📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 7 kwietnia 2023 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy
emerytalnych
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy
emerytalnych
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Fundusze emerytalne
Rozdział 2a - System zarządzania w pracowniczym towarzystwie
Rozdział 2b - Działalność transgraniczna
Rozdział 3 - Towarzystwa emerytalne
Rozdział 4 - Warunki podejmowania działalności przez towarzystwa emerytalne
Rozdział 5 - Przejęcie zarządzania funduszem emerytalnym, łączenie się towarzystw emerytalnych
i likwidacja funduszu emerytalnego
Rozdział 5a - Połączenie funduszy będących funduszami zdefiniowanej daty
Rozdział 6
Rozdział 7 - Członkostwo w funduszu emerytalnym
Rozdział 8 - Zakaz działalności akwizycyjnej otwartych funduszy emerytalnych
Rozdział 9 - Rachunki i przeliczenia składek
Rozdział 10 - Rachunki ilościowe
Rozdział 10a - Zakład ubezpieczeń na życie, do którego pracowniczy fundusz przekazuje składki pracowników
zagranicznych
Rozdział 10b - Przeniesienie transgraniczne
Rozdział 11 - Wypłata środków zgromadzonych na rachunku
Rozdział 12 - Podział środków w razie rozwodu lub unieważnienia małżeństwa
Rozdział 13 - Podział środków w razie śmierci członka funduszu emerytalnego
Rozdział 14 - Finansowanie działalności funduszu emerytalnego
Rozdział 15 - Działalność lokacyjna funduszy emerytalnych
Rozdział 16 - Depozytariusz
Rozdział 17 - Wycena aktywów i obliczanie stopy zwrotu funduszy emerytalnych
Rozdział 18 - Rachunek premiowy i rachunek rezerwowy
Rozdział 19 - Fundusz Gwarancyjny
Rozdział 20 - Obowiązki informacyjne funduszy emerytalnych
Rozdział 21 - Nadzór nad działalnością funduszy emerytalnych
Rozdział 22 - Przepisy karne
Rozdział 23 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 24 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2342), z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez
podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2640) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 6 kwietnia 2023 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 40 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o rozpatrywaniu reklamacji
przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2640), który stanowi:
„
Art. 40.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r., z wyjątkiem:
1)
art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 2, art. 31 ust. 2 i art. 35, które wchodzą w życie z
dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 4 lit. c i pkt 13 oraz art. 12 i art. 20, które wchodzą w życie po upływie
3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy
emerytalnych1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2003/41/WE
z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie działalności instytucji pracowniczych programów
emerytalnych oraz nadzoru nad takimi instytucjami (Dz. Urz. WE L 235 z 23.09.2003).
Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej
ustawie - z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej
- dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie
specjalne.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady tworzenia i działania funduszy emerytalnych, zwanych dalej „funduszami”.
Art. 2.
1.
Fundusz jest osobą prawną.
2.
Przedmiotem działalności funduszu jest gromadzenie środków pieniężnych i ich lokowanie
z przeznaczeniem na wypłatę członkom funduszu emerytury po osiągnięciu przez nich
wieku emerytalnego oraz emerytury częściowej, o których mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 504, 1504 i 2461), lub okresowej emerytury kapitałowej, o której mowa w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 926), z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Przedmiotem działalności dobrowolnego funduszu jest:
1)
prowadzenie indywidualnego konta emerytalnego, zwanego dalej „IKE”, lub indywidualnego
konta zabezpieczenia emerytalnego, zwanego dalej „IKZE”, o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych
kontach zabezpieczenia emerytalnego
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1792), albo
2)
gromadzenie środków zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 46) w pracowniczych planach kapitałowych, zwanych dalej „PPK”, oraz ich lokowanie, zgodnie
z polityką inwestycyjną funduszu zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 38 tej ustawy.
4.
Przedmiotem działalności pracowniczego funduszu zarządzanego przez pracownicze towarzystwo,
którego założycielem lub akcjonariuszem jest pracodawca zagraniczny, oprócz działalności,
o której mowa w ust. 2 i 3, może być przyjmowanie składek pracowników zagranicznych
związane z realizacją programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego na pokrycie w
całości albo w części ryzyk biometrycznych lub gwarancji, zwane dalej „przyjmowaniem
składek pracowników zagranicznych”, na podstawie umowy o przyjmowanie składek zawartej
przez pracowniczy fundusz z zakładem ubezpieczeń na życie, w ramach której zakład
ubezpieczeń na życie przejmuje obsługę wszelkich ryzyk biometrycznych lub gwarancji
związanych z realizacją programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego, zwanej dalej
„umową o przyjmowanie składek”.
5.
Przedmiotem działalności pracowniczego funduszu może być także gromadzenie środków
w PPK zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych oraz ich lokowanie, zgodnie z polityką inwestycyjną funduszu zdefiniowanej daty,
o którym mowa w art. 38 tej ustawy.
Art. 3.
1.
Organem funduszu jest towarzystwo emerytalne, zwane dalej „towarzystwem”, utworzone
zgodnie z przepisami ustawy.
2.
Towarzystwo tworzy fundusz oraz, jako jego organ, zarządza nim i reprezentuje w stosunkach
z osobami trzecimi.
3.
Towarzystwo reprezentuje fundusz w sposób określony dla reprezentacji towarzystwa
w jego statucie.
Art. 4.
Siedziba towarzystwa jest siedzibą funduszu.
Art. 5.
Członkowie funduszu nie odpowiadają za jego zobowiązania.
Art. 6.
1.
Składki wpłacone do funduszu, nabyte za nie lub w związku z nimi prawa i pożytki z
tych praw stanowią jego aktywa.
2.
Wartość aktywów netto funduszu ustala się pomniejszając wartość aktywów funduszu o
jego zobowiązania.
3.
Aktywa związane z wykonywaniem obowiązków wynikających z umowy o przyjmowanie składek
nie mogą być przedmiotem egzekucji skierowanej przeciwko zakładowi ubezpieczeń na
życie oraz objęte postępowaniem układowym, a także nie wchodzą w skład masy upadłości
zakładu ubezpieczeń na życie.
Art. 7.
Ustawa nie narusza przepisów innych ustaw, które przewidują wypłatę świadczeń pieniężnych
w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego.
Art. 8.
Użyte w niniejszej ustawie określenia mają następujące znaczenie:
1)
podmiot związany - oznacza w stosunku do danego podmiotu jednostkę dominującą, zależną
lub stowarzyszoną w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz. U. z 2023 r. poz. 120 i 295) oraz jednostkę zależną od jednostki dominującej w stosunku do tego podmiotu;
1a)
jednostka dominująca - oznacza jednostkę dominującą w rozumieniu przepisów o rachunkowości;
2)
członek funduszu - oznacza osobę fizyczną, która uzyskała członkostwo w funduszu zgodnie
z przepisami ustawy;
3)
wypłata transferowa - oznacza przeniesienie środków znajdujących się na rachunku członka
z jednego funduszu do innego funduszu lub przeniesienie tych środków dokonywane między
rachunkami tego samego funduszu, bez względu na stan rachunku;
3a)
dobrowolny fundusz - oznacza fundusz utworzony i zarządzany przez powszechne towarzystwo,
prowadzący IKE lub IKZE, albo gromadzący środki w PPK zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych oraz lokujący je zgodnie z polityką inwestycyjną funduszu zdefiniowanej daty, o którym
mowa w art. 38 tej ustawy, zwanego dalej „funduszem zdefiniowanej daty”;
3b)
składki - oznacza składki wpłacone do otwartego funduszu, składki wpłacone i akcje
przeniesione do pracowniczego funduszu oraz środki wpłacone do dobrowolnego funduszu;
4)
(uchylony)
4a)
okresowa emerytura kapitałowa - oznacza emeryturę, o której mowa w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych;
4b)
(uchylony)
5)
otwarty fundusz - oznacza otwarty fundusz emerytalny, który został utworzony i jest
zarządzany przez powszechne towarzystwo;
6)
pracowniczy fundusz - oznacza pracowniczy fundusz emerytalny, który został utworzony
i jest zarządzany przez pracownicze towarzystwo, którego przedmiotem działalności
jest gromadzenie środków zgodnie z art. 2 ust. 2 lub 4, albo gromadzenie środków w PPK zgodnie z przepisami ustawy z
dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych oraz lokowanie ich zgodnie z polityką inwestycyjną funduszu zdefiniowanej daty;
6a)
fundusz emerytalny FUS - oznacza fundusz emerytalny Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
o którym mowa w art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r.
poz. 1079, 1115, 1265, 1933, 2185, 2476 i 2707 oraz z 2023 r. poz. 326, 547 i 614.);
6b)
pracowniczy fundusz przenoszący - oznacza pracowniczy fundusz, który przenosi zobowiązania
tego funduszu oraz inne zobowiązania i prawa, jak również związane z nimi aktywa lub
ich ekwiwalenty pieniężne związane z przenoszonym pracowniczym programem emerytalnym
do pracowniczego funduszu zarejestrowanego lub wykonującego działalność na podstawie
zezwolenia w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej;
6c)
pracowniczy fundusz przyjmujący - oznacza pracowniczy fundusz, który przyjmuje od
pracowniczego funduszu zarejestrowanego lub wykonującego działalność na podstawie
zezwolenia w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej zobowiązania tego funduszu
oraz inne zobowiązania i prawa, jak również związane z nimi aktywa lub ich ekwiwalenty
pieniężne związane z przenoszonym pracowniczym programem emerytalnym;
7)
towarzystwo - oznacza spółkę akcyjną będącą organem funduszu;
8)
powszechne towarzystwo - oznacza powszechne towarzystwo emerytalne będące organem
otwartego funduszu lub dobrowolnego funduszu;
9)
pracownicze towarzystwo - oznacza pracownicze towarzystwo emerytalne będące organem
pracowniczego funduszu;
10)
pracodawca zagraniczny - oznacza podmiot, niezależnie od jego formy prawnej, mający
siedzibę na terytorium jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej, państwa Europejskiego
Obszaru Gospodarczego niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej albo Konfederacji
Szwajcarskiej, który, w rozumieniu właściwych przepisów prawa ubezpieczeń społecznych
i prawa pracy tego państwa, jest pracodawcą lub osobą prowadzącą działalność na własny
rachunek;
11)
zagraniczny organ nadzoru - oznacza krajowe władze państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
właściwe w zakresie nadzoru nad realizacją programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego;
12)
program emerytalny pracodawcy zagranicznego - oznacza zasady gromadzenia oszczędności
na cele emerytalne, obowiązujące pracodawcę zagranicznego;
13)
gwarancje - oznacza gwarancje wyników inwestycyjnych oraz danego poziomu świadczeń;
14)
pracownik zagraniczny - oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez pracodawcę zagranicznego;
15)
ryzyka biometryczne - oznacza ryzyka związane ze śmiercią, niepełnosprawnością lub
długowiecznością;
16)
zakład ubezpieczeń na życie - oznacza zakład ubezpieczeń prowadzący działalność w
zakresie ubezpieczeń, o których mowa w dziale I załącznika do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej
i reasekuracyjnej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2283 i 2640 oraz z 2023 r. poz. 614);
17)
rynek regulowany w państwach innych niż Rzeczpospolita Polska - oznacza działający
w sposób stały w państwach, o których mowa w art. 141 ust. 4, wielostronny system
zawierania transakcji, których przedmiotem są instrumenty finansowe dopuszczone do
obrotu w tym systemie, zapewniający inwestorom powszechny i równy dostęp do informacji
rynkowej w tym samym czasie przy kojarzeniu ofert nabycia i zbycia instrumentów finansowych
oraz jednakowe warunki nabywania i zbywania tych instrumentów, zorganizowany i podlegający
nadzorowi właściwego organu, a w przypadku rynku działającego w państwach członkowskich
Unii Europejskiej - uznany przez dane państwo za spełniający te warunki i wskazany
Komisji Europejskiej jako rynek regulowany;
18)
rodzime państwo członkowskie - oznacza państwo członkowskie Unii Europejskiej, w którym
pracowniczy fundusz został zarejestrowany lub otrzymał zezwolenie na wykonywanie działalności
oraz w którym znajduje się zarząd towarzystwa będącego organem pracowniczego funduszu;
19)
przyjmujące państwo członkowskie - oznacza państwo członkowskie Unii Europejskiej
inne niż rodzime państwo członkowskie, którego przepisy prawa ubezpieczeń społecznych
i prawa pracy stosuje się do relacji między pracodawcą, członkami pracowniczego funduszu
oraz osobami uprawnionymi do otrzymania wypłaty;
20)
kluczowa funkcja - oznacza wykonywanie praktycznych zadań obejmujących funkcję zarządzania
ryzykiem oraz funkcję audytu wewnętrznego;
21)
działalność transgraniczna - oznacza obsługę pracowniczego funduszu, w którym relacje
między pracodawcą, członkami pracowniczego funduszu oraz osobami uprawnionymi do otrzymania
wypłaty podlegają przepisom prawa ubezpieczeń społecznych i prawa pracy mającym zastosowanie
do pracowniczych programów emerytalnych, obowiązującym w przyjmującym państwie członkowskim.
Art. 8a.
Jeżeli w ustawie jest mowa o ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 2139 oraz z 2022 r. poz. 904), należy przez to również rozumieć odpowiednie przepisy prawa ubezpieczeń społecznych
i prawa pracy dotyczące organizacji programów emerytalnych, właściwe dla państwa będącego
siedzibą pracodawcy zagranicznego.
Rozdział 2
Fundusze emerytalne
Art. 9.
1.
Fundusz jest tworzony jako otwarty, pracowniczy lub dobrowolny.
2.
Fundusz tworzony jest wyłącznie przez towarzystwo.
Art. 10.
1.
Nazwa otwartego funduszu zawiera określenie „otwarty fundusz emerytalny”, nazwa pracowniczego
funduszu zawiera określenie „pracowniczy fundusz emerytalny”, a nazwa dobrowolnego
funduszu zawiera określenie „dobrowolny fundusz emerytalny”.
2.
Wyłącznie fundusz utworzony zgodnie z niniejszą ustawą jest uprawniony do używania
w swojej nazwie lub do określenia prowadzonej przez siebie działalności albo w reklamie
określenia „fundusz emerytalny”.
Art. 11.
Czas trwania funduszu jest nieograniczony.
Art. 12.
1.
Utworzenie funduszu wymaga:
1)
nadania funduszowi statutu przez towarzystwo;
2)
zawarcia przez towarzystwo z depozytariuszem umowy o przechowywanie aktywów funduszu;
3)
uzyskania przez towarzystwo zezwolenia na utworzenie funduszu;
4)
wpisania funduszu do rejestru funduszy.
2.
Utworzenie dobrowolnego funduszu lub pracowniczego funduszu, będącego funduszem zdefiniowanej
daty, nie wymaga uzyskania zezwolenia na jego utworzenie.
Art. 13.
1.
Statut funduszu jest uchwalany przez walne zgromadzenie towarzystwa.
2.
Statut funduszu określa:
1)
nazwę funduszu;
2)
firmę, siedzibę i adres towarzystwa;
3)
wysokość kapitału zakładowego towarzystwa, skład akcjonariuszy towarzystwa i ilość
posiadanych przez nich akcji;
4)
sposób reprezentacji funduszu przez towarzystwo;
5)
firmę (nazwę), siedzibę i adres depozytariusza;
6)
rodzaje, maksymalną wysokość, sposób oraz tryb kalkulacji i pokrywania kosztów obciążających
fundusz, z wyłączeniem kosztów wskazanych w art. 136a, w tym koszty, o których mowa
w art. 182a;
6a)
wysokość opłaty, o której mowa w art. 134 ust. 1;
7)
sposób informowania przez fundusz o zmianach statutu;
8)
inne dane przewidziane w przepisach ustawy.
3.
Poza danymi, o których mowa w ust. 2, statut otwartego funduszu określa:
1)
dziennik o zasięgu krajowym przeznaczony do ogłoszeń funduszu;
2)
terminy ogłaszania przez fundusz prospektu informacyjnego.
4.
Poza danymi, o których mowa w ust. 2, statut pracowniczego funduszu określa:
1)
terminy oraz formę i tryb wypłaty środków zgromadzonych na rachunkach członków;
2)
zasady prowadzenia działalności lokacyjnej przez fundusz, wraz z informacją o tym,
czy fundusz będzie sam zarządzał aktywami, czy też powierzy zarządzanie aktywami osobie
trzeciej;
3)
zasady przyjmowania składek pracowników zagranicznych, firmę (nazwę), siedzibę i adres
zakładu ubezpieczeń na życie oraz zasady odpowiedzialności związanej z ryzykami biometrycznymi
lub gwarancjami - w przypadku gdy w statucie funduszu określono możliwość przyjmowania
składek pracowników zagranicznych;
4)
tryb oraz warunki zawarcia i rozwiązania umowy o prowadzenie PPK, o której mowa w
art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych, jeżeli pracowniczy fundusz jest funduszem zdefiniowanej daty;
5)
sposób dokonania ogłoszenia o zamiarze połączenia funduszu z innym pracowniczym funduszem
- w przypadku pracowniczych funduszy będących funduszami zdefiniowanej daty.
4a.
Poza danymi, o których mowa w ust. 2, statut dobrowolnego funduszu określa:
1)
tryb oraz warunki zawarcia i rozwiązania umowy o prowadzenie IKE oraz IKZE w przypadku
dobrowolnego funduszu prowadzącego IKE lub IKZE;
2)
zasady prowadzenia działalności lokacyjnej przez fundusz;
3)
tryb oraz warunki zawarcia i rozwiązania umowy o prowadzenie PPK, o której mowa w
art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych, jeżeli dobrowolny fundusz jest funduszem zdefiniowanej daty;
4)
sposób dokonania ogłoszenia o zamiarze połączenia funduszu z innym dobrowolnym funduszem
- w przypadku dobrowolnych funduszy będących funduszami zdefiniowanej daty.
4b.
W przypadku gdy założycielem lub akcjonariuszem pracowniczego towarzystwa jest pracodawca
zagraniczny i z przepisów jego krajowego prawa ubezpieczeń społecznych i prawa pracy
wynika taki wymóg, statut pracowniczego funduszu może zawierać postanowienia dotyczące
przekazywania przez fundusz temu pracodawcy lub jego pracownikom dodatkowych informacji,
w szczególności dotyczących:
1)
rodzaju ryzyka finansowego, technicznego i innych ryzyk związanych z realizacją programu
emerytalnego pracodawcy zagranicznego;
2)
podziału ryzyka, o którym mowa w pkt 1;
3)
docelowego poziomu świadczenia, w przypadku gdy program emerytalny pracodawcy zagranicznego
przewiduje pokrycie ryzyk biometrycznych lub gwarancji;
4)
kwoty wypłaty lub świadczenia z programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego przewidującego
pokrycie ryzyk biometrycznych lub gwarancji, w przypadku zaprzestania zatrudnienia;
5)
w przypadku gdy uczestnicy programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego ponoszą
ryzyko inwestycyjne - zakresu wyboru polityki inwestycyjnej, jeżeli ma zastosowanie,
oraz rzeczywistych portfeli inwestycyjnych, a także informacji dotyczących ryzyka
i kosztów związanych z inwestycjami;
6)
postanowień odnoszących się do przeniesienia praw do wypłaty z programu emerytalnego
pracodawcy zagranicznego na inną instytucję pracowniczych programów emerytalnych,
w przypadku rozwiązania stosunku pracy.
4c.
W przypadku zawarcia w statucie pracowniczego funduszu możliwości przyjmowania składek
pracowników zagranicznych do statutu dołącza się pisemne zobowiązanie pracodawcy zagranicznego
do przejęcia odpowiedzialności od zakładu ubezpieczeń na życie w zakresie, w jakim
wynika to z umowy o przyjmowanie składek, w szczególności w przypadku zaniechania
przez pracodawcę zagranicznego regularnego opłacania składek pracowników zagranicznych
na pokrycie w całości albo w części ryzyk biometrycznych lub gwarancji.
5.
Prezes Rady Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, dodatkowe dane, jakie
powinny być zamieszczone w statucie funduszu, jeżeli wymaga tego interes członków
funduszu.
Art. 14.
1.
Do wniosku towarzystwa o wydanie zezwolenia na utworzenie funduszu należy dołączyć:
1)
statut funduszu;
2)
umowę z depozytariuszem;
3)
(uchylony)
4)
dane osobowe osób zatrudnionych w towarzystwie lub osób, które towarzystwo zamierza
zatrudnić, mających istotny wpływ na gospodarkę finansową funduszu;
5)
listę osób wyznaczonych przez depozytariusza bezpośrednio odpowiedzialnych za należyte
wykonywanie obowiązków określonych w umowie;
6)
informacje o kwalifikacjach i doświadczeniu zawodowym osób, o których mowa w pkt 4
i 5, ze wskazaniem, które z tych osób są doradcami inwestycyjnymi.
2.
Do wniosku pracowniczego towarzystwa o wydanie zezwolenia na utworzenie pracowniczego
funduszu należy także dołączyć umowę o przyjmowanie składek oraz informację o państwach,
z których będą przekazywane środki do pracowniczego funduszu, jeżeli statut pracowniczego
funduszu przewiduje możliwość przyjmowania składek pracowników zagranicznych.
Art. 14a.
(uchylony)
Art. 15.
1.
Komisja Nadzoru Finansowego, działająca na podstawie odrębnych przepisów, zwana dalej
„organem nadzoru”, wydaje zezwolenie na utworzenie funduszu w terminie 3 miesięcy
od dnia złożenia wniosku. Zezwolenie jest równoznaczne z zatwierdzeniem statutu funduszu.
2.
Organ nadzoru odmawia zezwolenia, jeżeli:
1)
wniosek i dołączone do niego dokumenty nie spełniają warunków określonych w ustawie;
2)
statut funduszu nie zabezpiecza należycie interesów członków funduszu;
3)
osoby, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 4 i 5, nie dają rękojmi należytego wykonywania
powierzonych obowiązków.
3.
W przypadku udzielenia zezwolenia na utworzenie pracowniczego funduszu, organ nadzoru
zawiadamia Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych
o udzieleniu tego zezwolenia, dołączając informację o jego treści.
Art. 16.
1.
Po uzyskaniu zezwolenia na utworzenie funduszu towarzystwo niezwłocznie składa do
sądu rejestrowego wniosek o wpisanie funduszu do rejestru funduszy.
2.
Do wniosku należy dołączyć:
1)
zezwolenie na utworzenie funduszu, jeżeli fundusz nie jest funduszem zdefiniowanej
daty;
2)
statut funduszu;
3)
statut towarzystwa tworzącego fundusz;
4)
listę członków zarządu towarzystwa.
2a.
(uchylony)
3.
Rozpoznanie wniosku przez sąd rejestrowy następuje w terminie 14 dni od dnia jego
złożenia.
4.
Sąd rejestrowy odmawia wpisania funduszu do rejestru funduszy, jeżeli nie zostały
spełnione warunki określone ustawą.
5.
Niezwłocznie po wpisaniu funduszu do rejestru funduszy fundusz doręcza organowi nadzoru
odpis z tego rejestru.
Art. 17.
1.
Wpis do rejestru funduszy obejmuje:
1)
nazwę funduszu;
2)
firmę, siedzibę i adres towarzystwa, sposób reprezentacji towarzystwa oraz numer wpisu
towarzystwa do rejestru przedsiębiorców i oznaczenie sądu prowadzącego ten rejestr;
3)
imiona i nazwiska członków zarządu towarzystwa oraz prokurentów, jeżeli zostali ustanowieni;
4)
firmę (nazwę), siedzibę i adres depozytariusza;
5)
informację o państwach, z których są przekazywane środki do pracowniczego funduszu,
jeżeli statut pracowniczego funduszu przewiduje możliwość przyjmowania składek pracowników
zagranicznych.
2.
O każdej zmianie danych określonych w ust. 1 pkt 5 pracowniczy fundusz jest obowiązany
niezwłocznie poinformować organ nadzoru. Niezwłocznie po wpisaniu zmiany do rejestru
funduszy pracowniczy fundusz przekazuje organowi nadzoru odpis z tego rejestru potwierdzający
dokonanie zmiany.
Art. 17a.
1.
Organ nadzoru przekazuje informacje na temat pracowniczego funduszu, który został
wpisany do rejestru funduszy, do Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych
Programów Emerytalnych w celu ich publikacji na stronie internetowej tego urzędu.
Zakres przekazywanych informacji określa art. 17 ust. 1.
2.
Informacje, o których mowa w ust. 1, organ nadzoru przekazuje do Europejskiego Urzędu
Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych drogą elektroniczną niezwłocznie
po otrzymaniu od pracowniczego funduszu odpisu z rejestru funduszy, zgodnie z art.
16 ust. 5 oraz art. 17 ust. 2.
Art. 18.
Zezwolenie na utworzenie funduszu wygasa, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia
zezwolenia towarzystwo nie złożyło wniosku o wpisanie funduszu do rejestru funduszy.
Art. 19.
1.
Do dnia wpisania funduszu do rejestru funduszy towarzystwo dokonuje czynności prawnych,
mających na celu utworzenie funduszu, we własnym imieniu i na własny rachunek.
2.
Z chwilą wpisania funduszu do rejestru funduszy fundusz wstępuje w prawa i obowiązki
towarzystwa z tytułu umowy z depozytariuszem, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2.
Art. 20.
1.
Fundusz nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru funduszy.
2.
Z chwilą wpisania do rejestru funduszy towarzystwo staje się organem funduszu.
Art. 21.
1.
Rejestr funduszy prowadzi Sąd Okręgowy w Warszawie, zwany dalej „sądem rejestrowym”.
2.
Rejestr funduszy jest jawny i dostępny dla osób trzecich.
3.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia rejestru
funduszy, wzór tego rejestru oraz szczegółowy tryb postępowania w sprawach o wpis
do rejestru funduszy.
Art. 22.
1.
Zmiana statutu funduszu wymaga zezwolenia organu nadzoru.
Do wniosku o wydanie zezwolenia dołącza się:
1)
uchwałę walnego zgromadzenia w sprawie zmiany statutu;
2)
w przypadku pracowniczego funduszu ponadto:
a)
uchwałę rady nadzorczej,
b)
projekt umowy o przyjmowanie składek, jeżeli zmiana statutu pracowniczego funduszu
przewiduje możliwość przyjmowania składek pracowników zagranicznych.
2.
Organ nadzoru odmawia zezwolenia, jeżeli zmiana jest sprzeczna z prawem lub interesem
członków funduszu.
2a.
Organ nadzoru odmawia także zezwolenia, jeżeli zmiana statutu pracowniczego funduszu
jest sprzeczna z interesem pracowników zagranicznych.
3.
Decyzję w sprawie zmiany statutu otwartego lub dobrowolnego funduszu podejmuje powszechne
towarzystwo w formie uchwały walnego zgromadzenia.
4.
Decyzję w sprawie zmiany statutu pracowniczego funduszu podejmuje pracownicze towarzystwo
w formie uchwały rady nadzorczej, zaś w przypadku zmiany statutu pracowniczego funduszu
będącego funduszem zdefiniowanej daty - pracownicze towarzystwo w formie uchwały walnego
zgromadzenia. Uchwała rady nadzorczej wymaga zatwierdzenia przez walne zgromadzenie.
Art. 23.
1.
Zmianę statutu otwarty fundusz ogłasza w dzienniku o zasięgu krajowym przeznaczonym
do ogłoszeń funduszu, nie później niż w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia otwartemu
funduszowi zezwolenia na zmianę statutu.
2.
Zmiana statutu wchodzi w życie w terminie wskazanym w ogłoszeniu o jego zmianie, jednak
nie wcześniej niż z upływem 5 miesięcy od dnia dokonania ogłoszenia.
3.
Organ nadzoru może zezwolić na skrócenie terminu 5 miesięcy, o którym mowa w ust.
2, jeżeli nie naruszy to interesu członków funduszu albo jeżeli wymaga tego interes
członków funduszu.
4.
Fundusz zawiadamia organ nadzoru o dokonaniu ogłoszenia i jego terminie, dołączając
jednolity tekst statutu, oraz składa wniosek do sądu rejestrowego o wpisanie do rejestru
zmiany statutu, dołączając do wniosku zezwolenie organu nadzoru na zmianę statutu,
uchwałę zmieniającą statut wraz z jednolitym tekstem statutu oraz informację o dokonaniu
ogłoszenia i jego terminie.
4a.
Jeżeli otwarty fundusz nie dokona ogłoszenia zmian statutu zgodnie z ust. 1, organ
nadzoru stwierdza wygaśnięcie zezwolenia na zmianę statutu.
5.
Sąd rejestrowy wpisuje do rejestru informację o zmianie statutu wraz z datą wejścia
w życie zmiany. Przepis art. 16 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 24.
1.
Zmiana statutu pracowniczego funduszu wymaga zawiadomienia na piśmie akcjonariuszy
pracowniczego towarzystwa i wchodzi w życie w terminie wskazanym w zawiadomieniu,
jednak nie wcześniej niż z upływem miesiąca od dnia doręczenia zawiadomienia ostatniemu
akcjonariuszowi.
2.
Zmiana statutu wywołująca skutki finansowe w stosunku do członków pracowniczego funduszu,
polegające na zwiększeniu obciążeń finansowych funduszu lub pogorszeniu warunków dysponowania
przez członków środkami zgromadzonymi na ich rachunkach, wchodzi w życie na zasadach
określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych.
3.
Przepisy art. 23 ust. 3-5 stosuje się odpowiednio, z tym że do wniosku o wpisanie
do rejestru zmiany statutu dołącza się także uchwałę walnego zgromadzenia zatwierdzającą
uchwałę zmieniającą statut.
Art. 25.
1.
W razie zmiany danych wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 3 fundusz składa niezwłocznie
wniosek o ich wpisanie do rejestru funduszy.
1a.
(uchylony)
2.
Wpisanie zmian związanych z przejęciem zarządzania funduszem przez inne towarzystwo
może nastąpić dopiero po przedstawieniu zezwolenia organu nadzoru na przejęcie zarządzania
tym funduszem.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku połączenia towarzystw.
Art. 26.
1.
Rachunkowość funduszy oraz terminy sporządzania, badania i składania do ogłoszenia
sprawozdań finansowych regulują przepisy ustawy o rachunkowości.
2.
Roczne sprawozdania finansowe funduszu zatwierdza towarzystwo w formie uchwały walnego
zgromadzenia.
3.
Pracownicze towarzystwo może zlecić w całości lub w części innym podmiotom, upoważnionym
na podstawie odrębnych przepisów, wykonywanie obowiązków w zakresie prowadzenia ksiąg
rachunkowych pracowniczego funduszu.
Rozdział 2a
System zarządzania w pracowniczym towarzystwie
Art. 26a.
1.
Pracownicze towarzystwo jest obowiązane do przygotowania i wprowadzenia skutecznego
systemu zarządzania, który zapewnia należyte i ostrożne zarządzanie prowadzoną działalnością.
2.
System zarządzania, o którym mowa w ust. 1, obejmuje strukturę organizacyjną, w której
zakresy odpowiedzialności są jasno przypisane i odpowiednio podzielone, oraz skuteczny
system przekazywania informacji.
3.
System zarządzania, o którym mowa w ust. 1, może uwzględniać przy podejmowaniu decyzji
inwestycyjnych czynniki środowiskowe i społeczne oraz czynniki związane z ładem korporacyjnym,
w odniesieniu do aktywów inwestycyjnych.
4.
System zarządzania, o którym mowa w ust. 1, podlega regularnym przeglądom wewnętrznym
dokonywanym nie rzadziej niż co 3 lata.
5.
System zarządzania, o którym mowa w ust. 1, jest proporcjonalny do wielkości, charakteru,
skali i złożoności działalności pracowniczego towarzystwa.
Art. 26b.
1.
Pracownicze towarzystwo jest obowiązane do przygotowania pisemnego dokumentu określającego
zasady:
1)
zarządzania ryzykiem;
2)
audytu wewnętrznego;
3)
powierzania wykonywania zadań osobom trzecim lub zewnętrznym jednostkom organizacyjnym.
2.
Zasady, o których mowa w ust. 1, podlegają zatwierdzeniu przez radę nadzorczą pracowniczego
towarzystwa oraz przeglądowi funkcjonowania nie rzadziej niż co 3 lata.
3.
Zasady, o których mowa w ust. 1, podlegają dostosowaniu do zmian w systemie zarządzania
lub obszarze, którego dotyczą.
Art. 26c.
1.
Pracownicze towarzystwo jest obowiązane do przygotowania i wprowadzenia skutecznego
systemu kontroli wewnętrznej.
2.
System kontroli wewnętrznej, o którym mowa w ust. 1, obejmuje:
1)
procedury administracyjne i księgowe;
2)
organizację kontroli wewnętrznej;
3)
ustalenia w zakresie sprawozdawczości na wszystkich szczeblach pracowniczego towarzystwa.
Art. 26d.
Pracownicze towarzystwo jest obowiązane do przygotowania planów awaryjnych obejmujących
systemy, zasoby i procedury pracowniczego towarzystwa, w celu zapewnienia ciągłości
i regularności prowadzenia działalności przez pracownicze towarzystwo.
Art. 26e.
1.
Pracownicze towarzystwo jest obowiązane do prowadzenia i dokumentowania własnej oceny
ryzyka.
2.
Własną ocenę ryzyka, o której mowa w ust. 1, przeprowadza się przynajmniej co 3 lata
lub niezwłocznie po każdej istotnej zmianie w profilu ryzyka pracowniczego towarzystwa.
3.
Własna ocena ryzyka, o której mowa w ust. 1, uwzględnia wielkość i organizację wewnętrzną
pracowniczego towarzystwa, jak również wielkość, charakter, skalę i złożoność jego
działalności.
4.
Własna ocena ryzyka, o której mowa w ust. 1, obejmuje następujące elementy:
1)
opis sposobu włączenia własnej oceny ryzyka do procesu zarządzania i procesów decyzyjnych
pracowniczego towarzystwa;
2)
ocenę skuteczności zarządzania ryzykiem, o którym mowa w art. 42a ust. 1 pkt 1;
3)
opis, jak pracownicze towarzystwo zapobiega konfliktom interesów z pracodawcą, w przypadku
gdy pracownicze towarzystwo powierza pełnienie kluczowych funkcji osobie trzeciej
lub zewnętrznej jednostce organizacyjnej pełniącej podobną kluczową funkcję u pracodawcy,
zgodnie z art. 42a ust. 5;
4)
ocenę jakościową poszczególnych rodzajów ryzyka operacyjnego;
5)
ocenę nowych lub powstających rodzajów ryzyka, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu,
wykorzystaniem zasobów i środowiskiem, a także ryzyka społecznego i ryzyka związanego
ze spadkiem wartości aktywów z powodu zmiany przepisów prawa - w przypadku gdy przy
podejmowaniu decyzji inwestycyjnych bierze się pod uwagę czynniki środowiskowe i społeczne
oraz czynniki związane z ładem korporacyjnym.
5.
Własna ocena ryzyka, o której mowa w ust. 1, obejmuje również opis metody określania
i oceny rodzajów ryzyka, na które pracownicze towarzystwo jest lub może być narażone
w perspektywie krótko- i długoterminowej i które mogą mieć wpływ na zdolność pracowniczego
towarzystwa do wypełniania swoich obowiązków. Metody te są proporcjonalne do wielkości,
charakteru, skali i złożoności ryzyk właściwych dla działalności pracowniczego towarzystwa.
6.
Własna ocena ryzyka, o której mowa w ust. 1, jest brana pod uwagę przy podejmowaniu
przez pracownicze towarzystwo decyzji strategicznych.
Art. 26f.
1.
Pracownicze towarzystwo może powierzyć osobie trzeciej pełnienie kluczowej funkcji
w zakresie zarządzania ryzykiem, a także wypełnianie innych obowiązków, jeżeli powierzenie
to:
1)
nie wpłynie niekorzystnie na jakość systemu zarządzania, o którym mowa w art. 26a
ust. 1;
2)
nie spowoduje zwiększenia ryzyka operacyjnego;
3)
nie spowoduje zmniejszenia możliwości monitorowania przez organ nadzoru wypełniania
przez pracowniczy fundusz i pracownicze towarzystwo ich obowiązków;
4)
nie spowoduje pogorszenia jakości usług świadczonych przez pracowniczy fundusz i pracownicze
towarzystwo na rzecz członków pracowniczego funduszu oraz osób uprawnionych do otrzymania
wypłaty.
2.
Osoba trzecia, o której mowa w ust. 1, jest wybierana przez pracownicze towarzystwo
w drodze uchwały rady nadzorczej.
3.
Osoba trzecia, o której mowa w ust. 1, pełni kluczową funkcję w zakresie zarządzania
ryzykiem oraz wypełnia inne powierzone jej obowiązki na podstawie pisemnej umowy z
pracowniczym towarzystwem oraz zgodnie z zasadami zarządzania ryzykiem określonymi
w dokumencie, o którym mowa w art. 26b ust. 1.
4.
Do osoby trzeciej, o której mowa w ust. 1, przepis art. 41 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
5.
O zawarciu umowy, o której mowa w ust. 3, a także o jej zmianie pracownicze towarzystwo
niezwłocznie informuje organ nadzoru.
Rozdział 2b
Działalność transgraniczna
Art. 26g.
1.
Pracowniczy fundusz mający zamiar wykonywać działalność transgraniczną jest obowiązany
zawiadomić o tym organ nadzoru.
2.
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje:
1)
nazwę przyjmującego państwa członkowskiego lub przyjmujących państw członkowskich,
które określa pracodawca;
2)
firmę, siedzibę i adres pracodawcy;
3)
główne cechy charakterystyczne pracowniczego programu emerytalnego, jaki ma być obsługiwany,
w szczególności:
a)
warunki uczestnictwa w pracowniczym programie emerytalnym,
b)
szacunkową liczbę uczestników pracowniczego programu emerytalnego,
c)
wysokość składki wnoszonej przez pracodawcę i pracownika,
d)
warunki uzyskania wypłaty,
e)
opcje wypłaty.
3.
Organ nadzoru, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wszystkich informacji, o których
mowa w ust. 2, jest obowiązany do ich przekazania zagranicznemu organowi nadzoru w
przyjmującym państwie członkowskim.
4.
O przekazaniu informacji, o których mowa w ust. 2, organ nadzoru niezwłocznie powiadamia
pracowniczy fundusz.
5.
Pracowniczy fundusz może rozpocząć wykonywanie działalności transgranicznej od dnia
otrzymania powiadomienia, o którym mowa w ust. 4.
6.
Organ nadzoru jest zwolniony z obowiązku, o którym mowa w ust. 3, jeżeli po otrzymaniu
wszystkich informacji, o których mowa w ust. 2, wydał decyzję o zakazie wykonywania
działalności transgranicznej.
7.
Organ nadzoru, w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wszystkich informacji, o których
mowa w ust. 2, może wydać decyzję o zakazie wykonywania działalności transgranicznej,
jeżeli:
1)
struktura pracowniczego towarzystwa stoi na przeszkodzie podjęciu proponowanej działalności
transgranicznej lub
2)
sytuacja finansowa pracowniczego towarzystwa stoi na przeszkodzie podjęciu proponowanej
działalności transgranicznej, lub
3)
członek zarządu pracowniczego towarzystwa zarządzającego pracowniczym funduszem nie
spełnia wymogów określonych w art. 41 ust. 1.
Art. 26h.
1.
W przypadku nieprzekazania przez organ nadzoru zagranicznemu organowi nadzoru w przyjmującym
państwie członkowskim informacji, o których mowa w art. 26g ust. 2, w terminie 3 miesięcy
od dnia ich otrzymania, pracowniczemu funduszowi przysługuje prawo do wniesienia do
organu nadzoru ponaglenia, o którym mowa w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185).
2.
Pracowniczemu funduszowi przysługuje, w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do
organu nadzoru, prawo do wniesienia skargi na bezczynność organu do sądu administracyjnego
właściwego ze względu na umiejscowienie siedziby pracowniczego funduszu, za pośrednictwem
organu nadzoru.
Art. 26i.
1.
Pracowniczy fundusz, wobec którego wydano decyzję, o której mowa w art. 26g ust. 7,
może zwrócić się do organu nadzoru z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie
14 dni od dnia doręczenia decyzji.
2.
Pracowniczy fundusz może wnieść skargę do sądu administracyjnego właściwego ze względu
na umiejscowienie siedziby pracowniczego funduszu na decyzję, o której mowa w art.
26g ust. 7, bez uprzedniego skorzystania z prawa do zwrócenia się do organu nadzoru
z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu
nadzoru w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w art. 26g ust.
7.
Rozdział 3
Towarzystwa emerytalne
Art. 27.
1.
Towarzystwo prowadzi działalność wyłącznie w formie spółki akcyjnej.
2.
Towarzystwo prowadzi działalność jako powszechne towarzystwo lub pracownicze towarzystwo.
Art. 28.
1.
Firma powszechnego towarzystwa zawiera oznaczenie „powszechne towarzystwo emerytalne”,
a firma pracowniczego towarzystwa zawiera oznaczenie „pracownicze towarzystwo emerytalne”.
2.
Do używania oznaczeń wskazanych w ust. 1 są uprawnione wyłącznie towarzystwa utworzone
zgodnie z niniejszą ustawą.
Art. 29.
1.
Przedmiotem przedsiębiorstwa towarzystwa jest wyłącznie tworzenie i zarządzanie funduszami
oraz ich reprezentowanie wobec osób trzecich. Wyłącznie towarzystwo jest uprawnione
do prowadzenia takiej działalności.
2.
Powszechne towarzystwo tworzy i zarządza tylko jednym otwartym funduszem oraz może
utworzyć i zarządzać tylko jednym dobrowolnym funduszem, z zastrzeżeniem ust. 2a,
a pracownicze towarzystwo tworzy i zarządza tylko jednym pracowniczym funduszem, z
zastrzeżeniem ust. 2b, chyba że zarządzanie więcej niż jednym, odpowiednio, otwartym
funduszem, dobrowolnym funduszem lub pracowniczym funduszem jest skutkiem przejęcia
jego zarządzania przez towarzystwo albo połączenia towarzystw.
2a.
Powszechne towarzystwo może utworzyć i zarządzać więcej niż jednym dobrowolnym funduszem,
jeżeli fundusze te są funduszami zdefiniowanej daty.
2b.
Pracownicze towarzystwo może utworzyć i zarządzać więcej niż jednym pracowniczym funduszem,
jeżeli fundusze te są funduszami zdefiniowanej daty.
3.
Powszechne towarzystwo zarządza funduszem odpłatnie.
4.
Pracownicze towarzystwo nie może mieć celu zarobkowego, z zastrzeżeniem ust. 4a. Akcjonariusze
pracowniczego towarzystwa nie mają prawa do udziału w zysku rocznym, z zastrzeżeniem
ust. 4a. Zysk roczny przysługuje wyłącznie od aktywów pracowniczych funduszy będących
funduszami zdefiniowanej daty.
4a.
Pracownicze towarzystwo zarządzające funduszem będącym funduszem zdefiniowanej daty
może pobierać wynagrodzenie za zarządzanie tym funduszem na zasadach określonych w
art. 49 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych. W przypadku pobierania wynagrodzenia za zarządzanie funduszem art. 152 nie stosuje
się.
5.
Do zarządzania aktywami otwartego funduszu powszechne towarzystwo jest obowiązane
zatrudnić co najmniej jednego doradcę inwestycyjnego, a w przypadku gdy powszechne
towarzystwo zarządza dobrowolnymi funduszami będącymi funduszami zdefiniowanej daty,
do zarządzania aktywami otwartego funduszu oraz aktywami dobrowolnych funduszy będących
funduszami zdefiniowanej daty powszechne towarzystwo jest obowiązane zatrudnić co
najmniej dwóch doradców inwestycyjnych.
6.
Pracownicze towarzystwo do zarządzania aktywami funduszy będących funduszami zdefiniowanej
daty jest obowiązane zatrudnić co najmniej jednego doradcę inwestycyjnego.
Art. 30.
1.
Kapitał zakładowy towarzystwa nie może być zebrany w drodze publicznej subskrypcji.
2.
Akcje towarzystwa są wyłącznie akcjami imiennymi i nie mogą być zamienione na akcje
na okaziciela.
2a.
Akcje towarzystwa nie mogą być przedmiotem zabezpieczenia majątkowego ani być obciążone
w żaden sposób.
3.
Towarzystwo nie może wydawać akcji o szczególnych uprawnieniach.
4.
Statut towarzystwa powinien traktować wszystkich akcjonariuszy w jednakowy sposób.
W szczególności statut nie może przyznawać niektórym akcjonariuszom dodatkowych uprawnień
lub ograniczać praw niektórych akcjonariuszy albo też nakładać na niektórych akcjonariuszy
dodatkowych obowiązków.
5.
Jeżeli akcjonariuszem towarzystwa jest związek zawodowy, organizacja pracodawców,
izba gospodarcza lub organizacja samorządu zawodowego, której działalność wynika z
przepisów ustawy, do akcjonariusza takiego nie stosuje się przepisów ust. 3 i 4.
Art. 31.
Minimalna wysokość kapitału zakładowego powszechnego towarzystwa nie może być niższa
niż równowartość w złotych 5 000 000 euro, wyliczana według średniego kursu walut
obcych Narodowego Banku Polskiego, obowiązującego w dniu sporządzenia statutu towarzystwa.
Art. 32.
1.
Kapitał zakładowy towarzystwa jest pokrywany wyłącznie wkładem pieniężnym.
2.
Kapitał zakładowy powszechnego towarzystwa powinien być opłacony w całości przed zarejestrowaniem
towarzystwa.
3.
Kapitał zakładowy powszechnego towarzystwa nie może pochodzić z pożyczki lub kredytu
ani być obciążony w jakikolwiek sposób.
Art. 33.
1.
Powszechne towarzystwo ma obowiązek utrzymywania kapitałów własnych na poziomie nie
niższym niż jedna druga minimalnego kapitału zakładowego, o którym mowa w art. 31.
2.
O obniżeniu wysokości kapitałów własnych poniżej poziomu, o którym mowa w ust. 1,
powszechne towarzystwo zawiadamia niezwłocznie organ nadzoru.
3.
Organ nadzoru pisemnie wzywa powszechne towarzystwo do uzupełnienia kapitałów własnych,
wyznaczając jednocześnie termin do ich uzupełnienia, nie krótszy niż 3 miesiące i
nie dłuższy niż 12 miesięcy.
4.
W przypadku nieuzupełnienia kapitałów własnych do wysokości określonej w ust. 1, w
terminie wyznaczonym w wezwaniu, o którym mowa w ust. 3, organ nadzoru może cofnąć
zezwolenie na utworzenie towarzystwa.
Art. 34.
(uchylony)
Art. 35.
Założycielem pracowniczego towarzystwa może być osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka
organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub pracodawca zagraniczny.
Art. 36.
Ilekroć w niniejszej ustawie mowa jest o założycielach towarzystwa, należy przez to
rozumieć także akcjonariuszy tego towarzystwa.
Art. 37.
1.
Ten sam podmiot może być akcjonariuszem wyłącznie jednego powszechnego towarzystwa.
2.
Podmioty związane mogą być akcjonariuszami wyłącznie tego samego powszechnego towarzystwa.
3.
W przypadku połączenia dwóch lub większej liczby podmiotów w sytuacji, gdy przed połączeniem
każdy z nich jest akcjonariuszem innego powszechnego towarzystwa, oraz w przypadku,
gdy podmioty będące dotychczas akcjonariuszami różnych powszechnych towarzystw stały
się podmiotami związanymi, organ nadzoru może wyrazić zgodę na odstąpienie od ograniczeń
określonych w ust. 1 lub 2, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, w celu umożliwienia
podmiotowi działającemu w wyniku połączenia lub podmiotom, które stały się podmiotami
związanymi, dostosowania ich działalności do wymogów ustawy.
Art. 38.
1.
Każdorazowe nabycie lub objęcie akcji towarzystwa wymaga zezwolenia organu nadzoru,
z zastrzeżeniem ust. 4. Czynność prawna dokonana z naruszeniem tego wymogu jest nieważna.
2.
Wniosek o zezwolenie składa, za pośrednictwem towarzystwa, podmiot zamierzający nabyć
lub objąć akcje. Do wniosku należy dołączyć:
1)
w przypadku gdy podmiot zamierzający nabyć lub objąć akcje jest akcjonariuszem towarzystwa:
a)
pisemne oświadczenie stwierdzające, że środki pieniężne na pokrycie kapitału zakładowego
lub na nabycie akcji nie pochodzą z pożyczek, kredytów ani nie są w żaden sposób obciążone,
b)
dokumenty przedstawiające sytuację finansową podmiotu w okresie ostatnich 5 lat poprzedzających
dzień złożenia wniosku, w tym dokumenty potwierdzające brak zaległości podatkowych
oraz zaległości z tytułu składek, do poboru których jest obowiązany Zakład Ubezpieczeń
Społecznych;
2)
w przypadku gdy podmiot zamierzający objąć lub nabyć akcje nie jest akcjonariuszem
towarzystwa:
a)
pisemne oświadczenie stwierdzające, że środki pieniężne na pokrycie kapitału zakładowego
lub na nabycie akcji nie pochodzą z pożyczek, kredytów ani nie są w żaden sposób obciążone,
b)
dokumenty potwierdzające status prawny podmiotu oraz dokumenty stwierdzające jego
organizację,
c)
pisemne oświadczenie podmiotu dotyczące powiązań kapitałowych z akcjonariuszami towarzystwa,
d)
dokumenty przedstawiające sytuację finansową podmiotu w okresie ostatnich 5 lat poprzedzających
dzień złożenia wniosku, w tym dokumenty potwierdzające brak zaległości podatkowych
oraz zaległości z tytułu składek, do poboru których jest obowiązany Zakład Ubezpieczeń
Społecznych.
2a.
W przypadku podmiotu zamierzającego objąć akcje, do wniosku, o którym mowa w ust.
2, należy dołączyć dowód wpłaty środków pieniężnych na pokrycie kapitału zakładowego.
3.
Organ nadzoru zezwala na nabycie lub objęcie akcji, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki
określone w ustawie dla założycieli towarzystwa.
4.
Jeżeli obejmującym akcje jest dotychczasowy akcjonariusz, zawiadamia on organ nadzoru
o objęciu akcji w terminie 14 dni od daty ich objęcia. Objęcie akcji w liczbie powodującej
przekroczenie odpowiednio 20%, 25%, 33%, 50%, 66%, 75% lub 80% głosów na walnym zgromadzeniu
wymaga jednak uzyskania zezwolenia organu nadzoru.
5.
Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do nabycia praw z akcji towarzystwa.
Art. 38a.
1.
Akcjonariusz powszechnego towarzystwa jest obowiązany zawiadomić niezwłocznie powszechne
towarzystwo o każdej jednostce dominującej względem tego akcjonariusza. Niezwłocznie,
po uzyskaniu informacji od akcjonariusza powszechnego towarzystwa, powszechne towarzystwo
zawiadamia organ nadzoru o każdej jednostce dominującej wobec akcjonariusza tego powszechnego
towarzystwa.
2.
Organ nadzoru może wezwać powszechne towarzystwo do złożenia w wyznaczonym terminie,
nie krótszym niż 30 dni:
1)
dokumentów potwierdzających status prawny jednostki dominującej oraz stwierdzających
jej organizację;
2)
dokumentów przedstawiających sytuację finansową jednostki dominującej w okresie ostatnich
5 lat poprzedzających dzień zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, w tym potwierdzających
brak zaległości podatkowych oraz zaległości z tytułu składek, do poboru których obowiązany
jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
3.
W przypadku gdy jednostka dominująca nie daje rękojmi prowadzenia spraw przez powszechne
towarzystwo w sposób zapewniający należytą ochronę interesów członków otwartego funduszu
lub z dokumentów przedstawiających sytuację finansową jednostki dominującej za ostatnie
5 lat wynika, że posiada ona zaległości podatkowe lub zaległości z tytułu składek,
do których poboru obowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, organ nadzoru, w
drodze decyzji administracyjnej, może określić warunki na dostosowanie do właściwego
stanu. Organ nadzoru zawiesza wykonywanie prawa głosu na walnym zgromadzeniu towarzystwa
przez tego akcjonariusza do czasu dostosowania do właściwego stanu.
4.
Jeżeli w wyniku zawieszenia wykonywania prawa głosu, o którym mowa w ust. 3, wszyscy
akcjonariusze powszechnego towarzystwa nie mogą wykonywać prawa głosu na walnym zgromadzeniu
towarzystwa dłużej niż 3 miesiące, to organ nadzoru może cofnąć zezwolenie na utworzenie
towarzystwa.
Art. 39.
1.
Władzami towarzystwa są:
1)
zarząd;
2)
rada nadzorcza;
3)
walne zgromadzenie.
1a.
Zarząd towarzystwa nie może liczyć mniej niż trzy osoby.
2.
Towarzystwo może mieć także komisję rewizyjną. Do komisji rewizyjnej stosuje się odpowiednio
przepisy art. 43 i 44, art. 59 ust. 1, art. 148 pkt 3, art. 150 pkt 1 lit. b, art.
158 ust. 1 pkt 5 lit. a, art. 204 ust. 1 pkt 2 oraz art. 206 i 209 dotyczące rady nadzorczej.
Art. 40.
1.
O ile statut nie stanowi inaczej, członków zarządu powszechnego towarzystwa powołuje
i odwołuje walne zgromadzenie.
2.
Członków zarządu pracowniczego towarzystwa powołuje i odwołuje rada nadzorcza.
3.
Członków pierwszego zarządu pracowniczego towarzystwa powołują założyciele na okres
roku.
Art. 41.
1.
Członkiem zarządu towarzystwa może być osoba, która spełnia łącznie następujące wymogi:
1)
posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności
dokumentów, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,
przestępstwo skarbowe lub przestępstwo, o którym mowa w rozdziale 22;
3)
posiada wyższe wykształcenie;
4)
legitymuje się stażem pracy nie krótszym niż 7 lat;
5)
daje rękojmię należytego wykonywania funkcji członka zarządu.
1a.
Co najmniej dwie osoby wchodzące w skład zarządu towarzystwa, w tym prezes zarządu,
muszą posiadać udowodnioną znajomość języka polskiego.
2.
Przynajmniej jedna trzecia składu zarządu powinna legitymować się wyższym wykształceniem
prawniczym, ekonomicznym lub być wpisana na listę doradców inwestycyjnych w rozumieniu
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
(Dz. U. z 2023 r. poz. 646).
3.
Wymóg określony w ust. 1 pkt 4 powinien być spełniony przez co najmniej dwie trzecie
składu zarządu.
4.
(uchylony)
5.
Jeżeli wymogi określone w ust. 1a, 2 lub 3 nie są spełnione w związku z odwołaniem
członka zarządu lub cofnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 59 ust. 3 i 4, towarzystwo
jest obowiązane, w terminie 6 miesięcy, dostosować swoją działalność do wymogów określonych
w ustawie.
Art. 41a.
1.
Członkowie zarządu powszechnego towarzystwa są obowiązani do złożenia oświadczenia
o swoim stanie majątkowym. Oświadczenie o stanie majątkowym dotyczy majątku odrębnego
oraz objętego małżeńską wspólnością majątkową. Oświadczenie to powinno zawierać informacje
o:
1)
posiadanych zasobach pieniężnych, nieruchomościach, uczestnictwie w spółkach cywilnych
lub w osobowych spółkach handlowych, udziałach i akcjach w spółkach handlowych, a
także dane dotyczące prowadzonej działalności gospodarczej oraz pełnienia funkcji
w spółkach handlowych;
2)
dochodach osiąganych z tytułu zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej lub zajęć,
z podaniem kwot uzyskiwanych z każdego tytułu;
3)
mieniu ruchomym o wartości jednostkowej stanowiącej równowartość w złotych powyżej
3000 euro;
4)
zobowiązaniach pieniężnych o wartości stanowiącej równowartość w złotych powyżej 3000
euro, w tym o zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz warunkach, na jakich zostały
udzielone.
2.
Oświadczenie o stanie majątkowym składa się w dwóch egzemplarzach organowi nadzoru
przed objęciem funkcji w zarządzie, a następnie co roku do dnia 31 maja, według stanu
na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, dołączając kopię rocznego zeznania podatkowego
(PIT).
3.
Jeden egzemplarz oświadczenia o stanie majątkowym organ nadzoru przekazuje do urzędu
skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania członka zarządu.
4.
Analizy danych zawartych w oświadczeniach o stanie majątkowym dokonuje organ nadzoru
oraz właściwe urzędy skarbowe. Podmiot dokonujący analizy danych zawartych w oświadczeniu
jest uprawniony do porównania treści analizowanego oświadczenia z treścią uprzednio
złożonych oświadczeń oraz z dołączoną kopią rocznego zeznania podatkowego (PIT). Wyniki
analizy właściwe urzędy skarbowe przekazują niezwłocznie organowi nadzoru.
5.
Informacje zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym stanowią tajemnicę prawnie chronioną
i podlegają ochronie przewidzianej dla informacji niejawnych o klauzuli tajności „zastrzeżone”
określonej w przepisach o ochronie informacji niejawnych, chyba że osoba, która złożyła
oświadczenie, wyraziła pisemną zgodę na ich ujawnienie. Oświadczenie przechowuje się
przez okres 6 lat.
6.
W przypadku niezłożenia w terminie oświadczenia o stanie majątkowym organ nadzoru
może nałożyć na członka zarządu karę pieniężną w wysokości do 10 000 zł.
7.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
wzór oświadczenia o stanie majątkowym, uwzględniając w szczególności informacje, o
których mowa w ust. 1.
Art. 42.
1.
Członkiem zarządu powszechnego towarzystwa nie może być osoba będąca członkiem organu
zarządzającego lub organu nadzorującego:
1)
podmiotu będącego akcjonariuszem tego towarzystwa;
2)
innego powszechnego towarzystwa;
3)
depozytariusza przechowującego aktywa otwartego funduszu, dobrowolnego funduszu lub
funduszu inwestycyjnego;
4)
(uchylony)
4a)
zakładu ubezpieczeń;
4b)
banku;
5)
towarzystwa funduszy inwestycyjnych lub podmiotu będącego akcjonariuszem towarzystwa
funduszy inwestycyjnych;
6)
podmiotu prowadzącego działalność maklerską w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi lub inną działalność w zakresie obrotu instrumentami finansowymi w rozumieniu tej
ustawy;
7)
podmiotu związanego w stosunku do któregokolwiek z podmiotów wymienionych w pkt 1-6.
2.
Zakaz, o którym mowa w ust. 1, odnosi się także do osób pozostających z podmiotami,
o których mowa w ust. 1, w stosunku pracy, stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym
o podobnym charakterze.
Art. 42a.
1.
Pracownicze towarzystwo jest obowiązane do wprowadzenia następujących kluczowych funkcji:
1)
zarządzania ryzykiem;
2)
audytu wewnętrznego.
2.
Pracownicze towarzystwo umożliwia osobom i jednostkom organizacyjnym pełniącym kluczowe
funkcje sprawowanie ich w obiektywny, uczciwy i niezależny sposób.
3.
Funkcja audytu wewnętrznego jest sprawowana niezależnie od funkcji zarządzania ryzykiem.
4.
Kluczowej funkcji w pracowniczym towarzystwie nie może pełnić osoba lub jednostka
organizacyjna pełniąca podobną kluczową funkcję u pracodawcy, z zastrzeżeniem ust.
5.
5.
Biorąc pod uwagę wielkość, charakter, skalę i złożoność działalności pracowniczego
funduszu oraz pracowniczego towarzystwa, kluczowe funkcje w pracowniczym towarzystwie
może pełnić ta sama osoba lub jednostka organizacyjna co u pracodawcy, pod warunkiem
że pracownicze towarzystwo przekaże wyjaśnienie organowi nadzoru, jak zapobiega konfliktom
interesów z pracodawcą lub jak je rozwiązuje.
6.
Osoba lub jednostka organizacyjna pełniąca kluczową funkcję zgłasza wszelkie istotne
ustalenia i zalecenia w zakresie pełnionych obowiązków pracowniczemu towarzystwu,
które ustala, jakie działania należy podjąć.
7.
Osoba lub jednostka organizacyjna pełniąca kluczową funkcję powiadamia organ nadzoru,
jeżeli pracownicze towarzystwo nie podejmie we właściwym czasie odpowiednich działań
zaradczych w następujących przypadkach:
1)
gdy osoba lub jednostka organizacyjna pełniąca daną kluczową funkcję stwierdzi istnienie
znacznego ryzyka niespełnienia przez pracownicze towarzystwo wymogów określonych w
ustawie, które może mieć znaczący wpływ na interesy członków funduszu oraz osób uprawnionych
do otrzymania wypłaty, i zgłosi to pracowniczemu towarzystwu lub
2)
gdy osoba lub jednostka organizacyjna pełniąca daną kluczową funkcję zauważy, w związku
z pełnieniem tej kluczowej funkcji, naruszenie przepisów ustawowych, wykonawczych
lub regulacji wewnętrznych mających zastosowanie do pracowniczego towarzystwa i jego
działalności oraz zgłosi to pracowniczemu towarzystwu.
8.
Pracownicze towarzystwo zapewnia osobom oraz jednostkom organizacyjnym pełniącym kluczowe
funkcje, które zgłaszają informacje, o których mowa w ust. 7, ochronę przed działaniami
o charakterze represyjnym, dyskryminacją lub innymi rodzajami niesprawiedliwego traktowania,
zwłaszcza przed wypowiedzeniem przez pracodawcę stosunku pracy lub jego rozwiązaniem
bez wypowiedzenia bez ważnego powodu lub rozwiązaniem umowy bez ważnego powodu.
9.
Przepis ust. 8 stosuje się również do tego, kto udzielił w jakiejkolwiek formie wsparcia
zgłaszającemu informacje, o których mowa w ust. 7.
10.
Jeżeli w związku ze zgłoszonymi informacjami, o których mowa w ust. 7, doszło wobec osoby lub jednostki organizacyjnej zgłaszającej te informacje
do działań o charakterze represyjnym, dyskryminacji lub innych rodzajów niesprawiedliwego
traktowania, stosuje się odpowiednio przepisy art. 13-16 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r.
o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2156 oraz z 2023 r. poz. 641), z zastrzeżeniem ust. 11-14.
11.
Jeżeli w związku ze zgłoszonymi informacjami, o których mowa w ust. 7, doszło do wypowiedzenia
umowy o pracę osobie zgłaszającej te informacje, a informacje te były zasadne, sąd
pracy na skutek odwołania osoby, która zgłosiła te informacje, orzeka o bezskuteczności
wypowiedzenia umowy o pracę, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu
tej osoby do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.
12.
Jeżeli w związku ze zgłoszonymi informacjami, o których mowa w ust. 7, doszło do rozwiązania
umowy o pracę bez wypowiedzenia z osobą zgłaszającą te informacje, a informacje te
były zasadne, sąd pracy na skutek odwołania osoby, która zgłosiła te informacje, orzeka
o przywróceniu tej osoby do pracy na poprzednich warunkach a …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.