← Polska

Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Dniestru

W skrócie

Niniejszy dokument to Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Dniestru, zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 22 lutego 2011 r. Określa on zasady zarządzania wodami w tym dorzeczu, zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną.

Co reguluje

Kogo dotyczy

Kluczowe punkty

📄 Tekst ustawy
— 1766 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l Monitor Polski Nr 38 Elektronicznie podpisany przez Jaroslaw Deminet Data: 2011.05.25 12:17:30 +02'00' Zatwierdzono na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 22 lutego 2011 r. PREZES RADY MINISTRÓW Donald TUSK ww Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Dniestru Warszawa, 2011 Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na zamówienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Monitor Polski Nr 38 — 1767 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l Spis treści: ww 1. Stosowane skróty i pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną . . . . . . . . . 3. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych w dorzeczu . . . . . . . . . . . . . . . . Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych . . . . . . . . Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów działalności człowieka na stan wód powierzchniowych i podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Punktowe źródła zanieczyszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania gruntów . . . . . . . . Oddziaływania wywierane na ilościowy stan wód — pobory wód powierzchniowych . . . . . . 5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym cyklu planistycznym . . . . . . . . . . Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce . . . . . . . . . . . . . . 6. Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. Monitoring wód oraz ocena stanu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Obszary chronione . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8. Cele środowiskowe oraz odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych . . . . . . . . . . . Cele środowiskowe dla wód powierzchniowych oraz obszarów chronionych, ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Cele środowiskowe dla wód podziemnych ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . . Odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9. Podsumowanie analizy ekonomicznej korzystania z wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód . . . . . . . . . . . . . Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10. Podsumowanie programów działań zapisanych w Programie wodno-środowiskowym kraju . . 11. Wykaz pozostałych programów i planów wraz z krótką charakterystyką . . . . . . . . . . . . . . Krajowe dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . . Strategia Rozwoju Kraju 2007—2015 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Narodowy Plan Rozwoju 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Koncepcja Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009—2012 z perspektywą do roku 2016 . . . . . . . . Krajowy Program Zwiększenia Lesistości (aktualizacja 2003 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności Biologicznej . . Strategia Ochrony Obszarów Wodno-Błotnych w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sektorowe programy operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1770 1772 1775 1777 1777 1777 1778 1778 1780 1780 1781 1781 1782 1783 1785 1786 1788 1791 1791 1796 1800 1801 1801 1805 1810 1812 1812 1813 1818 1818 1819 1820 1824 1838 1839 1839 1840 1841 1842 1843 1850 1852 1852 1854 1856 1856 1858 1860 Monitor Polski Nr 38 — 1768 — 1861 1863 1866 1868 1872 1874 1876 1878 1878 1879 1880 1881 1882 1883 1886 1887 w. rcl .go v.p l Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020 . . . . . . . . . Strategia Gospodarki Wodnej 2005 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016) . . . . . . . . . Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2003 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2005 r. . . . . . . . Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2009 r. . . . . . . . Regionalne dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . Strategie rozwoju dla województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wojewódzki program ochrony środowiska i plan gospodarki odpadami . . . . . . . . . . . . . Plany gospodarowania odpadami województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wojewódzkie programy udrażniania rzek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Programy małej retencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Plany ochrony parków krajobrazowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Plany ochrony rezerwatów przyrody . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Plany ochrony dla obszarów Natura 2000 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12. Krótka charakterystyka działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . I tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . II tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . III tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Podsumowanie wyników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13. Wykaz właściwych władz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14. Punkty kontaktowe i procedury pozyskiwania źródłowej dokumentacji i informacji wykorzystanej do sporządzenia PGW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15. Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Dniestru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16. Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17. Spis tabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18. Spis rysunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Poz. 425 1889 1889 1890 1892 1893 1896 1908 1911 1917 1920 1921 Załączniki: Załącznik nr 1 — mapy: ~<P_P  6aP]XRP^QbiPadS^aiTRiP3]XTbcad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1922 ~<P_P!  9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW€^QbiPadS^aiTRiP3]XTbcad . . . . . . 1923 ~<P_P"  BRP[^]TRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW€^QbiPadS^aiTRiP3]XTbcad . . . . . . . 1924 ~<P_P#  9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW€^QbiPadS^aiTRiP3]XTbcad . . . . . . . . . 1925 ~<P_P$  Ch_h YTS]^[XchRW RiĐîRX fÙS _^fXTaiRW]X^fhRW aiTRi]hRW € ^QbiPad S^aiTRiP Dniestru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1926 1927 1928 ~<P_P'  >RT]P bcP]d X[^îRX^fTV^ YTS]^[XchRW RiĐîRX fÙS _^SiXT\]hRW ^QbiPad dorzecza Dniestru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1929 ww ~<P_P%  4Z^aTVX^]h€^QbiPadS^aiTRiP3]XTbcad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P&  >RT]P bcP]d YTS]^[XchRW RiĐîRX fÙS _^fXTaiRW]X^fhRW aiTRi]hRW € ^QbiPad dorzecza Dniestru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P(  >RT]P bcP]d RWT\XRi]TV^ YTS]^[XchRW RiĐîRX fÙS _^SiXT\]hRW ^QbiPad dorzecza Dniestru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1930 ~<P_P  BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW€^QbiPaS^aiTRiP3]XTbcad . . . . . . 1931 ~<P_P 1932 BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^SiXT\]hRW€^QbiPadS^aiTRiP3]XTbcad . . . . . . . . ~<P_P ! >QbiPah_aiTi]PRi^]TS^^RWa^]hbXTS[XbZ[dQVPcd]ZÙfS[PZcÙahRWdcaih\P]XT lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie — obszar dorzecza Dniestru . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1933 ~<P_P " ?d]Zc^fTðaÙS PiP]XTRihbiRiTĔ€^QbiPaS^aiTRiP3]XTbcad . . . . . . . . . . . . 1934 Załącznik nr 2 — Charakterystyka jednolitych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1935 Monitor Polski Nr 38 — 1769 — 1937 1938 1939 1940 1941 1942 1943 1944 1945 ww w. rcl .go v.p l Załącznik nr 3 — Mapy do celów planistycznych: ~<P_P]a  6aP]XRT^QbiPaÙfS^aiTRihXaTVX^]Ùff^S]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a!  9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a"  BRP[^]TRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a#  9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a$  Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW . . . . . . . . . . . ~<P_P]a%  Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWYTiX^a]hRW . . . . . . . . . . . ~<P_P]a&  Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW_aihQaiTú]hRWX_aiTYîRX^fhRW ~<P_P]a'  4Z^aTVX^]h . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a(  >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW . . . . . . . ~<P_P]a  >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWYTiX^a]hRW_aiTYîRX^ wych i przybrzeżnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a >RT]PbcP]dX[^îRX^fTV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . ~<P_P]a ! >RT]PbcP]dRWT\XRi]TV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . ~<P_P]a " BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a # BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a $ FhZPifÙS_aiTi]PRi^]hRWS^RT[ÙfaTZaTPRhY]hRWfch\Zö_XT[XbZ^fhRW . ~<P_P]a % FhZPifÙS_^fXTaiRW]X^fhRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_P trzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a & FhZPifÙS_^SiXT\]hRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_PcaiT nia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a ' >QbiPahbiRiTVÙ[]XT]PaPú^]T]PiP]XTRihbiRiT]XPifXöiZP\XPi^cdiTðaÙST rolniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a ( >QbiPah_aiTi]PRi^]TS^^RWa^]hbXTS[XbZ[dQVPcd]ZÙfS[PZcÙahRWdcaih\P nie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie . . . . . . ~<P_P]a! ?d]Zc^fTX^QbiPa^fTðaÙS PiP]XTRihbiRiTĔ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Poz. 425 1946 1947 1948 1949 1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 Monitor Polski Nr 38 — 1770 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l 1. Stosowane skróty i pojęcia GIOŚ Główny Inspektor Ochrony Środowiska GUS Główny Urząd Statystyczny GZWP Główny Zbiornik Wód Podziemnych IPPC zintegrowane zapobieganie i ograniczanie zanieczyszczeń JCWP jednolita część wód powierzchniowych JCWPd jednolita część wód podziemnych KE Komisja Europejska KPOŚK Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych KZGW Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej MŚ Ministerstwo Środowiska NFOŚiGW Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej OSN obszar szczególnie narażony na zanieczyszczenia związkami azotu pochodzącymi ze źródeł rolniczych OSO obszar specjalnej ochrony ptaków (Natura 2000) PGW plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza PSH Państwowa Służba Hydrogeologiczna PWŚK Program wodno-środowiskowy kraju RDW dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna regionalny zarząd gospodarki wodnej SCW sztuczna część wód SCWP scalona część wód powierzchniowych ww RZGW SOO specjalny obszar ochrony siedlisk (Natura 2000) SZCW silnie zmieniona część wód UE Unia Europejska WFOŚiGW wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej WIOŚ wojewódzki inspektor ochrony środowiska WZMiUW wojewódzki zarząd melioracji i urządzeń wodnych Monitor Polski Nr 38 — 1771 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l Dorzecze – obszar, z którego całkowity odpływ wód powierzchniowych następuje ciekami naturalnymi przez jedno ujście do morza. Obszar dorzecza – obszar lądu i morza, składający się z jednego lub wielu sąsiadujących ze sobą dorzeczy wraz ze związanymi z nimi wodami podziemnymi oraz morskimi wodami wewnętrznymi i wodami przybrzeżnymi, będący główną jednostką przestrzenną w gospodarowaniu wodami Jednolita część wód podziemnych – oznacza określoną objętość wód podziemnych występującą w obrębie warstwy wodonośnej lub zespołu warstw wodonośnych. Jednolita część wód powierzchniowych – oznacza oddzielny i znaczący element wód powierzchniowych (jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny, sztuczny zbiornik wody, rzeka, struga, strumień, potok, kanał lub ich część, morskie wody wewnętrzne, wody przejściowe lub wody przybrzeżne). Scalona część wód powierzchniowych – jednolite części wód, które zostały zgrupowane na potrzeby opracowywania planów gospodarowania wodami i ich aktualizacji. Silnie zmieniona część wód – jednolita część wód powierzchniowych, których charakter został w znacznym stopniu zmieniony w wyniku działalności człowieka (np. poprzez regulacje, przesunięcia, zabudowę techniczną, itp.). Sztuczna część wód –jednolita część wód powstała w wyniku działalności człowieka ww (np. kanał wybudowany do celów żeglugowych). Monitor Polski Nr 38 — 1772 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l 2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną Od czasu akcesji Polski do Unii Europejskiej nastąpiło szereg zmian w polityce kraju. Polska jako państwo członkowskie prężnie rozwijała wiele sektorów gospodarki, głównie były to szeroko rozumiane działania inwestycyjne. Przyswajanie nowych warunków prawno- ekonomicznych następowało i nadal następuje w różnym tempie w zależności od sektora. Wiele wysiłku włożono w dostosowanie polskiego prawodawstwa do przepisów UE. Zmienione zostały m.in. przepisy ustawy - Prawo wodne w celu transpozycji przepisów wspólnotowych w zakresie polityki wodnej UE. Politykę tą wyznaczają trzy podstawowe dyrektywy: dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1 Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 5, str. 275, z późn. zm.), tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna (RDW), dyrektywa 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu (Dz. Urz. UE L 372 z 27.12.2006, str. 19), dyrektywa 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim (Dz. Urz. UE L 288 z 6.11.2007, str. 27). Zmiany wprowadzone przepisami ww. dyrektyw mają przede wszystkim usprawnić działanie obecnie funkcjonujących systemów planowania i zarządzania w gospodarce wodnej państw członkowskich. RDW weszła w życie dnia 22 grudnia 2000 r. Najważniejszym przesłaniem RDW jest ochrona zasobów wodnych dla przyszłych pokoleń. Wprowadza ona zintegrowaną politykę wodną mającą na celu zapewnienie ludziom dostępu do czystej wody pitnej po rozsądnej cenie, która umożliwi rozwój gospodarczy i społeczny przy równoczesnym poszanowaniu ww potrzeb środowiska naturalnego. Głównym celem RDW jest osiągnięcie dobrego stanu wszystkich części wód, poprzez określenie i wdrożenie koniecznych działań w ramach zintegrowanych programów działań w państwach członkowskich do 2015 roku. Zgodnie z przepisami RDW planowanie gospodarowaniem wodami odbywa się w podziale na obszary dorzeczy. Zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z późn. zm.) na obszarze Polski w chwili obecnej wyznaczonych jest 10 obszarów dorzeczy: Wisły, Odry, Dniestru, Dunaju, Jarftu, Łaby, Niemna, Pregoły, Świeżej i Ücker. Dla każdego obszaru dorzecza opracowuje się plan Monitor Polski Nr 38 — 1773 — Poz. 425 gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Niniejszy dokument jest zatem jednym w. rcl .go v.p l z dziesięciu PGW na obszarze Polski. Według RDW plany gospodarowania wodami są narzędziem planistycznym, które ma usprawnić proces osiągania celów środowiskowych. Stanowić one będą fundament podejmowania decyzji mających wpływ na stan zasobów wodnych oraz zasady gospodarowania wodami w przyszłości. PGW będą miały wpływ nie tylko na kształtowanie gospodarki wodnej, ale także na inne sektory gospodarki, w tym: przemysł, rolnictwo, leśnictwo, gospodarkę komunalną, transport, rybołówstwo czy turystykę. PGW powinny zostać uwzględnione w dokumentach planistycznych na poziomie krajowym i regionalnym, np. w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województw czy w wojewódzkich planach zagospodarowania przestrzennego. PGW jako dokumenty, które obejmują działania zmierzające do spełnienia celów RDW w zakresie osiągnięcia i utrzymania dobrego stanu wód, a w szczególności ekosystemów wodnych i od wód zależnych - nie stoją w sprzeczności z realizacją działań mogących wpłynąć na pogorszenie stanu wód, o ile działania te służą nadrzędnemu celowi społecznemu lub wynikają z przyjętych polityk, planów lub programów, a ich realizacja jest uzasadniona pod względem ekonomicznym, społecznym lub gospodarczym. PGW jest syntezą wszelkich prac przeprowadzonych na obszarze dorzecza w pierwszym cyklu planistycznym i zawiera takie elementy jak: ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza, podsumowanie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych i oceny ich wpływu na stan wód powierzchniowych i podziemnych, wykaz obszarów chronionych, mapę sieci monitoringu, wraz z prezentacją programów monitoringowych, ustalenie celów środowiskowych dla jednolitych części wód i obszarów chronionych, podsumowanie wyników analizy ekonomicznej związanej z korzystaniem z wód, podsumowanie działań zawartych w programie wodno – środowiskowym kraju, z uwzględnieniem sposobów osiągania ustanawianych celów środowiskowych, ww wykaz innych szczegółowych programów i planów gospodarowania dotyczących zlewni, sektorów gospodarki, problemów lub typów wód, wraz z omówieniem zawartości tych programów i planów, podsumowanie działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa i konsultacji społecznych, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie, wykaz organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, Monitor Polski Nr 38 — 1774 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l informacje o sposobach i procedurach pozyskiwania informacji i dokumentacji źródłowej wykorzystanej do sporządzenia planu oraz informacji o spodziewanych wynikach realizacji planu. W PGW szczególną rolę zajmuje podsumowanie działań zawartych w PWŚK. Działania te winny zostać zrealizowane na obszarze dorzecza w celu zapewnienia utrzymania lub poprawy jakości wszystkich wód do 2015 r., a w uzasadnionych przypadkach w terminie późniejszym. Dotyczą one zarówno konkretnych przedsięwzięć inwestycyjnych jak i środków o charakterze administracyjnym, ww czy edukacyjnym. ekonomicznym, badawczym, informacyjnym Monitor Polski Nr 38 — 1775 — Poz. 425 ww w. rcl .go v.p l 3. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza Rysunek 1. Pokrycie terenu obszaru dorzecza Dniestru Monitor Polski Nr 38 — 1776 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l Główną rzeką tego obszaru dorzecza jest Dniestr o długości całkowitej 1352 km, który przepływa przez Ukrainę i Republikę Mołdawii. Dniestr należy do zlewiska Morza Czarnego, natomiast jego źródła zlokalizowane są w Karpatach Wschodnich, niedaleko Przełęczy Użockiej. Rzeka uchodzi do Morza Czarnego. W Polsce obszar dorzecza Dniestru reprezentowany jest przez zlewnię Strwiąża. Strwiąż jest prawobrzeżnym dopływem Dniestru i rzeką transgraniczną, przepływającą przez terytorium Polski i Ukrainy. Długość rzeki wynosi 100,3 km, natomiast w granicach Polski znajduje się górny bieg Strwiąża o długości 17,3 km. Polska część zlewni położona jest na obszarze Gór Sanocko – Turczańskich. Dorzecze położone jest w południowo – zachodniej części kraju. Wg podziału administracyjnego, obszar dorzecza Dniestru leży w południowo – wschodniej części województwa podkarpackiego. Graficzne odwzorowanie granic obszaru dorzecza Dniestru przedstawione zostało na mapie nr 1 (załącznik nr 1). Na obszarze dorzecza Dniestru, leżącego w granicach Polski, całkowita długość jednolitych części wód powierzchniowych rzek wynosi 128,84 km, z czego długość naturalnych to 34,96 km (ok. 27%), natomiast silnie zmienionych – 93,88 km (ok. 73%). Powierzchnia obszaru dorzecza Dniestru w granicach Polski wynosi 233 km 2, co stanowi poniżej 1% powierzchni kraju (rysunek nr 1). Na terenie Polski, w obrębie obszaru dorzecza Dniestru, dominują lasy i ekosystemy seminaturalne, które zajmują blisko 60% (powierzchnia ok. 137,7 km2) całego obszaru dorzecza. Tereny rolne stanowią ok. 90 km2 tj. ok. 39 % ogólnej powierzchni dorzecza. Powierzchnia terenów zantropogenizowanych wynosi 4,8 km2 – co jednocześnie stanowi obszar miasta Ustrzyki Dolne. Działalność produkcyjna w tym rejonie związana jest z pozyskaniem i przetwórstwem drewna. Obszar zlewni jest wykorzystywany turystycznie. Na obszarze dorzecza Dniestru występują 2 poziomy wodonośne – czwartorzędowy i kredowo – paleogeński. Poziom czwartorzędowy ma znaczenie lokalne. Znaczenie użytkowe ma poziom kredowo – paleogeński związany z fliszem karpackim (jednostka śląska). Wody podziemne charakteryzują się mineralizacją w przedziale 200 – 500 mg/dm3. Są to wody wodorowęglanowo – wapniowe. Wodonośność jest związana ze stopniem spękania skał (Małecka D., Chowaniec J., Małecki J., 2007). JCWPd nr 159 nie jest przeznaczona do poboru ww wód podziemnych do spożycia. Wielkość zasobów wód podziemnych na obszarze dorzecza Dniestru (w obrębie granic Polski), która jest dostępna do zagospodarowania wynosi 10 877,97 tys. m3/rok. Zasoby te są wykorzystane w 20,7 %. Na obszarze dorzecza Dniestru znajduje się niewielki fragment nieudokumentowanego GZWP Zbiornik warstw Krosno (Bieszczady) nr 431, o szacunkowych zasobach dyspozycyjnych 25,0 tys. m3/d. Monitor Polski Nr 38 — 1777 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l Wody powierzchniowe Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych Na obszarze dorzecza Dniestru wyznaczone zostały 3 jednolite części wód rzek. Powyższą informację przedstawiono na mapie nr 2 (załącznik nr 1). Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWP, zostało zamieszczone w załączniku nr 2. Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych w dorzeczu Wydzielenie różnych typów wód jest kolejnym etapem na drodze do ustalenia zgodnej z RDW oceny i klasyfikacji stanu ekologicznego wód. Opracowanie typologii wód powierzchniowych było niezbędne z powodu ogromnej różnorodności warunków środowiskowych, które wpływają na charakter występowania organizmów wodnych. Warunki środowiskowe wynikają z takich czynników, jak m. in.: położenie geograficzne, wysokość bezwzględna, geologia terenu, morfologia terenu. Typy wód, w warunkach nie naruszonych przez człowieka, różnią się pod względem cech biologicznych. Z tego względu stanowić będą wzorzec do określenia stopnia odchylenia przy ocenie stanu ekologicznego wód. Dlatego dobry stan charakteryzowany jest z zależności od poszczególnych typów wód. W zakresie prac związanych z wyznaczaniem typów części wód posłużono się typologią abiotyczną zgodnie z wymaganiami RDW. Typologie ustalono przy zastosowaniu „systemu A” lub „systemu B” (Załącznik II RDW). Przy czym stosowanie „systemu A” części wód zróżnicowano wg właściwych ekoregionów. Obszar dorzecza Dniestru leży w obrębie ekoregionu Karpat. Odwzorowanie położenia granic ekoregionów przedstawia mapa nr 6 (załącznik nr 1). W zakresie ustalenia typologii rzek przeanalizowano następujące parametry: wielkość powierzchni zlewni cieków, wysokość n.p.m. oraz typ podłoża. ww Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych zostały ustalone przy zastosowaniu systemu A wg RDW (Załącznik II). Na obszarze dorzecza Dniestru, na obszarach wyżynnych (200-800 m n.p.m.), wyznaczono jeden typ jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych: typ 12 – Potok fliszowy – cieki o podłożu budowanym przez skały piaskowcowe, powierzchnia zlewni od 10 km2 do 100 km2 (3 JCWP). Monitor Polski Nr 38 — 1778 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l Typy wód na obszarze dorzecza Dniestru zostały przedstawione na mapie nr 5 (załącznik nr 1). Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód Zakwalifikowanie wód do silnie zmienionych lub sztucznych części wód, zgodnie z RDW, jest możliwe, jeżeli: wdrożenie działań, które zmierzają do przywrócenia dobrego stanu ekologicznego tych wód w zakresie hydromorfologii, miałoby zdecydowanie niekorzystny wpływ przede wszystkim na środowisko w szerszym znaczeniu, jak również na dotychczasowe formy użytkowania, aktualnie nie istnieją znacząco lepsze rozwiązania alternatywne (wykonalne technicznie oraz akceptowalne ekonomicznie), które zapewniłyby osiągnięcie analogicznych „korzyści” z użytkowania wód. Prace związane z wyznaczeniem silnie zmienionych i sztucznych części wód były prowadzone dwuetapowo. Pierwszy etap, tzw. wstępnego wyznaczania SZCW i SCW polegał na zastosowaniu szeregu wskaźników zmian hydromorfologicznych części wód dla oceny rzeczywistych zmian w morfologii i hydrologii cieków, mogących mieć wpływ na możliwości osiągnięcia przez te części wód dobrego stanu. Drugi etap wyznaczania miał za zadanie uzasadnienie, na podstawie szeregu analiz alternatywnych rozwiązań konieczności i zasadności wyznaczenia części wód jako silnie zmienione bądź sztuczne. Analizy te wykonywane były również pod kątem uzasadnienia ekonomicznej opłacalności pozostawienia lub zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania danej części wód. Na obszarze dorzecza Dniestru nie wyznaczono silnie zmienionych i sztucznych części wód powierzchniowych. Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych Warunki referencyjne stanowią ustalone dla poszczególnych typów wód wartości wzorcowe w zakresie elementów jakości hydromorfologicznej i fizykochemicznej a przede wszystkim jakości biologicznej, odpowiadającej bardzo dobremu stanowi ekologicznemu tych ww wód. W roku 2004 zostały przeprowadzone w Polsce pierwsze prace w zakresie ustalenia warunków referencyjnych odpowiednich dla poszczególnych typów wód powierzchniowych, zgodnie z wymaganiami RDW (Załącznik II RDW). Prace te miały na celu ustalenie wstępnych warunków referencyjnych dla wybranych typów wód, na podstawie ówcześnie istniejących informacji w tym zakresie tj. wyników monitoringu wód oraz danych literaturowych. Przeprowadzone prace polegały przede wszystkim na rozpoznaniu metod stosowanych do wyznaczania warunków referencyjnych, inwentaryzacji istniejących danych, wskazaniu typów wód rzecznych, jeziornych, przejściowych i przybrzeżnych, dla których miały być Monitor Polski Nr 38 — 1779 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l wyznaczone wstępne warunki referencyjne. Na tym etapie wykonano również wstępną charakterystykę warunków referencyjnych dla wybranych typów wód w poszczególnych kategoriach wraz z określeniem braków w danych, w zakresie elementów hydromorfologicznych, fizykochemicznych i biologicznych. Ustalenie jedynie wstępnych warunków referencyjnych dla niektórych z wybranych typów wód spowodowane było licznymi brakami w informacjach, zwłaszcza w zakresie danych biologicznych. Elementem prac przeprowadzonych w roku 2004 w zakresie ustalania warunków referencyjnych, było również ustalenie kształtu sieci monitoringowej w celu pozyskania informacji o uwarunkowaniach biologicznych panujących w poszczególnych typach wód. W wyniku przeprowadzonych prac ustalono warunki referencyjne dla typów wód w poszczególnych kategoriach wód: Wody płynące (rzeki i potoki) Wstępne warunki referencyjne określono dla wszystkich typów wód w tej kategorii, przy czym: Szczegółowo opisano warunki dla ośmiu typów wód płynących: 1. Potok tatrzański krzemianowy 2. Potok tatrzański węglanowy 3. Potok sudecki 4. Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – zachodni 5. Potok wyżynny krzemianowy z substratem drobnoziarnistym – zachodni 7. Potok wyżynny węglanowy z substratem gruboziarnistym 18. Potok nizinny żwirowy 20. Rzeka nizinna żwirowa Ogólnie opisano warunki dla trzech typów: 22. Rzeki przyujściowe pod wpływem wód słonych 24. Rzeki w dolinach zatorfionych 25. Rzeki łączące jeziora Dla pozostałych 15 typów wód płynących dokonano opisu warunków abiotycznych oraz niekompletnego opisu warunków biologicznych (z uwagi na brak danych w tym zakresie). ww Na podstawie wskazanych warunków referencyjnych dla poszczególnych typów wód, dokonano oceny stanu ekologicznego tych wód i tym samym wskazano wody/obszary mogące pełnić funkcje referencyjne, dla wypełnienia zobowiązań wynikających z Załącznika II RDW, w zakresie utworzenia sieci referencyjnej dla poszczególnych typów części wód powierzchniowych. Jednak z uwagi na brak warunków dla wszystkich typów wód powierzchniowych, zadanie to będzie również wymagać uzupełnienia w dalszych pracach planistycznych. Monitor Polski Nr 38 — 1780 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l Procedurę ustalenia warunków referencyjnych przeprowadzono zgodnie z wymogami załącznika II do RDW oraz zgodnie z zawartymi w podręcznikach wytycznymi metodycznymi do ustalenia warunków referencyjnych i granic klas stanu ekologicznego dla śródlądowych wód powierzchniowych, przejściowych i przybrzeżnych. Jednak opracowane wówczas wstępne warunki referencyjne wymagają weryfikacji na podstawie uzyskanych wyników z przeprowadzonych badań. W ramach realizowanych od 2005 r. badań monitoringowych wód powierzchniowych, pozyskiwane są informacje do uszczegółowienia prac nad ustaleniem warunków referencyjnych, jak również prace w tym zakresie. Uzyskane wyniki będą podstawą do ustalenia właściwych wartości granicznych stosowanych przy ocenie stanu wód, jednak obecnie obowiązujące są wstępne warunki referencyjne ustalone w 2004 r. Wody podziemne Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych Podział obszaru Polski na JCWPd nastąpił w 2004 roku. Wyznaczono 160 JCWPd. Obecny obowiązujący podział opiera się na 161 JCWPd. Przy wydzielaniu JCWPd brano pod uwagę szereg materiałów i podziałów obowiązujących w hydrogeologii. Są to m.in. Atlas hydrogeologiczny Polski, Mapa hydrogeologiczna Polski w skali 1:50 000, mapa Głównych Zbiorników Wód Podziemnych, obszary bilansowe wydzielone w obszarach wodnych, Mapa Podziału Hydrograficznego Polski, różnego typu ekosystemy. Głównymi kryteriami przy wyznaczaniu JCWPd były: związek hydrauliczny wód podziemnych z wodami powierzchniowymi, typ ośrodka geologicznego i rozciągłości poziomów wodonośnych, granice hydrauliczne i hydrostrukturalne, warunki zasilania wód podziemnych, związek wód podziemnych z ekosystemami bagiennymi (obszary sieci Natura 2000), rozmieszczenie punktów monitoringu wód podziemnych, strefy poboru wód podziemnych kształtujące regionalny układ krążenia ww (aglomeracji miejsko-przemysłowych i górnictwa), charakter i zasięg antropogenicznego oddziaływania oraz stopnia przekształcenia chemizmu wód podziemnych, grupowania jednorodnych jednolitych części wód podziemnych o zbliżonym stanie chemicznym i ilościowym (agregacja według wybranego kryterium jednorodności). Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych przedstawia mapa nr 4 (załącznik nr 1). Obszar dorzecza Dniestru obejmuje JCWPd nr 159. Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWPd, zostało zamieszczone w załączniku nr 2. Monitor Polski Nr 38 — 1781 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l 4. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów działalności człowieka na stan wód powierzchniowych i podziemnych W ramach charakterystyki obszaru dorzecza, zgodnie z RDW (art. 5), w Polsce dokonano analizy mającej na celu identyfikację znaczących oddziaływań antropogenicznych (presji) na wody oraz oceny wpływu działalności człowieka na środowisko wodne. Prace te miały na celu dostarczenie informacji niezbędnych do wykonania oceny ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych przez jednolite części wód na obszarze dorzecza. Do identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych wykorzystano m.in. dane gromadzone w jednostkach administracji w zakresie użytkowania wód, w tym pobory wody, zrzuty ścieków komunalnych i przemysłowych, wielkość nawożenia, hodowlę zwierząt. Uwzględniono również dostępne dane z monitoringu wód w zakresie poszczególnych wskaźników fizykochemicznych, biologicznych i hydromorfologicznych. Na obszarze dorzecza Dniestru zidentyfikowano następujące rodzaje presji: Punktowe źródła zanieczyszczeń Składowiska odpadów Większość odpadów komunalnych wytworzonych na terenie Polski jest składowana na składowiskach odpadów. Jest to najbardziej rozpowszechniona metoda ich zagospodarowania. Obiekty, jakimi są składowiska odpadów, powinny zatem spełniać odpowiednie wymagania, aby nie nastąpiła ewentualna infiltracja zanieczyszczeń do gruntu i wód powierzchniowych. Nieodpowiednie składowanie odpadów może mieć negatywny wpływ na środowisko wodne. Zagrożeniem dla wód są wody odciekowe pochodzące z nieizolowanych składowisk. Źródłem odcieków ze składowisk jest przesiąkanie wody opadowej przez bryłę wysypiska, a także na nieizolowanych składowiskach dopływ wód powierzchniowych oraz podziemnych powodujących wypłukiwanie i rozpuszczanie powstających produktów rozkładu. Źródłem odcieków jest także woda dostarczana wraz ww z odpadami oraz pochodząca z rozkładu substancji organicznych. Ilość i skład odcieków zależą głównie od: rodzaju i stopnia rozdrobnienia odpadów, ilości wody infiltrującej, wieku składowiska, techniki składowania. Odcieki z wysypisk wykazują bardzo wysoką mineralizację i charakteryzują się znacznie podwyższonymi parametrami biologicznego i chemicznego zapotrzebowania na tlen (BZT5 i ChZT), wysokimi stężeniami substancji rozpuszczonych, chlorków, siarczanów i związków azotu amonowego. Wszystkie składowiska odpadów winny być zabezpieczone i uszczelnione co zapobiega przedostawaniu się zanieczyszczeń do wód gruntowych. Szczegółowe Monitor Polski Nr 38 — 1782 — Poz. 425 wymagania dotyczące eksploatacji składowisk oraz stosowanych metod zabezpieczenia w. rcl .go v.p l przed infiltracją zanieczyszczeń określają stosowne rozporządzenia. Wobec istniejących składowisk niespełniających wymogów ekologicznych prowadzone są prace uszczelniające lub zgodnie z prawem składowiska takie są zamykanie i poddawane rekultywacji. Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania gruntów Działalność rolnicza W strukturze użytkowania gruntów na terenie dorzecza największy obszar zajmują lasy i grunty leśne 59% powierzchni. Grunty orne stanowią 2245,1 ha tj. 9,6 % ogólnej powierzchni dorzecza. 18% zajmują łąki rozciągające się na powierzchni 4182,8 ha. Ładunek azotu ogólnego na powierzchni pola (wg opracowania RZGW w Krakowie „Wyznaczanie wód i obszarów wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu pochodzącymi ze źródeł rolniczych”) wynosi: Nog - 6,1 [ kg/ha użytków rolnych/rok] Ładunek zanieczyszczeń dopływających do wód z obszarów rolniczych (hodowla, nawożenie, depozycja atmosferyczna) wynosi średnio: (wg opracowania RZGW w Krakowie „Wyznaczanie wód i obszarów wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu pochodzącymi ze źródeł rolniczych)wynosi średnio: Nog 84,7 [kg/ha/rok] Pog 16,0 [kg/ha/rok] Kog 81,0 [kg/ha/rok] Zrzuty ścieków komunalnych z terenów nieobjętych kanalizacją Liczba ludności na obszarze części dorzecza Dniestru wynosi 15 680 mieszkańców, liczba ludności korzystających z oczyszczalni ścieków wynosi 8700 mieszkańców, liczba ww mieszkańców nie objęta kanalizacją wynosi 6980. Wielkość ładunku zanieczyszczeń dopływających do wód z obszarów nieobjętych kanalizacją (BZT5, ChZTCr, Nog, Pog, zawiesina ogólna) [kg / km2 dorzecza/rok] przedstawia poniższa tabela. Wielkości ładunku została oszacowana na podstawie danych zawartych w pracy pt. „Opracowanie programów działań w obszarze RZGW w Krakowie w zakresie KPOŚK w odniesieniu do części wód” Monitor Polski Nr 38 — 1783 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l Tabela 1. Oszacowany łączny ładunek zanieczyszczeń w ściekach nieoczyszczonych, pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji Powierzc hnia SCWP powierzc obszaró hnia w zurbaniz liczba ładunki zanieczyszczeń w ściekach osób nieoczyszczanych nie korzyst liczba mieszka ńców ających z oczyszc owanych BZT5 ChZTCr zawiesina kg/rok kg/rok kg/rok 169 352 871 809 zalni azot fosfor ogólny ogólny ściekó w GW0901 ha ha osoby osoby 23300,00 400,00 15 680 6980 Oddziaływania wywierane na ilościowy stan 182 938 wód - kg/ro k 30 838 pobory kg/rok 5 096 wód powierzchniowych Na obszarze dorzecza Dniestru nie pobiera się wody powierzchniowej do celów komunalnych i przemysłowych. Ujęcie wody powierzchniowej, zaopatrujące większość mieszkańców obszaru znajduje się na Zbiorniku Solina (zlewnia rz. San; dorzecze Wisły). Pobór wody ze studni na potrzeby gospodarstw rolnych nie stanowi poważnych wielkości, skutkujących uszczupleniem zasobów wód podziemnych, ze względu na niewielki pobór wody oraz niewielką ilość gospodarstw zaopatrujących się z przydomowych studni kopanych. Obszary zurbanizowane Powierzchnia obszarów zurbanizowanych wynosi 400 ha (wg Corine Land Cover) – co jednocześnie stanowi obszar miasta Ustrzyki Dolne. W tym przypadku niewskazane jest oszacowanie ładunku na powierzchnię [ha] jednostki ww osadniczej. Obszar charakteryzuje się rozproszoną zabudową. Przyjęcie definicji [ha jednostki osadniczej] jako powierzchnia obszar zurbanizowanego – 400 [ha] (wg Corine Land Cover) spowoduje znaczne zwiększenie ładunku jednostkowego z powierzchni (wyniesie on 424,68 kg/rok/ha]. Przyjęcie wielkości ładunku na powierzchnię obszaru całej części wód daje wartość 7,29 [kg/rok/ha], co również nie jest wielkością wiarogodną. Należy ponownie podkreślić potrzebę uzyskania przez RZGW informacji przestrzennej dotyczącej wielkości powierzchni poszczególnych miejscowości, aby zurbanizowanego (zabudowanego). można było określić powierzchnię obszaru Monitor Polski Nr 38 — 1784 — Poz. 425 Analiza wpływów antropogenicznych uzupełniona została o prognozę rozwoju w. rcl .go v.p l do 2015 roku zmierzającą do oceny możliwych zmian w środowisku wodnym w wyniku przyszłej działalności człowieka. Do wykonania prognozy wykorzystano dane z oficjalnych dokumentów strategicznych rozwoju kraju, m.in.: Strategię Rozwoju Kraju na lata 2007-2015, II Politykę Ekologiczną Kraju, Strategię Gospodarki Wodnej, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zebrane informacje odnośnie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych, oceny stanu wód oraz prognoza rozwoju posłużyły do oceny ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych tzn. wskazania tych części wód, dla których istnieje ryzyko, iż do roku 2015 nie osiągną one dobrego stanu wód. W wyniku przeprowadzonej analizy na obszarze dorzecza Dniestru nie wydzielono jednolitych części wód zagrożonych nieosiągnięciem celów środowiskowych. Niedobory wód podziemnych Stopień wykorzystania zasobów wód podziemnych został opracowany przez zespół pod kierownictwem T. Hordejuka (2008). Został on wyrażony w procentach jako stosunek poboru całkowitego do zasobów wód podziemnych. Na obszarze dorzecza Dniestru wynosi on 20,7 %. Na obszarze dorzecza Dniestru nie stwierdzono wystąpienia lejów depresji o znaczeniu regionalnym ani obszarów na których miało miejsce trwałe obniżenie zwierciadła wód podziemnych wywołane czynnikiem antropogenicznym. Graficzne odwzorowanie punktowych i obszarowych źródeł zanieczyszczeń przedstawione ww zostało na mapie nr 13 (załącznik nr 1). Monitor Polski Nr 38 — 1785 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l 5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym cyklu planistycznym W poniższym rozdziale omówiono zmiany klimatu na przestrzeni wielolecia 1971 – 2005. Obszar dorzecza Dniestru na terytorium Polski leży w obrębie gminy Ustrzyki Dolne oraz Czarna. Jego klimat wiąże się z podziałem fizjograficznym oraz ukształtowaniem powierzchni. Określany jest jako umiarkowany przejściowy z dużym wpływem kontynentalizmu. Zimy są tu surowe i mroźne, wiosny cechują się dużym zróżnicowaniem temperatur. Latem natomiast występują temperatury wysokie, a jesień jest ciepła i długa. Średnia roczna temperatura waha się w przedziale 5 – 7 °C. Roczna suma opadów atmosferycznych kształtuje się na poziomie 800 – 1000 mm, a w niektórych partiach Bieszczadów sięga nawet 1200 mm. Ze względu na wysokość opadów notowaną w poszczególnych latach na obszarze dorzecza Dniestru nie obserwuje się wyraźnego trendu. Zmienność tą przedstawia poniższy rysunek. Rysunek 2. Trendy rocznych sum opadów atmosferycznych na obszarze Polski w okresie 1891-2000 ww Źródło: Zawora T., Ziernicka A. 2003. Precipitation variability in time in Poland in the light of multi-annual mean values (1891-2000). Studia Geograficzne 75 Acta Universitatis Wratislaviensis No 2542, Wrocław 2003, 123- 128. Pokrywa śnieżna zalega średnio 90 – 120 dni w ciągu roku. Dominującymi wiatrami są suche wiatry południowe i południowo – zachodnie. Cechą charakterystyczną dla tego obszaru są długie cisze, które w Brzegach Dolnych wynoszą 41%. Monitor Polski Nr 38 — 1786 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce Badania dotyczące zmian granic zasięgów regionów rolniczo-klimatycznych na obszarze Polski wykazały, że powierzchnia regionu umiarkowanie ciepłego i ciepłego o sumie temperatury ≥10,0°C wynoszącej odpowiednio 2400 – 2800 i 2800 – 3200°C w okresie 1971-2000 wynosiła odpowiednio 62 i 0%. Dla scenariusza podniesienia się temperatury powietrza o 1°C wartości te będą wynosiły 75 i 22%. Przy niezmienionej sumie opadów atmosferycznych i podwyższonej temperaturze powietrza na skutek zwiększonego parowania wzrośnie powierzchnia regionów o niedostatecznym uwilgotnieniu atmosfery i zmniejszy się powierzchnia regionów wilgotnych i optymalnego uwilgotnienia. Dla scenariusza wzrostu temperatury powietrza o 1°C powierzchnia regionów wilgotnego, optymalnego uwilgotnienia i umiarkowanie suchego na obszarze Polski zmieni się z 10, 70 i 20% do 9, 48 i 43% (rysunek nr 3, 4 ) (Ziernicka-Wojtaszek 2009). Zasięgi regionów wilgotnościowych określone były przez wartości współczynnika hydrotermicznego Sielianinowa K=10P/t w okresie od czerwca do sierpnia gdzie P oznacza sumę opadów, a t sumę średnią dobową temperatury. Z ekstrapolacji trendu temperatury powietrza można przyjąć, że wspomniane wyżej zmiany zaistnieją na początku trzeciej dekady XXI. Ustka Ustka Lębork Lębork Koszalin Koszalin Elbląg Suwałki Kętrzyn Elbląg Resko Resko Olsztyn Szczecinek Chojnice Olsztyn Szczecinek Chojnice Szczecin Szczecin Piła Piła Toruń Białystok Ostrołęka Mława Białystok Ostrołęka Mława Toruń Gorzów Wlkp. Gorzów Wlkp. Płock Słubice Płock Słubice Poznań Poznań Warszawa Koło Warszawa Koło Zielona Góra Siedlce Terespol Zielona Góra Leszno Terespol Łódź Włodawa Łódź Włodawa Puławy Sulejów Legnica Siedlce Leszno Kalisz Kalisz Zgorzelec Suwałki Kętrzyn Świnoujście Świnoujście Wieluń Legnica Lublin Wieluń Wrocław Jelenia Góra Wrocław Jelenia Góra Puławy Sulejów Zgorzelec Lublin Kielce Częstochowa Kielce Częstochowa Zamość Sandomierz Opole Zamość Sandomierz Opole Kłodzko Kłodzko Katowice Racibórz Katowice Racibórz Kraków Tarnów Kraków Tarnów Przemyśl Bielsko-Biała Nowy Sącz Rzeszów Rzeszów Przemyśl Bielsko-Biała Nowy Sącz Lesko Lesko Regiony termiczne Regiony wilgotnościowe Suma temperatury Wartości współczynnika ≥10°C hydrotermicznego Umiarkowanie suchy Optymalnego uwilgotnienia Wilgotny Polski w latach 1971-2000 Polski latach 1971-2000 scenariusz +1°C Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009. Weryfikacja rolniczo- Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009.Weryfikacja rolniczo- klimatycznych regionalizacji Polski w świetle współczesnych klimatycznych regionalizacji Polski w świetle współczesnych zmian klimatu. Acta Agrophysica. 13(3), 803-812 zmian klimatu. Acta Agrophysica. 13(3), 803-812 ww Chłodny 1600° – 2000° Umiarkowanie chłodny 2000° – 2400° Umiarkowanie ciepły 2400° – 2800° Ciepły 2800° – 3200° Bardzo ciepły 3200° – 3600° Rysunek 3. Regiony pluwiotermiczne na obszarze 1,0 – 1,3 1,3 – 1,6 > 1,6 Rysunek 4. Regiony pluwiotermiczne na obszarze Monitor Polski Nr 38 — 1787 — Poz. 425 W celu sprawdzenia powiększania się zjawiska suszy w ostatnim 10-leciu XX w. w. rcl .go v.p l porównano wartości temperatury, opadów i stopnia uwilgotnienia wierzchniej warstwy gleby w okresie 1971-2000 i 1991-2000. Stwierdzono, że wzrost temperatury powietrza wyniósł 0,5 °C, suma opadów atmosferycznych wzrosła o 11 mm, natomiast stopień uwilgotnienia gleby zmniejszył się o 0,5 w przyjętej skali. Umowna skala wilgotności wierzchniej warstwy gleby przedstawia się następująco: 0 – wilgotność klęskowo niedostateczna, 10 – wilgotność niedostateczna, 20 – wilgotność dostateczna, 30 – wilgotność nadmierna, 40 – wilgotność klęskowo nadmierna. Można zauważyć, że przy wzroście temperatury powietrza i nieznacznym wzroście sumy opadów atmosferycznych nastąpiło powiększenie się zjawiska suszy na skutek zwiększonej ewapotranspiracji. Potwierdzają to badania Pressa (1963), z których wynika iż przy wzroście temperatury powietrza o 1,0 °C wartość optymalna opadów atmosferycznych w skali miesiąca powinny być wyższa o 5 mm. Ziernicka (2004) wykazała, że przy wzroście temperatury powietrza o 1,0 °C, niedobór opadów okresie wegetacyjnym IV-X wyniesie 6,3 mm, a przy wzroście temperatury o 2,0 °C – 14,5 mm na obszarze Polski bez uwzględnienia zróżnicowania regionalnego. W związku z rosnącą wartością współczynnika zmienności opadów i wzrostem częstości występowania zachmurzenia typu konwekcyjnego należy spodziewać się zwiększenia częstości zarówno powodzi, opadów o dużej intensywności jak i okresów suszy. Fakt ten należy uwzględnić w analizie dynamiki zmian zanieczyszczeń wody zależnych w dużej mierze od stanów wody i wartości przepływów. Obserwowany i prognozowany wzrost temperatury powietrza spowodowany współczesnymi zmianami klimatu może wpłynąć na procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne w ciekach i zbiornikach wodnych, a niekiedy prowadzić do pogorszenia jakości wody. Dla potrzeb przyszłych planów niezbędne jest uwzględnienie badań nad zmianami klimatu w celu ww podjęcia właściwych działań zapobiegających pogorszeniu stanu wód. Na podstawie pozyskanych danych dla obszaru Polski oraz założonego horyzontu czasowego dla pierwszego cyklu planowania wg RDW można stwierdzić, iż przewidywane zmiany klimatu Polski, a więc także na obszarze dorzecza Dniestru nie będą znaczące wobec jakichkolwiek działań zidentyfikowanych w PGW. Monitor Polski Nr 38 — 1788 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l 6. Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych RDW wymaga od państw członkowskich dokonywania przeglądu oraz uaktualniania rejestru obszarów chronionych (art. 6). W Polsce przegląd ten miał miejsce w roku 2007, czyli cztery lata po sporządzeniu pierwszego rejestru tych obszarów w roku 2003, którego zawartość była przedmiotem Raportu do KE w roku 2005. Prace przeprowadzone w 2007 roku miały na celu aktualizację wykazów: wód powierzchniowych i podziemnych, które są lub mogą być wykorzystywane dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia - wyznaczonych na mocy dyrektywy RDW, transponowanej ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, części wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, w tym obszary wyznaczone jako kąpieliska – wyznaczone na mocy dyrektywy Rady 76/160/EWG z dnia 8 grudnia 1975 r. dotyczącej jakości wody w kąpieliskach (Dz. Urz. WE L 31 z 05.02.1976, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 1, str. 26) (uchylonej dyrektywą 2006/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lutego 2006 r. dotyczącą zarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylającą dyrektywę 76/160/EWG (Dz. Urz. UE L 64 z 04.03.2006, str. 37)), transponowanej przez ustawę z dnia 18 lipca – Prawo wodne, a w szczególności przez rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 października 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach (Dz. U. Nr 183, poz.1530), wód powierzchniowych i podziemnych uznanych za wrażliwe oraz obszarów szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych, z których należy ograniczyć odpływ azotu do tych wód - wyznaczonych na mocy dyrektywy 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r., dotyczącej ochrony wód przed zanieczyszczeniem powodowanym przez azotany pochodzenia rolniczego transponowanej do polskiego prawodawstwa poprzez: o ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239 poz. 2019, z późn. zm.), ww o ustawę z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.), o ustawę z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147, poz. 1033), oraz rozporządzenia wykonawcze do ww. ustaw: o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów wyznaczania wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych (Dz. U. Nr 241, poz. 2093), Monitor Polski Nr 38 — 1789 — Poz. 425 o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie w. rcl .go v.p l szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych (Dz. U. z 2003 r., Nr 4, poz. 44), o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia szkoleń z zakresu ich stosowania (Dz. U. Nr 80, poz. 479), obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie – w tym obszarów wyznaczonych na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (wersja ujednolicona) (Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7), transponowanej przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz.1220, późn. zm.), a w szczególności przez: o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133), oraz na mocy dyrektywy 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 102), transponowanej również przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, a w szczególności przez rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. Nr 77, poz. 510). W odniesieniu do wykazu obszarów przeznaczonych do ochrony gatunków wodnych o znaczeniu ekonomicznym, podtrzymano decyzję o braku potrzeb wyznaczania tego typu obszarów, z uwagi na brak ekonomicznego znaczenia gatunków występujących w wodach poza urządzeniami specjalnie do tego wyznaczonymi. W przypadku wykazu obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia ww komunalnego, stanowiącego element wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991, str. 40; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 26), przyjęto kontynuację zasięgu występowania obszaru na terenie całego kraju. Dla obszaru dorzecza Dniestru zostały sporządzone następujące wykazy: Wykaz obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie; Monitor Polski Nr 38 — 1790 — Poz. 425 graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 12 w. rcl .go v.p l (załącznik nr 1); na mapie przedstawiono obszary Natura 2000 zgodnie ze stanem na styczeń 2009 r., Wykaz obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia komunalnego; ze względu na zasięg występowania obszaru na terenie całego kraju, mapa ww nie została załączona. Monitor Polski Nr 38 — 1791 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l 7. Monitoring wód oraz ocena stanu Program monitoringu środowiska, został opracowany w celu dokonania spójnej i jednolitej oceny stanu części wód we wszystkich obszarach dorzeczy oraz w sposób zgodny z działaniami w tym zakresie podejmowanymi na terenie całego obszaru UE. Cele ustanowienia programów monitoringu, zgodnie z wymogami unijnymi, to: weryfikacja podstaw oceny oraz dotrzymania celów środowiskowych, umożliwienie jednolitej klasyfikacji wód w ramach UE, obserwowanie długoterminowych zmian oraz identyfikowanie trendów, pomoc przy planowaniu oraz kontroli skuteczności działań, ustalanie natężenia zanieczyszczeń oraz wywieranych przez nie oddziaływań, monitorowanie obszarów chronionych. Wskazane kryteria stanowią podstawę wyboru lokalizacji punktów monitoringowych w JCWP, w zależności od rodzaju monitoringu oraz kategorii wód powierzchniowych. Zasady organizacji i funkcjonowania monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych zostały opracowane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zgodnie z wymaganiami RDW. Wody powierzchniowe Monitoring wód powierzchniowych na obszarach dorzeczy w Polsce prowadzony jest zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych (Dz. U. Nr 81, poz. 685). Sieć monitoringu wód powierzchniowych zaprojektowana została w sposób umożliwiający pozyskanie spójnego i całościowego obrazu stanu ekologicznego i chemicznego na obszarze dorzecza dla każdej jednolitej części wód. Na obszarze dorzecza Dniestru monitoring wód powierzchniowych zgodnie z Państwowym Monitoringiem Środowiska (PMŚ), prowadzony jest w 1 punkcie. Jego ww lokalizację przedstawiono na mapie nr 10 (załącznik nr 1). Do prowadzenia monitoringu wód powierzchniowych wyróżnia się następujące sieci: monitoring diagnostyczny jednolitych część wód powierzchniowych, monitoring operacyjny jednolitych część wód powierzchniowych, monitoring badawczy jednolitych część wód powierzchniowych. W ramach poszczególnych rodzajów monitoringu prowadzone są badania wskaźników biologicznych, fizykochemicznych i chemicznych wykonywane przez wojewódzkie Monitor Polski Nr 38 — 1792 — Poz. 425 inspektoraty ochrony środowiska oraz hydromorfologicznych wykonywane przez służbę w. rcl .go v.p l hydrologiczno-meteorologiczną. Monitoring diagnostyczny Celem monitoringu diagnostycznego jednolitych części wód powierzchniowych jest: ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, określenie rodzajów oraz oszacowania wielkości znacznych oddziaływań wynikających z działalności człowieka, na które narażone są jednolite części wód powierzchniowych w danym obszarze dorzecza, zaprojektowanie przyszłych programów monitoringu, dokonania oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych w warunkach naturalnych, dokonanie oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych w warunkach szeroko rozumianych oddziaływań wynikających z działalności człowieka. Zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji stanu ekologicznego i chemicznego są zmienne i szczegółowo określone w rozporządzeniu w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych. Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego: występowanie w ciekach znacznych zmienności przepływu wód, powierzchnia zlewni (powierzchnia jest większa niż 2500 m2), powierzchnia jednolitej części wód powierzchniowych, takiej jak jezioro lub inny zbiornik naturalny, w tym jezioro i inny naturalny zbiornik wodny uznane za silnie zmienioną jednolitą część wód powierzchniowych, przekracza 50 ha, przekraczanie przez daną jednolitą część wód powierzchniowych granicy państwa bądź zlokalizowanie tej jednolitej części wód powierzchniowych przy granicy ww państwa, uznanie jednolitej części wód powierzchniowych za referencyjną, zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do badania w ramach międzynarodowej sieci interkalibracyjnej. Monitor Polski Nr 38 — 1793 — Poz. 425 w. rcl .go v.p l Monitoring operacyjny Celem monitoringu operacyjnego wód powierzchniowych jest: ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, które zostały określone jako zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych, ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, dla których określono specyficzny cel użytkowania, ustalenie stanu wód powierzchniowych w obszarach, które zostały zawarte w wykazach, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, dokonanie oceny zmian stanu wód powierzchniowych wynikających z programów, które zostały przyjęte dla poprawy jakości jednolitych części wód powierzchniowych, uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych. Zakres i częstotliwość pomiarów i badań poszczególnych wskaźników ustalane są dla każdego operacyjnego punktu pomiarowo-kontrolnego osobno, z uwzględnieniem wskaźników i częstotliwości określonych w odpowiednich przepisach …

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.