięcy i aglomeracji przekracza wartość pułapu stężenia ekspozycji, oraz ǁǇŬĂǌu miast o liczbie mieszkańców większej niż 100 tysięcy i aglomeracji, w których wartość ϰϭWskaźniki średniego narażeniana pył zawieszony PM2,5 dla miast powyżej 100 tys. mieszkańców i aglomeracji oraz krajowy wskaźnik średniego narażenia w 2020 roku, GIOŚ 2021 r. ϰϭ Monitor Polski – 43 – Poz. 1236 wskaźnika średniego narażenia dla miasta o liczbie mieszkańców większej niż 100 tysięcy i aglomeracji nie przekracza wartości pułapu stężenia ekspozycjiϰϮ͘ WDϭϬ EĂ ƐƚŽƐƵŶŬŽǁŽ ǁŝĞůƵ ƐƚĂŶŽǁŝƐŬĂĐŚ ƉŽŵŝĂƌŽǁǇĐŚ przekraczane są wartości normatywne dla pyłƵ WDϭϬ͕ Ă ĚŽƚǇĐǌǇƚŽ zwłaszcza jego stężeń 24ͲŐŽĚǌŝŶŶǇĐŚŝŬƌǇƚĞƌŝƵŵƵƐƚĂŶŽǁŝŽŶĞŐŽĚůĂƚĞŐŽĐǌĂƐƵ uśredniania. EĂƚŽŵŝĂƐƚĚotrzymanie normy obowiązującej dla stężeń średnich rocǌŶǇĐŚŶŝĞƐƚĂŶŽǁŝ już dużego problemu. W 2020 r. przekroczenie wartości normatywnej dla stężeń średnich dobowych odnotowano na 47 z 243 stanowisk uwzględnionych wŽĐĞŶŝĞǁƐŬĂůŝŬƌĂũƵ͕ĐŽƐƚĂŶŽǁŝůŝĐǌďęǌŶĂĐǌŶŝĞ ŵŶŝĞũƐǌą niż w roku poprzednim, w którym Ɖƌǌekroczenie wystąpiło na 74 stanowiskach͕ ŽƌĂǌ ǁϮϬϭϴƌ͕͘w którym nastąpiło przekroczenie na ϭϲϬǌϮϮϳƐƚĂŶŽǁŝƐŬ͘ŬŽůĞŝǁϮϬϮϬƌ͘ƉƌǌĞŬƌŽĐǌĞŶŝĞ dopuszczalnego poziomu określonego dla stężeń średnich rocznǇĐŚ WDϭϬ miało miejsce tylko na ϭƐƚĂŶŽǁŝƐŬƵ͕ƉŽĚĐǌĂƐŐĚǇǁϮϬϭϵƌ͘ŝǁϮϬϭϴ–ŶĂϱ͘Również wůĂƚĂĐŚƉŽƉƌǌĞĚŶŝĐŚůŝĐǌďĂƐƚĂŶŽǁŝƐŬ pomiarowych, na których wystąpiło przekroczenie tego parametru wykazywała ogólną tendencję spadkową. Na rysunku 1ϳ przedstawiono udział stanowisk pomiarowych͕ na których wystąpiło ƉƌǌĞŬƌŽĐǌĞŶŝĞƉŽǌŝŽŵƵĚŽƉƵƐǌĐǌĂůŶĞŐŽWDϭϬw ogólnej liczbie stanowisk uwzględnionych w ocenie ǁůĂƚĂĐŚ ϮϬϭϬ–ϮϬϮϬ – odrębnie dla kryterium dotyczącego stężenia średniego 24ͲŐŽĚǌŝŶŶĞŐŽ ŽƌĂǌ średniego rocznego. W przypadku tego ostatniego parametru zauważalny jest wyraźny trend spadkowy. Dla średnich dobowych w poszczególnych latach występowały wahania bezwyraźnego trendu, przy czym zauważalny spadek zaznacza się wϮϬϭϵƌ͘ŽƌĂǌϮϬϮϬƌ͘ ZǇƐƵŶĞŬ ϭϳ͘ Udział stanowisk pomiarowych͕ na których wystąpiło przekrŽĐǌĞŶŝĞ ƉŽǌŝŽŵƵ ĚŽƉƵƐǌĐǌĂůŶĞŐŽWDϭϬw ogólnej liczbie stanowisk uwzględnionych w ocenie w latach 2010–ϮϬϮϬ Źródło͗Ocena jakości powietrza w strefach w Polsce za rok
Zbiorczy raport krajowy z rocznej oceny jakości powietrza ǁƐƚƌĞĨĂĐŚǁǇŬŽŶĂŶĞũƉƌǌez GIOŚ według zasad określonych w art. 89 ustawyͲPrawo ochrony środowiska, GIOŚ͕tĂƌƐǌĂǁĂ ϮϬϮϭƌ͘ W przypadku przekroczeń dopuszczalnego poziomu 50 µg/mϯ przez stężenia 24ͲŐŽĚǌŝŶŶĞ WDϭϬ ǁ2020 r. (z częstością większą niż 35przypadków) w 95% przypadków jako przyczynę główną wskazano odziaływanie emisji związanych z indywidualnym ogrzewaniem budynków. Z kolei przekroczenia średniego dobowego stężenia PMϭϬ najczęściej występują w okresie zimowym, co wynika ze zwiększonej emisji pyłu powstającego prǌǇ ƐƉĂlaniu paliw stałych w celach grzewczych. Natomiast ;D͘W͘ƉŽǌ͘ϳϱϲͿ͘ ϰϮ ϰϮ Monitor Polski – 44 – Poz. 1236 ǁ5% przekroczeń jako główną przyczynę wskazano oddziaływanie emisji związanej z ruchem pojazdów na głównej drodze leżącej w pobliżu stacji. Wykorzystane w ocenie jakości powietrza metody uzupełniające pozwoliły na oszacowanie przestrzennego rozkładu stężenia pyłu PMϭϬ w powietrzu na obszarze Polski w 2020 r. Znacząco wyższe wartości, w odniesieniu do poziomu dopuszczalnego, kształtowały się dla parametru związanego ze średnimi 24ͲŐŽĚǌŝŶŶǇŵŝ ƉŽǌŝŽŵĂŵŝ stężĞń ;ƌǇƐƵŶĞŬ ϭϴͿ

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.