Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa ar

Dziennik Ustaw Nr 15 Elektronicznie podpisany przez Grzegorz Paczowski Data: 2011.01.21 15:45:50 +01'00' — 1122 — Poz. 70 70 v.p l ROZPORZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO1) z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego w publicznych szkołach artystycznych Na podstawie art. 32a ust. 4 i art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje: 1) aktor cyrkowy (symbol cyfrowy 347[01]); 2) aktor scen muzycznych (symbol cyfrowy 347[02]); .go § 1. 1. Rozporządzenie określa podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego, objętych klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60, poz. 374), w publicznych szkołach artystycznych: 3) animator kultury (symbol cyfrowy 347[03]); 1) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego kieruje dzia- 4) bibliotekarz (symbol cyfrowy 348[01]); 5) muzyk (symbol cyfrowy 347[04]); 6) plastyk (symbol cyfrowy 347[07]); 7) tancerz (symbol cyfrowy 347[08]). 2. Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—7 do rozporządzenia. § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. w. rcl łem administracji rządowej — kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz. U. Nr 216, poz. 1595). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego: B. Zdrojewski Załączniki do rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 9 grudnia 2010 r. (poz. 70) Załącznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE AKTOR CYRKOWY ww I. Opis kształcenia Kształcenie w zawodzie aktor cyrkowy odbywa się w szkole sztuki cyrkowej. 4. Rozwijanie samodzielności, obowiązkowości oraz zdolności do podejmowania odpowiedzialności za siebie, partnerów i zespół. II. Cele nauczania 5. Kształtowanie kultury osobistej i dumy z wykonywanego zawodu. 1. Stwarzanie warunków umożliwiających przygotowanie aparatu ruchowego uczniów do wykonywania różnorodnych technik cyrkowych. 6. Motywowanie do samodzielnego rozwoju artystycznego. 2. Umożliwienie harmonijnego rozwoju fizycznego i psychicznego uczniów, pobudzanie i rozwijanie wrodzonych predyspozycji psychofizycznych. 3. Stwarzanie warunków do rozwoju wyobraźni i ekspresji muzyczno-ruchowej oraz rozbudzanie wrażliwości estetycznej. 7. Przygotowanie do prezentowania swoich umiejętności z wybranych dyscyplin sztuki cyrkowej. 8. Przyswojenie i zrozumienie zasad bezpieczeństwa. 9. Przygotowanie do udziału w widowiskach artystycznych. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1123 — III. Opis kwalifikacji absolwenta Poz. 70 4. Ćwiczenia żonglerskie: 1) żonglerka solowa, wyrzuty, rzuty, kręcenie przyborów; 1) umiejętności z zakresu: akrobatyki, gimnastyki, ekwilibrystyki, żonglerki oraz podstaw tańca klasycznego; 2) żonglerka zespołowa różnymi przyborami. v.p l W wyniku kształcenia absolwent powinien posiadać: Osiągnięcia uczniów 2) opanowane podstawy pantomimy i elementów gry aktorskiej niezbędnych do kreowania postaci scenicznych; 1. Opanowanie techniki wykonywanych ćwiczeń. 3) wiadomości z zakresu historii cyrku polskiego oraz światowego ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju poszczególnych dyscyplin sztuki cyrkowej i jej aktualnych trendów; 3. Wyrobienie lekkości i sprężystości ruchów. Specjalność artystyczna Treści nauczania .go 4) wiadomości z zakresu podstaw anatomii i biomechaniki, niezbędnych przy wykonywaniu ewolucji i trików cyrkowych oraz możliwości organizmu ludzkiego; 2. Wyrobienie orientacji przestrzennej, koordynacji ruchowej, równowagi i refleksu oraz zwinności i siły. 5) podstawową wiedzę i umiejętności z zakresu charakteryzacji osobistej, stosowanej w cyrku, teatrze, filmie i telewizji; 1. Ćwiczenia wybranych elementów z zakresu akrobatyki i gimnastyki, ekwilibrystyki, żonglerki oraz klownady i iluzji z wykorzystaniem przyrządów i rekwizytów. 6) znajomość przepisów BHP niezbędnych przy pracy na wysokościach i z różnego rodzaju rekwizytami; 2. Dobór oprawy artystycznej poszczególnych numerów cyrkowych — muzyka, choreografia, kostium. 7) wysoką sprawność fizyczną i psychomotoryczną, odporność na trudne warunki, wrażliwość artystyczną i estetyczną; Osiągnięcia uczniów 2. Umiejętność profesjonalnej prezentacji artystycznej. w. rcl 8) umiejętność aktywnego uczestniczenia w działalności artystycznej i społecznej na rzecz środowiska cyrkowego; 1. Perfekcyjne opanowanie umiejętności wchodzących w skład numeru cyrkowego. 9) umiejętność udzielania pomocy młodym adeptom sztuki cyrkowej oraz odnoszenia się z szacunkiem do nestorów tej sztuki. Technika taneczna IV. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiązkowych zajęć edukacyjnych 1. Przestrzeń i kierunek ruchu. Techniki cyrkowe 2. Sprawność ruchowa i jej znaczenie w zawodzie aktora cyrkowego. Treści nauczania 1. Ćwiczenia akrobatyczne: 1) dynamiczne; 2) siłowe statyczne; 3) plastyczne; 4) skoki na ziemi; ww 5) skoki na batucie. 2. Ćwiczenia gimnastyczne: 1) chłopcy: na drążku gimnastycznym i na poręczach gimnastycznych; 2) dziewczęta: na trapezie i na linie pionowej. 3. Ćwiczenia ekwilibrystyczne: 1) balans na wałku; 2) balans na drabinie; 3) balans na linie poziomej; 4) balans perszem — chłopcy; 5) balans innymi przedmiotami — dziewczęta. Treści nauczania 3. Elementy techniki tańca charakterystycznego: krakowiak i polonez: 1) wiadomości ogólne; 2) charakterystyczne cechy ruchowe i muzyczne; 3) właściwa interpretacja. 4. Elementy techniki tańca klasycznego: 1) ćwiczenia na drążku i na środku sali; 2) układy taneczne i etiudy lekcyjne. Osiągnięcia uczniów 1. Opanowanie prawidłowej postawy, pracy stóp, rąk i korpusu. 2. Opanowanie koordynacji i harmonii ruchu. 3. Umiejętność łączenia ruchu z muzyką. 4. Umiejętność wykonania poznanych tańców charakterystycznych. 5. Umiejętność wykonania wybranych układów tanecznych. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1124 — Charakteryzacja Poz. 70 Treści nauczania v.p l 3. Umiejętność wykonania poznanych rodzajów charakteryzacji. 4. Umiejętność wykonania charakteryzacji zgodnej z założeniami estetycznymi poszczególnych epok historycznych. 1. Zasady charakteryzacji: 1) anatomia i fizjologia głowy; 2) materiałoznawstwo i technologia. Historia cyrku 2. Rodzaje charakteryzacji. 3. Wybrane zagadnienia z zakresu barwy i oświetlenia. Treści nauczania 1. Najważniejsze wydarzenia z historii cyrku. 2. Najważniejsi artyści cyrkowi. Osiągnięcia uczniów Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość zasad charakteryzacji. 1. Znajomość najważniejszych wydarzeń z historii cyrku. .go 4. Charakteryzacja artysty cyrkowego zgodna ze specjalizacją zawodową. 2. Umiejętność wykonania elementów do charakteryzacji. 2. Znajomość najważniejszych artystów cyrkowych. Załącznik nr 2 w. rcl PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE AKTOR SCEN MUZYCZNYCH I. Opis kształcenia III. Opis kwalifikacji absolwenta Kształcenie w zawodzie aktor scen muzycznych odbywa się w policealnej szkole muzycznej w następujących specjalnościach: W wyniku kształcenia absolwent powinien: A. Wokalno-baletowa. 1) posiadać przygotowanie wokalne i techniczne do śpiewu solowego i piosenkarstwa; C. Piosenkarz. 2) posiadać przygotowanie ruchowe i taneczne z zakresu różnych rodzajów tańca (klasycznego, ludowego, charakterystycznego, współczesnego itp.); II. Cele nauczania 3) posiadać wykształcone umiejętności aktorskie; 1. Rozwijanie predyspozycji głosowych poprzez pracę nad techniką głosu w śpiewie klasycznym i piosenkarstwie. 4) grać na fortepianie w podstawowym zakresie umiejętności; B. Wokalno-aktorska. ww 2. Rozwijanie predyspozycji tanecznych poprzez pracę nad różnymi technikami tańca klasycznego, ludowego i współczesnego. 3. Rozwijanie uzdolnień aktorskich i pantomimicznych. 4. Zapoznanie słuchaczy z grą na instrumencie i podstawami kształcenia słuchu. 5) posiadać wykształcony słuch muzyczny pozwalający na uzyskiwanie poprawnej intonacji; 6) wykazywać się umiejętnością pracy na scenie teatralnej i estradzie w roli aktora i solisty — wokalisty; 7) posiadać umiejętność pracy w zespole wokalnym, chórze i zespole tanecznym; 5. Rozwijanie osobowości artystycznej. 6. Przygotowywanie do prezentacji artystycznych. 7. Wykształcenie wartościowych artystów na potrzeby teatrów muzycznych i estrady. 8. Stworzenie możliwości wykazania się aktywnością twórczą. 8) umieć stosować w praktyce podstawowe zasady teorii muzyki; 9) posiadać umiejętność aktywnego uczestniczenia w życiu artystycznym; 10) umieć korzystać z literatury specjalistycznej. — 1125 — IV. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiązkowych zajęć edukacyjnych A. SPECJALNOŚĆ — WOKALNO-BALETOWA Treści nauczania 1. Zarys historii wokalistyki, budowa i higiena organu głosowego. 2. Podstawy prawidłowego oddechu. 3. Wybrane elementy techniki śpiewu. 4. Podstawy interpretacji muzycznej. 9. Opanowanie literatury wokalnej w następującym zakresie: trójdźwięki, czterodźwięki i inne rodzaje skoków interwałowych na jednym oddechu, wprawki i ćwiczenia różnych autorów oraz proste pieśni i arie klasyczne, romantyczne i współczesne. 10. Poprawne wykonanie: pieśni i prostej arii z uwzględnieniem poprawnej emisji i właściwej interpretacji. .go 5. Zasady notacji oraz techniki czytania a vista. 7. Praktyka estradowa. nie się różnymi formami zapamiętywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiejętność dokonywania właściwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiejętność udziału — pod kierunkiem nauczyciela — w prostych formach muzykowania zespołowego. Śpiew 6. Samodzielna praca nad utworem. Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 Taniec klasyczny Treści nauczania 8. Technika pracy nad opanowaniem pamięciowym utworu. 1. Doskonalenie sprawności ruchowej. 9. Podstawowe formy muzykowania zespołowego. 2. Elementy tańca klasycznego. 10. Literatura wokalna, dobrana przez nauczyciela w zależności od możliwości i preferencji ucznia. 3. Środki wyrazu artystycznego. Osiągnięcia uczniów 4. Przygotowanie do pracy w zespole baletowym. Osiągnięcia uczniów 1. Uzyskanie odpowiednich warunków fizycznych potrzebnych do wykonywania zawodu tancerza. 2. Opanowanie prawidłowej postawy, swobodnego posługiwania się aparatem oddechowym z uwzględnieniem znaczenia artykulacyjnego poszczególnych elementów oraz opanowanie zasad prawidłowej emisji. 3. Umiejętność artystycznej interpretacji utworów z literatury muzycznej. w. rcl 1. Znajomość budowy aparatu głosowego, jego części i zasad ich wzajemnego współdziałania (nos, podniebienie, krtań, płuca, przepona). Znajomość zasad higieny organu głosowego. 3. Opanowanie podstaw techniki śpiewu z uwzględnieniem: umiejętności kształtowania samogłosek i spółgłosek, właściwego wdechu i wydechu, odpowiedniej pracy przepony oraz opanowanie umiejętności korekty intonacji. ww 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Interpretowanie dynamiki i agogiki zgodnie z zapisem. Poprawna realizacja zapisu metrorytmicznego. Interpretowanie utworu zgodne z jego budową formalną. 5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowego czytania a vista łatwych utworów w wolnym tempie. 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu pod względem techniczno-wykonawczym. Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem (pokonywanie trudnych miejsc, opanowanie pamięciowe utworu). Umiejętność świadomego ćwiczenia. 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwa- 2. Umiejętność wykonywania wszystkich elementów tańca klasycznego. ruchem 4. Umiejętność poruszania się na scenie i umiejętność pracy w zespole baletowym. Taniec charakterystyczny Treści nauczania 1. Polskie tańce narodowe i wybrane tańce regionalne (poznanie elementów poszczególnych tańców i ich podstawowych figur). 2. Tańce charakterystyczne innych krajów. 3. Pochodzenie tańców narodowych, regionalnych i innych charakterystycznych, ich kostiumy i podstawowe cechy muzyki. 4. Stylizacja poszczególnych tańców. 5. Taniec w parze, taniec w grupie, taniec indywidualny. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność wykonania poszczególnych polskich tańców narodowych, regionalnych i charakterystycznych. Umiejętność określenia podstawowych figur tych tańców i ich poszczególnych elementów. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1126 — Poz. 70 4. Różne sposoby podtrzymywania lub podnoszenia partnerki. 3. Umiejętność rozpoznania danego tańca, wiedza o jego historii i pochodzeniu. Umiejętność rozpoznania kostiumu i określenia podstawowych cech muzyki danego tańca. 5. Tworzenie etiud tanecznych. 4. Umiejętność wykonania formy scenicznej opartej na wybranym temacie tanecznym z uwzględnieniem charakteru danego tańca, jego metrum, tempa itp. 5. Umiejętność wykonywania tańców charakterystycznych indywidualnie, w parze i w grupie. v.p l 2. Umiejętność wykonania podstawowych tańców charakterystycznych innych narodowości. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność płynnego wykonywania: obrotów, piruetów, tours lent, fouettée i port de bras. 2. Umiejętność płynnego wykonywania: skoków, przenoszenia partnerki i podnoszeń. 3. Umiejętność płynnego łączenia poszczególnych elementów w zestawach ruchowych. 4. Umiejętność podnoszenia partnerki: w talii i za ręce, oburącz i jedną ręką. Taniec współczesny i step 5. Umiejętność konstruowania etiud tanecznych z wykorzystaniem wszystkich poznanych elementów. .go Treści nauczania 1. Taniec jako ruch i sposób komunikowania się. Pantomima 2. Techniki i style tańca współczesnego i stepu. 3. Rozwój tańca współczesnego i stepu w Stanach Zjednoczonych i w Europie. 4. Inspiracje tańca współczesnego. Treści nauczania 1. Znaczenie i metody rozgrzewki pantomimicznej. 2. Techniki pantomimiczne. 5. Elementy tańca współczesnego i stepu. 6. Sposoby ćwiczenia tańca współczesnego i stepu. 3. Konstruowanie etiud i mimodram pantomimicznych. 4. Historia pantomimy. w. rcl Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność kształtowania motoryki ciała zgodnie z naturalnymi możliwościami fizycznymi. Umiejętność sterowania swobodnym przepływem energii w ciele tancerza oraz aktywnego wykorzystania przestrzeni. 2. Umiejętność rozróżniania różnych stylów, koncepcji i technik tanecznych. 3. Umiejętność określenia cech rozwojowych tańca współczesnego i stepu w Stanach Zjednoczonych i w Europie. 4. Umiejętność wykorzystywania w tańcu współczesnym elementów folkloru, literatury i muzyki klasycznej. ww 5. Umiejętność zastosowania różnych technik tańca współczesnego i poszczególnych breków stepu w ruchu tanecznym. Umiejętność ukazania: różnych funkcji muzyki, „ciszy rekwizytu”, scenografii i światła. 6. Umiejętność zastosowania różnego rodzaju ćwiczeń w samodzielnej pracy nad tańcem. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność przeprowadzenia samodzielnej rozgrzewki przed występem scenicznym. 2. Umiejętność zastosowania odpowiedniego gestu w konkretnej postaci i sytuacji scenicznej. 3. Umiejętność samodzielnego opracowania mimodram i etiud pantomimicznych. 4. Umiejętność wykorzystania wiedzy o technikach pantomimicznych przy tworzeniu własnych prezentacji scenicznych. Kształcenie słuchu Treści nauczania 1. Interwały i akordy. 2. Gamy. 3. Ćwiczenia rytmiczne. 4. Dyktanda. Partnerowanie 5. Czytanie a vista. Treści nauczania 6. Solmizacja. 1. Ćwiczenia par terre. Osiągnięcia uczniów 2. Ćwiczenia en l’air. 1. Umiejętność rozpoznawania interwałów do oktawy włącznie. Umiejętność wyszukiwania struktur interwałowych w wykonywanym repertuarze. Umiejętność zapisywania interwałów nutami i symbolami. 3. Wykorzystanie elementów współpracy z partnerem. pomocniczych przy — 1127 — Umiejętność budowania trójdźwięków majorowych i minorowych bez przewrotu i w przewrotach, ich słuchowego rozpoznawania oraz zapisywania nutami i symbolami. Umiejętność budowania dominanty septymowej. 2. Umiejętność budowania gamy majorowej i minorowej naturalnej i harmonicznej. Umiejętność zapisywania gam nutami i symbolami. Umiejętność śpiewania gam majorowych (do pięciu znaków) i minorowych harmonicznych (do trzech znaków) od pierwszego stopnia. Poz. 70 2. Podstawowe elementy techniki gry. 3. Podstawowe problemy interpretacyjne. v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 4. Podstawowe elementy dzieła muzycznego. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność nazywania poszczególnych elementów fortepianu. Opanowanie prawidłowej postawy i swobodnej pracy obydwu rąk. Umiejętność posługiwania się pedałami i znajomość podstawowych zasad pedalizacji. 2. Umiejętność zastosowania podstawowych sposobów artykulacji i ozdobników. 4. Umiejętność zapisywania prostych dyktand melodycznych jednogłosowych z zastosowaniem poznanych interwałów i struktur rytmicznych w podanym metrum. Umiejętność zapisywania prostych struktur rytmicznych. 3. Znajomość i umiejętność grania w odpowiednim tempie i dynamice. Umiejętność uzyskania niezależności prawej ręki od lewej. Umiejętność wykonania utworu zgodnie z jego charakterem i z zachowaniem stylistyki danej epoki. 5. Umiejętność czytania a vista jednogłosowych melodii tonalnych i prostych atonalnych. Umiejętność powtarzania głosem usłyszanej melodii. Umiejętność improwizowania głosem prostych zdań i okresów muzycznych. 4. Umiejętność rozpoznania w utworze podstawowych elementów dzieła muzycznego i znajomość wpływu tych elementów na ostateczny kształt dzieła. 6. Umiejętność śpiewania solmizacją przygotowanych ćwiczeń i fragmentów własnego repertuaru. Treści nauczania Gra aktorska 1. Przyswojenie wiadomości teoretycznych o zasadach gry aktorskiej. w. rcl Emisja chóralna .go 3. Umiejętność zapisu i rozpoznawania podstawowych wartości rytmicznych. Umiejętność rozpoznawania i zapisu prostych grup nieregularnych. Treści nauczania 2. Zdobycie umiejętności aktorskich. 1. Podstawowe pojęcia wokalne, anatomia i fizjologia aparatu głosowego. 3. Rozwinięcie wrażliwości emocjonalnej. 2. Umiejętność pracy w grupie. 4. Doskonalenie przekazu tekstu w realizacji monologowej i dialogowej. 3. Zagadnienia wokalno-muzyczne. Osiągnięcia uczniów 4. Przygotowanie do śpiewania w chórze. 1. Umiejętność analizy tekstu i uzyskanie wiedzy o zasadach i sposobach jego właściwej interpretacji. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność wykorzystania wiedzy z zakresu anatomii i fizjologii organu głosowego oraz odpowiednich ćwiczeń z zakresu emisji głosu, dykcji i higieny głosu. ww 2. Umiejętność orientacji we współbrzmieniach głosów, doskonalenia precyzji intonacyjnej i rytmicznej, poczucia odpowiedzialności pracy w grupie. 3. Pogłębianie znajomości literatury muzycznej. Doskonalenie umiejętności posługiwania się słuchem wysokościowym, harmonicznym i barwowym. 2. Umiejętność realizacji etiud beztekstowych (ruch i reakcja). Umiejętność właściwego budowania roli aktora w zależności od tekstu. 3. Umiejętność tworzenia stanów emocjonalnych odpowiednich do danego tekstu i sytuacji i ich umiejętne wprowadzanie do zakresu środków aktorskich. 4. Umiejętność realizacji scen monodramowych i dialogowych i samodzielnej realizacji powierzonej roli aktorskiej. Dykcja 4. Umiejętność śpiewania w różnych zespołach chóralnych. Treści nauczania Fortepian 1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz zaznajomienie z budową i funkcjami aparatu mowy. Treści nauczania 1. Znajomość budowy i historii instrumentu. Przygotowanie aparatu ruchowego do gry na fortepianie. 2. Technika poprawnej wymowy: słyszalności, czystości i wyrazistości artykulacyjnej. 3. Posługiwanie się różnymi środkami wyrazu. — 1128 — Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość podstawowych zagadnień z zakresu języka polskiego, pochodzenie polskiego języka literackiego. Znajomość budowy anatomicznej aparatu głosowego i narządów mowy. 2. Znajomość i umiejętność zastosowania podstawowych elementów wersyfikacji polskiej (akcent, fraza, oddech, pauza, tempo, rytm, analiza treści i środków wyrazu). Umiejętność prawidłowego ćwiczenia tych elementów. Zasady charakteryzacji Treści nauczania 1. Podstawowe wiadomości teoretyczne o historii i zasadach charakteryzacji. 2. Zdobycie umiejętności manualnych. 3. Technologie i materiały potrzebne do charakteryzacji scenicznej. Osiągnięcia uczniów 4. Znajomość dokonań teatru muzycznego w XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem musicalu (Gershwin). Znajomość innych form teatralnych tego okresu (happening, teatr Kantora, Swinarskiego i inne). Umiejętność dostrzegania wpływu poszczególnych form teatralnych na kulturę epoki. Nauka o muzyce Treści nauczania 1. Formy muzyczne wokalno-instrumentalne i instrumentalne oraz ich aparat wykonawczy. 2. Historia muzyki od starożytności po współczesność. 3. Literatura muzyczna. .go 3. Umiejętność zastosowania poznanych środków wyrazu oraz odpowiednich ćwiczeń na samogłoskach i spółgłoskach do odpowiedniej interpretacji tekstu literackiego. Umiejętność interpretacji artystycznej wybranych tekstów. Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 1. Umiejętność posługiwania się wiadomościami z form muzycznych i historii muzyki w formułowaniu własnych sądów o muzyce i kompozytorach. 2. Umiejętność kształtowania własnych zainteresowań muzycznych w oparciu o wiedzę z historii muzyki. 3. Umiejętność świadomego słuchania muzyki oraz rozpoznawania wybranych utworów z różnych epok i najwybitniejszych kompozytorów. B. SPECJALNOŚĆ — WOKALNO-AKTORSKA w. rcl 1. Znajomość historii charakteryzacji z uwzględnieniem makijażu, stylu ubioru i fryzury. Znajomość podstawowych wiadomości z zakresu sposobów charakteryzacji. Osiągnięcia uczniów 2. Umiejętność właściwego doboru środków do wykonania prawidłowej charakteryzacji. Umiejętność samodzielnej charakteryzacji własnej twarzy z uwzględnieniem potrzeb danej roli. 3. Znajomość podstawowych materiałów potrzebnych do charakteryzacji i umiejętność ich prawidłowego użycia. Wybrane zagadnienia z historii teatru Treści nauczania 1. Najważniejsze wydarzenia z historii teatru. Śpiew Treści nauczania 1. Historia wokalistyki, budowa organu głosowego i jego higiena. 2. Prawidłowe funkcjonowanie organu głosowego. 3. Technika śpiewu. 4. Interpretacja muzyczna z uwzględnieniem znajomości kanonów stylu i formy muzycznej. 5. Czytanie a vista. 2. Historia operetki. 6. Samodzielna praca nad utworem. 3. Historia teatru muzycznego. 7. Technika pracy nad opanowaniem pamięciowym utworu i praktyka estradowa. ww 4. Historia musicalu. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność określenia najważniejszych wydarzeń z historii teatru starożytnego, dalekowschodniego, japońskiego, średniowiecznego, barokowego, klasycznego, romantycznego i współczesnego. 2. Znajomość historii operetki i jej czołowych przedstawicieli. 3. Znajomość teatru W. Bogusławskiego, wybranych dzieł S. Moniuszki i S. Witkiewicza jako różnych form teatru muzycznego. Znajomość szczególnej roli I. Duncan w historii teatru tańca. 8. Muzykowanie zespołowe. 9. Literatura wokalna. 10. Program na zakończenie etapu edukacyjnego. Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość budowy aparatu głosowego, jego części i zasad ich wzajemnego współdziałania (nos, podniebienie, krtań, płuca, przepona). 2. Opanowanie prawidłowej postawy, swobodnego posługiwania się aparatem oddechowym z uwzględnieniem znaczenia artykulacyjnego — 1129 — poszczególnych elementów, opanowanie zasad prawidłowej emisji, umiejętność biegłego wykonywania wokaliz. 3. Doskonalenie techniki śpiewu z uwzględnieniem: kształtowania samogłosek i spółgłosek, właściwego wdechu i wydechu, odpowiedniej pracy przepony, opanowanie umiejętności korekty intonacji, wypracowania mocnego i „okrągłego” ataku dźwięku, stosowanie legato jako podstawowej formy artykulacji, wyrabianie nawyku precyzji wymowy. 4. Swobodne frazowanie i umiejętność operowania wszystkimi sposobami artykulacji. Interpretowanie dynamiki i agogiki zgodnie z zapisem. Poprawna realizacja zapisu metrorytmicznego. Interpretowanie utworu zgodne z jego budową formalną. 3. Umiejętność analizy psychologicznej danej postaci. Umiejętność budowania charakterów i osobowości danych postaci scenicznych. Umiejętność dostosowania się do miejsca i czasu akcji. 4. Umiejętność zbudowania połączenia postaci scenicznej z muzyką i śpiewem. Umiejętność oceny własnych dokonań wokalno-aktorskich. Umiejętność tworzenia postaci w konkretnych spektaklach wodewilowych, operetkowych, musicalowych itp. Kształcenie słuchu z zasadami muzyki Treści nauczania 1. Znajomość zasad muzyki. 2. Rozwijanie słuchu wysokościowego, harmonicznego, poczucia rytmu i wyobraźni muzycznej. .go 5. Umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowego czytania a vista utworów o różnym stopniu trudności we właściwym tempie. Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu pod względem techniczno-wykonawczym. Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem (pokonywanie trudnych miejsc, opanowanie pamięciowe utworu). Umiejętność świadomego ćwiczenia i właściwej współpracy z akompaniatorem. 4. Znajomość podstawowej wiedzy z zakresu form muzycznych. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność określenia cech dźwięku, nazw poszczególnych dźwięków. Znajomość pięciolinii, kluczy i nazw oktaw. Umiejętność posługiwania się metrorytmiką. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu agogiki, dynamiki, artykulacji, frazowania i ozdobników. Znajomość budowy skal, gam, interwałów i akordów, rozumienie pojęć: diatonika, chromatyka i enharmonia. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu struktury formalnej utworu. w. rcl 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywania. Przyswojenie swobody podczas występu estradowego. Umiejętność dokonywania właściwej samooceny wykonania utworu. 3. Rozwijanie umiejętności czytania nut głosem. 8. Umiejętność muzykowania zespołowego. 9. Opanowanie literatury wokalnej w następującym zakresie: wprawki i ćwiczenia różnych autorów, pieśni i arie klasyczne, romantyczne i współczesne. 10. Poprawne wykonanie: arii starowłoskiej i klasycznej, pieśni polskiej i romantycznej, arii operetkowej i musicalowej, piosenki aktorskiej z uwzględnieniem poprawnej emisji i właściwej interpretacji. Gra aktorska Treści nauczania 2. Umiejętność śpiewania gam, interwałów, akordów, skal, różnych form kadencji. Umiejętność śpiewania melodii w prostych strukturach rytmicznych. Umiejętność tworzenia głosem prostych melodii (fraza, okres) w nieskomplikowanej rytmice. 3. Umiejętność swobodnego czytania prostych i bardziej skomplikowanych melodii z zachowaniem poprawnej intonacji i właściwej rytmiki (przygotowanych i a vista). Umiejętność zastosowania poprawnego intonacyjnie i rytmicznie czytania nut przy realizacji repertuaru wokalnego. 4. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu kształtowania dzieła muzycznego (okresowość, ewolucyjność, homofonia, polifonia itp.). Znajomość podstawowych gatunków i form muzycznych; umiejętność określenia cech gatunku i jego epoki. Dykcja 2. Elementarne zasady budowania postaci scenicznej. Treści nauczania 3. Posługiwanie się formą wyrazu scenicznego. 1. Przygotowanie teoretyczne z zakresu anatomii i fizjologii aparatu głosowego, wyeliminowanie nieprawidłowości w używaniu narządów mowy. ww 1. Zapoznanie z literaturą dramaturgiczną polską i obcą. 4. Kształtowanie podstaw warsztatu aktorskiego. Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość literatury dramaturgicznej polskiej i obcej (wiersz i proza). 2. Umiejętność prowadzenia dialogu wierszem i prozą. Umiejętność interpretacji monologu. Umiejętność posługiwania się kostiumem i rekwizytem. 2. Nabycie umiejętności poprawnej wymowy, wykształcenie wrażliwości słuchowej oraz umiejętności samokontroli. 3. Wypracowanie różnych form środków wyrazu artystycznego w zakresie żywego słowa i umiejętności dostosowania go do coraz to innych potrzeb artystycznych. — 1130 — Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość budowy i funkcjonowania narządów mowy. Umiejętność posługiwania się słowem. Eliminowanie regionalizmów, gwary, naleciałości i niedbałości mowy potocznej. 2. Wyrobienie umiejętności poprawnej wymowy poprzez ćwiczenia oddechowe, emisyjne i artykulacyjne. Wyrobienie umiejętności samokontroli i wrażliwości słuchowej na wypowiadane słowo. 3. Umiejętność zastosowania wszystkich elementów poprawnej wymowy w pracy nad rolą. Umiejętność posługiwania się poprawną wymową w śpiewie. Umiejętność korekty własnych błędów. 4. Znajomość literatury, w tym prozy polskiej. Taniec charakterystyczny Treści nauczania 1. Polskie tańce narodowe i wybrane tańce regionalne (poznanie elementów poszczególnych tańców i ich podstawowych figur). 2. Tańce charakterystyczne innych krajów. .go 1. Wiedza teoretyczna na temat budowy wiersza. 2. Frazowanie, tempo i rytm wypowiedzi scenicznej, akcentacja, średniówka, klauzula w wierszu. 3. Cechy wypowiedzi w zakresie wiersza klasycznego, współczesnego, monologu scenicznego, dialogu wierszowanego. 4. Literatura ze szczególnym uwzględnieniem polskiej klasyki. Osiągnięcia uczniów 3. Umiejętność mówienia prozy klasycznej, współczesnej, monologu scenicznego (jako elementu roli), dialogów. 3. Pochodzenie tańców narodowych, regionalnych i innych charakterystycznych, poznanie kostiumów i podstawowych cech muzycznych tych tańców. Wiersz Treści nauczania Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 5. Taniec w parze, w grupie i indywidualny. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność wykonania poszczególnych polskich tańców narodowych, regionalnych i charakterystycznych. Umiejętność określenia podstawowych figur tych tańców i ich poszczególnych elementów. 2. Umiejętność wykonania podstawowych tańców charakterystycznych innych narodowości. w. rcl 1. Znajomość rodzajów wiersza i ich budowy. 4. Stylizacja poszczególnych tańców. 2. Umiejętność wygłaszania wiersza z zastosowaniem właściwego dla logiki tekstu frazowania, tempa i rytmu oraz akcentacji z zastosowaniem nabytych umiejętności w zakresie emisji głosu, właściwego oddechu i dykcji. 3. Umiejętność mówienia wiersza klasycznego, współczesnego, monologu scenicznego (jako elementu roli), dialogowania wierszem. 4. Znajomość literatury, w szczególności polskiej klasyki. 3. Umiejętność rozpoznania danego tańca, wiedza o jego historii i pochodzeniu. Umiejętność rozpoznania kostiumu i określenia podstawowych cech muzyki danego tańca. 4. Umiejętność wykonania formy scenicznej opartej na wybranym temacie tanecznym z uwzględnieniem charakteru danego tańca, jego metrum i tempa. 5. Umiejętność wykonywania tańców charakterystycznych solo, w parze czy w grupie. Taniec współczesny Proza Treści nauczania Treści nauczania 1. Taniec jako ruch i sposób komunikowania się. 1. Wiedza teoretyczna na temat prozy. 2. Techniki i style tańca współczesnego. ww 2. Frazowanie, tempo i rytm wypowiedzi scenicznej, akcenty w prozie. 3. Cechy wypowiedzi w zakresie prozy. 4. Literatura z uwzględnieniem prozy polskiej. Osiągnięcia uczniów 3. Rozwój tańca współczesnego w Stanach Zjednoczonych i w Europie. 4. Inspiracje tańca współczesnego. 5. Różne elementy tańca współczesnego. 6. Sposoby ćwiczenia tańca współczesnego. 1. Znajomość zagadnień teoretycznych na temat prozy. Osiągnięcia uczniów 2. Umiejętność wypowiedzi z zastosowaniem właściwego dla logiki tekstu frazowania, tempa i rytmu oraz akcentacji z zastosowaniem nabytych umiejętności w zakresie emisji głosu, właściwego oddechu i dykcji. 1. Umiejętność kształtowania motoryki ciała zgodnie z jego naturalnymi możliwościami fizycznymi. Umiejętność sterowania swobodnym przepływem energii w ciele tancerza oraz aktywnego wykorzystania przestrzeni. — 1131 — 2. Umiejętność rozróżniania różnych stylów, koncepcji i technik tanecznych. 3. Umiejętność określenia cech rozwojowych tańca współczesnego w Stanach Zjednoczonych i w Europie. Poz. 70 3. Utrwalanie nawyku świadomego słuchania utworów muzycznych oraz rozpoznawanie epoki, w której utwór powstał. v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 4. Kształcenie umiejętności korzystania z różnych źródeł inspiracji przy tworzeniu postaci scenicznych. 4. Umiejętność wykorzystywania w tańcu współczesnym elementów folkloru, literatury i muzyki. Osiągnięcia uczniów 5. Umiejętność zastosowania różnych technik tańca współczesnego. Umiejętność ukazania różnych funkcji muzyki, „ciszy rekwizytu”, scenografii, światła itp. w tańcu współczesnym. 1. Znajomość rozwoju historycznego muzyki europejskiej i światowej ze szczególnym uwzględnieniem muzyki polskiej. Znajomość historycznego rozwoju różnych form teatralnych: od opery i operetki, poprzez teatr dramatyczny, po musical i teatr współczesny. Znajomość historii sztuki i kostiumu. Step Treści nauczania 1. Taniec jako ruch i sposób komunikowania się. 2. Techniki i style stepu. 3. Rozwój stepu w Stanach Zjednoczonych i w Europie. 4. Inspiracje tańca współczesnego. 5. Różne elementy stepu. 3. Umiejętność świadomego słuchania dzieł muzycznych. Umiejętność określenia na podstawie słyszanego utworu cech charakterystycznych stylu i epoki, w której powstał, a także w przypadku dzieł najwybitniejszych twórców (szczególnie muzyki wokalnej) — kompozytora. 4. Umiejętność zastosowania nabytej wiedzy, szczególnie pod względem znajomości stylu epoki czy cech charakterystycznych twórcy, przy tworzeniu postaci scenicznej w konkretnym dziele operowym, operetkowym i dramatycznym. w. rcl 6. Sposoby ćwiczenia stepu. 2. Znajomość życia i twórczości najwybitniejszych kompozytorów i umiejętność określenia ich miejsca w historii muzyki. Znajomość stylistyki epoki, w której dany kompozytor tworzy. Znajomość działalności najwybitniejszych przedstawicieli w historii teatru i dramatu oraz historii sztuki. Umiejętność określenia wkładu tych twórców w historię kultury światowej. .go 6. Umiejętność zastosowania różnego rodzaju ćwiczeń w samodzielnej pracy nad tańcem. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność kształtowania motoryki ciała zgodnie z jego naturalnymi możliwościami fizycznymi. Umiejętność sterowania swobodnym przepływem energii w ciele tancerza oraz aktywnego wykorzystania przestrzeni. Wybrane zagadnienia z historii teatru Treści nauczania 2. Umiejętność rozróżniania różnych stylów, koncepcji i technik tanecznych. 1. Ukazanie najważniejszych etapów rozwoju teatru w ich historycznych przemianach. 3. Umiejętność określenia cech rozwojowych stepu w Stanach Zjednoczonych i w Europie. 2. Zapoznanie z sylwetkami najwybitniejszych przedstawicieli teatru z uwzględnieniem ich osiągnięć i wkładu w rozwój kultury. 4. Umiejętność wykorzystywania w stepie elementów folkloru, literatury i muzyki. ww 5. Umiejętność zastosowania poszczególnych breków stepu w ruchu tanecznym. Umiejętność ukazania różnych funkcji muzyki, „ciszy rekwizytu”, scenografii, światła itp. w stepie. 6. Umiejętność zastosowania różnego rodzaju ćwiczeń w samodzielnej pracy nad stepem. Wybrane zagadnienia z historii muzyki Treści nauczania 1. Ukazanie najważniejszych etapów rozwoju muzyki w ich historycznych przemianach. 2. Zapoznanie z sylwetkami najwybitniejszych twórców muzyki z uwzględnieniem ich osiągnięć i wkładu w rozwój kultury. 3. Kształcenie umiejętności korzystania z różnych źródeł inspiracji przy tworzeniu postaci scenicznych. Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość rozwoju historycznego teatru europejskiego i światowego, ze szczególnym uwzględnieniem teatru polskiego. Znajomość historycznego rozwoju różnych form teatralnych. 2. Znajomość życia i twórczości najwybitniejszych przedstawicieli teatru i umiejętność określenia ich miejsca w historii teatru. Umiejętność określenia wkładu tych twórców w historię kultury światowej. 3. Umiejętność zastosowania nabytej wiedzy, szczególnie pod względem znajomości stylu epoki czy cech charakterystycznych twórcy, przy tworzeniu postaci scenicznej w konkretnym dziele dramatycznym. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1132 — Poz. 70 Osiągnięcia uczniów Treści nauczania 1. Umiejętność definiowania podstawowych pojęć z zakresu kultury. Rozumienie zależności pomiędzy kulturą a cywilizacją, kulturą a naturą, kulturą a etnicznością itp. Poznanie podstawowych elementów charakterystycznych dla teatrów różnych krajów. Umiejętność wskazania źródeł kultury Zachodu i określania wzorów i kategorii kulturowych. Umiejętność określania wzorców kultury tradycyjnej, szlacheckiej, mieszczańskiej, masowej, rodzinnej itp. 1. Ukazanie najważniejszych etapów rozwoju historii sztuki i kostiumu w ich historycznych przemianach. 2. Zapoznanie z sylwetkami najwybitniejszych przedstawicieli, z uwzględnieniem ich osiągnięć i wkładu w rozwój kultury. 3. Utrwalanie nawyku świadomego odbioru dzieł sztuki oraz rozpoznawanie epoki, w której powstały. Osiągnięcia uczniów 2. Umiejętność spojrzenia na działalność człowieka od strony jego światopoglądu, jego natury i samowiedzy. Umiejętność definiowania pojęcia mitu i określania jego wartości poznawczej. Znajomość podstawowych norm, ocen, wzorów osobowych decydujących o człowieku jako istocie moralnej. Umiejętność definiowania i rozumienie pojęć, takich jak: dobro, piękno, wolność itp. oraz umiejętność określania zależności pomiędzy nimi. Rozumienie znaczenia komunikacji społecznej w prawidłowym rozwoju psychicznym człowieka. .go 4. Kształcenie umiejętności korzystania z różnych źródeł inspiracji przy tworzeniu postaci scenicznych. v.p l Wybrane zagadnienia z historii sztuki i kostiumu 1. Znajomość rozwoju historii sztuki europejskiej i światowej, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki polskiej. Znajomość historii kostiumu. 2. Znajomość życia i twórczości najwybitniejszych artystów i umiejętność określenia ich miejsca w historii sztuki. Znajomość stylistyki epoki, w której dany artysta tworzy. Umiejętność określenia wkładu tych twórców w historię kultury światowej. w. rcl 3. Umiejętność świadomego odbioru dzieł sztuki. Umiejętność określenia cech charakterystycznych stylu i epoki, w której dzieło powstało. 3. Umiejętność określania człowieka w świecie teatru i wykazywania relacji pomiędzy odbiorcą a aktorem. Umiejętność określania teatru jako wartości kulturowej, odróżniania teatralności od autentyczności. Znajomość podstawowych funkcji teatru i jego wpływu na rozwój człowieka. Rytmika 4. Umiejętność zastosowania nabytej wiedzy, szczególnie pod względem znajomości stylu epoki czy cech charakterystycznych twórcy, przy tworzeniu postaci scenicznej w konkretnym dziele operowym, operetkowym i dramatycznym. Treści nauczania 1. Podstawowe -Dalcroze’a. zasady metody Emila Jaques’a- 2. Tańce polskie. Treści nauczania Osiągnięcia uczniów 1. Pojęcie kultury. Kultura a cywilizacja. Kultura i natura. Kulturowość a etniczność. Kulturowy podział świata. Europocentryzm i problem przekładalności kulturowej. Teatr grecki — teatr japoński. Źródła kultury zachodniej. Determinizm kulturowy — implikacje antropologiczne. Wzory kultury. Czas i przestrzeń jako kategorie kulturowe. Kultura: szlachecka, mieszczańska, masowa. 1. Umiejętność interpretowania ruchem wartości rytmicznych w różnych grupach i układach (taktowanie rękami i nogami, interpretacja ruchem różnych ugrupowań rytmicznych). Umiejętność reagowania ruchem na akcenty metryczne. Umiejętność interpretowania ruchem artykulacji legato i staccato oraz dynamiki (piano, forte, crescendo, diminuendo) i agogiki. Umiejętność interpretowania ruchem różnego rodzaju tematów rytmicznych i kanonów. ww Antropologia 2. Człowiek jako przedmiot samowiedzy. Problem natury ludzkiej. Człowiek jako istota światopoglądowa. Człowiek jako homo vitator. Poznawcza wartość mitu. Mit prometejski. Człowiek jako istota moralna. Normy, oceny, sankcje, wzory osobowe. Dobro a piękno. Moralność a wolność. Komunikacja społeczna a problem zdrowia psychicznego. Strategie komunikacyjne — hermeneutyka tekstu. 3. Człowiek w strukturze teatralnej. Świat — teatr, człowiek — aktor. Teatr jako wartość kultury. Funkcje teatru. Teatralizacja i autentyczność. Teatr jako samowiedza i autoterapia. Oglądanie a podglądanie. Ciało jako podmiot i przedmiot działania. 2. Umiejętność interpretacji ruchem tańców polskich zgodnie z ich stylem i charakterem. Zespół wokalny Treści nauczania 1. Rozwijanie możliwości wykonawczych uczniów. 2. Rozwijanie umiejętności pracy w zespole. 3. Zapoznanie z wokalną literaturą kameralną różnych epok. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1133 — Poz. 70 4. Ćwiczenia chodu tanecznego i kroków tanecznych. 1. Pogłębienie umiejętności wykonawczych poprzez zbiorowe muzykowanie. Umiejętność orientacji w partyturze i śledzenia więcej niż dwóch pięciolinii, nabycie umiejętności szybkiej analizy. 5. Zasadnicze kroki polskich tańców narodowych. 2. Umiejętność rozumienia całej struktury utworu z rozbiciem na poszczególne elementy i wspólnego budowania całości z wielu elementów. Umiejętność tzw. synchronizacji wertykalnej (wspólnego zaczynania i kończenia utworu). Umiejętność aktywnego słuchania siebie i innych. Świadomość roli poszczególnych wykonawców w przebiegu utworu. Umiejętność koordynacji poczynań własnych i działań partnerów. Wyrobienie nawyku psychicznego uczestnictwa w wykonywanym utworze. Umiejętność komunikowania się z partnerami. Umiejętność współpracy w zespole. 7. Improwizacje taneczne. C. SPECJALNOŚĆ — PIOSENKARZ Treści nauczania 6. Zasadnicze kroki innych tańców, w tym tańców charakterystycznych. 8. Elementy ruchu scenicznego w interpretacji piosenki. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność wykonywania ćwiczeń korygujących postawę w celu uzyskania sprawności i elastyczności całego ciała. 2. Umiejętność wykonania etiud sprawnościowych. .go 3. Pogłębienie znajomości wokalnej literatury kameralnej z różnych epok. Interpretacja piosenki v.p l Osiągnięcia uczniów 3. Znajomość kroków i elementów tańców polskich i obcych (w tym charakterystycznych). 4. Umiejętność wykonywania zespołowego poszczególnych tańców i improwizacji na temat danego tańca. 5. Umiejętność samodzielnego opracowania ruchu scenicznego w interpretacji piosenki. Zespół wokalno-instrumentalny 2. Rozszerzanie możliwości głosowych. Treści nauczania w. rcl 1. Rozwijanie naturalnych predyspozycji oraz zdolności wykonawczych. 3. Przygotowanie repertuarowe do występów estradowych. 1. Śpiewanie w wielogłosie: 1) w dwugłosie; Osiągnięcia ucznia 2) w trzygłosie; 1. Umiejętność stosowania w piosence środków wyrazu muzycznego (dynamika, fraza, artykulacja, rytm, tempo), słownego (treść, dykcja) i ruchowego (gest, mimika, ruch, taniec). Umiejętność interpretacji piosenek o zróżnicowanym charakterze (piosenka literacka, aktorska, standard jazzowy). 3) w czterogłosie; 2. Opanowanie umiejętności swobodnego korzystania z aparatu głosowego. Opanowanie prawidłowej postawy i umiejętność prawidłowego oddychania w zależności od rodzaju wykonywanej piosenki. 4) w pięcio- i sześciogłosie. 2. Improwizacja zespołowa właściwa muzyce jazzowej. 3. Przygotowanie do pracy na estradzie. 4. Wykonywanie zespołowe różnych gatunków muzyki jazzowej. 5. Współpraca z zespołami instrumentalnymi. ww 3. Umiejętność pokonywania tremy podczas występów estradowych. Umiejętność bycia na estradzie i pracy z mikrofonem. Umiejętność współpracy z sekcją rytmiczną lub innym zespołem akompaniującym. Plastyka ruchu i taniec Treści nauczania 1. Ćwiczenia koordynujące prawidłową postawę, sprawność i elastyczność kończyn, ruchomość poszczególnych części ciała, skoordynowany ruch całego ciała. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność śpiewania w wielogłosie: 1) harmonizowanie głosem prostych melodii, akordów itp.; 2) śpiew utworów chóralnych w układzie dwugłosowym, trzygłosowym i w większej liczbie głosów; 3) śpiew w tzw. chórkach towarzyszących soliście — piosenkarzowi. 2. Etiudy sprawnościowe w różnych rytmach. 2. Umiejętność improwizowania wokalnego właściwego muzyce jazzowej. 3. Ćwiczenia relaksujące, rozgrzewające i usprawniające ciało. 3. Umiejętność analizy nagrań i pracy na konkretnych utworach. — 1134 — 4. Umiejętność samodzielnego dorabiania głosu do melodii podstawowej. 5. Znajomość literatury, szczególnie takich utworów, jak: swing, blues, gospel itp. 6. Umiejętność współpracy zespołów z zespołami instrumentalnymi. 7. Umiejętność współpracy z sekcją obsługi sprzętu elektronicznego i świateł. Emisja głosu Poz. 70 Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość podstawowych zagadnień z zakresu języka polskiego i pochodzenia polskiego języka literackiego. Znajomość budowy anatomicznej aparatu głosowego i narządów mowy. v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 2. Znajomość i umiejętność zastosowania podstawowych elementów wersyfikacji polskiej (akcent, fraza, oddech, pauza, tempo, rytm, analiza treści i środków wyrazu). Umiejętność prawidłowego ćwiczenia tych elementów. 1. Podstawowe pojęcia wokalne oraz ogólne zasady anatomii i fizjologii aparatu głosowego. 3. Umiejętność zastosowania poznanych środków wyrazu oraz odpowiednich ćwiczeń na samogłoskach i spółgłoskach do odpowiedniej interpretacji tekstu literackiego. Umiejętność interpretacji artystycznej wybranych tekstów. 2. Opanowanie poprawnego śpiewu. Fortepian Osiągnięcia uczniów .go Treści nauczania 1. Zapoznanie z budową ciała ludzkiego i funkcjonowaniem aparatu głosowego. Umiejętność przyjęcia prawidłowej postawy ciała podczas śpiewu i prawidłowego oddychania. 1. Budowa instrumentu i jego historia. Podstawy prawidłowego aparatu gry. 2. Podstawowe elementy techniki gry. 3. Podstawowe problemy interpretacyjne. 4. Podstawowe elementy dzieła muzycznego. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność nazywania poszczególnych elementów fortepianu. Opanowanie prawidłowej postawy i swobodnej pracy obydwu rąk. Umiejętność posługiwania się pedałami i znajomość podstawowych zasad pedalizacji. w. rcl 2. Umiejętność uzyskania „podparcia oddechowego” i koordynacji słuchowo-głosowej wszystkich narządów odpowiedzialnych za wydobycie dźwięku. Umiejętność prawidłowej artykulacji i frazowania w śpiewie. Umiejętność poprawnej intonacji. Znajomość zasad higieny głosu. Treści nauczania Fizjologia głosu Treści nauczania 1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz ogólne zasady anatomii i fizjologii aparatu głosowego. 2. Rozwijanie dyspozycji głosowych. 3. Nauka prawidłowego oddychania, ćwiczenia fonacyjne, ćwiczenia rezonacyjne, doskonalenie technik artykulacji. Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość funkcjonowania aparatu głosowego. ww 2. Umiejętność pracy nad prawidłowym oddychaniem, wyrównywaniem rejestrów, uzyskaniem pełnego rezonansu głosu, wyrównaniem brzmienia samogłosek i doskonaleniem mechaniki artykulacji. 2. Znajomość i umiejętność zastosowania podstawowych sposobów artykulacji i ozdobników. 3. Znajomość i umiejętność grania w odpowiednim tempie i dynamice. Umiejętność uzyskania niezależności prawej ręki od lewej. Umiejętność wykonania utworu zgodnie z jego charakterem i z zachowaniem stylistyki danej epoki. 4. Umiejętność rozpoznania w utworze podstawowych elementów dzieła muzycznego i znajomość wpływu tych elementów na ostateczny kształt dzieła. Kształcenie słuchu z zasadami muzyki i harmonią Treści nauczania 1. Podstawowa wiedza z zasad muzyki i harmonii. 3. Umiejętność korygowania błędów w oddychaniu, fonacyjnych, rezonacyjnych i artykulacyjnych. 2. Posługiwanie się słuchem wysokościowym, słuchem harmonicznym, poczuciem rytmu i wyobraźnią muzyczną. Dykcja 3. Czytanie nut głosem. Treści nauczania 4. Podstawowa wiedza z zakresu form muzycznych. 1. Teoretyczne podstawy techniki mówienia oraz zaznajomienie z budową i funkcjami aparatu mowy. Osiągnięcia uczniów 2. Poprawna wymowa: jej słyszalność, czystość i wyrazistość artykulacyjna. 3. Posługiwanie się różnymi środkami wyrazu. 1. Umiejętność określenia cech dźwięku i nazw poszczególnych dźwięków. Znajomość pięciolinii, kluczy i nazw oktaw. Umiejętność posługiwania się metrorytmiką. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu agogiki, dynamiki, artykulacji, frazowania — 1135 — i ozdobników. Znajomość budowy skal, gam, interwałów i akordów, rozumienie pojęć: diatonika, chromatyka i enharmonia. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu struktury formalnej utworu. Znajomość podstawowych zasad układu czterogłosowego i funkcji harmonicznych. Umiejętność tworzenia kadencji, konstrukcji harmonicznych i prostych figuracji (ew. modulacji). Umiejętność zastosowania podstawowych zasad harmonii przy opracowywaniu aranżacji piosenek lub przy tworzeniu własnych akompaniamentów. 2. Umiejętność śpiewania gam, interwałów, akordów, skal, różnych form kadencji. Umiejętność śpiewania melodii w prostych strukturach rytmicznych. Umiejętność tworzenia głosem prostych melodii (fraza, okres) w nieskomplikowanej rytmice. 2. Umiejętność definiowania i znajomość stylu i dzieł najwybitniejszych twórców kierunków i sztuk scenicznych. Elementy gry aktorskiej Treści nauczania 1. Wiadomości teoretyczne o zasadach gry aktorskiej. 2. Umiejętności aktorskie. 3. Wrażliwość emocjonalna. 4. Właściwy przekaz tekstu w realizacji monologowej i dialogowej. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność analizy tekstu i uzyskanie wiedzy o zasadach i sposobach jego właściwej interpretacji. .go 3. Umiejętność swobodnego czytania prostych i bardziej skomplikowanych melodii z zachowaniem poprawnej intonacji i właściwej rytmiki (przygotowanych i a vista). Umiejętność zastosowania poprawnego intonacyjnie i rytmicznie czytania nut przy realizacji repertuaru wokalnego na przedmiocie głównym. Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 4. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu kształtowania dzieła muzycznego (okresowość, ewolucyjność, homofonia, polifonia i inne). Znajomość podstawowych gatunków i form muzycznych. Umiejętność określenia cech gatunku i jego epoki. 3. Umiejętność tworzenia stanów emocjonalnych odpowiednich do danego tekstu i sytuacji i ich umiejętne wprowadzanie do zakresu środków aktorskich. 4. Umiejętność realizacji scen monodramowych i dialogowych oraz samodzielnej realizacji powierzonej roli aktorskiej. w. rcl Nauka o muzyce z literaturą muzyczną 2. Umiejętność realizacji etiud beztekstowych (ruch i reakcja). Umiejętność właściwego budowania roli aktora w zależności od tekstu. Treści nauczania 1. Formy muzyczne wokalno-instrumentalne i instrumentalne oraz ich aparat wykonawczy. 2. Historia muzyki od starożytności po współczesność. 3. Literatura muzyczna. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność posługiwania się wiadomościami z form muzycznych i historii muzyki w formułowaniu własnych sądów o muzyce i kompozytorach. 2. Umiejętność kształtowania własnych zainteresowań muzycznych w oparciu o wiedzę z historii muzyki. ww 3. Umiejętność świadomego słuchania muzyki oraz rozpoznawania wybranych utworów z różnych epok i najwybitniejszych kompozytorów. Historia teatru i literatury Treści nauczania Zasady charakteryzacji Treści nauczania 1. Podstawowe wiadomościach teoretyczne o historii i zasadach charakteryzacji. 2. Zdobycie umiejętności manualnych. 3. Technologie i materiały potrzebne do charakteryzacji scenicznej. Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość historii charakteryzacji, z uwzględnieniem makijażu, stylu ubioru i fryzury. Znajomość podstawowych wiadomości z zakresu sposobów charakteryzacji. 2. Umiejętność właściwego doboru środków do wykonania prawidłowej charakteryzacji. Umiejętność samodzielnej charakteryzacji własnej twarzy, z uwzględnieniem potrzeb danej roli. 3. Znajomość podstawowych materiałów potrzebnych do charakteryzacji i umiejętność ich prawidłowego użycia. 1. Historia techniki aktorskiej. 2. Znajomość twórców nowych kierunków i najwybitniejszych autorów sztuk scenicznych. Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość różnorodnych technik gry aktorskiej w ujęciu historycznym: od metod tradycyjnych aż do futuryzmu, dadaizmu i innych. Podstawy psychologii, socjologii i organizacji pracy Treści nauczania 1. Podstawowe pojęcia z zakresu psychologii, socjologii i organizacji pracy. 2. Ćwiczenia wspomagające integrację z zespołem, umiejętności organizacyjne. — 1136 — Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość podstawowych pojęć z zakresu psychologii, socjologii i organizacji pracy. 2. Umiejętność współpracy z zespołem. Poz. 70 3. Możliwości techniczne sprzętu elektronicznego i ich przydatność do wykonywania zawodu. v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 Osiągnięcia uczniów 1. Opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu funkcjonowania sprzętu elektronicznego. Obsługa sprzętu elektronicznego Treści nauczania 2. Znajomość zasad bezpieczeństwa. 1. Podstawowe wiadomości z zakresu funkcjonowania sprzętu elektronicznego. .go 2. Zasady bezpieczeństwa przy obsłudze sprzętu elektronicznego. 3. Znajomość możliwości technicznych podstawowego sprzętu elektronicznego przydatnego do wykonywania zawodu. Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE ANIMATOR KULTURY I. Opis kształcenia Kształcenie w zawodzie animator kultury odbywa się w szkole pomaturalnej w następujących specjalizacjach: 6. Przygotowanie do prawidłowego i skutecznego planowania i organizowania zespołów zadaniowych. w. rcl A. Animacja społeczności lokalnych. 5. Poznanie technik komunikacji społecznej i interpersonalnej w celu integrowania środowiska, wyrażania jego potrzeb oraz wspierania kulturalnych działań lokalnych. B. Teatr. C. Taniec. D. Fotografia. 7. Zapoznanie z podstawowymi przepisami prawnymi oraz zasadami ekonomicznymi regulującymi działalność społeczno-kulturalną. E. Film. 8. Wyposażenie w wiedzę o marketingowym zarządzaniu instytucjami kultury. F. Turystyka. III. Opis kwalifikacji absolwenta G. Turystyka i rekreacja. W wyniku kształcenia absolwent powinien: H. Arteterapia. 1) posiadać profesjonalną wiedzę o kulturze i umiejętność udostępniania tej wiedzy innym; II. Cele nauczania ww 1. Przygotowanie profesjonalistów — animatorów społeczno-kulturalnych do stymulowania lokalnej aktywności mieszkańców oraz wspierania i wykorzystywania tej aktywności dla dobra różnych środowisk. 2. Wyposażenie w wiedzę o animacji z uwzględnieniem metod i technik animacji społeczno-kulturalnej. 3. Przygotowanie do funkcji obserwatora i badacza procesów i zjawisk społeczno-kulturalnych zachodzących w środowisku oraz inspiratora i wykonawcy stosownych działań. 4. Wyposażenie w wiedzę o kulturze oraz w umiejętności uprzystępniania jej innym ludziom, pozwalające na realizację funkcji konsultanta i instruktora zespołów artystycznych, organizatora i administratora kultury. 2) orientować się w zagadnieniach historii i teorii sztuki; 3) posiadać umiejętność zdobywania informacji o środowisku — jego siłach społecznych, potrzebach, uznawanych wartościach, aspiracjach, problemach socjalnych i kompetencjach kulturalnych; 4) diagnozować potrzeby społeczno-kulturalne różnych środowisk i jednostek i wykorzystywać wyniki tych diagnoz do wprowadzania korzystnych zmian; 5) znać gruntownie zasady, cele, metody i techniki pobudzania aktywności społecznej i wykorzystania tej aktywności dla wspólnego dobra; 6) posiadać umiejętność integrowania środowiska, wyrażania i reprezentowania jego interesów i potrzeb oraz tworzenia więzi międzyludzkich; Dziennik Ustaw Nr 15 — 1137 — Poz. 70 — podstawowe elementy strukturalne teatru, 8) posiadać umiejętność nawiązywania kontaktów interpersonalnych oraz społecznych i uzyskiwania wsparcia dla lokalnych działań kulturalnych; — teatralna funkcjonalność, 9) umieć zorganizować zespoły zadaniowe, planować ich działalność, kierować nimi oraz wykorzystywać techniki realizacji zadań grupowych; 10) posiadać umiejętność negocjacji i rozwiązywania konfliktów. IV. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiązkowych zajęć edukacyjnych Teoretyczny blok przedmiotowy v.p l 7) posiadać wiedzę o procesie komunikowania się;

1. c)film: — podstawowe zagadnienia estetyki filmu, — filmowe tematy, — formy i metody pracy z filmem,
2. d)fotografia: — historia techniki i technologii fotografii, — fotografia jako nośnik obiektywnej prawdy, — subiektywizm w fotografii, — wykorzystanie fotografii w celach społecznych,
3. e)plastyka: 1. Wiedza o animacji społeczno-kulturalnej: 1) znaczenie pojęcia animacja; 2) potrzeba animacji; 3) historia animacji; 4) animacja i inne typy działalności społeczno-kulturalnej; 5) metody i techniki animacji; 6) rodzaje animacji; — krajobraz kulturowy, — wizerunek plastyczny, — problemy oddziaływania sztuki, — psychoterapeutyczne możliwości działań plastycznych,
4. f)muzyka: — podstawowe wiadomości o muzyce, — wybrane zagadnienia z historii muzyki, — zagadnienia z estetyki muzyki, — wybrane zagadnienia z psychologii muzyki, w. rcl 7) filozofia animacji; — czasy przełomu w dziejach sztuki, .go Treści nauczania 8) diagnoza środowiska; 9) zawód animatora (w tym animatora kultury). 2. Elementy wiedzy o kulturze: — formy upowszechniania muzyki. 4. Psychologiczne i pedagogiczne podstawy animacji społeczno-kulturalnej: 1) znaczenie pojęcia kultura; 1) wprowadzenie do filozoficznej i naukowej refleksji nad człowiekiem; 2) różnorodność i odmienność kultur; 2) człowiek jako istota biologiczna; 3) geneza zróżnicowania kulturowego nowoczesnego społeczeństwa europejskiego; 3) człowiek jako podmiot własnego życia; 4) specyfika kultury społeczeństwa polskiego; 5) filozofia form życia społecznego i indywidualnego; 5) kultura i animacja. 3. Wiedza o sztuce: 1) podstawowe pojęcia z zakresu estetyki; 4) człowiek jako jednostka w społeczeństwie; 6) organizacja i działalność ruchu społecznego na rzecz osób zagrożonych patologią społeczną i osób niepełnosprawnych. 5. Wiedza o społecznościach lokalnych. 3) oddziaływanie sztuki: 6. Prawne i ekonomiczne podstawy działalności kulturalnej: ww 2) źródła sztuki i mechanizmy przemian;
5. a)literatura: — funkcja pisarzy w społeczeństwie współczesnym, 1) elementy wiedzy o polityce kulturalnej; — sposoby analizy tekstu literackiego, 3) marketingowe zarządzanie instytucjami kultury; — problemy recepcji a właściwości dzieła literackiego, 4) miejsce i rola fundacji i stowarzyszeń; — miejsce poezji w kulturze współczesnej, 5) radiofonia, telewizja, kinematografia oraz rynek wydawniczy i prasowy; — rola i zadania literatury regionalnej,
6. b)teatr: 2) rodzaje źródeł finansowania kultury; 6) współpraca kulturalna z zagranicą; — pojęcie dramatu, teatru, 7) prawa autorskie i ochrona dóbr kultury; — język teatru, 8) wybrane zagadnienia prawa pracy. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1138 — Poz. 70 2) metody sprawnego myślenia; 1. Opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii animacji. 3) praca z tekstem drukowanym; 2. Zrozumienie swoistości animacji, jej przydatności i ograniczeń. 3. Umiejętność oceny przydatności poszczególnych metod i technik do realizacji określonych zadań animacyjnych. 4. Antropologiczne zrozumienie kultury. 5. Przyswojenie informacji z zakresu genezy zróżnicowania kulturowego nowoczesnego społeczeństwa europejskiego oraz specyfiki kultury polskiej. 4) tworzenie własnego warsztatu pracy koncepcyjnej. 5. Techniczne środki animacji: 1) warsztat animatora kultury, wykorzystanie środków audiowizualnych i multimedia; 2) projektowanie i realizacja imprez. Osiągnięcia uczniów 1. Rozpoznawanie i umiejętność prawidłowego zastosowania metod oraz technik animacji społeczno-kulturalnych. .go 6. Opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii poszczególnych dziedzin sztuki jako przygotowanie do rozpoznania obszarów kulturowych epok, stylów i dzieł. v.p l Osiągnięcia uczniów 7. Przygotowanie do zrozumienia współczesnych zjawisk i dokonań artystycznych w różnych dziedzinach sztuki. 8. Umiejętność percepcji i interpretacji poszczególnych dziedzin sztuki. 9. Umiejętność podejmowania samodzielnych działań artystycznych. 3. Umiejętność negocjacji i rozwiązywania konfliktów w grupie. 4. Znajomość i prawidłowe stosowanie kryteriów poprawności językowej. 5. Umiejętność zrozumienia funkcji tekstu. 6. Znajomość stylów funkcjonalnych. 7. Umiejętność komponowania własnego tekstu. w. rcl 10. Umiejętność upowszechniania kultury. 2. Umiejętności przekazu treści o charakterze informacji w komunikacji społecznej. 11. Umiejętność prawidłowego posługiwania się dokumentami finansowymi i przepisami prawnymi. 8. Umiejętność pracy z tekstem drukowanym oraz wykorzystania zbiorów informacji. Praktyczny blok przedmiotowy 9. Umiejętność wykorzystania zdobytej wiedzy do własnej pracy naukowej. Treści nauczania 1. Metody i techniki animacji społeczno-kulturalnej: 1) animacja grupy; 2) diagnoza środowiska lokalnego; 3) realizacja działań animacyjnych w środowisku lokalnym i animacja w dużych grupach. 10. Umiejętność wykorzystania poznanych środków technicznych w pracy animatora kultury. A. SPECJALIZACJA — ANIMACJA SPOŁECZNOŚCI LOKALNYCH Treści nauczania 1. Elementy psychologii społecznej: 2. Komunikacja społeczna: 1) proces komunikowania się; ww 2) psychologiczne aspekty komunikowania się; 1) przedmiot i metody badawcze; 2) człowiek w sytuacjach społecznych; 3) postawy i zachowania społeczne. 3) współdziałanie w grupie; 4) konflikt i negocjacje. 3. Kultura słowa: 1) zasady poprawnego i skutecznego porozumiewania się; 2) funkcje języka i funkcje tekstu; 3) ćwiczenia z zakresu poprawności językowej. 4. Technika pracy umysłowej: 1) technika sprawnego odbioru, zapamiętywania i przekazywania informacji; 2. Poznawanie środowiska lokalnego, struktura społeczna i gospodarka. 3. Edukacja środowiskowa, tożsamość kulturowa w środowisku. 4. Komunikacja interpersonalna w społecznościach lokalnych: 1) style komunikacji interpersonalnej; 2) system komunikacji organizacyjnej, publicznej i masowej. 5. Problemy socjalne w społeczności lokalnej. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1139 — Poz. 70 8. Teatr dziecięcy (lalkowy, żywego planu). 6. Animacja zespołów zadaniowych: 9. Plastyka ciała i technika wyrazu scenicznego. 2) projekty pracy grupowej; 10. Drama: 3) komunikacja w zespole zadaniowym. 7. Animacja grupy metodą zabawy. 8. Problemy etyki zawodowej animatora kultury. 9. Podstawy organizacji i kierowania zespołami. 10. Zarządzanie marketingowe. v.p l 1) grupowe rozwiązywanie problemów; 1) drama właściwa oraz drama jako zdarzenie parateatralne; 2) technika i struktura dramy; 3) drama jako metoda dydaktyczno-wychowawcza. Osiągnięcia uczniów 11. Pracownia środowiskowa. 1. Znajomość historii teatru i dramatu. Osiągnięcia uczniów .go 1. Umiejętność rozpoznawania i monitorowania problemów społeczno-kulturalnych środowiska. 2. Umiejętność analizy tekstu dramatycznego, prozy literackiej oraz wiersza. 3. Wrażliwość na rytm muzyczny. 2. Nabycie umiejętności twórczego przygotowania diagnozy funkcjonowania środowiska lokalnego. 4. Świadomość estetyki ruchu. 3. Umiejętność dynamizowania aktywności społeczno-kulturalnej środowiska. 5. Umiejętność wykonania wybranych ćwiczeń z zakresu techniki tańca klasycznego i charakterystycznego. 4. Umiejętność działania w środowisku, uzupełniania i weryfikowania opracowanych standardów pracy animatora. 6. Znajomość polskich tańców narodowych i wybranych tańców historycznych. 7. Umiejętność organizacji i prowadzenia zespołu teatralnego. w. rcl 5. Umiejętność występowania w różnych sytuacjach publicznych i podejmowania prób rozwiązywania konfliktów. 6. Umiejętność wykorzystania możliwości organizacji pozarządowych w łagodzeniu problemów społecznych w środowisku lokalnym. 7. Umiejętność organizowania pracy grupowej. 8. Zdolności podejmowania własnych prób w zakresie reżyserii i scenografii. 9. Umiejętność prezentacji artystycznej formy recytacji zbiorowej. 8. Umiejętność przygotowania strategii marketingowej oraz jej skutecznej prezentacji. 10. Umiejętność przeprowadzania wybranych technik dramowych z różnymi grupami wiekowymi i społecznymi w pracy edukacyjnej i animatorskiej. B. SPECJALIZACJA — TEATR C. SPECJALIZACJA — TANIEC Treści nauczania Treści nauczania 1. Wiedza o teatrze: 1. Wybrane zagadnienia z anatomii, fizjologii i biomechaniki. 1) rozwój historyczny; 2) teatr polski i powszechny. ww 2. Gatunki dramatu, elementy struktury. 3. Teatr a inne dziedziny sztuki, zjawiska parateatralne. 4. Reżyseria i repertuar w teatrze amatorskim. 5. Scenografia w teatrze amatorskim. 6. Kultura żywego słowa: 1) sztuka recytacji a sztuka mówienia; 2) analiza tekstu i jego interpretacja; 3) technika dialogu i monologu. 7. Taniec. 2. Historia tańca i baletu. 3. Rytmika z umuzykalnieniem. 4. Techniki taneczne: 1) podstawowe elementy tańca klasycznego; 2) technika wolna jako trening i jako przygotowanie do różnych zadań tanecznych; 3) taniec jazzowy; 4) technika kompozycji ruchu; 5) wariacje taneczne. 5. Polskie tańce narodowe. 6. Folklor taneczny wybranych regionów Polski, kształtowanie wrażliwości na piękno polskiego folkloru. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1140 — Poz. 70 4. Współczesne środki rejestracji obrazu: 7. Taniec towarzyski: 1) multimedia; 2) historia; 2) technika wideo; 3) charakterystyka. 3) komputerowa realizacja obrazu. 8. Mody taneczne. v.p l 1) geneza; Osiągnięcia uczniów 9. Wybrane zagadnienia reżyserii i kompozycji tańca. Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość podstawowych praw fizjologii i biomechaniki wyjaśniających procesy zachodzące w organizmie ludzkim. 2. Umiejętność swobodnego posługiwania się sprzętem fotograficznym. 3. Znajomość funkcjonowania pracowni. 4. Umiejętność praktycznego przeprowadzenia obróbki fotograficznej. 2) techniki wolnej; .go 2. Umiejętność wykorzystania wiedzy z historii tańca i baletu w upowszechnianiu sztuki tanecznej. 1. Znajomość historii fotografii. 3) tańca jazzowego. 1. Historia filmu: 3. Umiejętność odtwarzania ruchem elementów muzyki. 5. Umiejętność przeprowadzenia analizy i oceny dzieł fotograficznych. 4. Umiejętność stosowania ćwiczeń rytmiczno-umuzykalniających w różnych grupach wiekowych. 6. Znajomość zasad kompozycji obrazu fotograficznego. 5. Umiejętność współpracy z akompaniatorem oraz wykorzystania nagrań muzycznych. 7. Umiejętność organizowania imprez fotograficznych, warsztatów i innych działań animujących fotografię w środowisku. 6. Znajomość podstaw technik tanecznych oraz metodyki nauczania w zakresie: E. SPECJALIZACJA — FILM Treści nauczania w. rcl 1) tańca klasycznego; 7. Umiejętność poprawnego wykonania polskich tańców narodowych. 8. Umiejętność wykonania polskich tańców ludowych. 9. Umiejętność wykonania podstawowych kroków i figur tańca towarzyskiego. 10. Umiejętność opracowywania układów tanecznych. 1) film jako sztuka syntetyczna; 2) estetyczna, społeczna i obyczajowa funkcja filmu. 2. Wybrane zagadnienia z teorii filmu: 1) środki wyrazu dzieła filmowego; 2) film a rzeczywistość. 3. Budowa scenariusza filmowego: 11. Umiejętność wykorzystania ogólnych zasad kompozycji dzieła sztuki w kompozycjach tanecznych. 1) specyfika; 12. Umiejętność podjęcia zadań choreograficznych w zespołach amatorskich. 3) scenariusze wybitnych reżyserów kina światowego. ww D. SPECJALIZACJA — FOTOGRAFIA 2) scenariusz oryginalny a adaptacja; 4. Metodyka pracy w klubie filmowym. Treści nauczania 5. Realizacja filmu i pracownia realizacji filmu. 1. Historia i estetyka fotografii: 6. Dokumentacja filmowa. 1) ocena techniczna i artystyczna obrazu; 2) fotografia jako dyscyplina wiedzy i narzędzie poznania; 7. Podstawowe przepisy prawa z zakresu kinematografii. Osiągnięcia uczniów 3) fotografia jako język obrazu i sztuki. 2. Zagadnienia kompozycji obrazu i specyficznych form fotografowania oraz cechy fotografii. 3. Technika i technologia fotografii oraz pracownia fotograficzna. 1. Znajomość i rozumienie pojęć i terminów z zakresu wiedzy o filmie. 2. Znajomość kierunków i stylów w sztuce. 3. Opanowanie reguł języka filmowego. — 1141 — 4. Umiejętność interpretacji utworu filmowego, wydobycie wartości estetycznych i poznawczych. 5. Umiejętność krytycznego spojrzenia na film i formułowania ocen. 6. Opanowanie techniki pisania scenariuszy oryginalnych i adaptacji utworów literackich. 7. Opanowanie praktycznych i organizacyjnych podstaw reżyserii filmowej. 8. Umiejętność samodzielnej realizacji filmu na taśmie światłoczułej i w technice wideo. Poz. 70 7. Ekonomiczne i prawne podstawy turystyki: 1) funkcjonowanie podmiotów w branży turystycznej; gospodarczych v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 2) usługi turystyczne; 3) ekonomika turystyki, promocja i marketing. 8. Biomedyczne podstawy turystyki: 1) potrzeby zdrowotne człowieka; 2) różne formy wypoczynku; 3) odpowiedzialność za zdrowie i życie innych. 9. Środki techniczne w turystyce, organizacja pracy w firmach turystycznych. 10. Umiejętność tworzenia, gromadzenia i wykorzystania dokumentacji filmowej. Osiągnięcia uczniów 11. Znajomość przepisów regulujących działalność kinematografii oraz prawa autorskiego. 1. Znajomość walorów przyrodniczych regionu, kraju i świata. 12. Umiejętność organizowania imprez na rzecz filmu. 2. Znajomość metod oceny wartości środowiska dla celów turystyki. 13. Umiejętność planowania, programowania i organizowania działalności filmowej. 3. Umiejętność wskazania zabytków architektury i kultury materialnej w regionie, kraju i na świecie. F. SPECJALIZACJA — TURYSTYKA 4. Znajomość fizjologicznych i psychofizycznych potrzeb czynnego i racjonalnego wypoczynku. 5. Znajomość zasad higieny i bezpieczeństwa uczestników imprez turystycznych. w. rcl Treści nauczania .go 9. Opanowanie zasad technicznych montażu filmowego. 1. Podstawy wiedzy o turystyce: 1) rozwój turystyki na świecie i w Polsce; 2) funkcja współczesnej turystyki; 3) urządzenia i usługi turystyczne. 6. Znajomość zasad i umiejętność organizacji imprezy w różnych dyscyplinach turystycznych. 7. Znajomość zasad funkcjonowania biura turystycznego. 2. Podstawy ekologii: 1) człowiek a środowisko; 2) kształtowanie i ochrona środowiska. 3. Geografia turystyczna: G. SPECJALIZACJA — TURYSTYKA I REKREACJA Treści nauczania 1. Geografia turystyczna: 1) poszczególne kontynenty; 1) regionalizacja turystyczna Polski; 2) kraje europejskie; 2) charakterystyka środowiska Europy i innych kontynentów. 3) regiony turystyczne w Polsce. ww 4. Metodyka programowania turystyki. 5. Metodyka krajoznawstwa: geograficznego 2. Metodyka programowania turystyki. 3. Metodyka pracy krajoznawczej: 1) krajoznawstwo a nauka; 1) formy i metody badań krajoznawczych; 2) wykorzystanie badań krajoznawczych w pracy animatora turystyki. 2) nauka a krajoznawstwo; 6. Antropogeografia: 1) kształtowanie i funkcjonowanie wspólnot lokalnych na tle ogólnopolskim i środkowoeuropejskim; 2) kultura tradycyjna w perspektywie środowiska naturalnego i procesu przemian; 3) dziedzictwo kulturowe Polski. 3) krajoznawstwo a turystyka; 4) krajoznawstwo a kultura; 5) zarys historyczny krajoznawstwa; 6) organizacja zajęć kulturalno-rozrywkowych w turystyce. 4. Obsługa ruchu turystycznego, rola i zadania biura podróży. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1142 — 5. Podstawy ekologii: Poz. 70 2) choroba i opieka zdrowotna; 3) grupy społeczne w służbie zdrowia; 2) zagrożenie środowiska człowieka i konsekwencje zdrowotne; 4) wzory osobowe. 3) przeciwdziałanie procesom degradacji środowiska. v.p l 1) człowiek a środowisko; 2. Podstawy anatomii i fizjologii człowieka. 3. Problemy społeczne chorych i niepełnosprawnych. 6. Biomedyczne podstawy rekreacji i turystyki: 4. Wstęp do arteterapii: 1) podstawy anatomii i fizjologii człowieka; 1) rys historyczny; 2) zasady bezpieczeństwa w turystyce i rekreacji. 2) współczesne teorie wychowania estetycznego; 3) koncepcje twórczości w psychologii; 7. Metodyka rekreacji: 2) organizacja rekreacji; 3) kulturalno-rozrywkowe formy rekreacji. 8. Formy aktywności ruchowej. Osiągnięcia uczniów 4) zadania, funkcje i cele arteterapii. 5. Drama: .go 1) rekreacja jako zjawisko psychologiczne i społeczne; 1. Znajomość walorów przyrodniczych regionu, kraju i świata. 2. Znajomość metod oceny wartości środowiska dla celów turystyki. 2) techniki i struktury dramy; 3) drama jako metoda terapeutyczno-wychowawcza. 6. Wspomaganie leczenia i rozwoju przez sztukę: 1) biblioterapia; 2) muzykoterapia; 3) techniki teatralne; w. rcl 3. Znajomość zasad funkcjonowania organizmu człowieka w różnych formach aktywności ruchowej dla różnych grup wiekowych. 1) drama właściwa oraz drama jako zdarzenie parateatralne; 4. Umiejętność diagnozowania potrzeb w zakresie turystyki i rekreacji: 4) techniki plastyczne; 5) choreoterapia. 7. Podstawy rehabilitacji: 1) dobór form działalności do stanu środowiska; 1) rola i zadania; 2) ocena wpływu określonych działań na środowisko. 2) ruch jako środek zapobiegawczy i leczniczy; 5. Umiejętność określenia wpływu aktywności fizycznej na organizm człowieka. 6. Umiejętność kształtowania pozytywnych postaw wobec rekreacji. 7. Umiejętność przeprowadzania akcji proekologicznych. ww 8. Umiejętność organizowania i przeprowadzania imprez turystycznych i rekreacyjnych dla różnych grup wiekowych. 9. Umiejętność doboru form spędzania wolnego czasu do potrzeb i możliwości uczestników. 10. Umiejętność opieki nad uczestnikami imprez turystycznych i rekreacyjnych. H. SPECJALIZACJA — ARTETERAPIA Treści nauczania 1. Socjologiczne i filozoficzne problemy zdrowia i choroby: 1) człowiek i środowisko; 3) rodzaje terapii wspomagających rehabilitację. 8. Podstawy pomocy psychologicznej: 1) psychologiczne problemy osób chorych i niepełnosprawnych; 2) relacje terapeutyczne; 3) podstawowe zasady udzielania pomocy psychologicznej; 4) rola twórczości i sztuki w życiu chorych i niepełnosprawnych. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność stwarzania atmosfery sprzyjającej otwartości. 2. Zdolność rozbudzania zainteresowań i umacniania wiary człowieka w swoje możliwości. 3. Zdolność dostrzegania problemów w ich indywidualnym wymiarze, wydobywanie możliwości człowieka, a nie jego słabości. 4. Umiejętność stosowania technik arteterapeutycznych. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1143 — Poz. 70 7. Umiejętność tworzenia wzorów i rozwiązań organizacyjnych działań arteterapeutycznych. 6. Umiejętność integralnego wspomagania człowieka chorego i niepełnosprawnego przez sztukę. 8. Umiejętność współpracy z ruchem społecznym na rzecz osób chorych i niepełnosprawnych. v.p l 5. Umiejętność organizowania i przeprowadzania imprez dla osób chorych i niepełnosprawnych. Załącznik nr 4 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE BIBLIOTEKARZ Kształcenie w zawodzie bibliotekarz odbywa się w szkole pomaturalnej w specjalizacjach: A. Bibliotekarstwo publiczne. B. Bibliotekarstwo szkolne. C. Biblioterapia. II. Cele nauczania 2) współdziałać z bibliotekami i ośrodkami informacji naukowej w ramach sieci i systemów biblioteczno-informacyjnych oraz z innymi instytucjami działającymi w szeroko rozumianym otoczeniu społecznym biblioteki; .go I. Opis kształcenia 1. Przygotowanie bibliotekarzy — profesjonalistów do realizacji zadań związanych z trzema podstawowymi sferami działalności: 4) posługiwać się intersubiektywnymi zasadami oceny piśmiennictwa gromadzonego i udostępnianego przez bibliotekarza; 5) rozpoznawać i zaspokajać potrzeby czytelników i użytkowników informacji w środowisku lokalnym, ze szczególnym uwzględnieniem analizy i metod zaspokajania czytelniczych i informacyjnych potrzeb dzieci i młodzieży; w. rcl 1) obsługą informacyjną społeczeństwa; 3) interpretować zadania obiegu książki i innych mediów w kategoriach socjoekonomicznych; 2) działalnością edukacyjną w zakresie promocji i intensyfikowania czytelnictwa; 3) animacją kultury w środowiskach lokalnych. 2. Wyposażenie w uniwersalną wiedzę o procedurach działalności bibliotecznej i o środowisku. 3. Wyposażenie w określony zakres wiedzy specjalistycznej — umożliwiającej podjęcie pracy na stanowiskach specjalistów procedur i typów działalności bibliotecznej. 4. Rozwój postaw społeczno-etycznych opartych na: 1) poszanowaniu i ochronie wolności słowa, wolności czytania oraz dążeniu do zapewnienia powszechnej dostępności zbiorów bibliotecznych i informacyjnych; ww 2) uznawaniu potrzeb i zainteresowań czytelników i środowiska lokalnego za wartość nadrzędną w pracy bibliotekarza; 3) poszanowaniu osobowości czytelnika, przestrzeganiu zasad ochrony jego danych osobowych oraz tajemnicy czytania. III. Opis kwalifikacji absolwenta W wyniku kształcenia absolwent powinien umieć: 1) interpretować współczesne zjawiska i procesy komunikacji społecznej oraz ich genezy, ze szczególnym uwzględnieniem znajomości wzorców i mechanizmów komunikowania w różnych środowiskach; 6) obsługiwać podstawowe procesy biblioteczne (gromadzenie i tworzenie zbiorów informacji, przechowywanie i udostępnianie zbiorów itp.); 7) organizować pracę w bibliotece z wykorzystaniem nowoczesnych metod i środków technicznych; 8) rozpoznawać cechy osobowościowe czytelników w celu prowadzenia działań pedagogicznych i wychowawczych w bibliotece; 9) szanować i chronić wolność słowa i wolność czytania oraz dążyć do zapewnienia powszechnej dostępności zbiorów bibliotecznych i informacyjnych; 10) uznawać potrzeby i zainteresowania czytelników i środowiska lokalnego za wartość nadrzędną w pracy bibliotekarza; 11) przestrzegać zasad ochrony danych osobowych czytelnika oraz etyki pracy; 12) łatwo nawiązywać kontakty i współpracę z otoczeniem; 13) być inicjatywnym i kreatywnym, obiektywnym i krytycznym w ocenach; 14) dążyć do pogłębiania doświadczeń zawodowych (także poprzez samokształcenie). — 1144 — IV. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiązkowych zajęć edukacyjnych A. SPECJALIZACJA — BIBLIOTEKARSTWO PUBLICZNE Treści nauczania 1. Biblioteki publiczne w sieci rozległej: Poz. 70 3. Funkcje, zadania i kierunki pracy biblioteki szkolnej. 4. Organizacja biblioteki szkolnej. v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 5. Biblioteka szkolna jako integralna część procesu dydaktyczno-wychowawczego szkoły. 6. Główne kierunki działalności bibliotek szkolnych za granicą. 1) ogólna charakterystyka bibliotek publicznych; 7. Praca pedagogiczna biblioteki szkolnej. 2) rola i miejsce bibliotek publicznych; 8. Biblioteka szkolna jako element sieci bibliotecznej. 3) terytorialne ukształtowanie sieci bibliotek publicznych; Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość historii bibliotekarstwa szkolnego w Polsce. .go 4) kształt organizacyjno-instytucjonalny sieci bibliotek publicznych. 2. Biblioteka publiczna jako sieć lokalna: 1) podstawowa dokumentacja biblioteki publicznej; 2. Opanowanie podstaw prawnych działania bibliotek szkolnych w Polsce. 2) planowanie i finansowanie bibliotek publicznych; 3. Umiejętność realizacji różnorodnych funkcji i zadań biblioteki szkolnej. 3) sprawozdawczość biblioteczna; 4) lokal i jego wyposażenie. 3. Biblioteka publiczna jako struktura wielofunkcyjna: 1) procesy biblioteczne jako podstawa kształtowania struktury organizacyjnej bibliotek; 5. Opanowanie podstawowej wiedzy z zakresu dydaktyki i umiejętność zastosowania jej w pracy bibliotecznej. 6. Umiejętność stosowania różnorodnych form propagowania książki i metod rozwijania zainteresowań czytelniczych. w. rcl 2) sposób formalnego wyodrębnienia procesów bibliotecznych w strukturze organizacyjnej biblioteki. 4. Umiejętność zorganizowania biblioteki szkolnej. 4. Biblioteka publiczna jako instytucja usługowa: 1) biblioteka publiczna jako ośrodek upowszechniania wiedzy i informacji regionalnej; 2) biblioteka publiczna jako ośrodek życia kulturalnego i intelektualnego społeczności lokalnej; 3) działalność promocyjna, marketing i kształtowanie pozytywnego wizerunku biblioteki w środowisku. Osiągnięcia uczniów ww 1. Znajomość specyfiki bibliotekarstwa publicznego jako powszechnej, a jednocześnie wewnętrznie zróżnicowanej i nieustannie zmieniającej się dziedziny życia społecznego. 2. Umiejętność stosowania norm, standardów i wzorców w oparciu o tradycję biblioteczną. 3. Umiejętność budowania indywidualnego wizerunku publicznego i oryginalnego modelu programowego. B. SPECJALIZACJA — BIBLIOTEKARSTWO SZKOLNE 7. Umiejętność przeprowadzenia lekcji bibliotecznej i powiązania realizowanego przysposobienia z programem nauczania. 8. Umiejętność realizacji współpracy biblioteki szkolnej z innymi bibliotekami w regionie i w środowisku szkolnym. C. SPECJALIZACJA — BIBLIOTERAPIA Treści nauczania 1. Socjologiczne i filozoficzne problemy zdrowia i choroby: 1) człowiek i środowisko; 2) choroba i opieka zdrowotna; 3) grupy społeczne w służbie zdrowia; 4) wzory osobowe. 2. Podstawy anatomii i fizjologii człowieka: 1) podstawowe składniki budowy ciała; 2) budowa i funkcje układu nerwowego; 3) narządy zmysłów; Treści nauczania 4) odżywianie i układ pokarmowy; 1. Historia bibliotekarstwa szkolnego w Polsce. 5) specyfika poszczególnych okresów rozwoju ontogenetycznego człowieka; 2. Podstawy prawne działania bibliotek szkolnych w Polsce. 6) rytmy biologiczne człowieka. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1145 — 1) rola i zadania; 2) ruch jako środek zapobiegawczy i leczniczy; 3) rodzaje terapii wspomagających rehabilitację. 4. Problemy społeczne osób chorych i niepełnosprawnych: 1) sytuacja społeczna i ekonomiczna; 2) prawo i uprawnienia; 3) opieka zdrowotna, socjalna, zatrudnienie; 4) edukacja; 1) psychologiczne problemy osób chorych i niepełnosprawnych; 2) relacje terapeutyczne; 3) podstawowe zasady udzielania pomocy psychologicznej; 4) rola twórczości i sztuki w życiu osób chorych i niepełnosprawnych. 6. Biblioterapia: 6. Umiejętność konstruowania modeli postępowania biblioterapeutycznego oraz realizowania scenariuszy zajęć biblioterapeutycznych. 7. Umiejętność diagnozowania i zaspokajania podstawowych potrzeb psychicznych ludzi chorych i niepełnosprawnych. 8. Umiejętność diagnozowania i zaspokajania potrzeb czytelniczych ludzi chorych i niepełnosprawnych. 9. Znajomość alternatywnych materiałów czytelniczych oraz umiejętność ich doboru dla różnych grup czytelników. 10. Umiejętność oceny przydatności tekstów literackich i paraliterackich do pracy z czytelnikiem chorym i niepełnosprawnym. BLOK PRZEDMIOTÓW OGÓLNOZAWODOWYCH DLA SPECJALIZACJI Treści nauczania 1. Wiedza o społeczeństwie: w. rcl 1) rodzaje biblioterapii; 5. Opanowanie podstawowych technik biblio- i arteterapeutycznych w pracy z ludźmi chorymi i niepełnosprawnymi. .go 5) problematyka organizowania czasu wolnego. v.p l 4. Znajomość podstawowych zagadnień z zakresu anatomii i fizjologii człowieka oraz wybranych metod rehabilitacji. 3. Podstawy rehabilitacji: 5. Podstawy pomocy psychologicznej: Poz. 70 2) podstawy naukowe biblioterapii; 3) proces biblioterapii, metody i techniki biblioterapii; 4) biblioterapia kliniczna; 5) biblioterapia rozwojowa. 7. Arteterapia: 1) różne koncepcje i cele arteterapii; 1) socjologia jako nauka o społeczeństwie; 2) mechanizmy i prawidłowości wzajemnych zależności pomiędzy człowiekiem a społeczeństwem; 3) przemiany w świadomości społecznej we współczesnym społeczeństwie polskim. 2. Psychologia: 1) podstawowe elementy osobowości człowieka; 2) charakterystyka rodzajów arteterapii i ćwiczenia praktyczne w zakresie poznawczych rodzajów arteterapii; 2) właściwości osobowościowe i poznawcze osób z różnych grup społecznych; 3) cechy arteterapeuty. 3) rozwój człowieka od wieku niemowlęcego do wieku dorastania; 8. Kultura żywego słowa w biblioterapii: 1) fonetyka i technika mówienia; ww 2) interpretacje tekstu mówionego; 3) praktyczne działania sceniczne. 4) specyfika wieku podeszłego; 5) psychiczne i społeczne potrzeby osób niepełnosprawnych oraz możliwości ich realizacji; 6) człowiek w sytuacji trudnej, możliwości biblioterapii; Osiągnięcia uczniów 7) techniki prowadzenia negocjacji; 1. Znajomość podstawowych problemów związanych z funkcjonowaniem człowieka chorego i niepełnosprawnego w społeczeństwie. 8) myślenie innowacyjne i twórcze. 2. Opanowanie podstaw prawnych funkcjonowania bibliotek na rzecz niepełnosprawnych czytelników. 3. Umiejętność realizacji funkcji i zadań bibliotek różnych typów (np. szpitalnych, szkół specjalnych itp.). 3. Pedagogika: 1) współczesne problemy oświatowe, społeczne i wychowawcze; 2) możliwości oddziaływania placówek bibliotecznych na społeczeństwo pod względem oświatowym, społecznym i wychowawczym; 3) metody diagnozowania potrzeb społecznych. — 1146 — 4. Wiedza o kulturze: 1) podstawowe pojęcia i zagadnienia z zakresu nauki o kulturze; kultura antropologiczna, kultura symboliczna; 2) człowiek a kultura; 3) warunki uczestnictwa w kulturze; 4) zjawiska współczesnej kultury społeczeństwa polskiego. 5. Wiedza o nauce i literaturze niebeletrystycznej: 1) pojęcie i struktura wiedzy; 2) elementy klasyfikacji i metodologii nauk; 4) różnorodność piśmiennictwa niebeletrystycznego i jego odbiór społeczny. 6. Literatura piękna: 9. Umiejętność diagnozowania i rozwiązywania problemów czytelniczych użytkowników bibliotek. 10. Opanowanie wiedzy z zakresu nauki o kulturze. 11. Znajomość podstawowych zjawisk współczesnej kultury polskiej. 12. Znajomość różnorodnych form uczestnictwa człowieka w kulturze. 13. Znajomość działów i źródeł wiedzy. 14. Umiejętność rozpoznawania rodzajów i dziedzin wiedzy. 15. Znajomość różnych rodzajów literatury niebeletrystycznej i umiejętność oceny jej przydatności dla poszczególnych grup czytelników. 16. Opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii literatury. .go 3) procesy komunikacyjne we współczesnym świecie; Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 1) podstawowe pojęcia z teorii i socjologii literatury jako narzędzia interpretacji tekstów literackich i paraliterackich; 2) typologia tekstów literackich i paraliterackich; 3) budowa dzieła literackiego a sposoby odbioru; 4) przemiany powieści jako gatunku literackiego; 18. Umiejętność interpretowania tekstów literackich i paraliterackich. 19. Umiejętność rozpoznawania cech osobowościowych konkretnego czytelnika w celu prowadzenia działań pedagogicznych i wychowawczych w bibliotece. BLOK PRZEDMIOTÓW SPECJALISTYCZNYCH DLA SPECJALIZACJI w. rcl 5) literatura XIX i przełomu XX wieku na świecie i w Polsce; 17. Umiejętność oceny piśmiennictwa gromadzonego i udostępnianego przez bibliotekę. 6) współczesna literatura światowa; Treści nauczania 7) współczesna literatura polska; 1. Wiedza o książce i bibliotece: 8) literatura popularna; 9) literatura dla dzieci i młodzieży. Osiągnięcia uczniów 1. Umiejętność rozumienia i oceny zjawisk społecznych. 2. Umiejętność interpretowania zjawisk i procesów komunikacji społecznej. 3. Znajomość wzorców i mechanizmów komunikowania się w różnych środowiskach. ww 4. Umiejętność prowadzenia rozmów i negocjacji w ramach współdziałania z ośrodkami informacji naukowej oraz innymi instytucjami działającymi w otoczeniu społecznym biblioteki. 5. Znajomość podstawowych elementów osobowości człowieka: potrzeb, emocji, motywów, procesów poznawczych, temperamentu. 6. Znajomość właściwości osobowościowych i poznawczych osób z różnych grup społecznych. 7. Umiejętności komunikacyjne umożliwiające rozpoznawanie potrzeb różnych grup czytelników. 8. Znajomość metod diagnozowania potrzeb społecznych oraz umiejętności ich zaspokajania. 1) funkcjonowanie książki i biblioteki, ich rola w komunikacji społecznej; 2) historia książki i biblioteki na tle procesów historycznych i zjawisk kulturowych; 3) problemy współczesnego bibliotekarstwa. 2. Wiedza o czytelnictwie: 1) funkcjonowanie książki we współczesnej kulturze; 2) terminologia i metody stosowane w badaniach z zakresu czytelnictwa; 3) współczesne instytucje wydawnicze; 4) dystrybucja książki; 5) społeczny zasięg książki w Polsce. 3. Źródła informacji: 1) różnorodne formy i typy źródeł informacji; 2) nowoczesne technologie w działalności informacyjnej. 4. Gromadzenie, opracowanie i udostępnianie zbiorów: 1) podstawowe funkcje biblioteki; 2) rodzaje zbiorów bibliotecznych; 3) zasady gromadzenia zbiorów; Dziennik Ustaw Nr 15 — 1147 — Poz. 70 5) rodzaje ewidencji zbiorów; v.p l 4. Znajomość terminologii i metod stosowanych w badaniach z zakresu czytelnictwa. 4) selekcja zbiorów; 7) przechowywanie zbiorów; 5. Orientacja we wzajemnych powiązaniach wszystkich instytucji związanych z produkcją, obiegiem i ochroną książki w społeczeństwie. 8) formy, organizacja i techniki udostępniania zbiorów. 6. Umiejętność rozpoznania podstawowych mechanizmów funkcjonowania książki w społeczeństwie. 6) kontrola zbiorów; 5. Organizacja i zarządzanie w bibliotece: 1) wybrane zagadnienia z zakresu teorii organizacji i zarządzania; 2) funkcjonowanie biblioteki jako struktury organizacyjnej — elementy systemu kultury; 3) organizacja bibliotekarstwa w Polsce. 7. Komputeryzacja bibliotek: 8. Znajomość różnorodnych form i typów informacji. 9. Umiejętność sprawnego wyszukiwania informacji. 10. Umiejętność kreowania nowych form usług informatycznych. .go 6. Technologie informacyjne, elementy techniki i technologii stosowanych w działalności informacyjnej bibliotek. 7. Zrozumienie roli książki we współczesnej kulturze. 1) problemy organizacyjne komputeryzacji bibliotek; 11. Znajomość nowoczesnych technologii w działalności informacyjnej i umiejętność ich zastosowania. 12. Umiejętność prowadzenia i tworzenia zbiorów informacji, ich przechowywania i udostępniania. 2) organizacja opracowania danych w systemie komputerowym; 13. Umiejętność poznawania dokumentów i oceny ich przydatności. 3) wyszukiwanie i udostępnianie zbiorów w systemie komputerowym. 14. Znajomość zasad gromadzenia, ewidencji, kontroli, przechowywania i udostępniania zbiorów. 15. Umiejętność formalnego i rzeczowego opracowania dokumentu bibliotecznego. w. rcl Osiągnięcia uczniów 1. Znajomość zasad funkcjonowania książki i bibliotek w systemie komunikacji społecznej. 2. Opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu historii książki i biblioteki. 3. Znajomość zasad ochrony zbiorów dawnej książki. 16. Umiejętność przeprowadzenia poprawnej analizy informacyjno-logicznej dokumentów bibliotecznych. 17. Umiejętność organizowania pracy w bibliotece z wykorzystaniem najnowocześniejszych środków technicznych. Załącznik nr 5 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MUZYK II. Cele nauczania — pierwszy etap edukacyjny Kształcenie w zawodzie muzyk obejmuje dwa etapy edukacyjne (okresy kształcenia o wyróżnionych celach), stanowiące całość dydaktyczną: 1. Zainteresowanie ucznia muzyką. ww I. Opis kształcenia — pierwszy etap edukacyjny obejmuje kształcenie w szkole muzycznej I stopnia lub ogólnokształcącej szkole muzycznej I stopnia, — drugi etap edukacyjny obejmuje kształcenie w szkole muzycznej II stopnia lub ogólnokształcącej szkole muzycznej II stopnia, w specjalnościach: A. Instrumentalista. B. Wokalista. C. Rytmika. D. Lutnik. 2. Rozbudzanie zamiłowania do muzyki. 3. Rozwijanie uzdolnień muzycznych ucznia w sposób dostosowany do jego wieku i predyspozycji. 4. Nauczanie podstaw gry na instrumencie. 5. Rozwijanie umiejętności technicznych i interpretacyjnych. 6. Nauczanie zasad notacji w stopniu umożliwiającym samodzielne odczytywanie zapisu nutowego. 7. Przygotowanie do samodzielnego opracowywania krótkich i łatwych utworów. Dziennik Ustaw Nr 15 — 1148 — Poz. 70 3. Nauka samodzielnego przygotowania utworów i wybierania sposobu rozwiązywania problemów. 9. Rozwijanie naturalnej potrzeby ekspresji twórczej ucznia i kształcenie wyobraźni artystycznej. 4. Rozwijanie pamięci muzycznej i opanowania estradowego. 10. Rozwijanie umiejętności muzykowania zespołowego. 5. Zaznajomienie z podstawowymi zagadnieniami z: historii muzyki, literatury muzycznej, form muzycznych, zasad muzyki i harmonii. 11. Przygotowanie ucznia do publicznych występów estradowych, zachęcanie do aktywnego uczestnictwa w życiu muzycznym. 12. Zapoznanie ucznia z podstawową wiedzą o muzyce. v.p l 8. Wdrożenie do systematycznego i świadomego ćwiczenia. 6. Opanowanie umiejętności z kształcenia słuchu. 7. Opanowanie umiejętności sprawnego czytania nut głosem. 8. Opanowanie umiejętności muzykowania kameralnego. 14. Przygotowanie absolwentów do dalszego kształcenia w szkole muzycznej II stopnia. 9. Rozwijanie umiejętności pracy w dużym zespole wykonawczym (chór). III. Cele nauczania — drugi etap edukacyjny 10. Przygotowanie do podjęcia studiów muzycznych oraz do czynnego uczestnictwa w życiu muzycznym. .go 13. Kształtowanie wrażliwości estetycznej i poczucia piękna. A. SPECJALNOŚĆ — INSTRUMENTALISTA 1. Rozwijanie wirtuozowskich elementów techniki oraz pogłębionej strony wyrazowej. 1. Umiejętność interpretowania ruchowego utworów zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej. 2. Opanowanie umiejętności gry na fortepianie. 3. Opanowanie umiejętności improwizacji fortepianowej. w. rcl 2. Doskonalenie umiejętności samodzielnego interpretowania utworów zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej. C. SPECJALNOŚĆ — RYTMIKA 3. Nauka samodzielnego opracowywania wykonywanych utworów i umiejętności rozwiązywania problemów. 4. Rozwijanie pamięci muzycznej i opanowania estradowego. 5. Zaznajomienie z podstawowymi zagadnieniami z historii muzyki, literatury muzycznej, form muzycznych, zasad muzyki i harmonii. 6. Opanowanie umiejętności z kształcenia słuchu. 7. Opanowanie umiejętności sprawnego czytania a vista. 8. Pogłębienie umiejętności muzykowania kameralnego. ww 9. Rozwijanie umiejętności pracy w dużym zespole wykonawczym (chór, orkiestra). 10. Nauka przygotowywania fragmentów partii orkiestrowych. 11. Przygotowanie do podjęcia studiów muzycznych oraz do czynnego uczestnictwa w życiu muzycznym. B. SPECJALNOŚĆ — WOKALISTA 1. Rozwijanie podstawowych elementów techniki wokalnej oraz pogłębionej strony wyrazowej. 2. Doskonalenie umiejętności samodzielnego interpretowania utworów zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej. 4. Podstawowe elementy techniki ruchu i tańca. 5. Uzyskanie wiedzy w zakresie psychologii, pedagogiki i metodyki nauczania rytmiki. 6. Zaznajomienie z podstawowymi zagadnieniami z historii muzyki, literatury muzycznej, form muzycznych, zasad muzyki i harmonii. 7. Opanowanie umiejętności z kształcenia słuchu. 8. Przygotowanie do podjęcia studiów muzycznych oraz do wykonywania zawodu. D. SPECJALNOŚĆ — LUTNIK 1. Umiejętność samodzielnego wykonania instrumentu lutniczego. 2. Opanowanie wiedzy w zakresie akustyki, technologii, modelowania i korekty lutniczej. 3. Opanowanie podstaw gry na skrzypcach lub innym instrumencie lutniczym. 4. Zaznajomienie z podstawowymi zagadnieniami z historii muzyki, literatury muzycznej, form muzycznych, zasad muzyki i harmonii. 5. Opanowanie umiejętności z kształcenia słuchu. 6. Przygotowanie do wykonywania zawodu oraz do podjęcia studiów wyższych w dziedzinie lutnictwa. — 1149 — IV. Opis kwalifikacji absolwenta w zawodzie muzyk A. SPECJALNOŚĆ — INSTRUMENTALISTA W wyniku kształcenia absolwent powinien: 1) biegle czytać nuty w kluczu wiolinowym i basowym oraz w innych kluczach właściwych dla danego instrumentu; 2) posiadać biegłą umiejętność gry na wybranym przez siebie instrumencie; 3) grać na fortepianie (jeżeli nie jest pianistą) w podstawowym zakresie umiejętności; 8) posiadać umiejętność śpiewania w zespołach wokalnych i chórach; 9) umieć korzystać z literatury specjalistycznej; 10) posiadać umiejętność aktywnego uczestnictwa w życiu muzycznym; 11) posiadać przygotowanie do podjęcia dalszych studiów muzycznych. C. SPECJALNOŚĆ — RYTMIKA W wyniku kształcenia absolwent powinien: 1) posiadać wiedzę teoretyczną i praktyczną rytmiki Orffa i Dalcroze’a; 2) posiadać przygotowanie do stosowania rytmiki Orffa i Dalcroze’a w pracy z dziećmi; .go 4) posiadać w pełni ukształtowany słuch muzyczny, pozwalający na uzyskiwanie poprawnej intonacji w grze na instrumencie tego wymagającym; Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 5) umieć stosować w praktyce zasady teorii muzyki, szczególnie w zakresie harmonii, form muzycznych i historii muzyki; 6) umieć klasyfikować instrumenty muzyczne i rozróżniać słuchem różne typy tych instrumentów; 7) posiadać umiejętność gry w zespołach kameralnych i orkiestrze lub pracy w zespole chóralnym; 3) posiadać biegłą umiejętność czytania nut w kluczu wiolinowym i basowym; 4) posiadać umiejętność improwizacji fortepianowej; 5) posiadać praktyczną umiejętność tworzenia interpretacji ruchowych utworów muzycznych; 6) posiadać podstawową wiedzę o choreografii; 8) umieć korzystać z literatury specjalistycznej; 7) grać na fortepianie w zakresie umiejętności pozwalającej na swobodne improwizowanie czy akompaniowanie na zajęciach ruchowych; 10) posiadać umiejętność aktywnego uczestniczenia w życiu muzycznym; 8) umieć zaaranżować proste melodie (na fortepianie lub z zespołem instrumentów Orffa); 11) posiadać umiejętność przekazywania nabytej wiedzy; 9) posiadać w pełni ukształtowany słuch muzyczny; w. rcl 9) posiadać umiejętność strojenia i konserwacji instrumentu; 12) być przygotowanym do podjęcia dalszych studiów muzycznych. B. SPECJALNOŚĆ — WOKALISTA W wyniku kształcenia absolwent powinien: 1) posiadać umiejętność śpiewu opartą na prawidłowym oddechu, właściwej technice aparatu głosowego i intonacji; 10) umieć stosować w praktyce zasady teorii muzyki; 11) umieć korzystać z literatury specjalistycznej; 12) umieć zaaranżować i prowadzić zajęcia muzyczno-ruchowe w różnych placówkach upowszechniania kultury i w przedszkolach; 13) być przygotowanym do podjęcia dalszych studiów muzycznych. D. SPECJALNOŚĆ — LUTNIK W wyniku kształcenia absolwent powinien: 3) posiadać umiejętność transpozycji, właściwej dla zapisu głosu tenorowego; 1) umieć czytać rysunek techniczny oraz wykonywać rysunki konstrukcyjne różnych elementów i zespołów instrumentów muzycznych; 4) grać na fortepianie w podstawowym zakresie umiejętności; 2) umieć projektować instrumenty muzyczne; ww 2) biegle czytać nuty w kluczu wiolinowym i basowym; 5) posiadać w pełni ukształtowany słuch muzyczny, pozwalający na uzyskiwanie poprawnej intonacji; 6) umieć stosować w praktyce teorię muzyki, szczególnie w zakresie zasad muzyki, form muzycznych i historii muzyki; 7) posiadać umiejętności aktorskie, pozwalające na podjęcie pracy jako solista w teatrach muzycznych; 3) klasyfikować instrumenty muzyczne i rozróżniać słuchem typy instrumentów; 4) stroić i prowadzić korektę instrumentów; 5) dobierać i obsługiwać obrabiarki i inne urządzenia służące do produkcji, napraw, remontu i konserwacji instrumentów; 6) grać na instrumentach lutniczych w podstawowym zakresie; — 1150 — 7) stosować w praktyce zasady teorii muzyki; 8) dokonywać oceny technicznej i artystycznej instrumentów; Poz. 70 9. Literatura muzyczna dla danego instrumentu, dobrana przez nauczyciela w zależności od możliwości ucznia i z uwzględnieniem jego preferencji. v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 10. Program na zakończenie etapu edukacyjnego. 9) posługiwać się urządzeniami elektronicznymi przy produkcji i strojeniu instrumentów; 10) umieć dobierać odpowiednie materiały do produkcji instrumentów, umieć dokonywać ich oceny i kwalifikacji; 11) umieć wykańczać powierzchnie instrumentów; 12) umieć posługiwać się normami przy ocenie jakości materiałów; Fortepian 1. Umiejętność nazywania poszczególnych części fortepianu. Znajomość podstawowych wiadomości z historii instrumentu. 2. Opanowanie prawidłowej postawy, ułożenia prawej i lewej ręki na klawiaturze, prawidłowego ułożenia nóg. Umiejętność prawidłowego wydobycia dźwięku w zależności od rejestru i dynamiki. Świadomość roli i działania palców w procesie powstawania dźwięku. .go 13) umieć posługiwać się podstawową dokumentacją technologiczną; Osiągnięcia uczniów 14) umieć zorganizować stanowisko pracy zgodnie z zasadami ergonomii, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisami przeciwpożarowymi; 15) prowadzić produkcję z uwzględnieniem zasad procesu technologicznego i ochrony środowiska naturalnego; 16) posiadać wiedzę w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej; 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budową formalną. 5. Znajomość notacji w kluczu wiolinowym i basowym oraz umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych utworów w wolnym tempie z uwzględnieniem precyzji rytmicznej. w. rcl 17) posiadać umiejętność korzystania z literatury specjalistycznej. 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnieniem niezależności rąk i palców na klawiaturze, umiejętności grania różnymi sposobami artykulacji (legato, non legato, staccato, portato), umiejętności posługiwania się prawym pedałem (prostym — taktowym i synkopowanym). V. Treści nauczania i osiągnięcia uczniów z obowiązkowych zajęć edukacyjnych — pierwszy etap edukacyjny Przedmiot główny — Instrument Treści nauczania 1. Podstawowa wiedza w zakresie historii instrumentu, budowy instrumentu i jego części, obsługi oraz konserwacji. 2. Podstawy prawidłowego aparatu gry (prawidłowa postawa, ułożenie rąk, właściwy sposób wydobycia dźwięku). 3. Wybrane elementy techniki gry. ww 4. Podstawy interpretacji utworu zgodnej z zapisem, budową formalną i elementami stylu. 5. Zasady notacji właściwej dla danego instrumentu oraz techniki czytania a vista łatwych utworów. 6. Przygotowanie do samodzielnej pracy nad łatwym utworem w zakresie poprawnego odczytania tekstu nutowego, ćwiczenia i korygowania błędów. 7. Przygotowanie do praktyki estradowej, z uwzględnieniem podstawowych elementów obycia estradowego, m.in. w zakresie technik opanowania pamięciowego utworu oraz koncentracji i pokonywania tremy. 8. Podstawowe formy muzykowania zespołowego. 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu pod względem techniczno-wykonawczym (palcowanie, pedalizacja, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty własnych błędów. 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwanie się równymi formami zapamiętywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiejętność dokonywania właściwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiejętność muzykowania zespołowego pod kierunkiem nauczyciela (np. na cztery ręce, na dwa fortepiany, łatwe akompaniamenty). 9. Opanowanie literatury fortepianowej w następującym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce technicznej dla prawej i lewej ręki, utwory polifoniczne, formy cykliczne (do wyboru np.: sonatina, sonata, koncert, wariacje), akompaniamenty. 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowanej problematyce technicznej dla prawej i lewej ręki, utworu polifonicznego, jednej części sonatiny lub sonaty (do wyboru: allegro sonatowe, wariacje lub rondo), utwór dowolny. Cały program powinien być wykonany z pamięci. — 1151 — Organy 1. Umiejętność nazywania poszczególnych części i ogólnych zasad działania traktury. Znajomość podstawowych wiadomości z historii instrumentu. 2. Opanowanie prawidłowej postawy, ułożenia prawej i lewej ręki na manuale, prawidłowego ułożenia nóg na pedale. Umiejętność prawidłowego wydobycia dźwięku na manuale. Umiejętność koordynacji pracy rąk i nóg. chowo-palcową, gry miechem jednokierunkowym i miechem zmiennym, umiejętności gry prawą ręką na manuale dyszkantowym i lewą ręką na manuale basowo-akordowym. 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budową formalną. 5. Znajomość notacji w kluczu wiolinowym i basowym oraz umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych utworów w wolnym tempie. 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu pod względem techniczno-wykonawczym (palcowanie, miechowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem (pokonywanie trudnych miejsc). Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty własnych błędów. .go 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnieniem niezależności rąk i palców na manuale i nóg na pedale, umiejętności gry wielogłosowej na manuale, umiejętności grania różnymi sposobami artykulacji (legato, non legato, staccato, portato). Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budową formalną. 5. Znajomość notacji w kluczu wiolinowym i basowym oraz umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych utworów w wolnym tempie. 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespołowego (np. unisono, duet, akordeonowe zespoły kameralne jednorodne lub mieszane, orkiestra akordeonowa, gra z akompaniamentem). w. rcl 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu pod względem techniczno-wykonawczym. Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty własnych błędów. 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiejętność dokonywania właściwej samooceny wykonania utworu. 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiejętność dokonywania właściwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiejętność muzykowania zespołowego pod kierunkiem nauczyciela. 9. Opanowanie literatury organowej w następującym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce technicznej, utwory polifoniczne, utwory muzyki dawnej, formy cykliczne. 10. Poprawne wykonanie utworu polifonicznego, jednej części sonaty, utworu dowolnego. ww Akordeon 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii instrumentu i umiejętność nazywania poszczególnych części akordeonu oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu w procesie powstawania dźwięku. Znajomość podstawowych zasad konserwacji akordeonu. 2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego trzymania akordeonu, prawidłowego ułożenia prawej i lewej ręki. Umiejętność wydobycia dźwięku płynnym prowadzeniem miecha. 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnieniem umiejętności posługiwania się techniką mie- 9. Opanowanie literatury akordeonowej w następującym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce technicznej, utwory polifoniczne i dawnych mistrzów, forma cykliczna (do wyboru: sonatina, suita, wariacje), utwory różne, muzyka użytkowa różnych narodów. 10. Poprawne wykonanie jednej etiudy dla prawej ręki, jednej etiudy dla lewej ręki, jednego utworu polifonicznego, jednego utworu dawnych mistrzów, dwóch utworów dowolnych, granie a vista. Program powinien być wykonany z pamięci. Gitara 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii instrumentu i umiejętność nazywania poszczególnych części gitary oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu w procesie powstawania dźwięku. Znajomość zasad czyszczenia i konserwacji gitary, strun i futerału. Umiejętność samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego trzymania gitary, prawidłowego ułożenia prawej i lewej ręki. Umiejętność właściwego sposobu siedzenia, właściwego stosowania podgitarnika, podnóżka lub poduszki. 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnieniem koordynacji pracy obydwu rąk, niezależności palcowej obu rąk, gry flażoletów naturalnych — 1152 — i sztucznych, uderzenia tirando i apoyando, gry dwudźwięków, trójdźwięków i czterodźwięków, chwytów poprzecznych barré, czystości intonacji, grania w pozycjach, realizacji arpeggio, tremolo i rasgueado oraz realizacji podstawowych ozdobników. 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budową formalną. 5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem precyzji rytmicznej. 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budową formalną. 5. Znajomość notacji w kluczu wiolinowym i basowym oraz umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych utworów w wolnym tempie z uwzględnieniem poprawnej pedalizacji i precyzji rytmicznej. 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu pod względem techniczno-wykonawczym (palcowanie, pedalizacja, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem (pokonywanie trudnych miejsc). Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty własnych błędów. .go 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu pod względem techniczno-wykonawczym (palcowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty własnych błędów. Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiejętność dokonywania właściwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespołowego. 9. Opanowanie literatury harfowej w następującym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce technicznej, utwory polifoniczne i dawnych mistrzów, forma cykliczna (do wyboru: sonata, concertino, wariacje). w. rcl 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespołowego (np. unisono, gitarowe zespoły kameralne lub orkiestra gitarowa, gra z akompaniamentem). 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiejętność dokonywania właściwej samooceny wykonania utworu. 9. Opanowanie literatury gitarowej w następującym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce technicznej, utwory polifoniczne, forma cykliczna (do wyboru: sonatina, sonata, suita, wariacje), utwory kameralne (duet, trio). 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowanej problematyce technicznej, części suity lub utworu muzyki dawnej, sonaty klasycznej (część) lub wariacji klasycznych, utworu dowolnego, utworu kameralnego lub utworu z akompaniamentem, grania a vista. Harfa ww 1. Znajomość podstawowych wiadomości historii instrumentu i umiejętność nazywania poszczególnych części harfy oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu w procesie powstawania dźwięku. Znajomość zasad czyszczenia i konserwacji instrumentu. Umiejętność strojenia harfy pod kierunkiem nauczyciela. 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowanej problematyce technicznej, jednego utworu solowego muzyki dawnej, dwóch kontrastujących części sonaty. Skrzypce 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii instrumentu i umiejętność nazywania poszczególnych części skrzypiec i smyczka oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu i smyczka w procesie powstawania dźwięku. Znajomość zasad czyszczenia i konserwacji skrzypiec i smyczka oraz umiejętność samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego trzymania skrzypiec pod brodą i smyczka, prawidłowego ułożenia prawej i lewej ręki. Umiejętność wydobycia dźwięku przy zachowaniu swobodnego aparatu gry. 2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego ułożenia prawej i lewej ręki, ze szczególnym zwróceniem uwagi na układ kciuka. Umiejętność właściwej pracy nóg zsynchronizowana z pracą rąk. 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnieniem umiejętności gry całym smyczkiem i poszczególnymi częściami smyczka, gry naturalnych flażoletów, umiejętności prawidłowego układu prawej i lewej ręki, czystości intonacji, grania w pozycjach, realizacji podstawowych ozdobników, wibracji. 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnieniem wykształcenia niezależności palców, gry naturalnych flażoletów, gry akordów techniką secco i arpeggio, gry étouffé i glissando, realizacji podstawowych ozdobników. 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budową formalną. — 1153 — 5. Znajomość notacji oraz umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem poprawnej intonacji i precyzji rytmicznej. 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu pod względem techniczno-wykonawczym (palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty własnych błędów. Poz. 70 5. Znajomość notacji w kluczu altowym oraz umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych utworów w wolnym tempie, z uwzględnieniem poprawnej intonacji i precyzji rytmicznej. v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu pod względem techniczno-wykonawczym (palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty własnych błędów. 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiejętność dokonywania właściwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela w różnych formach muzykowania zespołowego (np. unisono, smyczkowe zespoły kameralne, gra z akompaniamentem). 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela w różnych formach muzykowania zespołowego (np. unisono, smyczkowe zespoły kameralne, gra z akompaniamentem). 9. Opanowanie literatury skrzypcowej w następującym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce technicznej, utwory na skrzypce z akompaniamentem (od baroku do XXI wieku), forma cykliczna (do wyboru: sonata, concertino, koncert, wariacje), utwory kameralne (duet, trio lub kwartet). 9. Opanowanie literatury altówkowej (również skrzypcowej) w następującym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce technicznej, utwory na altówkę (skrzypce) z akompaniamentem (od baroku do XXI wieku), forma cykliczna (do wyboru: sonata, concertino, koncert, wariacje), utwory kameralne (duet, trio lub kwartet). w. rcl .go 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiejętność dokonywania właściwej samooceny wykonania utworu. 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowanej problematyce technicznej, w tym jednej dwudźwiękowej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pamięci, części pierwszej lub drugiej i trzeciej koncertu, dwóch kontrastujących części sonaty. Altówka 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowanej problematyce technicznej, w tym jednej dwudźwiękowej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pamięci, części pierwszej lub drugiej i trzeciej koncertu, dwóch kontrastujących części sonaty. Wiolonczela 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii instrumentu i umiejętność nazywania poszczególnych części wiolonczeli i smyczka oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu i smyczka w procesie powstawania dźwięku. Znajomość zasad czyszczenia i konserwacji wiolonczeli i smyczka. Umiejętność samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawidłowej postawy, właściwego trzymania altówki i smyczka, prawidłowego ułożenia prawej i lewej ręki. Umiejętność wydobycia dźwięku przy zachowaniu swobodnego aparatu gry. 2. Opanowanie prawidłowej postawy przy grze, umiejętność dobrania właściwej długości nóżki do wzrostu grającego, prawidłowego ułożenia prawej i lewej ręki. Umiejętność wydobycia dźwięku przy zachowaniu swobodnego aparatu gry. 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnieniem umiejętności gry całym smyczkiem i poszczególnymi częściami smyczka, gry naturalnych flażoletów, umiejętności prawidłowego układu prawej i lewej ręki, czystości intonacji, grania w pozycjach, realizacji podstawowych ozdobników, wibracji. 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzględnieniem umiejętności gry całym smyczkiem i poszczególnymi częściami smyczka, gry naturalnych flażoletów, umiejętności prawidłowego układu prawej i lewej ręki, czystości intonacji, grania w pozycjach (łącznie z pozycją kciukową), realizacji podstawowych ozdobników. ww 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii instrumentu i umiejętność nazywania poszczególnych części altówki i smyczka oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu i smyczka w procesie powstawania dźwięku. Znajomość zasad czyszczenia i konserwacji altówki i smyczka. Umiejętność samodzielnego strojenia instrumentu. 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budową formalną. 4. Umiejętność frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budową formalną. — 1154 — 5. Znajomość notacji w kluczu basowym i tenorowym oraz umiejętność samodzielnego i bezbłędnego odczytania tekstu nutowego. Umiejętność prawidłowego grania a vista łatwych utworów w wolnym tempie. 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu pod względem techniczno-wykonawczym (palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty własnych błędów. 6. Umiejętność samodzielnego opracowania łatwego utworu pod względem techniczno-wykonawczym (palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiejętność samodzielnej pracy nad utworem. Umiejętność świadomego ćwiczenia i korekty własnych błędów. 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiejętność dokonywania właściwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela w różnych formach muzykowania zespołowego (np. unisono, smyczkowe zespoły kameralne, gra z akompaniamentem). .go 7. Umiejętność koncentrowania się i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Posługiwanie się różnymi formami zapamiętywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiejętność dokonywania właściwej samooceny wykonania utworu. Poz. 70 v.p l Dziennik Ustaw Nr 15 8. Umiejętność gry pod kierunkiem nauczyciela w różnych formach muzykowania zespołowego (np. unisono, smyczkowe zespoły kameralne, gra z akompaniamentem). 9. Opanowanie literatury wiolonczelowej w następującym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce technicznej, utwory na wiolonczelę z akompaniamentem (od baroku do XXI wieku), forma cykliczna (do wyboru: sonata, sonatina, koncert), utwory kameralne (duet, trio lub kwartet). 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowanej problematyce technicznej z pamięci, dwóch utworów solowych z akompaniamentem z pamięci. Flet 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii instrumentu i umiejętność nazywania poszczególnych części fletu, składania i rozkładania instrumentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszczenia. Znajomość zasad higieny w zakresie gry na instrumencie. Umiejętność samodzielnego strojenia instrumentu. w. rcl 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zróżnicowanej problematyce technicznej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pamięci, sonaty. 9. Opanowanie literatury kontrabasowej w następującym zakresie: etiudy o zróżnicowanej problematyce technicznej, utwory na kontrabas z akompaniamentem (od baroku do XXI wieku). Kontrabas 1. Znajomość podstawowych wiadomości z historii instrumentu i umiejętność nazywania poszczególnych części kontrabasu i smyczka oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu i smyczka w procesie powstawania dźwięku. Znajomość zasad czyszczenia i konserwacji kontrabasu i smyczka. Umiejętność samodzielneg