📄 Tekst ustawy
Ustawaz dnia 27 lipca 2005 r.Prawo o szkolnictwie wyższym
Spis treści
Treść ustawy
Dział I - System szkolnictwa wyższego
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Tworzenie i likwidacja uczelni
Rozdział 3 - Nadzór nad uczelniami
Rozdział 4 - Współpraca międzynarodowa uczelni w zakresie kształcenia i badań naukowych
Rozdział 5 - Rada Główna Szkolnictwa Wyższego
Rozdział 6 - Państwowa Komisja Akredytacyjna
Rozdział 7 - Konferencje rektorów
Dział II - Ustrój uczelni
Rozdział 1 - Statut uczelni
Rozdział 2 - Organy uczelni
Rozdział 3 - Organizacja uczelni
Rozdział 4 - Mienie i finanse uczelni
Dział III - Pracownicy uczelni
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Stosunek pracy pracowników uczelni
Rozdział 3 - Emerytury i renty nauczycieli akademickich
Rozdział 4 - Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich
Rozdział 5 - Wynagrodzenia i inne świadczenia dla pracowników uczelni
Dział IV - Studia i studenci
Rozdział 1 - Organizacja studiów
Rozdział 2 - Prawa i obowiązki studentów
Rozdział 3 - Studia doktoranckie
Rozdział 4 - Samorząd i organizacje studenckie
Rozdział 5 - Samorząd i organizacje doktorantów
Rozdział 6 - Odpowiedzialność dyscyplinarna studentów
Rozdział 7 - Odpowiedzialność dyscyplinarna doktorantów
Dział V - Utrzymanie porządku i bezpieczeństwa na terenie uczelni
Dział VI - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Dział I
System szkolnictwa wyższego
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawę stosuje się do publicznych i niepublicznych szkół wyższych.
2.
Ustawy nie stosuje się do szkół wyższych i wyższych seminariów duchownych prowadzonych
przez kościoły i związki wyznaniowe, z wyjątkiem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego,
chyba że ustawa lub umowa między rządem a władzami kościołów lub związków wyznaniowych
stanowi inaczej.
Art. 2.
1.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
uczelnia - szkołę prowadzącą studia wyższe, utworzoną w sposób określony w ustawie;
2)
uczelnia publiczna - uczelnię utworzoną przez państwo reprezentowane przez właściwy
organ władzy lub administracji publicznej;
3)
uczelnia niepubliczna - uczelnię utworzoną przez osobę fizyczną albo osobę prawną
niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną;
4)
założyciel uczelni niepublicznej - osobę, o której mowa w pkt 3, która utworzyła uczelnię;
5)
studia wyższe - studia prowadzone przez uczelnię posiadającą uprawnienia do ich prowadzenia,
kończące się uzyskaniem odpowiedniego tytułu zawodowego;
6)
tytuł zawodowy - tytuł licencjata, inżyniera, magistra lub tytuł równorzędny;
7)
studia pierwszego stopnia - studia licencjackie lub inżynierskie, umożliwiające uzyskanie
wiedzy i umiejętności w określonym zakresie kształcenia, przygotowujące do pracy w
określonym zawodzie, kończące się uzyskaniem tytułu licencjata albo inżyniera;
8)
studia drugiego stopnia - studia magisterskie, umożliwiające uzyskanie specjalistycznej
wiedzy w określonym zakresie kształcenia, jak również przygotowujące do twórczej pracy
w określonym zawodzie, kończące się uzyskaniem tytułu magistra albo tytułu równorzędnego;
9)
jednolite studia magisterskie - studia magisterskie, na które przyjmowani są kandydaci
posiadający świadectwo dojrzałości, umożliwiające uzyskanie specjalistycznej wiedzy
w określonym zakresie kształcenia, jak również przygotowujące do twórczej pracy zawodowej,
kończące się uzyskaniem tytułu magistra albo tytułu równorzędnego; ich ukończenie
umożliwia ubieganie się o przyjęcie na studia trzeciego stopnia;
10)
studia trzeciego stopnia - studia doktoranckie, na które przyjmowani są kandydaci
posiadający tytuł magistra albo tytuł równorzędny, umożliwiające uzyskanie zaawansowanej
wiedzy w określonej dziedzinie lub dyscyplinie nauki, przygotowujące do samodzielnej
działalności badawczej i twórczej oraz uzyskania stopnia naukowego doktora;
11)
studia podyplomowe - inną niż studia wyższe i studia doktoranckie formę kształcenia
przeznaczoną dla osób legitymujących się dyplomem ukończenia studiów wyższych;
12)
studia stacjonarne - formę studiów wyższych, w której program studiów jest realizowany
w postaci zajęć dydaktycznych wymagających bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich
i studentów w wymiarze określonym standardami kształcenia dla tej formy studiów wskazaną
przez senat uczelni zgodnie z art. 169 ust. 2;
13)
studia niestacjonarne - inną formę studiów niż studia stacjonarne, z zachowaniem standardów
kształcenia określonych dla tej formy studiów wskazaną przez senat uczelni zgodnie
z art. 169 ust. 2;
14)
kierunek studiów - wyodrębniony obszar kształcenia;
15)
makrokierunek studiów - obszar kształcenia stanowiący połączenie kierunków studiów
mających podobne standardy kształcenia;
16)
studia międzykierunkowe - studia wyższe prowadzone wspólnie na różnych kierunkach
przez uprawnione jednostki organizacyjne jednej lub kilku uczelni;
17)
forma studiów - tryb studiowania i organizację studiów;
18)
standardy kształcenia - zbiór reguł kształcenia na studiach wyższych, prowadzonego
w różnych formach w ramach kierunków studiów, makrokierunków lub studiów międzykierunkowych;
19)
immatrykulacja - akt przyjęcia w poczet studentów uczelni;
20)
student - osobę kształcącą się na studiach pierwszego lub drugiego stopnia albo jednolitych
studiach magisterskich;
21)
doktorant - uczestnika studiów doktoranckich;
22)
uczelnia akademicka - uczelnię, w której przynajmniej jedna jednostka organizacyjna
posiada uprawnienie do nadawania stopnia naukowego doktora;
23)
uczelnia zawodowa - uczelnię prowadzącą studia pierwszego lub drugiego stopnia albo
jednolite studia magisterskie nieposiadającą uprawnienia do nadawania stopnia naukowego
doktora;
24)
uczelnia wojskowa - uczelnię publiczną nadzorowaną przez Ministra Obrony Narodowej;
25)
uczelnia służb państwowych - uczelnię publiczną nadzorowaną przez ministra właściwego
do spraw wewnętrznych;
26)
uczelnia artystyczna - uczelnię publiczną nadzorowaną przez ministra właściwego do
spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego;
27)
uczelnia medyczna - uczelnię publiczną nadzorowaną przez ministra właściwego do spraw
zdrowia;
28)
uczelnia morska - uczelnię publiczną nadzorowaną przez ministra właściwego do spraw
gospodarki morskiej;
29)
podstawowa jednostka organizacyjna - wydział lub inną jednostkę organizacyjną uczelni
określoną w statucie, prowadzące co najmniej jeden kierunek studiów lub studia doktoranckie
co najmniej w jednej dyscyplinie naukowej;
30)
nauka i badania naukowe - także odpowiednio - sztukę i twórczość artystyczną;
31)
stopień naukowy doktora i stopień naukowy doktora habilitowanego - także odpowiednio
- stopień doktora sztuki i stopień doktora habilitowanego sztuki;
32)
tytuł naukowy profesora - także odpowiednio - tytuł profesora sztuki;
33)
podstawowe miejsce pracy - uczelnię, w której nauczyciel akademicki pozostaje w stosunku
pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, wskazaną w akcie stanowiącym podstawę zatrudnienia
jako podstawowe miejsce pracy.
2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
studiach, bez bliższego określenia - rozumie się przez to studia wyższe;
2)
związku uczelni, bez bliższego określenia - rozumie się przez to związek uczelni publicznych
lub związek uczelni niepublicznych.
3.
W uczelni, w której nie ma podstawowych jednostek organizacyjnych, przepisy ustawy
dotyczące takich jednostek stosuje się odpowiednio do całej uczelni.
Art. 3.
1.
Wyraz „uniwersytet” może być używany w nazwie uczelni, której jednostki organizacyjne
posiadają uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora co najmniej w dwunastu
dyscyplinach, w tym przynajmniej po dwa uprawnienia w dziedzinach nauk humanistycznych,
społecznych lub teologicznych, matematycznych, fizycznych lub technicznych, przyrodniczych
oraz prawnych lub ekonomicznych.
2.
Wyrazy „uniwersytet techniczny” mogą być używane w nazwie uczelni, której jednostki
organizacyjne posiadają uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora co najmniej
w dwunastu dyscyplinach, w tym co najmniej osiem uprawnień w zakresie nauk technicznych.
3.
Wyraz „uniwersytet” uzupełniony innym przymiotnikiem lub przymiotnikami w celu określenia
profilu uczelni może być używany w nazwie uczelni, której jednostki organizacyjne
posiadają co najmniej sześć uprawnień do nadawania stopnia naukowego doktora, w tym
co najmniej cztery w zakresie nauk objętych profilem uczelni.
4.
Wyraz „politechnika” może być używany w nazwie uczelni, której jednostki organizacyjne
posiadają uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora co najmniej w sześciu
dyscyplinach, w tym co najmniej cztery w zakresie nauk technicznych.
5.
Wyraz „akademia” może być używany w nazwie uczelni, której jednostki organizacyjne
posiadają co najmniej dwa uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora.
Art. 4.
1.
Uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach określonych
w ustawie.
2.
W swoich działaniach uczelnie kierują się zasadami wolności nauczania, wolności badań
naukowych oraz wolności twórczości artystycznej.
3.
Uczelnie, pełniąc misję odkrywania i przekazywania prawdy poprzez prowadzenie badań
i kształcenie studentów, stanowią integralną część narodowego systemu edukacji i nauki.
4.
Uczelnie współpracują z otoczeniem gospodarczym, w szczególności przez sprzedaż lub
nieodpłatne przekazywanie wyników badań i prac rozwojowych przedsiębiorcom oraz szerzenie
idei przedsiębiorczości w środowisku akademickim, w formie działalności gospodarczej
wyodrębnionej organizacyjnie i finansowo od działalności, o której mowa w art. 13
i 14.
5.
Organy administracji rządowej i organy jednostek samorządu terytorialnego mogą podejmować
decyzje dotyczące uczelni tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach.
Art. 5.
1.
Uczelnie wojskowe są jednocześnie jednostkami wojskowymi w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej
Polskiej
(Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 i Nr 277, poz. 2742) i realizują zadania związane z obroną narodową.
2.
Zakres działania uczelni służb państwowych jako jednostki organizacyjnej właściwej
służby określają odrębne przepisy.
Art. 6.
1.
Uczelnia ma w szczególności prawo do:
1)
ustalania warunków przyjęcia na studia, w tym liczby miejsc na studiach, z wyjątkiem
studiów medycznych;
2)
ustalania planów studiów i programów kształcenia, z uwzględnieniem standardów kształcenia
określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9 pkt 2 i 3;
3)
weryfikowania wiedzy i umiejętności studentów;
4)
wydawania dyplomów państwowych ukończenia studiów, potwierdzających uzyskanie tytułu
zawodowego, oraz świadectw ukończenia studiów doktoranckich, studiów podyplomowych
i kursów dokształcających.
2.
Uprawnione jednostki organizacyjne uczelni mogą nadawać stopnie naukowe doktora i
doktora habilitowanego oraz występować o nadanie tytułu naukowego profesora na zasadach
określonych w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach
i tytule w zakresie sztuki
(Dz. U. Nr 65, poz. 595).
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa
wyższego określi, w drodze rozporządzenia, limit przyjęć na poszczególnych kierunkach
i formach studiów medycznych w poszczególnych uczelniach, uwzględniając możliwości
dydaktyczne uczelni oraz zapotrzebowanie na absolwentów tych kierunków studiów.
Art. 7.
Uczelnia może prowadzić działalność gospodarczą wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo
od działalności, o której mowa w art. 13 i 14, w zakresie i formach określonych w
statucie.
Art. 8.
1.
W uczelni mogą być prowadzone studia, studia doktoranckie, studia podyplomowe oraz
kursy dokształcające.
2.
Studia w uczelni są prowadzone w ramach kierunku studiów; przyjęcie studenta na określony
kierunek studiów następuje nie później niż po upływie pierwszego roku akademickiego,
z zastrzeżeniem ust. 3 i 4. Kierunek studiów może być prowadzony przez podstawową
jednostkę organizacyjną uczelni albo łącznie przez kilka takich jednostek, z zastrzeżeniem
art. 11 ust. 1.
3.
Uczelnia, za zgodą ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego wydaną po zasięgnięciu
opinii Państwowej Komisji Akredytacyjnej, może prowadzić studia w ramach makrokierunku
studiów, z zastrzeżeniem art. 11 ust. 4. Przepisy ustawy dotyczące kierunku studiów
stosuje się odpowiednio do makrokierunku studiów.
4.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu opinii Państwowej
Komisji Akredytacyjnej, na wniosek senatu uczelni spełniającej wymagania określone
w art. 56 ust. 2 lub w art. 58 ust. 4, może wyrazić zgodę na prowadzenie przez tę
uczelnię studiów międzykierunkowych, z zastrzeżeniem art. 11 ust. 4. Wniosek o zgodę
na uruchomienie takich studiów obejmuje dane niezbędne do stwierdzenia, że uwzględnione
zostały standardy kształcenia określone na podstawie art. 9 pkt 2 lub 3.
5.
W uczelni prowadzącej kształcenie przygotowujące do wykonywania zawodu nauczyciela
studenci studiów pierwszego stopnia w specjalności nauczycielskiej uzyskują przygotowanie
do nauczania dwóch przedmiotów (rodzajów zajęć), z których jeden stanowi przedmiot
główny, a drugi dodatkowy. Warunek ten nie dotyczy studiów pierwszego stopnia w specjalności
nauczycielskiej, prowadzonych w zakresie religii, które mogą przygotowywać studentów
do nauczania jednego przedmiotu.
6.
Uczelnia może prowadzić studia podyplomowe w zakresie związanym z prowadzonymi przez
nią kierunkami studiów.
7.
Jeżeli program studiów podyplomowych wykracza poza zakres, o którym mowa w ust. 6,
do prowadzenia tych studiów wymagana jest zgoda ministra właściwego do spraw szkolnictwa
wyższego wydana po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego.
Art. 9.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa, w drodze rozporządzenia:
1)
nazwy kierunków studiów, uwzględniając nazwy kierunków studiów prowadzonych jako studia
pierwszego stopnia lub pierwszego i drugiego stopnia lub jako jednolite studia magisterskie,
mając na uwadze istniejące kierunki studiów oraz kierując się wymaganiami rynku pracy;
2)
standardy kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, uwzględniające
kwalifikacje, jakie powinien posiadać absolwent tych studiów, ramowe treści kształcenia,
czas trwania studiów i wymiar praktyk oraz wymagania dla poszczególnych form studiów,
a także tryb tworzenia i warunki, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia
międzykierunkowe oraz makrokierunki, uwzględniając zakres treści programowych poszczególnych
kierunków studiów wchodzących w skład makrokierunku lub studiów międzykierunkowych
oraz dbając o jakość kształcenia;
3)
standardy kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela, uwzględniające:
a)
kwalifikacje absolwenta,
b)
przedmioty kształcenia pedagogicznego, w tym w zakresie wychowania,
c)
przygotowanie do nauczania dwóch przedmiotów (rodzajów zajęć),
d)
przygotowanie w zakresie technologii informacyjnej, w tym wykorzystanie jej w wyuczonych
specjalnościach,
e)
naukę języka obcego w wymiarze zajęć umożliwiającym uzyskanie zaawansowanej znajomości
języka obcego,
f)
czas trwania studiów oraz wymiar i sposób organizacji praktyk,
g)
treści programowe i wymagane umiejętności - mając na uwadze zapotrzebowanie rynku
pracy;
4)
warunki, jakie muszą spełniać jednostki organizacyjne, aby prowadzić studia na określonym
kierunku i poziomie kształcenia, a w szczególności liczbę nauczycieli akademickich,
zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy, posiadających tytuł naukowy lub stopień
naukowy, zaliczanych do minimum kadrowego, z uwzględnieniem zasady, iż jeden nauczyciel
akademicki może być wliczony do minimum kadrowego nie więcej niż dwukrotnie, z tym
że tylko do jednego minimum kadrowego kierunku studiów drugiego stopnia albo kierunku
jednolitych studiów magisterskich, oraz zasady, iż w przypadku, gdy podstawowa jednostka
organizacyjna uczelni prowadzi na danym kierunku studia pierwszego i drugiego stopnia,
do minimum kadrowego studiów pierwszego stopnia mogą być również wliczani nauczyciele
akademiccy stanowiący minimum kadrowe kierunku studiów drugiego stopnia, a także proporcje
liczby tych pracowników do liczby studentów na danym kierunku studiów;
5)
szczegółowe warunki tworzenia i funkcjonowania filii, zamiejscowej podstawowej jednostki
organizacyjnej oraz zamiejscowego ośrodka dydaktycznego uczelni, uwzględniając obowiązek
spełnienia, odrębnie dla każdego kierunku studiów:
a)
przez filię lub zamiejscową podstawową jednostkę organizacyjną - wymagań kadrowych
niezbędnych do utworzenia i prowadzenia kierunku studiów na określonym poziomie kształcenia,
b)
przez zamiejscowy ośrodek dydaktyczny - wymagań kadrowych niezbędnych do prowadzenia
w ramach studiów pierwszego stopnia dwóch trzecich zajęć dydaktycznych.
Art. 10.
1.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, na wniosek Rady Głównej Szkolnictwa
Wyższego, może określić, w drodze rozporządzenia, standard kształcenia dla danego
kierunku, inny niż określony na podstawie art. 9 pkt 2, uwzględniając kwalifikacje,
jakie powinien posiadać absolwent tych studiów, ramowe treści kształcenia, czas trwania
studiów i wymiar praktyk oraz wymagania dla poszczególnych form studiów.
2.
Standard określony na podstawie ust. 1 może być stosowany w podstawowej jednostce
organizacyjnej uczelni, spełniającej warunki, o których mowa w art. 3 ust. 1 lub 2,
jeżeli dana podstawowa jednostka organizacyjna posiada uprawnienia do nadawania stopnia
naukowego doktora habilitowanego oraz kierunek studiów, dla którego ma być zastosowany
standard określony na podstawie ust. 1, odpowiada tym uprawnieniom.
3.
Decyzję o stosowaniu standardu określonego na podstawie ust. 1 podejmuje senat uczelni,
o czym niezwłocznie powiadamia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego.
4.
Stosowanie do danego kierunku studiów prowadzonego przez podstawową jednostkę organizacyjną,
o której mowa w ust. 2, standardu określonego na podstawie ust. 1 wyłącza stosowanie
do tego kierunku studiów prowadzonego przez tę samą podstawową jednostkę organizacyjną
standardu kształcenia określonego na podstawie art. 9 pkt 2.
Art. 11.
1.
Jednostki organizacyjne uczelni niespełniającej wymagań określonych w art. 56 ust.
2 lub w art. 58 ust. 4 lub jednostki organizacyjne związku uczelni, a także jednostki
międzyuczelniane lub jednostki wspólne uczelni niespełniających tych wymagań mogą
uzyskać uprawnienie do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie
kształcenia na podstawie decyzji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego
wydanej po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Akredytacyjnej.
2.
Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni spełniającej wymagania określone w art.
56 ust. 2 lub w art. 58 ust. 4, spełniająca warunki określone na podstawie art. 9
pkt 4, może prowadzić studia na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia,
bez potrzeby uzyskania decyzji, o której mowa w ust. 1.
3.
Podstawowa jednostka organizacyjna uczelni spełniającej wymagania określone w art.
56 ust. 2 lub w art. 58 ust. 4, posiadająca uprawnienie do nadawania stopnia naukowego
doktora i spełniająca warunki określone na podstawie art. 9 pkt 4, może, na wniosek
senatu uczelni, za zgodą ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego wydaną
po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, prowadzić studia na kierunku
innym niż określony na podstawie art. 9 pkt 1 i przedstawionych przez senat uczelni
standardów kształcenia.
4.
Podstawowe jednostki organizacyjne uczelni spełniającej wymagania, o których mowa
w art. 3 ust. 1-4, mogą prowadzić studia w ramach makrokierunków lub studiów międzykierunkowych
na podstawie uchwały senatu uczelni, jeżeli mają uprawnienie do prowadzenia studiów
na kierunkach wchodzących w skład tych studiów. Uchwała senatu uczelni określa w szczególności
plany studiów i programy nauczania, które muszą wynikać ze standardów kształcenia.
5.
Rektor zawiadamia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, w terminie nie
dłuższym niż trzy miesiące, o zaprzestaniu spełniania przez jednostkę organizacyjną
warunków do prowadzenia studiów, w tym o zmianach w stanie zatrudnienia wpływających
na uprawnienie do prowadzenia studiów. Jeżeli w ciągu dwunastu miesięcy od zaprzestania
spełniania wymaganych warunków jednostka organizacyjna nie spełni tych warunków, minister
właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, w drodze decyzji, zawiesza uprawnienia jednostki
organizacyjnej do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego zawiesza uprawnienia jednostki organizacyjnej
uczelni do prowadzenia studiów na danym kierunku studiów w przypadku niezawiadomienia
przez rektora w wyznaczonym terminie o zaprzestaniu spełniania przez tę jednostkę
warunków do prowadzenia studiów.
6.
W przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną,
minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczególności rodzaj
i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienia
do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia.
7.
W okresie zawieszenia uprawnień jednostki organizacyjnej do prowadzenia studiów na
danym kierunku i określonym poziomie kształcenia zostają wstrzymane przyjęcia studentów
na ten kierunek i poziom kształcenia. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego
określa termin, nie dłuższy niż trzy lata, w którym jednostka organizacyjna jest obowiązana
spełnić warunki do przywrócenia zawieszonych uprawnień, oraz szczegółowe zasady kontynuowania
kształcenia przez studentów i przeprowadzania w tym okresie egzaminów dyplomowych.
W przypadku niespełnienia tych warunków w terminie określonym przez ministra właściwego
do spraw szkolnictwa wyższego uprawnienia jednostki organizacyjnej do prowadzenia
studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia wygasają z upływem ostatniego
dnia tego terminu.
8.
Przywrócenie zawieszonego na podstawie ust. 5-7 uprawnienia do prowadzenia studiów
na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia następuje na zasadach i w trybie
obowiązujących przy przyznawaniu uprawnień.
Art. 12.
Uczelnia ma osobowość prawną.
Art. 13.
1.
Podstawowymi zadaniami uczelni, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, są:
1)
kształcenie studentów w celu ich przygotowania do pracy zawodowej;
2)
wychowywanie studentów w poczuciu odpowiedzialności za państwo polskie, za umacnianie
zasad demokracji i poszanowanie praw człowieka;
3)
prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych oraz świadczenie usług badawczych;
4)
kształcenie i promowanie kadr naukowych;
5)
upowszechnianie i pomnażanie osiągnięć nauki, kultury narodowej i techniki, w tym
poprzez gromadzenie i udostępnianie zbiorów bibliotecznych i informacyjnych;
6)
kształcenie w celu zdobywania i uzupełniania wiedzy;
7)
stwarzanie warunków do rozwoju kultury fizycznej studentów;
8)
działanie na rzecz społeczności lokalnych i regionalnych.
2.
Uczelnia zawodowa prowadząca wyłącznie studia pierwszego stopnia nie jest obowiązana
do wykonywania zadań określonych w ust. 1 pkt 3 i 4.
3.
Zadaniem uczelni medycznej lub podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni działającej
w dziedzinie nauk medycznych albo weterynaryjnych może być także uczestniczenie w
sprawowaniu opieki medycznej albo weterynaryjnej w zakresie i formach określonych
w przepisach o zakładach opieki zdrowotnej i przepisach o zakładach leczniczych dla
zwierząt.
Art. 14.
Uczelnia może prowadzić domy studenckie i stołówki studenckie.
Art. 15.
1.
Władze publiczne, na zasadach określonych w ustawie, zapewniają uczelniom publicznym
środki finansowe niezbędne do wykonywania ich zadań oraz udzielają pomocy uczelniom
niepublicznym w zakresie i formach określonych w ustawie.
2.
Środki finansowe niezbędne do funkcjonowania Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, Państwowej
Komisji Akredytacyjnej i komisji dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Szkolnictwa Wyższego
są zapewniane w części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy
do spraw szkolnictwa wyższego.
3.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób obsługi administracyjnej i finansowej prac Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego
i komisji dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Szkolnictwa Wyższego, mając na uwadze
zapewnienie sprawnej obsługi administracyjnej Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego i
komisji dyscyplinarnej przy tej Radzie;
2)
wysokość wynagrodzenia członków Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, Państwowej Komisji
Akredytacyjnej i komisji dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Szkolnictwa Wyższego oraz
wyznaczanych przez nie recenzentów, uwzględniając zasadę, że wysokość wynagrodzenia
członków Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, Państwowej Komisji Akredytacyjnej i komisji
dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Szkolnictwa Wyższego będzie ustalana w relacji
do minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego profesora zwyczajnego, określonej
na podstawie art. 151 ust. 1, w wysokości adekwatnej do wykonywanych zadań;
3)
warunki zwrotu kosztów podróży członkom Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, Państwowej
Komisji Akredytacyjnej i komisji dyscyplinarnej przy Radzie Głównej Szkolnictwa Wyższego
oraz recenzentom, uwzględniając zasadę, że zwrot kosztów podróży będzie dokonywany
na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów dotyczących wysokości oraz warunków
ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej
jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju i za granicą.
Art. 16.
1.
Akademickim tytułem honorowym jest tytuł doktora honoris causa.
2.
Tytuł doktora honoris causa nadaje senat, a w uczelni niepublicznej organ kolegialny
wskazany w statucie, na wniosek podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni uprawnionej
do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego.
3.
Szczegółowe warunki nadawania tytułu doktora honoris causa oraz tryb postępowania
określa statut uczelni.
Art. 17.
Sprawy związane z funkcjonowaniem uczelni nieuregulowane w ustawie określa statut
uczelni, zwany dalej „statutem”.
Rozdział 2
Tworzenie i likwidacja uczelni
Art. 18.
1.
Utworzenie publicznej uczelni akademickiej, jej likwidacja, zmiana nazwy oraz połączenie
z inną uczelnią publiczną następują w drodze ustawy.
2.
Utworzenie publicznej uczelni zawodowej, jej likwidacja, zmiana nazwy oraz połączenie
z inną publiczną uczelnią zawodową następują w drodze rozporządzenia Rady Ministrów.
3.
Likwidacja uczelni publicznej, zmiana jej nazwy oraz połączenie z inną uczelnią publiczną
następują po zasięgnięciu opinii senatu lub senatów uczelni, których akty te dotyczą.
4.
Utworzenie publicznej uczelni zawodowej, jej likwidacja, zmiana nazwy oraz połączenie
z inną publiczną uczelnią zawodową następują na wniosek:
1)
ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego;
2)
sejmiku województwa, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego.
5.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołączany jest akt notarialny zawierający zobowiązanie
przeniesienia, z dniem utworzenia publicznej uczelni zawodowej, na jej rzecz własność
nieruchomości niezbędnych do prawidłowego działania.
6.
Do włączenia uczelni publicznej do innej uczelni publicznej stosuje się odpowiednio
przepisy ust. 1-5. Włączenie publicznej uczelni zawodowej do publicznej uczelni akademickiej
następuje w drodze ustawy.
Art. 19.
1.
Akt prawny o utworzeniu uczelni publicznej określa jej nazwę oraz siedzibę.
2.
Pierwszego rektora uczelni publicznej powołuje minister właściwy do spraw szkolnictwa
wyższego.
3.
Pierwszy statut uczelni publicznej nadaje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego,
przy czym statut obowiązuje do czasu uchwalenia przez senat uczelni lub zatwierdzenia
przez odpowiedniego ministra nowego statutu.
4.
Pierwsza kadencja organów nowo utworzonej uczelni publicznej trwa do dnia 31 sierpnia
roku następującego po roku akademickim, w którym uczelnia została utworzona.
5.
Uprawnienia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego określone w ust. 2 i
3 w odniesieniu do uczelni wojskowych, służb państwowych, artystycznych, medycznych
i morskich wykonują odpowiednio ministrowie wskazani w art. 33 ust. 2.
6.
Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio w przypadku połączenia uczelni publicznej
z inną uczelnią publiczną.
Art. 20.
1.
Z wnioskiem o pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej może wystąpić do ministra
właściwego do spraw szkolnictwa wyższego osoba fizyczna albo osoba prawna niebędąca
państwową ani samorządową osobą prawną.
2.
Utworzenie uczelni niepublicznej oraz uzyskanie przez nią uprawnień do prowadzenia
studiów wyższych na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia wymaga pozwolenia
ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego.
3.
W pozwoleniu, o którym mowa w ust. 2, określa się założyciela uczelni, jej nazwę,
siedzibę, prowadzone kierunki studiów i poziom kształcenia, a także minimalną wielkość
i rodzaj środków majątkowych, które założyciel jest obowiązany przeznaczyć na jej
utworzenie i funkcjonowanie, z tym że wysokość środków finansowych nie może być niższa
niż 500 tysięcy złotych.
4.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego odmawia udzielenia pozwolenia, jeżeli
z wniosku o wydanie pozwolenia wynika, że uczelnia niepubliczna lub jej jednostki
organizacyjne nie będą spełniały warunków niezbędnych do prowadzenia studiów określonych
w ustawie i aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie.
5.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego odmawia udzielenia pozwolenia osobie
fizycznej, która:
1)
została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne;
2)
została wpisana do rejestru dłużników niewypłacalnych Krajowego Rejestru Sądowego;
3)
posiada wymagalne zobowiązania wobec Skarbu Państwa.
6.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego odmawia udzielenia pozwolenia osobie
prawnej w przypadku:
1)
postawienia w stan likwidacji;
2)
postawienia w stan upadłości;
3)
wpisania do rejestru dłużników niewypłacalnych Krajowego Rejestru Sądowego;
4)
posiadania wymagalnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa;
5)
gdy w stosunku choćby do jednej z osób umocowanych do reprezentacji zachodzi przynajmniej
jedna z przesłanek określonych w ust. 5.
7.
Decyzje, o których mowa w ust. 5 i 6, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego
wydaje bez zasięgania opinii Państwowej Komisji Akredytacyjnej.
8.
Pierwsze pozwolenie, o którym mowa w ust. 2, wydaje się na okres pięciu lat.
9.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu opinii Państwowej
Komisji Akredytacyjnej, może przedłużyć pozwolenie:
1)
na czas nieokreślony, jeżeli wszystkie prowadzone kierunki studiów uzyskały pozytywną
ocenę kształcenia wydaną przez Państwową Komisję Akredytacyjną;
2)
na czas określony w pozostałych przypadkach.
10.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może odmówić przedłużenia pozwolenia,
jeżeli uczelnia niepubliczna działa niezgodnie z przepisami prawa lub jej dotychczasowa
działalność w zakresie kształcenia na wszystkich kierunkach studiów uzyskała negatywną
ocenę Państwowej Komisji Akredytacyjnej, o której mowa w art. 49 ust. 1 pkt 2.
11.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego odmawia przedłużenia pozwolenia, jeżeli
uczelnia niepubliczna lub jej założyciel w sposób rażący narusza przepisy prawa.
12.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego odmawia przedłużenia pozwolenia, jeżeli
w stosunku do założyciela zaistniała jedna z przestanek określonych odpowiednio w
ust. 5 i 6.
Art. 21.
W związku z postępowaniem o wydanie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej
pobierana jest opłata związana z kosztami postępowania opiniodawczego. Opłata stanowi
dochód budżetu państwa.
Art. 22.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa, w drodze rozporządzenia,
zakres danych i informacji objętych wnioskiem o wydanie pozwolenia na utworzenie uczelni
niepublicznej oraz sposób pobierania i wysokość opłaty na wydatki związane z kosztami
postępowania opiniodawczego, uwzględniając wykaz dokumentów, jakie muszą być dołączone
do wniosku, w tym wykaz dokumentów dotyczących założyciela uczelni i dokumentów dotyczących
zobowiązań i gwarancji finansowych oraz założeń organizacyjnych i dydaktycznych uczelni,
a także mając na uwadze, aby uczelnie były tworzone przez osoby właściwie do tego
przygotowane i gwarantujące należyte wypełnianie obowiązków założyciela oraz uwzględniając
zasadę, że pobierane opłaty powinny pokrywać rzeczywiste koszty ponoszone w związku
z prowadzonym postępowaniem.
Art. 23.
1.
Po uzyskaniu pozwolenia, o którym mowa w art. 20 ust. 2, założyciel składa w formie
aktu notarialnego oświadczenie woli o założeniu uczelni niepublicznej, zwane dalej
„aktem założycielskim”. Akt założycielski określa w szczególności założyciela, nazwę,
siedzibę i szczegółowy zakres działalności uczelni, wielkość środków majątkowych przeznaczonych
na utworzenie uczelni, w tym wartość rzeczy przekazanych jej na własność, termin ich
przekazania oraz sposób dalszego finansowania uczelni.
2.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego cofa pozwolenie, jeżeli:
1)
założyciel w terminie trzech miesięcy od dnia uzyskania pozwolenia nie złoży aktu
założycielskiego, o którym mowa w ust. 1;
2)
założyciel nie przekazał środków majątkowych, o których mowa w ust. 1, w terminie
trzech miesięcy od dnia wpisania uczelni do rejestru;
3)
uczelnia niepubliczna w ciągu roku od dnia wpisu do rejestru, o którym mowa w art.
29 ust. 1, nie rozpoczęła kształcenia studentów.
Art. 24.
1.
Pierwszy statut uczelni niepublicznej nadaje jej założyciel.
2.
Pierwszego rektora uczelni niepublicznej powołuje założyciel uczelni. Pierwsza kadencja
rektora nowo utworzonej uczelni trwa do dnia 31 sierpnia roku następującego po roku
akademickim, w którym uczelnia została utworzona.
3.
Założyciel uczelni niepublicznej może podejmować decyzje dotyczące uczelni tylko w
przypadkach określonych przez jej statut.
Art. 25.
Przepisy art. 20-24 stosuje się odpowiednio do połączenia uczelni niepublicznej z
inną uczelnią niepubliczną.
Art. 26.
1.
Założyciel, za zgodą ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, może zlikwidować
uczelnię niepubliczną po zapewnieniu studentom możliwości kontynuowania studiów.
2.
Postawienie uczelni niepublicznej w stan likwidacji następuje z dniem, w którym decyzja
o odmowie przedłużenia pozwolenia, o której mowa w art. 20 ust. 10-12, stała się ostateczna,
albo z dniem określonym w decyzji wydanej na podstawie art. 37 ust. 2, albo z dniem,
w którym pozwolenie wygasło; dzień ten jest dniem otwarcia likwidacji.
3.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, na wniosek osoby, której udzielono
pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, w drodze decyzji, może przenieść to
pozwolenie na rzecz innej osoby fizycznej lub prawnej, jeżeli przyjmuje ona wszystkie
warunki zawarte w pozwoleniu.
4.
Przepisy ust. 3 stosuje się odpowiednio do przeniesienia pozwolenia na wniosek osoby,
na którą, w drodze decyzji, pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej zostało
przeniesione.
Art. 27.
1.
Likwidacja uczelni niepublicznej polega na zadysponowaniu składnikami materialnymi
i niematerialnymi jej majątku po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli, w szczególności
pracowników i studentów.
2.
Majątek uczelni niepublicznej pozostały po zaspokojeniu wierzycieli przeznacza się
na cele określone w statucie.
3.
Likwidację uczelni niepublicznej prowadzi likwidator powołany w trybie określonym
w statucie, z zastrzeżeniem art. 37 ust. 3.
4.
Otwarcie likwidacji uczelni niepublicznej powoduje, że:
1)
kompetencje organów uczelni w zakresie dysponowania jej majątkiem przejmuje likwidator;
2)
uczelnia nie prowadzi przyjęć na studia.
5.
Studia prowadzone w dniu otwarcia likwidacji mogą być kontynuowane nie dłużej niż
do końca roku akademickiego, w którym nastąpiło otwarcie likwidacji.
6.
Koszty likwidacji uczelni niepublicznej są pokrywane z jej majątku, z pierwszeństwem
przed roszczeniami wierzycieli.
7.
Likwidator zawiadamia niezwłocznie ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego
o zakończeniu likwidacji. Z dniem zakończenia likwidacji uczelnia niepubliczna zostaje
wykreślona z rejestru, o którym mowa w art. 29 ust. 1.
8.
Tryb likwidacji uczelni niepublicznej w zakresie nieuregulowanym w ustawie określa
jej statut.
Art. 28.
1.
W celu wspólnego wykonywania zadań, o których mowa w art. 13, w trybie właściwym dla
utworzenia uczelni publicznych albo uczelni niepublicznych może być utworzony związek
uczelni publicznych albo związek uczelni niepublicznych.
2.
Związek uczelni ma osobowość prawną.
3.
Utworzenie związku uczelni następuje w drodze aktu prawnego właściwego dla utworzenia
uczelni wchodzących w jego skład, z zastrzeżeniem ust. 4, po przyjęciu przez właściwe
organy kolegialne zainteresowanych uczelni jednobrzmiącej uchwały o utworzeniu związku,
określającej w szczególności uczestników związku, jego zadania oraz składniki mienia
przekazywane przez uczestników w celu wykonywania zadań związku.
4.
Utworzenie związku uczelni akademickich i zawodowych następuje w drodze aktu prawnego
właściwego dla utworzenia uczelni akademickiej.
5.
Akt prawny tworzący związek uczelni określa jego uczestników, ustrój, w tym organy
jednoosobowe i kolegialne, tryb ich wyboru, odwołania i uzupełniania składu oraz kompetencje,
zasady zatrudniania przez związek pracowników, w tym pracowników uczestników związku,
zasady funkcjonowania oraz zasady finansowania związku ze środków jego uczestników,
a także zasady i tryb likwidacji związku, w tym przeznaczenie jego majątku pozostałego
po likwidacji.
6.
Akt prawny tworzący związek uczelni określa także zasady działania samorządu studenckiego
i samorządu doktorantów tego związku. Art. 202 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
7.
Związek uczelni może zostać przekształcony w uczelnię w trybie właściwym dla utworzenia
uczelni publicznych albo uczelni niepublicznych, z odpowiednim zastosowaniem ust.
3.
Art. 29.
1.
Uczelnia niepubliczna oraz związek uczelni niepublicznych uzyskują osobowość prawną
z chwilą wpisania do rejestru uczelni niepublicznych i związków uczelni niepublicznych,
zwanego dalej „rejestrem”.
2.
Wpis uczelni do rejestru dokonywany jest na wniosek jej założyciela, a w przypadku
związku uczelni, na zgodny wniosek wszystkich założycieli uczelni tworzących związek.
3.
Rejestr prowadzi minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego.
4.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego odmawia wpisania uczelni niepublicznej
lub związku uczelni niepublicznych do rejestru, jeśli akt założycielski lub statut
albo akt prawny tworzący związek jest niezgodny z przepisami prawa lub udzielonym
pozwoleniem.
5.
Rejestr jest jawny. Każdy ma prawo:
1)
dostępu do danych zawartych w rejestrze;
2)
do otrzymania poświadczonych odpisów, wyciągów i zaświadczeń o danych zawartych w
rejestrze.
6.
Za wydawanie odpisów, wyciągów i zaświadczeń, o których mowa w ust. 5 pkt 2, jest
pobierana opłata. Opłata stanowi dochód budżetu państwa.
7.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób prowadzenia rejestru, uwzględniając dane, jakie musi zawierać wniosek o wpisanie
uczelni niepublicznej lub związku uczelni niepublicznych do rejestru, w tym rodzaj
dokumentów, które założyciele są obowiązani dołączyć do wniosku, nazwy rubryk rejestru,
tryb dokonywania wpisów i zmian w rejestrze oraz warunki wykreślenia uczelni niepublicznej
lub związku z rejestru uczelni niepublicznych;
2)
szczegółowy tryb udostępniania rejestru, uwzględniając sposób sporządzania i wydawania
odpisów, wyciągów i zaświadczeń, o których mowa w ust. 5 pkt 2, oraz wysokość opłat
za ich wydawanie.
Art. 30.
Udzielenie albo odmowa udzielenia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej lub
związku uczelni niepublicznych, cofnięcie pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej
lub związku uczelni niepublicznych, nadanie i odmowa nadania uprawnienia do prowadzenia
studiów na danym kierunku i poziomie kształcenia, uzyskanie, zawieszenie i cofnięcie
uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i poziomie kształcenia, przedłużenie
albo odmowa przedłużenia ważności terminu pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej
lub związku uczelni niepublicznych, pozwolenie na połączenie uczelni niepublicznych,
zatwierdzenie albo odmowa zatwierdzenia statutu uczelni niepublicznej, wpis albo odmowa
wpisu uczelni niepublicznej lub związku uczelni niepublicznych do rejestru, zarządzenie
wpisu w rejestrze, zawieszenie działalności albo nakaz likwidacji uczelni niepublicznej
lub związku uczelni niepublicznych, nakaz zaprzestania oraz usunięcia skutków działalności
niezgodnej z przepisami ustawy, statutem lub pozwoleniem, następują w drodze decyzji
administracyjnej.
Art. 31.
1.
Uczelnia może, na podstawie porozumienia z innymi uczelniami, tworzyć jednostki międzyuczelniane
i jednostki wspólne.
2.
Uczelnia może tworzyć, w trybie określonym w ust. 1, jednostki wspólne także z innymi
podmiotami, w szczególności z instytucjami naukowymi, w tym również zagranicznymi.
3.
Porozumienie, o którym mowa w ust. 1, określa organizację, sposób funkcjonowania i
finansowania jednostki międzyuczelnianej lub jednostki wspólnej, zasady prowadzenia
studiów i kształcenia w innych formach oraz zasady wydawania dyplomów ukończenia studiów
i świadectw ukończenia kształcenia w innych formach.
4.
Wydawanie dyplomów ukończenia studiów lub świadectw w przypadku kształcenia w innych
formach, prowadzonego w jednostkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wymaga zgody ministra
właściwego do spraw szkolnictwa wyższego.
5.
Uczelnie zawodowe mogą współdziałać z uczelniami akademickimi, w szczególności poprzez
zawieranie umów dotyczących zapewnienia wysokiego poziomu kształcenia w zakresie przedmiotów
podstawowych, rozwoju naukowego nauczycieli akademickich, kontynuacji studiów przez
absolwentów oraz wspierania uczelni zawodowych wysoko kwalifikowaną kadrą.
Art. 32.
1.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego ogłasza w wydawanym przez siebie dzienniku
urzędowym wykaz uczelni i związków uczelni, obwieszczenia o utworzeniu i likwidacji
uczelni, a także informacje o zawieszeniu i cofnięciu uprawnień uczelni do prowadzenia
studiów.
2.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego ogłasza na stronach internetowych
właściwego ministerstwa dane, o których mowa w ust. 1.
Rozdział 3
Nadzór nad uczelniami
Art. 33.
1.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego sprawuje nadzór nad zgodnością działań
uczelni z przepisami prawa i statutem oraz z treścią udzielonego pozwolenia na utworzenie
uczelni niepublicznej, a także nad prawidłowością wydatkowania środków publicznych.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może żądać informacji i wyjaśnień
od organów uczelni oraz założyciela uczelni niepublicznej, a także dokonywać kontroli
działalności uczelni.
2.
Uprawnienia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w zakresie nadzoru,
o którym mowa w ust. 1, sprawują odpowiednio:
1)
Minister Obrony Narodowej - w odniesieniu do uczelni wojskowych;
2)
minister właściwy do spraw wewnętrznych - w odniesieniu do uczelni służb państwowych;
3)
minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego - w odniesieniu
do uczelni artystycznych;
4)
minister właściwy do spraw zdrowia - w odniesieniu do uczelni medycznych;
5)
minister właściwy do spraw gospodarki morskiej - w odniesieniu do uczelni morskich.
3.
Publiczne uczelnie teologiczne i wydziały teologiczne uczelni publicznych znajdują
się także, w zakresie określonym przez umowę międzynarodową zawartą ze Stolicą Apostolską
oraz ustawy regulujące stosunki między Rzeczpospolitą Polską a innymi kościołami i
związkami wyznaniowymi oraz przez statuty tych uczelni, pod nadzorem władz kościołów
i związków wyznaniowych.
Art. 34.
1.
Kontrola, o której mowa w art. 33 ust. 1, obejmuje badanie zgodności działania organów
uczelni z przepisami prawa, statutem oraz uzyskanymi uprawnieniami, a w przypadku
uczelni niepublicznej - również z treścią udzielonego pozwolenia na jej utworzenie,
a także prawidłowości wydatkowania środków publicznych. Przedmiotem kontroli może
być również badanie warunków realizacji procesu dydaktycznego. Po zakończeniu kontroli
sporządza się protokół.
2.
Protokół zostaje przekazany uczelni w terminie miesiąca od zakończenia kontroli. Uczelnia
może zgłosić swoje uwagi i zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole w terminie
miesiąca od jego otrzymania.
3.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego w porozumieniu z Ministrem Obrony
Narodowej oraz ministrami właściwymi do spraw wewnętrznych, do spraw kultury i ochrony
dziedzictwa narodowego, do spraw zdrowia oraz do spraw gospodarki morskiej określa,
w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb dokonywania kontroli uczelni i związków
uczelni, uwzględniając:
1)
sposób wykonywania i dokumentowania czynności kontrolnych oraz sporządzania protokołu
kontroli,
2)
tryb rozpatrywania uwag i zastrzeżeń uczelni i związków uczelni
- mając na uwadze konieczność sprawnego i bezstronnego przeprowadzania kontroli.
Art. 35.
1.
Rektor uczelni przedstawia w terminie do dnia 15 października roku następującego po
roku sprawozdawczym ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego roczne sprawozdanie
z działalności uczelni wraz z informacją dotyczącą obsady kadrowej na prowadzonych
kierunkach studiów.
2.
Rektor uczelni publicznej przedstawia w terminie do dnia 30 czerwca roku następującego
po roku sprawozdawczym ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego sprawozdanie
z wykonania planu rzeczowo-finansowego, a rektor uczelni niepublicznej - sprawozdanie
z wykorzystania środków przyznanych na podstawie art. 94 ust. 4 i 5.
3.
Rektor uczelni przekazuje ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego, w terminie
miesiąca od podjęcia, uchwały właściwych organów uczelni w sprawach:
1)
przyjęcia lub zmiany statutu;
2)
uruchomienia lub zniesienia kierunku studiów wraz z informacją o obsadzie kadrowej
na prowadzonych kierunkach studiów;
3)
utworzenia zamiejscowej jednostki organizacyjnej wraz z informacją o bazie materialnej
i obsadzie kadrowej tej jednostki;
4)
wyrażenia przez senat uczelni zgody, o której mowa w art. 62 ust. 2 pkt 4, jeżeli
z czynności objętych zgodą senatu wynikają zobowiązania finansowe uczelni przekraczające
wartość, o której mowa w art. 62 ust. 2 pkt 4 lit. a;
5)
przyjęcia lub zmiany regulaminu studiów lub regulaminu studiów doktoranckich oraz
zasad i trybu przyjmowania na studia i studia doktoranckie wraz z uchwałami odpowiednio
uczelnianego organu uchwałodawczego samorządu studenckiego podjętymi na podstawie
art. 161 ust. 2 lub uczelnianego organu uchwałodawczego samorządu doktorantów podjętymi
na podstawie art. 161 ust. 2 w związku z art. 196 ust. 2.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do organu zarządzającego związku uczelni.
5.
Przepisy ust. 1-3 w odniesieniu do uczelni wojskowych, służb państwowych, artystycznych,
medycznych oraz morskich stosuje się odpowiednio do ministrów wskazanych w art. 33
ust. 2.
Art. 36.
1.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego stwierdza nieważność uchwały organu
kolegialnego uczelni lub decyzji rektora uczelni, z wyłączeniem decyzji administracyjnej,
w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem uczelni,
nie później niż w terminie dwóch miesięcy od otrzymania uchwały lub decyzji. Na rozstrzygnięcie
ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w sprawie stwierdzenia nieważności
uchwały lub decyzji służy, w terminie trzydziestu dni od dnia jego doręczenia, skarga
do właściwego sądu administracyjnego. Przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego
decyzji z zakresu administracji publicznej stosuje się odpowiednio.
2.
Uprawnienia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego określone w ust. 1 w
odniesieniu do uczelni wojskowych, służb państwowych, artystycznych, medycznych oraz
morskich wykonują odpowiednio ministrowie wskazani w art. 33 ust. 2.
3.
Przepis ust. 1, w zakresie określonym w umowie, ustawach i statutach, o których mowa
w art. 33 ust. 3, stosuje się odpowiednio do kompetencji właściwych władz kościołów
i związków wyznaniowych w odniesieniu do uczelni teologicznych i wydziałów teologicznych
uczelni publicznych.
Art. 37.
1.
Jeżeli uczelnia lub założyciel uczelni niepublicznej prowadzą działalność niezgodną
z przepisami prawa, statutem lub pozwoleniem, o którym mowa w art. 20 ust. 2, minister
właściwy do spraw szkolnictwa wyższego wzywa organy uczelni lub założyciela uczelni
niepublicznej do zaprzestania tej działalności i usunięcia jej skutków, wyznaczając
w tym celu odpowiedni termin.
2.
Jeżeli uczelnia lub założyciel uczelni niepublicznej w rażący sposób naruszają przepisy
ustawy, statut lub pozwolenie, o którym mowa w art. 20 ust. 2, minister właściwy do
spraw szkolnictwa wyższego wszczyna postępowanie w sprawie likwidacji uczelni publicznej
albo cofa pozwolenie na utworzenie uczelni niepublicznej oraz nakazuje jej likwidację
przez założyciela.
3.
Jeżeli założyciel uczelni niepublicznej nie przystąpi we właściwym czasie do likwidacji
uczelni zgodnie z nakazem, o którym mowa w ust. 2, minister właściwy do spraw szkolnictwa
wyższego powołuje likwidatora uczelni oraz wyznacza termin zakończenia likwidacji.
Koszty likwidacji uczelni i wynagrodzenia likwidatora są pokrywane z majątku uczelni.
4.
W przypadku stwierdzenia, że:
1)
uczelnia niepubliczna działa bez pozwolenia, o którym mowa w art. 20 ust. 2, minister
właściwy do spraw szkolnictwa wyższego nakazuje jej likwidację przez założyciela;
przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio;
2)
osoba fizyczna lub osoba prawna prowadzi studia wyższe bez pozwolenia, o którym mowa
w art. 20 ust. 2, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego nakazuje tej osobie
zaprzestanie prowadzenia studiów, wyznaczając w tym celu odpowiedni termin.
5.
W przypadku stwierdzenia, że uczelnia utworzyła jednostkę zamiejscową niezgodnie z
przepisami ustawy, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego nakazuje likwidację
tej jednostki. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.
6.
Uprawnienia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego określone w ust. 1-5
w odniesieniu do uczelni wojskowych, służb państwowych, artystycznych, medycznych
oraz morskich wykonują odpowiednio ministrowie wskazani w art. 33 ust. 2.
Art. 38.
1.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może wystąpić do senatu uczelni z
wnioskiem o odwołanie rektora w przypadku stwierdzenia istotnych naruszeń przez rektora
przepisów prawa lub statutu. Senat uczelni po zaopiniowaniu wniosku przekazuje go
organowi właściwemu do odwołania rektora albo założycielowi uczelni niepublicznej,
jeżeli jest właściwy do odwołania rektora.
2.
Wnioski o odwołanie rektora rozpatrywane są w terminie trzydziestu dni od ich złożenia.
3.
Do czasu rozpatrzenia wniosku o odwołanie rektora minister właściwy do spraw szkolnictwa
wyższego może zawiesić go w pełnieniu funkcji.
4.
Rektor zostaje zawieszony w pełnieniu funkcji z mocy prawa, w przypadku gdy toczy
się przeciwko niemu postępowanie karne z oskarżenia publicznego.
5.
W przypadku rażącego naruszenia prawa przez rektora, minister właściwy do spraw szkolnictwa
wyższego może odwołać rektora po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego
oraz odpowiednio Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich albo Konferencji
Rektorów Zawodowych Szkół Polskich i wyznaczyć termin do przeprowadzenia wyborów uzupełniających.
6.
Uprawnienia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego określone w ust. 1,
3 i 5 w odniesieniu do uczelni wojskowych, służb państwowych, artystycznych, medycznych
oraz morskich wykonują odpowiednio ministrowie wskazani w art. 33 ust. 2.
Art. 39.
Przepisy art. 33, art. 34, art. 36 ust. 1, art. 37 oraz art. 38 stosuje się odpowiednio
do związku uczelni.
Art. 40.
1.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu opinii senatu uczelni,
może zlecić uczelni wykonanie określonego zadania w dziedzinie nauczania lub kształcenia
kadr naukowych, zapewniając odpowiednie środki na jego realizację.
2.
Uprawnienia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego określone w ust. 1 w
odniesieniu do uczelni wojskowych, służb państwowych, artystycznych, medycznych oraz
morskich wykonują odpowiednio ministrowie wskazani w art. 33 ust. 2.
Rozdział 4
Współpraca międzynarodowa uczelni w zakresie kształcenia i badań naukowych
Art. 41.
1.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego w porozumieniu z Ministrem Obrony
Narodowej oraz ministrami właściwymi do spraw wewnętrznych, do spraw zdrowia, do spraw
kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, do spraw nauki oraz do spraw gospodarki
morskiej koordynuje współpracę uczelni z zagranicznymi instytucjami naukowymi w ramach
umów międzynarodowych zawieranych przez Rzeczpospolitą Polską.
2.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego oraz odpowiednio ministrowie wskazani
w art. 33 ust. 2 przekazują nadzorowanym przez siebie uczelniom środki finansowe na
wykonanie realizowanych przez nie zadań wynikających z umów, o których mowa w ust.
1.
Art. 42.
1.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, z zastrzeżeniem ust. 2, określa,
w drodze rozporządzenia, warunki kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych
i szkoleniowych oraz szczególne ich uprawnienia, określając w szczególności:
1)
formy kształcenia, na które mogą być kierowane osoby, oraz warunki, jakie muszą spełniać,
aby ubiegać się o skierowanie,
2)
formy pomocy materialnej dla osób skierowanych za granicę, w tym stypendia i zwrot
kosztów przejazdów,
3)
okresy i zasady wypłacania świadczeń osobom skierowanym za granicę,
4)
warunki i tryb odwoływania osób skierowanych za granicę,
5)
uprawnienia osób kierowanych za granicę pozostających w zatrudnieniu
- uwzględniając zapewnienie możliwie szerokiego dostępu do kształcenia i prowadzenia
badań naukowych za granicą.
2.
Warunki i tryb kierowania przez uczelnię za granicę jej pracowników, doktorantów i
studentów w celach, o których mowa w ust. 1, określa senat uczelni.
Art. 43.
1.
Osoby niebędące obywatelami polskimi, zwane dalej „cudzoziemcami”, mogą podejmować
i odbywać studia, studia doktoranckie oraz inne formy kształcenia, a także uczestniczyć
w badaniach naukowych i pracach rozwojowych na zasadach określonych w ustawie, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2.
Na zasadach obowiązujących obywateli polskich mogą podejmować i odbywać kształcenie
oraz uczestniczyć w badaniach naukowych i pracach rozwojowych, o których mowa w ust.
1:
1)
cudzoziemcy, którym udzielono zezwolenia na osiedlenie się;
2)
cudzoziemcy posiadający status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej;
3)
cudzoziemcy korzystający z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
4)
pracownicy migrujący, będący obywatelami państwa członkowskiego Unii Europejskiej
lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony
umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli są lub byli zatrudnieni w Polsce,
a także członkowie ich rodzin, jeżeli mieszkają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
5)
cudzoziemcy, którym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielono zezwolenia na
pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich;
6)
cudzoziemcy, którym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielono zezwolenia na
zamieszkanie na czas oznaczony w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 7, 13 i 14 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. Nr 128, poz. 1175, z późn. zm.1)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959 i Nr
179, poz. 1842 oraz z 2005 r. Nr 90, poz. 757, Nr 94, poz. 788 i Nr 132, poz. 1105.).
3.
Cudzoziemcy niewymienieni w ust. 2, z zastrzeżeniem ust. 5, mogą podejmować i odbywać
kształcenie oraz uczestniczyć w badaniach naukowych i pracach rozwojowych, o których
mowa w ust. 1, na podstawie:
1)
umów międzynarodowych, na zasadach określonych w tych umowach;
2)
umów zawieranych z podmiotami zagranicznymi przez uczelnie, na zasadach określonych
w tych umowach;
3)
decyzji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego lub odpowiedniego ministra
wskazanego w art. 33 ust. 2;
4)
decyzji rektora uczelni.
4.
Cudzoziemcy, o których mowa w ust. 3, mogą podejmować i odbywać kształcenie oraz uczestniczyć
w badaniach naukowych i pracach rozwojowych, o których mowa w ust. 1:
1)
jako stypendyści strony polskiej;
2)
na zasadach odpłatności;
3)
bez odpłatności i świadczeń stypendialnych;
4)
jako stypendyści strony wysyłającej, bez ponoszenia opłat za naukę;
5)
jako stypendyści uczelni.
5.
Obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego
Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym
i członkowie ich rodzin, posiadający środki finansowe niezbędne na pokrycie kosztów
utrzymania podczas studiów, mogą podejmować i odbywać studia, studia doktoranckie
oraz inne formy kształcenia, a także uczestniczyć w badaniach naukowych i pracach
rozwojowych na zasadach obowiązujących obywateli polskich, z tym że osobom tym nie
przysługuje prawo do stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych,
stypendium mieszkaniowego, stypendium na wyżywienie i zapomóg, albo na zasadach określonych
w ust. 3 i 4.
6.
Za członków rodzin osób, o których mowa w ust. 2 pkt 4 i ust. 5, uważa się osoby wymienione
w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o zasadach i warunkach wjazdu i pobytu
obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej oraz członków ich rodzin na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. Nr 141, poz. 1180, z późn. zm.2)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 128, poz. 1175,
z 2004 r. Nr 96, poz. 959 i Nr 173, poz. 1808 oraz z 2005 r. Nr 90, poz. 757.).
7.
Cudzoziemcy, którzy spełniają wymagania określone w art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji
(Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 532 oraz z 2005 r. Nr 94, poz. 788) i studiujący w kraju swojego zamieszkania, mogą być stypendystami, o których mowa
w ust. 4 pkt 1.
8.
Stypendystom, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i ust. 7, stypendia przyznaje oraz ustala
ich wysokość minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego lub, odpowiednio, minister
wskazany w art. 33 ust. 2.
9.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego oraz odpowiednio ministrowie wskazani
w art. 33 ust. 2 podają do wiadomości w wydawanych przez siebie dziennikach urzędowych
limit stypendiów dla osób, do których ma zastosowanie ust. 3 pkt 1 i 3, w tym, w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw zagranicznych, limit stypendiów dla osób określonych
w ust. 7.
Art. 44.
1.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określa, w drodze rozporządzenia:
1)
formy studiów i szkoleń, na które mogą być przyjmowani cudzoziemcy,
2)
wymagania, jakie muszą spełniać cudzoziemcy ubiegający się o przyjęcie na studia,
studia doktoranckie i szkolenia lub o uczestniczenie w badaniach naukowych i pracach
rozwojowych, uwzględniając poziom wykształcenia odpowiedni do podjęcia danej formy
studiów lub s …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.