Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji
W skrócie
To rozporządzenie określa ogólne warunki prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji na różnych typach linii kolejowych w Polsce. Ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa i sprawności ruchu pociągów oraz manewrów.
Co reguluje
- Ogólne warunki prowadzenia ruchu i sygnalizacji na liniach kolejowych normalnotorowych, szerokotorowych, wąskotorowych i metra.
- Definicje i podział sieci kolejowej, w tym linii, odcinków, szlaków i odstępów.
- Zasady działania i podział posterunków ruchu (następczych i osłonnych) oraz posterunków technicznych.
- Klasyfikację pojazdów kolejowych (tabor kolejowy i pojazdy pomocnicze) oraz zasady wykonywania manewrów, w tym ograniczenia prędkości.
Kogo dotyczy
- Zarządców infrastruktury kolejowej.
- Użytkowników bocznic kolejowych.
Kluczowe punkty
- Dla każdego posterunku ruchu i odcinka zdalnego prowadzenia ruchu zarządca infrastruktury sporządza regulaminy techniczne.
- Dla każdej bocznicy kolejowej użytkownik bocznicy sporządza regulamin pracy, który podlega uzgodnieniu z zarządcą infrastruktury.
- Podstawowa prędkość jazd manewrowych nie powinna być większa niż 25 km/h, z wyjątkiem jazdy po wolnym torze (do 40 km/h) i jazdy po rozjazdach.
- Przy przetaczaniu wagonów zajętych przez ludzi, z towarami niebezpiecznymi, wyjątkowo ciężkimi lub z przekroczoną skrajnią, prędkość jazd manewrowych nie powinna przekraczać 10 km/h.
- Przy jeździe składu manewrowego wagonami naprzód poprzedzanego przez pracownika oraz przy przetaczaniu wagonów z towarami niebezpiecznymi (oznaczonymi nalepkami ostrzegawczymi nr 8 i 15 oraz cystern oznaczonych pasem koloru pomarańczowego), prędkość jazd manewrowych nie powinna przekraczać 5 km/h.
- Przy dojeżdżaniu do stojącego taboru kolejowego prędkość jazd manewrowych nie powinna przekraczać 3 km/h.
Tekst ustawy
Tekst ustawy
Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Page 10538 Dziennik Ustaw Nr 172 — 10538 — Poz. 1444 1444 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1) z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji Na podstawie art. 17 ust. 7 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje: DZIA¸ I
- c)posterunkiem odst´powym i bocznicowym,
- d)dwoma kolejnymi semaforami blokady samoczynnej dla tego samego kierunku jazdy przy danym torze. § 1. Rozporzàdzenie okreÊla ogólne warunki prowadzenia ruchu i sygnalizacji: 3. Linia kolejowa ∏àczàca dwie inne linie kolejowe z pomini´ciem stacji w´z∏owej stanowi ∏àcznic´. 1) na liniach kolejowych normalnotorowych i szerokotorowych; § 3. 1. Na sieci kolejowej wyodr´bnia si´ wyznaczone miejsca s∏u˝àce do eksploatacji kolei, zwane dalej „punktami eksploatacyjnymi”, które dzielà si´ na posterunki ruchu i punkty ekspedycyjne. 2) na liniach kolejowych wàskotorowych; 3) na liniach metra. DZIA¸ II Prowadzenie ruchu na liniach kolejowych normalnotorowych i szerokotorowych 2. Zadaniem posterunku ruchu jest zapewnienie bezpiecznego i sprawnego prowadzenia ruchu kolejowego. 3. Posterunki ruchu dzielà si´ na posterunki nast´pcze i os∏onne. Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne § 2. 1. Sieç kolejowa sk∏ada si´ z linii kolejowych, których punkty poczàtkowe i koƒcowe ustala zarzàdca infrastruktury. 2. Linie kolejowe dzielà si´ na: 1) odcinki — stanowiàce cz´Êç linii kolejowej mi´dzy sàsiednimi stacjami w´z∏owymi albo mi´dzy punktem poczàtkowym lub koƒcowym linii kolejowej i najbli˝szà stacjà w´z∏owà; 2) szlaki — stanowiàce cz´Êç linii kolejowej mi´dzy sàsiednimi posterunkami zapowiadawczymi lub posterunkiem zapowiadawczym i koƒcowym punktem linii; 3) odst´py — stanowiàce cz´Êç toru szlakowego mi´dzy:
- a)posterunkiem zapowiadawczym a najbli˝szym posterunkiem odst´powym, bocznicowym lub semaforem odst´powym blokady samoczynnej,
- b)dwoma kolejnymi posterunkami odst´powymi lub bocznicowymi, ——————— 1) Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzà- dowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 134, poz. 1429). 2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 170, poz. 1652 i Nr 203, poz. 1966, z 2004 r. Nr 92, poz. 883, Nr 96, poz. 959, Nr 97, poz. 962 i Nr 173, poz. 1808 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314, Nr 163, poz. 1362 i Nr 169, poz. 1420. 4. Posterunek nast´pczy s∏u˝y do regulacji nast´pstwa jazdy pociàgów w ten sposób, ˝e pozwala na przejazd lub odjazd pociàgu tylko wówczas, gdy tor przyleg∏ego odst´pu lub szlaku do tego posterunku jest wolny. Posterunki nast´pcze dzielà si´ na: 1) posterunki zapowiadawcze, których zadaniem jest umo˝liwienie zmiany kolejnoÊci jazdy pociàgów wyprawianych na tor szlakowy do niego przyleg∏y; do posterunków tych zalicza si´:
- a)stacje, które sà posterunkami zapowiadawczymi, w obr´bie których, oprócz toru g∏ównego zasadniczego, znajduje si´ przynajmniej jeden tor g∏ówny dodatkowy, a pociàgi mogà rozpoczynaç i koƒczyç jazd´, krzy˝owaç si´ i wyprzedzaç, zmieniaç kierunek jazdy lub swój sk∏ad, przy czym: — stacj´, na której ∏àczà si´ szlaki z trzech lub wi´cej kierunków, nazywa si´ stacjà w´z∏owà, — stacj´, na której dokonywane jest tylko krzy˝owanie i wyprzedzanie pociàgów, nazywa si´ mijankà,
- b)posterunki odga∏´êne, które urzàdza si´ poza stacjà w miejscu odga∏´zienia linii kolejowej lub ∏àcznicy, przy przejÊciu ze szlaku jednotorowego w dwutorowy lub odwrotnie oraz w miejscu po∏àczenia torów na szlaku; 2) posterunki bocznicowe, które urzàdza si´ na szlaku przy odga∏´zieniu bocznicy; biorà one udzia∏ w prowadzeniu ruchu wszystkich pociàgów kursujàcych na przyleg∏ych odst´pach, jak posterunek odst´powy, i pociàgów obs∏ugujàcych bocznic´, Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 Dziennik Ustaw Nr 172 11:32 Page 10539 — 10539 — jak posterunek zapowiadawczy. Je˝eli posterunek bocznicowy urzàdzany jest tylko dla umo˝liwienia wjazdu i wyjazdu pociàgu obs∏ugujàcego bocznic´ i nie wyposa˝a si´ go w semafory, jest to posterunek pomocniczy; posterunek ten bierze udzia∏ w zapowiadaniu tylko pociàgów obs∏ugujàcych bocznic´; 3) posterunki odst´powe, których zadaniem jest wy∏àcznie regulacja nast´pstwa pociàgów, poprzez wydanie zezwolenia na ich przejazd tylko wówczas, gdy przyleg∏y odst´p jest wolny; na szlakach wyposa˝onych w samoczynnà blokad´ liniowà funkcje posterunków odst´powych spe∏niajà samoczynne semafory odst´powe blokady. 5. Posterunek os∏onny jest urzàdzony na szlaku dla os∏ony miejsca skrzy˝owania w jednym poziomie dwóch linii kolejowych, linii kolejowej z linià tramwajowà, splotu torów, mostu zwodzonego lub obrotowego; posterunek ten nie bierze udzia∏u w zapowiadaniu ruchu pociàgów. Posterunek os∏onny mo˝e byç urzàdzony przy przejÊciu ze szlaku dwutorowego w jednotorowy lub z jednotorowego w dwutorowy, o ile nie zachodzi potrzeba urzàdzania tam posterunku odga∏´ênego lub odst´powego. 6. Granic´ pomi´dzy szlakiem a posterunkiem zapowiadawczym stanowi: 1) na liniach jednotorowych — semafor wjazdowy tego posterunku; 2) na liniach dwutorowych — miejsce znajdowania si´ semafora wjazdowego i linia prostopad∏a do osi torów, w miejscu ustawienia tego semafora, z wyjàtkiem przypadków, w których granica mi´dzy poszczególnymi torami szlakowymi a posterunkiem zapowiadawczym jest ró˝na, to jest gdy:
- a)tory szlakowe oddalone sà od siebie tak, ˝e nie mo˝na okreÊliç linii prostopad∏ej do osi torów, w miejscu ustawienia semafora wjazdowego, wówczas granicà mi´dzy tym torem szlakowym, przy którym nie ma semafora wjazdowego, a posterunkiem zapowiadawczym jest miejsce znajdujàce si´ przy tym torze od strony szlaku w odleg∏oÊci 100 m przed najbli˝szym rozjazdem lub skrzy˝owaniem,
- b)w torze najbli˝szy rozjazd lub skrzy˝owanie znajduje si´ bli˝ej szlaku ni˝ rozjazd lub skrzy˝owanie w sàsiednim torze os∏aniany semaforem wjazdowym, wówczas granicà mi´dzy tym torem szlakowym, przy którym nie ma semafora wjazdowego, a posterunkiem zapowiadawczym jest miejsce znajdujàce si´ przy tym torze od strony szlaku w odleg∏oÊci 100 m przed najbli˝szym rozjazdem lub skrzy˝owaniem,
- c)przy torze znajduje si´ odnoszàce si´ do tego toru urzàdzenie sygna∏owe, za pomocà którego podaje si´ zezwolenie na wjazd pociàgu, wówczas granicà mi´dzy tym torem szlakowym a torem posterunku zapowiadawczego jest miejsce usytuowania tego urzàdzenia. § 4. Odcinek zdalnego prowadzenia ruchu jest to odcinek linii kolejowej przystosowany do prowadze- Poz. 1444 nia ruchu z nastawni odcinkowej, w sk∏ad którego wchodzà posterunki ruchu zdalnie sterowane oraz znajdujàce si´ mi´dzy nimi szlaki. § 5. Posterunek techniczny przeznaczony jest do wykonywania czynnoÊci ruchowych oraz bezpoÊredniego organizowania i nadzorowania tych czynnoÊci. Posterunki te dzielà si´ na posterunki nastawcze, dyspozytorskie, dró˝nika przejazdowego oraz stwierdzenia koƒca pociàgu. § 6. 1. Dla ka˝dego posterunku ruchu i odcinka zdalnego prowadzenia ruchu zarzàdca infrastruktury sporzàdza regulaminy techniczne wed∏ug szczegó∏owych zasad okreÊlonych w przepisach wewn´trznych. 2. W regulaminie technicznym zamieszcza si´ szczegó∏owe postanowienia dostosowujàce ogólnie obowiàzujàce przepisy do warunków miejscowych, w zakresie czynnoÊci zwiàzanych z prowadzeniem ruchu pociàgów i manewrów oraz obs∏ugà punktów ekspedycyjnych i bocznic kolejowych. 3. Dla ka˝dej bocznicy kolejowej u˝ytkownik bocznicy sporzàdza regulamin pracy bocznicy kolejowej, który podlega uzgodnieniu w zakresie techniczno-ruchowym z zarzàdcà infrastruktury, z którego torami bocznica jest po∏àczona. 4. W regulaminie pracy bocznicy kolejowej zamieszcza si´ szczegó∏owe postanowienia dostosowujàce ogólnie obowiàzujàce przepisy do warunków miejscowych, w zakresie czynnoÊci zwiàzanych z prowadzeniem ruchu pociàgów i manewrów oraz obs∏ugà punktów ∏adunkowych na bocznicy. § 7. 1. Pojazdy kolejowe dzielà si´ na tabor kolejowy i pojazdy pomocnicze. 2. Tabor kolejowy dzieli si´ na tabor zwyk∏y i tabor specjalny. 3. Tabor zwyk∏y stanowià pojazdy kolejowe przystosowane do kursowania w sk∏adzie pociàgu na ogólnych zasadach, przeznaczone do przewozu osób i rzeczy. W szczególnoÊci sà to: 1) wszystkie typy lokomotyw, zespo∏y trakcyjne i inne pojazdy silnikowe, zwane pojazdami trakcyjnymi; 2) wagony osobowe i towarowe, w tym tak˝e naczepy siod∏owe na wózkach kolejowych, z których ka˝dy traktowany jest jak odr´bny wagon. 4. Tabor specjalny sà to pojazdy kolejowe przeznaczone w szczególnoÊci do prac remontowo-budowlanych lub ratunkowych, których budowa pozwala na kursowanie samodzielne lub w sk∏adzie pociàgu, przy zachowaniu okreÊlonych warunków dotyczàcych w szczególnoÊci miejsca ustawienia w sk∏adzie pociàgu i pr´dkoÊci jazdy. 5. Do taboru specjalnego zalicza si´ w szczególnoÊci: maszyny do kolejowych robót budowlanych, pojazdy do utrzymania i naprawy sieci trakcyjnej, ˝urawie kolejowe, wózki motorowe. Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 Dziennik Ustaw Nr 172 11:32 Page 10540 — 10540 — 6. Na Êcianach bocznych taboru specjalnego powinna byç wskazana maksymalna pr´dkoÊç jazdy, miejsce ustawienia w sk∏adzie pociàgu i inne ograniczenia techniczne. 7. Pojazdy pomocnicze sà to pojazdy kolejowe, których budowa nie pozwala na ich w∏àczenie do sk∏adu pociàgu, a w szczególnoÊci: maszyny budowlane na ko∏ach, ciàgniki szynowe, drezyny i wózki robocze oraz niektóre typy pojazdów ratunkowych. § 8. 1. Pociàg jest to sk∏ad wagonów lub innych pojazdów kolejowych sprz´gni´tych z czynnym pojazdem trakcyjnym lub pojazd trakcyjny osygnalizowany i przygotowany do jazdy lub znajdujàcy si´ w drodze. 2. Na zasadach prowadzenia ruchu pociàgów kursujà: 1) tabor specjalny; 2) pojazdy pomocnicze oddzia∏ujàce na urzàdzenia sterowania ruchem kolejowym. § 9. 1. Manewry sà to wszelkie zamierzone ruchy pojazdów kolejowych oraz zwiàzane z nimi czynnoÊci na torach, z wyjàtkiem wjazdu, wyjazdu i przejazdu pociàgów. 2. Manewry mogà byç wykonywane pojazdami kolejowymi z nap´dem lub z wykorzystaniem si∏y ci´˝koÊci, z zastosowaniem górek rozrzàdowych, torów na pochyleniach, z wykorzystaniem ciàgników szynowych i drogowych, si∏y ludzkiej lub specjalnych urzàdzeƒ mechanicznych. 3. Szczegó∏owe zasady i warunki wykonywania manewrów powinny byç okreÊlone w przepisach wewn´trznych zarzàdcy infrastruktury, przewoênika kolejowego oraz u˝ytkownika bocznicy kolejowej, jak równie˝ w regulaminie technicznym dla danego posterunku ruchu oraz w regulaminie pracy bocznicy kolejowej, o których mowa w § 6. Poz. 1444 rów niebezpiecznych (RID), stanowiàcym Aneks I do Przepisów ujednoliconych o umowie mi´dzynarodowego przewozu towarów kolejami (CIM), b´dàcych za∏àcznikiem B do Konwencji o mi´dzynarodowym przewozie kolejami (COTIF), sporzàdzonej w Bernie dnia 9 maja 1980 r. (Dz. U. z 1985 r. Nr 34, poz. 158 i 159, z 1997 r. Nr 37, poz. 225 i 226 oraz z 1998 r. Nr 33, poz. 177), pr´dkoÊç jazd manewrowych nie powinna przekraczaç 5 km/h, o ile regulamin techniczny nie przewiduje dalszego zmniejszenia pr´dkoÊci. 7. Przy doje˝d˝aniu do stojàcego taboru kolejowego pr´dkoÊç jazd manewrowych nie powinna przekraczaç 3 km/h. 8. Zabrania si´ r´cznego sprz´gania i rozprz´gania taboru kolejowego b´dàcego w ruchu; rozprz´ganie taboru kolejowego drà˝kiem dozwolone jest przy jednostajnej pr´dkoÊci przetaczania nieprzekraczajàcej 5 km/h, o ile regulamin techniczny nie stanowi inaczej. 9. Pr´dkoÊç pchania sk∏adu na grzbiecie górki rozrzàdowej, o ile regulamin techniczny nie stanowi inaczej, nie powinna przekraczaç: 1) 3 km/h — na sygna∏ „Pchaç powoli”; 2) 5 km/h — na sygna∏ „Pchaç z umiarkowanà pr´dkoÊcià”. 10. Odrzuconym i stoczonym wagonom nale˝y nadaç takà pr´dkoÊç i tak jà regulowaç, aby odprz´g dojecha∏ i zatrzyma∏ si´ przed taborem kolejowym stojàcym na tym torze lub przed koz∏em oporowym, a nast´pnie zosta∏ dosuni´ty; w czasie manewrów odrzucane i staczane odprz´gi mogà doje˝d˝aç do stojàcego taboru kolejowego z pr´dkoÊcià nie wi´kszà ni˝ 3,6 km/h, a na zautomatyzowanych górkach rozrzàdowych wyposa˝onych w urzàdzenia docelowego hamowania wagonów — z pr´dkoÊcià nie wi´kszà ni˝ 5,4 km/h. Przypadek ten nie dotyczy taboru kolejowego, który nale˝y przetaczaç szczególnie ostro˝nie. 4. Podstawowa pr´dkoÊç jazd manewrowych nie powinna byç wi´ksza ni˝ 25 km/h. Je˝eli pojazd trakcyjny jadàcy luzem lub ciàgnàcy tabor kolejowy jedzie po wolnym torze, o czym powiadomiono maszynist´, dopuszcza si´ pr´dkoÊç jazdy do 40 km/h, z wyjàtkiem jazdy po rozjazdach. 11. W z∏ych warunkach atmosferycznych, w szczególnoÊci podczas burzy, zamieci Ênie˝nej, go∏oledzi, mg∏y, w przypadku z∏ej widocznoÊci oraz podczas przejazdu przez przejÊcia przy peronach osobowych lub obok miejsc, gdzie pracujà robotnicy, pr´dkoÊç jazd manewrowych nale˝y zmniejszyç tak, aby tabor kolejowy móg∏ byç zatrzymany przed przeszkodà. 5. Je˝eli przetaczane sà wagony zaj´te przez ludzi, wagony z towarami niebezpiecznymi, wyjàtkowo ci´˝kimi lub z przekroczonà skrajnià, o czym powinien byç powiadomiony maszynista, pr´dkoÊç jazd manewrowych nie powinna przekraczaç 10 km/h; nie dotyczy to wagonów zaj´tych przez ludzi, je˝eli przetaczanie odbywa si´ po zabezpieczonej drodze przebiegu. § 10. 1. Manewry na torach g∏ównych mogà odbywaç si´ tylko po otrzymaniu zezwolenia od dy˝urnego ruchu, a przerwanie manewrów powinno nastàpiç na ka˝de ˝àdanie pracowników nastawni, przy czym tabor kolejowy nale˝y zatrzymaç w miejscach niezagra˝ajàcych kolizjà z przebiegami pociàgowymi. 6. Przy jeêdzie sk∏adu manewrowego wagonami naprzód poprzedzanego przez pracownika, w przypadku gdy nie mo˝e on zajàç miejsca na pierwszym pchanym wagonie, oraz przy przetaczaniu wagonów z towarami niebezpiecznymi oznaczonymi nalepkami ostrzegawczymi nr 8 i 15 oraz cystern oznaczonych pasem koloru pomaraƒczowego, zgodnie z Regulaminem dla mi´dzynarodowego przewozu kolejami towa- 2. Wyjazd manewrujàcego taboru kolejowego na szlak lub poza granic´ przetaczania, oznaczonà wskaênikiem granicy przetaczania, a w przypadku gdy go nie ma — poza ostatni rozjazd, jest dozwolony tylko po otrzymaniu zezwolenia dy˝urnego ruchu, z okreÊleniem kilometra, do którego mo˝e dojechaç tabor kolejowy, czasu powrotu i rodzaju sygna∏u b´dàcego zezwoleniem na wjazd. W przypadku wyjazdu na tor le- Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Page 10541 Dziennik Ustaw Nr 172 — 10541 — wy w kierunku przeciwnym do zasadniczego lub na tor, po którym prowadzony jest ruch dwukierunkowy, oraz na tor szlaku jednotorowego dy˝urny ruchu przed wydaniem zezwolenia powinien uzgodniç taki wyjazd z sàsiednim posterunkiem; zezwoleniem w tym przypadku jest rozkaz pisemny. 3. Dopuszcza si´ jazdy manewrowe za wyprawionym pociàgiem, pod warunkiem spe∏nienia wymogów okreÊlonych w ust. 2. Jazdy takie mogà odbywaç si´ wy∏àcznie przy dobrej widocznoÊci, przy zachowaniu odleg∏oÊci co najmniej 500 m i takim regulowaniu pr´dkoÊci, aby nie nastàpi∏o najechanie na ty∏ pociàgu w przypadku jego nieprzewidzianego zatrzymania. 4. Manewry przez przejazdy i przejÊcia wolno prowadziç tylko po zamkni´ciu rogatek. Je˝eli przejazdy i przejÊcia nie sà chronione rogatkami, manewry mogà odbywaç si´ tylko przy zachowaniu nast´pujàcych warunków: Poz. 1444 1) w sk∏adzie pociàgu powinien znajdowaç si´ tylko tabor kolejowy sprawny technicznie i odpowiadajàcy warunkom przewozu; 2) wagony i inne pojazdy kolejowe oraz nieczynne pojazdy trakcyjne powinny byç rozmieszczone zgodnie z warunkami okreÊlonymi w przepisach wewn´trznych zestawiajàcego pociàg; 3) wagony i inne pojazdy kolejowe z czynnymi hamulcami powinny byç rozmieszczone równomiernie i w liczbie zapewniajàcej uzyskanie wymaganej masy hamujàcej, przy czym dwa ostatnie wagony powinny mieç czynny hamulec, je˝eli pociàg zmienia kierunek jazdy. Warunek ten odnosi si´ tak˝e do dwu pierwszych wagonów za pojazdem trakcyjnym; 4) pr´dkoÊç konstrukcyjna ka˝dego pojazdu kolejowego nie powinna byç mniejsza od pr´dkoÊci przewidzianej dla tego pociàgu; 1) pr´dkoÊç jazd nie powinna przekraczaç 20 km/h; 5) tabor kolejowy powinien byç ze sobà w∏aÊciwie sprz´gni´ty; 2) zbli˝ajàc si´ do przejazdu, maszynista powinien podaç dêwi´kowy sygna∏ ostrzegawczy; 6) wagony w stanie ∏adownym powinny byç równomiernie za∏adowane, a ∏adunek w∏aÊciwie zamocowany; 3) w razie pchania taboru kolejowego manewrowy powinien znajdowaç si´ na pierwszym pojeêdzie kolejowym lub poprzedzaç go oraz podawaç odpowiednie sygna∏y. 5. W przypadku d∏u˝szego manewrowania przez przejazdy nale˝y cyklicznie umo˝liwiaç przejazd pojazdom drogowym, przerywajàc manewry w odst´pach nie d∏u˝szych ni˝ 10 minut. Manewry nale˝y przerwaç natychmiast dla umo˝liwienia przejazdu pojazdów uprzywilejowanych. § 11. 1. Najwi´ksza dozwolona pr´dkoÊç jazdy pociàgów powinna byç okreÊlona dla ka˝dego odcinka lub toru linii kolejowej i podana w rozk∏adzie jazdy dla ka˝dego pociàgu. 7) wagony przewo˝àce towary niebezpieczne nie mogà byç po∏àczone bezpoÊrednio z czynnà lokomotywà, z wagonem z ogniowym êród∏em ogrzewania, wagonami z ludêmi lub wagonami za∏adowanymi d∏ugimi przedmiotami; wagony te nie mogà byç w∏àczone jako ostatnie w sk∏adzie pociàgu. 2. Zestawienie pociàgu przy przewozie kolejà towarów niebezpiecznych oraz przy przewozie kolejà transportów wojskowych okreÊlajà przepisy wewn´trzne przewoênika kolejowego. 3. Za zestawienie pociàgu odpowiada zestawiajàcy sk∏ad pociàgu. 2. Pr´dkoÊç jazdy pociàgów, o której mowa w ust. 1, ustala zarzàdca infrastruktury: 4. Na przodzie pociàgu powinien znajdowaç si´ pojazd kolejowy z czynnà kabinà sterowniczà, z wyjàtkiem: 1) na podstawie warunków techniczno-eksploatacyjnych linii kolejowej oraz 1) gdy przewidziano w rozk∏adzie jazdy pociàgów pchanie pociàgu; 2) parametrów technicznych taboru kolejowego, za który odpowiada przewoênik kolejowy. 2) gdy wystàpi∏a koniecznoÊç cofania pociàgu; 3. Je˝eli na odcinku linii kolejowej wyst´pujà miejsca, w których pr´dkoÊç powinna byç zmniejszona, nale˝y o tym powiadomiç dru˝yn´ pociàgowà w sposób okreÊlony przez zarzàdc´ infrastruktury. 4. Pojazdy kolejowe z nap´dem prowadzàce pociàgi powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia rejestrujàce pr´dkoÊç pociàgu. Wymóg ten nie dotyczy pociàgów wykonujàcych przewozy technologiczne na potrzeby zarzàdcy infrastruktury. Rozdzia∏ 2 Przygotowanie pociàgów do jazdy § 12. 1. Zestawienie pociàgu powinno odpowiadaç nast´pujàcym warunkom: 3) pociàgów ratunkowych, roboczych, doÊwiadczalnych oraz bocznicowych. 5. Warunki przewozu rzeczy, które ze wzgl´du na kszta∏t, rozmiary lub mas´ albo drog´ przewozu mogà powodowaç trudnoÊci transportowe, okreÊlajà przepisy wewn´trzne zarzàdcy infrastruktury. § 13. 1. D∏ugoÊç pociàgu uzale˝niona jest od rodzaju pociàgu, istniejàcych warunków technicznych na stacjach i szlakach oraz typu hamulców. D∏ugoÊç pociàgu okreÊla si´ w metrach. 2. D∏ugoÊç pociàgów pasa˝erskich nie powinna byç wi´ksza od d∏ugoÊci peronów, przy których pociàg zatrzymuje si´ zgodnie z rozk∏adem jazdy pociàgów, a d∏ugoÊç pociàgów towarowych — od d∏ugoÊci u˝ytecznej torów g∏ównych na stacjach. Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Page 10542 Dziennik Ustaw Nr 172 — 10542 — § 14. 1. Masa ogólna pociàgu (Mo) jest to suma mas pojazdów kolejowych wraz z ∏adunkiem, przy czym: 1) dla pociàgu kursujàcego z pr´dkoÊcià do 120 km/h jest to suma mas wszystkich pojazdów kolejowych bez czynnego pojazdu z nap´dem; 2) dla pociàgu kursujàcego z pr´dkoÊcià wi´kszà ni˝ 120 km/h oraz dla pociàgów o masie sk∏adu pociàgu mniejszej od 200 t jest to suma mas wszystkich pojazdów kolejowych wraz z czynnym pojazdem z nap´dem. 2. W przypadku zespo∏ów trakcyjnych lub wagonów silnikowych masa ogólna sk∏adu pociàgu równa si´ masie ogólnej pociàgu. 3. Masa ogólna sk∏adu pociàgu nie powinna byç wi´ksza od dopuszczalnego obcià˝enia pojazdu trakcyjnego wyznaczonego do prowadzenia danego pociàgu. 4. Dopuszczalne d∏ugoÊci i masy sk∏adów pociàgów powinny byç podane w rozk∏adzie jazdy pociàgów i w dodatkach do rozk∏adu jazdy. 5. Zgody na odst´pstwa od warunków okreÊlonych zgodnie z ust. 4 mo˝e udzieliç zarzàdca infrastruktury. § 15. 1. Pociàgi powinny byç hamowane hamulcem zespolonym, w którym hamulcem podstawowym jest hamulec pneumatyczny. 2. W przypadku uszkodzenia hamulca zespolonego w czasie jazdy pociàgu nale˝y pociàg zatrzymaç, a nast´pnie podjàç dzia∏ania w celu usuni´cia uszkodzenia lub w uzgodnieniu z zarzàdcà infrastruktury usuni´cia sk∏adu z toru szlakowego i udro˝nienia linii kolejowej. 3. Ostatni i przedostatni pojazd kolejowy pociàgu powinien mieç czynny hamulec zespolony. 4. W wyjàtkowych przypadkach, za zgodà zarzàdcy infrastruktury, w pociàgach towarowych mo˝liwe jest Poz. 1444 w∏àczenie pojazdu kolejowego z nieczynnym hamulcem na koƒcu sk∏adu, o ile nie mo˝na go w∏àczyç w inne miejsce pociàgu. Pojazd ten powinien byç przygotowany do jazdy i po∏àczony z przewodem g∏ównym hamulca zespolonego pociàgu. 5. Hamulce pociàgu muszà spe∏niaç warunki gwarantujàce ich bezpiecznà eksploatacj´ okreÊlone w przepisach wewn´trznych przewoênika. 6. Parametry niezb´dne do obliczeƒ pr´dkoÊci pociàgów w zale˝noÊci od ich masy, sposobu hamowania i profilu linii kolejowej okreÊlajà tablice hamowania pociàgów A, B, C, D stanowiàce za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia. 7. Opis rodzaju hamulców, obs∏ug´ hamulców, przystosowanie ich do pracy w poszczególnych rodzajach pociàgów oraz sposób wykonywania prób hamulców okreÊla przewoênik kolejowy w przepisach wewn´trznych. 8. Nieuszkodzone hamulce znajdujàce si´ w pociàgu z hamulcami zespolonymi powinny byç w∏àczone i czynne. Wyjàtek stanowià hamulce wagonów z materia∏ami wybuchowymi oraz hamulce wagonów znajdujàcych si´ bezpoÊrednio przed i za wagonami z materia∏ami wybuchowymi, które powinny byç wy∏àczone; hamulce tych wagonów nie muszà byç wy∏àczone, je˝eli wagony te sà wyposa˝one w ∏o˝yska toczne, majà blachy ochronne mocowane niebezpoÊrednio do pod∏ogi, mocny i bezpieczny dach, szczelny szalunek i pod∏og´ oraz dobrze zamykajàce si´ drzwi i przewietrzniki. 9. Hamulce zespolone nastawione na przebieg hamowania „P”, „R” lub „R + Mg” uwa˝a si´ za hamulce szybko dzia∏ajàce, a hamulce zespolone nastawione na przebieg hamowania „G” uwa˝a si´ za hamulce wolno dzia∏ajàce. 10. Po∏o˝enia r´kojeÊci ustalajàce odpowiednie nastawienie hamulca oznaczone sà nast´pujàcymi literami lub skrótami: Oznaczenie Nastawienie hamulca 1 Towarowy Osobowy PoÊpieszny PoÊpieszny z w∏àczonym do dzia∏ania magnetycznym hamulcem szynowym Pró˝ny ¸adowny na kolejach polskich na innych kolejach 2 3 G, T P, O R R + Mg G, M P, V R R + Mg Pró˝. ¸ad. Leer Bel. Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Page 10543 Dziennik Ustaw Nr 172 — 10543 — § 16. 1. Rzeczywista masa hamujàca jest sumà mas hamujàcych wszystkich jednostek taboru kolejowego z czynnymi hamulcami: 1) znajdujàcych si´ w sk∏adzie pociàgu — dla pociàgów jadàcych z pr´dkoÊcià nie wi´kszà ni˝ 120 km/h; 2) znajdujàcych si´ w pociàgu — dla pociàgów jadàcych z pr´dkoÊcià wi´kszà ni˝ 120 km/h oraz dla pociàgów o masie sk∏adu pociàgu mniejszej od 200 t. 2. Masa hamujàca pojazdu kolejowego wskazana jest na pojeêdzie kolejowym lub na tablicy przestawczej dla odpowiedniego po∏o˝enia uchwytu. Gdy masa brutto pojazdu kolejowego jest wi´ksza od podanej na tablicy masy przestawczej, wówczas r´kojeÊç przestawiacza „pró˝ny” — „∏adowny” nale˝y przestawiç w po∏o˝enie „∏adowny”. 3. W przypadku braku wskazania na pojeêdzie kolejowym wielkoÊci masy hamujàcej, mas´ hamujàcà dla poszczególnych pojazdów nale˝y przyjmowaç wed∏ug tablic 1, 2, 3 i 4 zawartych w zestawieniu mas hamujàcych dla pojazdów kolejowych stanowiàcym za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia. § 17. 1. Dla ka˝dego pociàgu nale˝y obliczyç wymaganà mas´ hamujàcà w celu upewnienia si´, ˝e rzeczywista masa hamujàca pociàgu nie jest mniejsza od wymaganej. 2. Wymaganà mas´ hamujàcà (Mhw) pociàgu oblicza si´ wed∏ug wzoru: MO x PW Mhw = ——-——– 100 gdzie: MO — masa ogólna, PW — procent wymaganej masy hamujàcej. Wynik zaokràgla si´ wzwy˝ do ca∏ej tony. 3. Procent wymaganej masy hamujàcej (PW) pociàgu, który okreÊlony jest w rozk∏adzie jazdy pociàgów, ustala si´ w zale˝noÊci od: 1) drogi hamowania na odcinkach, po których kursuje ten pociàg; 2) sposobu hamowania pociàgu:
- a)I — hamulcami zespolonymi szybko dzia∏ajàcymi (P, R, R + Mg),
- b)II — hamulcami zespolonymi wolno dzia∏ajàcymi (G); 3) pr´dkoÊci jazdy pociàgu; 4) pochyleƒ miarodajnych na drodze jazdy pociàgu. Dla pociàgu kursujàcego na hamulcach r´cznych nale˝y przyjmowaç procent wymaganej masy hamujà- Poz. 1444 cej, jaki przewidziany jest dla sposobu hamowania II, o którym mowa w pkt 2 lit. b. 4. Procenty wymaganej masy hamujàcej pociàgu, w zale˝noÊci od sposobu hamowania, pr´dkoÊci jazdy i miarodajnych pochyleƒ, okreÊlajà tablice hamowania pociàgu zamieszczone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia: 1) tablica A — dla drogi hamowania 400 m lub 500 m; 2) tablica B — dla drogi hamowania 700 m; 3) tablica C — dla drogi hamowania 1 000 m; 4) tablica D — dla drogi hamowania 1 300 m. 5. Dla pochyleƒ niewskazanych w tablicach hamowania pociàgu procent wymaganej masy hamujàcej pociàgu nale˝y obliczaç jako Êrednià z dwóch najbli˝szych liczb podanych w rubryce dla danej pr´dkoÊci jazdy i sposobu hamowania. Je˝eli pochylenia okreÊlone sà w u∏amku dziesi´tnym, nale˝y zaokràgliç go do liczby ca∏ej lub, jeÊli w wyniku obliczeƒ procent wymaganej masy hamujàcej pociàgu okreÊlony b´dzie w postaci u∏amka, u∏amki te nale˝y zaokràgliç do liczby ca∏kowitej wzwy˝, gdy u∏amek jest równy lub wi´kszy od 0,5, a do liczby ca∏kowitej w dó∏, gdy u∏amek jest mniejszy od 0,5. 6. Do obliczenia procentu wymaganej masy hamujàcej pociàgu jako miarodajne pochylenie nale˝y przyjmowaç pochylenie na odcinku o d∏ugoÊci 1 000 m, którego punkt poczàtkowy i koƒcowy dajà najwi´kszà ró˝nic´ poziomów. Je˝eli na drodze hamowania przed semaforem lub innym urzàdzeniem sygna∏owym s∏u˝àcym do podawania pozwolenia na jazd´ jest wi´ksze pochylenie, nale˝y przyjàç je jako pochylenie miarodajne. 7. Dla jazdy pociàgów na poziomie lub na spadku procenty wymaganej masy hamujàcej pociàgu, wskazane w tablicach hamowania pociàgu, podaje si´ w wewn´trznych rozk∏adach jazdy pociàgów. 8. Dla jazdy pociàgów na wzniesieniach nale˝y ustaliç procent odpowiadajàcy jeêdzie z najwi´kszà dopuszczalnà pr´dkoÊcià na poziomie oraz procent odpowiadajàcy jeêdzie z pr´dkoÊcià 20 km/h na miarodajnym pochyleniu i wartoÊç wi´kszà podaç w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy pociàgów. § 18. 1. Je˝eli rzeczywista masa hamujàca pociàgu jest mniejsza od wymaganej masy hamujàcej i nie mo˝na w∏àczyç odpowiedniej liczby czynnych hamulców, nale˝y zmniejszyç ogólnà mas´ pociàgu odpowiednio do posiadanej rzeczywistej masy hamujàcej. Mas´ ogólnà (MO), jakà mo˝e zabraç pociàg przy posiadanej rzeczywistej masie hamujàcej (Mhr) i wymaganym procencie masy hamujàcej (PW), oblicza si´ wed∏ug wzoru: Mhr x 100 MO = ————— PW Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Page 10544 Dziennik Ustaw Nr 172 — 10544 — Poz. 1444 2. Je˝eli rzeczywista masa hamujàca pociàgu jest mniejsza od wymaganej masy hamujàcej, a w∏àczanie wagonów z czynnymi hamulcami nie jest mo˝liwe i zmniejszenie masy ogólnej nie jest po˝àdane, dyspozytor w∏aÊciwej jednostki mo˝e zezwoliç na zmniejszenie pr´dkoÊci pociàgu, o ile sytuacja ruchowa na to pozwala. Dla okreÊlenia najwi´kszej dozwolonej pr´dkoÊci jazdy pociàgu w takim przypadku nale˝y najpierw obliczyç posiadany procent rzeczywistej masy hamujàcej pociàgu (PR) wed∏ug wzoru: 1) przed wyprawieniem pociàgu ze stacji poczàtkowej; odst´pstwo od tej zasady mo˝e byç stosowane dla pociàgu, którego sk∏ad po przybyciu na stacj´ i postoju krótszym ni˝ 1 godzina jest wyprawiony w dalszà drog´ bez przeformowania lub bez naprawy urzàdzeƒ hamulcowych; Mhr x 100 PR = ——-——– MO 3) gdy urzàdzenia hamulcowe w sk∏adzie pociàgowym lub w pociàgu nie by∏y zasilane spr´˝onym powietrzem d∏u˝ej ni˝ 2 godziny; a nast´pnie w odpowiedniej tablicy hamowania pociàgów A, B, C lub D, w wierszu dotyczàcym danego pochylenia miarodajnego i sposobu hamowania, poszukaç w odpowiedniej rubryce liczby równej, a jeÊli takiej nie ma — najbli˝szej mniejszej od posiadanego procentu rzeczywistej masy hamujàcej. Liczba znajdujàca si´ w tej rubryce wskazuje w nag∏ówku pr´dkoÊç pociàgu odpowiadajàcà istniejàcym warunkom. 4) po zmianie sk∏adu pociàgu, je˝eli doczepione pojazdy kolejowe stanowià wi´cej ni˝ 50 % sk∏adu pociàgu; nie jest wymagana szczegó∏owa próba hamulca, jeÊli ∏àczone sk∏ady pociàgu lub ich cz´Êci majà wa˝ne próby hamulca; 3. Dy˝urny ruchu wyprawiajàcy pociàg, którego pr´dkoÊç jazdy wskazana w rozk∏adzie jazdy pociàgów zosta∏a zmniejszona, wydaje dru˝ynie pociàgowej rozkaz pisemny ze wskazaniem najwi´kszej dozwolonej pr´dkoÊci. O zmianie pr´dkoÊci jazdy pociàgu dyspozytor ruchu powinien zawiadomiç wszystkie posterunki zapowiadawcze na jego odcinku oraz sàsiedniego dyspozytora w∏aÊciwej jednostki. 4. Je˝eli cz´Êç sk∏adu pociàgu jest hamowana hamulcem zespolonym, a cz´Êç hamulcami r´cznymi, to mas´ hamujàcà oblicza si´ oddzielnie dla ka˝dej z tych cz´Êci. W przypadku gdy w cz´Êci sk∏adu pociàgu hamowanej r´cznie brak jest wymaganej masy hamujàcej, to — je˝eli w cz´Êci sk∏adu pociàgu na hamulcach zespolonych jest nadmiar masy hamujàcej, pochylenia na szlakach nie przekraczajà 10 ‰ i cz´Êç sk∏adu pociàgu na hamulcach r´cznych ma co najmniej 3/4 masy hamujàcej, wymaganej dla tej cz´Êci sk∏adu pociàgu — rzeczywista masa hamujàca cz´Êci sk∏adu pociàgu na hamulcach r´cznych mo˝e byç zwi´kszona najwy˝ej o tyle ton, ile wynosi nadmiar masy hamujàcej w cz´Êci sk∏adu pociàgu na hamulcach zespolonych. § 19. 1. Do pociàgu nale˝y w∏àczaç pojazdy kolejowe ze sprawnie dzia∏ajàcymi urzàdzeniami hamulcowymi, z wyjàtkiem pojazdów kolejowych przesy∏anych do naprawy lub do wy∏adunku, o ile ich hamulec nie mo˝e byç naprawiony bez skierowania do jednostki taboru kolejowego, oraz pojazdy kolejowe, których urzàdzenia hamulcowe muszà byç wy∏àczone, zgodnie z § 15 ust. 8. 2. Dzia∏anie hamulca zespolonego oraz hamulca r´cznego pociàgu powinno byç sprawdzone przez rewidentów taboru kolejowego, a gdy ich nie ma — przez kierownika pociàgu lub przez innych pracowników przewoênika kolejowego, przy wspó∏dzia∏aniu dru˝yny trakcyjnej. 3. Szczegó∏owà prób´ hamulca nale˝y wykonaç: 2) na stacjach wyznaczonych w rozk∏adzie jazdy pociàgów; 5) po zmianie sposobu hamowania pociàgu polegajàcym na zmianie nastawienia dêwigni na tablicach przestawczych hamulca, na drodze przebiegu pociàgu; 6) je˝eli podczas uproszczonej próby hamulców stwierdzono, ˝e hamulec jednego z ostatnich dwóch wagonów lub innych pojazdów kolejowych nie hamuje lub nie odhamowuje; 7) je˝eli maszynista stwierdzi niedzia∏anie lub nie jest pewny prawid∏owego dzia∏ania hamulców; 8) po prze∏adowaniu g∏ównego przewodu hamulcowego pociàgu i opró˝nieniu komór i zbiorników sterujàcych za pomocà odluêniaczy. 4. Uproszczonà prób´ hamulców nale˝y wykonaç w pociàgu, w którym po dokonaniu próby szczegó∏owej: 1) nastàpi∏o zamkni´cie lub otwarcie, nawet cz´Êciowe lub chwilowe, przewodu g∏ównego hamulca, w którymkolwiek miejscu pociàgu, z wyjàtkiem zaworu maszynisty w czynnej kabinie sterujàcej i innych urzàdzeƒ na pojeêdzie trakcyjnym powodujàcych samoczynne hamowanie; w przypadku do∏àczenia pojazdów kolejowych do pociàgu wykonuje si´ prób´ uproszczonà hamulców pociàgu, a wagony lub inne pojazdy kolejowe do∏àczone poddaje si´ takim badaniom, jak podczas próby szczegó∏owej hamulca; badania te nie sà wymagane w przypadku braku zasilania spr´˝onym powietrzem hamulców wagonów lub innych pojazdów kolejowych przez okres nieprzekraczajàcy 2 godzin; 2) postój pociàgu trwa∏ ponad 2 godziny, a przy temperaturze zewn´trznej mniejszej lub równej 0 °C — ponad 1 godzin´; 3) nastàpi∏a zmiana przedzia∏u sterowniczego; 4) wy∏àczenie zasilania spr´˝onym powietrzem urzàdzeƒ hamulcowych w pociàgu trwa∏o do 2 godzin; Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 Dziennik Ustaw Nr 172 11:32 Page 10545 — 10545 — 5) szczegó∏owa próba hamulców by∏a wykonana przy u˝yciu sieci sta∏ej spr´˝onego powietrza lub innego pojazdu trakcyjnego, nieprzeznaczonego do prowadzenia tego pociàgu; Poz. 1444 3. Szczegó∏owe warunki dotyczàce obsady pociàgu okreÊla przewoênik kolejowy w przepisach wewn´trznych. 4. Jednoosobowà obs∏ug´ trakcyjnà stosuje si´: 6) nastàpi∏o zamkni´cie lub otwarcie, nawet cz´Êciowe lub chwilowe, przewodu zasilajàcego, w którymkolwiek miejscu pociàgu, którego hamulce sà nastawione na przebieg hamowania ,,R + Mg”. 5. Przy pojazdach kolejowych w∏àczonych do sk∏adu pociàgu nale˝y sprawdziç dzia∏anie hamulców przy wszystkich wagonach lub innych pojazdach kolejowych doczepionych do sk∏adu pociàgu po ostatniej próbie hamulców. Sprawdzenie to obowiàzuje równie˝ w przypadku napraw urzàdzeƒ hamulcowych pojazdów w sk∏adzie pociàgu. 6. Uproszczonà prób´ hamulców zespolonych nale˝y równie˝ przeprowadziç na stacji, od której czas jazdy, wraz z postojami, do szlaku z wi´kszym spadkiem wynosi wi´cej ni˝ 2 godziny; stacje te zarzàdcy infrastruktury wyszczególniajà w rozk∏adach jazdy pociàgów. Za wi´kszy spadek uwa˝a si´ spadek miarodajnie wi´kszy od 15 ‰ na d∏ugoÊci co najmniej 1 000 m lub spadek wi´kszy od 10 ‰ na d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 5 km. 7. Przed odjazdem pociàgu, w którym powinna byç wykonana próba hamulców zespolonych, maszynista powinien otrzymaç: 1) zawiadomienie o sprawnoÊci hamulców — odpowiednim sygna∏em lub ustnie; 2) wype∏nionà kart´ próby hamulca, którà powinien podpisaç. Je˝eli tych wymagaƒ nie spe∏niono, pociàg nie powinien odjechaç. 8. Szczegó∏owe postanowienia w sprawie wykonywania prób hamulców okreÊla przewoênik kolejowy w przepisach wewn´trznych, zatwierdzanych przez Prezesa Urz´du Transportu Kolejowego, zwanego dalej ,,Prezesem UTK”. § 20. 1. Za w∏aÊciwe przygotowanie pociàgu do jazdy odpowiada przewoênik kolejowy. 2. Uprawniony pracownik przewoênika kolejowego zg∏asza dy˝urnemu ruchu zarzàdcy infrastruktury w∏aÊciwe przygotowanie pociàgu do jazdy. § 21. 1. Obsad´ pociàgu stanowi dru˝yna pociàgowa, w sk∏ad której wchodzi dru˝yna trakcyjna oraz dru˝yna konduktorska lub tylko dru˝yna trakcyjna. W razie potrzeby w sk∏ad obsady pociàgu mogà wchodziç równie˝ pracownicy obs∏ugi technicznej i utrzymania porzàdku. 2. Dru˝yna trakcyjna mo˝e byç jedno- lub dwuosobowa; w razie potrzeby dru˝yna trakcyjna mo˝e sk∏adaç si´ z wi´kszej liczby osób. 1) w pociàgach kursujàcych na liniach kolejowych z pr´dkoÊcià nieprzekraczajàcà 130 km/h i z lokomotywami wyposa˝onymi w urzàdzenia kontrolujàce czujnoÊç maszynisty oraz urzàdzenia radio∏àcznoÊci pociàgowej, przy czym je˝eli urzàdzenia kontrolujàce czujnoÊç maszynisty w kabinie sterowniczej nie wymagajà wspó∏pracy z urzàdzeniami przytorowymi, jednoosobowà obs∏ug´ mo˝na stosowaç tak˝e na liniach kolejowych niewyposa˝onych w te urzàdzenia; 2) we wszystkich pociàgach kursujàcych na liniach kolejowych i z pojazdami trakcyjnymi wyposa˝onymi w urzàdzenia kontroli prowadzenia pociàgu, nadzorujàce przynajmniej hamowanie pociàgu przy dojeêdzie do sygna∏u nakazujàcego zatrzymanie lub zmniejszenie pr´dkoÊci, oraz w urzàdzenia radio∏àcznoÊci pociàgowej. 5. Pociàgi pasa˝erskie powinny mieç obsad´ konduktorskà sk∏adajàcà si´ co najmniej z kierownika pociàgu, o ile jego zadania ruchowe nie sà wykonywane przez innego pracownika lub przez urzàdzenia wyposa˝enia technicznego. Pociàgi pasa˝erskie mogà jeêdziç bez kierownika pociàgu, je˝eli zamykanie drzwi pojazdu kolejowego przy wymianie podró˝nych jest zapewnione, a zamkni´cie drzwi jest zg∏aszane kierujàcemu pojazdem kolejowym z nap´dem za pomocà urzàdzeƒ technicznych. 6. Maszynista i kierownik pociàgu powinni znaç obs∏ugiwane odcinki linii kolejowych, na których prowadzà pociàg. 7. W przypadku braku znajomoÊci szlaku przez dru˝yn´ trakcyjnà pr´dkoÊç jazdy pociàgu nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ 40 km/h. 8. W przypadkach szczególnych, takich jak uszkodzenie urzàdzeƒ kontrolujàcych czujnoÊç maszynisty lub urzàdzeƒ kontroli prowadzenia pociàgu albo urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci, przy jednoosobowej dru˝ynie trakcyjnej, kierownik pociàgu na wezwanie maszynisty powinien zajàç miejsce w kabinie sterowniczej. W przypadku braku kierownika pociàgu maszynista ma obowiàzek doprowadziç pociàg do najbli˝szej stacji. Dalszy sposób post´powania okreÊla przewoênik kolejowy w przepisach wewn´trznych. 9. Zabrania si´ prowadzenia pociàgu z jednoosobowà dru˝ynà trakcyjnà bez dru˝yny konduktorskiej w nast´pujàcych przypadkach: 1) gdy w sk∏adzie pociàgu liczba wagonów z towarami szczególnie niebezpiecznymi przekracza 50 % d∏ugoÊci przewidzianej w rozk∏adzie jazdy dla danego pociàgu; 2) w czasie przewo˝enia ca∏opociàgowych transportów wojskowych. Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Page 10546 Dziennik Ustaw Nr 172 — 10546 — § 22. 1. Sk∏ad pociàgu na stacji poczàtkowej powinien byç poddany ogl´dzinom technicznym i wymaganej próbie hamulca. W razie potrzeby sk∏ad pociàgu mo˝e byç poddany ogl´dzinom technicznym na stacjach poÊrednich. 2. Ogl´dzin technicznych mo˝na nie wykonywaç w pociàgach pasa˝erskich kursujàcych z pr´dkoÊcià nie wi´kszà ni˝ 120 km/h i zestawionych z zespo∏ów trakcyjnych, wagonów silnikowych lub z nie wi´cej ni˝ 4 wagonów osobowych, które po przybyciu na stacj´ bez posterunku rewizji technicznej i postoju krótszym ni˝ 6 godzin sà wyprawiane w drog´ bez przeformowania sk∏adu pociàgu i o ile czas od ostatnich ogl´dzin technicznych nie przekroczy∏ 24 godzin lub przebieg sk∏adu pociàgu by∏ mniejszy ni˝ 200 km. 3. Ogl´dzin technicznych dokonujà uprawnieni pracownicy, sprawdzajàc stan taboru kolejowego, prawid∏owoÊç zestawienia i sprz´gni´cia, prawid∏owoÊç za∏adowania wagonów i umocowania ∏adunków; ogl´dziny techniczne obejmujà tak˝e wagony w∏àczane do pociàgów na stacjach poÊrednich. 4. Pociàg, w którym nie stwierdzono nieprawid∏owoÊci i w którym próba hamulców potwierdzi∏a prawid∏owoÊç ich dzia∏ania, nale˝y osygnalizowaç zgodnie z przepisami § 105. 5. Wykonanie ogl´dzin technicznych, próby hamulca i sprawdzenie osygnalizowania pociàgu, jako gotowoÊç pociàgu do odjazdu, uprawniony pracownik przewoênika kolejowego zg∏asza dy˝urnemu ruchu. 6. Przed odjazdem pociàgu dy˝urny ruchu powinien przekazaç obsadzie pociàgu informacje, polecenia i zezwolenia, o których mowa w § 46. § 23. W pojeêdzie kolejowym powinny znajdowaç si´ dokumenty okreÊlone w przepisach dotyczàcych wykazu dokumentów, które powinny znajdowaç si´ w pojeêdzie kolejowym b´dàcym w ruchu. Rozdzia∏ 3 Prowadzenie ruchu pociàgów § 24. 1. Prowadzenie ruchu pociàgów na szlaku odbywa si´: 1) na podstawie zapowiadania za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci telefonicznej, a w przypadku przerwy w ∏àcznoÊci telefonicznej — za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci radiotelefonicznej; 2) za pomocà urzàdzeƒ pó∏samoczynnej blokady liniowej; 3) za pomocà urzàdzeƒ samoczynnej blokady liniowej; 4) za pomocà urzàdzeƒ do zdalnego prowadzenia ruchu; 5) na podstawie radiotelefonicznego porozumienia si´ dy˝urnego ruchu odcinkowego z prowadzà- Poz. 1444 cym pojazd kolejowy z nap´dem, bez urzàdzeƒ zdalnego sterowania ruchem i bez obsady mijanek. 2. Na ka˝dym torze szlakowym, mi´dzy dwoma posterunkami nast´pczymi, mo˝e znajdowaç si´ jednoczeÊnie tylko jeden pociàg. Odst´pstwo od tej zasady dopuszcza si´ przy jazdach po torze zamkni´tym oraz w przypadku jazdy na widocznoÊç. Jazda na widocznoÊç oznacza, ˝e: 1) nie obowiàzuje zasada, zgodnie z którà na jednym torze szlaku lub odst´pu mo˝e znajdowaç si´ równoczeÊnie tylko jeden pociàg, oraz ˝e nie ma innych przeszkód w kontynuowaniu jazdy, a bezpieczeƒstwo ruchu pociàgów zale˝y wy∏àcznie od obserwacji toru, jak równie˝ od odpowiedniego regulowania pr´dkoÊci jazdy pociàgów i zatrzymania ich w por´ przed przeszkodà; 2) prowadzàcy pojazd kolejowy z nap´dem powinien tak regulowaç pr´dkoÊç jazdy, aby w przypadku zauwa˝enia przeszkody do kontynuowania jazdy móg∏ zatrzymaç pociàg przed przeszkodà lub sygna∏em ,,Stój’; 3) pr´dkoÊç jazdy nie mo˝e przekraczaç 40 km/h; 4) nale˝y si´ liczyç z tym, ˝e za pociàgiem mo˝e jechaç na widocznoÊç kolejny pociàg, i dlatego nale˝y do∏o˝yç staraƒ, aby nie zatrzymywaç pociàgów na szlaku przed semaforami wjazdowymi. 3. Szczegó∏owe zasady prowadzenia ruchu pociàgu na szlaku okreÊla zarzàdca infrastruktury w przepisach wewn´trznych. § 25. 1. Ruch pociàgów odbywa si´ na podstawie rozk∏adów jazdy pociàgów. 2. Wyprawienie pociàgu na szlak jednotorowy lub na tor szlaku dwutorowego, w przypadku wprowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego, mo˝e nastàpiç na podstawie porozumienia si´ dy˝urnych ruchu sàsiednich posterunków zapowiadawczych ograniczajàcych ten szlak i po uzyskaniu od dy˝urnego ruchu posterunku ruchu przyjmujàcego pociàg pozwolenia na wyprawienie pociàgu. 3. Na odcinkach linii kolejowej ze zdalnym prowadzeniem ruchu o wyprawieniu pociàgu na szlak decyduje dy˝urny ruchu odcinkowy. 4. Na szlaku dwutorowym pociàgi powinny kursowaç po torze prawym — patrzàc w kierunku jazdy (kierunek zasadniczy). Odst´pstwa od tej zasady dopuszczalne sà: 1) w przypadku zamkni´cia jednego z torów szlaku dwutorowego i wprowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego po torze czynnym; 2) je˝eli urzàdzenia sterowania ruchem kolejowym przystosowane sà do prowadzenia ruchu w obu kierunkach po ka˝dym torze; Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Page 10547 Dziennik Ustaw Nr 172 — 10547 — Poz. 1444 3) w przypadku wprowadzenia ruchu dwukierunkowego po jednym torze szlaku dwutorowego przy obu torach czynnych; 3) radiotelefonicznego porozumienia si´ dy˝urnego ruchu odcinkowego z maszynistami pociàgów na szlakach wyznaczonego odcinka linii kolejowej. 4) w razie koniecznoÊci cofni´cia pociàgu; 11. Dy˝urny ruchu mo˝e zezwoliç na wyjazd lub przejazd pociàgu po upewnieniu si´, ˝e: 5) w przypadku powrotu pociàgu lub pojazdu pomocniczego, wyprawionego do okreÊlonego kilometra na szlaku; 6) dla powrotu lokomotywy popychajàcej pociàg do okreÊlonego kilometra; 7) dla pociàgów i pojazdów pomocniczych jadàcych po torze zamkni´tym; 8) za zezwoleniem zarzàdcy infrastruktury, je˝eli wymaga tego uk∏ad torowy. 5. Na szlakach wielotorowych zasadniczy kierunek ruchu po ka˝dym torze ustala zarzàdca infrastruktury w regulaminie technicznym. 6. Na szlaku wielotorowym pociàg mo˝e byç przepuszczony po torze innym ni˝ wyznaczony dla tego pociàgu, pod warunkiem ˝e: 1) kierunek jazdy pociàgu po torze innym jest taki sam jak po torze, po którym pociàg ten powinien jechaç, oraz 2) zosta∏a o tym powiadomiona dru˝yna pociàgowa. 7. Pociàgi tego samego kierunku jazdy powinny kursowaç po danym torze szlakowym w odst´pach posterunków nast´pczych. 8. Dy˝urny ruchu lub inny uprawniony pracownik posterunku zapowiadawczego mo˝e wyprawiç lub przepuÊciç pociàg na tor szlakowy: 1) z ruchem jednokierunkowym — je˝eli ustali, ˝e ten tor lub najbli˝szy odst´p tego toru jest wolny i nie ma przeszkód do jazdy; 2) z ruchem dwukierunkowym — je˝eli spe∏niony jest warunek okreÊlony w pkt 1 oraz nastàpi∏o wymagane porozumienie wykluczajàce jazd´ po tym torze pociàgu przeciwnego kierunku. 1) otrzyma∏ potwierdzenie przyjazdu poprzednio wyprawionego pociàgu od przedniego posterunku nast´pczego, je˝eli:
- a)przy blokadzie samoczynnej — w∏aÊciwe urzàdzenie powtarzajàce nie wskazuje zaj´toÊci pierwszego odcinka oddalania; za pierwszy odcinek oddalania nie uwa˝a si´ odcinka toru znajdujàcego si´ mi´dzy semaforem wyjazdowym a nast´pnym semaforem, je˝eli odcinek ten jest krótszy od obowiàzujàcej drogi hamowania,
- b)przy pó∏samoczynnej blokadzie liniowej z blokiem pozwolenia i torem szlakowym wyposa˝onym w urzàdzenia kontroli niezaj´toÊci — blok pozwolenia jest odblokowany i powtarzacz odnoszàcy si´ do tego toru wskazuje, ˝e tor jest wolny,
- c)przy pó∏samoczynnej blokadzie liniowej z izolowanym torem szlakowym — blok poczàtkowy jest odblokowany i powtarzacz izolowanego toru szlakowego wskazuje, ˝e tor jest wolny,
- d)przy blokadzie liniowej pó∏samoczynnej — odblokowa∏ si´ blok poczàtkowy,
- e)przy zapowiadaniu za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci — w dzienniku ruchu jest odpowiedni zapis; 2) od poprzedniego posterunku zapowiadawczego otrzyma∏ pozwolenie na wyprawienie pociàgu na tor szlakowy z ruchem dwukierunkowym po tym torze; 3) ostatni pociàg przeciwnego kierunku przyjecha∏ z koƒcowym sygna∏em po torze, po którym prowadzi si´ ruch jednotorowy dwukierunkowy; 4) lokomotywa popychajàca pociàg na cz´Êci szlaku powróci∏a z toru szlakowego i pociàg przyby∏ w ca∏oÊci do przedniego posterunku ruchu; 5) powróci∏ pociàg wyprawiony do okreÊlonego kilometra na szlaku; 9. Tor szlakowy lub odst´p uwa˝a si´ za wolny wtedy, gdy wyprawiony uprzednio pociàg przejecha∏ przyleg∏y szlak lub odst´p w ca∏oÊci z sygna∏em koƒca pociàgu i zosta∏ os∏oni´ty sygna∏em „Stój”. 6) otrzymano potwierdzenie przyjazdu ca∏ego pociàgu na bocznic´ szlakowà; 10. W zale˝noÊci od rodzaju istniejàcych urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym ustalenie, ˝e dla jazdy pociàgu tor szlakowy lub odst´p jest wolny, nast´puje na podstawie: 8) zwrotnice odga∏´ziajàce na bocznic´ sà nastawione i zamkni´te dla jazdy pociàgu po torze szlakowym, a klucze do nich znajdujà si´ na miejscu przewidzianym regulaminem technicznym; 1) wskazaƒ urzàdzeƒ blokady liniowej lub 7) otrzymano potwierdzenie zakoƒczenia manewrów kolidujàcych z jazdà danego pociàgu; 9) nie ma zg∏oszenia o przeszkodzie do jazdy na szlaku; 10) nie opóêni si´ pociàg majàcy pierwszeƒstwo. 2) porozumienia mi´dzy dy˝urnymi ruchu sàsiednich posterunków nast´pczych lub tylko zapowiadawczych, za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci, zwanego zapowiadaniem pociàgów, lub 12. W razie potrzeby wyprawienia pociàgu na sygna∏ zast´pczy lub rozkaz pisemny dy˝urny ruchu powinien upewniç si´, czy spe∏nione sà warunki, o któ- Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Page 10548 Dziennik Ustaw Nr 172 — 10548 — rych mowa w ust. 11 pkt 1 lit. e oraz pkt 2—10. Upewnienie si´ przed zezwoleniem na wyjazd lub przejazd pociàgu na tor szlakowy, w sposób okreÊlony regulaminem technicznym, obowiàzuje równie˝ dy˝urnego ruchu odcinkowego w przypadkach zdalnego prowadzenia ruchu. 13. Prowadzenie ruchu pociàgów na szlakach wyposa˝onych w urzàdzenia blokady liniowej odbywa si´ za pomocà tych urzàdzeƒ. Zasady obs∏ugi poszczególnych rodzajów urzàdzeƒ blokady liniowej w czasie prowadzenia ruchu pociàgów okreÊla zarzàdca infrastruktury. 14. Wprowadzenie nowego systemu urzàdzeƒ prowadzenia ruchu pociàgów wymaga uprzedniego opracowania przez zarzàdc´ infrastruktury instrukcji obs∏ugi tych urzàdzeƒ. Dotyczy to tak˝e prowadzenia innych badaƒ oraz jazd po torach kolejowych. 15. Zapowiadanie pociàgów za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci telefonicznej lub radiotelefonicznej stosuje si´: 1) na liniach kolejowych bez blokady liniowej; 2) na liniach kolejowych z blokadà liniowà w przypadkach, gdy nie jest lub nie mo˝e ona byç podstawà prowadzenia ruchu. 16. Przy telefonicznym lub radiotelefonicznym zapowiadaniu pociàgów nale˝y ÊciÊle stosowaç ustalone przez zarzàdców infrastruktury wzory telefonogramów zapowiadawczych i form´ wzajemnego porozumienia. 17. Przy zapowiadaniu pociàgów podaje si´ ich numer lub nazw´, bez dodatkowych oznaczeƒ stosowanych w rozk∏adzie jazdy pociàgów, z wyjàtkiem pojazdów trakcyjnych jadàcych luzem, pociàgów technologicznych zarzàdcy infrastruktury, ratunkowych, próbnych, doÊwiadczalnych, inspekcyjnych, specjalnego znaczenia, których rodzaj nale˝y okreÊliç. 18. Na torach zelektryfikowanych, bezpoÊrednio po numerze lub nazwie pociàgu podaje si´ rodzaj trakcji nieelektrycznej („parowa” albo „spalinowa”), a w telefonogramach o odjeêdzie, przyjeêdzie lub przejeêdzie powracajàcego ze szlaku popychacza nale˝y go okreÊliç w nast´pujàcy sposób „Popychacz od pociàgu nr ...”. 19. W przypadkach kursowania lokomotyw luzem przy zapowiadaniu nale˝y podaç, oprócz numeru pociàgu, tak˝e liczb´ jadàcych razem lokomotyw. 20. Je˝eli w pociàgu znajdujà si´ przesy∏ki: nadzwyczajne z towarami niebezpiecznymi, z przekroczonà skrajnià lub wyjàtkowo ci´˝kie, to w telefonogramach zapowiadawczych, zawierajàcych ˝àdanie i danie pozwolenia na wyprawienie pociàgu, po numerze pociàgu nale˝y dodaç w∏aÊciwe okreÊlenie dotyczàce przesy∏ki w pociàgu, w nast´pujàcy sposób: „z przekroczonà skrajnià”, „z przesy∏kà wyjàtkowo ci´˝kà”. Poz. 1444 21. Zapowiadanie pociàgów powinni wykonywaç dy˝urni ruchu. 22. Ruch pociàgów na szlakach po∏o˝onych mi´dzy sàsiednimi zarzàdcami infrastruktury nale˝y prowadziç w sposób ustalony w umowach zawartych pomi´dzy zarzàdcami infrastruktury, z uwzgl´dnieniem zasad okreÊlonych w rozporzàdzeniu. 23. Ruch pociàgów na szlakach granicznych mi´dzy sàsiednimi paƒstwami nale˝y prowadziç w sposób ustalony w umowach i porozumieniach granicznych, z uwzgl´dnieniem zasad okreÊlonych w rozporzàdzeniu. § 26. 1. Prowadzàcy pojazd kolejowy z nap´dem powinien: 1) uwa˝nie obserwowaç sygna∏y na sygnalizatorach i sygna∏y podawane przez pracowników posterunków technicznych oraz ÊciÊle stosowaç si´ do nich, a tak˝e zwracaç uwag´ na prowadzony pociàg; 2) podczas przejazdu w granicach posterunku ruchu obserwowaç drog´ przebiegu; 3) zwracaç uwag´ na nieprawid∏owoÊci zagra˝ajàce bezpieczeƒstwu ruchu; 4) nie przekraczaç najwi´kszej dozwolonej pr´dkoÊci wskazanej w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy pociàgów, pr´dkoÊci konstrukcyjnej pojazdów kolejowych wchodzàcych w sk∏ad pociàgu, pr´dkoÊci wskazanej w wykazie ostrze˝eƒ sta∏ych lub w rozkazie pisemnym oraz pr´dkoÊci wynikajàcej ze wskazaƒ sygnalizatorów i wskaêników; 5) w przypadku zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu stosowaç radiotelefoniczny system alarmowy oraz wszelkie dost´pne Êrodki sygnalizacyjne. 2. Je˝eli dru˝yna pociàgowa stwierdzi zagro˝enie bezpieczeƒstwa ruchu, któremu mo˝na zapobiec lub zmniejszyç jego skutki przez zatrzymanie pociàgu, w szczególnoÊci gdy zauwa˝y, ˝e po tym samym torze na szlaku zbli˝a si´ inny pociàg jadàcy w przeciwnym kierunku, powinna: 1) stosowaç radiotelefoniczny system alarmowy — je˝eli jest to mo˝liwe; 2) wykonaç hamowanie nag∏e. 3. Je˝eli pociàg minà∏ bez zezwolenia obs∏ugiwany semafor wskazujàcy sygna∏ „Stój”, nale˝y natychmiast przy u˝yciu dost´pnych Êrodków spowodowaç zatrzymanie pociàgu i powiadomiç dy˝urnego ruchu. 4. W przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 3, jazda pociàgu mo˝e byç kontynuowana za zgodà dy˝urnego ruchu. 5. Bez pozwolenia dy˝urnego ruchu nie jest dozwolone cofanie pociàgu, z wyjàtkiem nagle gro˝àcego niebezpieczeƒstwa. Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Dziennik Ustaw Nr 172 Page 10549 — 10549 — 6. Maszynista pociàgu zatrzymanego przed sygna∏em „Stój”, podanym na urzàdzeniu sygna∏owym obs∏ugiwanym porozumiewa si´ za pomocà urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci z posterunkiem ruchu w celu wyjaÊnienia przyczyny zatrzymania pociàgu. 7. W przypadku braku mo˝liwoÊci nawiàzania ∏àcznoÊci z posterunkiem ruchu, maszynista wyjaÊnia przyczyn´ zatrzymania pociàgu za poÊrednictwem: 1) pomocnika maszynisty; 2) kierownika pociàgu, je˝eli nie ma pomocnika maszynisty. 8. Je˝eli prowadzàcy pojazd kolejowy z nap´dem stwierdzi uszkodzenie hamulca zespolonego powinien zatrzymaç pociàg, a nast´pnie dru˝yna pociàgowa powinna zabezpieczyç zatrzymany pociàg przed zbiegni´ciem, poprzez zahamowanie wymaganej liczby wagonów hamulcem r´cznym lub postojowym. § 27. 1. W przypadku nieplanowego zatrzymania na szlaku pociàgu pasa˝erskiego z jednoosobowà obs∏ugà trakcyjnà kierownik pociàgu powinien niezw∏ocznie porozumieç si´ z maszynistà w celu ustalenia przyczyny zatrzymania pociàgu oraz dalszego post´powania. 2. Pociàg zatrzymany na szlaku nale˝y os∏oniç sygna∏ami w przypadku, gdy: 1) os∏ony pociàgu za˝àda dy˝urny ruchu — pociàg nale˝y os∏oniç od strony wskazanej przez dy˝urnego ruchu; 2) oderwana lub odczepiona cz´Êç pociàgu pozostaje na szlaku do czasu Êciàgni´cia jej do stacji — na torze szlakowym z ruchem dwukierunkowym pociàg nale˝y os∏oniç z obu stron, na szlaku dwutorowym z ruchem jednokierunkowym — od strony koƒca pociàgu; 3) za˝àdano lokomotywy pomocniczej lub pociàgu ratunkowego — pociàg nale˝y os∏oniç od strony oczekiwanej pomocy lub z obu stron, gdy nie wiadomo, skàd przyb´dzie pomoc. 3. W przypadku nieplanowego zatrzymania pociàgu prowadzàcy pojazd kolejowy z nap´dem powinien niezw∏ocznie zg∏osiç dy˝urnemu ruchu postój pociàgu na szlaku, informujàc go o miejscu postoju i przyczynie zatrzymania. Dy˝urny ruchu stosownie do otrzymanych informacji powinien podjàç niezw∏oczne dzia∏ania zapewniajàce bezpieczeƒstwo ruchu na torze zaj´tym przez pociàg oraz na torach sàsiednich. 4. Je˝eli pociàg zatrzymany zosta∏ na szlaku wielotorowym z niewiadomej przyczyny, nale˝y obs∏u˝yç radiotelefoniczny system alarmowy, a w przypadku jego braku — podawaç sygna∏ alarmowy w∏aÊciwy dla okreÊlonej sytuacji. 5. Je˝eli podczas jazdy pociàgu zauwa˝ono przeszkod´ do jazdy na sàsiednim torze lub na obu torach, nale˝y pociàg zatrzymaç, zawiadomiç dy˝urnego ru- Poz. 1444 chu oraz podjàç wszelkie dost´pne Êrodki w celu zapobie˝enia najechania na przeszkod´. 6. Maszynista powinien zatrzymaç pociàg, je˝eli: 1) pociàg zosta∏ skierowany na tor lewy, a dru˝yna trakcyjna nie zosta∏a o tym powiadomiona; 2) pociàg zosta∏ skierowany w innym kierunku ni˝ przewiduje rozk∏ad jazdy, a dru˝yna trakcyjna nie zosta∏a o tym powiadomiona; 3) podczas jazdy na szlaku jednotorowym lub po torze lewym semafor dla przeciwnego kierunku jazdy wskazuje sygna∏ zezwalajàcy na jazd´ po tym torze. Po zatrzymaniu pociàgu nale˝y porozumieç si´ z dy˝urnym ruchu co do sposobu dalszego post´powania. 7. Osoba wchodzàca w sk∏ad dru˝yny pociàgowej powinna zatrzymaç pociàg, je˝eli zauwa˝y, ˝e: 1) podawane sà sygna∏y „Stój”; 2) w pociàgu lub na torze jest przeszkoda uniemo˝liwiajàca jazd´; 3) na sàsiednim torze jest nieosygnalizowana przeszkoda do jazdy. 8. Prowadzàcy pojazd kolejowy z nap´dem, któremu dy˝urny ruchu poleci∏ zatrzymanie pociàgu z powodu wykrycia stanu ostrzegawczego lub alarmowego przez urzàdzenia detekcji stanów awaryjnych taboru kolejowego, po zatrzymaniu pociàgu powinien dokonaç ogl´dzin technicznych wskazanego pojazdu kolejowego. 9. Po przeprowadzeniu ogl´dzin technicznych, o których mowa w ust. 8, prowadzàcy pojazd kolejowy z nap´dem informuje dy˝urnego ruchu o podj´tej decyzji. § 28. 1. Na stacjach wskazanych w zeszytach wewn´trznego rozk∏adu jazdy pociàgów dru˝yna pociàgowa zg∏asza dy˝urnemu ruchu wjazd pociàgu z sygna∏em koƒca pociàgu niezw∏ocznie po zatrzymaniu si´ pociàgu na w∏aÊciwym miejscu. 2. Sposób zabezpieczenia sk∏adu pociàgu, który skoƒczy∏ jazd´, w zale˝noÊci od warunków miejscowych okreÊla regulamin techniczny. Po zakoƒczeniu jazdy, przed odczepieniem lokomotywy od sk∏adu pociàgu maszynista powinien wykonaç hamowanie pe∏ne. § 29. 1. W przypadku gdy dru˝yna pociàgowa jest niezdolna do pracy, nale˝y to zg∏osiç dy˝urnemu ruchu. 2. Je˝eli kierownik pociàgu stanie si´ niezdolny do pracy w czasie jazdy, zadania kierownika pociàgu przejmuje uprawniony konduktor lub maszynista. Pociàg mo˝e jechaç dalej do nast´pnej stacji. Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Page 10550 Dziennik Ustaw Nr 172 — 10550 — 3. Je˝eli prowadzàcy pojazd kolejowy z nap´dem stanie si´ niezdolny do pracy, nale˝y pociàg zatrzymaç i dalsze post´powanie uzgodniç z dy˝urnym ruchu. § 30. 1. Zauwa˝one nieprawid∏owoÊci, które mogà zagra˝aç bezpieczeƒstwu ruchu, dru˝yna pociàgowa powinna zg∏osiç niezw∏ocznie dy˝urnemu ruchu. 2. Prowadzàcy pojazd kolejowy z nap´dem, który zauwa˝y∏ podany w jego kierunku sygna∏ ostrzegawczy Pc 6 — jedno górne Êwiat∏o bia∏e i dwa dolne Êwiat∏a czerwone, na czole innego pociàgu, powinien zatrzymaç pociàg i udzieliç pomocy maszyniÊcie tak osygnalizowanego pociàgu. Dalsza jazda obok tego pociàgu powinna odbywaç si´ z pr´dkoÊcià nie wi´kszà ni˝ 20 km/h, a˝ do miejsca znajdowania si´ maszynisty unieruchomionego pociàgu lub przeszkody uniemo˝liwiajàcej jazd´. 3. Je˝eli pociàg nie przyby∏ do posterunku ruchu po up∏ywie 10 minut od rozk∏adowego czasu jazdy i niemo˝liwe jest nawiàzanie ∏àcznoÊci z maszynistà tego pociàgu lub je˝eli po up∏ywie 30 minut od chwili zg∏oszenia maszynisty o zatrzymaniu pociàgu brak jest informacji o przyczynie zatrzymania, dy˝urny ruchu powinien wstrzymaç wyprawianie pociàgów na ten szlak, powiadomiç o tym maszynistów pociàgów znajdujàcych si´ na tym szlaku, poleciç im zachowanie szczególnej ostro˝noÊci i ustalenie miejsca znajdowania si´ tego pociàgu oraz przyczyny wyd∏u˝onego czasu jego znajdowania si´ na szlaku oraz w inny dost´pny sposób ustaliç powód nieprzybycia. Wznowienie wyprawiania pociàgów na ten szlak mo˝e nastàpiç po ustaleniu przyczyny zatrzymania pociàgu i upewnieniu si´, ˝e nie ma przeszkód do prowadzenia ruchu. Rozdzia∏ 4 Przyjmowanie, wyprawianie i przepuszczanie pociàgów na posterunkach ruchu § 31. 1. Ruch pociàgów nale˝y prowadziç po torach g∏ównych, po zorganizowanych drogach przebiegu pociàgów. 2. Przyj´cie pociàgu na tor boczny lub wyprawienie go z tego toru mo˝e nastàpiç tylko w razie wypadku lub uszkodzenia torów g∏ównych. Pociàg przyjmowany na tor boczny nale˝y zatrzymaç przed semaforem odpowiednio wjazdowym lub drogowskazowym i wprowadziç go do stacji na rozkaz pisemny z pr´dkoÊcià do 20 km/h przy zachowaniu niezb´dnych Êrodków ostro˝noÊci. 3. Z toru bocznego mo˝na w razie przeszkód w ruchu doraênie wyprawiç lokomotyw´ luzem lub pociàg towarowy, a w razie sytuacji awaryjnej — tak˝e pociàg pasa˝erski z zachowaniem warunków okreÊlonych w regulaminie technicznym. 4. Ruch pociàgów nale˝y prowadziç po torach wyznaczonych w stacyjnym rozk∏adzie jazdy pociàgów. Dla pociàgów, które nie majà wyznaczonego toru na stacji, tor ten ustala dy˝urny ruchu, przestrzegajàc postanowieƒ regulaminu technicznego. Poz. 1444 5. Tor do zatrzymania pociàgu na stacji powinien byç tak wyznaczony, aby: 1) móg∏ byç wykorzystany mo˝liwie na ca∏ej d∏ugoÊci; 2) pociàg nie zagradza∏ przejÊcia lub przejazdu; 3) pociàg nie stanowi∏ przeszkody dla jazd innych pociàgów i manewrów; 4) podró˝ni mogli bezpiecznie i mo˝liwie dogodnie wsiadaç, wysiadaç i przechodziç zarówno do pociàgu, jak i do budynku dworca. 6. Przejazd pociàgów przez stacj´ bez zatrzymania powinien odbywaç si´ po torach g∏ównych przystosowanych do takich jazd. 7. W razie potrzeby zmiany toru wjazdowego z g∏ównego zasadniczego na g∏ówny dodatkowy i zwiàzanej z tym koniecznoÊci zmniejszenia pr´dkoÊci wjazdu pociàgu pasa˝erskiego poni˝ej dozwolonej pr´dkoÊci jego jazdy lub pociàgu towarowego, którego pr´dkoÊç wynosi powy˝ej 50 km/h, dy˝urny ruchu powinien zatrzymaç pociàg przed semaforem odpowiednio wjazdowym lub drogowskazowym i po zatrzymaniu podaç na tym semaforze sygna∏ zezwalajàcy na jazd´ ze zmniejszonà pr´dkoÊcià. 8. Zatrzymanie pociàgu przez dy˝urnego ruchu w przypadkach, o których mowa w ust. 7, nie jest konieczne, gdy: 1) sygna∏ podany na tarczy ostrzegawczej lub na poprzednim semaforze uprzedza o tym, z jakà pr´dkoÊcià nale˝y przejechaç w okr´gu zwrotnicowym, os∏anianym odnoÊnym semaforem wjazdowym lub drogowskazowym; 2) dru˝yna pociàgowa zosta∏a wczeÊniej uprzedzona rozkazem pisemnym o wjeêdzie pociàgu na tor g∏ówny dodatkowy i o pr´dkoÊci, z jakà nale˝y jechaç w okr´gu zwrotnicowym, os∏anianym odnoÊnym semaforem wjazdowym lub drogowskazowym; 3) ze wzgl´dów miejscowych w obr´bie drogi przebiegu obowiàzuje zmniejszenie pr´dkoÊci jazdy do 40 km/h lub poni˝ej tej pr´dkoÊci; 4) bezpoÊrednio przed semaforem wjazdowym znajduje si´ miarodajne wzniesienie wi´ksze ni˝ 6 ‰ na d∏ugoÊci drogi hamowania, a regulamin techniczny zezwala na niezatrzymywanie ci´˝kich pociàgów towarowych przed tym semaforem. 9. Ruch pociàgów pasa˝erskich majàcych postój nale˝y prowadziç po torach z peronem. W razie przeszkód w ruchu i w sytuacjach awaryjnych dopuszcza si´ przyj´cie lub wyprawienie pociàgu pasa˝erskiego na tor lub z toru nieposiadajàcego peronu, pod warunkiem zapewnienia podró˝nym bezpieczeƒstwa przy wsiadaniu, wysiadaniu i przechodzeniu przez tory. 10. Ruch pociàgów z przesy∏kami nadzwyczajnymi lub z wagonami za∏adowanymi przesy∏kami zawierajà- Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 Dziennik Ustaw Nr 172 11:32 Page 10551 — 10551 — Poz. 1444 cymi towary niebezpieczne powinien odbywaç si´ po torach wskazanych w regulaminie technicznym lub w doraênym zarzàdzeniu zarzàdcy infrastruktury. czeÊnie dawaç telefonicznie lub ustnie polecenie przygotowania nie wi´cej ni˝ dwóch przebiegów niesprzecznych. 11. Je˝eli wyjàtkowo zajdzie potrzeba przyj´cia pociàgu na tor cz´Êciowo zaj´ty albo na tor, który mo˝e byç wykorzystany tylko na cz´Êci jego d∏ugoÊci lub zakoƒczony koz∏em oporowym, nale˝y: 7. Nie wolno nastawiaç przebiegów sprzecznych, nawet gdyby pomy∏kowo takie polecenie zosta∏o wydane. 1) zatrzymaç pociàg przed semaforem odpowiednio wjazdowym lub drogowskazowym; 2) powiadomiç dru˝yn´ pociàgowà rozkazem pisemnym o cz´Êciowym zaj´ciu lub cz´Êciowej u˝ytecznoÊci toru wjazdowego lub zakoƒczeniu koz∏em oporowym i koniecznoÊci ostro˝nej jazdy z pr´dkoÊcià do 20 km/h, a nast´pnie nastawiç, o ile jest to mo˝liwe, sygna∏ zezwalajàcy na semaforze wjazdowym. 12. W przypadku braku mo˝liwoÊci podania sygna∏u zezwalajàcego na semaforze wjazdowym zatrzymany pociàg nale˝y przyjàç na sygna∏ zast´pczy lub rozkaz pisemny. Na tor cz´Êciowo zaj´ty lub na tor, który mo˝e byç wykorzystany tylko na cz´Êci jego d∏ugoÊci albo jest zakoƒczony koz∏em oporowym, nie wolno przyjmowaç pociàgów towarowych przewo˝àcych towary niebezpieczne. § 32. 1. Przez przygotowanie drogi przebiegu pociàgu nale˝y rozumieç wykonanie wszystkich przewidzianych w rozporzàdzeniu czynnoÊci, w sposób okreÊlony regulaminem technicznym, w celu zapewnienia prawid∏owej i bezpiecznej jazdy pociàgu, który ma otrzymaç pozwolenie na jazd´. 2. Zorganizowane drogi przebiegu pociàgów nale˝y okreÊliç dla ka˝dego posterunku ruchu w zapisie zale˝noÊci, stanowiàcym integralnà cz´Êç regulaminu technicznego. 3. Drogà przebiegu pociàgu jest tor kolejowy, po którym pociàg przeje˝d˝a w obr´bie posterunku ruchu, wraz ze zwrotnicami znajdujàcymi si´ w tym torze, oraz zwrotnice i inne urzàdzenia sterowania ruchem kolejowym, znajdujàce si´ poza tym torem, które s∏u˝à do jego ochrony oraz sà nastawiane tak, aby bezpieczeƒstwo jazdy pociàgu po tej drodze by∏o zapewnione. 4. Pracownicy bioràcy udzia∏ w przygotowaniu drogi przebiegu pociàgu powinni sprawdziç i upewniç si´, czy tor jest wolny i czy nie ma przeszkód do jazdy, dokonaç przerwania zagra˝ajàcych pociàgowi manewrów, nastawienia i zamkni´cia zwrotnic, wykolejnic i innych urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym wchodzàcych w drog´ przebiegu oraz sprawdziç prawid∏owoÊç ich stanu i po∏o˝enia. 8. Polecenie przygotowania drogi przebiegu pociàgu nie oznacza polecenia nastawienia na semaforze sygna∏u zezwalajàcego na jazd´. 9. W regulaminach technicznych nale˝y ÊciÊle okreÊliç, kto i w jaki sposób sprawdza, czy droga przebiegu jest wolna od przeszkód, oraz granice okr´gów, w których wyznaczeni pracownicy majà obowiàzek sprawdzenia dróg przebiegu pociàgów. 10. Rejestracj´ polecenia przygotowania drogi przebiegu pociàgu, zg∏oszenie o jej gotowoÊci oraz zg∏oszenie przyjazdu lub odjazdu pociàgu okreÊla zarzàdca infrastruktury w przepisach wewn´trznych. § 33. 1. W czasie gdy nie odbywajà si´ jazdy pociàgów, semafory obs∏ugiwane powinny nadawaç sygna∏ „Stój”, z wyjàtkiem semaforów stacyjnych, ustawionych przy torach g∏ównych zasadniczych, je˝eli semafory te zosta∏y prze∏àczone na dzia∏anie samoczynne. 2. Sygna∏ zezwalajàcy na semaforze obs∏ugiwanym nastawia dy˝urny ruchu dysponujàcy osobiÊcie lub na ka˝dorazowe jego polecenie — pracownik wyznaczony w regulaminie technicznym. 3. ˚aden pociàg nie mo˝e wyjechaç, wjechaç ani przejechaç przez czynnà stacj´ lub inny czynny posterunek ruchu bez zezwolenia dy˝urnego ruchu. 4. Zezwoleniem na wyjazd pociàgu ze stacji lub posterunku odga∏´ênego z semaforem wyjazdowym jest: 1) podanie sygna∏u zezwalajàcego lub sygna∏u zast´pczego na semaforze wyjazdowym, a na posterunkach ruchu wyznaczonych w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy pociàgów — podanie ponadto sygna∏u „Nakaz jazdy”; 2) podanie sygna∏u zezwalajàcego na semaforze wyjazdowym grupowym i sygna∏u zast´pczego na semaforze przy torze, z którego ma odjechaç pociàg; 5. Polecenie przygotowania drogi przebiegu pociàgu wydaje osobiÊcie dy˝urny ruchu dysponujàcy. 3) podanie sygna∏u zezwalajàcego na semaforze wyjazdowym grupowym i polecenie dy˝urnego ruchu wydane dru˝ynie pociàgowej za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci lub ustnie w okreÊlonej przez zarzàdc´ infrastruktury formie — na posterunkach ruchu wyznaczonych w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy pociàgów. 6. Polecenie przygotowania drogi przebiegu pociàgu dy˝urny ruchu wydaje oddzielnie dla ka˝dego pociàgu. Na stacjach bez blokady stacyjnej mo˝na jedno- 5. Je˝eli nie mo˝na podaç sygna∏u zezwalajàcego lub sygna∏u zast´pczego na semaforze wyjazdowym albo je˝eli pociàg wyjàtkowo ma wyjechaç z toru nie- Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Page 10552 Dziennik Ustaw Nr 172 — 10552 — posiadajàcego semafora wyjazdowego, to zezwoleniem na wyjazd pociàgu jest wydanie dru˝ynie pociàgowej rozkazu pisemnego. 6. Je˝eli z miejsca odjazdu pociàgu nie widaç wskazaƒ semafora wyjazdowego, zezwoleniem na odjazd pociàgu jest polecenie dy˝urnego ruchu przekazane dru˝ynie pociàgowej za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci, po uprzednim nastawieniu na semaforze wyjazdowym sygna∏u zezwalajàcego na jazd´. 7. Zezwoleniem na wjazd pociàgu na stacj´ lub posterunek odga∏´êny z semaforem wyjazdowym jest podanie sygna∏u zezwalajàcego lub sygna∏u zast´pczego na semaforze wjazdowym, a je˝eli sygna∏ów tych nie mo˝na podaç — wydanie dru˝ynie pociàgowej rozkazu pisemnego. Poz. 1444 10. Sygna∏ „Nakaz jazdy” podaje dy˝urny ruchu. 11. Zezwolenie na przejazd pociàgu obok sygna∏u „Stój” na obs∏ugiwanym semaforze mo˝e wydaç tylko dy˝urny ruchu. 12. Dy˝urny ruchu mo˝e zezwoliç na wyjazd, wjazd lub przejazd pociàgu, je˝eli zosta∏y spe∏nione wymagane warunki i nie ma przeszkód do jazdy. § 34. 1. Pracownik posterunku wskazany w regulaminie technicznym po przygotowaniu drogi przebiegu pociàgu powinien obserwowaç okr´g nastawczy oraz przeje˝d˝ajàcy pociàg a˝ do ca∏kowitego jego wjazdu, wyjazdu lub przejazdu, a w przypadku wystàpienia nieprawid∏owoÊci zagra˝ajàcych bezpieczeƒstwu ruchu — zatrzymaç pociàg lub podjàç inne dzia∏ania w celu usuni´cia zagro˝enia. 8. Zezwoleniem na przejazd pociàgu jest: 1) na stacjach i posterunkach odga∏´ênych z semaforem wyjazdowym, wyposa˝onych w semafory Êwietlne albo semafory kszta∏towe z tarczà ostrzegawczà odnoszàcà si´ do semafora wyjazdowego — podanie sygna∏u zezwalajàcego na semaforze wyjazdowym i wjazdowym oraz na semaforach drogowskazowych — jeÊli sà, a na posterunkach ruchu wyznaczonych w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy pociàgów — podanie sygna∏u „Nakaz jazdy”; 2) na stacjach i posterunkach odga∏´ênych z semaforami wyjazdowymi, wyposa˝onych w semafory kszta∏towe bez tarczy ostrzegawczej odnoszàcej si´ do semafora wyjazdowego — podanie sygna∏u zezwalajàcego na semaforze wyjazdowym i wjazdowym oraz sygna∏u „Nakaz jazdy” z pierwszej nastawni na drodze przejazdu pociàgu; 3) na posterunkach odga∏´ênych bez semaforów wyjazdowych oraz na posterunkach bocznicowych i os∏onnych — podanie sygna∏u zezwalajàcego na semaforze wjazdowym; 4) na posterunkach odst´powych — podanie sygna∏u zezwalajàcego na semaforze odst´powym. 9. Je˝eli na semaforze wyjazdowym nie mo˝e byç podany sygna∏ zezwalajàcy, zezwoleniem na przejazd pociàgu, oprócz podania sygna∏u zezwalajàcego na semaforze wjazdowym i drogowskazowym, zgodnie z ust. 8 pkt 1 i 2, jest: 1) podanie na semaforze wyjazdowym sygna∏u zast´pczego, a ponadto na posterunkach ruchu wyznaczonych w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy pociàgów — podanie sygna∏u „Nakaz jazdy”; 2) je˝eli pociàg by∏ zatrzymany przed semaforem wjazdowym — dor´czenie lub przekazanie za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci rozkazu pisemnego, zezwalajàcego na przejechanie obok semafora wyjazdowego wskazujàcego sygna∏ „Stój”, a ponadto na posterunkach wyznaczonych w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy pociàgów — podanie sygna∏u „Nakaz jazdy”. 2. Obserwacja jadàcego pociàgu i okr´gu nastawczego z miejsca i w sposób okreÊlony regulaminem technicznym nale˝y do obowiàzków dy˝urnych ruchu, nastawniczych, zwrotniczych, starszych zwrotniczych, rewidentów taboru i dró˝ników przejazdowych, je˝eli nie sà oni zwolnieni z tego obowiàzku postanowieniami regulaminu technicznego dotyczàcego posterunku. Do obserwacji mogà byç wykorzystane urzàdzenia techniczne, okreÊlone w regulaminie technicznym. 3. Podczas obserwacji jadàcego pociàgu nale˝y w szczególnoÊci zwróciç uwag´, czy: 1) pociàg jest prawid∏owo osygnalizowany; 2) maszynista pojazdu trakcyjnego reaguje na nadawane sygna∏y; 3) nie ma oznak zagrzania si´ ∏o˝ysk zestawów ko∏owych; 4) nie ma widocznych uszkodzeƒ taboru kolejowego zagra˝ajàcych bezpieczeƒstwu ruchu; 5) nie hamuje ˝aden wagon, gdy pociàg jedzie w stanie odhamowanym; 6) powierzchnie toczne kó∏ nie majà p∏askich miejsc lub nalepów, na co wskazujà silne i rytmiczne uderzenia kó∏ podczas jazdy; 7) nie brakuje zderzaków na koƒcu pociàgu, z wyjàtkiem taboru kolejowego bezzderzakowego; 8) nie ma przesuni´tego ∏adunku, luênych opon, oderwanych dachów, pionowo ustawionych pokryw luków lub w∏azów dachowych albo otwartych na zewnàtrz drzwi wagonów; 9) nie ma po˝aru w pociàgu; 10) nie ma wycieku lub wysypywania si´ ∏adunku. 4. Zakres obserwacji okreÊlony w ust. 3 nie obowiàzuje na odcinkach wyposa˝onych w urzàdzenia zdalnego prowadzenia ruchu, odcinkach z mijankami bez obsady oraz w przypadkach, gdy ze wzgl´dów technicznych i terenowych nie mo˝na zapewniç odpo- Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 Dziennik Ustaw Nr 172 11:32 Page 10553 — 10553 — wiedniej lokalizacji nastawni; sposób post´powania w tych przypadkach okreÊli zarzàdca infrastruktury. § 35. 1. Zmiana sygna∏u zezwalajàcego na sygna∏ „Stój” na semaforze odbywa si´ samoczynnie w wyniku oddzia∏ywania pociàgu na urzàdzenia lub po obs∏u˝eniu w∏aÊciwego elementu sterujàcego. O nastawieniu sygna∏u „Stój” na semaforze dy˝urny ruchu powinien upewniç si´ w sposób okreÊlony w regulaminie technicznym. 2. Po ka˝dym przejeêdzie pociàgu urzàdzenie bioràce udzia∏ w przebiegu mo˝na obs∏u˝yç dopiero wówczas, gdy pociàg minà∏ przebiegowe miejsce koƒca pociàgu lub nastàpi∏o samoczynne zwolnienie tego urzàdzenia, z wyjàtkiem rozwiàzaƒ, w których stosowane jest sekcyjne rozwiàzanie drogi przebiegu. Miejsce sygna∏owe oraz miejsce przebiegowe koƒca pociàgu nale˝y okreÊliç w regulaminie technicznym. 3. Na stacjach z prawid∏owo dzia∏ajàcà blokadà stacyjnà zablokowanie przez nastawniczego bloku otrzymania nakazu oznacza zg∏oszenie dy˝urnemu ruchu wjazdu lub wyjazdu pociàgu. 4. Na stacjach bez blokady stacyjnej i na stacjach z blokadà stacyjnà, gdy blokada stacyjna nie jest podstawà prowadzenia ruchu, obowiàzuje telefoniczne wydawanie poleceƒ i zg∏aszanie o gotowoÊci drogi przebiegu, wjeêdzie lub wyjeêdzie pociàgu oraz nastawieniu sygna∏u „Stój” na semaforze, wed∏ug zasad okreÊlonych przez zarzàdc´ infrastruktury w przepisach wewn´trznych. 5. Na wyznaczonych posterunkach ruchu wjazd lub wyjazd z sygna∏em koƒcowym niektórych pociàgów mo˝e stwierdzaç i zg∏aszaç dy˝urnemu ruchu dru˝yna pociàgowa. Posterunki ruchu oraz sposób zg∏oszenia nale˝y wskazaç w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy oraz w regulaminie technicznym posterunku. 6. Je˝eli czo∏o pociàgu min´∏o semafor i pociàg zatrzyma∏ si´ tak, ˝e koniec pociàgu minà∏ sygna∏owe miejsce koƒca pociàgu, lecz nie minà∏ przebiegowego miejsca koƒca pociàgu, to semafor powinien wskazywaç sygna∏ „Stój” i nie nale˝y rozwiàzywaç drogi przebiegu. § 36. 1. Je˝eli pracownik obs∏ugujàcy semafor zauwa˝y lub dowie si´, ˝e dalsza jazda pociàgu grozi niebezpieczeƒstwem, powinien natychmiast zmieniç sygna∏ zezwalajàcy na semaforze na sygna∏ „Stój”. 2. Je˝eli po zmianie na semaforze sygna∏u zezwalajàcego na sygna∏ „Stój” zajdzie koniecznoÊç przestawienia zwrotnic lub wykolejnic wchodzàcych w drog´ przebiegu pociàgu, dy˝urny ruchu mo˝e zarzàdziç rozwiàzanie drogi przebiegu dopiero po zatrzymaniu si´ pociàgu przed tym semaforem; dopuszczalne jest rozwiàzanie drogi przebiegu przed zatrzymaniem si´ pociàgu przed semaforem w celu zapobie˝enia wypadkowi. 3. Je˝eli czo∏o pociàgu min´∏o obs∏ugiwany semafor i pociàg zatrzyma∏ si´ tak, ˝e koniec pociàgu nie Poz. 1444 minà∏ sygna∏owego miejsca koƒca pociàgu, wówczas nie mo˝na potwierdzaç przybycia pociàgu. Sposób szczegó∏owego post´powania w takich przypadkach okreÊli zarzàdca infrastruktury w przepisach wewn´trznych. 4. Je˝eli w wyniku nieprawid∏owego dzia∏ania urzàdzeƒ nie mo˝na nastawiç sygna∏u „Stój” na semaforze, nale˝y post´powaç w nast´pujàcy sposób: 1) nastawniczy powinien niezw∏ocznie zg∏osiç nieprawid∏owoÊci dy˝urnemu ruchu; 2) przy prawid∏owo dzia∏ajàcej radiowej ∏àcznoÊci pociàgowej dy˝urny ruchu powinien niezw∏ocznie zawiadomiç maszynistów pociàgów znajdujàcych si´ na szlaku o koniecznoÊci zatrzymania si´ przed okreÊlonym semaforem; 3) bezpoÊrednio przed tym semaforem nale˝y ustawiç tarcz´ zatrzymania oraz obok tarczy ostrzegawczej przenoÊnà tarcz´ ostrzegawczà, zgodnie z obowiàzujàcà sygnalizacjà; 4) nale˝y wprowadziç telefoniczne zapowiadanie pociàgów; 5) dy˝urny ruchu, który otrzyma∏ od przedniego posterunku nast´pczego zawiadomienie o nienastawieniu si´ sygna∏u „Stój” na semaforze wjazdowym lub obs∏ugiwanym semaforze odst´powym, powinien zatrzymywaç wszystkie pociàgi i zawiadamiaç je rozkazem pisemnym o uszkodzeniu semafora wjazdowego lub odst´powego na okreÊlonej stacji lub posterunku oraz o niewa˝noÊci sygna∏u zezwalajàcego na tym semaforze i koniecznoÊci zatrzymania przed nim pociàgu; 6) je˝eli nie mo˝na nastawiç sygna∏u „Stój” na semaforze wyjazdowym lub drogowskazowym, dy˝urny ruchu powinien zatrzymaç pociàg przed semaforem wjazdowym i zawiadomiç dru˝yn´ pociàgowà rozkazem pisemnym o niewa˝noÊci sygna∏u zezwalajàcego na okreÊlonym semaforze i obowiàzku zatrzymania si´ przed nim. 5. Je˝eli sygna∏ zezwalajàcy na semaforze zmieni si´ przedwczeÊnie na sygna∏ „Stój” i pociàg zatrzyma si´, pozwoleniem na dalszà jazd´ jest ponownie podany sygna∏ zezwalajàcy, sygna∏ zast´pczy lub rozkaz pisemny. 6. Je˝eli wyÊwietlony sygna∏ zast´pczy nie wy∏àczy si´ samoczynnie we w∏aÊciwym czasie, nale˝y wy∏àczyç go za pomocà w∏aÊciwego elementu sterujàcego. W przypadku niemo˝noÊci wy∏àczenia sygna∏u zast´pczego nale˝y post´powaç w sposób okreÊlony w ust. 4 pkt 5 i 6. § 37. 1. Posterunek nastawczy powinien byç wyposa˝ony w Êrodki pomocnicze stosownie do rodzaju zainstalowanych urzàdzeƒ sterowania i kontroli ruchu kolejowego. 2. Wykaz przewidzianych do stosowania na danym posterunku nastawczym Êrodków pomocniczych Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 Dziennik Ustaw Nr 172 11:32 Page 10554 — 10554 — Poz. 1444 i sposób ich stosowania nale˝y okreÊliç w regulaminie technicznym. pierwszeƒstwa dla pociàgu ratunkowego okreÊla dyspozytor, w zale˝noÊci od potrzeb. 3. Ârodki pomocnicze nale˝y stosowaç w celu zapobie˝enia niedozwolonej lub przypadkowej obs∏udze urzàdzeƒ nastawczych lub blokowych, jak równie˝ w celu przypomnienia o obowiàzujàcych obostrzeniach lub zakazach w prowadzeniu ruchu. 4. W razie potrzeby na zasadach pociàgu ratunkowego mo˝na równie˝ wyprawiaç: 1) pogotowia techniczne: sieciowe i drogowe; 2) maszyny odÊnie˝ne; 4. Przypadki, w których nale˝y stosowaç Êrodki pomocnicze, nale˝y okreÊliç w regulaminie technicznym oraz na czas robót w regulaminie prowadzenia ruchu kolejowego w czasie robót. 5. Stacje nie muszà stosowaç Êrodków pomocniczych zapobiegajàcych przyj´ciu nast´pnego pociàgu na tor zaj´ty przez pociàg zatrzymujàcy si´ na nie d∏u˝ej ni˝ 5 minut, je˝eli pociàg ten nie pozostawia taboru kolejowego na torze wjazdowym, co powinno byç okreÊlone w regulaminie technicznym. 6. Na stacjach wyposa˝onych w urzàdzenia kontroli niezaj´toÊci torów i plan Êwietlny wskazujàcy zaj´cie torów Êrodki pomocnicze, przewidziane w razie zaj´cia toru wjazdowego, nale˝y stosowaç wtedy, gdy zachodzà przeszkody w prawid∏owym dzia∏aniu tych urzàdzeƒ lub wykonuje si´ w urzàdzeniach albo w torze roboty, które mogà mieç wp∏yw na dzia∏anie urzàdzeƒ wskazujàcych zaj´cie toru, oraz w innych przypadkach okreÊlonych w regulaminie technicznym. 7. Stosowanie Êrodków pomocniczych nie zwalnia od obowiàzku ka˝dorazowego sprawdzenia drogi przebiegu pociàgu w sposób wskazany w regulaminie technicznym. 3) pojazdy kolejowe specjalne i pomocnicze; 4) inne pociàgi na podstawie zarzàdzenia zarzàdcy infrastruktury. 5. Opóênienia pociàgów nale˝y wyrównywaç przez skracanie postojów na stacjach i wykorzystujàc rezerwy czasu, przewidziane w rozk∏adzie jazdy dla robót, oraz przez przepuszczanie przez stacj´ bez zatrzymania pociàgów towarowych, których postój wyznaczony rozk∏adem jazdy nie jest potrzebny. 6. Dy˝urni ruchu oraz dyspozytorzy powinni Êledziç ruch pociàgów i porozumiewaç si´ mi´dzy sobà, celem uregulowania ruchu pociàgów i manewrów w razie zaistnia∏ych odchyleƒ od rozk∏adu jazdy. 7. O opóênieniach pociàgu, zmianie toru, na który przyjedzie pociàg, oraz innych zmianach w ruchu pociàgów dy˝urny ruchu powinien powiadomiç zainteresowanych w sposób okreÊlony w regulaminie technicznym. 8. Szczegó∏owe zasady regulowania i prowadzenia ruchu pociàgów na szlakach z posterunkami odga∏´ênymi nale˝y okreÊliç w regulaminach technicznych posterunków ruchu. 8. Tabliczki ostrzegawcze s∏u˝à do zwrócenia uwagi pracownikowi posterunku nastawczego na zakaz lub nakaz wykonywania pewnych czynnoÊci, w przypadkach wskazanych w treÊci napisu na tabliczce; miejsca i sposób zawieszenia tabliczek nale˝y okreÊliç w regulaminie technicznym. § 39. 1. Otwarcie posterunku nast´pczego nowo wybudowanego lub istniejàcego, lecz stale zamkni´tego, a tak˝e zamkni´cie czynnego posterunku ruchu nast´puje na podstawie zarzàdzenia zarzàdcy infrastruktury. 9. Ârodki pomocnicze nale˝y usunàç natychmiast, gdy usta∏a przyczyna ich zastosowania. 2. Przed otwarciem posterunku nast´pczego nale˝y sprawdziç stan techniczny i dzia∏anie urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym oraz ∏àcznoÊci. § 38. 1. Pociàgi nale˝y przyjmowaç i wyprawiaç w kolejnoÊci wskazanej w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy pociàgów. 2. W przypadkach opóênieƒ pociàgów lub wyprawienia pociàgu przed rozk∏adowym czasem, gdy pociàgi te krzy˝ujà si´ z innymi pociàgami albo wyprzedzajà inne pociàgi lub sà wyprzedzane, ruch pociàgów nale˝y tak regulowaç, aby by∏y zachowane sprawnoÊç i bezpieczeƒstwo ruchu; w tym celu, w razie potrzeby, nale˝y zmieniç ustalonà kolejnoÊç jazdy pociàgów. 3. Pierwszeƒstwo przed innymi pociàgami majà pociàgi ratunkowe wyprawiane do akcji ratunkowej, je˝eli wypadek lub wydarzenie spowodowa∏y przerw´ w ruchu lub ofiary w ludziach albo pociàg jedzie do gaszenia po˝aru; w innych przypadkach stopieƒ 3. Po stwierdzeniu gotowoÊci do otwarcia dy˝urny ruchu posterunku nast´pczego zawiadamia o otwarciu tego posterunku obie sàsiednie stacje i po∏o˝one na tym szlaku posterunki nast´pcze telefonogramem wed∏ug wzoru okreÊlonego przez zarzàdc´ infrastruktury. 4. Po otrzymaniu telefonogramu obie sàsiednie stacje zawiadamiajà nowo otwartà stacj´ lub posterunek o stanie szlaku, telefonogramem wed∏ug wzoru okreÊlonego przez zarzàdc´ infrastruktury. 5. Po wymianie telefonogramów dy˝urny ruchu otwartego posterunku nast´pczego wpisuje do dziennika zapowiadania pociàgów, w przypadku zaj´cia szlaku, numer pociàgu, przez który zaj´ty jest szlak, i od tej chwili bierze udzia∏ w zapowiadaniu pociàgów, zgodnie z regulaminem technicznym. Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Dziennik Ustaw Nr 172 Page 10555 — 10555 — 6. Stacja lub posterunek nast´pczy czynny okresowo, po otwarciu bierze udzia∏ w zapowiadaniu wszystkich pociàgów na przyleg∏ych szlakach, na równi z sàsiednimi stacjami i posterunkami. Obie sàsiednie stacje wydajà w takim przypadku dru˝ynom pociàgowym rozkazy pisemne z zawiadomieniem o otwarciu stacji lub posterunku nast´pczego dla czynnoÊci technicznych i o potrzebie zwracania uwagi na sygna∏y dawane na jej semaforach. 7. Je˝eli stacja lub posterunek nast´pczy czynne okresowo, otwierane i zamykane sà codziennie w okreÊlonych godzinach wskazanych w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy, to nie jest konieczne wydawanie dru˝ynom pociàgowym informacji rozkazami pisemnymi o otwarciu stacji lub posterunku nast´pczego dla czynnoÊci technicznych. Poz. 1444 4) pr´dkoÊci jazdy pociàgu w obr´bie zamkni´tych i wy∏àczonych z udzia∏u w prowadzeniu ruchu posterunków nast´pczych. 12. Na stacjach lub posterunkach czasowo zamkni´tych i wy∏àczonych z udzia∏u w prowadzeniu ruchu pociàgów obowiàzuje dokonywanie ogl´dzin rozjazdów przez wyznaczonych na ten okres pracowników. 13. W przypadku wy∏àczenia stacji lub posterunku ruchu z udzia∏u w prowadzeniu ruchu pociàgów z przyczyn losowych, w szczególnoÊci takich jak katastrofa budowlana, kl´ska ˝ywio∏owa lub po˝ar nastawni, w zale˝noÊci od przyj´tych rozwiàzaƒ techniczno-organizacyjnych w dostosowaniu do warunków miejscowych, zarzàdca infrastruktury okreÊli obowiàzujàce na ten czas post´powanie odnoÊnie do: 8. Zamkni´cie stacji lub posterunku nast´puje w czasie ustalonym w regulaminie technicznym lub te˝ w czasie nakazanym oddzielnym zarzàdzeniem. Zamkni´cia nale˝y dokonywaç, gdy szlak jest wolny, telefonogramem wed∏ug wzoru okreÊlonego przez zarzàdc´ infrastruktury. 1) zabezpieczenia urzàdzeƒ zewn´trznych ruchu kolejowego; 9. Przez czas, w którym stacja czynna okresowo jest zamkni´ta, w∏aÊciwe zwrotnice, wykolejnice wchodzàce w drog´ przebiegu powinny byç nastawione na przejazd pociàgów po torach g∏ównych zasadniczych i zamkni´te w tym po∏o˝eniu na zamki lub spony. Semafory zamykanej stacji lub posterunku, w zale˝noÊci od mo˝liwoÊci technicznych, mogà: § 40. 1. Zasady i warunki tworzenia posterunków obs∏ugiwanych przez pracowników kolei na skrzy˝owaniach linii kolejowych z drogami publicznymi, których zadaniem jest zapewnienie bezpieczeƒstwa ruchu transportu drogowego oraz kolejowego, okreÊlajà przepisy odr´bne. 1) byç wygaszone lub zas∏oni´te, w przypadku sygnalizacji Êwietlnej; 2. Pracownik obs∏ugujàcy przejazd powinien otrzymywaç informacje o odjeêdzie pociàgów i innych pojazdów kolejowych oraz inne informacje majàce wp∏yw na bezpieczeƒstwo ruchu. 2) prowadzenia ruchu mi´dzy sàsiednimi czynnymi posterunkami zapowiadawczymi; 3) jazdy pociàgu, ∏àcznie z okreÊleniem pr´dkoÊci. 2) wskazywaç sygna∏ „Stój”; 3) byç uniewa˝nione w sposób okreÊlony w przepisach o sygnalizacji. 10. Sygna∏y na semaforach w czasie trwania zamkni´cia stacji lub posterunku i wy∏àczenia ich z udzia∏u w prowadzeniu ruchu sà niewa˝ne. Urzàdzenia zewn´trzne i wewn´trzne oraz pomieszczenie posterunku ruchu nale˝y zabezpieczyç przed niedozwolonym ich obs∏ugiwaniem i wykorzystaniem w czasie trwania zamkni´cia i wy∏àczenia z ruchu. 11. Sàsiednie czynne posterunki zapowiadawcze powinny zawiadamiaç rozkazami pisemnymi dru˝yny pociàgów wyprawianych na szlak z zamkni´tym i wy∏àczonym z udzia∏u w prowadzeniu ruchu posterunkiem o: 1) zamkni´ciu i wy∏àczeniu z udzia∏u w prowadzeniu ruchu posterunku lub posterunków nast´pczych; 2) uniewa˝nieniu sygna∏ów na semaforach zamkni´tych i wy∏àczonych z udzia∏u w prowadzeniu ruchu posterunków nast´pczych; 3) uniewa˝nieniu sygna∏ów i semaforów samoczynnej blokady liniowej; 3. Zawiadomienie o odjeêdzie pociàgu oraz innego pojazdu kolejowego powinno byç przekazane przez dy˝urnego ruchu lub wyznaczonego pracownika za pomocà ustalonych sygna∏ów lub wytwarzane przez w∏aÊciwe urzàdzenia, w tym przez urzàdzenia zbli˝ania pociàgu do przejazdu; zawiadomienie to powinno byç rejestrowane na posterunku zapowiadawczym i nie wymaga potwierdzenia przez dró˝nika. 4. Je˝eli pracownika obs∏ugujàcego przejazd nie mo˝na zawiadomiç o odjeêdzie pociàgu lub innego pojazdu kolejowego albo nie otrzymano wymaganego potwierdzenia przyj´cia informacji, nale˝y o fakcie tym i o koniecznoÊci zmniejszenia przed przejazdem pr´dkoÊci do 20 km/h zawiadomiç rozkazem pisemnym dru˝yn´ trakcyjnà. Powiadomienie rozkazem pisemnym dru˝yny trakcyjnej nie jest wymagane, je˝eli jest ona informowana o koniecznoÊci zmniejszenia pr´dkoÊci i zachowania szczególnej ostro˝noÊci za pomocà tarczy ostrzegawczej przejazdowej lub innych urzàdzeƒ. 5. Szczegó∏owe zasady powiadamiania pracowników obs∏ugujàcych przejazd, rodzaje sygna∏ów, czas przekazywania informacji oraz post´powanie w sytuacjach szczególnych okreÊla zarzàdca infrastruktury w przepisach wewn´trznych. Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Page 10556 Dziennik Ustaw Nr 172 — 10556 — Rozdzia∏ 5 Zamkni´cia torów § 41. 1. Tor szlakowy nale˝y zamknàç dla ruchu pociàgów, je˝eli: 1) powsta∏a przeszkoda do jazdy po tym torze; 2) wydarzy∏ si´ wypadek z pociàgiem, uniemo˝liwiajàcy dalszà jazd´; 3) nastàpi∏o rozerwanie lub koniecznoÊç podzielenia pociàgu albo pojazdu pomocniczego po∏àczonego z innym pojazdem pomocniczym lub z przyczepà; 4) zachodzi nieprzewidziana koniecznoÊç cofania pociàgu ze szlaku; 5) zachodzi pilna potrzeba wykonania robót uniemo˝liwiajàcych jazd´ po danym torze; 6) zachodzi potrzeba wyprawienia po torze lewym, w kierunku przeciwnym do zasadniczego, pociàgu lub pojazdu pomocniczego na bocznic´ lub do okreÊlonego miejsca na szlaku; 7) pociàg z przekroczonà skrajnià zagra˝a∏by bezpieczeƒstwu ruchu po sàsiednim torze; 8) pociàg ratunkowy, roboczy lub pojazd pomocniczy ma zatrzymaç si´ na szlaku celem wykonania pracy; 9) zamkniecie toru zarzàdzi zarzàdca infrastruktury. 2. Tor szlakowy zamyka dy˝urny ruchu posterunku zapowiadawczego: 1) który dowiedzia∏ si´ o zaistnieniu nieprzewidzianych okolicznoÊci, o których mowa w ust. 1; 2) zarzàdzajàcy torem szlaku dwutorowego, który ma byç zamkni´ty; 3) od którego zamkni´cia toru za˝àda∏ kierownik robót; 4) który ma wyprawiç na szlak jednotorowy pociàg ratunkowy, pociàg roboczy lub pojazd pomocniczy celem wykonania okreÊlonej pracy; 5) wyznaczony w zarzàdzeniu o zamkni´ciu toru. Poz. 1444 5. Tor szlakowy zamyka si´ mi´dzy posterunkami zapowiadawczymi. Je˝eli zamkni´ty jest tor na szlaku wspólnym przyleg∏ym do posterunku odga∏´ênego, to: 1) na odcinku jednotorowym — zamyka si´ równie˝ tor szlakowy zasadniczy i tor szlakowy odga∏´ziony; 2) na odcinku dwutorowym, gdy nie ma odpowiednich po∏àczeƒ torów i nie mo˝na przejechaç na posterunku odga∏´ênym z toru prawego na tor lewy lub odwrotnie — zamyka si´ równie˝ ten tor szlaku zasadniczego i ten tor szlaku odga∏´zionego, po którym nie mo˝e byç prowadzony ruch pociàgów, natomiast posterunek odga∏´êny czynny jest nadal jako posterunek zapowiadawczy. 6. Z chwilà zamkni´cia toru nale˝y osygnalizowaç go zgodnie z obowiàzujàcymi zasadami sygnalizacji oraz zastosowaç zamkni´cia pomocnicze i tabliczki ostrzegawcze. 7. Otwarcie toru szlakowego mo˝e nastàpiç, gdy usta∏a przyczyna, z powodu której tor zosta∏ zamkni´ty, i gdy tor ten jest wolny od przeszkód uniemo˝liwiajàcych ruch. Otwarcie toru szlakowego po przeprowadzonych robotach mo˝e nastàpiç po otrzymaniu od kierownika robót pisemnego lub telefonicznego powiadomienia o ukoƒczeniu robót i braku przeszkód uniemo˝liwiajàcych ruch pociàgów. 8. Tor otwiera dy˝urny ruchu tego posterunku zapowiadawczego, który zamknà∏ tor. W tym celu nadaje on do sàsiedniego posterunku zapowiadawczego i do poÊrednich posterunków ruchu telefonogram wed∏ug wzoru okreÊlonego przez zarzàdc´ infrastruktury. 9. Dy˝urny ruchu posterunku zapowiadawczego, który zamknà∏ tor, powinien zawiadomiç dró˝ników przejazdowych o zamkni´ciu, a nast´pnie o otwarciu toru. § 42. 1. Po zamkni´ciu jednego z torów szlaku dwutorowego mo˝e byç wprowadzony ruch jednotorowy dwukierunkowy po torze czynnym przez dy˝urnego ruchu posterunku zapowiadawczego, który zarzàdza tym torem, poprzez nadawanie do sàsiedniego posterunku zapowiadawczego i do posterunków ruchu telefonogramu wed∏ug wzoru okreÊlonego przez zarzàdc´ infrastruktury. 3. Zamkni´cie toru szlakowego nie wymaga uzgodnienia z sàsiednim posterunkiem zapowiadawczym w przypadkach zaistnienia nieprzewidzianych okolicznoÊci. W innych przypadkach zamkni´cie toru szlakowego nast´puje po uprzednim uzgodnieniu z dy˝urnym ruchu sàsiedniego posterunku zapowiadawczego; je˝eli sàsiednim posterunkiem zapowiadawczym jest posterunek odga∏´êny, uzgodnienie to powinno nastàpiç równie˝ z dy˝urnymi ruchu na sàsiednich stacjach. 2. Po wprowadzeniu ruchu jednotorowego dwukierunkowego po torze czynnym pociàgi zapowiada si´ telefonicznie wed∏ug zasad ustalonych dla szlaków jednotorowych z ruchem dwukierunkowym. Kolejne pociàgi tego samego kierunku jazdy wyprawia si´ w odst´pach posterunków nast´pczych, natomiast pociàgi przeciwnych kierunków jeden nieparzysty i jeden parzysty albo odwrotnie — w odst´pach posterunków zapowiadawczych. 4. Zamkni´cie toru zarzàdza si´, nadajàc do sàsiedniego posterunku zapowiadawczego i do poÊrednich posterunków ruchu telefonogram wed∏ug wzoru okreÊlonego przez zarzàdc´ infrastruktury. 3. Je˝eli wskutek zamkni´cia toru prowadzi si´ ruch jednotorowy dwukierunkowy co najmniej na dwóch szlakach przyleg∏ych do posterunku odga∏´ênego, to ka˝dorazowe wydanie pozwolenia na wypra- Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 Dziennik Ustaw Nr 172 11:32 Page 10557 — 10557 — wienie pociàgu dy˝urny ruchu posterunku odga∏´ênego powinien uzgodniç z przednim posterunkiem zapowiadawczym; w tym przypadku ˝àdanie pozwolenia na wyprawienie pociàgu powinno nastàpiç odpowiednio wczeÊniej przed zamierzonym wyprawieniem lub przepuszczeniem pociàgu, a czas ten powinien byç okreÊlony w regulaminie technicznym. 4. Dla pociàgów jadàcych po torze prawym, patrzàc w kierunku jazdy, obs∏uguje si´ semafory oraz dodatkowo urzàdzenia blokady liniowej, a dla pociàgów jadàcych po torze lewym w kierunku przeciwnym do zasadniczego oraz po torze prawym w kierunku zasadniczym, przy którym otwarto prowizoryczne posterunki nast´pcze, urzàdzeƒ tych nie obs∏uguje si´, chyba ˝e zosta∏y do tego przystosowane. 5. Wyjazd pociàgu na tor lewy, w kierunku przeciwnym do zasadniczego, ze stacji lub z posterunku odga∏´ênego, majàcego semafory wyjazdowe dla danego kierunku jazdy, mo˝e si´ odbyç, je˝eli: 1) na przystosowanym do tego semaforze wyjazdowym podano sygna∏ zezwalajàcy z równoczesnym wyÊwietleniem si´ odpowiedniego wskaênika lub sygna∏ zast´pczy z równoczesnym wyÊwietleniem si´ odpowiedniego wskaênika; 2) na semaforze wyjazdowym nieprzystosowanym do sygnalizowania wyjazdu na tor szlakowy lewy, w kierunku przeciwnym do zasadniczego, podano w porze dziennej sygna∏ zast´pczy uzupe∏niony przenoÊnà nieoÊwietlonà tablicà z odpowiednim wskaênikiem; 3) nie mo˝na podaç sygna∏u zezwalajàcego lub zast´pczego i odpowiedniego wskaênika, a posterunek zapowiadawczy, wyprawiajàcy pociàg na tor szlakowy lewy, wyda∏ dru˝ynie pociàgowej rozkaz pisemny dor´czony lub przekazany za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci, zezwalajàcy przejechaç obok semafora wyjazdowego wskazujàcego sygna∏ „Stój” lub wyjechaç z toru stacyjnego nieposiadajàcego semafora wyjazdowego i wyjechaç na tor szlakowy lewy; 4) w przypadkach, o których mowa w pkt 1—3 , w odniesieniu do stacji — podano ponadto sygna∏ „Nakaz jazdy”, tam gdzie jest to wymagane. 6. Przejazd przez posterunek zapowiadawczy pociàgu wyprawianego na tor szlakowy lewy, w kierunku przeciwnym do zasadniczego, mo˝e si´ odbyç, je˝eli: 1) semafor wyjazdowy na posterunku zapowiadawczym lub wjazdowy na posterunku odga∏´ênym bez semafora wyjazdowego dla danego kierunku jazdy zosta∏ przystosowany do takich jazd, na semaforze tym podano sygna∏ zezwalajàcy na jazd´ lub sygna∏ zast´pczy z równoczesnym wyÊwietleniem si´ odpowiedniego wskaênika, a na stacji, na której jest to wymagane, ponadto podano sygna∏ „Nakaz jazdy”; 2) semafor wyjazdowy na posterunku zapowiadawczym lub wjazdowy na posterunku odga∏´ênym Poz. 1444 bez semafora wyjazdowego nie jest przystosowany do takich jazd lub urzàdzenia blokady liniowej nie sà przystosowane do prowadzenia ruchu po danym torze szlakowym lewym (w kierunku przeciwnym do zasadniczego) — na semaforze podano w porze dziennej sygna∏ zast´pczy uzupe∏niony przenoÊnà nieoÊwietlonà tablicà z odpowiednim wskaênikiem, o czym dru˝yna pociàgowa zosta∏a uprzedzona rozkazem pisemnym przez stacj´ ostatniego postoju lub stacj´ wyznaczonà. 7. Je˝eli nie sà spe∏nione warunki wymienione w ust. 6, nale˝y pociàg zatrzymaç i wydaç dru˝ynie pociàgowej rozkaz pisemny, dor´czony lub przekazany za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci, zezwalajàcy na przejazd przez posterunek i na jazd´ po torze szlakowym lewym, w kierunku przeciwnym do zasadniczego. 8. Wjazd pociàgu z toru szlakowego lewego, z kierunku przeciwnego do zasadniczego, na stacj´ lub posterunek odga∏´êny z semaforem wyjazdowym dla danego kierunku jazdy mo˝e nastàpiç, gdy: 1) na semaforze wjazdowym, odnoszàcym si´ do toru lewego, podano sygna∏ zezwalajàcy lub sygna∏ zast´pczy; 2) na sygnalizatorze sygna∏u zast´pczego, odnoszàcym si´ do toru szlakowego lewego, podano sygna∏ zast´pczy; 3) nie ma lub nie mo˝na podaç sygna∏u zezwalajàcego lub zast´pczego — je˝eli dru˝ynie pociàgowej dor´czono lub przekazano za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci rozkaz pisemny zezwalajàcy na wjazd pociàgu. 9. Dru˝yny pociàgowe nale˝y informowaç rozkazem pisemnym, dor´czonym lub przekazanym za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci, o zamkni´ciu toru szlakowego i wprowadzeniu ruchu jednotorowego dwukierunkowego oraz zwiàzanych z tym okolicznoÊciach. 10. Zarzàdca infrastruktury mo˝e zarzàdziç, ˝e w czasie zamkni´cia jednego toru szlaku dwutorowego i wprowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego posterunki odst´powe nie b´dà bra∏y udzia∏u w prowadzeniu ruchu; semafory nieczynnych posterunków ruchu b´dà wówczas niewa˝ne; dru˝yny pociàgowe powinny byç o tym powiadamiane rozkazem pisemnym. 11. Na szlaku z blokadà samoczynnà jednokierunkowà po zamkni´ciu jednego z torów szlaku dwutorowego i po wprowadzeniu ruchu jednotorowego dwukierunkowego ruch pociàgów po torze czynnym prowadzi si´ w nast´pujàcy sposób: 1) obowiàzuje telefoniczne zapowiadanie pociàgów pomi´dzy obs∏ugiwanymi posterunkami tak, jak na szlaku jednotorowym bez urzàdzeƒ blokady liniowej; 2) ruch pociàgów prowadzi si´ jak na szlaku jednotorowym — przy czym pociàgi tego samego kierunku jazdy: Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 Dziennik Ustaw Nr 172 11:32 Page 10558 — 10558 —
- a)po torze prawym w kierunku zasadniczym — jadà w odst´pach samoczynnych semaforów odst´powych,
- b)po torze lewym w kierunku przeciwnym do zasadniczego — jadà w odst´pach posterunków zapowiadawczych, a w razie otwarcia prowizorycznych posterunków nast´pczych — w odst´pach posterunków nast´pczych; je˝eli nie mo˝na przywróciç stanu zasadniczego blokady po przejeêdzie ostatniego pociàgu z kierunku przeciwnego do zasadniczego, nale˝y pierwszemu pociàgowi, wyprawionemu po torze prawym w kierunku zasadniczym, wydaç rozkaz pisemny z zawiadomieniem o niewa˝noÊci sygna∏ów na samoczynnych semaforach odst´powych i o potrzebie ostro˝nej jazdy od ostatniego semafora odst´powego. 12. Je˝eli na szlaku dwutorowym z blokadà samoczynnà dla ruchu jednokierunkowego po ka˝dym torze urzàdzona zosta∏a blokada liniowa pó∏samoczynna, wówczas dla ruchu pociàgów po torze czynnym w kierunku przeciwnym do zasadniczego w czasie zamkni´cia jednego z torów szlakowych obowiàzuje nast´pujàcy sposób post´powania: 1) po zamkni´ciu toru wprowadza si´ ruch jednotorowy dwukierunkowy; 2) dla wszystkich pociàgów obu kierunków jazdy po torze czynnym przed wyprawieniem wymagane jest telefoniczne ˝àdanie i danie pozwolenia na wyprawienie pociàgu; 3) nast´pstwo pociàgów jadàcych torem prawym w kierunku zasadniczym reguluje blokada samoczynna, a jadàcych torem lewym, w kierunku przeciwnym do zasadniczego — blokada pó∏samoczynna; 4) pociàgom obu kierunków jazdy po torze czynnym nie wydaje si´ rozkazów pisemnych w tym zakresie. Szlaki, na których urzàdzona zosta∏a blokada, powinny byç wskazane w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy. 13. Je˝eli blokada samoczynna lub pó∏samoczynna przystosowana jest do prowadzenia ruchu dwukierunkowego po ka˝dym torze szlaku dwutorowego, w przypadku zamkni´cia jednego toru obowiàzuje nast´pujàcy sposób post´powania: 1) po zamkni´ciu toru wprowadza si´ ruch jednotorowy dwukierunkowy; 2) dla wszystkich pociàgów obu kierunków jazdy po torze czynnym przed wyprawieniem wymagane jest telefoniczne ˝àdanie i danie pozwolenia na wyprawienie pociàgu; 3) pociàgom obu kierunków jazdy po torze czynnym nie wydaje si´ rozkazów pisemnych w tym zakresie. Szlaki, na których urzàdzona zosta∏a blokada, powinny byç wskazane w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy. Poz. 1444 14. Je˝eli na linii kolejowej wyposa˝onej w urzàdzenia radio∏àcznoÊci pociàgowej zg∏oszenie ustania przeszkody, z powodu której tor szlakowy by∏ zamkni´ty, nastàpi∏o w czasie, gdy tor czynny zaj´ty jest przez pociàgi, w celu szybkiego przeprowadzenia nagromadzonych pociàgów dy˝urny ruchu mo˝e dokonaç otwarcia tego toru i wznowiç po nim ruch pociàgów, przestrzegajàc nast´pujàcych zasad: 1) je˝eli tor dotychczas czynny zaj´ty jest przez pociàgi jadàce w kierunku zasadniczym — odwo∏uje prowadzenie po nim ruchu jednotorowego dwukierunkowego i przywraca ruch dwutorowy; 2) je˝eli tor dotychczas czynny zaj´ty jest przez pociàgi jadàce w kierunku przeciwnym do zasadniczego — anuluje wczeÊniej uzyskane pozwolenie na wyprawienie nast´pnych pociàgów po torze szlakowym lewym, a odwo∏ania ruchu jednotorowego dwukierunkowego po tym torze dokonuje, gdy przyb´dzie ostatni pociàg jadàcy torem z kierunku przeciwnego do zasadniczego; 3) na szlaku z blokadà dwukierunkowà przywraca ruch dwutorowy, bez wzgl´du na kierunek jazdy pociàgów po torze dotychczas czynnym; 4) dru˝yny pociàgów znajdujàcych si´ na torze dotychczas czynnym nale˝y uprzedziç radiotelefonem o otwarciu sàsiedniego toru. 15. Je˝eli wprowadzony by∏ ruch jednotorowy dwukierunkowy, to po otwarciu zamkni´tego toru i po przyjeêdzie ostatniego pociàgu, dla którego dano pozwolenie na wyprawienie po torze lewym, w kierunku przeciwnym do zasadniczego, ruch dwutorowy przywraca ten posterunek zapowiadawczy, który wprowadzi∏ ruch jednotorowy. Dy˝urny ruchu tego posterunku nadaje do sàsiedniego posterunku zapowiadawczego i do poÊrednich posterunków ruchu telefonogram wed∏ug okreÊlonego wzoru, przywracajàcy ruch dwutorowy. 16. O wprowadzeniu ruchu jednotorowego dwukierunkowego i przywróceniu ruchu dwutorowego nale˝y zawiadomiç dró˝ników przejazdowych. 17. Szczegó∏owe zasady prowadzenia ruchu w czasie zamkni´cia jednego z torów szlakowych okreÊli zarzàdca infrastruktury w regulaminach technicznych sàsiednich stacji i poÊrednich posterunków ruchu oraz w regulaminie tymczasowym prowadzenia ruchu w czasie wykonywania robót. Opracowanie regulaminu tymczasowego prowadzenia ruchu obowiàzuje tak˝e przy przeprowadzaniu badaƒ oraz jazd doÊwiadczalnych po czynnych torach. § 43. 1. Pociàgi, pojazdy pomocnicze oraz tabor specjalny wyprawiane po torze zamkni´tym zapowiada si´ telefonicznie w sposób ustalony dla szlaków jednotorowych; posterunki odst´powe w miar´ potrzeby biorà udzia∏ w tym zapowiadaniu. 2. Dla pociàgu, który doje˝d˝a do nast´pnej stacji: 1) po szlaku jednotorowym lub po torze prawym szlaku dwutorowego — obs∏uguje si´ semafory Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 Dziennik Ustaw Nr 172 11:32 Page 10559 — 10559 — oraz dodatkowo blokad´ liniowà, je˝eli urzàdzenia na to pozwalajà; 2) po torze lewym szlaku dwutorowego — semaforów nie obs∏uguje si´, chyba ˝e semafor wyjazdowy zosta∏ przystosowany do wyjazdu w kierunku przeciwnym do zasadniczego albo ˝e przy torze lewym, patrzàc w kierunku jazdy, znajduje si´ semafor wjazdowy; 3) na szlaku z dwukierunkowà blokadà pó∏samoczynnà dla ka˝dego toru obowiàzuje zasada okreÊlona w pkt 1. 3. Dla pociàgu, który nie doje˝d˝a do nast´pnego posterunku zapowiadawczego, w przypadku jazdy po szlaku jednotorowym lub po torze prawym w kierunku zasadniczym szlaku dwutorowego, semafory obs∏uguje si´ wówczas, gdy nie ma blokady liniowej. Gdy jest blokada liniowa, lecz urzàdzenia sterowania ruchem przystosowane sà do tego, aby pociàg powracajàcy ze szlaku nie oddzia∏ywa∏ na urzàdzenia blokady liniowej, to wjazd pociàgu powracajàcego ze szlaku jednotorowego lub po torze prawym w kierunku zasadniczym szlaku dwutorowego mo˝e odbywaç si´ na sygna∏ zezwalajàcy na semaforze. W przypadku jazdy po torze lewym w kierunku przeciwnym do zasadniczego szlaku dwutorowego w zakresie obs∏ugi semaforów post´puje si´ w sposób okreÊlony dla pociàgu, który doje˝d˝a do nast´pnej stacji. 4. Je˝eli semaforów nie obs∏uguje si´, wyjazd pociàgów na zamkni´ty tor szlakowy odbywa si´ na rozkaz pisemny, natomiast wjazd pociàgów z zamkni´tego toru — na sygna∏ zast´pczy lub rozkaz pisemny. 5. Dla pociàgu jadàcego na zaj´ty tor szlakowy nie nastawia si´ sygna∏ów na semaforach i nie obs∏uguje si´ urzàdzeƒ blokowych. 6. Na zamkni´ty tor szlakowy mo˝na wyprawiç kilka pociàgów, z tym ˝e drugi i nast´pny pociàg w tym samym kierunku mo˝na wyprawiç w odst´pie czasu co najmniej dwóch minut, w odleg∏oÊci co najmniej 500 m za pociàgiem poprzednim. 7. Pr´dkoÊç jazdy pociàgu na zamkni´tym i zaj´tym torze szlakowym nie mo˝e przekraczaç 30 km/h. Na zamkni´tym torze szlakowym niezaj´tym przez tabor kolejowy, na którym nie ma przeszkód do jazdy, mo˝e byç stosowana dozwolona dla danego pociàgu pr´dkoÊç jazdy, o czym dy˝urny ruchu powiadamia dru˝yn´ pociàgowà za pomocà rozkazu pisemnego. 8. Dru˝yn´ pociàgowà lub kierowc´ pojazdu pomocniczego zawiadamia si´ rozkazem pisemnym o jeêdzie po torze zamkni´tym, z podaniem numeru zamkni´tego toru, nazwy stacji, w kierunku której ma odbyç si´ jazda, okreÊlonego miejsca zatrzymania na szlaku i pozwolenia na dalszà jazd´ lub powrót do stacji wyprawienia albo na jazd´ do okreÊlonego kilometra na szlaku. Ponadto dru˝yny pociàgowe lub kierowc´ pojazdu pomocniczego nale˝y powiadomiç o: 1) ostrze˝eniach doraênie wprowadzonych, je˝eli wymagajà zmniejszenia pr´dkoÊci jazdy poni˝ej dozwolonej dla danego pociàgu; Poz. 1444 2) znajdujàcych si´ na zamkni´tym torze innych pociàgach i pojazdach pomocniczych oraz kierunku ich jazdy lub miejscu postoju; 3) jeêdzie w odst´pie czasu co najmniej 2 minut za innym pociàgiem lub pojazdem pomocniczym; 4) sposobie pozwolenia na wjazd pociàgu, je˝eli nie b´dzie podany sygna∏ zezwalajàcy na semaforze wjazdowym; 5) innych okolicznoÊciach wymagajàcych zachowania szczególnej ostro˝noÊci. 9. Je˝eli wyprawiono pociàg, który ma dojechaç do nast´pnej stacji, nie wolno wyprawiaç pociàgu przeciwnego kierunku, dopóki pociàg ten nie przyjedzie do tej stacji. 10. Je˝eli wyprawiono pociàg do okreÊlonego kilometra, pociàg przeciwnego kierunku wolno wyprawiç do miejsca znajdujàcego si´ co najmniej 500 m przed wyznaczonym kilometrem. 11. W rozkazie pisemnym dla przypadku, o którym mowa w ust. 10, nale˝y wskazaç miejsce, do którego wolno dojechaç. Zbli˝enie si´ obu pociàgów mo˝e nastàpiç po porozumieniu si´ dru˝yn pociàgowych. 12. Je˝eli pociàg wyprawiono do okreÊlonego kilometra z postojem i z powrotem, lecz nie powiadomiono dru˝yny pociàgowej rozkazem pisemnym o tym, ˝e za nim zostanie wyprawiony nast´pny pociàg tego samego kierunku, wówczas nie wolno wyprawiç nast´pnego pociàgu, do czasu gdy wyprawiony pociàg nie powróci∏. 13. Je˝eli powiadomienie, o którym mowa w ust. 12, mo˝e byç przekazane pociàgowi znajdujàcemu si´ na torze zamkni´tym za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci, nale˝y to uczyniç, przekazujàc stosownà treÊç rozkazu pisemnego, a nast´pnie wyprawiç kolejny pociàg. 14. O wszelkich jazdach po zamkni´tym torze i okolicznoÊciach majàcych wp∏yw na bezpieczeƒstwo ruchu zawiadamia si´ dró˝ników przejazdowych oraz posterunki ruchu po∏o˝one przy tym szlaku. 15. W razie potrzeby, w miejscu na szlaku, do którego wyprawia si´ pociàgi po zamkni´tym torze, mo˝e byç urzàdzony prowizoryczny posterunek ruchu, który, tak jak posterunek zapowiadawczy, bierze udzia∏ w regulowaniu ruchu po zamkni´tym torze. § 44. 1. Po torach szlaku dwutorowego, wyposa˝onych w blokad´ liniowà przystosowanà do prowadzenia ruchu dwukierunkowego po ka˝dym torze, jak równie˝ po torach szlaku dwutorowego, na których blokada liniowa nie jest dostosowana do ruchu dwukierunkowego, ruch pociàgów mo˝e byç prowadzony: 1) dwukierunkowo po jednym torze i jednokierunkowo po drugim torze; 2) dwukierunkowo po ka˝dym torze. Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 Dziennik Ustaw Nr 172 11:32 Page 10560 — 10560 — 2. W przypadkach wymienionych w ust. 1 obowiàzuje nast´pujàcy sposób post´powania: 1) je˝eli blokada samoczynna i pó∏samoczynna jest przystosowana do ruchu dwukierunkowego po ka˝dym torze, kierunek ruchu po danym torze mo˝e byç zmieniony tylko wtedy, gdy ten tor szlakowy jest wolny i otrzymano pozwolenie na w∏àczenie ˝àdanego kierunku; ˝àdanie tego pozwolenia odbywa si´ telefonicznie lub za pomocà specjalnego urzàdzenia; 2) je˝eli blokada liniowa nie jest przystosowana do ruchu dwukierunkowego, ruch dwukierunkowy po torze w kierunku przeciwnym do kierunku zasadniczego wprowadza posterunek zapowiadawczy zarzàdzajàcy tym torem. W tym celu dy˝urny ruchu tego posterunku nadaje do sàsiedniego posterunku zapowiadawczego telefonogram wed∏ug wzoru okreÊlonego w przepisach wewn´trznych zarzàdcy infrastruktury. 3. Szlaki, na których blokada samoczynna i pó∏samoczynna jest przystosowana do ruchu dwukierunkowego po ka˝dym torze, powinny byç wskazane w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy pociàgów. Poz. 1444 4) przestawienia zwrotnic prowadzàcych na zamkni´ty tor w kierunku innego toru i w tym po∏o˝eniu unieruchomienia ich za pomocà zamkni´ç pomocniczych, o ile nie spowoduje to wy∏àczenia innych przebiegów niesprzecznych. 3. Je˝eli zamkni´ty tor jest torem wjazdowym, stosuje si´ ponadto Êrodki pomocnicze stosowne w danym typie urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym. 4. Je˝eli cz´Êç zamkni´tego toru b´dzie u˝ytkowana, nale˝y jà zakoƒczyç prowizorycznym koz∏em oporowym, a miejsce, do którego wolno dojechaç, odpowiednio osygnalizowaç. 5. Otwarcie zamkni´tego toru stacyjnego mo˝e nastàpiç na polecenie dy˝urnego ruchu, po otrzymaniu zawiadomienia o usuni´ciu przeszkód do ruchu na tym torze. 6. Zamkni´cie i otwarcie toru stacyjnego powinno byç odnotowane w dokumentacji techniczno-ruchowej. Rozdzia∏ 6 Powiadamianie dru˝yn pociàgowych i post´powanie w razie szczególnych wydarzeƒ 4. Na szlakach z blokadà liniowà nieprzystosowanà do ruchu dwukierunkowego sposób prowadzenia ruchu pociàgów po torze prawym, w kierunku zasadniczym, nie ulega zmianie, natomiast prowadzenie ruchu pociàgów po torze, po którym wprowadzono ruch dwukierunkowy, odbywa si´ tak, jak w czasie zamkni´cia jednego z torów szlaku dwutorowego i wprowadzenia ruchu jednotorowego dwukierunkowego po torze czynnym. § 46. 1. Dru˝yny pociàgowe nale˝y zawiadamiaç za pomocà rozkazów pisemnych o potrzebie zachowania szczególnej ostro˝noÊci lub ograniczenia pr´dkoÊci jazdy, o zezwoleniu na jazd´ w szczególnych warunkach i o innych okolicznoÊciach, które majà wp∏yw na bezpieczeƒstwo lub prawid∏owoÊç jazdy pociàgów. 5. Po potwierdzeniu przyjazdu ostatniego pociàgu, dla którego wydano pozwolenie na wyprawienie po okreÊlonym torze, ruch jednokierunkowy po tym torze przywraca ten posterunek zapowiadawczy, który wprowadzi∏ ruch dwukierunkowy, nadajàc do sàsiedniego posterunku zapowiadawczego i do poÊrednich posterunków ruchu telefonogram wed∏ug okreÊlonego wzoru. 3. Podstawà do przekazywania rozkazów pisemnych sà przepisy i instrukcje okreÊlajàce obowiàzki dy˝urnego ruchu albo zarzàdzenie zarzàdcy infrastruktury lub ˝àdanie uprawnionego pracownika. 6. O wprowadzeniu i odwo∏aniu ruchu dwukierunkowego po jednym torze przy czynnych obu torach dy˝urny ruchu powiadamia dró˝ników przejazdowych. § 45. 1. Tor stacyjny nienadajàcy si´ do ruchu nale˝y zamknàç. 2. Zamkniecie toru stacyjnego wymaga wykonania nast´pujàcych czynnoÊci: 1) zawiadomienia o tym zainteresowanych pracowników; 2. Za pomocà rozkazów pisemnych wydaje si´ dru˝ynie pociàgowej polecenia, zezwolenia i informacje. 4. Szczegó∏owe postanowienia o wydawaniu i dor´czaniu lub przekazywaniu rozkazów pisemnych oraz rodzaje i wzory rozkazów pisemnych okreÊla zarzàdca infrastruktury w przepisach wewn´trznych. 5. Na stacjach wyposa˝onych w urzàdzenia komputerowej ewidencji ostrze˝eƒ doraênych wyznaczonych do wydawania rozkazów pisemnych rozkazy pisemne zawierajàce ostrze˝enia dla okreÊlonych odcinków linii kolejowej mogà byç wydawane w formie wydruku komputerowego. § 47. 1. Ostrze˝enia dzielà si´ na: 1) ostrze˝enia sta∏e — sà to ostrze˝enia, które uj´te sà w wykazie ostrze˝eƒ sta∏ych; 2) osygnalizowania zamkni´tego toru zgodnie z obowiàzujàcymi zasadami sygnalizacji; 2) ostrze˝enia doraêne — sà to ostrze˝enia, które wprowadzone zosta∏y przez zarzàdc´ infrastruktury; ostrze˝enia doraêne mogà byç: 3) zwarcia obu toków szyn zamkni´tego toru, je˝eli jest on izolowany;
- a)jednorazowe — odnoszàce si´ do okreÊlonego pociàgu, Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 11:32 Page 10561 Dziennik Ustaw Nr 172 — 10561 —
- b)okresowe — odnoszàce si´ do wszystkich pociàgów w okresie wa˝noÊci tego ostrze˝enia. 2. Wykaz ostrze˝eƒ sta∏ych powinien byç wydawany okresowo i zawsze z wejÊciem w ˝ycie nowego rozk∏adu jazdy. 3. W wykazie ostrze˝eƒ sta∏ych mo˝na dokonywaç tylko nast´pujàcych zmian: 1) skreÊlenie ostrze˝eƒ w ca∏oÊci; 2) skrócenie odcinka ograniczenia pr´dkoÊci podanego w ostrze˝eniu sta∏ym; 3) podwy˝szenie pr´dkoÊci jazdy podanej w ostrze˝eniu sta∏ym; 4) skrócenia czasu obowiàzywania ostrze˝enia sta∏ego. 4. Zmiany, o których mowa w ust. 3, nale˝y przekazaç zainteresowanym w formie pisemnego zarzàdzenia zarzàdcy infrastruktury. 5. Je˝eli stan urzàdzeƒ kolejowych, prowadzenie robót lub inne okolicznoÊci dotyczàce tych urzàdzeƒ wymagajà wydawania dru˝ynom pociàgowym ostrze˝eƒ nieuj´tych w wykazie ostrze˝eƒ sta∏ych, w∏aÊciwe jednostki organizacyjne lub uprawnieni pracownicy powinni niezw∏ocznie zawiadomiç o tym w formie pisemnej, telegramem lub telefonogramem, jednà ze stacji sàsiadujàcych z miejscem, w którym powsta∏y okolicznoÊci wymagajàce wydania ostrze˝eƒ. 6. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 5, nale˝y dok∏adnie okreÊliç miejsce, w którym konieczne jest zmniejszenie pr´dkoÊci jazdy lub zachowanie ostro˝noÊci, dopuszczalnà pr´dkoÊç jazdy pociàgów, powód ograniczenia pr´dkoÊci lub potrzeby zachowania ostro˝noÊci i termin obowiàzywania ostrze˝enia. 7. Dy˝urny ruchu stacji, na której zaistnia∏y okolicznoÊci wymagajàce wydania ostrze˝eƒ lub która otrzyma∏a zawiadomienie o takich okolicznoÊciach, powinien o potrzebie wydawania ostrze˝eƒ zawiadomiç dowodnie w formie elektronicznej, faksem, pisemnie, telegramem lub telefonogramem zainteresowane sàsiednie stacje oraz stacje wyznaczone do wydawania ostrze˝eƒ, które powinny potwierdziç otrzymanie zawiadomienia. 8. Ostrze˝enie, w którym nie okreÊlono terminu obowiàzywania, jest wa˝ne do odwo∏ania. Odwo∏anie tego ostrze˝enia nast´puje w trybie przewidzianym do jego wprowadzenia, z wyjàtkiem potwierdzenia otrzymania odwo∏ania. 9. Stacje, które otrzyma∏y zawiadomienie lub zarzàdzenie o ostrze˝eniu, powinny niezw∏ocznie wpisaç je do w∏aÊciwej ksià˝ki ostrze˝eƒ doraênych. Jednorazowych ostrze˝eƒ nie wpisuje si´ do ksià˝ki ostrze˝eƒ doraênych. 10. Stacje wyznaczone w wewn´trznym rozk∏adzie jazdy do wydawania ostrze˝eƒ wpisujà do ksià˝ek ostrze˝eƒ doraênych wszystkie doraêne ostrze˝enia Poz. 1444 obowiàzujàce na wyznaczonych odcinkach, natomiast inne stacje wpisujà ostrze˝enia doraêne wprowadzone na w∏asnej stacji na drodze wyjazdu pociàgów, na szlakach do najbli˝szych sàsiednich stacji i na sàsiednich stacjach na drodze wjazdu pociàgów. 11. W przypadku ostrze˝eƒ dotyczàcych szlaków dwutorowych stosuje si´ nast´pujàce zasady: 1) stacje wyznaczone wpisujà do ksià˝ek ostrze˝eƒ doraênych ostrze˝enia dotyczàce szlakowych torów kierunku zasadniczego i miejsc znajdujàcych si´ na stacjach na drodze wjazdu i wyjazdu wyprawianych pociàgów, natomiast dotyczàce torów kierunku przeciwnego do zasadniczego — tylko w razie otrzymania zawiadomienia o jeêdzie pociàgów po torze w kierunku przeciwnym do zasadniczego; 2) ostatnie stacje znajdujàce si´ przed miejscem, którego dotyczy ostrze˝enie, wpisujà do ksià˝ek ostrze˝eƒ doraênych ostrze˝enia dotyczàce ka˝dego przyleg∏ego toru szlakowego w obu kierunkach jazdy. 12. Ksià˝ki ostrze˝eƒ doraênych prowadzi na bie˝àco dy˝urny ruchu lub inny uprawniony pracownik wyznaczony regulaminem technicznym. Rozdzia∏ 7 Zasady post´powania w razie szczególnych wydarzeƒ, zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu i wypadków kolejowych § 48. 1. W razie zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu nale˝y stosowaç wszelkie dost´pne Êrodki w celu niedopuszczenia do wypadku, a gdy jest to niemo˝liwe — zmniejszenia skutków wypadku. 2. Pracownik, który zauwa˝y∏ lub dowiedzia∏ si´ o przeszkodzie dla ruchu, zagro˝eniu bezpieczeƒstwa ruchu lub o wypadku kolejowym, powinien zg∏osiç to dy˝urnemu ruchu najbli˝szego posterunku ruchu. 3. Dy˝urny ruchu posterunku, który otrzyma∏ zg∏oszenie, powinien o treÊci zg∏oszenia zawiadomiç obie sàsiednie stacje, poÊrednie posterunki ruchu, dró˝ników przejazdowych oraz innych zainteresowanych pracowników w celu ewentualnego wstrzymania wyprawiania lub zatrzymania pociàgu lub wy∏àczenia napi´cia w sieci trakcyjnej, je˝eli zachodzi taka potrzeba. 4. W przypadku zauwa˝enia przeszkody zagra˝ajàcej bezpieczeƒstwu ruchu, nale˝y jà usunàç, a jeÊli nie jest to mo˝liwe: 1) nale˝y zewrzeç toki szyn, je˝eli tor jest izolowany; 2) zagro˝one miejsce os∏oniç sygna∏ami, a w razie potrzeby podawaç sygna∏y „Stój” oraz wezwaç pomoc. 5. Pracownik, który zauwa˝y∏ zagro˝enie bezpieczeƒstwa ruchu, mo˝e opuÊciç miejsce zagro˝enia do- Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 Dziennik Ustaw Nr 172 11:32 Page 10562 — 10562 — piero wtedy, gdy wykona∏ wszystkie czynnoÊci zmierzajàce do unikni´cia wypadku lub zmniejszenia jego skutków. 6. Po otrzymaniu zg∏oszenia o wypadku lub o przeszkodzie, które wymagajà wstrzymania ruchu pociàgów, dy˝urny ruchu zamyka dany tor lub szlak, powiadamia zainteresowanych pracowników oraz w∏aÊciwe jednostki, zgodnie z przepisami wewn´trznymi zarzàdcy infrastruktury i regulaminem technicznym. 7. Na miejscu wypadku kierownik pociàgu, a gdy go nie ma — maszynista, powinien przedsi´wziàç odpowiednie Êrodki zapobiegajàce nast´pstwom wypadku, w szczególnoÊci os∏oniç sygna∏ami miejsce wypadku, zg∏osiç wypadek dy˝urnemu ruchu oraz zapewniç w miar´ mo˝liwoÊci pomoc ofiarom wypadku. Nale˝y równie˝ zabezpieczyç Êlady, które mog∏yby u∏atwiç ustalenie przyczyn wypadku, oraz zabezpieczyç mienie kolejowe, ∏adunek i baga˝e podró˝nych. 8. W razie niezatrzymania si´ pociàgu w miejscu, w którym mia∏ si´ on zatrzymaç, nale˝y zbadaç stan i dzia∏anie urzàdzeƒ hamulcowych, zgodnie z postanowieniami przepisów wewn´trznych. 9. Je˝eli dy˝urny ruchu spostrzeg∏ lub dowiedzia∏ si´, ˝e pociàg bez pozwolenia wyjecha∏ na szlak lub nast´pny odst´p albo ˝e jazda pociàgu znajdujàcego si´ na szlaku lub odst´pie bezpoÊrednio zagra˝a bezpieczeƒstwu ruchu pociàgów, nale˝y post´powaç w nast´pujàcy sposób: 1) dy˝urny ruchu powinien natychmiast nadaç sygna∏ „Alarm” za pomocà urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci pociàgowej i podjàç dzia∏ania zapobiegajàce wypadkowi lub zmniejszajàce jego skutki; na liniach niewyposa˝onych w radio∏àcznoÊç pociàgowà nale˝y nadaç sygna∏ „Alarm”, a nast´pnie poleciç dró˝nikom przejazdowym i odpowiednim posterunkom nast´pczym zatrzymanie tego pociàgu; 2) dró˝nicy przejazdowi znajdujàcy si´ przed pociàgiem, który ma byç zatrzymany, powinni ustawiç tarcz´ zatrzymania, a w kierunku zbli˝ajàcego si´ pociàgu podawaç jednoczeÊnie sygna∏y wzrokowe i dêwi´kowe „Stój”; 3) dró˝nik przejazdowy, który zatrzyma∏ pociàg, powinien niezw∏ocznie zg∏osiç to dy˝urnemu ruchu, od którego otrzyma∏ polecenie zatrzymania pociàgu; 4) dy˝urny ruchu po otrzymaniu zg∏oszenia o zatrzymaniu pociàgu powinien poleciç usuni´cie tarczy zatrzymania, a dró˝nicy przejazdowi powinni polecenie to wykonaç; 5) posterunki nast´pcze wezwane sposobem alarmowym do zatrzymania pociàgu powinny, oprócz wskazania temu pociàgowi sygna∏u „Stój” na odpowiednim semaforze, w razie potrzeby podawaç równie˝ sygna∏y wzrokowe i dêwi´kowe „Stój”, aby zapewniç mo˝liwie najwczeÊniejsze zatrzymanie pociàgu. Poz. 1444 § 49. 1. Pociàg zatrzymany na szlaku mo˝e byç cofni´ty, je˝eli cofanie uzgodniono z dy˝urnym ruchu posterunku zapowiadawczego, w kierunku którego pociàg ma si´ cofaç, i gdy na pierwszym w kierunku cofania wagonie wyposa˝onym w dêwigni´ nag∏ego hamowania, b´dzie znajdowaç si´ pracownik, celem obserwacji toru szlakowego i zahamowania pociàgu w razie potrzeby. 2. Dru˝yna trakcyjna powinna cofaç pociàg ze szczególnà ostro˝noÊcià, nie przekraczajàc pr´dkoÊci 30 km/h na szlaku z przejazdami, które sà obs∏ugiwane lub sà zabezpieczone w inny sposób, oraz 20 km/h na szlaku z przejazdami, które nie sà obs∏ugiwane lub nie sà zabezpieczone w inny sposób. 3. Cofanie pociàgu ze szlaku bez uzgodnienia z dy˝urnym mo˝e odbywaç si´ z pr´dkoÊcià 5 km/h, pod warunkiem ˝e w odleg∏oÊci drogi hamowania pociàg b´dzie poprzedza∏ w∏aÊciwy pracownik z przepisowymi sygna∏ami i ˝e widocznoÊç nie jest mniejsza ni˝ 100 m, z zastrze˝eniem ust. 4. 4. Cofanie pociàgu jest zabronione: 1) gdy w czasie przerwy w ∏àcznoÊci przewodowej za tym pociàgiem mia∏ byç wyprawiony na szlak nast´pny pociàg; 2) je˝eli pociàg jedzie bez obsady konduktorskiej; 3) na szlaku z blokadà samoczynnà, je˝eli na cofanie pociàgu nie otrzymano pozwolenia dy˝urnego ruchu; 4) w czasie, gdy widocznoÊç jest mniejsza ni˝ 100 m, a cofanie nie zosta∏o uzgodnione z dy˝urnym ruchu; 5) je˝eli pociàg jedzie na jednotorowym odcinku linii kolejowej bez obsady stacji oraz mijanek i bez urzàdzeƒ sterowania zdalnego, jeÊli nie otrzymano pozwolenia dy˝urnego ruchu odcinkowego. 5. Cofany pociàg nale˝y zatrzymaç: 1) przed obs∏ugiwanym posterunkiem odst´powym — 100 m przed semaforem odst´powym, odnoszàcym si´ do toru i kierunku jazdy pociàgu przed cofaniem, je˝eli:
- a)na cofanie pociàgu nie otrzymano pozwolenia dy˝urnego ruchu stacji, do której pociàg ma si´ cofaç,
- b)pozwolenie takie otrzymano, lecz dy˝urny ruchu z posterunku blokowego nie podaje sygna∏u „Do mnie”; 2) przed posterunkiem zapowiadawczym:
- a)przed urzàdzeniem sygna∏owym, wa˝nym dla cofanego pociàgu,
- b)gdy urzàdzenia takiego nie ma — obok semafora wjazdowego, znajdujàcego si´ przy sàsiednim torze z prawej strony w kierunku cofania, Dz. U. Nr 172 #1975 7/9/05 Dziennik Ustaw Nr 172 11:32 Page 10563 — 10563 —
- c)gdy semafora przy sàsiednim torze nie widaç — w odleg∏oÊci 100 m przed pierwszym rozjazdem na drodze cofanego pociàgu. § 50. 1. Je˝eli po zatrzymaniu pociàgu oka˝e si´, ˝e cz´Êç pociàgu mo˝e jechaç dalej, to oprócz wykonania zawiadomienia za pomocà urzàdzeƒ ∏àcznoÊci dy˝urnego ruchu tylnego posterunku nast´pczego nale˝y, o ile jest to mo˝liwe, porozumieç si´ równie˝ z dy˝urnym ruchu najbli˝szego przedniego posterunku zapowiadawczego i postàpiç wed∏ug jego polecenia. 2. Dy˝urny ruchu posterunku zapowiadawczego, który otrzyma∏ zawiadomienie o podzieleniu lub rozerwaniu pociàgu i pozostawieniu jego cz´Êci na szlaku, powinien zamknàç tor szlakowy. 3. Pozostajàcà na szlaku cz´Êç pociàgu nale˝y zahamowaç, os∏oniç sygna∏ami i, o ile jest to mo˝liwe, strzec. 4. Przed odjazdem cz´Êci pociàgu ze szlaku nale˝y dokonaç wymaganej próby hamulców i odhamowaç wagony w tej cz´Êci pociàgu. 5. Na odje˝d˝ajàcej cz´Êci pociàgu nie mo˝na umieszczaç sygna∏u koƒca pociàgu Pc 5, a maszynista powinien zanotowaç numer ostatniego wagonu tej cz´Êci pociàgu, aby upewniç si´ na stacji, czy cz´Êç ta przyjecha∏a w ca∏oÊci. Nie dotyczy to ostatniej cz´Êci pociàgu. 6. Jadàcà cz´Êç pociàgu, z wyjàtkiem ostatniej cz´Êci, nale˝y zatrzymaç przed semaforem najbli˝szego posterunku ruchu, nawet je˝eli semafor wskazuje sygna∏ zezwalajàcy na jazd´, a nast´pnie nale˝y zawiadomiç dy˝urnego ruchu lub nastawniczego o pozostawieniu cz´Êci pociàgu na szlaku i o miejscu jej znajdowania si´. 7. Je˝eli zawiadomienia, o którym mowa w ust. 6, dokonano za pomocà radiotelefonu podczas jazdy cz´Êci pociàgu ze szlaku, nie ma potrzeby zatrzymywania si´ przed semaforem nadajàcym sygna∏ zezwalajàcy. Je˝eli zawiadomienie to otrzyma∏ nastawniczy lub zwrotniczy, powinien niezw∏ocznie zg∏osiç to dy˝urnemu ruchu. Dalsza jazda odbywa si´ wed∏ug poleceƒ dy˝urnego ruchu. 8. Wjazd na stacj´ poszczególnych cz´Êci pociàgu odbywa si´ na zasadach okreÊlonych dla ruchu po torze zamkni´tym. Poz. 1444 2. Po zatrzymaniu rozerwanego pociàgu nale˝y w oderwanej cz´Êci zahamowaç wagony majàce hamulec r´czny, nast´pnie do tej cz´Êci pociàgu dojechaç przednià cz´Êcià, obie cz´Êci po∏àczyç, wykonaç uproszczonà prób´ hamulca, wagony odhamowaç i jechaç dalej. 3. Gdy po∏àczenia obu cz´Êci pociàgu nie mo˝na wykonaç, nale˝y zawiadomiç o tym dy˝urnego ruchu tylnego posterunku ruchu i porozumieç si´ z nim co do sposobu zwolnienia toru szlakowego. 4. Je˝eli okolicznoÊci b´dà tego wymaga∏y, dy˝urny ruchu mo˝e zarzàdziç wys∏anie lokomotywy z tylnej stacji i pchanie tylnej cz´Êci pociàgu, je˝eli przednia cz´Êç pocià
Orzecznictwo do tego przepisu
9