Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o ruchu drogow

Dziennik Ustaw Nr 108 — 6845 — Poz. 907 i 908

1. c)poz. 149 otrzymuje brzmienie: „149. MONOLINURON 3-(4-chlorofenylo)-1-metoksymetylomocznik 0,05 ziarno zbó˝”
2. d)poz. 174 otrzymuje brzmienie: „174. PYRAZOFOS 0,05 ziarno zbó˝” dietyloditiofosforan O-6-etoksykarbonylo-5-metylopipirazolo[1,5-a]pirymidyn-2-ylu
3. e)poz. 187 otrzymuje brzmienie: „187. TIFENSULFURON METYLOWY kwas 3-(4-metoksy-6-metylo-1,3,5-triazyn-2-ylo-karbamoilosulfoamoilo)tiofeno-2-karboksylowy 0,05 ziarno zbó˝”
4. f)po poz. 193 dodaje si´ poz. 193a w brzmieniu: „193a. TRIASULFURON 0,05 ziarno zbó˝” 1-[2-(2-chloroetoksy)fenylosulfonylo]-3-(4-metoksy-6metylo-1,3,5-triazyn-2-ylo)mocznik § 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 23 czerwca 2005 r., z wyjàtkiem § 1 pkt 2 lit. a, e i f, które wchodzà w ˝ycie z dniem 16 grudnia 2006 r. Minister Zdrowia: M. Balicki 908 OBWIESZCZENIE MARSZA¸KA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie og∏oszenia jednolitego tekstu ustawy — Prawo o ruchu drogowym 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o og∏aszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718, z 2001 r. Nr 46, poz. 499, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 113, poz. 984, z 2003 r. Nr 65, poz. 595, z 2004 r. Nr 96, poz. 959 oraz z 2005 r. Nr 64, poz. 565) og∏asza si´ w za∏àczniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602), z uwzgl´dnieniem zmian wprowadzonych: 1) ustawà z dnia 29 sierpnia 1997 r. o stra˝ach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779), 2) ustawà z dnia 18 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 160, poz. 1086), 3) ustawà z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw okreÊlajàcych kompetencje organów administracji publicznej — w zwiàzku z reformà ustrojowà paƒstwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668), 4) ustawà z dnia 13 paêdziernika 1998 r. — Przepisy wprowadzajàce ustawy reformujàce administracj´ publicznà (Dz. U. Nr 133, poz. 872), 5) wyrokiem Trybuna∏u Konstytucyjnego z dnia 21 grudnia 1999 r. sygn. akt K. 22/99 (Dz. U. Nr 106, poz. 1216), 6) ustawà z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw zwiàzanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136 i Nr 122, poz. 1323, z 2001 r. Nr 154, poz. 1802, z 2002 r. Nr 208, poz. 1763 oraz z 2003 r. Nr 203, poz. 1966), 7) ustawà z dnia 31 marca 2000 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 43, poz. 483), 8) wyrokiem Trybuna∏u Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2000 r. sygn. akt K. 34/99 (Dz. U. Nr 53, poz. 649), 9) ustawà z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rzàdu (Dz. U. Nr 27, poz. 298), Dziennik Ustaw Nr 108 — 6846 — 10) ustawà z dnia 6 lipca 2001 r. o gromadzeniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji kryminalnych (Dz. U. Nr 110, poz. 1189 oraz z 2002 r. Nr 81, poz. 731), 11) ustawà z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oÊwiaty, ustawy — Przepisy wprowadzajàce reform´ ustroju szkolnego, ustawy — Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194), 12) ustawà z dnia 24 sierpnia 2001 r. — Przepisy wprowadzajàce Kodeks post´powania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1149), 13) ustawà z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ˚andarmerii Wojskowej i wojskowych organach porzàdkowych (Dz. U. Nr 123, poz. 1353), 14) ustawà z dnia 6 wrzeÊnia 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371), 15) ustawà z dnia 6 wrzeÊnia 2001 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 129, poz. 1444 i Nr 154, poz. 1798, z 2002 r. Nr 216, poz. 1825 oraz z 2003 r. Nr 149, poz. 1452), 16) ustawà z dnia 18 wrzeÊnia 2001 r. o zmianie ustawy o komornikach sàdowych i egzekucji oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1452), 17) ustawà z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rzàdowej i jednostek im podporzàdkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 25, poz. 253, Nr 93, poz. 820, Nr 200, poz. 1689 i Nr 230, poz. 1923 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 i Nr 240, poz. 2408), 18) ustawà z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeƒstwa Wewn´trznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676), 19) ustawà z dnia 7 czerwca 2002 r. o zniesieniu Generalnego Inspektora Celnego, o zmianie ustawy o kontroli skarbowej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 89, poz. 804), 20) ustawà z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpoÊrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984), 21) ustawà z dnia 13 wrzeÊnia 2002 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 183, poz. 1524), 22) ustawà z dnia 28 paêdziernika 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671), Poz. 908 nego w latach 1999—2002 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 216, poz. 1826), 25) ustawà z dnia 5 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o us∏ugach detektywistycznych oraz ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 238, poz. 2021), 26) ustawà z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i spo∏ecznej oraz zatrudnianiu osób niepe∏nosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 7, poz. 79) — uj´tych w obwieszczeniu Marsza∏ka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie og∏oszenia jednolitego tekstu ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58, poz. 515), 27) ustawà z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiàzkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152), 28) ustawà z dnia 12 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy o stra˝ach gminnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1190), 29) ustawà z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujàcych zadania i kompetencje organów oraz organizacj´ jednostek organizacyjnych podleg∏ych ministrowi w∏aÊciwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302), 30) ustawà z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 149, poz. 1451), 31) ustawà z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452), 32) ustawà z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568), 33) ustawà z dnia 29 paêdziernika 2003 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiàzku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 210, poz. 2036), 34) ustawà z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953), 35) ustawà z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257), 36) ustawà z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i us∏ug (Dz. U. Nr 54, poz. 535), 23) ustawà z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 216, poz. 1825), 37) ustawà z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o podatkach i op∏atach lokalnych (Dz. U. Nr 92, poz. 884), 24) ustawà z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorzàdu terytorial- 38) ustawà z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeƒ Dziennik Ustaw Nr 108 — 6847 — Poz. 908 39) ustawà z dnia 2 lipca 2004 r. — Przepisy wprowadzajàce ustaw´ o swobodzie dzia∏alnoÊci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808), w pojeêdzie sygna∏ów Êwietlnych w postaci niebieskich lub czerwonych Êwiate∏ b∏yskowych albo sygna∏u dêwi´kowego o zmiennym tonie, 40) ustawà z dnia 25 listopada 2004 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 273, poz. 2703), podlega karze aresztu do dwóch tygodni albo grzywny. 41) ustawà z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202), § 3. Urzàdzenia lub elementy oznakowania, o których mowa w § 1 i 2, podlegajà przepadkowi, choçby nie stanowi∏y w∏asnoÊci sprawcy.” Spo∏ecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 1264), 42) ustawà z dnia 21 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i us∏ug oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 90, poz. 756), 43) ustawà z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o Stra˝y Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 90, poz. 757) oraz zmian wynikajàcych z przepisów og∏oszonych przed dniem 2 czerwca 2005 r. 2. Podany w za∏àczniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 1) art. 141—143, 145—148 i art. 151 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602), które stanowià: „Art. 141. W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. — Kodeks wykroczeƒ (Dz. U. Nr 12, poz. 114, z 1981 r. Nr 24, poz. 124, z 1982 r. Nr 16, poz. 125, z 1983 r. Nr 6, poz. 35 i Nr 44, poz. 203, z 1984 r. Nr 54, poz. 275, z 1985 r. Nr 14, poz. 60 i Nr 23, poz. 100, z 1986 r. Nr 39, poz. 193, z 1988 r. Nr 20, poz. 135 i Nr 41, poz. 324, z 1989 r. Nr 34, poz. 180, z 1990 r. Nr 51, poz. 297, Nr 72, poz. 422 i Nr 86, poz. 504, z 1991 r. Nr 75, poz. 332 i Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 24, poz. 101, z 1994 r. Nr 123, poz. 600, z 1995 r. Nr 6, poz. 29 i Nr 60, poz. 310 oraz z 1997 r. Nr 54, poz. 349, Nr 60, poz. 369 i Nr 85, poz. 539) dodaje si´ art. 96a w brzmieniu: „Art. 96a. § 1. Kto, nie b´dàc do tego uprawnionym, posiada w pojeêdzie urzàdzenia stanowiàce obowiàzkowe wyposa˝enie pojazdu uprzywilejowanego w ruchu, wysy∏ajàce sygna∏y Êwietlne w postaci niebieskich lub czerwonych Êwiate∏ b∏yskowych albo sygna∏ dêwi´kowy o zmiennym tonie, a tak˝e elementy oznakowania w postaci napisów, podlega karze grzywny. § 2. Kto, nie b´dàc do tego uprawnionym, u˝ywa Art. 142. W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. — Przepisy wprowadzajàce Kodeks post´powania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 12, poz. 117, z 1985 r. Nr 23, poz. 100 i z 1991 r. Nr 73, poz. 321) skreÊla si´ art. XIV. Art. 143. W ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. o dzia∏alnoÊci gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324, z 1990 r. Nr 26, poz. 149, Nr 34, poz. 198 i Nr 86, poz. 504, z 1991 r. Nr 31, poz. 128, Nr 41, poz. 179, Nr 73, poz. 321, Nr 105, poz. 452, Nr 106, poz. 457 i Nr 107, poz. 460, z 1993 r. Nr 28, poz. 127, Nr 47, poz. 213 i Nr 134, poz. 646, z 1994 r. Nr 27, poz. 96 i Nr 127, poz. 627, z 1995 r. Nr 60, poz. 310, Nr 85, poz. 426, Nr 90, poz. 446, Nr 141, poz. 700 i Nr 147, poz. 713, z 1996 r. Nr 41, poz. 177 i Nr 45, poz. 199 oraz z 1997 r. Nr 9, poz. 44, Nr 23, poz. 117, Nr 43, poz. 272, Nr 54, poz. 348, Nr 60, poz. 369, Nr 79, poz. 471 i Nr 88, poz. 554) w art. 11: 1) w ust. 1 w pkt 17 kropk´ zast´puje si´ przecinkiem i dodaje si´ pkt 18 w brzmieniu: „18) produkcji i dystrybucji tablic rejestracyjnych pojazdów.”, 2) po ust. 2 dodaje si´ ust. 2a w brzmieniu: „2a. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, liczb´ koncesji, o których mowa w ust. 1 pkt 18, warunki wymagane do ich uzyskania, sposób wyboru koncesjonariuszy oraz obszary dystrybucji tablic rejestracyjnych.”” „Art. 145. 1. OÊrodki szkolenia lub szko∏y prowadzàce szkolenie osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia do kierowania pojazdami w dniu wejÊcia w ˝ycie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów uwa˝a si´ za spe∏niajàce Dziennik Ustaw Nr 108 — 6848 — wymagania okreÊlone w ustawie przez okres 1 roku od dnia wejÊcia jej w ˝ycie. 2.
5. a)Osoby wykonujàce czynnoÊci instruktora lub wyk∏adowcy w oÊrodkach szkolenia lub w szko∏ach w dniu wejÊcia w ˝ycie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów mogà prowadziç szkolenie osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie dotychczas posiadanym, je˝eli spe∏nià wymagania, o których mowa w art. 105 ust. 2 pkt 1, 2, 6 i 7, oraz pod warunkiem zdania w okresie 6 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie ustawy egzaminu, o którym mowa w art. 105 ust. 2 pkt 5. 3. OÊrodki egzaminowania, w których odbywa si´ sprawdzanie kwalifikacji osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierujàcych pojazdami w dniu wejÊcia w ˝ycie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów, uwa˝a si´ za spe∏niajàce wymagania okreÊlone ustawà przez okres 6 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie ustawy. 4. Osoby wykonujàce czynnoÊci egzaminatora w dniu wejÊcia w ˝ycie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów uwa˝a si´ za spe∏niajàce wymagania okreÊlone ustawà. Osoby te mogà wykonywaç swoje czynnoÊci przez okres 10 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie ustawy na podstawie umowy zlecenia. 5. Stacje kontroli pojazdów dzia∏ajàce w dniu wejÊcia w ˝ycie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów uwa˝a si´ za spe∏niajàce wymagania okreÊlone ustawà w terminach okreÊlonych w wydanych im upowa˝nieniach. 6. Osoby wykonujàce czynnoÊci diagnosty w dniu wejÊcia w ˝ycie ustawy na podstawie dotychczasowych przepisów uwa˝a si´ za spe∏niajàce wymagania okreÊlone ustawà. Art. 146. 1. Wojewoda utworzy wojewódzki oÊrodek ruchu drogowego w okresie ———————
6. a)Utraci∏ moc z dniem 24 grudnia 1999 r. w zakresie, w jakim uzale˝nia wykonywanie zawodu przez dotychczasowych instruktorów i wyk∏adowców nauki jazdy w oÊrodkach szkolenia lub szko∏ach jazdy, wykonujàcych te czynnoÊci w dniu wejÊcia w ˝ycie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 1991 r. o zmianie ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. — Prawo o ruchu drogowym, od posiadania Êredniego wykszta∏cenia, stosownie do wyroku Trybuna∏u Konstytucyjnego z dnia 21 grudnia 1999 r. sygn. akt K. 22/99 (Dz. U. Nr 106, poz. 1216). Poz. 908 6 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie ustawy. 2. Z chwilà utworzenia oÊrodka, o którym mowa w ust. 1, op∏aty za egzaminy paƒstwowe na prawo jazdy i pozwolenia do kierowania tramwajem wp∏ywajà na jego rachunek. 3. Do czasu rozpocz´cia przez oÊrodek samodzielnego przeprowadzania egzaminów paƒstwowych sprawdzajàcych kwalifikacje osób ubiegajàcych si´ o uprawnienie do kierowania pojazdami oraz kierujàcych pojazdami, z wp∏ywów z op∏at, o których mowa w ust. 2, sà finansowane koszty przeprowadzania egzaminów w oÊrodkach, o których mowa w art. 145 ust. 3. 4. Upowa˝nia si´ wojewod´ do udzielenia wojewódzkiemu oÊrodkowi ruchu drogowego jednorazowej po˝yczki na cele inwestycyjne na okres nieprzekraczajàcy 2 lat. Art. 147. 1.
7. b)Osoby w wieku od 17 do 18 lat, ubiegajàce si´ o prawo jazdy kategorii B+E, które ukoƒczy∏y wymagane szkolenie lub w nim uczestniczà w dniu 1 lipca 1999 r., uwa˝a si´ za spe∏niajàce wymagania okreÊlone w art. 90 ust. 2 pkt 3. 2.
8. b)Osoby ubiegajàce si´ o prawo jazdy kategorii C lub D, które ukoƒczy∏y wymagane szkolenie lub uczestniczà w nim w dniu 1 lipca 1999 r., uwa˝a si´ za spe∏niajàce wymagania, o których mowa w art. 88 ust. 4. Art. 148. 1. Zezwolenia na wykorzystanie pojazdów jako uprzywilejowanych, wydane przed dniem wejÊcia w ˝ycie ustawy, zachowujà wa˝noÊç do dnia 15 stycznia 1998 r. 2. Zezwolenia na wykonanie badaƒ instalacji przystosowujàcej pojazdy do zasilania gazem i sposób jej monta˝u, wydane przed dniem wejÊcia w ˝ycie ustawy, zachowujà wa˝noÊç do dnia 31 marca 1998 r. 3. Zezwolenia na odst´pstwo od stosowania si´ do niektórych znaków drogowych, wydane przed dniem wejÊcia w ˝ycie ustawy, zachowujà wa˝noÊç do dnia 31 marca 1998 r.” Art. 151. „2. Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, nie d∏u˝ej jednak ni˝ przez okres ———————
9. b)Ze zmianà wprowadzonà przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 160, poz. 1086), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 29 grudnia 1997 r. Dziennik Ustaw Nr 108 — 6849 — 18 miesi´cy od dnia wejÊcia jej w ˝ycie, zachowujà moc przepisy wydane na podstawie ustawy, o której mowa w ust. 1, je˝eli nie sà sprzeczne z niniejszà ustawà.”; 2) art. 41 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o stra˝ach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779), który stanowi: „Art. 41. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 1998 r., z wyjàtkiem art. 39 ust. 1, 3 i 4, który wchodzi w ˝ycie z dniem nast´pujàcym po up∏ywie kadencji rad gmin wybranych w dniu 19 czerwca 1994 r.”; 3) art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 160, poz. 1086), który stanowi: „Art. 2. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”; 4) art. 150 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw okreÊlajàcych kompetencje organów administracji publicznej — w zwiàzku z reformà ustrojowà paƒstwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668), który stanowi: „Art. 150. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjàtkiem art. 26, art. 128 pkt 2, art. 139 pkt 1 i 10, art. 145 ust. 2 i 4, art. 146 ust. 2 i 4 oraz art. 147 ust. 2 i 3, które wchodzà w ˝ycie z dniem og∏oszenia, i art. 34 pkt 1, art. 36 pkt 23, art. 48 pkt 1 i 3, art. 84, art. 97 pkt 1—3, 5—10 i 12—36 oraz art. 139 pkt 9 lit. a), które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2000 r.”; 5) art. 110 ustawy z dnia 13 paêdziernika 1998 r. — Przepisy wprowadzajàce ustawy reformujàce administracj´ publicznà (Dz. U. Nr 133, poz. 872), który stanowi: „Art. 110. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia, z wyjàtkiem art. 108, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 1999 r.”; 6) art. 75 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw zwiàzanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136 i Nr 122, poz. 1323, z 2001 r. Nr 154, poz. 1802, z 2002 r. Nr 208, poz. 1763 oraz z 2003 r. Nr 203, poz. 1966), który stanowi: „Art. 75. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia, z wyjàtkiem: 1) art. 71, który wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia z mocà od dnia 1 stycznia 1999 r., 2) art. 5 pkt 6 i 8, art. 8 pkt 3, art. 25 pkt 26 i art. 29 pkt 2, które wchodzà w ˝ycie z dniem og∏oszenia z mocà od dnia 1 stycznia 2000 r., 3) art. 24 pkt 6—10 i art. 41 pkt 2, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 kwietnia 2000 r., Poz. 908 4) art. 63 ust. 2, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 wrzeÊnia 2000 r., 5) art. 2, art. 14 pkt 2 lit. a), c)—e), pkt 3, 4 i 5 lit. a), art. 15 pkt 10 lit. d), art. 26 pkt 1, art. 30 pkt 1, art. 39 pkt 1 lit. a), art. 40 pkt 2 lit. b), art. 46 pkt 1 i 3 i art. 62, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2001 r., 6) art. 25 pkt 20, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 wrzeÊnia 2001 r., 7) (uchylony).”; 7) art. 3—6 ustawy z dnia 31 marca 2000 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o dzia∏alnoÊci ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 43, poz. 483), które stanowià: „Art. 3. 1. Ewidencje pojazdów, prowadzone przez wojewodów na podstawie przepisów art. 60 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1992 r. Nr 11, poz. 41 i Nr 26, poz. 114 oraz z 1995 r. Nr 104, poz. 515), prowadzi si´, z zachowaniem przepisów o ochronie danych osobowych, do dnia 31 grudnia 2003 r., z zastrze˝eniem ust. 2—5. 2. Od dnia wejÊcia w ˝ycie niniejszej ustawy w ewidencjach, o których mowa w ust. 1, gromadzi si´ dane lub informacje wymienione w art. 80b ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz. 872, z 1999 r. Nr 106, poz. 1216 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 43, poz. 483). 3. Dane lub informacje, o których mowa w ust. 2, przekazujà do wojewody, bez wiedzy osób, których one dotyczà, organy w∏aÊciwe w sprawach rejestracji pojazdów. 4. Od dnia wejÊcia w ˝ycie niniejszej ustawy udost´pnianie danych lub informacji z ewidencji, o których mowa w ust. 1, i pobieranie op∏at z tym zwiàzanych odbywa si´ na zasadach okreÊlonych dla centralnej ewidencji pojazdów w art. 80c, art. 80d ust. 1 i art. 80e ust. 1 ustawy, o której mowa w ust. 2. 5. Dane zgromadzone w ewidencjach, o których mowa w ust. 1, wojewoda, na wniosek ministra w∏aÊciwego do spraw administracji publicznej, przekazuje do centralnej ewidencji pojazdów. Art. 4. 1. Porozumienia zawarte z gminami przed dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszej ustawy, dotyczàce wykonywania zadaƒ i kompetencji okreÊlonych w art. 73 ust. 1 i 2, art. 74 ust. 1, art. 75, art. 77 Dziennik Ustaw Nr 108 — 6850 — ust. 3, art. 78 ust. 3, art. 89 ust. 2 i 3, art. 93 ust. 2, art. 97 ust. 1, art. 114 ust. 1 pkt 1, art. 122 ust. 1 pkt 4, art. 138 ust. 1 i art. 140 ust. 1—3 ustawy, o której mowa w art. 3 ust. 2, tracà moc z dniem 31 grudnia 2000 r., z wyjàtkiem porozumieƒ dotyczàcych powiatu warszawskiego. 2. W terminie, o którym mowa w ust. 1, gminy przeka˝à w∏aÊciwym starostom dane i informacje oraz dokumentacj´, dotyczàce pojazdów zarejestrowanych w okresie obowiàzywania porozumieƒ oraz wydanych w tym czasie uprawnieƒ do kierowania pojazdami. Art. 5. Dane lub informacje zgromadzone w centralnej ewidencji pojazdów oraz w centralnej ewidencji kierowców mogà byç udost´pniane przed dniem 1 stycznia 2004 r., je˝eli w dniu zwrócenia si´ o ich udost´pnienie sà zawarte w tych ewidencjach. Art. 6. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem art. 3 ust. 1, który wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia z mocà od dnia 1 lipca 1999 r.”; 8) art. 151 ustawy z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rzàdu (Dz. U. Nr 27, poz. 298), który stanowi: „Art. 151. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”; 9) art. 76 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o gromadzeniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji kryminalnych (Dz. U. Nr 110, poz. 1189 oraz z 2002 r. Nr 81, poz. 731), który stanowi: „Art. 76. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2003 r.”; 10) art. 31 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oÊwiaty, ustawy — Przepisy wprowadzajàce reform´ ustroju szkolnego, ustawy — Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194), który stanowi: „Art. 31. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem: 1) art. 1 pkt 39 lit.
10. a)i
11. b)i art. 23, które wchodzà w ˝ycie z dniem og∏oszenia z mocà od dnia 1 wrzeÊnia 2001 r., 2) art. 1 pkt 50 lit. d), pkt 54 lit. a),
12. c)i h), art. 2 pkt 9 oraz art. 3 pkt 23, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2002 r., 3) art. 6 i 13, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 czerwca 2003 r., 4) art. 5 i 9, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 wrzeÊnia 2002 r.”; 11) art. 14 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. — Przepisy wprowadzajàce Kodeks post´powania w spra- Poz. 908 wach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1149), który stanowi: „Art. 14. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 17 paêdziernika 2001 r.”; 12) art. 70 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ˚andarmerii Wojskowej i wojskowych organach porzàdkowych (Dz. U. Nr 123, poz. 1353), który stanowi: „Art. 70. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2002 r.”; 13) art. 110 ustawy z dnia 6 wrzeÊnia 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371), który stanowi: „Art. 110. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2002 r., z tym ˝e rozdzia∏ 9 wchodzi w ˝ycie z dniem 1 listopada 2001 r., z wyjàtkiem art. 50, art. 68—75 i art. 80—82, które wchodzà w ˝ycie po up∏ywie 6 miesi´cy od dnia og∏oszenia.”; 14) art. 3—6 ustawy z dnia 6 wrzeÊnia 2001 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 129, poz. 1444 i Nr 154, poz. 1798, z 2002 r. Nr 216, poz. 1825 oraz z 2003 r. Nr 149, poz. 1452), które stanowià: „Art. 3. W ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i spo∏ecznej oraz zatrudnianiu osób niepe∏nosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160, poz. 1082, z 1998 r. Nr 99, poz. 628, Nr 106, poz. 668, Nr 137, poz. 887, Nr 156, poz. 1019 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 49, poz. 486, Nr 90, poz. 1001, Nr 95, poz. 1101 i Nr 111, poz. 1280, z 2000 r. Nr 48, poz. 550 i Nr 119, poz. 1249 oraz z 2001 r. Nr 39, poz. 459, Nr 100, poz. 1080 i Nr 125, poz. 1368) w art. 6:
13. a)w ust. 6a po pkt 2 dodaje si´ pkt 3 w brzmieniu: „3) spe∏nienia przez osob´ niepe∏nosprawnà przes∏anek okreÊlonych w art. 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym.”,
14. b)dodaje si´ ust. 6b w brzmieniu: „6b. W przypadku gdy osoba niepe∏nosprawna posiada prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, zespó∏ orzekajàcy o stopniu niepe∏nosprawnoÊci zawiadamia o wydaniu orzeczenia organ w∏aÊciwy w sprawach wydawania uprawnieƒ do kierowania pojazdami.” Art. 4. 1. Osoba niepe∏nosprawna posiadajàca legitymacj´ potwierdzajàcà uprawnienie do niestosowania si´ do niektórych znaków drogowych mo˝e u˝ywaç, od dnia wejÊcia w ˝ycie ustawy do dnia Dziennik Ustaw Nr 108 — 6851 — 1 lipca 2002 r., tego dokumentu zamiast karty parkingowej, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, Nr 123, poz. 779 i Nr 160, poz. 1086, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 133, poz. 872, z 1999 r. Nr 106, poz. 1216, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 483 i Nr 53, poz. 649 oraz z 2001 r. Nr 27, poz. 298, Nr 106, poz. 1149, Nr 110, poz. 1189, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1353 i Nr 125, poz. 1371) w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà. 2. Osob´, która posiada∏a uprawnienia rzeczoznawcy w specjalnoÊciach zwiàzanych z technikà samochodowà na podstawie przepisów zarzàdzenia nr 11 Przewodniczàcego Komitetu Nauki i Techniki z dnia 29 stycznia 1970 r. w sprawach ustalenia wykazu specjalnoÊci oraz okreÊlenia ministrów w∏aÊciwych do wyznaczania jednostek organizacyjnych uprawnionych do wydawania ocen i opinii i do ustanawiania rzeczoznawców (Dz. Urz. KNT Nr 2, poz. 5) i zarzàdzenia Ministra Komunikacji z dnia 3 listopada 1970 r. w sprawie ustalenia jednostek organizacyjnych paƒstwowych i spo∏ecznych uprawnionych do wydawania ocen i opinii w zakresie rzeczoznawstwa (Dz. Urz. MK Nr 32, poz. 224) uwa˝a si´ za spe∏niajàcà wymagania okreÊlone w art. 79a ust. 1 pkt 6 ustawy, do dnia 31 grudnia 2004 r. 3. Osob´ w wieku od 17 do 18 lat, ubiegajàcà si´ o prawo jazdy kategorii A lub B, która przed dniem 1 czerwca 2002 r. ukoƒczy∏a wymagane szkolenie lub w dniu 1 czerwca 2002 r. w nim uczestniczy, uwa˝a si´ za spe∏niajàcà wymagania okreÊlone w art. 90 ust. 2 pkt 3 ustawy, o której mowa w art. 1. 4. Osob´, o której mowa w art. 115a ust. 1, posiadajàcà Êwiadectwo kwalifikacji wydane na podstawie art. 89 ust. 3 wspomnianej ustawy, uwa˝a si´ za spe∏niajàce wymagania okreÊlone w art. 115a i 115b tej ustawy, do czasu up∏ywu terminu wa˝noÊci badaƒ. 5. Osoba posiadajàca uprawnienia wyk∏adowcy na podstawie przepisów obowiàzujàcych w okresie od 1 stycznia 1992 r. do 30 czerwca 1999 r. mo˝e prowadziç szkolenie osób ubiegajàcych si´ o uprawnienia do kierowania pojazdami, w zakresie posiadanych dotychczas uprawnieƒ. 6. Przedsi´biorc´ prowadzàcego dzia∏alnoÊç gospodarczà przed wejÊciem w ˝ycie przepisów ustawy, w zakresie okreÊlonym przepisami art. 75a, 83, 102 lub Poz. 908 124a ustawy, o której mowa w art. 1, uwa˝a si´ za posiadajàcego wymagane zezwolenie przez okres jednego roku od dnia wejÊcia w ˝ycie nowych przepisów okreÊlajàcych zasady wykonywania tej dzia∏alnoÊci. 7. Przedsi´biorc´ produkujàcego w dniu wejÊcia w ˝ycie ustawy blankiety: dowodów rejestracyjnych, pozwoleƒ czasowych, kart pojazdów, praw jazdy, pozwoleƒ do kierowania tramwajem i Êwiadectw kwalifikacji, a tak˝e znaki legalizacyjne, nalepki kontrolne i karty pojazdów na podstawie umowy zawartej z Ministrem Transportu i Gospodarki Morskiej, uznaje si´ za wybranego w trybie art. 75d i 99a ustawy, o której mowa w art. 1, przez okres, na jaki zosta∏a zawarta umowa. 8. Pojazdy usuni´te z drogi przed dniem wejÊcia w ˝ycie ustawy i nieodebrane przez uprawnionà osob´, z dniem 1 lipca 2002 r. uznaje si´ za porzucone z zamiarem wyzbycia si´. 9. Pojazdy zaopatrzone w tablice rejestracyjne, wydane przed dniem 1 maja 2002 r., uwa˝a si´ za spe∏niajàce wymagania art. 71 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1, w zakresie zaopatrzenia w zalegalizowane tablice rejestracyjne i nalepk´ kontrolnà. 10. Pojazdy zarejestrowane przed dniem 1 stycznia 1998 r. jako motocykle lub motorowery uwa˝a si´ za spe∏niajàce kryteria okreÊlone odpowiednio w art. 2 pkt 45 lub 46 ustawy, o której mowa w art. 1. 11. Przepis art. 75 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 1, nie dotyczy pojazdów zarejestrowanych na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem 1 stycznia 1998 r. 12. (uchylony). 13. OkreÊlonego w art. 80f ust. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w art. 1, wymogu posiadania dowodu legalnego nabycia cz´Êci zamontowanych w pojeêdzie nie stosuje si´ do pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 2003 r., chyba ˝e cz´Êci zamontowane w pojeêdzie sà poszukiwane jako kradzione. Art. 5. Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upowa˝nieƒ zmienionych niniejszà ustawà, nie d∏u˝ej jednak ni˝ przez okres 24 miesi´cy od dnia jej wejÊcia w ˝ycie, zachowujà moc przepisy wydane przed dniem jej wejÊcia w ˝ycie, je˝eli nie sà sprzeczne z niniejszà ustawà. Dziennik Ustaw Nr 108 — 6852 — Art. 6. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2002 r., z wyjàtkiem art. 1 pkt 16 lit. b), który wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 6 miesi´cy od dnia og∏oszenia, oraz art. 1 pkt 54 lit. c), który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 czerwca 2002 r., a tak˝e art. 1 pkt 34 w zakresie art. 72 ust. 1 pkt 7, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2003 r., oraz art. 1 pkt 81 w zakresie art. 124a ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 2, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 lipca 2006 r.”; 15) art. 9 ustawy z dnia 18 wrzeÊnia 2001 r. o zmianie ustawy o komornikach sàdowych i egzekucji oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1452), który stanowi: „Art. 9. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2002 r.”; 16) art. 81 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rzàdowej i jednostek im podporzàdkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 25, poz. 253, Nr 93, poz. 820, Nr 200, poz. 1689 i Nr 230, poz. 1923 oraz z 2004 r. Nr 141, poz. 1492 i Nr 240, poz. 2408), który stanowi: „Art. 81. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 kwietnia 2002 r., z wyjàtkiem: 1) art. 31, który wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia z mocà od dnia 1 stycznia 2002 r., Poz. 908 18) art. 32 ustawy z dnia 7 czerwca 2002 r. o zniesieniu Generalnego Inspektora Celnego, o zmianie ustawy o kontroli skarbowej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 89, poz. 804), który stanowi: „Art. 32. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 lipca 2002 r., z wyjàtkiem: 1) art. 27 ust. 2, który wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia, 2) art. 2, który wchodzi w ˝ycie z dniem 30 czerwca 2002 r., 3) art. 9 pkt 7 i art. 21, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2003 r.”; 19) art. 102 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpoÊrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984), który stanowi: „Art. 102. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia, z tym ˝e przepisy art. 28—81, art. 82 pkt 1 i 6 oraz art. 83—99 wchodzà w ˝ycie w dniu wyborów do organów stanowiàcych jednostek samorzàdu terytorialnego przeprowadzonych w zwiàzku z zakoƒczeniem kadencji tych organów wybranych w dniu 11 paêdziernika 1998 r.”; 20) art. 2 ustawy z dnia 13 wrzeÊnia 2002 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 183, poz. 1524), który stanowi: 2) art. 52 pkt 12 lit. a), art. 59, art. 62 pkt 1, art. 71 ust. 2 i art. 79, które wchodzà w ˝ycie z dniem og∏oszenia, „Art. 2. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.”; 3) art. 1 ust. 1 pkt 1, ust. 5 oraz ust. 6 i art. 10 pkt 1, które wchodzà w ˝ycie z dniem 31 marca 2002 r., 21) art. 39 i 40 ustawy z dnia 28 paêdziernika 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671), które stanowià: 4) art. 50 pkt 7, który wchodzi w ˝ycie z dniem 6 kwietnia 2002 r., „Art. 39. Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie upowa˝nieƒ zawartych w ustawie, nie d∏u˝ej jednak ni˝ przez okres 12 miesi´cy od dnia jej wejÊcia w ˝ycie, zachowujà moc przepisy wykonawcze wydane na podstawie dotychczasowych upowa˝nieƒ ustawy, o której mowa w art. 34. 5) art. 2 ust. 3, art. 25, art. 36 pkt 1, 2 i 4, art. 41, art. 48, art. 52 pkt 5, art. 63 pkt 1 oraz art. 80 ust. 1 pkt 1, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 lipca 2002 r., 6) art. 27 i art. 52 pkt 13 w zakresie dotyczàcym art. 33a ust. 1 pkt 9, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2003 r., 7) art. 2 ust. 1, art. 14, art. 33, art. 35, art. 46 pkt 1 i 4, art. 52 pkt 2, art. 54 oraz art. 63 pkt 3, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r.”; 17) art. 235 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeƒstwa Wewn´trznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676), który stanowi: „Art. 235. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem art. 227 i art. 233, które wchodzà w ˝ycie z dniem og∏oszenia.”; Art. 40. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2003 r., z wyjàtkiem art. 16 ust. 1 pkt 5 i art. 23 ust. 2, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r.”; 22) art. 3—5 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 216, poz. 1825), które stanowià: „Art. 3. 1. Przepisu art. 1 pkt 3 lit. a nie stosuje si´ do pojazdów zarejestrowanych przed dniem 1 stycznia 1988 r. 2. Do pojazdów zarejestrowanych w okresie od dnia 1 stycznia 1988 r. do dnia Dziennik Ustaw Nr 108 — 6853 — 31 grudnia 2002 r. wymóg okreÊlony w art. 1 pkt 3 lit. a stosuje si´ od dnia 1 stycznia 2004 r. Art. 4. 1. Do dnia 30 czerwca 2006 r. Êwiadectwa potwierdzajàce zgodnoÊç stosowanych metod badawczych oraz posiadanych warunków lokalowych ze szczegó∏owymi warunkami przeprowadzania badaƒ psychologicznych wydajà jednostki badawczo-rozwojowe, jednostki organizacyjne szkó∏ wy˝szych lub placówki naukowe Polskiej Akademii Nauk. 2. Do dnia 30 czerwca 2006 r. dodatkowym wymogiem uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 124a Prawa o ruchu drogowym, jest Êwiadectwo, o którym mowa w ust. 1. 3. Do dnia 30 czerwca 2006 r. dodatkowym wymogiem, jaki powinna spe∏niaç osoba uprawniona do przeprowadzania badaƒ psychologicznych i orzekania w zakresie zdolnoÊci do prowadzenia pojazdów mechanicznych, o której mowa w art. 124a Prawa o ruchu drogowym, jest osoba, która: 1) posiada dyplom ukoƒczenia wy˝szych studiów psychologicznych; 2) odb´dzie co najmniej dwutygodniowà praktyk´ w zakresie psychologicznych badaƒ kierowców w jednostce, o której mowa w ust. 1, lub ukoƒczy z wynikiem pozytywnym kurs organizowany przez Polskie Towarzystwo Psychologiczne. Art. 5. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem art. 1 pkt 3 lit. a, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2003 r.”; 23) art. 11 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorzàdu terytorialnego w latach 1999—2002 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 216, poz. 1826), który stanowi: „Art. 11. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2003 r., z wyjàtkiem art. 5, który wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 7 dni od dnia og∏oszenia.”; 24) art. 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o us∏ugach detektywistycznych oraz ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 238, poz. 2021), który stanowi: „Art. 3. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2003 r.”; 25) art. 19 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i spo∏ecznej oraz zatrudnianiu osób niepe∏nosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 7, poz. 79), który stanowi: Poz. 908 „Art. 19. Ustawa wchodzi w ˝ycie pierwszego dnia miesiàca nast´pujàcego po miesiàcu, w którym ustawa zosta∏a og∏oszona, z wyjàtkiem: 1) art. 1 pkt 44 lit. b, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 lipca 2003 r.; 2) art. 1 pkt 9 w zakresie dotyczàcym art. 10b ust. 3—5, pkt 15, pkt 16, pkt 18, pkt 24 w zakresie dotyczàcym art. 32 ust. 1 pkt 4 oraz art. 3—5, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r.; 3) art. 2, 7 i 8, które wchodzà w ˝ycie z dniem og∏oszenia, z mocà od dnia 1 stycznia 2003 r.”; 26) art. 161 i 163 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiàzkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152), które stanowià: „Art. 161. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie upowa˝nieƒ ustawowych zmienianych w art. 141—158 zachowujà moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych, nie d∏u˝ej jednak ni˝ przez 12 miesi´cy od dnia wejÊcia ustawy w ˝ycie.” „Art. 163. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjàtkiem: 1) art. 25 ust. 2, art. 95, art. 102—105, art. 123 pkt 1 i 3, art. 124 i 125, art. 127, art. 135 ust. 2 i 3 — w zakresie dotyczàcym art. 123 pkt 3 oraz art. 137 ust. 2, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 lipca 2004 r., jednak nie póêniej ni˝ z dniem uzyskania cz∏onkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej; 2) art. 148 pkt 3 lit. c, w zakresie, w którym dotyczy art. 80b ust. 2 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 148, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 lipca 2004 r., jednak nie póêniej ni˝ z dniem uzyskania cz∏onkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej.”; 27) art. 7 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy o stra˝ach gminnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1190), który stanowi: „Art. 7. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 6 miesi´cy od dnia og∏oszenia.”; 28) art. 40 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujàcych zadania i kompetencje organów oraz organizacj´ jednostek organizacyjnych podleg∏ych ministrowi w∏aÊciwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302), który stanowi: Dziennik Ustaw Nr 108 — 6854 — Poz. 908 „Art. 40. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 wrzeÊnia 2003 r., z wyjàtkiem: 2) art. 95 i 95a ustawy, o której mowa w art. 4 1) art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy wymienionej w art. 8 w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà, który wchodzi w ˝ycie z dniem przystàpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej; — nie d∏u˝ej jednak ni˝ przez okres i w zakresie, na jaki zosta∏y wydane. 2) art. 5 ust. 9a i 9b oraz art. 7 ustawy wymienionej w art. 15 w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r.; 3) art. 32, który wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia ustawy.”; 29) art. 2 i 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 149, poz. 1451), które stanowià: „Art. 2. 1. Przepisy art. 66 ust. 1a—1c ustawy zmienianej w art. 1 w stosunku do pojazdów zarejestrowanych w okresie od dnia 1 stycznia 1988 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. u˝ywanych w krajowym transporcie drogowym oraz niezarobkowym przewozie drogowym stosuje si´ od dnia 1 stycznia 2008 r., je˝eli pojazdy te nie by∏y dotychczas wyposa˝one w ograniczniki pr´dkoÊci. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do pojazdów przewo˝àcych towary niebezpieczne. Art. 3. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.”; 30) art. 10—12, 15 ust. 2 i 3 i art. 16 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452), które stanowià: „Art. 10. Kierowcy prowadzàcy pojazdy samochodowe u˝ywane do przewozu osób (pasa˝erów) lub rzeczy, zarejestrowane po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 1985 r., albo nieobj´te obowiàzkiem wyposa˝enia w urzàdzenie rejestrujàce pr´dkoÊç jazdy, czas jazdy i postoju, na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym, lub zwolnione z tego obowiàzku, mogà prowadziç karty drogowe nie d∏u˝ej ni˝ do dnia uzyskania przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa w Unii Europejskiej. Art. 11. 1. Kierowców posiadajàcych Êwiadectwa kwalifikacji wydane na podstawie art. 115b ustawy wymienionej w art. 4, lub na podstawie art. 4 ust. 12 ustawy wymienionej w art. 7, uznaje si´ za spe∏niajàcych wymagania okreÊlone przepisami: 1) rozdzia∏u 7a ustawy, o której mowa w art. 1, 2. Âwiadectwa kwalifikacji, o których mowa w ust. 1, uznaje si´ odpowiednio za równowa˝ne z zaÊwiadczeniem, o którym mowa w art. 39e ust. 1 pkt 6 ustawy wymienionej w art. 1 oraz w art. 95a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i 3 ustawy wymienionej w art. 4, nie d∏u˝ej jednak ni˝ przez okres, na który zosta∏y wydane. Art. 12. ZaÊwiadczenie o ukoƒczeniu kursu dokszta∏cajàcego wydane na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 4 uznaje si´ za równowa˝ne z zaÊwiadczeniem, o którym mowa w art. 39b ust. 5 ustawy wymienionej w art. 1.” Art. 15. „2. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 115 ust. 2 oraz art. 125 ustawy wymienionej w art. 4 zachowujà moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie upowa˝nieƒ w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà, nie d∏u˝ej ni˝ przez okres 12 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie ustawy. 3. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 115c ust. 3 ustawy wymienionej w art. 4 zachowujà moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie art. 39b ust. 7 ustawy wymienionej w art. 1, nie d∏u˝ej ni˝ przez okres 12 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie ustawy. Art. 16. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem przepisów art. 1 pkt 16, pkt 17, pkt 25, pkt 33, pkt 34, pkt 44 lit. b oraz art. 2, art. 4 pkt 1—12 i pkt 15, art. 7, art. 11 i art. 12, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r.”; 31) art. 151 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568), który stanowi: „Art. 151. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 60 dni od dnia og∏oszenia.”; 32) art. 20 ustawy z dnia 29 paêdziernika 2003 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiàzku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 210, poz. 2036), który stanowi: „Art. 20. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 lipca 2004 r., z wyjàtkiem art. 1 pkt 37 lit. a, b i d, pkt 43 lit. c, pkt 65 lit. a, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 lipca 2005 r.”; 33) art. 9 i 13 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie Dziennik Ustaw Nr 108 — 6855 — Poz. 908 niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953), które stanowià: „Art. 3. 1. Przepis art. 66 ust. 1a ustawy, o której mowa w art. 1, w stosunku do: „Art. 9. Do czasu wejÊcia w ˝ycie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upowa˝nieƒ zmienianych niniejszà ustawà zachowujà moc przepisy dotychczasowe, nie d∏u˝ej jednak ni˝ przez 12 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie niniejszej ustawy.” 1) autobusu o dopuszczalnej masie ca∏kowitej przekraczajàcej 10 t, samochodu ci´˝arowego o dopuszczalnej masie ca∏kowitej przekraczajàcej 12 t i ciàgnika samochodowego, dla którego dopuszczalna masa ca∏kowita zespo∏u pojazdów wynosi powy˝ej 12 t, nie dotyczy: „Art. 13. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem: 1) art. 1 pkt 13—15, które wchodzà w ˝ycie z dniem og∏oszenia; 2) art. 1 pkt 30, który wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 3 miesi´cy od dnia og∏oszenia; 3) art. 1 pkt 45 w zakresie art. 41 ust. 4—6, który wchodzi w ˝ycie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa w Unii Europejskiej; 4) art. 6, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r.”; 34) art. 127 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257), który stanowi: „Art. 127. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 marca 2004 r., z tym ˝e przepisy art. 1—26, art. 27 ust. 2—7, art. 28 i 29, art. 30 ust. 1, 2 i 4, art. 36, art. 39—42, art. 46 ust. 2, art. 54—60, art. 62—122 oraz art. 124—126 wchodzà w ˝ycie z dniem 1 maja 2004 r.”; 35) art. 176 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i us∏ug (Dz. U. Nr 54, poz. 535), który stanowi: „Art. 176. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia, z tym ˝e: 1) art. 23 ust. 5, 6 i 17, art. 24 ust. 4 i 5, art. 114 ust. 1 i art. 159 stosuje si´ od dnia og∏oszenia ustawy; 2) art. 96—98, art. 157 i art. 158 stosuje si´ po up∏ywie 7 dni od dnia og∏oszenia ustawy; 3) art. 1—14, art. 15 ust. 1—6, art. 16—22, art. 23 ust. 1—4 i ust. 7—16, art. 24 ust. 1—3 i ust. 6—12, art. 25—40, art. 41 ust. 1—11 i 13—16, art. 42—95, art. 99—113, art. 114 ust. 2—5, art. 115—146, art. 148—151, art. 153, art. 156 i art. 162—171 stosuje si´ od dnia 1 maja 2004 r.; 4) art. 41 ust. 12 stosuje si´ od dnia 1 stycznia 2008 r.”; 36) art. 3—6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o podatkach i op∏atach lokalnych (Dz. U. Nr 92, poz. 884), które stanowià:
15. a)pojazdów zarejestrowanych przed dniem 1 stycznia 1988 r.,
16. b)pojazdów wykorzystywanych w krajowym transporcie drogowym, niezarobkowym krajowym przewozie drogowym oraz w mi´dzynarodowym transporcie drogowym i niezarobkowym mi´dzynarodowym przewozie drogowym na terytorium paƒstw nieb´dàcych cz∏onkami Unii Europejskiej — do dnia 1 stycznia 2008 r.; 2) autobusu o dopuszczalnej masie ca∏kowitej nieprzekraczajàcej 10 t, samochodu ci´˝arowego o dopuszczalnej masie ca∏kowitej przekraczajàcej 3,5 t, ale nieprzekraczajàcej 12 t, i ciàgnika samochodowego, dla którego dopuszczalna masa ca∏kowita zespo∏u pojazdów wynosi powy˝ej 3,5 t, ale nieprzekraczajàcà 12 t, nie dotyczy:
17. a)pojazdów zarejestrowanych przed dniem 1 paêdziernika 2001 r.,
18. b)pojazdów zarejestrowanych w okresie od dnia 1 paêdziernika 2001 r. do dnia 1 stycznia 2005 r. — do dnia 1 stycznia 2006 r.,
19. c)pojazdów wykorzystywanych w krajowym transporcie drogowym, niezarobkowym krajowym przewozie drogowym oraz w mi´dzynarodowym transporcie drogowym i niezarobkowym mi´dzynarodowym przewozie drogowym na terytorium paƒstw nieb´dàcych cz∏onkami Unii Europejskiej — do dnia 1 stycznia 2007 r.; 3) autobusu o dopuszczalnej masie ca∏kowitej nieprzekraczajàcej 5 t, samochodu ci´˝arowego o dopuszczalnej masie ca∏kowitej przekraczajàcej 3,5 t, ale nieprzekraczajàcej 7,5 t, i ciàgnika samochodowego, dla którego dopuszczalna masa ca∏kowita zespo∏u pojazdów wynosi powy˝ej 3,5 t, ale nieprzekraczajàcà 7,5 t, nie dotyczy pojazdów wykorzystywanych w krajowym transporcie drogowym, niezarobkowym krajowym przewozie drogowym oraz w mi´dzynarodowym transporcie drogowym Dziennik Ustaw Nr 108 — 6856 — Poz. 908 i niezarobkowym mi´dzynarodowym przewozie drogowym na terytorium paƒstw nieb´dàcych cz∏onkami Unii Europejskiej — do dnia 1 stycznia 2008 r. 6. Organ prowadzàcy rejestr dzia∏alnoÊci regulowanej mo˝e wezwaç przedsi´biorc´ do uzupe∏nienia danych obj´tych zakresem wpisu, w terminie 90 dni od dnia dor´czenia wezwania. 2. Przepisu ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 lit. c i pkt 3 nie stosuje si´ do pojazdów przewo˝àcych towary niebezpieczne. 7. Po bezskutecznym up∏ywie terminu, o którym mowa w ust. 6, organ prowadzàcy rejestr dzia∏alnoÊci regulowanej wydaje decyzj´ o wykreÊleniu przedsi´biorcy z rejestru dzia∏alnoÊci regulowanej. Art. 4. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 68 ust. 13 i 14 ustawy, o której mowa w art. 1, zachowujà moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie art. 68 ust. 19 i 21 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà. Art. 5. Do post´powaƒ administracyjnych w sprawach obj´tych przepisami niniejszej ustawy wszcz´tych, a niezakoƒczonych przed dniem jej wejÊcia w ˝ycie, stosuje si´ przepisy dotychczasowe. Art. 6. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjàtkiem art. 1 pkt 9 lit. b, pkt 11, 12 i 14 oraz art. 2 pkt 1, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2005 r.”; 37) art. 26 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeƒ Spo∏ecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 1264), który stanowi: „Art. 26. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem art. 1 pkt 6, 28 i 29, art. 2 pkt 2 i 4—6, art. 10 pkt 24 lit. a tiret pierwsze, art. 12 pkt 2, 5 i 6, art. 14 pkt 1, 6 i 7, art. 15 i 19, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2005 r.”; 38) art. 73 ust. 3 i 5—8, art. 75, 77, 85 i 90 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. — Przepisy wprowadzajàce ustaw´ o swobodzie dzia∏alnoÊci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808), które stanowià: Art. 73. „3. Przedsi´biorców, którzy w dniu wejÊcia w ˝ycie ustawy o swobodzie dzia∏alnoÊci gospodarczej posiadajà wa˝ne zezwolenie na wykonywanie dzia∏alnoÊci gospodarczej, okreÊlonej w ustawach, o których mowa w art. 5, 16, 18, 20, 22, 28, 34, 36, 37, 41, 50, 52, 54, 61—63, wpisuje si´ z urz´du do rejestru dzia∏alnoÊci regulowanej, okreÊlonego w tych ustawach zgodnie z zakresem zezwoleƒ, o ile z przepisów ustawy nie wynika szerszy zakres wykonywania dzia∏alnoÊci.” „5. Do dnia dor´czenia przedsi´biorcy zaÊwiadczenia o dokonaniu wpisu do rejestru dzia∏alnoÊci regulowanej zachowujà moc zezwolenia na wykonywanie dzia∏alnoÊci gospodarczej wydane na podstawie ustaw, o których mowa w ust. 3. 8. Organ prowadzàcy rejestr dzia∏alnoÊci regulowanej potwierdza dokonanie wpisu do rejestru poprzez wydanie zaÊwiadczenia, nie póêniej ni˝ do dnia 31 grudnia 2004 r.” „Art. 75. 1. Post´powania w sprawach o udzielenie zezwoleƒ, o których mowa w art. 73 ust. 2 i 3, wszcz´te i niezakoƒczone przed dniem wejÊcia w ˝ycie ustawy o swobodzie dzia∏alnoÊci gospodarczej, umarza si´. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do post´powaƒ o udzielenie zezwoleƒ prowadzonych na podstawie ustaw wymienionych w art. 75 ustawy o swobodzie dzia∏alnoÊci gospodarczej. 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, organ mo˝e dokonaç wpisu przedsi´biorcy do rejestru dzia∏alnoÊci regulowanej na podstawie wniosku o udzielenie zezwolenia, pod warunkiem z∏o˝enia przez tego przedsi´biorc´ w terminie 14 dni od dnia dor´czenia decyzji o umorzeniu post´powania oÊwiadczenia o spe∏nianiu warunków wymaganych do wykonywania dzia∏alnoÊci regulowanej.” „Art. 77. 1. Przedsi´biorcy, którzy w dniu wejÊcia w ˝ycie niniejszej ustawy wykonujà na podstawie dotychczas wydanych zezwoleƒ dzia∏alnoÊç gospodarczà w zakresie prowadzenia: oÊrodków szkolenia kierowców oraz pracowni psychologicznych, sà obowiàzani w terminie 3 lat od dnia wejÊcia w ˝ycie ustawy dostosowaç swojà dzia∏alnoÊç do wymagaƒ okreÊlonych w ustawie, o której mowa w art. 22, w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà, z zastrze˝eniem ust. 3. 2. Przedsi´biorcy, którzy w dniu wejÊcia w ˝ycie przepisów niniejszej ustawy wykonywali dzia∏alnoÊç gospodarczà w zakresie prowadzenia szkolenia kandydatów na diagnostów lub prowadzàcych kursy kwalifikacyjne dla kandydatów na instruktorów, sà obowiàzani w terminie 2 lat od dnia wejÊcia w ˝ycie ustawy dostosowaç swojà dzia∏alnoÊç do wymagaƒ okreÊlonych w ustawie, Dziennik Ustaw Nr 108 — 6857 — o której mowa w art. 22, w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà. 3. Certyfikat wydany na podstawie art. 83 ust. 2 pkt 3 ustawy, o której mowa w art. 22, w brzmieniu dotychczasowym, uznaje si´ za równowa˝ny z poÊwiadczeniem wydanym na podstawie art. 83 ust. 3 pkt 5 ustawy, o której mowa w art. 22, w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà, nie d∏u˝ej jednak ni˝ przez okres, na który zosta∏ wydany. Poz. 908 2) art. 11—17, art. 28, art. 47, art. 55, art. 56, art. 57 pkt 3, art. 58 pkt 1 i 3 w zakresie dotyczàcym art. 401 ust. 11 i 12 i art. 415 ust. 5a i 5b, w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà, i art. 60 wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2006 r.; 3) art. 23 ust. 3 w stosunku do pojazdów wprowadzonych na terytorium kraju przed dniem 1 lipca 2002 r. stosuje si´ od dnia 1 stycznia 2007 r.; 4) art. 58 pkt 1 w zakresie dotyczàcym art. 401 ust. 1—10 i 13—16, w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà, wchodzà w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia.”; 4. Psychologów, którzy w dniu wejÊcia w ˝ycie niniejszej ustawy posiadajà wa˝ny wpis do ewidencji psychologów uprawnionych do wykonywania badaƒ psychologicznych w zakresie psychologii transportu, uznaje si´ za spe∏niajàcych wymagania w zakresie, o którym mowa w art. 124a ust. 9 pkt 2 ustawy, o której mowa w art. 22, w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà. 41) art. 9 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i us∏ug oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 90, poz. 756), który stanowi: 5. Uprawnienia diagnostów do wykonywania badaƒ technicznych pojazdów, wydane na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 22, w brzmieniu dotychczasowym, zachowujà swojà wa˝noÊç.” „Art. 9. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 czerwca 2005 r., z wyjàtkiem art. 1 pkt 20, pkt 22 lit. a oraz lit. b w zakresie dotyczàcym ust. 3a pkt 6, pkt 39 oraz art. 2, 4 i 5, które wchodzà w ˝ycie po up∏ywie 90 dni od dnia og∏oszenia.”; „Art. 85. Przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów upowa˝niajàcych zmienianych niniejszà ustawà pozostajà w mocy do czasu wejÊcia w ˝ycie przepisów wydanych na podstawie przepisów upowa˝niajàcych w brzmieniu nadanym niniejszà ustawà, nie d∏u˝ej jednak ni˝ przez okres 6 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie ustawy.” 42) art. 26 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o Stra˝y Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 90, poz. 757), który stanowi: „Art. 90. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem: 1) art. 27 pkt 2, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2005 r.; 2) art. 15 pkt 2, art. 23 pkt 1—4, art. 69 i art. 70, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2007 r.”; 39) art. 80 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 273, poz. 2703), który stanowi: „Art. 80. Ustawa wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2005 r., z wyjàtkiem art. 26 pkt 2, który wchodzi w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2006 r.”; 40) art. 63 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202), który stanowi: „Art. 63. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia, z tym ˝e przepisy: 1) art. 7, art. 8, art. 44, art. 45, art. 57 pkt 2 i art. 62 wchodzà w ˝ycie po up∏ywie 6 miesi´cy od dnia og∏oszenia; „Art. 26. Ustawa wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 30 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem: 1) art. 1 pkt 2—7, pkt 8 w zakresie dotyczàcym art. 10 ust. 1, pkt 17 lit. c, pkt 29, 36, 40 i 42, art. 3—6, art. 8, art. 10 i 11 oraz art. 13—21 i art. 23, które wchodzà w ˝ycie po up∏ywie 3 miesi´cy od dnia og∏oszenia; 2) art. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze, tiret drugie w zakresie dotyczàcym pkt 5b, pkt 8 w zakresie dotyczàcym art. 10 ust. 2—4, pkt 10 lit. a tiret pierwsze w zakresie dotyczàcym pkt 2b oraz lit. f w zakresie dotyczàcym ust. 7b, pkt 38, art. 2 pkt 6, art. 9, art. 12 i art. 24, które wchodzà w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2006 r.; 3) art. 2 pkt 7, który wchodzi w ˝ycie z dniem okreÊlonym w decyzji Rady o stosowaniu przez Rzeczpospolità Polskà art. 2 Konwencji Wykonawczej do Uk∏adu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. mi´dzy Rzàdami Paƒstw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach, podpisanej w Schengen dnia 19 czerwca 1990 r.”. Marsza∏ek Sejmu: W. Cimoszewicz Dziennik Ustaw Nr 108 — 6858 — Poz. 908 Za∏àcznik do obwieszczenia Marsza∏ka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 czerwca 2005 r. (poz. 908) USTAWA z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym1) DZIA¸ I Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa reguluje zasady ruchu na drogach publicznych oraz w strefach zamieszkania, warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, wymagania w stosunku do osób kierujàcych pojazdami i innych uczestników ruchu oraz zasady kontroli ruchu drogowego. 2. Przepisy ustawy stosuje si´ równie˝ do ruchu odbywajàcego si´ poza drogami publicznymi, je˝eli jest to konieczne dla unikni´cia zagro˝enia bezpieczeƒstwa uczestników tego ruchu. Art. 2. U˝yte w ustawie okreÊlenia oznaczajà: 1) droga — wydzielony pas terenu sk∏adajàcy si´ z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, ∏àcznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdujàcym si´ w obr´bie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub p´dzenia zwierzàt; 2) droga twarda — drog´ z jezdnià o nawierzchni bitumicznej, betonowej, kostkowej, klinkierowej lub brukowcowej oraz z p∏yt betonowych lub kamienno-betonowych, je˝eli d∏ugoÊç nawierzchni przekracza 20 m; inne drogi sà drogami gruntowymi; 3) autostrada — drog´ dwujezdniowà, oznaczonà odpowiednimi znakami drogowymi, na której nie dopuszcza si´ ruchu poprzecznego, przeznaczonà tylko do ruchu pojazdów samochodowych, które na równej, poziomej jezdni mogà rozwinàç pr´dkoÊç co najmniej 40 km/h, w tym równie˝ w razie ciàgni´cia przyczep; 4) droga ekspresowa — drog´ dwu- lub jednojezdniowà, oznaczonà odpowiednimi znakami drogowymi, na której skrzy˝owania wyst´pujà wyjàtkowo, przeznaczonà tylko do ruchu pojazdów samochodowych; 5) droga dla rowerów — drog´ lub jej cz´Êç przeznaczonà do ruchu rowerów jednoÊladowych, oznaczonà odpowiednimi znakami drogowymi; 6) jezdnia — cz´Êç drogi przeznaczonà do ruchu pojazdów; okreÊlenie to nie dotyczy torowisk wydzielonych z jezdni; 7) pas ruchu — ka˝dy z pod∏u˝nych pasów jezdni wystarczajàcy do ruchu jednego rz´du pojazdów wie- ——————— 1) Niniejsza ustawa wdra˝a postanowienia nast´pujàcych dyrektyw Wspólnot Europejskich: 1) dyrektywy 70/156/EWG z dnia 6 lutego 1970 r. w sprawie zbli˝enia ustawodawstw paƒstw cz∏onkowskich odnoszàcych si´ do homologacji typu pojazdów silnikowych i ich przyczep (Dz. Urz. WE L 42 z 23.02.1970, z póên. zm.), 2) dyrektywy 74/150/EWG z dnia 4 marca 1974 r. w sprawie zbli˝enia ustawodawstw paƒstw cz∏onkowskich odnoszàcych si´ do homologacji typu ko∏owych ciàgników rolniczych lub leÊnych (Dz. Urz. WE L 84 z 28.03.1974, z póên. zm.), 3) dyrektywy 91/439/EWG z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. WE L 237 z 24.08.1991, z póên. zm.), 4) dyrektywy 91/671/EWG z dnia 16 grudnia 1991 r. w sprawie zbli˝enia ustawodawstw paƒstw cz∏onkowskich odnoszàcych si´ do obowiàzkowego stosowania pasów bezpieczeƒstwa w pojazdach poni˝ej 3,5 tony (Dz. Urz. WE L 373 z 31.12.1991, z póên. zm.), 5) dyrektywy 92/6/EWG z dnia 10 lutego 1992 r. w sprawie montowania i zastosowania urzàdzeƒ ograniczenia pr´dkoÊci w niektórych kategoriach pojazdów silnikowych we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L 57 z 02.03.1992, z póên. zm.), 6) dyrektywy 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiajàcej dla niektórych pojazdów ko∏owych poruszajàcych si´ na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i mi´dzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obcià˝enia w ruchu mi´dzynarodowym (Dz. Urz. WE L 235 z 17.09.1996, z póên. zm.), 7) dyrektywy 96/96/WE z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie zbli˝enia ustawodawstw paƒstw cz∏onkowskich dotyczàcych badaƒ przydatnoÊci do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep (Dz. Urz. WE L 46 z 17.02.1997, z póên. zm.), 8) dyrektywy 97/27/WE z dnia 22 lipca 1997 r. odnoszàcej si´ do mas i wymiarów niektórych kategorii pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz zmieniajàcej dyrektyw´ 70/156/EWG (Dz. Urz. WE L 233 z 28.08.1997, z póên. zm.), 9) dyrektywy 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych pojazdów (Dz. Urz. WE L 138 z 01.06.1999, z póên. zm.), 10) dyrektywy 1999/62/WE z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie pobierania op∏at za u˝ytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ci´˝arowe (Dz. Urz. WE L 187 z 20.07.1999), 11) dyrektywy 2000/30/WE z dnia 6 czerwca 2000 r. w sprawie drogowej kontroli przydatnoÊci do ruchu pojazdów u˝ytkowych poruszajàcych si´ we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L 203 z 10.08.2000, z póên. zm.), 12) dyrektywy 2002/24/WE z dnia 18 marca 2002 r. w sprawie homologacji typu dwu- lub trzyko∏owych pojazdów mechanicznych i uchylajàcej dyrektyw´ 92/61/EWG (Dz. Urz. WE L 124 z 09.05.2002). Dane dotyczàce aktów prawa Unii Europejskiej, og∏oszonych przed dniem 1 maja 2004 r., zamieszczone w niniejszej ustawie, dotyczà og∏oszenia tych aktów w Dzienniku Urz´dowym Unii Europejskiej — wydanie specjalne. Dziennik Ustaw Nr 108 — 6859 — loÊladowych, oznaczony lub nieoznaczony znakami drogowymi; 8) pobocze — cz´Êç drogi przyleg∏à do jezdni, która mo˝e byç przeznaczona do ruchu pieszych lub niektórych pojazdów, postoju pojazdów, jazdy wierzchem lub p´dzenia zwierzàt; 9) chodnik — cz´Êç drogi przeznaczonà do ruchu pieszych; 10) skrzy˝owanie — przeci´cie si´ w jednym poziomie dróg majàcych jezdni´, ich po∏àczenie lub rozwidlenie, ∏àcznie z powierzchniami utworzonymi przez takie przeci´cia, po∏àczenia lub rozwidlenia; okreÊlenie to nie dotyczy przeci´cia, po∏àczenia lub rozwidlenia drogi twardej z drogà gruntowà lub stanowiàcà dojazd do obiektu znajdujàcego si´ przy drodze; 11) przejÊcie dla pieszych — powierzchni´ jezdni, drogi dla rowerów lub torowiska przeznaczonà do przechodzenia przez pieszych, oznaczonà odpowiednimi znakami drogowymi; 12) przejazd dla rowerzystów — powierzchni´ jezdni lub torowiska przeznaczonà do przeje˝d˝ania przez rowerzystów, oznaczonà odpowiednimi znakami drogowymi; 13) przystanek — miejsce zatrzymywania si´ pojazdów transportu publicznego, oznaczone odpowiednimi znakami drogowymi; 14) tunel — budowl´ na drodze, oznaczonà odpowiednimi znakami drogowymi; 15) obszar zabudowany — obszar oznaczony odpowiednimi znakami drogowymi; 16) strefa zamieszkania — obszar obejmujàcy drogi publiczne lub inne drogi, na którym obowiàzujà szczególne zasady ruchu drogowego, a wjazdy i wyjazdy oznaczone sà odpowiednimi znakami drogowymi; 17) uczestnik ruchu — pieszego, kierujàcego, a tak˝e inne osoby przebywajàce w pojeêdzie lub na pojeêdzie znajdujàcym si´ na drodze; 18) pieszy — osob´ znajdujàcà si´ poza pojazdem na drodze i niewykonujàcà na niej robót lub czynnoÊci przewidzianych odr´bnymi przepisami; za pieszego uwa˝a si´ równie˝ osob´ prowadzàcà, ciàgnàcà lub pchajàcà rower, motorower, motocykl, wózek dzieci´cy, podr´czny lub inwalidzki, osob´ poruszajàcà si´ w wózku inwalidzkim, a tak˝e osob´ w wieku do 10 lat kierujàcà rowerem pod opiekà osoby doros∏ej; 19) kolumna pieszych — zorganizowanà grup´ pieszych prowadzonà przez kierownika lub dowódc´; 20) kierujàcy — osob´, która kieruje pojazdem lub zespo∏em pojazdów, a tak˝e osob´, która prowadzi kolumn´ pieszych, jedzie wierzchem albo p´dzi zwierz´ta pojedynczo lub w stadzie; 21) kierowca — osob´ uprawnionà do kierowania pojazdem silnikowym; Poz. 908 22) szczególna ostro˝noÊç — ostro˝noÊç polegajàcà na zwi´kszeniu uwagi i dostosowaniu zachowania uczestnika ruchu do warunków i sytuacji zmieniajàcych si´ na drodze, w stopniu umo˝liwiajàcym odpowiednio szybkie reagowanie; 23) ustàpienie pierwszeƒstwa — powstrzymanie si´ od ruchu, je˝eli ruch móg∏by zmusiç innego kierujàcego do zmiany kierunku lub pasa ruchu albo istotnej zmiany pr´dkoÊci, a pieszego — do zatrzymania si´, zwolnienia lub przyspieszenia kroku; 24) ruch kierowany — ruch otwierany i zamykany za pomocà sygnalizacji Êwietlnej albo przez uprawnionà osob´; 25) niedostateczna widocznoÊç — widocznoÊç wyst´pujàcà od zmierzchu do Êwitu, a tak˝e w warunkach zmniejszonej przejrzystoÊci powietrza od Êwitu do zmierzchu; 26) wymijanie — przeje˝d˝anie (przechodzenie) obok pojazdu lub uczestnika ruchu poruszajàcego si´ w przeciwnym kierunku; 27) omijanie — przeje˝d˝anie (przechodzenie) obok nieporuszajàcego si´ pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody; 28) wyprzedzanie — przeje˝d˝anie (przechodzenie) obok pojazdu lub uczestnika ruchu poruszajàcego si´ w tym samym kierunku; 29) zatrzymanie pojazdu — unieruchomienie pojazdu niewynikajàce z warunków lub przepisów ruchu drogowego, trwajàce nie d∏u˝ej ni˝ 1 minut´, oraz ka˝de unieruchomienie pojazdu wynikajàce z tych warunków lub przepisów; 30) postój pojazdu — unieruchomienie pojazdu niewynikajàce z warunków lub przepisów ruchu drogowego, trwajàce d∏u˝ej ni˝ 1 minut´; 31) pojazd — Êrodek transportu przeznaczony do poruszania si´ po drodze oraz maszyn´ lub urzàdzenie do tego przystosowane; 32) pojazd silnikowy — pojazd wyposa˝ony w silnik, z wyjàtkiem motoroweru i pojazdu szynowego; 33) pojazd samochodowy — pojazd silnikowy, którego konstrukcja umo˝liwia jazd´ z pr´dkoÊcià przekraczajàcà 25 km/h; okreÊlenie to nie obejmuje ciàgnika rolniczego; 34) pojazd wolnobie˝ny — pojazd silnikowy, którego konstrukcja ogranicza pr´dkoÊç jazdy do 25 km/h, z wy∏àczeniem ciàgnika rolniczego; 35) pojazd cz∏onowy — zespó∏ pojazdów sk∏adajàcy si´ z pojazdu silnikowego z∏àczonego z naczepà; 36)2) pojazd specjalny — pojazd samochodowy lub przyczep´ przeznaczone do wykonywania specjal——————— 2) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o podatkach i op∏atach lokalnych (Dz. U. Nr 92, poz. 884), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 maja 2004 r. Dziennik Ustaw Nr 108 — 6860 — nej funkcji, która powoduje koniecznoÊç dostosowania nadwozia lub posiadania specjalnego wyposa˝enia; w pojeêdzie tym mogà byç przewo˝one osoby i rzeczy zwiàzane z wykonywaniem tej funkcji; 37) pojazd u˝ywany do celów specjalnych — pojazd samochodowy przystosowany w sposób szczególny do przewozu osób lub ∏adunków, u˝ywany przez Si∏y Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej3), Policj´, Agencj´ Bezpieczeƒstwa Wewn´trznego, Agencj´ Wywiadu, Stra˝ Granicznà, kontrol´ skarbowà, S∏u˝b´ Celnà, jednostki ochrony przeciwpo˝arowej, Inspekcj´ Transportu Drogowego i S∏u˝b´ Wi´ziennà; 38) pojazd uprzywilejowany — pojazd wysy∏ajàcy sygna∏y Êwietlne w postaci niebieskich Êwiate∏ b∏yskowych i jednoczeÊnie sygna∏y dêwi´kowe o zmiennym tonie, jadàcy z w∏àczonymi Êwiat∏ami mijania lub drogowymi; okreÊlenie to obejmuje równie˝ pojazdy jadàce w kolumnie, na której poczàtku i na koƒcu znajdujà si´ pojazdy uprzywilejowane wysy∏ajàce dodatkowo sygna∏y Êwietlne w postaci czerwonego Êwiat∏a b∏yskowego; Poz. 908 43) taksówka — pojazd samochodowy odpowiednio wyposa˝ony i oznaczony, przeznaczony do przewozu za ustalonà na podstawie taksometru op∏atà:
20. a)osób w liczbie nie wi´kszej ni˝ 9 ∏àcznie z kierowcà oraz ich baga˝u podr´cznego (taksówka osobowa),
21. b)∏adunków o masie nieprzekraczajàcej 2,5 t (taksówka baga˝owa); 44) ciàgnik rolniczy — pojazd silnikowy skonstruowany do u˝ywania ∏àcznie ze sprz´tem do prac rolnych, leÊnych lub ogrodniczych; ciàgnik taki mo˝e byç równie˝ przystosowany do ciàgni´cia przyczep oraz do prac ziemnych; 45) motocykl — pojazd samochodowy jednoÊladowy lub z bocznym wózkiem — wieloÊladowy; 46) motorower — pojazd jednoÊladowy lub dwuÊladowy zaopatrzony w silnik spalinowy o pojemnoÊci skokowej nieprzekraczajàcej 50 cm3, którego konstrukcja ogranicza pr´dkoÊç jazdy do 45 km/h; 47) rower — pojazd jednoÊladowy lub wieloÊladowy poruszany si∏à mi´Êni osoby jadàcej tym pojazdem; 39)4) pojazd zabytkowy — pojazd, który na podstawie odr´bnych przepisów zosta∏ wpisany do rejestru zabytków lub znajduje si´ w wojewódzkiej ewidencji zabytków; 48) wózek inwalidzki — pojazd konstrukcyjnie przeznaczony do poruszania si´ osoby niepe∏nosprawnej, nap´dzany si∏à mi´Êni lub za pomocà silnika, którego konstrukcja ogranicza pr´dkoÊç jazdy do pr´dkoÊci pieszego; 40) samochód osobowy — pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie wi´cej ni˝ 9 osób ∏àcznie z kierowcà oraz ich baga˝u; 49) zespó∏ pojazdów — pojazdy z∏àczone ze sobà w celu poruszania si´ po drodze jako ca∏oÊç; nie dotyczy to pojazdów z∏àczonych w celu holowania; 41) autobus — pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu wi´cej ni˝ 9 osób ∏àcznie z kierowcà; 41a) autobus szkolny — autobus przeznaczony do przewozu dzieci do szko∏y, barwy pomaraƒczowej, oznaczony z przodu i z ty∏u prostokàtnymi tablicami barwy bia∏ej, z napisem barwy czarnej „autobus szkolny”; 42) samochód ci´˝arowy — pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ∏adunków; okreÊlenie to obejmuje równie˝ samochód ci´˝arowo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ∏adunków i osób w liczbie od 4 do 9 ∏àcznie z kierowcà; 42a)5) ciàgnik samochodowy — pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie wy∏àcznie do ciàgni´cia przyczepy; okreÊlenie to obejmuje ciàgnik siod∏owy i ciàgnik balastowy; ——————— 3) Ze zmianà wprowadzonà przez art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 28 wrzeÊnia 2003 r. 4) W brzmieniu ustalonym przez art. 133 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 17 listopada 2003 r. 5) Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnoÊniku 2. 50) przyczepa — pojazd bez silnika, przystosowany do ∏àczenia go z innym pojazdem; 51) przyczepa lekka — przyczep´, której dopuszczalna masa ca∏kowita nie przekracza 750 kg; 52) naczepa — przyczep´, której cz´Êç spoczywa na pojeêdzie silnikowym i obcià˝a ten pojazd; 53) masa w∏asna — mas´ pojazdu z jego normalnym wyposa˝eniem, paliwem, olejami, smarami i cieczami w iloÊciach nominalnych, bez kierujàcego; 54) dopuszczalna masa ca∏kowita — najwi´kszà okreÊlonà w∏aÊciwymi warunkami technicznymi mas´ pojazdu obcià˝onego osobami i ∏adunkiem, dopuszczonego do poruszania si´ po drodze; 55) rzeczywista masa ca∏kowita — mas´ pojazdu ∏àcznie z masà znajdujàcych si´ na nim rzeczy i osób; 56) dopuszczalna ∏adownoÊç — najwi´kszà mas´ ∏adunku i osób, jakà mo˝e przewoziç pojazd, która stanowi ró˝nic´ dopuszczalnej masy ca∏kowitej i masy w∏asnej pojazdu; 57) nacisk osi — sum´ nacisków, jakà na drog´ wywierajà ko∏a znajdujàce si´ na jednej osi; 58)6) VIN — numer identyfikacyjny pojazdu nadany i umieszczony przez producenta. ——————— 6) Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w od- noÊniku 2. Dziennik Ustaw Nr 108 — 6861 — DZIA¸ II Ruch drogowy Rozdzia∏ 1 Zasady ogólne Art. 3. 1. Uczestnik ruchu i inna osoba znajdujàca si´ na drodze sà obowiàzani zachowaç ostro˝noÊç albo gdy ustawa tego wymaga — szczególnà ostro˝noÊç, unikaç wszelkiego dzia∏ania, które mog∏oby spowodowaç zagro˝enie bezpieczeƒstwa lub porzàdku ruchu drogowego, ruch ten utrudniç albo w zwiàzku z ruchem zak∏óciç spokój lub porzàdek publiczny oraz naraziç kogokolwiek na szkod´. Przez dzia∏anie rozumie si´ równie˝ zaniechanie. 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio do osoby znajdujàcej si´ w pobli˝u drogi, je˝eli jej zachowanie mog∏oby pociàgnàç za sobà skutki, o których mowa w tym przepisie. Poz. 908 3)7) funkcjonariusz Stra˝y Granicznej w strefie nadgranicznej; 3)7a) funkcjonariusz Stra˝y Granicznej; 3a) inspektor Inspekcji Transportu Drogowego; 3b) umundurowany inspektor kontroli skarbowej lub funkcjonariusz celny; 3c)8) stra˝nik gminny (miejski); 4) pracownik kolejowy na przejeêdzie kolejowym; 5) pracownik zarzàdu drogi lub inna osoba wykonujàca roboty na drodze na zlecenie lub za zgodà zarzàdu drogi; 6) osoba nadzorujàca bezpieczne przejÊcie dzieci przez jezdni´, w wyznaczonym miejscu; 7) kierujàcy autobusem szkolnym w miejscach postoju zwiàzanych z wsiadaniem lub wysiadaniem dzieci. 2. Osoby, o których mowa w ust. 1 i ust. 4 pkt 2, powinny byç ∏atwo rozpoznawalne i widoczne z dostatecznej odleg∏oÊci, zarówno w dzieƒ, jak i w nocy. 3. Przepis ust. 2 w zakresie ∏atwej rozpoznawalnoÊci: 3. Je˝eli uczestnik ruchu lub inna osoba spowodowa∏a jednak zagro˝enie bezpieczeƒstwa ruchu drogowego, jest obowiàzana przedsi´wziàç niezb´dne Êrodki w celu niezw∏ocznego usuni´cia zagro˝enia, a gdyby nie mog∏a tego uczyniç, powinna o zagro˝eniu uprzedziç innych uczestników ruchu. 1) dotyczy osoby wymienionej w ust. 1 pkt 1 tylko poza obszarem zabudowanym; Art. 4. Uczestnik ruchu i inna osoba znajdujàca si´ na drodze majà prawo liczyç, ˝e inni uczestnicy tego ruchu przestrzegajà przepisów ruchu drogowego, chyba ˝e okolicznoÊci wskazujà na mo˝liwoÊç odmiennego ich zachowania. 4. Minister w∏aÊciwy do spraw wewn´trznych w porozumieniu z ministrem w∏aÊciwym do spraw transportu, uwzgl´dniajàc potrzeb´ zapewnienia bezpieczeƒstwa i porzàdku w trakcie kierowania ruchem drogowym oraz sprawnego wykonywania czynnoÊci w tym zakresie: Art. 5. 1. Uczestnik ruchu i inna osoba znajdujàca si´ na drodze sà obowiàzani stosowaç si´ do poleceƒ i sygna∏ów dawanych przez osoby kierujàce ruchem lub uprawnione do jego kontroli, sygna∏ów Êwietlnych oraz znaków drogowych, nawet wówczas, gdy z przepisów ustawy wynika inny sposób zachowania ni˝ nakazany przez te osoby, sygna∏y Êwietlne lub znaki drogowe. 1) okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, organizacj´ i sposób kierowania ruchem drogowym; 2. Polecenia i sygna∏y dawane przez osoby kierujàce ruchem lub uprawnione do jego kontroli majà pierwszeƒstwo przed sygna∏ami Êwietlnymi i znakami drogowymi. 3. Sygna∏y Êwietlne majà pierwszeƒstwo przed znakami drogowymi regulujàcymi pierwszeƒstwo przejazdu. Art. 6. 1. Polecenia lub sygna∏y mo˝e dawaç uczestnikowi ruchu lub innej osobie znajdujàcej si´ na drodze: 1) policjant; 2) ˝o∏nierz ˚andarmerii Wojskowej lub wojskowego organu porzàdkowego, zabezpieczajàcy przemarsz lub przejazd kolumny wojskowej albo w razie akcji zwiàzanej z ratowaniem ˝ycia lub mienia; 2) nie dotyczy kierujàcego autobusem szkolnym, je˝eli sygna∏ do zatrzymania innych pojazdów dawany jest przez t´ osob´ bez wychodzenia z odpowiednio oznaczonego pojazdu. 2) mo˝e upowa˝niç, w drodze rozporzàdzenia, inne osoby do wykonywania czynnoÊci, o których mowa w ust. 1, oraz okreÊliç okolicznoÊci, szczegó∏owe warunki i sposób wykonywania tych czynnoÊci. Art. 7. 1. Znaki i sygna∏y drogowe wyra˝ajà ostrze˝enia, zakazy, nakazy lub informacje. 2. Minister w∏aÊciwy do spraw transportu i minister w∏aÊciwy do spraw wewn´trznych, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, uwzgl´dniajàc w szczególnoÊci koniecznoÊç dostosowania sygna∏ów drogowych do postanowieƒ umów mi´dzynarodowych, okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, znaki i sygna∏y obowiàzujàce w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiàzywania. ——————— 7) W brzmieniu tym obowiàzuje do dnia wejÊcia w ˝ycie zmiany, o której mowa w odnoÊniku 7a. 7a) W brzmieniu ustalonym przez art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o Stra˝y Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 90, poz. 757), która wejdzie w ˝ycie z dniem 23 czerwca 2005 r. 8) Dodany przez art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy o stra˝ach gminnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1190), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 25 stycznia 2004 r. Dziennik Ustaw Nr 108 — 6862 — 3. Minister w∏aÊciwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem w∏aÊciwym do spraw wewn´trznych, uwzgl´dniajàc koniecznoÊç zapewnienia czytelnoÊci i zrozumia∏oÊci znaków i sygna∏ów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, szczegó∏owe warunki techniczne dla znaków i sygna∏ów drogowych oraz urzàdzeƒ bezpieczeƒstwa ruchu drogowego, a tak˝e warunki ich umieszczania na drogach. Art. 8. 1. Osoba niepe∏nosprawna o obni˝onej sprawnoÊci ruchowej, kierujàca pojazdem samochodowym oznaczonym kartà parkingowà mo˝e nie stosowaç si´ do niektórych znaków drogowych dotyczàcych zakazu ruchu lub postoju, w zakresie okreÊlonym przepisami, o których mowa w art. 7 ust. 2. 2. Przepis ust. 1 stosuje si´ równie˝ do: 1) kierujàcego pojazdem przewo˝àcego osob´ o obni˝onej sprawnoÊci ruchowej; 2) pracowników placówek zajmujàcych si´ opiekà, rehabilitacjà lub edukacjà osób niepe∏nosprawnych pozostajàcych pod opiekà tych placówek. 3. Karta parkingowa powinna byç umieszczona za przednià szybà pojazdu samochodowego w sposób umo˝liwiajàcy jej odczytanie. 4. Kart´ parkingowà wydaje osobie niepe∏nosprawnej starosta. Za wydanie karty parkingowej pobiera si´ op∏at´ w wysokoÊci ustalonej przez ministra w∏aÊciwego do spraw transportu. 5. Kart´ parkingowà osobie, o której mowa w ust. 1, wydaje si´ na podstawie, wydanego przez zespó∏ do spraw orzekania o niepe∏nosprawnoÊci, orzeczenia o zaliczeniu do znacznego, umiarkowanego, lub lekkiego stopnia niepe∏nosprawnoÊci o przyczynie niepe∏nosprawnoÊci z kodu R lub N lub na podstawie orzeczenia wydanego przez organy rentowe równowa˝nego na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniami o niepe∏nosprawnoÊci. 5a. W przypadku osób niepe∏nosprawnych posiadajàcych orzeczenia zaliczajàce do stopnia lekkiego kart´ parkingowà wydaje si´ na podstawie orzeczenia, wraz ze wskazaniem, o którym mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i spo∏ecznej oraz zatrudnianiu osób niepe∏nosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z póên. zm.9)). W przypadku orzeczeƒ wydanych przez organy rentowe równowa˝nych z orzeczeniami o stopniu lek——————— 9) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1082, z 1998 r. Nr 99, poz. 628, Nr 106, poz. 668, Nr 137, poz. 887, Nr 156, poz. 1019 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 49, poz. 486, Nr 90, poz. 1001, Nr 95, poz. 1101 i Nr 111, poz. 1280, z 2000 r. Nr 48, poz. 550 i Nr 119, poz. 1249, z 2001 r. Nr 39, poz. 459, Nr 100, poz. 1080, Nr 125, poz. 1368, Nr 129, poz. 1444 i Nr 154, poz. 1792 i 1800, z 2002 r. Nr 169, poz. 1387, Nr 200, poz. 1679 i 1683 i Nr 241, poz. 2074, z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 90, poz. 844, Nr 223, poz. 2217 i Nr 228, poz. 2262, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 99, poz. 1001 i Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 44, poz. 422. Poz. 908 kim, w których nie okreÊlono przyczyny niepe∏nosprawnoÊci, kart´ parkingowà wydaje si´ na podstawie orzeczenia, wraz z zaÊwiadczeniem lekarskim potwierdzajàcym ograniczenie sprawnoÊci ruchowej. 5b. Kart´ parkingowà placówkom zajmujàcym si´ opiekà, rehabilitacjà lub edukacjà osób niepe∏nosprawnych wydaje starosta. 6. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio w stosunku do kierujàcych pojazdami zaopatrzonymi w kart´ parkingowà wydanà za granicà. 7. Minister w∏aÊciwy do spraw transportu okreÊli, w drodze rozporzàdzenia: 1) wzór karty parkingowej, uwzgl´dniajàc w szczególnoÊci koniecznoÊç ujednolicenia wzoru karty parkingowej z rozwiàzaniami przyj´tymi w krajach europejskich, w celu umo˝liwienia korzystania osobom niepe∏nosprawnym z ulg i przywilejów w ruchu drogowym, okreÊlonych w przepisach prawa krajowego; 1a) wzór oraz tryb wydania karty parkingowej dla placówek, o których mowa w ust. 2 pkt 2; 2) wysokoÊç op∏at za wydanie karty parkingowej, uwzgl´dniajàc koszty zwiàzane z jej wydaniem i dystrybucjà. 8. Minister w∏aÊciwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem w∏aÊciwym do spraw zabezpieczenia spo∏ecznego i ministrem w∏aÊciwym do spraw zdrowia okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, rodzaj placówek zajmujàcych si´ opiekà, rehabilitacjà lub edukacjà osób niepe∏nosprawnych uprawnionych do uzyskania karty parkingowej oraz tryb wydawania tym placówkom karty parkingowej, majàc na wzgl´dzie zapewnienie wydawania karty w∏aÊciwym placówkom. Art. 8a. (uchylony).10) Art. 9. Uczestnik ruchu i inna osoba znajdujàca si´ na drodze sà obowiàzani u∏atwiç przejazd pojazdu uprzywilejowanego, w szczególnoÊci przez niezw∏oczne usuni´cie si´ z jego drogi, a w razie potrzeby zatrzymanie si´. Art. 10. 1. Minister w∏aÊciwy do spraw transportu sprawuje nadzór nad zarzàdzaniem ruchem na drogach krajowych. 2. Wojewoda sprawuje nadzór nad zarzàdzaniem ruchem na drogach wojewódzkich, powiatowych i gminnych oraz na drogach publicznych po∏o˝onych w miastach na prawach powiatu i w mieÊcie sto∏ecznym Warszawie. 3. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zarzàdza ruchem na drogach krajowych, z zastrze˝eniem ust. 6. ——————— 10) Przez art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 wrzeÊnia 2001 r. o zmia- nie ustawy — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 129, poz. 1444), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2002 r. Dziennik Ustaw Nr 108 — 6863 — 4. Marsza∏ek województwa zarzàdza ruchem na drogach wojewódzkich, z zastrze˝eniem ust. 6. 5. Starosta zarzàdza ruchem na drogach powiatowych i gminnych, z zastrze˝eniem ust. 6. 6. Prezydent miasta zarzàdza ruchem na drogach publicznych po∏o˝onych w miastach na prawach powiatu, z wyjàtkiem autostrad i dróg ekspresowych. 7. Zarzàdzanie ruchem na drogach w strefie zamieszkania, z wyjàtkiem dróg publicznych, nale˝y do podmiotów zarzàdzajàcych tymi drogami. 8. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad mo˝e powierzyç zadania w zakresie zarzàdzania ruchem na drogach krajowych marsza∏kowi województwa. Poz. 908 3. Piesi idàcy jezdnià sà obowiàzani iÊç jeden za drugim. Na drodze o ma∏ym ruchu, w warunkach dobrej widocznoÊci, dwóch pieszych mo˝e iÊç obok siebie. 4. Korzystanie przez pieszego z drogi dla rowerów jest dozwolone tylko w razie braku chodnika lub pobocza albo niemo˝noÊci korzystania z nich. Pieszy, z wyjàtkiem osoby niepe∏nosprawnej, korzystajàc z tej drogi, jest obowiàzany ustàpiç miejsca rowerowi. 5. Przepisów ust. 1—4 nie stosuje si´ w strefie zamieszkania. W strefie tej pieszy korzysta z ca∏ej szerokoÊci drogi i ma pierwszeƒstwo przed pojazdem. Art. 12. 1. Kolumna pieszych, z wyjàtkiem pieszych w wieku do 10 lat, mo˝e si´ poruszaç tylko prawà stronà jezdni. 9. Drogami krajowymi, wojewódzkimi, powiatowymi i gminnymi sà drogi publiczne okreÊlone zgodnie z przepisami o drogach publicznych. 2. Do kolumny pieszych w wieku do 10 lat stosuje si´ odpowiednio przepisy art. 11 ust. 1 i 2. 10. Organy sprawujàce nadzór nad zarzàdzaniem ruchem na drogach mogà nakazaç zmian´ organizacji ruchu ze wzgl´du na wa˝ny interes ogólnospo∏eczny lub koniecznoÊç zapewnienia ruchu tranzytowego. 3. Liczba pieszych idàcych jezdnià w kolumnie obok siebie nie mo˝e przekraczaç 4, a w kolumnie wojskowej — 6, pod warunkiem ˝e kolumna nie zajmuje wi´cej ni˝ po∏owy szerokoÊci jezdni. 11. Minister w∏aÊciwy do spraw transportu, majàc na uwadze koniecznoÊç ochrony dróg przed zniszczeniem oraz zapewnienie bezpieczeƒstwa ruchu w okresie zwi´kszonego nat´˝enia ruchu pojazdów osobowych, mo˝e wprowadziç, w drodze rozporzàdzenia, okresowe ograniczenia ruchu pojazdów na drogach lub zakaz ruchu niektórych rodzajów pojazdów. 4. Piesi w wieku do 10 lat mogà iÊç w kolumnie tylko dwójkami pod nadzorem co najmniej jednej osoby pe∏noletniej. 12. Minister w∏aÊciwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem w∏aÊciwym do spraw wewn´trznych i Ministrem Obrony Narodowej, uwzgl´dniajàc w szczególnoÊci: 6. Je˝eli przemarsz kolumny pieszych odbywa si´ w warunkach niedostatecznej widocznoÊci: 1) koniecznoÊç zapewnienia bezpieczeƒstwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego, 2) potrzeb´ efektywnego wykorzystania dróg publicznych, 3) potrzeby spo∏ecznoÊci lokalnej, okreÊli, w drodze rozporzàdzenia, szczegó∏owe warunki zarzàdzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarzàdzaniem. Rozdzia∏ 2 Ruch pieszych Art. 11. 1. Pieszy jest obowiàzany korzystaç z chodnika lub drogi dla pieszych, a w razie ich braku — z pobocza. Je˝eli nie ma pobocza lub czasowo nie mo˝na z niego korzystaç, pieszy mo˝e korzystaç z jezdni, pod warunkiem zajmowania miejsca jak najbli˝ej jej kraw´dzi i ust´powania miejsca nadje˝d˝ajàcemu pojazdowi. 2. Pieszy idàcy po poboczu lub jezdni jest obowiàzany iÊç lewà stronà drogi. 5. D∏ugoÊç kolumny pieszych nie mo˝e przekraczaç 50 m. Odleg∏oÊç mi´dzy kolumnami nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 100 m. 1) pierwszy i ostatni z idàcych z lewej strony sà obowiàzani nieÊç latarki:
22. a)pierwszy — ze Êwiat∏em bia∏ym, skierowanym do przodu,
23. b)ostatni — ze Êwiat∏em czerwonym, skierowanym do ty∏u; 2) w kolumnie o d∏ugoÊci przekraczajàcej 20 m idàcy po lewej stronie z przodu i z ty∏u sà obowiàzani u˝ywaç elementów odblaskowych odpowiadajàcych w∏aÊciwym warunkom technicznym, a ponadto idàcy po lewej stronie sà obowiàzani nieÊç dodatkowe latarki ze Êwiat∏em bia∏ym, rozmieszczone w taki sposób, aby odleg∏oÊç mi´dzy nimi nie przekracza∏a 10 m; 3) Êwiat∏o latarek powinno byç widoczne z odleg∏oÊci co najmniej 150 m. 7. Zabrania si´: 1) ruchu po jezdni kolumny pieszych w czasie mg∏y; zakaz ten nie dotyczy kolumny wojskowej lub policyjnej; 2) ruchu po jezdni kolumny pieszych w wieku do 10 lat w warunkach niedostatecznej widocznoÊci; Dziennik Ustaw Nr 108 — 6864 — 3) prowadzenia po jezdni kolumny pieszych przez osob´ w wieku poni˝ej 18 lat. Art. 13. 1. Pieszy, przechodzàc przez jezdni´ lub torowisko, jest obowiàzany zachowaç szczególnà ostro˝noÊç oraz, z zastrze˝eniem ust. 2 i 3, korzystaç z przejÊcia dla pieszych. Pieszy znajdujàcy si´ na tym przejÊciu ma pierwszeƒstwo przed pojazdem. 2. Przechodzenie przez jezdni´ poza przejÊciem dla pieszych jest dozwolone, gdy odleg∏oÊç od przejÊcia przekracza 100 m. Je˝eli jednak skrzy˝owanie znajduje si´ w odleg∏oÊci mniejszej ni˝ 100 m od wyznaczonego przejÊcia, przechodzenie jest dozwolone równie˝ na tym skrzy˝owaniu. 3. Przechodzenie przez jezdni´ poza przejÊciem dla pieszych, o którym mowa w ust. 2, jest dozwolone tylko pod warunkiem, ˝e nie spowoduje zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu lub utrudnienia ruchu pojazdów. Pieszy jest obowiàzany ustàpiç pierwszeƒstwa pojazdom i do przeciwleg∏ej kraw´dzi jezdni iÊç drogà najkrótszà, prostopadle do osi jezdni. 4. Je˝eli na drodze znajduje si´ przejÊcie nadziemne lub podziemne dla pieszych, pieszy jest obowiàzany korzystaç z niego, z zastrze˝eniem ust. 2 i 3. 5. Na obszarze zabudowanym, na drodze dwujezdniowej lub po której kursujà tramwaje po torowisku wyodr´bnionym z jezdni, pieszy przechodzàc przez jezdni´ lub torowisko jest obowiàzany korzystaç tylko z przejÊcia dla pieszych. 6. Przechodzenie przez torowisko wyodr´bnione z jezdni jest dozwolone tylko w miejscu do tego przeznaczonym. 7. Je˝eli wysepka dla pasa˝erów na przystanku komunikacji publicznej ∏àczy si´ z przejÊciem dla pieszych, przechodzenie do i z przystanku jest dozwolone tylko po tym przejÊciu. 8. Je˝eli przejÊcie dla pieszych wyznaczone jest na drodze dwujezdniowej, przejÊcie na ka˝dej jezdni uwa˝a si´ za przejÊcie odr´bne. Przepis ten stosuje si´ odpowiednio do przejÊcia dla pieszych w miejscu, w którym ruch pojazdów jest rozdzielony wysepkà lub za pomocà innych urzàdzeƒ na jezdni. Art. 14. Zabrania si´: Poz. 908 4) przebiegania przez jezdni´; 5) chodzenia po torowisku; 6) wchodzenia na torowisko, gdy zapory lub pó∏zapory sà opuszczone lub opuszczanie ich rozpocz´to; 7) przechodzenia przez jezdni´ w miejscu, w którym urzàdzenie zabezpieczajàce lub przeszkoda oddzielajà drog´ dla pieszych albo chodnik od jezdni, bez wzgl´du na to, po której stronie jezdni one si´ znajdujà. Art. 15. Przepisów art. 11—14 nie stosuje si´ w razie zamkni´cia ruchu pojazdów na drodze. Rozdzia∏ 3 Ruch pojazdów Oddzia∏ 1 Zasady ogólne Art. 16. 1. Kierujàcego pojazdem obowiàzuje ruch prawostronny. 2. Kierujàcy pojazdem, korzystajàc z drogi dwujezdniowej, jest obowiàzany jechaç po prawej jezdni; do jezdni tych nie wlicza si´ jezdni przeznaczonej do dojazdu do nieruchomoÊci po∏o˝onej przy drodze. 3. Kierujàcy pojazdem, korzystajàc z jezdni dwukierunkowej co najmniej o czterech pasach ruchu, jest obowiàzany zajmowaç pas ruchu znajdujàcy si´ na prawej po∏owie jezdni. 4. Kierujàcy pojazdem jest obowiàzany jechaç mo˝liwie blisko prawej kraw´dzi jezdni. Je˝eli pasy ruchu na jezdni sà wyznaczone, nie mo˝e zajmowaç wi´cej ni˝ jednego pasa. 5. Kierujàcy pojazdem zaprz´gowym, rowerem, motorowerem, wózkiem r´cznym oraz osoba prowadzàca pojazd nap´dzany silnikiem sà obowiàzani poruszaç si´ po poboczu, chyba ˝e nie nadaje si´ ono do jazdy lub ruch pojazdu utrudnia∏by ruch pieszych. 6. Kierujàcy pojazdem znajdujàcym si´ na cz´Êci jezdni, po której je˝d˝à pojazdy szynowe, jest obowiàzany ustàpiç miejsca nadje˝d˝ajàcemu pojazdowi szynowemu. 1) wchodzenia na jezdni´:
24. a)bezpoÊrednio przed jadàcy pojazd, w tym równie˝ na przejÊciu dla pieszych,
25. b)spoza pojazdu lub innej przeszkody ograniczajàcej widocznoÊç drogi; Oddzia∏ 2 W∏àczanie si´ do ruchu 2) przechodzenia przez jezdni´ w miejscu o ograniczonej widocznoÊci drogi; Art. 17. 1. W∏àczanie si´ do ruchu nast´puje przy rozpoczynaniu jazdy po postoju lub zatrzymaniu si´ niewynikajàcym z warunków lub przepisów ruchu drogowego oraz przy wje˝d˝aniu: 3) zwalniania kroku lub zatrzymywania si´ bez uzasadnionej potrzeby podczas przechodzenia przez jezdni´ lub torowisko; 1) na drog´ z nieruchomoÊci, z obiektu przydro˝nego lub dojazdu do takiego obiektu, z drogi nieb´dàcej drogà publicznà oraz ze strefy zamieszkania; Dziennik Ustaw Nr 108 — 6865 — 2) na drog´ z pola lub na drog´ twardà z drogi gruntowej; 3) na jezdni´ z pobocza, z chodnika lub z pasa ruchu dla pojazdów powolnych; 3a) na jezdni´ lub pobocze z drogi dla rowerów, z wyjàtkiem wjazdu na przejazd dla rowerzystów; 4) pojazdem szynowym — na drog´ z zajezdni lub na jezdni´ z p´tli. 2. Kierujàcy pojazdem, w∏àczajàc si´ do ruchu, jest obowiàzany zachowaç szczególnà ostro˝noÊç oraz ustàpiç pierwszeƒstwa innemu pojazdowi lub uczestnikowi ruchu. Poz. 908 3) utrzymywaç odst´p niezb´dny do unikni´cia zderzenia w razie hamowania lub zatrzymania si´ poprzedzajàcego pojazdu. 3. Poza obszarem zabudowanym, na jezdniach dwukierunkowych o dwóch pasach ruchu, kierujàcy pojazdem obj´tym indywidualnym ograniczeniem pr´dkoÊci albo pojazdem lub zespo∏em pojazdów o d∏ugoÊci przekraczajàcej 7 m jest obowiàzany utrzymywaç taki odst´p od pojazdu silnikowego znajdujàcego si´ przed nim, aby inne wyprzedzajàce pojazdy mog∏y bezpiecznie wjechaç w luk´ utrzymywanà mi´dzy tymi pojazdami. Przepisu tego nie stosuje si´, je˝eli kierujàcy pojazdem przyst´puje do wyprzedzania lub gdy wyprzedzanie jest zabronione. Art. 18. 1. Kierujàcy pojazdem, zbli˝ajàc si´ do oznaczonego przystanku autobusowego (trolejbusowego) na obszarze zabudowanym, jest obowiàzany zmniejszyç pr´dkoÊç, a w razie potrzeby zatrzymaç si´, aby umo˝liwiç kierujàcemu autobusem (trolejbusem) w∏àczenie si´ do ruchu, je˝eli kierujàcy takim pojazdem sygnalizuje kierunkowskazem zamiar zmiany pasa ruchu lub wjechania z zatoki na jezdni´. Art. 20. 1.11) Pr´dkoÊç dopuszczalna pojazdu lub zespo∏u pojazdów na obszarze zabudowanym w godzinach 500—2300 wynosi 50 km/h, z zastrze˝eniem ust. 2. 2. Kierujàcy autobusem (trolejbusem), o którym mowa w ust. 1, mo˝e wjechaç na sàsiedni pas ruchu lub na jezdni´ dopiero po upewnieniu si´, ˝e nie spowoduje to zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu drogowego. 2. Pr´dkoÊç dopuszczalna pojazdu lub zespo∏u pojazdów w strefie zamieszkania wynosi 20 km/h. Art. 18a. 1. Kierujàcy pojazdem, zbli˝ajàc si´ do miejsca postoju autobusu szkolnego, jest obowiàzany: 1) zatrzymaç si´, o ile kierujàcy tym autobusem poda∏ sygna∏ zatrzymania; 2) zmniejszyç pr´dkoÊç, a w razie potrzeby zatrzymaç si´, aby umo˝liwiç kierujàcemu tym autobusem wjazd na jezdni´ lub sàsiedni pas ruchu, o ile sygnalizuje on zamiar wykonania takiego manewru. 2. Kierujàcy autobusem szkolnym w sytuacji, o której mowa w ust. 1, mo˝e wjechaç na sàsiedni pas ruchu lub jezdni´ dopiero po upewnieniu si´, ˝e nie spowoduje to zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu drogowego. Oddzia∏ 3 Pr´dkoÊç i hamowanie Art. 19. 1. Kierujàcy pojazdem jest obowiàzany jechaç z pr´dkoÊcià zapewniajàcà panowanie nad pojazdem, z uwzgl´dnieniem warunków, w jakich ruch si´ odbywa, a w szczególnoÊci: rzeêby terenu, stanu i widocznoÊci drogi, stanu i ∏adunku pojazdu, warunków atmosferycznych i nat´˝enia ruchu. 2. Kierujàcy pojazdem jest obowiàzany: 1a.12) Pr´dkoÊç dopuszczalna pojazdu lub zespo∏u pojazdów na obszarze zabudowanym w godzinach 2300—500 wynosi 60 km/h, z zastrze˝eniem ust. 2. 3. Pr´dkoÊç dopuszczalna poza obszarem zabudowanym, z zastrze˝eniem ust. 4 i 5, wynosi w przypadku: 1) samochodu osobowego, motocykla lub samochodu ci´˝arowego o dopuszczalnej masie ca∏kowitej nieprzekraczajàcej 3,5 t:
26. a)na autostradzie — 130 km/h,
27. b)na drodze ekspresowej dwujezdniowej — 110 km/h,
28. c)na drodze ekspresowej jednojezdniowej oraz na drodze dwujezdniowej co najmniej o dwóch pasach przeznaczonych dla ka˝dego kierunku ruchu — 100 km/h,
29. d)na pozosta∏ych drogach — 90 km/h; 2) zespo∏u pojazdów lub pojazdu niewymienionego w pkt 1:
30. a)na autostradzie, drodze ekspresowej lub drodze dwujezdniowej co najmniej o dwóch pasach przeznaczonych dla ka˝dego kierunku ruchu — 80 km/h,
31. b)na pozosta∏ych drogach — 70 km/h. 4. Dopuszczalna pr´dkoÊç autobusu spe∏niajàcego dodatkowe warunki techniczne okreÊlone w przepisach, o których mowa w art. 66 ust. 5, na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h. 1) jechaç z pr´dkoÊcià nieutrudniajàcà jazdy innym kierujàcym; ——————— 2) hamowaç w sposób niepowodujàcy zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu lub jego utrudnienia; 12) Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa 11) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnoÊniku 2. w odnoÊniku 2. Dziennik Ustaw Nr 108 — 6866 — 5. (uchylony).13) Poz. 908 okreÊlonà w tym przepisie lub dopuszczalna jest jazda wy∏àcznie w jednym kierunku. 6. Pr´dkoÊç dopuszczalna niektórych pojazdów, z zastrze˝eniem ust. 2, wynosi: 1) ciàgnika rolniczego (równie˝ z przyczepà) — 30 km/h; 2) pojazdu z urzàdzeniem wystajàcym do przodu wi´cej ni˝ 1,5 m od siedzenia dla kierujàcego — 30 km/h na obszarze zabudowanym i 60 km/h poza obszarem zabudowanym; 3) motocykla (równie˝ z przyczepà) i motoroweru, którymi przewozi si´ dziecko w wieku do 7 lat — 40 km/h. Art. 21. 1. Organ zarzàdzajàcy ruchem na drogach mo˝e zmniejszyç lub zwi´kszyç, za pomocà znaków drogowych, pr´dkoÊç dopuszczalnà pojazdów obowiàzujàcà na obszarze zabudowanym. 2. Pr´dkoÊç dopuszczalna, o której mowa w ust. 1, mo˝e byç: 1) zmniejszona — je˝eli warunki bezpieczeƒstwa ruchu na drodze lub jej odcinku za tym przemawiajà; 2) zwi´kszona — je˝eli warunki ruchu na drodze lub jej odcinku zapewniajà zachowanie bezpieczeƒstwa ruchu. 3. Organ zarzàdzajàcy ruchem na drogach mo˝e zmniejszyç, za pomocà znaków drogowych, pr´dkoÊç dopuszczalnà pojazdów obowiàzujàcà poza obszarem zabudowanym, je˝eli warunki bezpieczeƒstwa ruchu na drodze lub jej odcinku za tym przemawiajà. 4. Organ rejestrujàcy pojazd mo˝e ustaliç dla indywidualnego pojazdu dopuszczalnà pr´dkoÊç ni˝szà ni˝ okreÊlona w art. 20, je˝eli jest to uzasadnione konstrukcjà lub stanem technicznym pojazdu. Ograniczenie pr´dkoÊci nale˝y uwidoczniç na znaku umieszczonym z ty∏u pojazdu. Oddzia∏ 4 Zmiana kierunku jazdy lub pasa ruchu Art. 22. 1. Kierujàcy pojazdem mo˝e zmieniç kierunek jazdy lub zajmowany pas ruchu tylko z zachowaniem szczególnej ostro˝noÊci. 2. Kierujàcy pojazdem jest obowiàzany zbli˝yç si´: 1) do prawej kraw´dzi jezdni — je˝eli zamierza skr´ciç w prawo; 2) do Êrodka jezdni lub na jezdni o ruchu jednokierunkowym do lewej jej kraw´dzi — je˝eli zamierza skr´ciç w lewo. 3. Przepisu ust. 2 nie stosuje si´, je˝eli wymiary pojazdu uniemo˝liwiajà skr´cenie zgodnie z zasadà ——————— 13) Przez art. 34 pkt 1 ustawy z dnia 28 paêdziernika 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 199, poz. 1671), która wesz∏a w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2003 r. 4. Kierujàcy pojazdem, zmieniajàc zajmowany pas ruchu, jest obowiàzany ustàpiç pierwszeƒstwa pojazdowi jadàcemu po pasie ruchu, na który zamierza wjechaç, oraz pojazdowi wje˝d˝ajàcemu na ten pas z prawej strony. 5. Kierujàcy pojazdem jest obowiàzany zawczasu i wyraênie sygnalizowaç zamiar zmiany kierunku jazdy lub pasa ruchu oraz zaprzestaç sygnalizowania niezw∏ocznie po wykonaniu manewru. 6. Zabrania si´ zawracania: 1) w tunelu, na moÊcie, wiadukcie lub drodze jednokierunkowej; 2) na autostradzie; 3) na drodze ekspresowej, z wyjàtkiem skrzy˝owania lub miejsca do tego przeznaczonego; 4) w warunkach, w których mog∏oby to zagroziç bezpieczeƒstwu ruchu na drodze lub ruch ten utrudniç. Oddzia∏ 5 Wymijanie, omijanie i cofanie Art. 23. 1. Kierujàcy pojazdem jest obowiàzany: 1) przy wymijaniu zachowaç bezpieczny odst´p od wymijanego pojazdu lub uczestnika ruchu, a w razie potrzeby zjechaç na prawo i zmniejszyç pr´dkoÊç lub zatrzymaç si´; 2) przy omijaniu zachowaç bezpieczny odst´p od omijanego pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody, a w razie potrzeby zmniejszyç pr´dkoÊç; omijanie pojazdu sygnalizujàcego zamiar skr´cenia w lewo mo˝e odbywaç si´ tylko z jego prawej strony; 3) przy cofaniu ustàpiç pierwszeƒstwa innemu pojazdowi lub uczestnikowi ruchu i zachowaç szczególnà ostro˝noÊç, a w szczególnoÊci:
32. a)sprawdziç, czy wykonywany manewr nie spowoduje zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu lub jego utrudnienia,
33. b)upewniç si´, czy za pojazdem nie znajduje si´ przeszkoda; w razie trudnoÊci w osobistym upewnieniu si´ kierujàcy jest obowiàzany zapewniç sobie pomoc innej osoby. 2. Zabrania si´ cofania pojazdem w tunelu, na moÊcie, wiadukcie, autostradzie lub drodze ekspresowej. Oddzia∏ 6 Wyprzedzanie Art. 24. 1. Kierujàcy pojazdem jest obowiàzany przed wyprzedzaniem upewniç si´ w szczególnoÊci, czy: 1) ma odpowiednià widocznoÊç i dostateczne miejsce do wyprzedzania bez utrudnienia komukolwiek ruchu; Dziennik Ustaw Nr 108 — 6867 — 2) kierujàcy, jadàcy za nim, nie rozpoczà∏ wyprzedzania; 3) kierujàcy, jadàcy przed nim na tym samym pasie ruchu, nie zasygnalizowa∏ zamiaru wyprzedzania innego pojazdu, zmiany kierunku jazdy lub zmiany pasa ruchu. 2. Kierujàcy pojazdem jest obowiàzany przy wyprzedzaniu zachowaç szczególnà ostro˝noÊç, a zw∏aszcza bezpieczny odst´p od wyprzedzanego pojazdu lub uczestnika ruchu. W razie wyprzedzania pojazdu jednoÊladowego lub kolumny pieszych odst´p ten nie mo˝e byç mniejszy ni˝ 1 m. 3. Kierujàcy pojazdem jest obowiàzany przy wyprzedzaniu przeje˝d˝aç z lewej strony wyprzedzanego pojazdu, z zastrze˝eniem ust. 4, 5 i 10. 4. Pojazd szynowy mo˝e byç wyprzedzany tylko z prawej strony, chyba ˝e po∏o˝enie torów uniemo˝liwia takie wyprzedzanie lub wyprzedzanie odbywa si´ na jezdni jednokierunkowej. 5. Wyprzedzanie pojazdu lub uczestnika ruchu, który sygnalizuje zamiar skr´cenia w lewo, mo˝e odbywaç si´ tylko z jego prawej strony. 6. Kierujàcemu pojazdem wyprzedzanym zabrania si´ w czasie wyprzedzania i bezpoÊrednio po nim zwi´kszania pr´dkoÊci. Kierujàcy pojazdem wolnobie˝nym, ciàgnikiem rolniczym lub pojazdem bez silnika jest obowiàzany zjechaç jak najbardziej na prawo i — w razie potrzeby — zatrzymaç si´ w celu u∏atwienia wyprzedzania. 7. Zabrania si´ wyprzedzania pojazdu silnikowego jadàcego po jezdni: 1) przy doje˝d˝aniu do wierzcho∏ka wzniesienia; Poz. 908 1) na jezdni jednokierunkowej; 2) na jezdni dwukierunkowej, je˝eli co najmniej dwa pasy ruchu na obszarze zabudowanym lub trzy pasy ruchu poza obszarem zabudowanym przeznaczone sà do jazdy w tym samym kierunku. 11. Zabrania si´ wyprzedzania pojazdu uprzywilejowanego na obszarze zabudowanym. Oddzia∏ 7 Przecinanie si´ kierunków ruchu Art. 25. 1. Kierujàcy pojazdem, zbli˝ajàc si´ do skrzy˝owania, jest obowiàzany zachowaç szczególnà ostro˝noÊç i ustàpiç pierwszeƒstwa pojazdowi nadje˝d˝ajàcemu z prawej strony, a je˝eli skr´ca w lewo — tak˝e jadàcemu z kierunku przeciwnego na wprost lub skr´cajàcemu w prawo. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do pojazdu szynowego, który ma pierwszeƒstwo w stosunku do innych pojazdów, bez wzgl´du na to, z której strony nadje˝d˝a. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si´ równie˝ w razie przecinania si´ kierunków ruchu poza skrzy˝owaniem. 4. Kierujàcemu pojazdem zabrania si´: 1) wje˝d˝ania na skrzy˝owanie, je˝eli na skrzy˝owaniu lub za nim nie ma miejsca do kontynuowania jazdy; 2) rozdzielania kolumny pieszych. Art. 26. 1. Kierujàcy pojazdem, zbli˝ajàc si´ do przejÊcia dla pieszych, jest obowiàzany zachowaç szczególnà ostro˝noÊç i ustàpiç pierwszeƒstwa pieszemu znajdujàcemu si´ na przejÊciu. 2) na zakr´cie oznaczonym znakami ostrzegawczymi; 3) na skrzy˝owaniu, z wyjàtkiem skrzy˝owania o ruchu okr´˝nym lub na którym ruch jest kierowany. 8. Dopuszcza si´ wyprzedzanie w miejscach, o których mowa w ust. 7 pkt 1 i 2, na jezdni: 1) jednokierunkowej; 2) dwukierunkowej na odcinku z wyznaczonymi pasami ruchu, pod warunkiem ˝e kierujàcy nie wje˝d˝a na cz´Êç jezdni przeznaczonà do ruchu w kierunku przeciwnym — w miejscu, gdzie jest to zabronione znakami na jezdni. 9. Dopuszcza si´ wyprzedzanie w miejscu, o którym mowa w ust. 7 pkt 3, pojazdu sygnalizujàcego zamiar skr´cenia, pod warunkiem ˝e kierujàcy nie wje˝d˝a na cz´Êç jezdni przeznaczonà do ruchu w kierunku przeciwnym. 10. Dopuszcza si´ wyprzedzanie z prawej strony na odcinku drogi z wyznaczonymi pasami ruchu, przy zachowaniu warunków okreÊlonych w ust. 1 i 7: 2. Kierujàcy pojazdem, który skr´ca w drog´ poprzecznà, jest obowiàzany ustàpiç pierwszeƒstwa pieszemu przechodzàcemu na skrzy˝owaniu przez jezdni´ drogi, na którà wje˝d˝a. 3. Kierujàcemu pojazdem zabrania si´: 1) wyprzedzania pojazdu na przejÊciu dla pieszych i bezpoÊrednio przed nim, z wyjàtkiem przejÊcia, na którym ruch jest kierowany; 2) omijania pojazdu, który jecha∏ w tym samym kierunku, lecz zatrzyma∏ si´ w celu ustàpienia pierwszeƒstwa pieszemu; 3) jazdy wzd∏u˝ po chodniku lub przejÊciu dla pieszych. 4. Kierujàcy pojazdem, przeje˝d˝ajàc przez chodnik lub drog´ dla pieszych, jest obowiàzany jechaç powoli i ustàpiç pierwszeƒstwa pieszemu. 5. Przepis ust. 4 stosuje si´ odpowiednio podczas jazdy po placu, na którym ze wzgl´du na brak wyod- Dziennik Ustaw Nr 108 — 6868 — Poz. 908 r´bnienia jezdni i chodników ruch pieszych i pojazdów odbywa si´ po tej samej powierzchni. 3) wyprzedzania pojazdu na przejeêdzie kolejowym i bezpoÊrednio przed nim; 6. Kierujàcy pojazdem jest obowiàzany zachowaç szczególnà ostro˝noÊç przy przeje˝d˝aniu obok oznaczonego przystanku tramwajowego nieznajdujàcego si´ przy chodniku. Je˝eli przystanek nie jest wyposa˝ony w wysepk´ dla pasa˝erów, a na przystanek wje˝d˝a tramwaj lub stoi na nim, kierujàcy jest obowiàzany zatrzymaç pojazd w takim miejscu i na taki czas, aby zapewniç pieszemu swobodne dojÊcie do tramwaju lub na chodnik. Przepisy te stosuje si´ odpowiednio przy ruchu innych pojazdów komunikacji publicznej. 4) omijania pojazdu oczekujàcego na otwarcie ruchu przez przejazd, je˝eli wymaga∏oby to wjechania na cz´Êç jezdni przeznaczonà dla przeciwnego kierunku ruchu. 7. W razie przechodzenia przez jezdni´ osoby niepe∏nosprawnej, u˝ywajàcej specjalnego znaku, lub osoby o widocznej ograniczonej sprawnoÊci ruchowej, kierujàcy jest obowiàzany zatrzymaç pojazd w celu umo˝liwienia jej przejÊcia. Art. 27. 1. Kierujàcy pojazdem, zbli˝ajàc si´ do przejazdu dla rowerzystów, jest obowiàzany zachowaç szczególnà ostro˝noÊç i ustàpiç pierwszeƒstwa rowerowi znajdujàcemu si´ na przejeêdzie. 4. W razie unieruchomienia pojazdu na przejeêdzie kolejowym, kierujàcy jest obowiàzany niezw∏ocznie usunàç go z przejazdu, a je˝eli nie jest to mo˝liwe, ostrzec kierujàcego pojazdem szynowym o niebezpieczeƒstwie. 5. Kierujàcy pojazdem lub zespo∏em pojazdów o d∏ugoÊci przekraczajàcej 10 m, który nie mo˝e rozwinàç pr´dkoÊci wi´kszej ni˝ 6 km/h, przed wjazdem na przejazd kolejowy jest obowiàzany upewniç si´, czy w czasie potrzebnym na przejechanie przez ten przejazd nie nadjedzie pojazd szynowy, lub uzgodniç czas tego przejazdu z dró˝nikiem kolejowym. 6. Przepisy ust. 1—4 stosuje si´ odpowiednio przy przeje˝d˝aniu przez tory tramwajowe; przepis ust. 3 pkt 3 nie dotyczy skrzy˝owania lub przejazdu tramwajowego, na którym ruch jest kierowany. 2. (uchylony).14) Oddzia∏ 8 3. Kierujàcy pojazdem, przeje˝d˝ajàc przez drog´ dla rowerów poza jezdnià, jest obowiàzany ustàpiç pierwszeƒstwa rowerowi. 4. Kierujàcemu pojazdem zabrania si´ wyprzedzania pojazdu na przejeêdzie dla rowerzystów i bezpoÊrednio przed nim, z wyjàtkiem przejazdu, na którym ruch jest kierowany. Ostrzeganie oraz jazda w warunkach zmniejszonej przejrzystoÊci powietrza Art. 29. 1. Kierujàcy pojazdem mo˝e u˝ywaç sygna∏u dêwi´kowego lub Êwietlnego, w razie gdy zachodzi koniecznoÊç ostrze˝enia o niebezpieczeƒstwie. 2. Zabrania si´: Art. 28. 1. Kierujàcy pojazdem, zbli˝ajàc si´ do przejazdu kolejowego oraz przeje˝d˝ajàc przez przejazd, jest obowiàzany zachowaç szczególnà ostro˝noÊç. Przed wjechaniem na tory jest on obowiàzany upewniç si´, czy nie zbli˝a si´ pojazd szynowy, oraz przedsi´wziàç odpowiednie Êrodki ostro˝noÊci, zw∏aszcza je˝eli wskutek mg∏y lub z innych powodów przejrzystoÊç powietrza jest zmniejszona. 2. Kierujàcy jest obowiàzany prowadziç pojazd z takà pr´dkoÊcià, aby móg∏ go zatrzymaç w bezpiecznym miejscu, gdy nadje˝d˝a pojazd szynowy lub gdy urzàdzenie zabezpieczajàce albo dawany sygna∏ zabrania wjazdu na przejazd. 3. Kierujàcemu pojazdem zabrania si´: 1) obje˝d˝ania opuszczonych zapór lub pó∏zapór oraz wje˝d˝ania na przejazd, je˝eli opuszczanie ich zosta∏o rozpocz´te lub podnoszenie nie zosta∏o zakoƒczone; 2) wje˝d˝ania na przejazd, je˝eli po drugiej stronie przejazdu nie ma miejsca do kontynuowania jazdy; ——————— 14) Przez art. 1 pkt 13 lit. b ustawy, o której mowa w odnoÊni- ku 10. 1) nadu˝ywania sygna∏u dêwi´kowego lub Êwietlnego; 2) u˝ywania sygna∏u dêwi´kowego na obszarze zabudowanym, chyba ˝e jest to konieczne w zwiàzku z bezpoÊrednim niebezpieczeƒstwem; 3) ostrzegania Êwiat∏ami drogowymi w warunkach, w których mo˝e to spowodowaç oÊlepienie innych kierujàcych. Art. 30. 1. Kierujàcy pojazdem jest obowiàzany zachowaç szczególnà ostro˝noÊç w czasie jazdy w warunkach zmniejszonej przejrzystoÊci powietrza, spowodowanej mg∏à, opadami atmosferycznymi lub innymi przyczynami, a ponadto: 1) kierujàcy pojazdem silnikowym jest obowiàzany:
34. a)w∏àczyç Êwiat∏a mijania lub przeciwmg∏owe przednie albo oba te Êwiat∏a jednoczeÊnie,
35. b)poza obszarem zabudowanym podczas mg∏y dawaç krótkotrwa∏e sygna∏y dêwi´kowe w czasie wyprzedzania lub omijania; 2) kierujàcy innym pojazdem ni˝ pojazd, o którym mowa w pkt 1, jest obowiàzany:
36. a)w∏àczyç Êwiat∏a, w które pojazd jest wyposa˝ony, Dziennik Ustaw Nr 108 — 6869 —
37. b)korzystaç z pobocza drogi, a je˝eli nie jest to mo˝liwe, jechaç jak najbli˝ej kraw´dzi jezdni i nie wyprzedzaç innego pojazdu. 2. Obowiàzek u˝ywania Êwiate∏, o którym mowa w ust. 1, dotyczy kierujàcego pojazdem tak˝e podczas zatrzymania wynikajàcego z warunków lub przepisów ruchu drogowego. 3. Kierujàcy pojazdem mo˝e u˝ywaç tylnych Êwiate∏ przeciwmg∏owych, je˝eli zmniejszona przejrzystoÊç powietrza ogranicza widocznoÊç na odleg∏oÊç mniejszà ni˝ 50 m. W razie poprawy widocznoÊci kierujàcy pojazdem jest obowiàzany niezw∏ocznie wy∏àczyç te Êwiat∏a. Oddzia∏ 9 Holowanie Art. 31. 1. Kierujàcy mo˝e holowaç pojazd silnikowy tylko pod warunkiem, ˝e: 1) pr´dkoÊç pojazdu holujàcego nie przekracza 30 km/h na obszarze zabudowanym i 60 km/h poza tym obszarem; 2. Zabrania si´ holowania: 1) pojazdu o niesprawnym uk∏adzie kierowniczym lub o niesprawnych hamulcach, chyba ˝e sposób holowania wyklucza potrzeb´ ich u˝ycia; 2) pojazdu za pomocà po∏àczenia gi´tkiego, je˝eli w pojeêdzie tym dzia∏anie uk∏adu hamulcowego uzale˝nione jest od pracy silnika, a silnik jest unieruchomiony; 3) wi´cej ni˝ jednego pojazdu, z wyjàtkiem pojazdu cz∏onowego; 4) pojazdem z przyczepà (naczepà); 5) na autostradzie, z wyjàtkiem holowania przez pojazdy przeznaczone do holowania do najbli˝szego wyjazdu lub miejsca obs∏ugi podró˝nych. 3. W razie holowania pojazdu w sposób wykluczajàcy potrzeb´ kierowania nim lub u˝ycia hamulców, rzeczywista masa ca∏kowita pojazdu holowanego nie mo˝e przekraczaç rzeczywistej masy ca∏kowitej pojazdu holujàcego. Oddzia∏ 10 2) pojazd holujàcy ma w∏àczone Êwiat∏a mijania równie˝ w okresie dostatecznej widocznoÊci; 3) w pojeêdzie holowanym znajduje si´ kierujàcy majàcy uprawnienie do kierowania tym pojazdem, chyba ˝e pojazd jest holowany w sposób wykluczajàcy potrzeb´ kierowania nim; 4) pojazd holowany jest po∏àczony z pojazdem holujàcym w sposób wykluczajàcy odczepienie si´ w czasie jazdy; nie dotyczy to holowania motocykla, który powinien byç po∏àczony z pojazdem holujàcym po∏àczeniem gi´tkim w sposób umo˝liwiajàcy ∏atwe odczepienie; 5) pojazd holowany, z wyjàtkiem motocykla, jest oznaczony z ty∏u po lewej stronie ostrzegawczym trójkàtem odblaskowym, a w okresie niedostatecznej widocznoÊci ma ponadto w∏àczone Êwiat∏a pozycyjne; zamiast oznaczenia trójkàtem odblaskowym pojazd holowany mo˝e wysy∏aç ˝ó∏te sygna∏y b∏yskowe w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu; 6) w pojeêdzie holowanym na po∏àczeniu sztywnym jest sprawny co najmniej jeden uk∏ad hamulców, a w pojeêdzie holowanym na po∏àczeniu gi´tkim — dwa uk∏ady; 7) odleg∏oÊç mi´dzy pojazdami wynosi nie wi´cej ni˝ 3 m przy po∏àczeniu sztywnym, a od 4 do 6 m przy po∏àczeniu gi´tkim, przy czym po∏àczenie jest oznakowane na przemian pasami bia∏ymi i czerwonymi albo zaopatrzone w choràgiewk´ barwy ˝ó∏tej lub czerwonej; przepisu tego nie stosuje si´ w razie holowania pojazdów jednostek wojskowych podporzàdkowanych Ministrowi Obrony Narodowej. Poz. 908 Ruch pojazdów w kolumnie Art. 32. 1. Liczba pojazdów jadàcych w zorganizowanej kolumnie nie mo˝e przekraczaç: 1) samochodów osobowych, motorowerów lub motocykli — 10; 2) rowerów jednoÊladowych — 15; 3) pozosta∏ych pojazdów — 5. 2. Odleg∏oÊç mi´dzy jadàcymi kolumnami nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 500 m dla kolumn pojazdów samochodowych oraz 200 m dla kolumn pozosta∏ych pojazdów. 3. (uchylony).15) 4. Jazda w kolumnie nie zwalnia kierujàcego pojazdem od przestrzegania obowiàzujàcych przepisów ruchu drogowego. 5. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje si´ do pojazdów uprzywilejowanych oraz do pojazdów jednostek podporzàdkowanych Ministrowi Obrony Narodowej. 6. Zabrania si´ wje˝d˝ania mi´dzy jadàce w kolumnie rowery jednoÊladowe oraz pojazdy, o których mowa w ust. 5. 7. Minister w∏aÊciwy do spraw wewn´trznych oraz Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem w∏aÊciwym do spraw transportu, kierujàc si´ koniecznoÊcià zapewnienia porzàdku oraz zasadà bez——————— 15) Przez art. 1 pkt 14 lit. a ustawy, o której mowa w odnoÊni- ku 10. Dziennik Ustaw Nr 108 — 6870 — Poz. 908 pieczeƒstwa ruchu drogowego, okreÊlà, w drodze rozporzàdzenia, sposób organizacji i oznakowania kolumn pojazdów jednostek podporzàdkowanych Ministrowi Obrony Narodowej. 7. Kierujàcy rowerem mo˝e jechaç lewà stronà jezdni na zasadach okreÊlonych dla ruchu pieszych w przepisach art. 11 ust. 1—3, je˝eli opiekuje si´ on osobà kierujàcà rowerem w wieku do lat 10. Oddzia∏ 11 Art. 34. 1. Do zaprz´gu mo˝e byç u˝ywane tylko zwierz´ niep∏ochliwe, odpowiednio sprawne fizycznie i dajàce sobà kierowaç. Przepisy dodatkowe o ruchu rowerów, motorowerów oraz pojazdów zaprz´gowych Art. 33. 1. Kierujàcy rowerem jednoÊladowym jest obowiàzany korzystaç z drogi dla rowerów lub z drogi dla rowerów i pieszych. Kierujàcy rowerem, korzystajàc z drogi dla rowerów i pieszych, jest obowiàzany zachowaç szczególnà ostro˝noÊç i ust´powaç miejsca pieszym. 1a. W razie braku drogi dla rowerów lub drogi dla rowerów i pieszych kierujàcy rowerem jednoÊladowym jest obowiàzany korzystaç z pobocza, z zastrze˝eniem art. 16 ust. 5, a je˝eli nie jest to mo˝liwe — z jezdni. 2. Dziecko w wieku do 7 lat mo˝e byç przewo˝one na rowerze, pod warunkiem ˝e jest ono umieszczone na dodatkowym siode∏ku zapewniajàcym bezpiecznà jazd´. 2. Kierujàcy pojazdem zaprz´gowym jest obowiàzany utrzymywaç pojazd i zaprz´g w takim stanie, aby móg∏ nad nimi panowaç. 3. BezpoÊrednio jeden za drugim mo˝e jechaç nie wi´cej ni˝ 5 pojazdów zaprz´gowych. Odleg∏oÊç mi´dzy piàtym pojazdem a nast´pnym nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 200 m. 4. Kierujàcy pojazdem zaprz´gowym przy wje˝d˝aniu na drog´ twardà w miejscu, gdzie nie ma dostatecznej widocznoÊci drogi, jest obowiàzany prowadziç zwierz´ za uzd´. 5. Kierujàcemu pojazdem zaprz´gowym zabrania si´: 1) przecià˝ania zwierz´cia; 2) jazdy obok innego uczestnika ruchu na jezdni; 3. Kierujàcemu rowerem lub motorowerem zabrania si´: 1) jazdy po jezdni obok innego uczestnika ruchu; 2) jazdy bez trzymania co najmniej jednej r´ki na kierownicy oraz nóg na peda∏ach lub podnó˝kach; 3) pozostawiania pojazdu niezabezpieczonego przed ruszeniem; 4) jazdy pojazdem na p∏ozach bez dzwonków lub grzechotek. Rozdzia∏ 4 3) czepiania si´ pojazdów. Ruch zwierzàt 4. Na przejeêdzie dla rowerzystów, kierujàcemu rowerem zabrania si´: 1) wje˝d˝ania bezpoÊrednio przed jadàcy pojazd; 2) zwalniania lub zatrzymywania si´ bez uzasadnionej przyczyny. 5. Korzystanie z chodnika lub drogi dla pieszych przez kierujàcego rowerem jednoÊladowym jest dozwolone wyjàtkowo, gdy: Art. 35. 1. Jazda wierzchem i p´dzenie zwierzàt powinny si´ odbywaç po drodze przeznaczonej do p´dzenia zwierzàt. W razie braku takiej drogi jazda wierzchem i p´dzenie zwierzàt mogà odbywaç si´ po poboczu, a je˝eli brak jest pobocza — po jezdni. 2. Do jazdy wierzchem i p´dzenia zwierzàt stosuje si´ odpowiednio przepisy art. 34 ust. 1 i 2 oraz przepisy o ruchu pojazdów. Art. 36. 1. Zabrania si´ jazdy wierzchem: 1) opiekuje si´ on osobà w wieku do lat 10 kierujàcà rowerem lub 1) bez uzdy; 2)16) szerokoÊç chodnika wzd∏u˝ drogi, po której ruch 2) obok innego uczestnika ruchu na jezdni; pojazdów jest dozwolony z pr´dkoÊcià wi´kszà ni˝ 50 km/h, wynosi co najmniej 2 m i brakuje wydzielonej drogi dla rowerów. 6. Kierujàcy rowerem, korzystajàc z chodnika lub drogi dla pieszych, jest obowiàzany jechaç powoli, zachowaç szczególnà ostro˝noÊç i ust´powaç miejsca pieszym. ——————— 16) W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 2. 3) po drodze oznaczonej znakami z numerem drogi mi´dzynarodowej oraz po drodze, na której obowiàzuje zakaz ruchu pojazdów zaprz´gowych; 4) po drodze twardej w okresie niedostatecznej widocznoÊci; 5) po drodze twardej osobie w wieku poni˝ej 17 lat. 2. Jeêdziec mo˝e prowadziç luzem tylko jedno zwierz´ po swojej prawej stronie. Dziennik Ustaw Nr 108 — 6871 — Art. 37. 1. Zwierz´ta w stadzie mogà byç p´dzone po drodze tylko pod odpowiednim nadzorem. Zwierz´ pojedyncze mo˝e byç prowadzone tylko na uwi´zi. 2. Poganiacz zwierzàt jest obowiàzany: 1) iÊç po lewej stronie p´dzonych zwierzàt; 2) w okresie niedostatecznej widocznoÊci nieÊç latark´ z widocznym z odleg∏oÊci co najmniej 150 m Êwiat∏em bia∏ym. 3. Zwierz´ta mogà byç prowadzone luzem przy pojeêdzie zaprz´gowym z jego prawej strony, w liczbie nie wi´kszej ni˝ 2 sztuki. Poz. 908 5) inne dokumenty, je˝eli obowiàzek taki wynika z odr´bnej ustawy. Art. 39. 1. Kierujàcy pojazdem samochodowym oraz osoba przewo˝ona takim pojazdem wyposa˝onym w pasy bezpieczeƒstwa sà obowiàzani korzystaç z tych pasów podczas jazdy, z zastrze˝eniem ust. 3. 2. Obowiàzek korzystania z pasów bezpieczeƒstwa nie dotyczy: 1) osoby majàcej orzeczenie lekarskie o przeciwwskazaniu do u˝ywania pasów; 2) kobiety o widocznej cià˝y; 3) kierujàcego taksówkà osobowà podczas przewo˝enia pasa˝era; 4. Zabrania si´: 1) p´dzenia zwierzàt po drodze oznaczonej znakami z numerem drogi mi´dzynarodowej, a po innej drodze twardej — w okresie od zmierzchu do Êwitu; 2) p´dzenia zwierzàt po drodze twardej osobie w wieku poni˝ej 13 lat; 3) p´dzenia zwierzàt w poprzek drogi w miejscu niewidocznym na dostatecznà odleg∏oÊç; 4) zatrzymywania zwierzàt na jezdni; 5) zajmowania przez zwierz´ta wi´cej ni˝ prawej po∏owy jezdni albo drogi dla pieszych lub rowerów. 5. Rada powiatu mo˝e wprowadziç zakaz p´dzenia zwierzàt na okreÊlonych drogach lub obszarach oraz w okreÊlonym czasie. Rozdzia∏ 5 Porzàdek i bezpieczeƒstwo ruchu na drogach Oddzia∏ 1 Przepisy porzàdkowe Art. 38. Kierujàcy pojazdem jest obowiàzany mieç przy sobie i okazywaç na ˝àdanie uprawnionego organu wymagane dla danego rodzaju pojazdu lub kierujàcego: 1) dokument stwierdzajàcy uprawnienie do kierowania pojazdem; 2) dokument stwierdzajàcy dopuszczenie pojazdu do ruchu; 3) dokument stwierdzajàcy zawarcie umowy obowiàzkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoÊci cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzajàcy op∏acenie sk∏adki tego ubezpieczenia; 4)17) zaÊwiadczenie, o którym mowa w art. 95a ust. 1 pkt 2; ——————— 17) W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 1 ustawy, o której mowa w odnoÊniku 3, który wszed∏ w ˝ycie z dniem 1 stycznia 2004 r. 4) instruktora lub egzaminatora podczas szkolenia lub egzaminowania; 5) policjanta, funkcjonariusza Agencji Bezpieczeƒstwa Wewn´trznego, Agencji Wywiadu, Stra˝y Granicznej, inspektora kontroli skarbowej, funkcjonariusza celnego i S∏u˝by Wi´ziennej, ˝o∏nierza Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej3) — podczas przewo˝enia osoby (osób) zatrzymanej; 6) funkcjonariusza Biura Ochrony Rzàdu podczas wykonywania czynnoÊci s∏u˝bowych; 7) zespo∏u medycznego w czasie udzielania pomocy medycznej; 8) konwojenta podczas przewo˝enia wartoÊci pieni´˝nych; 9) osoby chorej lub niepe∏nosprawnej przewo˝onej na noszach lub w wózku inwalidzkim. 3. W pojeêdzie samochodowym wyposa˝onym w pasy bezpieczeƒstwa dziecko w wieku do 12 lat, nieprzekraczajàce 150 cm wzrostu, przewozi si´ w foteliku ochronnym lub innym urzàdzeniu do przewo˝enia dzieci, odpowiadajàcym wadze i wzrostowi dziecka oraz w∏aÊciwym warunkom technicznym. 4. Przepis ust. 3 nie dotyczy przewozu dziecka taksówkà osobowà, pojazdem pogotowia ratunkowego lub Policji. Art. 40. 1. Kierujàcy motocyklem lub motorowerem oraz osoba przewo˝ona takimi pojazdami sà obowiàzani u˝ywaç w czasie jazdy he∏mów ochronnych odpowiadajàcych w∏aÊciwym warunkom technicznym. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ w odniesieniu do motocykli fabrycznie wyposa˝onych w pasy bezpieczeƒstwa. Art. 41. Osoba wykonujàca roboty lub inne czynnoÊci na drodze jest obowiàzana u˝ywaç w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu elementów odblaskowych odpowiadajàcych w∏aÊciwym warunkom technicznym. Dziennik Ustaw Nr 108 — 6872 — Poz. 908 Art. 42. Niewidomy podczas samodzielnego poruszania si´ po drodze jest obowiàzany nieÊç bia∏à lask´ w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu. 4) wykorzystywania drogi lub poszczególnych jej cz´Êci w sposób niezgodny z przeznaczeniem, chyba ˝e przepisy szczegó∏owe stanowià inaczej; Art. 43. 1. Dziecko w wieku do 7 lat mo˝e korzystaç z drogi tylko pod opiekà osoby, która osiàgn´∏a wiek co najmniej 10 lat. Nie dotyczy to strefy zamieszkania. 5) wje˝d˝ania na pas mi´dzy jezdniami; 2. Dziecko w wieku do 15 lat, poruszajàce si´ po drodze po zmierzchu poza obszarem zabudowanym, jest obowiàzane u˝ywaç elementów odblaskowych w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu. 3. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczà drogi przeznaczonej wy∏àcznie dla pieszych. Art. 44. 1. Kierujàcy pojazdem w razie uczestniczenia w wypadku drogowym jest obowiàzany: 1) zatrzymaç pojazd, nie powodujàc przy tym zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu drogowego; 2) przedsi´wziàç odpowiednie Êrodki w celu zapewnienia bezpieczeƒstwa ruchu w miejscu wypadku; 3) niezw∏ocznie usunàç pojazd z miejsca wypadku, aby nie powodowa∏ zagro˝enia lub tamowania ruchu, je˝eli nie ma zabitego lub rannego; 4) podaç swoje dane personalne, dane personalne w∏aÊciciela lub posiadacza pojazdu oraz dane dotyczàce zak∏adu ubezpieczeƒ, z którym zawarta jest umowa obowiàzkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoÊci cywilnej, na ˝àdanie osoby uczestniczàcej w wypadku. 2. Je˝eli w wypadku jest zabity lub ranny, kierujàcy pojazdem jest obowiàzany ponadto: 1) udzieliç niezb´dnej pomocy ofiarom wypadku oraz wezwaç pogotowie ratunkowe i Policj´; 2) nie podejmowaç czynnoÊci, które mog∏yby utrudniç ustalenie przebiegu wypadku; 3) pozostaç na miejscu wypadku, a je˝eli wezwanie pogotowia lub Policji wymaga oddalenia si´ — niezw∏ocznie powróciç na to miejsce. 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje si´ odpowiednio do innych osób uczestniczàcych w wypadku. Art. 45. 1. Zabrania si´: 1) kierowania pojazdem, prowadzenia kolumny pieszych, jazdy wierzchem lub p´dzenia zwierzàt osobie w stanie nietrzeêwoÊci, w stanie po u˝yciu alkoholu lub Êrodka dzia∏ajàcego podobnie do alkoholu; 2) holowania pojazdu kierowanego przez osob´, o której mowa w pkt 1; 3) otwierania drzwi pojazdu, pozostawiania otwartych drzwi lub wysiadania bez upewnienia si´, ˝e nie spowoduje to zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu lub jego utrudnienia; 6) pozostawiania na drodze przedmiotów, które mog∏yby zagroziç bezpieczeƒstwu ruchu; je˝eli jednak usuni´cie ich nie jest mo˝liwe, nale˝y je oznaczyç w sposób widoczny w dzieƒ i w nocy; 7) umieszczania na drodze lub w jej pobli˝u urzàdzeƒ wysy∏ajàcych lub odbijajàcych Êwiat∏o w sposób powodujàcy oÊlepienie albo wprowadzajàcych w b∏àd uczestników ruchu; 8) samowolnego umieszczania lub w∏àczania albo usuwania lub wy∏àczania znaków i sygna∏ów drogowych oraz urzàdzeƒ ostrzegawczo-zabezpieczajàcych lub kontrolnych na drodze, jak równie˝ zmiany ich po∏o˝enia lub ich zas∏aniania; 9) zaÊmiecania lub zanieczyszczania drogi; 10) samowolnego umieszczania na drodze jakichkolwiek znaków, napisów lub symboli. 2. Kierujàcemu pojazdem zabrania si´: 1) korzystania podczas jazdy z telefonu wymagajàcego trzymania s∏uchawki lub mikrofonu w r´ku; 2) przewo˝enia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 1, na rowerze lub motorowerze albo motocyklu, chyba ˝e jest przewo˝ona w bocznym wózku; 3) przewo˝enia pasa˝era w z art. 39, 40 lub 63 ust. 1; sposób niezgodny 4) przewo˝enia w foteliku ochronnym dziecka siedzàcego ty∏em do kierunku jazdy na przednim siedzeniu pojazdu samochodowego wyposa˝onego w poduszk´ powietrznà dla pasa˝era; 5) przewo˝enia, poza specjalnym fotelikiem ochronnym, dziecka w wieku do 12 lat na przednim siedzeniu pojazdu samochodowego. Oddzia∏ 2 Zatrzymanie i postój Art. 46. 1. Zatrzymanie i postój pojazd