Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa ar

Dziennik Ustaw Nr 15 Elektronicznie podpisany przez Grzegorz Paczowski Data: 2011.01.21 15:45:50 +01'00' — 1122 — Poz. 70 70 v.p l ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO1) z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego w publicznych szkołach artystycznych Na podstawie art. 32a ust. 4 i art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje: 1) aktor cyrkowy (symbol cyfrowy 347[01]); 2) aktor scen muzycznych (symbol cyfrowy 347[02]); .go § 1. 1. Rozporządzenie określa podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego, objętych klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60, poz. 374), w publicznych szkołach artystycznych: 3) animator kultury (symbol cyfrowy 347[03]); 1) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego kieruje dzia- 4) bibliotekarz (symbol cyfrowy 348[01]); 5) muzyk (symbol cyfrowy 347[04]); 6) plastyk (symbol cyfrowy 347[07]); 7) tancerz (symbol cyfrowy 347[08]). 2. Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—7 do rozporządzenia. § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. w. rcl łem administracji rządowej — kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz. U. Nr 216, poz. 1595). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego: B. Zdrojewski Załączniki do rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 9 grudnia 2010 r. (poz. 70) Załącznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE AKTOR CYRKOWY ww I. Opis kształcenia Kształcenie w zawodzie aktor cyrkowy odbywa się w szkole sztuki cyrkowej. 4. Rozwijanie samodzielności, obowiązkowości oraz zdolności do podejmowania odpowiedzialności za siebie, partnerów i zespół. II. Cele nauczania 5. Kształtowanie kultury osobistej i dumy z wykonywanego zawodu. 1. Stwarzanie warunków umożliwiających przygotowanie aparatu ruchowego uczniów do wykonywania różnorodnych technik cyrkowych. 6. Motywowanie do samodzielnego rozwoju artystycznego. 2. Umożliwienie harmonijnego rozwoju fizycznego i psychicznego uczniów, pobudzanie i rozwijanie wrodzonych predyspozycji psychofizycznych. 3. Stwarzanie warunków do rozwoju wyobraźni i ekspresji muzyczno-ruchowej oraz rozbudzanie wrażliwości estetycznej. 7. Przygotowanie do prezentowania swoich umiejętności z wybranych dyscyplin sztuki cyrkowej. 8. Przyswojenie i zrozumienie zasad bezpieczeństwa. 9. Przygotowanie do udziału w widowiskach artystycznych. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1123 — III. Opis kwalifikacji absolwenta Poz. 70 4. Ćwiczenia żonglerskie: 1) żonglerka solowa, wyrzuty, rzuty, kręcenie przyborów; 1) umiejętności z zakresu: akrobatyki, gimnastyki, ekwilibrystyki, żonglerki oraz podstaw tańca klasycznego; 2) żonglerka zespołowa różnymi przyborami. v.p l W wyniku kształcenia absolwent powinien posiadać: Osiągnięcia uczniów 2) opanowane podstawy pantomimy i elementów gry aktorskiej niezbędnych do kreowania postaci scenicznych; 1. Opanowanie techniki wykonywanych ćwiczeń. 3) wiadomości z zakresu historii cyrku polskiego oraz światowego ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju poszczególnych dyscyplin sztuki cyrkowej i jej aktualnych trendów; 3. Wyrobienie lekkości i sprężystości ruchów. Specjalność artystyczna Treści nauczania .go 4) wiadomości z zakresu podstaw anatomii i biomechaniki, niezbędnych przy wykonywaniu ewolucji i trików cyrkowych oraz możliwości organizmu ludzkiego; 2. Wyrobienie orientacji przestrzennej, koordynacji ruchowej, równowagi i refleksu oraz zwinności i siły. 5) podstawową wiedzę i umiejętności z zakresu charakteryzacji osobistej, stosowanej w cyrku, teatrze, filmie i telewizji; 1. Ćwiczenia wybranych elementów z zakresu akrobatyki i gimnastyki, ekwilibrystyki, żonglerki oraz klownady i iluzji z wykorzystaniem przyrządów i rekwizytów. 6) znajomość przepisów BHP niezbędnych przy pracy na wysokościach i z różnego rodzaju rekwizytami; 2. Dobór oprawy artystycznej poszczególnych numerów cyrkowych — muzyka, choreografia, kostium. 7) wysoką sprawność fizyczną i psychomotoryczną, odporność na trudne warunki, wrażliwość artystyczną i estetyczną; Osiągnięcia uczniów 2. Umiejętność profesjonalnej prezentacji artystycznej. w. rcl 8) umiejętność aktywnego uczestniczenia w działalności artystycznej i społecznej na rzecz środowiska cyrkowego; 1. Perfekcyjne opanowanie umiejętności wchodzących w skład numeru cyrkowego. 9) umiejętność udzielania pomocy młodym adeptom sztuki cyrkowej oraz odnoszenia się z szacunkiem do nestorów tej sztuki. Technika taneczna IV. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiązkowych zajęć edukacyjnych 1. Przestrzeń i kierunek ruchu. Techniki cyrkowe 2. Sprawność ruchowa i jej znaczenie w zawodzie aktora cyrkowego. Treści nauczania 1. Ćwiczenia akrobatyczne: 1) dynamiczne; 2) siłowe statyczne; 3) plastyczne; 4) skoki na ziemi; ww 5) skoki na batucie. 2. Ćwiczenia gimnastyczne: 1) chłopcy: na drążku gimnastycznym i na poręczach gimnastycznych; 2) dziewczęta: na trapezie i na linie pionowej. 3. Ćwiczenia ekwilibrystyczne: 1) balans na wałku; 2) balans na drabinie; 3) balans na linie poziomej; 4) balans perszem — chłopcy; 5) balans innymi przedmiotami — dziewczęta. Treści nauczania 3. Elementy techniki tańca charakterystycznego: krakowiak i polonez: 1) wiadomości ogólne; 2) charakterystyczne cechy ruchowe i muzyczne; 3) właściwa interpretacja. 4. Elementy techniki tańca klasycznego: 1) ćwiczenia na drążku i na środku sali; 2) układy taneczne i etiudy lekcyjne. Osiągnięcia uczniów 1. Opanowanie prawidłowej postawy, pracy stóp, rąk i korpusu. 2. Opanowanie koordynacji i harmonii ruchu. 3. Umiejętność łączenia ruchu z muzyką. 4. Umiejętność wykonania poznanych tańców charakterystycznych. 5. Umiejętność wykonania wybranych układów tanecznych. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1124 — Charakteryzacja Poz. 70 Treści nauczania v.p l 3. Umiejętność wykonania poznanych rodzajów charakteryzacji. 4. Umiejętność wykonania charakteryzacji zgodnej z założeniami estetycznymi poszczególnych epok historycznych. 1. Zasady charakteryzacji: 1) anatomia i fizjologia głowy; 2) materiałoznawstwo i technologia. Historia cyrku 2. Rodzaje charakteryzacji. 3. Wybrane zagadnienia z zakresu barwy i oświetlenia. Treści nauczania 1. Najważniejsze wydarzenia z historii cyrku. 2. Najważniejsi artyści cyrkowi. Osiągnięcia uczniów Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość zasad charakteryzacji. 1. Znajomość najważniejszych wydarzeń z historii cyrku. .go 4. Charakteryzacja artysty cyrkowego zgodna ze specjalizacją zawodową. 2. Umiejętność wykonania elementów do charakteryzacji. 2. Znajomość najważniejszych artystów cyrkowych. Załącznik nr 2 w. rcl PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE AKTOR SCEN MUZYCZNYCH I. Opis kształcenia III. Opis kwalifikacji absolwenta Kształcenie w zawodzie aktor scen muzycznych odbywa się w policealnej szkole muzycznej w następujących specjalnościach: W wyniku kształcenia absolwent powinien: A. Wokalno-baletowa. 1) posiadać przygotowanie wokalne i techniczne do śpiewu solowego i piosenkarstwa; C. Piosenkarz. 2) posiadać przygotowanie ruchowe i taneczne z zakresu różnych rodzajów tańca (klasycznego, ludowego, charakterystycznego, współczesnego itp.); II. Cele nauczania 3) posiadać wykształcone umiejętności aktorskie; 1. Rozwijanie predyspozycji głosowych poprzez pracę nad techniką głosu w śpiewie klasycznym i piosenkarstwie. 4) grać na fortepianie w podstawowym zakresie umiejętności; B. Wokalno-aktorska. ww 2. Rozwijanie predyspozycji tanecznych poprzez pracę nad różnymi technikami tańca klasycznego, ludowego i współczesnego. 3. Rozwijanie uzdolnień aktorskich i pantomimicznych. 4. Zapoznanie słuchaczy z grą na instrumencie i podstawami kształcenia słuchu. 5) posiadać wykształcony słuch muzyczny pozwalający na uzyskiwanie poprawnej intonacji; 6) wykazywać się umiejętnością pracy na scenie teatralnej i estradzie w roli aktora i solisty — wokalisty; 7) posiadać umiejętność pracy w zespole wokalnym, chórze i zespole tanecznym; 5. Rozwijanie osobowości artystycznej. 6. Przygotowywanie do prezentacji artystycznych. 7. Wykształcenie wartościowych artystów na potrzeby teatrów muzycznych i estrady. 8. Stworzenie możliwości wykazania się aktywnością twórczą. 8) umieć stosować w praktyce podstawowe zasady teorii muzyki; 9) posiadać umiejętność aktywnego uczestniczenia w życiu artystycznym; 10) umieć korzystać z literatury specjalistycznej. — 1125 — IV. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiązkowych zajęć edukacyjnych A. SPECJALNOŚĆ — WOKALNO-BALETOWA Treści nauczania 1. Zarys historii wokalistyki, budowa i higiena organu głosowego. 2. Podstawy prawidłowego oddechu. 3. Wybrane elementy techniki śpiewu. 4. Podstawy interpretacji muzycznej. 9. Opanowanie literatury wokalnej w następującym zakresie: trójdźwięki, czterodźwięki i inne rodzaje skoków interwałowych na jednym oddechu, wprawki i ćwiczenia różnych autorów oraz proste pieśni i arie klasyczne, romantyczne i współczesne. 10. Poprawne wykonanie: pieśni i prostej arii z uwzględnieniem poprawnej emisji i właściwej interpretacji. .go 5. Zasady notacji oraz techniki czytania a vista. 7. Praktyka estradowa. nie się różnymi formami zapamiętywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiejętność dokonywania właściwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiejętność udziału — pod kierunkiem nauczyciela — w prostych formach muzykowania zespołowego. Śpiew 6. Samodzielna praca nad utworem. Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 Taniec klasyczny Treści nauczania 8. Technika pracy nad opanowaniem pamięciowym utworu. 1. Doskonalenie sprawności ruchowej. 9. Podstawowe formy muzykowania zespołowego. 2. Elementy tańca klasycznego. 10. Literatura wokalna, dobrana przez nauczyciela w zależności od możliwości i preferencji ucznia. 3. Środki wyrazu artystycznego. Osiągnięcia uczniów 4. Przygotowanie do pracy w zespole baletowym. Osiągnięcia uczniów 1. Uzyskanie odpowiednich warunków fizycznych potrzebnych do wykonywania zawodu tancerza. 2. Opanowanie prawidłowej postawy, swobodnego posługiwania się aparatem oddechowym z uwzględnieniem znaczenia artykulacyjnego poszczególnych elementów oraz opanowanie zasad prawidłowej emisji. 3. Umiejętność artystycznej interpretacji utworów z literatury muzycznej. w. rcl 1. Znajomość budowy aparatu głosowego, jego części i zasad ich wzajemnego współdziałania (nos, podniebienie, krtań, płuca, przepona). Znajomość zasad higieny organu głosowego. 3. Opanowanie podstaw techniki śpiewu z uwzględnieniem: umiejętności kształtowania samogłosek i spółgłosek, właściwego wdechu i wydechu, odpowiedniej pracy przepony oraz opanowanie umiejętności korekty intonacji. ww 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Interpretowanie dynamiki i agogiki zgodnie z zapisem. Poprawna realizacja zapisu metrorytmicznego. Interpretowanie utworu zgodne z jego budową formalną. 5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowego czytania a vista łatwych utworów w wolnym tempie. 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu pod względem techniczno-wykonawczym. Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem (pokonywanie trudnych miejsc, opanowanie pamięciowe utworu). Umiejętność świadomego ćwiczenia. 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa- 2. Umiejętność wykonywania wszystkich elementów tańca klasycznego. ruchem 4. Umiejętność poruszania się na scenie i umiejętność pracy w zespole baletowym. Taniec charakterystyczny Treści nauczania 1. Polskie tańce narodowe i wybrane tańce regionalne (poznanie elementów poszczególnych tańców i ich podstawowych figur). 2. Tańce charakterystyczne innych krajów. 3. Pochodzenie tańców narodowych, regionalnych i innych charakterystycznych, ich kostiumy i podstawowe cechy muzyki. 4. Stylizacja poszczególnych tańców. 5. Taniec w parze, taniec w grupie, taniec indywidualny. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność wykonania poszczególnych polskich tańców narodowych, regionalnych i charakterystycznych. Umiejętność określenia podstawowych figur tych tańców i ich poszczególnych elementów. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1126 — Poz. 70 4. Różne sposoby podtrzymywania lub podnoszenia partnerki. 3. Umiejętność rozpoznania danego tańca, wiedza o jego historii i pochodzeniu. Umiejętność rozpoznania kostiumu i określenia podstawowych cech muzyki danego tańca. 5. Tworzenie etiud tanecznych. 4. Umiejętność wykonania formy scenicznej opartej na wybranym temacie tanecznym z uwzględnieniem charakteru danego tańca, jego metrum, tempa itp. 5. Umiejętność wykonywania tańców charakterystycznych indywidualnie, w parze i w grupie. v.p l 2. Umiejętność wykonania podstawowych tańców charakterystycznych innych narodowości. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność płynnego wykonywania: obrotów, piruetów, tours lent, fouettée i port de bras. 2. Umiejętność płynnego wykonywania: skoków, przenoszenia partnerki i podnoszeń. 3. Umiejętność płynnego łączenia poszczególnych elementów w zestawach ruchowych. 4. Umiejętność podnoszenia partnerki: w talii i za ręce, oburącz i jedną ręką. Taniec współczesny i step 5. Umiejętność konstruowania etiud tanecznych z wykorzystaniem wszystkich poznanych elementów. .go Treści nauczania 1. Taniec jako ruch i sposób komunikowania się. Pantomima 2. Techniki i style tańca współczesnego i stepu. 3. Rozwój tańca współczesnego i stepu w Stanach Zjednoczonych i w Europie. 4. Inspiracje tańca współczesnego. Treści nauczania 1. Znaczenie i metody rozgrzewki pantomimicznej. 2. Techniki pantomimiczne. 5. Elementy tańca współczesnego i stepu. 6. Sposoby ćwiczenia tańca współczesnego i stepu. 3. Konstruowanie etiud i mimodram pantomimicznych. 4. Historia pantomimy. w. rcl Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność kształtowania motoryki ciała zgodnie z naturalnymi możliwościami fizycznymi. Umiejętność sterowania swobodnym przepływem energii w ciele tancerza oraz aktywnego wykorzystania przestrzeni. 2. Umiejętność rozróżniania różnych stylów, koncepcji i technik tanecznych. 3. Umiejętność określenia cech rozwojowych tańca współczesnego i stepu w Stanach Zjednoczonych i w Europie. 4. Umiejętność wykorzystywania w tańcu współczesnym elementów folkloru, literatury i muzyki klasycznej. ww 5. Umiejętność zastosowania różnych technik tańca współczesnego i poszczególnych breków stepu w ruchu tanecznym. Umiejętność ukazania: różnych funkcji muzyki, „ciszy rekwizytu”, scenografii i światła. 6. Umiejętność zastosowania różnego rodzaju ćwiczeń w samodzielnej pracy nad tańcem. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność przeprowadzenia samodzielnej rozgrzewki przed występem scenicznym. 2. Umiejętność zastosowania odpowiedniego gestu w konkretnej postaci i sytuacji scenicznej. 3. Umiejętność samodzielnego opracowania mimodram i etiud pantomimicznych. 4. Umiejętność wykorzystania wiedzy o technikach pantomimicznych przy tworzeniu własnych prezentacji scenicznych. Kształcenie słuchu Treści nauczania 1. Interwały i akordy. 2. Gamy. 3. Ćwiczenia rytmiczne. 4. Dyktanda. Partnerowanie 5. Czytanie a vista. Treści nauczania 6. Solmizacja. 1. Ćwiczenia par terre. Osiągnięcia uczniów 2. Ćwiczenia en l’air. 1. Umiejętność rozpoznawania interwałów do oktawy włącznie. Umiejętność wyszukiwania struktur interwałowych w wykonywanym repertuarze. Umiejętność zapisywania interwałów nutami i symbolami. 3. Wykorzystanie elementów współpracy z partnerem. pomocniczych przy — 1127 — Umiejętność budowania trójdźwięków majorowych i minorowych bez przewrotu i w przewrotach, ich słuchowego rozpoznawania oraz zapisywania nutami i symbolami. Umiejętność budowania dominanty septymowej. 2. Umiejętność budowania gamy majorowej i minorowej naturalnej i harmonicznej. Umiejętność zapisywania gam nutami i symbolami. Umiejętność śpiewania gam majorowych (do pięciu znaków) i minorowych harmonicznych (do trzech znaków) od pierwszego stopnia. Poz. 70 2. Podstawowe elementy techniki gry. 3. Podstawowe problemy interpretacyjne. v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 4. Podstawowe elementy dzieła muzycznego. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność nazywania poszczególnych elementów fortepianu. Opanowanie prawidłowej postawy i swobodnej pracy obydwu rąk. Umiejętność posługiwania się pedałami i znajomość podstawowych zasad pedalizacji. 2. Umiejętność zastosowania podstawowych sposobów artykulacji i ozdobników. 4. Umiejętność zapisywania prostych dyktand melodycznych jednogłosowych z zastosowaniem poznanych interwałów i struktur rytmicznych w podanym metrum. Umiejętność zapisywania prostych struktur rytmicznych. 3. Znajomość i umiejętność grania w odpowiednim tempie i dynamice. Umiejętność uzyskania niezależności prawej ręki od lewej. Umiejętność wykonania utworu zgodnie z jego charakterem i z zachowaniem stylistyki danej epoki. 5. Umiejętność czytania a vista jednogłosowych melodii tonalnych i prostych atonalnych. Umiejętność powtarzania głosem usłyszanej melodii. Umiejętność improwizowania głosem prostych zdań i okresów muzycznych. 4. Umiejętność rozpoznania w utworze podstawowych elementów dzieła muzycznego i znajomość wpływu tych elementów na ostateczny kształt dzieła. 6. Umiejętność śpiewania solmizacją przygotowanych ćwiczeń i fragmentów własnego repertuaru. Treści nauczania Gra aktorska 1. Przyswojenie wiadomości teoretycznych o zasadach gry aktorskiej. w. rcl Emisja chóralna .go 3. Umiejętność zapisu i rozpoznawania podstawowych wartości rytmicznych. Umiejętność rozpoznawania i zapisu prostych grup nieregularnych. Treści nauczania 2. Zdobycie umiejętności aktorskich. 1. Podstawowe pojęcia wokalne, anatomia i fizjologia aparatu głosowego. 3. Rozwinięcie wrażliwości emocjonalnej. 2. Umiejętność pracy w grupie. 4. Doskonalenie przekazu tekstu w realizacji monologowej i dialogowej. 3. Zagadnienia wokalno-muzyczne. Osiągnięcia uczniów 4. Przygotowanie do śpiewania w chórze. 1. Umiejętność analizy tekstu i uzyskanie wiedzy o zasadach i sposobach jego właściwej interpretacji. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność wykorzystania wiedzy z zakresu anatomii i fizjologii organu głosowego oraz odpowiednich ćwiczeń z zakresu emisji głosu, dykcji i higieny głosu. ww 2. Umiejętność orientacji we współbrzmieniach głosów, doskonalenia precyzji intonacyjnej i rytmicznej, poczucia odpowiedzialności pracy w grupie. 3. Pogłębianie znajomości literatury muzycznej. Doskonalenie umiejętności posługiwania się słuchem wysokościowym, harmonicznym i barwowym. 2. Umiejętność realizacji etiud beztekstowych (ruch i reakcja). Umiejętność właściwego budowania roli aktora w zależności od tekstu. 3. Umiejętność tworzenia stanów emocjonalnych odpowiednich do danego tekstu i sytuacji i ich umiejętne wprowadzanie do zakresu środków aktorskich. 4. Umiejętność realizacji scen monodramowych i dialogowych i samodzielnej realizacji powierzonej roli aktorskiej. Dykcja 4. Umiejętność śpiewania w różnych zespołach chóralnych. Treści nauczania Fortepian 1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz zaznajomienie z budową i funkcjami aparatu mowy. Treści nauczania 1. Znajomość budowy i historii instrumentu. Przygotowanie aparatu ruchowego do gry na fortepianie. 2. Technika poprawnej wymowy: słyszalności, czystości i wyrazistości artykulacyjnej. 3. Posługiwanie się różnymi środkami wyrazu. — 1128 — Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość podstawowych zagadnień z zakresu języka polskiego, pochodzenie polskiego języka literackiego. Znajomość budowy anatomicznej aparatu głosowego i narządów mowy. 2. Znajomość i umiejętność zastosowania podstawowych elementów wersyfikacji polskiej (akcent, fraza, oddech, pauza, tempo, rytm, analiza treści i środków wyrazu). Umiejętność prawidłowego ćwiczenia tych elementów. Zasady charakteryzacji Treści nauczania 1. Podstawowe wiadomości teoretyczne o historii i zasadach charakteryzacji. 2. Zdobycie umiejętności manualnych. 3. Technologie i materiały potrzebne do charakteryzacji scenicznej. Osiągnięcia uczniów 4. Znajomość dokonań teatru muzycznego w XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem musicalu (Gershwin). Znajomość innych form teatralnych tego okresu (happening, teatr Kantora, Swinarskiego i inne). Umiejętność dostrzegania wpływu poszczególnych form teatralnych na kulturę epoki. Nauka o muzyce Treści nauczania 1. Formy muzyczne wokalno-instrumentalne i instrumentalne oraz ich aparat wykonawczy. 2. Historia muzyki od starożytności po współczesność. 3. Literatura muzyczna. .go 3. Umiejętność zastosowania poznanych środków wyrazu oraz odpowiednich ćwiczeń na samogłoskach i spółgłoskach do odpowiedniej interpretacji tekstu literackiego. Umiejętność interpretacji artystycznej wybranych tekstów. Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 1. Umiejętność posługiwania się wiadomościami z form muzycznych i historii muzyki w formułowaniu własnych sądów o muzyce i kompozytorach. 2. Umiejętność kształtowania własnych zainteresowań muzycznych w oparciu o wiedzę z historii muzyki. 3. Umiejętność świadomego słuchania muzyki oraz rozpoznawania wybranych utworów z różnych epok i najwybitniejszych kompozytorów. B. SPECJALNOŚĆ — WOKALNO-AKTORSKA w. rcl 1. Znajomość historii charakteryzacji z uwzględnieniem makijażu, stylu ubioru i fryzury. Znajomość podstawowych wiadomości z zakresu sposobów charakteryzacji. Osiągnięcia uczniów 2. Umiejętność właściwego doboru środków do wykonania prawidłowej charakteryzacji. Umiejętność samodzielnej charakteryzacji własnej twarzy z uwzględnieniem potrzeb danej roli. 3. Znajomość podstawowych materiałów potrzebnych do charakteryzacji i umiejętność ich prawidłowego użycia. Wybrane zagadnienia z historii teatru Treści nauczania 1. Najważniejsze wydarzenia z historii teatru. Śpiew Treści nauczania 1. Historia wokalistyki, budowa organu głosowego i jego higiena. 2. Prawidłowe funkcjonowanie organu głosowego. 3. Technika śpiewu. 4. Interpretacja muzyczna z uwzględnieniem znajomości kanonów stylu i formy muzycznej. 5. Czytanie a vista. 2. Historia operetki. 6. Samodzielna praca nad utworem. 3. Historia teatru muzycznego. 7. Technika pracy nad opanowaniem pamięciowym utworu i praktyka estradowa. ww 4. Historia musicalu. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność określenia najważniejszych wydarzeń z historii teatru starożytnego, dalekowschodniego, japońskiego, średniowiecznego, barokowego, klasycznego, romantycznego i współczesnego. 2. Znajomość historii operetki i jej czołowych przedstawicieli. 3. Znajomość teatru W. Bogusławskiego, wybranych dzieł S. Moniuszki i S. Witkiewicza jako różnych form teatru muzycznego. Znajomość szczególnej roli I. Duncan w historii teatru tańca. 8. Muzykowanie zespołowe. 9. Literatura wokalna. 10. Program na zakończenie etapu edukacyjnego. Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość budowy aparatu głosowego, jego części i zasad ich wzajemnego współdziałania (nos, podniebienie, krtań, płuca, przepona). 2. Opanowanie prawidłowej postawy, swobodnego posługiwania się aparatem oddechowym z uwzględnieniem znaczenia artykulacyjnego — 1129 — poszczególnych elementów, opanowanie zasad prawidłowej emisji, umiejętność biegłego wykonywania wokaliz. 3. Doskonalenie techniki śpiewu z uwzględnieniem: kształtowania samogłosek i spółgłosek, właściwego wdechu i wydechu, odpowiedniej pracy przepony, opanowanie umiejętności korekty intonacji, wypracowania mocnego i „okrągłego” ataku dźwięku, stosowanie legato jako podstawowej formy artykulacji, wyrabianie nawyku precyzji wymowy. 4. Swobodne frazowanie i umiejętność operowania wszystkimi sposobami artykulacji. Interpretowanie dynamiki i agogiki zgodnie z zapisem. Poprawna realizacja zapisu metrorytmicznego. Interpretowanie utworu zgodne z jego budową formalną. 3. Umiejętność analizy psychologicznej danej postaci. Umiejętność budowania charakterów i osobowości danych postaci scenicznych. Umiejętność dostosowania się do miejsca i czasu akcji. 4. Umiejętność zbudowania połączenia postaci scenicznej z muzyką i śpiewem. Umiejętność oceny własnych dokonań wokalno-aktorskich. Umiejętność tworzenia postaci w konkretnych spektaklach wodewilowych, operetkowych, musicalowych itp. Kształcenie słuchu z zasadami muzyki Treści nauczania 1. Znajomość zasad muzyki. 2. Rozwijanie słuchu wysokościowego, harmonicznego, poczucia rytmu i wyobraźni muzycznej. .go 5. Umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowego czytania a vista utworów o różnym stopniu trudności we właściwym tempie. Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu pod względem techniczno-wykonawczym. Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem (pokonywanie trudnych miejsc, opanowanie pamięciowe utworu). Umiejętność świadomego ćwiczenia i właściwej współpracy z akompaniatorem. 4. Znajomość podstawowej wiedzy z zakresu form muzycznych. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność określenia cech dźwięku, nazw poszczególnych dźwięków. Znajomość pięciolinii, kluczy i nazw oktaw. Umiejętność posługiwania się metrorytmiką. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu agogiki, dynamiki, artykulacji, frazowania i ozdobników. Znajomość budowy skal, gam, interwałów i akordów, rozumienie pojęć: diatonika, chromatyka i enharmonia. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu struktury formalnej utworu. w. rcl 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywania. Przyswojenie swobody podczas występu estradowego. Umiejętność dokonywania właściwej samooceny wykonania utworu. 3. Rozwijanie umiejętności czytania nut głosem. 8. Umiejętność muzykowania zespołowego. 9. Opanowanie literatury wokalnej w następującym zakresie: wprawki i ćwiczenia różnych autorów, pieśni i arie klasyczne, romantyczne i współczesne. 10. Poprawne wykonanie: arii starowłoskiej i klasycznej, pieśni polskiej i romantycznej, arii operetkowej i musicalowej, piosenki aktorskiej z uwzględnieniem poprawnej emisji i właściwej interpretacji. Gra aktorska Treści nauczania 2. Umiejętność śpiewania gam, interwałów, akordów, skal, różnych form kadencji. Umiejętność śpiewania melodii w prostych strukturach rytmicznych. Umiejętność tworzenia głosem prostych melodii (fraza, okres) w nieskomplikowanej rytmice. 3. Umiejętność swobodnego czytania prostych i bardziej skomplikowanych melodii z zachowaniem poprawnej intonacji i właściwej rytmiki (przygotowanych i a vista). Umiejętność zastosowania poprawnego intonacyjnie i rytmicznie czytania nut przy realizacji repertuaru wokalnego. 4. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu kształtowania dzieła muzycznego (okresowość, ewolucyjność, homofonia, polifonia itp.). Znajomość podstawowych gatunków i form muzycznych; umiejętność określenia cech gatunku i jego epoki. Dykcja 2. Elementarne zasady budowania postaci scenicznej. Treści nauczania 3. Posługiwanie się formą wyrazu scenicznego. 1. Przygotowanie teoretyczne z zakresu anatomii i fizjologii aparatu głosowego, wyeliminowanie nieprawidłowości w używaniu narządów mowy. ww 1. Zapoznanie z literaturą dramaturgiczną polską i obcą. 4. Kształtowanie podstaw warsztatu aktorskiego. Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość literatury dramaturgicznej polskiej i obcej (wiersz i proza). 2. Umiejętność prowadzenia dialogu wierszem i prozą. Umiejętność interpretacji monologu. Umiejętność posługiwania się kostiumem i rekwizytem. 2. Nabycie umiejętności poprawnej wymowy, wykształcenie wrażliwości słuchowej oraz umiejętności samokontroli. 3. Wypracowanie różnych form środków wyrazu artystycznego w zakresie żywego słowa i umiejętności dostosowania go do coraz to innych potrzeb artystycznych. — 1130 — Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość budowy i funkcjonowania narządów mowy. Umiejętność posługiwania się słowem. Eliminowanie regionalizmów, gwary, naleciałości i niedbałości mowy potocznej. 2. Wyrobienie umiejętności poprawnej wymowy poprzez ćwiczenia oddechowe, emisyjne i artykulacyjne. Wyrobienie umiejętności samokontroli i wrażliwości słuchowej na wypowiadane słowo. 3. Umiejętność zastosowania wszystkich elementów poprawnej wymowy w pracy nad rolą. Umiejętność posługiwania się poprawną wymową w śpiewie. Umiejętność korekty własnych błędów. 4. Znajomość literatury, w tym prozy polskiej. Taniec charakterystyczny Treści nauczania 1. Polskie tańce narodowe i wybrane tańce regionalne (poznanie elementów poszczególnych tańców i ich podstawowych figur). 2. Tańce charakterystyczne innych krajów. .go 1. Wiedza teoretyczna na temat budowy wiersza. 2. Frazowanie, tempo i rytm wypowiedzi scenicznej, akcentacja, średniówka, klauzula w wierszu. 3. Cechy wypowiedzi w zakresie wiersza klasycznego, współczesnego, monologu scenicznego, dialogu wierszowanego. 4. Literatura ze szczególnym uwzględnieniem polskiej klasyki. Osiągnięcia uczniów 3. Umiejętność mówienia prozy klasycznej, współczesnej, monologu scenicznego (jako elementu roli), dialogów. 3. Pochodzenie tańców narodowych, regionalnych i innych charakterystycznych, poznanie kostiumów i podstawowych cech muzycznych tych tańców. Wiersz Treści nauczania Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 5. Taniec w parze, w grupie i indywidualny. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność wykonania poszczególnych polskich tańców narodowych, regionalnych i charakterystycznych. Umiejętność określenia podstawowych figur tych tańców i ich poszczególnych elementów. 2. Umiejętność wykonania podstawowych tańców charakterystycznych innych narodowości. w. rcl 1. Znajomość rodzajów wiersza i ich budowy. 4. Stylizacja poszczególnych tańców. 2. Umiejętność wygłaszania wiersza z zastosowaniem właściwego dla logiki tekstu frazowania, tempa i rytmu oraz akcentacji z zastosowaniem nabytych umiejętności w zakresie emisji głosu, właściwego oddechu i dykcji. 3. Umiejętność mówienia wiersza klasycznego, współczesnego, monologu scenicznego (jako elementu roli), dialogowania wierszem. 4. Znajomość literatury, w szczególności polskiej klasyki. 3. Umiejętność rozpoznania danego tańca, wiedza o jego historii i pochodzeniu. Umiejętność rozpoznania kostiumu i określenia podstawowych cech muzyki danego tańca. 4. Umiejętność wykonania formy scenicznej opartej na wybranym temacie tanecznym z uwzględnieniem charakteru danego tańca, jego metrum i tempa. 5. Umiejętność wykonywania tańców charakterystycznych solo, w parze czy w grupie. Taniec współczesny Proza Treści nauczania Treści nauczania 1. Taniec jako ruch i sposób komunikowania się. 1. Wiedza teoretyczna na temat prozy. 2. Techniki i style tańca współczesnego. ww 2. Frazowanie, tempo i rytm wypowiedzi scenicznej, akcenty w prozie. 3. Cechy wypowiedzi w zakresie prozy. 4. Literatura z uwzględnieniem prozy polskiej. Osiągnięcia uczniów 3. Rozwój tańca współczesnego w Stanach Zjednoczonych i w Europie. 4. Inspiracje tańca współczesnego. 5. Różne elementy tańca współczesnego. 6. Sposoby ćwiczenia tańca współczesnego. 1. Znajomość zagadnień teoretycznych na temat prozy. Osiągnięcia uczniów 2. Umiejętność wypowiedzi z zastosowaniem właściwego dla logiki tekstu frazowania, tempa i rytmu oraz akcentacji z zastosowaniem nabytych umiejętności w zakresie emisji głosu, właściwego oddechu i dykcji. 1. Umiejętność kształtowania motoryki ciała zgodnie z jego naturalnymi możliwościami fizycznymi. Umiejętność sterowania swobodnym przepływem energii w ciele tancerza oraz aktywnego wykorzystania przestrzeni. — 1131 — 2. Umiejętność rozróżniania różnych stylów, koncepcji i technik tanecznych. 3. Umiejętność określenia cech rozwojowych tańca współczesnego w Stanach Zjednoczonych i w Europie. Poz. 70 3. Utrwalanie nawyku świadomego słuchania utworów muzycznych oraz rozpoznawanie epoki, w której utwór powstał. v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 4. Kształcenie umiejętności korzystania z różnych źródeł inspiracji przy tworzeniu postaci scenicznych. 4. Umiejętność wykorzystywania w tańcu współczesnym elementów folkloru, literatury i muzyki. Osiągnięcia uczniów 5. Umiejętność zastosowania różnych technik tańca współczesnego. Umiejętność ukazania różnych funkcji muzyki, „ciszy rekwizytu”, scenografii, światła itp. w tańcu współczesnym. 1. Znajomość rozwoju historycznego muzyki europejskiej i światowej ze szczególnym uwzględnieniem muzyki polskiej. Znajomość historycznego rozwoju różnych form teatralnych: od opery i operetki, poprzez teatr dramatyczny, po musical i teatr współczesny. Znajomość historii sztuki i kostiumu. Step Treści nauczania 1. Taniec jako ruch i sposób komunikowania się. 2. Techniki i style stepu. 3. Rozwój stepu w Stanach Zjednoczonych i w Europie. 4. Inspiracje tańca współczesnego. 5. Różne elementy stepu. 3. Umiejętność świadomego słuchania dzieł muzycznych. Umiejętność określenia na podstawie słyszanego utworu cech charakterystycznych stylu i epoki, w której powstał, a także w przypadku dzieł najwybitniejszych twórców (szczególnie muzyki wokalnej) — kompozytora. 4. Umiejętność zastosowania nabytej wiedzy, szczególnie pod względem znajomości stylu epoki czy cech charakterystycznych twórcy, przy tworzeniu postaci scenicznej w konkretnym dziele operowym, operetkowym i dramatycznym. w. rcl 6. Sposoby ćwiczenia stepu. 2. Znajomość życia i twórczości najwybitniejszych kompozytorów i umiejętność określenia ich miejsca w historii muzyki. Znajomość stylistyki epoki, w której dany kompozytor tworzy. Znajomość działalności najwybitniejszych przedstawicieli w historii teatru i dramatu oraz historii sztuki. Umiejętność określenia wkładu tych twórców w historię kultury światowej. .go 6. Umiejętność zastosowania różnego rodzaju ćwiczeń w samodzielnej pracy nad tańcem. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność kształtowania motoryki ciała zgodnie z jego naturalnymi możliwościami fizycznymi. Umiejętność sterowania swobodnym przepływem energii w ciele tancerza oraz aktywnego wykorzystania przestrzeni. Wybrane zagadnienia z historii teatru Treści nauczania 2. Umiejętność rozróżniania różnych stylów, koncepcji i technik tanecznych. 1. Ukazanie najważniejszych etapów rozwoju teatru w ich historycznych przemianach. 3. Umiejętność określenia cech rozwojowych stepu w Stanach Zjednoczonych i w Europie. 2. Zapoznanie z sylwetkami najwybitniejszych przedstawicieli teatru z uwzględnieniem ich osiągnięć i wkładu w rozwój kultury. 4. Umiejętność wykorzystywania w stepie elementów folkloru, literatury i muzyki. ww 5. Umiejętność zastosowania poszczególnych breków stepu w ruchu tanecznym. Umiejętność ukazania różnych funkcji muzyki, „ciszy rekwizytu”, scenografii, światła itp. w stepie. 6. Umiejętność zastosowania różnego rodzaju ćwiczeń w samodzielnej pracy nad stepem. Wybrane zagadnienia z historii muzyki Treści nauczania 1. Ukazanie najważniejszych etapów rozwoju muzyki w ich historycznych przemianach. 2. Zapoznanie z sylwetkami najwybitniejszych twórców muzyki z uwzględnieniem ich osiągnięć i wkładu w rozwój kultury. 3. Kształcenie umiejętności korzystania z różnych źródeł inspiracji przy tworzeniu postaci scenicznych. Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość rozwoju historycznego teatru europejskiego i światowego, ze szczególnym uwzględnieniem teatru polskiego. Znajomość historycznego rozwoju różnych form teatralnych. 2. Znajomość życia i twórczości najwybitniejszych przedstawicieli teatru i umiejętność określenia ich miejsca w historii teatru. Umiejętność określenia wkładu tych twórców w historię kultury światowej. 3. Umiejętność zastosowania nabytej wiedzy, szczególnie pod względem znajomości stylu epoki czy cech charakterystycznych twórcy, przy tworzeniu postaci scenicznej w konkretnym dziele dramatycznym. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1132 — Poz. 70 Osiągnięcia uczniów Treści nauczania 1. Umiejętność definiowania podstawowych pojęć z zakresu kultury. Rozumienie zależności pomiędzy kulturą a cywilizacją, kulturą a naturą, kulturą a etnicznością itp. Poznanie podstawowych elementów charakterystycznych dla teatrów różnych krajów. Umiejętność wskazania źródeł kultury Zachodu i określania wzorów i kategorii kulturowych. Umiejętność określania wzorców kultury tradycyjnej, szlacheckiej, mieszczańskiej, masowej, rodzinnej itp. 1. Ukazanie najważniejszych etapów rozwoju historii sztuki i kostiumu w ich historycznych przemianach. 2. Zapoznanie z sylwetkami najwybitniejszych przedstawicieli, z uwzględnieniem ich osiągnięć i wkładu w rozwój kultury. 3. Utrwalanie nawyku świadomego odbioru dzieł sztuki oraz rozpoznawanie epoki, w której powstały. Osiągnięcia uczniów 2. Umiejętność spojrzenia na działalność człowieka od strony jego światopoglądu, jego natury i samowiedzy. Umiejętność definiowania pojęcia mitu i określania jego wartości poznawczej. Znajomość podstawowych norm, ocen, wzorów osobowych decydujących o człowieku jako istocie moralnej. Umiejętność definiowania i rozumienie pojęć, takich jak: dobro, piękno, wolność itp. oraz umiejętność określania zależności pomiędzy nimi. Rozumienie znaczenia komunikacji społecznej w prawidłowym rozwoju psychicznym człowieka. .go 4. Kształcenie umiejętności korzystania z różnych źródeł inspiracji przy tworzeniu postaci scenicznych. v.p l Wybrane zagadnienia z historii sztuki i kostiumu 1. Znajomość rozwoju historii sztuki europejskiej i światowej, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki polskiej. Znajomość historii kostiumu. 2. Znajomość życia i twórczości najwybitniejszych artystów i umiejętność określenia ich miejsca w historii sztuki. Znajomość stylistyki epoki, w której dany artysta tworzy. Umiejętność określenia wkładu tych twórców w historię kultury światowej. w. rcl 3. Umiejętność świadomego odbioru dzieł sztuki. Umiejętność określenia cech charakterystycznych stylu i epoki, w której dzieło powstało. 3. Umiejętność określania człowieka w świecie teatru i wykazywania relacji pomiędzy odbiorcą a aktorem. Umiejętność określania teatru jako wartości kulturowej, odróżniania teatralności od autentyczności. Znajomość podstawowych funkcji teatru i jego wpływu na rozwój człowieka. Rytmika 4. Umiejętność zastosowania nabytej wiedzy, szczególnie pod względem znajomości stylu epoki czy cech charakterystycznych twórcy, przy tworzeniu postaci scenicznej w konkretnym dziele operowym, operetkowym i dramatycznym. Treści nauczania 1. Podstawowe -Dalcroze’a. zasady metody Emila Jaques’a- 2. Tańce polskie. Treści nauczania Osiągnięcia uczniów 1. Pojęcie kultury. Kultura a cywilizacja. Kultura i natura. Kulturowość a etniczność. Kulturowy podział świata. Europocentryzm i problem przekładalności kulturowej. Teatr grecki — teatr japoński. Źródła kultury zachodniej. Determinizm kulturowy — implikacje antropologiczne. Wzory kultury. Czas i przestrzeń jako kategorie kulturowe. Kultura: szlachecka, mieszczańska, masowa. 1. Umiejętność interpretowania ruchem wartości rytmicznych w różnych grupach i układach (taktowanie rękami i nogami, interpretacja ruchem różnych ugrupowań rytmicznych). Umiejętność reagowania ruchem na akcenty metryczne. Umiejętność interpretowania ruchem artykulacji legato i staccato oraz dynamiki (piano, forte, crescendo, diminuendo) i agogiki. Umiejętność interpretowania ruchem różnego rodzaju tematów rytmicznych i kanonów. ww Antropologia 2. Człowiek jako przedmiot samowiedzy. Problem natury ludzkiej. Człowiek jako istota światopoglądowa. Człowiek jako homo vitator. Poznawcza wartość mitu. Mit prometejski. Człowiek jako istota moralna. Normy, oceny, sankcje, wzory osobowe. Dobro a piękno. Moralność a wolność. Komunikacja społeczna a problem zdrowia psychicznego. Strategie komunikacyjne — hermeneutyka tekstu. 3. Człowiek w strukturze teatralnej. Świat — teatr, człowiek — aktor. Teatr jako wartość kultury. Funkcje teatru. Teatralizacja i autentyczność. Teatr jako samowiedza i autoterapia. Oglądanie a podglądanie. Ciało jako podmiot i przedmiot działania. 2. Umiejętność interpretacji ruchem tańców polskich zgodnie z ich stylem i charakterem. Zespół wokalny Treści nauczania 1. Rozwijanie możliwości wykonawczych uczniów. 2. Rozwijanie umiejętności pracy w zespole. 3. Zapoznanie z wokalną literaturą kameralną różnych epok. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1133 — Poz. 70 4. Ćwiczenia chodu tanecznego i kroków tanecznych. 1. Pogłębienie umiejętności wykonawczych poprzez zbiorowe muzykowanie. Umiejętność orientacji w partyturze i śledzenia więcej niż dwóch pięciolinii, nabycie umiejętności szybkiej analizy. 5. Zasadnicze kroki polskich tańców narodowych. 2. Umiejętność rozumienia całej struktury utworu z rozbiciem na poszczególne elementy i wspólnego budowania całości z wielu elementów. Umiejętność tzw. synchronizacji wertykalnej (wspólnego zaczynania i kończenia utworu). Umiejętność aktywnego słuchania siebie i innych. Świadomość roli poszczególnych wykonawców w przebiegu utworu. Umiejętność koordynacji poczynań własnych i działań partnerów. Wyrobienie nawyku psychicznego uczestnictwa w wykonywanym utworze. Umiejętność komunikowania się z partnerami. Umiejętność współpracy w zespole. 7. Improwizacje taneczne. C. SPECJALNOŚĆ — PIOSENKARZ Treści nauczania 6. Zasadnicze kroki innych tańców, w tym tańców charakterystycznych. 8. Elementy ruchu scenicznego w interpretacji piosenki. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność wykonywania ćwiczeń korygujących postawę w celu uzyskania sprawności i elastyczności całego ciała. 2. Umiejętność wykonania etiud sprawnościowych. .go 3. Pogłębienie znajomości wokalnej literatury kameralnej z różnych epok. Interpretacja piosenki v.p l Osiągnięcia uczniów 3. Znajomość kroków i elementów tańców polskich i obcych (w tym charakterystycznych). 4. Umiejętność wykonywania zespołowego poszczególnych tańców i improwizacji na temat danego tańca. 5. Umiejętność samodzielnego opracowania ruchu scenicznego w interpretacji piosenki. Zespół wokalno-instrumentalny 2. Rozszerzanie możliwości głosowych. Treści nauczania w. rcl 1. Rozwijanie naturalnych predyspozycji oraz zdolności wykonawczych. 3. Przygotowanie repertuarowe do występów estradowych. 1. Śpiewanie w wielogłosie: 1) w dwugłosie; Osiągnięcia ucznia 2) w trzygłosie; 1. Umiejętność stosowania w piosence środków wyrazu muzycznego (dynamika, fraza, artykulacja, rytm, tempo), słownego (treść, dykcja) i ruchowego (gest, mimika, ruch, taniec). Umiejętność interpretacji piosenek o zróżnicowanym charakterze (piosenka literacka, aktorska, standard jazzowy). 3) w czterogłosie; 2. Opanowanie umiejętności swobodnego korzystania z aparatu głosowego. Opanowanie prawidłowej postawy i umiejętność prawidłowego oddychania w zależności od rodzaju wykonywanej piosenki. 4) w pięcio- i sześciogłosie. 2. Improwizacja zespołowa właściwa muzyce jazzowej. 3. Przygotowanie do pracy na estradzie. 4. Wykonywanie zespołowe różnych gatunków muzyki jazzowej. 5. Współpraca z zespołami instrumentalnymi. ww 3. Umiejętność pokonywania tremy podczas występów estradowych. Umiejętność bycia na estradzie i pracy z mikrofonem. Umiejętność współpracy z sekcją rytmiczną lub innym zespołem akompaniującym. Plastyka ruchu i taniec Treści nauczania 1. Ćwiczenia koordynujące prawidłową postawę, sprawność i elastyczność kończyn, ruchomość poszczególnych części ciała, skoordynowany ruch całego ciała. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność śpiewania w wielogłosie: 1) harmonizowanie głosem prostych melodii, akordów itp.; 2) śpiew utworów chóralnych w układzie dwugłosowym, trzygłosowym i w większej liczbie głosów; 3) śpiew w tzw. chórkach towarzyszących soliście — piosenkarzowi. 2. Etiudy sprawnościowe w różnych rytmach. 2. Umiejętność improwizowania wokalnego właściwego muzyce jazzowej. 3. Ćwiczenia relaksujące, rozgrzewające i usprawniające ciało. 3. Umiejętność analizy nagrań i pracy na konkretnych utworach. — 1134 — 4. Umiejętność samodzielnego dorabiania głosu do melodii podstawowej. 5. Znajomość literatury, szczególnie takich utworów, jak: swing, blues, gospel itp. 6. Umiejętność współpracy zespołów z zespołami instrumentalnymi. 7. Umiejętność współpracy z sekcją obsługi sprzętu elektronicznego i świateł. Emisja głosu Poz. 70 Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość podstawowych zagadnień z zakresu języka polskiego i pochodzenia polskiego języka literackiego. Znajomość budowy anatomicznej aparatu głosowego i narządów mowy. v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 2. Znajomość i umiejętność zastosowania podstawowych elementów wersyfikacji polskiej (akcent, fraza, oddech, pauza, tempo, rytm, analiza treści i środków wyrazu). Umiejętność prawidłowego ćwiczenia tych elementów. 1. Podstawowe pojęcia wokalne oraz ogólne zasady anatomii i fizjologii aparatu głosowego. 3. Umiejętność zastosowania poznanych środków wyrazu oraz odpowiednich ćwiczeń na samogłoskach i spółgłoskach do odpowiedniej interpretacji tekstu literackiego. Umiejętność interpretacji artystycznej wybranych tekstów. 2. Opanowanie poprawnego śpiewu. Fortepian Osiągnięcia uczniów .go Treści nauczania 1. Zapoznanie z budową ciała ludzkiego i funkcjonowaniem aparatu głosowego. Umiejętność przyjęcia prawidłowej postawy ciała podczas śpiewu i prawidłowego oddychania. 1. Budowa instrumentu i jego historia. Podstawy prawidłowego aparatu gry. 2. Podstawowe elementy techniki gry. 3. Podstawowe problemy interpretacyjne. 4. Podstawowe elementy dzieła muzycznego. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność nazywania poszczególnych elementów fortepianu. Opanowanie prawidłowej postawy i swobodnej pracy obydwu rąk. Umiejętność posługiwania się pedałami i znajomość podstawowych zasad pedalizacji. w. rcl 2. Umiejętność uzyskania „podparcia oddechowego” i koordynacji słuchowo-głosowej wszystkich narządów odpowiedzialnych za wydobycie dźwięku. Umiejętność prawidłowej artykulacji i frazowania w śpiewie. Umiejętność poprawnej intonacji. Znajomość zasad higieny głosu. Treści nauczania Fizjologia głosu Treści nauczania 1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz ogólne zasady anatomii i fizjologii aparatu głosowego. 2. Rozwijanie dyspozycji głosowych. 3. Nauka prawidłowego oddychania, ćwiczenia fonacyjne, ćwiczenia rezonacyjne, doskonalenie technik artykulacji. Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość funkcjonowania aparatu głosowego. ww 2. Umiejętność pracy nad prawidłowym oddychaniem, wyrównywaniem rejestrów, uzyskaniem pełnego rezonansu głosu, wyrównaniem brzmienia samogłosek i doskonaleniem mechaniki artykulacji. 2. Znajomość i umiejętność zastosowania podstawowych sposobów artykulacji i ozdobników. 3. Znajomość i umiejętność grania w odpowiednim tempie i dynamice. Umiejętność uzyskania niezależności prawej ręki od lewej. Umiejętność wykonania utworu zgodnie z jego charakterem i z zachowaniem stylistyki danej epoki. 4. Umiejętność rozpoznania w utworze podstawowych elementów dzieła muzycznego i znajomość wpływu tych elementów na ostateczny kształt dzieła. Kształcenie słuchu z zasadami muzyki i harmonią Treści nauczania 1. Podstawowa wiedza z zasad muzyki i harmonii. 3. Umiejętność korygowania błędów w oddychaniu, fonacyjnych, rezonacyjnych i artykulacyjnych. 2. Posługiwanie się słuchem wysokościowym, słuchem harmonicznym, poczuciem rytmu i wyobraźnią muzyczną. Dykcja 3. Czytanie nut głosem. Treści nauczania 4. Podstawowa wiedza z zakresu form muzycznych. 1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz zaznajomienie z budową i funkcjami aparatu mowy. Osiągnięcia uczniów 2. Poprawna wymowa: jej słyszalność, czystość i wyrazistość artykulacyjna. 3. Posługiwanie się różnymi środkami wyrazu. 1. Umiejętność określenia cech dźwięku i nazw poszczególnych dźwięków. Znajomość pięciolinii, kluczy i nazw oktaw. Umiejętność posługiwania się metrorytmiką. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu agogiki, dynamiki, artykulacji, frazowania — 1135 — i ozdobników. Znajomość budowy skal, gam, interwałów i akordów, rozumienie pojęć: diatonika, chromatyka i enharmonia. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu struktury formalnej utworu. Znajomość podstawowych zasad układu czterogłosowego i funkcji harmonicznych. Umiejętność tworzenia kadencji, konstrukcji harmonicznych i prostych figuracji (ew. modulacji). Umiejętność zastosowania podstawowych zasad harmonii przy opracowywaniu aranżacji piosenek lub przy tworzeniu własnych akompaniamentów. 2. Umiejętność śpiewania gam, interwałów, akordów, skal, różnych form kadencji. Umiejętność śpiewania melodii w prostych strukturach rytmicznych. Umiejętność tworzenia głosem prostych melodii (fraza, okres) w nieskomplikowanej rytmice. 2. Umiejętność definiowania i znajomość stylu i dzieł najwybitniejszych twórców kierunków i sztuk scenicznych. Elementy gry aktorskiej Treści nauczania 1. Wiadomości teoretyczne o zasadach gry aktorskiej. 2. Umiejętności aktorskie. 3. Wrażliwość emocjonalna. 4. Właściwy przekaz tekstu w realizacji monologowej i dialogowej. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność analizy tekstu i uzyskanie wiedzy o zasadach i sposobach jego właściwej interpretacji. .go 3. Umiejętność swobodnego czytania prostych i bardziej skomplikowanych melodii z zachowaniem poprawnej intonacji i właściwej rytmiki (przygotowanych i a vista). Umiejętność zastosowania poprawnego intonacyjnie i rytmicznie czytania nut przy realizacji repertuaru wokalnego na przedmiocie głównym. Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 4. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu kształtowania dzieła muzycznego (okresowość, ewolucyjność, homofonia, polifonia i inne). Znajomość podstawowych gatunków i form muzycznych. Umiejętność określenia cech gatunku i jego epoki. 3. Umiejętność tworzenia stanów emocjonalnych odpowiednich do danego tekstu i sytuacji i ich umiejętne wprowadzanie do zakresu środków aktorskich. 4. Umiejętność realizacji scen monodramowych i dialogowych oraz samodzielnej realizacji powierzonej roli aktorskiej. w. rcl Nauka o muzyce z literaturą muzyczną 2. Umiejętność realizacji etiud beztekstowych (ruch i reakcja). Umiejętność właściwego budowania roli aktora w zależności od tekstu. Treści nauczania 1. Formy muzyczne wokalno-instrumentalne i instrumentalne oraz ich aparat wykonawczy. 2. Historia muzyki od starożytności po współczesność. 3. Literatura muzyczna. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność posługiwania się wiadomościami z form muzycznych i historii muzyki w formułowaniu własnych sądów o muzyce i kompozytorach. 2. Umiejętność kształtowania własnych zainteresowań muzycznych w oparciu o wiedzę z historii muzyki. ww 3. Umiejętność świadomego słuchania muzyki oraz rozpoznawania wybranych utworów z różnych epok i najwybitniejszych kompozytorów. Historia teatru i literatury Treści nauczania Zasady charakteryzacji Treści nauczania 1. Podstawowe wiadomościach teoretyczne o historii i zasadach charakteryzacji. 2. Zdobycie umiejętności manualnych. 3. Technologie i materiały potrzebne do charakteryzacji scenicznej. Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość historii charakteryzacji, z uwzględnieniem makijażu, stylu ubioru i fryzury. Znajomość podstawowych wiadomości z zakresu sposobów charakteryzacji. 2. Umiejętność właściwego doboru środków do wykonania prawidłowej charakteryzacji. Umiejętność samodzielnej charakteryzacji własnej twarzy, z uwzględnieniem potrzeb danej roli. 3. Znajomość podstawowych materiałów potrzebnych do charakteryzacji i umiejętność ich prawidłowego użycia. 1. Historia techniki aktorskiej. 2. Znajomość twórców nowych kierunków i najwybitniejszych autorów sztuk scenicznych. Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość różnorodnych technik gry aktorskiej w ujęciu historycznym: od metod tradycyjnych aż do futuryzmu, dadaizmu i innych. Podstawy psychologii, socjologii i organizacji pracy Treści nauczania 1. Podstawowe pojęcia z zakresu psychologii, socjologii i organizacji pracy. 2. Ćwiczenia wspomagające integrację z zespołem, umiejętności organizacyjne. — 1136 — Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu psychologii, socjologii i organizacji pracy. 2. Umiejętność współpracy z zespołem. Poz. 70 3. Możliwości techniczne sprzętu elektronicznego i ich przydatność do wykonywania zawodu. v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 Osiągnięcia uczniów 1. Opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu funkcjonowania sprzętu elektronicznego. Obsługa sprzętu elektronicznego Treści nauczania 2. Znajomość zasad bezpieczeństwa. 1. Podstawowe wiadomości z zakresu funkcjonowania sprzętu elektronicznego. .go 2. Zasady bezpieczeństwa przy obsłudze sprzętu elektronicznego. 3. Znajomość możliwości technicznych podstawowego sprzętu elektronicznego przydatnego do wykonywania zawodu. Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ANIMATOR KULTURY I. Opis kształcenia Kształcenie w zawodzie animator kultury odbywa się w szkole pomaturalnej w następujących specjalizacjach: 6. Przygotowanie do prawidłowego i skutecznego planowania i organizowania zespołów zadaniowych. w. rcl A. Animacja społeczności lokalnych. 5. Poznanie technik komunikacji społecznej i interpersonalnej w celu integrowania środowiska, wyrażania jego potrzeb oraz wspierania kulturalnych działań lokalnych. B. Teatr. C. Taniec. D. Fotografia. 7. Zapoznanie z podstawowymi przepisami prawnymi oraz zasadami ekonomicznymi regulującymi działalność społeczno-kulturalną. E. Film. 8. Wyposażenie w wiedzę o marketingowym zarządzaniu instytucjami kultury. F. Turystyka. III. Opis kwalifikacji absolwenta G. Turystyka i rekreacja. W wyniku kształcenia absolwent powinien: H. Arteterapia. 1) posiadać profesjonalną wiedzę o kulturze i umiejętność udostępniania tej wiedzy innym; II. Cele nauczania ww 1. Przygotowanie profesjonalistów — animatorów społeczno-kulturalnych do stymulowania lokalnej aktywności mieszkańców oraz wspierania i wykorzystywania tej aktywności dla dobra różnych środowisk. 2. Wyposażenie w wiedzę o animacji z uwzględnieniem metod i technik animacji społeczno-kulturalnej. 3. Przygotowanie do funkcji obserwatora i badacza procesów i zjawisk społeczno-kulturalnych zachodzących w środowisku oraz inspiratora i wykonawcy stosownych działań. 4. Wyposażenie w wiedzę o kulturze oraz w umiejętności uprzystępniania jej innym ludziom, pozwalające na realizację funkcji konsultanta i instruktora zespołów artystycznych, organizatora i administratora kultury. 2) orientować się w zagadnieniach historii i teorii sztuki; 3) posiadać umiejętność zdobywania informacji o środowisku — jego siłach społecznych, potrzebach, uznawanych wartościach, aspiracjach, problemach socjalnych i kompetencjach kulturalnych; 4) diagnozować potrzeby społeczno-kulturalne różnych środowisk i jednostek i wykorzystywać wyniki tych diagnoz do wprowadzania korzystnych zmian; 5) znać gruntownie zasady, cele, metody i techniki pobudzania aktywności społecznej i wykorzystania tej aktywności dla wspólnego dobra; 6) posiadać umiejętność integrowania środowiska, wyrażania i reprezentowania jego interesów i potrzeb oraz tworzenia więzi międzyludzkich; Dziennik Ustaw Nr 15 — 1137 — Poz. 70 — podstawowe elementy strukturalne teatru, 8) posiadać umiejętność nawiązywania kontaktów interpersonalnych oraz społecznych i uzyskiwania wsparcia dla lokalnych działań kulturalnych; — teatralna funkcjonalność, 9) umieć zorganizować zespoły zadaniowe, planować ich działalność, kierować nimi oraz wykorzystywać techniki realizacji zadań grupowych; 10) posiadać umiejętność negocjacji i rozwiązywania konfliktów. IV. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiązkowych zajęć edukacyjnych Teoretyczny blok przedmiotowy v.p l 7) posiadać wiedzę o procesie komunikowania się; c) film: — podstawowe zagadnienia estetyki filmu, — filmowe tematy, — formy i metody pracy z filmem, d) fotografia: — historia techniki i technologii fotografii, — fotografia jako nośnik obiektywnej prawdy, — subiektywizm w fotografii, — wykorzystanie fotografii w celach społecznych, e) plastyka: 1. Wiedza o animacji społeczno-kulturalnej: 1) znaczenie pojęcia animacja; 2) potrzeba animacji; 3) historia animacji; 4) animacja i inne typy działalności społeczno-kulturalnej; 5) metody i techniki animacji; 6) rodzaje animacji; — krajobraz kulturowy, — wizerunek plastyczny, — problemy oddziaływania sztuki, — psychoterapeutyczne możliwości działań plastycznych, f) muzyka: — podstawowe wiadomości o muzyce, — wybrane zagadnienia z historii muzyki, — zagadnienia z estetyki muzyki, — wybrane zagadnienia z psychologii muzyki, w. rcl 7) filozofia animacji; — czasy przełomu w dziejach sztuki, .go Treści nauczania 8) diagnoza środowiska; 9) zawód animatora (w tym animatora kultury). 2. Elementy wiedzy o kulturze: — formy upowszechniania muzyki. 4. Psychologiczne i pedagogiczne podstawy animacji społeczno-kulturalnej: 1) znaczenie pojęcia kultura; 1) wprowadzenie do filozoficznej i naukowej refleksji nad człowiekiem; 2) różnorodność i odmienność kultur; 2) człowiek jako istota biologiczna; 3) geneza zróżnicowania kulturowego nowoczesnego społeczeństwa europejskiego; 3) człowiek jako podmiot własnego życia; 4) specyfika kultury społeczeństwa polskiego; 5) filozofia form życia społecznego i indywidualnego; 5) kultura i animacja. 3. Wiedza o sztuce: 1) podstawowe pojęcia z zakresu estetyki; 4) człowiek jako jednostka w społeczeństwie; 6) organizacja i działalność ruchu społecznego na rzecz osób zagrożonych patologią społeczną i osób niepełnosprawnych. 5. Wiedza o społecznościach lokalnych. 3) oddziaływanie sztuki: 6. Prawne i ekonomiczne podstawy działalności kulturalnej: ww 2) źródła sztuki i mechanizmy przemian; a) literatura: — funkcja pisarzy w społeczeństwie współczesnym, 1) elementy wiedzy o polityce kulturalnej; — sposoby analizy tekstu literackiego, 3) marketingowe zarządzanie instytucjami kultury; — problemy recepcji a właściwości dzieła literackiego, 4) miejsce i rola fundacji i stowarzyszeń; — miejsce poezji w kulturze współczesnej, 5) radiofonia, telewizja, kinematografia oraz rynek wydawniczy i prasowy; — rola i zadania literatury regionalnej, b) teatr: 2) rodzaje źródeł finansowania kultury; 6) współpraca kulturalna z zagranicą; — pojęcie dramatu, teatru, 7) prawa autorskie i ochrona dóbr kultury; — język teatru, 8) wybrane zagadnienia prawa pracy. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1138 — Poz. 70 2) metody sprawnego myślenia; 1. Opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii animacji. 3) praca z tekstem drukowanym; 2. Zrozumienie swoistości animacji, jej przydatności i ograniczeń. 3. Umiejętność oceny przydatności poszczególnych metod i technik do realizacji określonych zadań animacyjnych. 4. Antropologiczne zrozumienie kultury. 5. Przyswojenie informacji z zakresu genezy zróżnicowania kulturowego nowoczesnego społeczeństwa europejskiego oraz specyfiki kultury polskiej. 4) tworzenie własnego warsztatu pracy koncepcyjnej. 5. Techniczne środki animacji: 1) warsztat animatora kultury, wykorzystanie środków audiowizualnych i multimedia; 2) projektowanie i realizacja imprez. Osiągnięcia uczniów 1. Rozpoznawanie i umiejętność prawidłowego zastosowania metod oraz technik animacji społeczno-kulturalnych. .go 6. Opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii poszczególnych dziedzin sztuki jako przygotowanie do rozpoznania obszarów kulturowych epok, stylów i dzieł. v.p l Osiągnięcia uczniów 7. Przygotowanie do zrozumienia współczesnych zjawisk i dokonań artystycznych w różnych dziedzinach sztuki. 8. Umiejętność percepcji i interpretacji poszczególnych dziedzin sztuki. 9. Umiejętność podejmowania samodzielnych działań artystycznych. 3. Umiejętność negocjacji i rozwiązywania konfliktów w grupie. 4. Znajomość i prawidłowe stosowanie kryteriów poprawności językowej. 5. Umiejętność zrozum …