Źródła urzędoweisap.sejm.gov.pl · EUR-Lex
Europaius
Polski
ČeštinaDeutschFrançaisEspañolItalianoNederlandsÖsterreichBelgiquePortuguêsSvenskaDanskSuomiSlovenčinaIrelandMagyarEestiLietuviųLatviešuSlovenščinaHrvatskiΚύπροςMaltiRomânăΕλληνικάLuxembourgБългарски
Polski

Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Łaby

W skrócie

Ten dokument to Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Łaby, zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 22 lutego 2011 r. Określa on zasady zarządzania wodami w tym regionie, zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną.

Co reguluje

  • Planowanie w gospodarowaniu wodami.
  • Opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza, w tym wód powierzchniowych i podziemnych.
  • Podsumowanie znaczących oddziaływań działalności człowieka na stan wód.
  • Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych oraz monitoring wód.

Kogo dotyczy

  • Władze odpowiedzialne za zarządzanie wodami.
  • Podmioty korzystające z wód w sektorach komunalnym, przemysłowym, rolniczym i leśnym.

Kluczowe punkty

  • Plan został zatwierdzony na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 22 lutego 2011 r.
  • Sfinansowano go ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
  • Zawiera cele środowiskowe dla wód powierzchniowych i podziemnych, ustalone na mocy Art. 4 Ramowej Dyrektywy Wodnej.
  • Obejmuje analizę ekonomiczną korzystania z wód, w tym zwrot kosztów usług wodnych w różnych sektorach.
Tekst ustawy
Tekst ustawy

— 3934 — Zatwierdzono na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 22 lutego 2011 r. PREZES RADY MINISTRÓW Donald TUSK Poz. 561 v.p l Monitor Polski Nr 52 Elektronicznie podpisany przez Grzegorz Paczowski Data: 2011.06.22 14:24:43 +02'00' ww w. rcl .go Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Łaby Warszawa, 2011 Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na zamówienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Monitor Polski Nr 52 — 3935 — Poz. 561 v.p l Spis treści: ww w. rcl .go

  1. Stosowane skróty i pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną . . . . . . . . .
  3. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych w dorzeczu . . . . . . . . . . . . . . . . Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych . . . . . . . . Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  4. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów działalności człowieka na stan wód powierzchniowych i podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Punktowe źródła zanieczyszczeń . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania gruntów . . . . . . . . Oddziaływania wywierane na ilościowy stan wód pobory wód powierzchniowych . . . . . . . .
  5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym cyklu planistycznym . . . . . . . . . . Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce . . . . . . . . . . . . . . .
  6. Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  7. Monitoring wód oraz ocena stanu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Obszary chronione . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  8. Cele środowiskowe oraz odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych . . . . . . . . . . . . Cele środowiskowe dla wód powierzchniowych oraz obszarów chronionych, ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Cele środowiskowe dla wód podziemnych ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . . Odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje) . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  9. Podsumowanie analizy ekonomicznej korzystania z wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód . . . . . . . . . . . . . Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  10. Podsumowanie programów działań zapisanych w Programie wodno-środowiskowym kraju . .
  11. Wykaz pozostałych programów i planów wraz z krótką charakterystyką . . . . . . . . . . . . . . Krajowe dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . Strategia Rozwoju Kraju 2007—2015 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Narodowy Plan Rozwoju 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Koncepcja Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009—2012 z perspektywą do roku 2016 . . . . . . . . Krajowy Program Zwiększenia Lesistości (aktualizacja 2003 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności Biologicznej . . Strategia Ochrony Obszarów Wodno-Błotnych w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sektorowe programy operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3938 3940 3943 3945 3945 3945 3946 3947 3948 3948 3950 3950 3951 3952 3953 3954 3956 3959 3959 3964 3968 3969 3969 3974 3979 3981 3981 3982 3986 3987 3988 3989 3992 4006 4007 4007 4008 4009 4010 4011 4018 4020 4020 4022 4023 4024 4026 4028 Monitor Polski Nr 52 — 3936 — Poz. 561 4029 4031 4033 4038 4040 4041 4043 4043 4044 4046 4048 4049 4051 w. rcl .go v.p l Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Strategia Gospodarki Wodnej 2005 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016) . . . . . . . . . Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2003 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2005 r. . . . . . . . Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2009 r. . . . . . . . Regionalne dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . Strategie Rozwoju dla województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wojewódzki program ochrony środowiska i plan gospodarki odpadami . . . . . . . . . . . . Plany gospodarowania odpadami województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Programy małej retencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Plany ochrony parków narodowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Plany ochrony dla obszarów Natura 2000 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  12. Krótka charakterystyka działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . I tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . II tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . III tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Podsumowanie wyników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  13. Wykaz właściwych władz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  14. Punkty kontaktowe i procedury pozyskiwania źródłowej dokumentacji i informacji wykorzystanej do sporządzenia PGW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  15. Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Łaby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  16. Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  17. Spis tabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
  18. Spis rysunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4053 4053 4054 4056 4057 4059 4073 4076 4082 4085 4086 Załączniki: ww Załącznik nr 1 — mapy: ~<P_P  6aP]XRP^QbiPadS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P!  9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW€^QbiPaS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . ~<P_P"  BRP[^]TRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW€^QbiPaS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . . ~<P_P#  9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW€^QbiPaS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . . . . ~<P_P$  Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW€^QbiPaS^aiTRiP PQh ~<P_P%  4Z^aTVX^]h€^QbiPaS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P&  >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW€^QbiPaS^ rzecza Łaby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P'  >RT]PbcP]dX[^îRX^fTV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW€^QbiPaS^aiTRiP Łaby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P(  >RT]PbcP]dRWT\XRi]TV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW€^QbiPaS^aiT cza Łaby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW€^QbiPaS^aiTRiP PQh . . . . . . . . ~<P_P BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^SiXT\]hRW€^QbiPaS^aiTRiP PQh . . . . . . . . . . . ~<P_P ! FhZPi fÙS _aiTi]PRi^]hRW S^ RT[Ùf aTZaTPRhY]hRW f ch\ Zö_XT[XbZ^fhRW € obszar dorzecza Łaby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P " FhZPi fÙS _^fXTaiRW]X^fhRW _aiTi]PRi^]hRW S^ _^Q^ad f^Sh f RT[d iP^ patrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia — obszar dorzecza Łaby ~<P_P # FhZPi fÙS _^SiXT\]hRW _aiTi]PRi^]hRW S^ _^Q^ad f^Sh f RT[d iP^_PcaiT nia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia — obszar dorzecza Łaby . . . . . ~<P_P $ >QbiPah_aiTi]PRi^]TS^^RWa^]hbXTS[XbZ[dQVPcd]ZÙfS[PZcÙahRWdcaih\P]XT lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie — obszar dorzecza Łaby . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P % ?d]Zc^fTðaÙS PiP]XTRihbiRiTĔ€^QbiPaS^aiTRiP PQh. . . . . . . . . . . . . . 4087 4088 4089 4090 4091 4092 4093 4094 4095 4096 4097 4098 4099 4100 4101 4102 Monitor Polski Nr 52 — 3937 — Poz. 561 Załącznik nr 2 — Charakterystyka jednolitych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ww w. rcl .go v.p l Załącznik nr 3 — Mapy do celów planistycznych: ~<P_P]a  6aP]XRT^QbiPaÙfS^aiTRihXaTVX^]Ùff^S]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a!  9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a"  BRP[^]TRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a#  9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a$  Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW . . . . . . . . . . . ~<P_P]a%  Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWYTiX^a]hRW . . . . . . . . . . . ~<P_P]a&  Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW_aihQaiTú]hRWX_aiTYîRX^fhRW ~<P_P]a'  4Z^aTVX^]h . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a(  >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW . . . . . . . ~<P_P]a >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWYTiX^a]hRW_aiTYîRX^ wych i przybrzeżnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a >RT]PbcP]dX[^îRX^fTV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . ~<P_P]a ! >RT]PbcP]dRWT\XRi]TV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . ~<P_P]a " BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a # BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a $ FhZPifÙS_aiTi]PRi^]hRWS^RT[ÙfaTZaTPRhY]hRWfch\Zö_XT[XbZ^fhRW . ~<P_P]a % FhZPifÙS_^fXTaiRW]X^fhRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_P trzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a & FhZPifÙS_^SiXT\]hRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_PcaiT nia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a ' >QbiPahbiRiTVÙ[]XT]PaPú^]T]PiP]XTRihbiRiT]XPifXöiZP\XPi^cdiTðaÙST  rolniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a ( >QbiPah_aiTi]PRi^]TS^^RWa^]hbXTS[XbZ[dQVPcd]ZÙfS[PZcÙahRWdcaih\P nie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie . . . . . . ~<P_P]a! ?d]Zc^fTX^QbiPa^fTðaÙS PiP]XTRihbiRiTĔ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4103 4105 4106 4107 4108 4109 4110 4111 4112 4113 4114 4115 4116 4117 4128 4119 4120 4121 4122 4123 4124 Monitor Polski Nr 52 — 3938 — Poz. 561 v.p l
  19. Stosowane skróty i pojęcia Główny Inspektor Ochrony Środowiska GUS Główny Urząd Statystyczny GZWP Główny Zbiornik Wód Podziemnych IPPC zintegrowane zapobieganie i ograniczanie zanieczyszczeń JCWP jednolita część wód powierzchniowych JCWPd jednolita część wód podziemnych KE Komisja Europejska KPOŚK Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych KZGW Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej MŚ Ministerstwo Środowiska MKOOpZ Międzynarodowa Komisja Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem NFOŚiGW Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej OSN obszar szczególnie narażony na zanieczyszczenia związkami azotu .go GIOŚ w. rcl pochodzącymi ze źródeł rolniczych OSO obszar specjalnej ochrony ptaków (Natura 2000) PGW plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza PSH Państwowa Służba Hydrogeologiczna PWŚK Program wodno-środowiskowy kraju RDW dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna regionalny zarząd gospodarki wodnej SCW sztuczna część wód ww RZGW SCWP scalona część wód powierzchniowych SOO specjalny obszar ochrony siedlisk (Natura 2000) SZCW silnie zmieniona część wód UE Unia Europejska WFOŚiGW wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej WIOŚ wojewódzki inspektor ochrony środowiska WZMiUW wojewódzki zarząd melioracji i urządzeń wodnych Monitor Polski Nr 52 — 3939 — Poz. 561 naturalnymi przez jedno ujście do morza. v.p l Dorzecze – obszar, z którego całkowity odpływ wód powierzchniowych następuje ciekami Obszar dorzecza – obszar lądu i morza, składający się z jednego lub wielu sąsiadujących ze sobą dorzeczy wraz ze związanymi z nimi wodami podziemnymi oraz morskimi wodami wewnętrznymi i wodami w gospodarowaniu wodami przybrzeżnymi, będący główną jednostką przestrzenną Jednolita część wód podziemnych – oznacza określoną objętość wód podziemnych .go występującą w obrębie warstwy wodonośnej lub zespołu warstw wodonośnych. Jednolita część wód powierzchniowych – oznacza oddzielny i znaczący element wód powierzchniowych (jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny, sztuczny zbiornik wody, rzeka, struga, strumień, potok, kanał, lub ich część, morskie wody wewnętrzne, wody przejściowe lub wody przybrzeżne). Scalona część wód powierzchniowych – jednolite części wód, które zostały zgrupowane na w. rcl potrzeby opracowywania planów gospodarowania wodami i ich aktualizacji. Silnie zmieniona część wód – jednolita część wód powierzchniowych, których charakter został w znacznym stopniu zmieniony w wyniku działalności człowieka. ww Sztuczna część wód –jednolita część wód powstała w wyniku działalności człowieka Monitor Polski Nr 52 — 3940 — Poz. 561 z ZamowČ LJreŬƚLJwČ todnČ v.p l
  20. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie Kd Đzasu akĐesũi WŽůski dŽ hŶii urŽpeũskieũ ŶastČpiųŽ szereŐ zŵiaŶ w pŽůityĐe kraũu͘ tieůe wysiųku wųŽǏŽŶŽ w dŽstŽsŽwaŶie pŽůskieŐŽ prawŽdawstwa dŽ przepisſw h ͘ ŵieŶiŽŶe zŽstaųy ŵ͘iŶ͘ przepisy ustawy – WrawŽ wŽdŶe w Đeůu traŶspŽzyĐũi przepisſw wspſůŶŽtŽwyĐŚ w zakresie pŽůityki wŽdŶeũ h ͘ WŽůitykħ tČ wyzŶaĐzaũČ trzy pŽdstawŽwe dyrektywy͗ x dyrektywa ϮϬϬϬͬϲϬͬt WarůaŵeŶtu urŽpeũskieŐŽ i Zady z dŶia Ϯϯ paǍdzierŶika .go ϮϬϬϬ r͘ ustaŶawiaũČĐa raŵy wspſůŶŽtŽweŐŽ dziaųaŶia w dziedziŶie pŽůityki wŽdŶeũ ;z͘ hrz͘ t > ϯϮϳ z ϮϮ͘ϭϮ͘ϮϬϬϬ͕ str͘ ϭ͖ z͘ hrz͘ h WŽůskie wydaŶie speĐũaůŶe rŽzdz͘ ϭϱ͕ t͘ ϱ͕ str͘ Ϯϳϱ͕ z pſǍŶ͘ zŵ͘Ϳ͕ tzw͘ ZaŵŽwa yrektywa todna ;ZtͿ͕ x dyrektywa 2006ͬ118ͬt Parlamentu uropejskiego i Zady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie oĐŚrony wſd podziemnyĐŚ przed zanieĐzyszĐzeniem i pogorszeniem iĐŚ stanu ;z. hrz. h > ϯϳ2 z 2ϳ.12.2006͕ str. 1ϵͿ͕ x dyrektywa 200ϳͬ60ͬt Parlamentu uropejskiego i Zady z dnia 2ϯ paǍdziernika r. w sprawie oĐeny ryzyka powodziowego w. rcl 200ϳ i zarzČdzania nim ;z. hrz. h > 288 z 6.11.200ϳ͕ str. 2ϳͿ. Zmiany wprowadzone przepisami ww. dyrektyw majČ przede wszystkim usprawniđ dziaųanie obeĐnie ĨunkĐjonujČĐyĐŚ systemſw planowania i zarzČdzania w gospodarĐe wodnej paŷstw ĐzųonkowskiĐŚ. Zt weszųa w ǏyĐie dnia 22 grudnia 2000 r. EajwaǏniejszym przesųaniem Zt jest oĐŚrona zasobſw wodnyĐŚ dla przyszųyĐŚ pokoleŷ. tprowadza ona zintegrowanČ politykħ wodnČ majČĐa na Đelu zapewnienie ludziom dostħpu do Đzystej wody pitnej po rozsČdnej Đenie͕ ktſra umoǏliwi rozwſj gospodarĐzy i spoųeĐzny przy rſwnoĐzesnym poszanowaniu potrzeb Ƒrodowiska naturalnego. 'ųſwnym Đelem Zt jest osiČgniħĐie dobrego stanu wszystkiĐŚ ĐzħƑĐi wſd͕ poprzez okreƑlenie i wdroǏenie konieĐznyĐŚ dziaųaŷ w ramaĐŚ zintegrowanyĐŚ programſw dziaųaŷ w paŷstwaĐŚ ĐzųonkowskiĐŚ do 201ϱ roku. ww Zgodnie z zapisami Zt planowanie gospodarowaniem wodami odbywa siħ w podziale na obszary dorzeĐzy. Zgodnie z ustawČ z dnia 18 lipĐa 2001 r. – Prawo wodne ;z. h. z 200ϱ r. Er 2ϯϵ͕ poz. 201ϵ͕ z pſǍn. zm.Ϳ w ĐŚwili obeĐnej na obszarze Polski wyznaĐzonyĐŚ jest 10 obszarſw dorzeĐzy͗ tisųy͕ Kdry͕ niestru͕ unaju͕ :arĨtu͕ Baby͕ Eiemna͕ Pregoųy͕ _wieǏej i mĐker. la kaǏdego obszaru dorzeĐza opraĐowuje siħ plan gospodarowania wodami na obszarze dorzeĐza. Einiejszy dokument jest zatem jednym z dziesiħĐiu P't na obszarze Polski. Monitor Polski Nr 52 — 3941 — Poz. 561 Według RDW plany gospodarowania wodami są narzędziem planistycznym, które ma v.p l usprawnić proces osiągania celów środowiskowych. Stanowić one będą fundament podejmowania decyzji mających wpływ na stan zasobów wodnych oraz zasady gospodarowania wodami w przyszłości. PGW będą miały wpływ nie tylko na kształtowanie gospodarki wodnej, ale także na inne sektory gospodarki, w tym: przemysł, rolnictwo, leśnictwo, gospodarkę komunalną, transport, rybołówstwo czy turystykę. PGW powinny zostać uwzględnione w dokumentach planistycznych na poziomie krajowym i regionalnym, np. w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województw czy w wojewódzkich planach zagospodarowania przestrzennego. PGW jako dokumenty, które obejmują działania zmierzające do spełnienia celów .go RDW w zakresie osiągnięcia i utrzymania dobrego stanu wód, a w szczególności ekosystemów wodnych i od wód zależnych - nie stoją w sprzeczności z realizacją działań mogących wpłynąć na pogorszenie stanu wód, o ile działania te służą nadrzędnemu celowi społecznemu lub wynikają z przyjętych polityk, planów lub programów, a ich realizacja jest uzasadniona pod względem ekonomicznym, społecznym lub gospodarczym. PGW jest syntezą wszelkich prac przeprowadzonych na obszarze dorzecza w pierwszym cyklu planistycznym i zawiera takie elementy jak: ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza, w. rcl podsumowanie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych i oceny ich wpływu na stan wód powierzchniowych i podziemnych, wykaz obszarów chronionych, mapę sieci monitoringu, wraz z prezentacją programów monitoringowych, ustalenie celów środowiskowych dla jednolitych części wód i obszarów chronionych, podsumowanie wyników analizy ekonomicznej związanej z korzystaniem z wód, podsumowanie działań zawartych w programie wodno – środowiskowym kraju, wykaz innych szczegółowych programów i planów gospodarowania na obszarze dorzecza dotyczących zlewni, sektorów gospodarki, problemów lub typów wód, wraz z omówieniem zawartości tych programów i planów, ww podsumowanie działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa i konsultacji społecznych, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie, wykaz organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, informacje o sposobach i procedurach pozyskiwania informacji i dokumentacji źródłowej wykorzystanej do sporządzenia planu oraz informacji o spodziewanych wynikach realizacji planu. Monitor Polski Nr 52 — 3942 — Poz. 561 t P't szĐzegſlnČ rolħ zajmuje podsumowanie dziaųaŷ zawartyĐŚ w Pt_<. ziaųania v.p l te winny zostađ zrealizowane na obszarze dorzeĐza w Đelu zapewnienia utrzymania lub poprawy jakoƑĐi wszystkiĐŚ wſd do 201ϱ r.͕ a w uzasadnionyĐŚ przypadkaĐŚ w terminie pſǍniejszym. otyĐzČ one zarſwno konkretnyĐŚ przedsiħwziħđ inwestyĐyjnyĐŚ jak i Ƒrodkſw o ĐŚarakterze administraĐyjnym͕ badawĐzym͕ inĨormaĐyjnym ww w. rcl .go edukaĐyjnym. ekonomiĐznym͕ Đzy Monitor Polski Nr 52 — 3943 — Poz. 561 ww w. rcl .go v.p l
  21. KgſlnLJ opis ĐeĐŚ ĐŚaraŬƚerLJsƚLJĐznLJĐŚ oďszaru dorzeĐza ZLJƐƵŶĞŬϭ͘WŽŬƌLJĐŝĞƚĞƌĞŶƵŽďƐnjĂƌƵĚŽƌnjĞĐnjĂBĂďLJ Monitor Polski Nr 52 — 3944 — Poz. 561 Główną rzeką tego obszaru dorzecza jest Łaba o długości całkowitej 1165 km. Rzeka v.p l przepływa przez Republikę Czeską oraz Republikę Federalną Niemiec. Jej źródła zlokalizowane są na terenie Republiki Czeskiej w Karkonoszach, na południe od Łabskiego Szczytu, na wysokości 1387 m n.p.m.. Łaba uchodzi do Zatoki Helgolandzkiej. Powierzchnia obszaru dorzecza Łaby w granicach Polski wynosi 238 km 2, co stanowi poniżej 1% powierzchni kraju. Obszar dorzecza reprezentowany jest na terenie Polski przez cztery regiony wodne: region wodny Orlicy, region wodny Izery, .go region wodny Łaby i Ostrożnicy (Upa), region wodny Metuje. Na obszarze dorzecza Łaby całkowita długość jednolitych części wód powierzchniowych rzek wynosi 158,55 km, są to wody naturalne. W granicach Polski obszar dorzecza Łaby zlokalizowany jest na pograniczu polsko – czeskim. Obejmuje niewielkie fragmenty Sudetów w rejonie Karkonoszy (szczyt górski Szrenica), Gór Stołowych w rejonie Kudowy Zdrój (zlewnia rzeki Szybkie), Zaworów w rejonie Okrzeszyna, zlewnię dzikiej rzeki Orlicy i niewielkie obszary na stokach szczytu Śnieżnika. w. rcl Wg podziału administracyjnego, w obrębie terytorium Polski, obszar dorzecza położony jest w południowo – zachodniej, południowo – wschodniej części województwa dolnośląskiego oraz w południowej części województwa śląskiego. Graficzne odwzorowanie granic obszaru dorzecza Łaby przedstawione zostało na mapie nr 1 (załącznik nr 1). W krajobrazie obszaru dorzecza przeważają lasy i ekosystemy seminaturalne stanowiące ok. 66% (156,5 km2 powierzchni). Tereny rolne zajmują ok. 77,3 km2 tj. ok. 32 % ogólnej powierzchni obszaru dorzecza. Powierzchnia terenów zantropogenizowanych wynosi 4,2 km2 - jest to w większości obszar miasta Kudowa Zdrój (rysunek nr 1). Na obszarze dorzecza Łaby użytkowe poziomy wodonośne występują w piętrze kredowym, triasu, permu i karbonu, oraz starszego paleozoiku i prekambru. Kredowe piętro wodonośne tworzą piaskowce przeławicone marglami i iłowcami. Tworzą one 3 – 4 poziomy wodonośne. W kredowym piętrze wodonośnym występują wody słodkie oraz mineralne ww i lecznicze. Są to wody wodorowęglanowo – wapniowe oraz wodorowęglanowo – wapniowo magnezowe i wodorowęglanowo – wapniowo – siarczanowe. Piętro wodonośne triasu, permu i karbonu występuje w północnej części niecki śródsudeckiej. Wody piętra starszego paleozoiku i prekambru gromadzą się w skałach krystalicznych (metamorficznych i plutonicznych). Ich pojemność wodna określana jest jako niska i średnia, zależy od stopnia spękania skał. W strefach silnie zaangażowanych tektonicznie, pojemność może być wysoka. Wody formacji krystalicznych są wodami ultra słodkimi i słodkimi. Ogólna mineralizacja wód w masywie Karkonoszy wynosi 100 mg/dm3 (Staśko S., Michniewicz M., 2007). Monitor Polski Nr 52 — 3945 — Poz. 561 Na obszarze dorzecza Łaby występują fragmenty dwóch głównych zbiorników wód v.p l podziemnych. Są to zbiornik Kudowa Zdrój – Bystrzyca Kłodzka (GZWP nr 341) i zbiornik Krzeszów (GZWP nr 342). Wykształcone są w utworach górnej kredy, ujęcia wód podziemnych mają głębokość 80 – 180 m. Łączne szacunkowe zasoby dyspozycyjne GZWP (dla powierzchni całego obszaru zbiorników) wynoszą 60 tys. m3/d. Wody powierzchniowe Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych Na obszarze dorzecza Łaby wyznaczonych zostało obecnie 8 jednolitych części wód rzek. .go Powyższą informację przedstawiono na mapie nr 2 (załącznik nr 1). Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWP załącznik nr
  22. Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych w dorzeczu Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych Wydzielenie różnych typów wód jest wstępnym etapem na drodze do ustalenia zgodnej z RDW oceny i klasyfikacji stanu ekologicznego wód. Opracowanie typologii wód powierzchniowych było niezbędne z powodu ogromnej różnorodności warunków w. rcl środowiskowych, które wpływają na charakter występowania organizmów wodnych. Warunki środowiskowe wynikają z takich czynników, jak m. in.: położenie geograficzne, wysokość bezwzględna, geologia terenu, morfologia terenu. Typy wód, w warunkach nienaruszonych przez człowieka, różnią się pod względem cech biologicznych. Z tego względu stanowić będą wzorzec do określenia stopnia odchylenia przy ocenie stanu ekologicznego wód. Dlatego dobry stan charakteryzowany jest w zależności od poszczególnych typów wód. W zakresie prac związanych z wyznaczaniem typów części wód posłużono się ww typologią abiotyczną zgodnie z wymaganiami RDW. Typologie ustalono przy zastosowaniu „systemu A” lub „systemu B” (Załącznik II RDW). Przy czym stosowanie „systemu A” części wód zróżnicowano wg właściwych ekoregionów. Obszar dorzecza Łaby leży w obrębie Wyżyn Centralnych. Odwzorowanie położenia granic ekoregionów przedstawia mapa nr 6 (załącznik nr 1). W zakresie ustalenia typologii rzek przeanalizowano następujące parametry: wielkość powierzchni zlewni cieków, wysokość n.p.m. oraz typ podłoża. Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych Monitor Polski Nr 52 — 3946 — Poz. 561 zastosowaniu systemu A wg RDW (Załącznik II). v.p l Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych zostały ustalone przy Na obszarze dorzecza Łaby, w obrębie obszarów wyżynnych (200-800 m n.p.m.), wyznaczono jeden typ jednolitych części powierzchniowych wód rzecznych: typ 4 – Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – zachodni – cieki o podłożu na skałach krzemianowych, o charakterze małego cieku wyżynnego, powierzchnia zlewni 10-100 km2 (7 JCWP). W obrębie obszarów położonych > 800 m n.p.m., wyznaczono jeden typ jednolitych części powierzchniowych wód rzecznych: typ 3 – Potok sudecki – cieki o podłożu krystalicznym budowanym przez skały .go krzemianowe, o charakterze potoku górskiego, powierzchnia zlewni nie przekracza 100 km2 (1 JCWP). Typy wód na obszarze dorzecza Łaby zostały przedstawione na mapie nr 5 (załącznik nr 1). Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód Zakwalifikowanie wód do silnie zmienionych lub sztucznych części wód, zgodnie z RDW, jest możliwe jeżeli: w. rcl wdrożenie działań, które zmierzają do przywrócenia dobrego stanu ekologicznego tych wód w zakresie hydromorfologii, miałoby zdecydowanie niekorzystny wpływ przede wszystkim na środowisko w szerszym znaczeniu, jak również na dotychczasowe formy użytkowania, aktualnie nie istnieją znacząco lepsze rozwiązania alternatywne (wykonalne technicznie oraz akceptowalne ekonomicznie), które zapewniłyby osiągnięcie analogicznych „korzyści” z użytkowania wód. Prace związane z wyznaczeniem silnie zmienionych i sztucznych części wód były prowadzone dwuetapowo. Pierwszy etap, tzw. wstępnego wyznaczania SZCW i SCW polegał na zastosowaniu szeregu wskaźników zmian hydromorfologicznych części wód dla oceny rzeczywistych zmian w morfologii i hydrologii cieków, mogących mieć wpływ na możliwości osiągnięcia przez te części wód dobrego stanu. Drugi etap wyznaczania miał za zadanie ww uzasadnienie, na podstawie szeregu analiz alternatywnych rozwiązań konieczności i zasadności wyznaczenia części wód jako silnie zmienione bądź sztuczne. Analizy te wykonywane były również pod kątem uzasadnienia ekonomicznej opłacalności pozostawienia lub zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania danej części wód. Na obszarze dorzecza Łaby nie wyznaczono silnie zmienionych i sztucznych części wód powierzchniowych. Monitor Polski Nr 52 — 3947 — Poz. 561 v.p l Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych Warunki referencyjne stanowią ustalone dla poszczególnych typów wód wartości wzorcowe w zakresie elementów jakości hydromorfologicznej i fizykochemicznej, a przede wszystkim jakości biologicznej, odpowiadającej bardzo dobremu stanowi ekologicznemu tych wód. W roku 2004 zostały przeprowadzone w Polsce pierwsze prace w zakresie ustalenia warunków referencyjnych odpowiednich dla poszczególnych typów wód powierzchniowych, zgodnie z wymaganiami załącznika II RDW. Prace te miały na celu ustalenie wstępnych warunków referencyjnych dla wybranych typów wód, na podstawie ówcześnie istniejących .go informacji w tym zakresie tj. wyników monitoringu wód oraz danych literaturowych. Przeprowadzone prace polegały przede wszystkim na rozpoznaniu metod stosowanych do wyznaczania warunków referencyjnych, inwentaryzacji istniejących danych, wskazaniu typów wód rzecznych, jeziornych, przejściowych i przybrzeżnych, dla których miały być wyznaczone wstępne warunki referencyjne. Na tym etapie wykonano również wstępną charakterystykę warunków referencyjnych dla wybranych typów wód w poszczególnych kategoriach wraz z określeniem braków w danych, w zakresie elementów hydromorfologicznych, fizykochemicznych i biologicznych. Ustalenie jedynie wstępnych w. rcl warunków referencyjnych dla niektórych z wybranych typów wód spowodowane było licznymi brakami w informacjach, zwłaszcza w zakresie danych biologicznych. Elementem prac przeprowadzonych w roku 2004 w zakresie ustalania warunków referencyjnych, było również ustalenie kształtu sieci monitoringowej w celu pozyskania informacji o uwarunkowaniach biologicznych panujących w poszczególnych typach wód. W wyniku przeprowadzonych prac ustalono warunki referencyjne dla typów wód w poszczególnych kategoriach wód: Wody płynące (rzeki i potoki) Wstępne warunki referencyjne określono dla wszystkich typów wód w tej kategorii, przy czym: Szczegółowo opisano warunki dla ośmiu typów wód płynących:
  23. Potok tatrzański krzemianowy ww
  24. Potok tatrzański węglanowy
  25. Potok sudecki
  26. Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – zachodni
  27. Potok wyżynny krzemianowy z substratem drobnoziarnistym – zachodni
  28. Potok wyżynny węglanowy z substratem gruboziarnistym
  29. Potok nizinny żwirowy
  30. Rzeka nizinna żwirowa Monitor Polski Nr 52 — 3948 — Poz. 561
  31. Zzeki przyujƑĐiowe pod wpųywem wſd sųonyĐŚ 2ϰ. Zzeki w dolinaĐŚ zatorĨionyĐŚ 2ϱ. Zzeki ųČĐzČĐe jeziora v.p l Kgſlnie opisano warunki dla trzeĐŚ typſw͗ la pozostaųyĐŚ 1ϱ typſw wſd pųynČĐyĐŚ dokonano opisu warunkſw abiotyĐznyĐŚ͕ oraz niekompletnego opisu warunkſw biologiĐznyĐŚ ;z uwagi na brak danyĐŚ w tym zakresieͿ. Na podstawie wskazanyĐŚ warunkſw reĨerenĐyjnyĐŚ dla poszĐzegſlnyĐŚ typſw wſd͕ dokonano oĐeny stanu ekologiĐznego tyĐŚ wſd i tym samym wskazano wodyͬobszary mogČĐe peųniđ ĨunkĐje reĨerenĐyjne͕ dla wypeųnienia zobowiČzaŷ wynikajČĐyĐŚ z zaųČĐznika // Zt͕ w zakresie utworzenia sieĐi reĨerenĐyjnej dla poszĐzegſlnyĐŚ typſw ĐzħƑĐi wſd .go powierzĐŚniowyĐŚ. :ednak z uwagi na brak warunkſw dla wszystkiĐŚ typſw wſd powierzĐŚniowyĐŚ͕ zadanie to bħdzie rſwnieǏ wymagaųo uzupeųnienia w dalszyĐŚ praĐaĐŚ planistyĐznyĐŚ. ProĐedurħ ustalenia warunkſw reĨerenĐyjnyĐŚ przeprowadzono zgodnie z wymogami zaųČĐznika // do Zt͕ oraz zgodnie z wytyĐznymi metodyĐznymi do ustalenia warunkſw reĨerenĐyjnyĐŚ i graniĐ klas stanu ekologiĐznego dla ƑrſdlČdowyĐŚ wſd powierzĐŚniowyĐŚ͕ przejƑĐiowyĐŚ i przybrzeǏnyĐŚ. KpraĐowane wſwĐzas - wstħpne warunki reĨerenĐyjne wymagajČ weryĨikaĐji na podstawie uzyskanyĐŚ wynikſw z przeprowadzonyĐŚ badaŷ. w. rcl t ramaĐŚ realizowanyĐŚ od 200ϱ r. badaŷ monitoringowyĐŚ wſd powierzĐŚniowyĐŚ͕ pozyskiwane sČ inĨormaĐje do uszĐzegſųowienia praĐ nad ustaleniem warunkſw reĨerenĐyjnyĐŚ. hzyskane wyniki bħdČ podstawČ do ustalenia wųaƑĐiwyĐŚ wartoƑĐi graniĐznyĐŚ stosowanyĐŚ przy oĐenie stanu wſd. KbeĐnie obowiČzujČĐe sČ wstħpne warunki reĨerenĐyjne ustalone w 200ϰ r. todLJ podziemne KĚǁnjŽƌŽǁĂŶŝĞ ƉŽųŽǏĞŶŝĂŐƌĂŶŝĐĐnjħƑĐŝǁſĚƉŽĚnjŝĞŵŶLJĐŚ t wyniku podziaų obszaru Polski na :tPd wyznaĐzono 160 :tPd. KbeĐny obowiČzujČĐy podziaų opiera siħ na 161 :tPd. Przy wydzielaniu :tPd brano pod uwagħ szereg materiaųſw i podziaųſw obowiČzujČĐyĐŚ w Śydrogeologii. ^Č to m.in. tlas ww ŚydrogeologiĐzny Polski͕ Dapa ŚydrogeologiĐzna Polski w skali 1͗ϱ0 000͕ mapa 'ųſwnyĐŚ Zbiornikſw tſd PodziemnyĐŚ͕ obszary bilansowe wydzielone w obszaraĐŚ wodnyĐŚ͕ Dapa Podziaųu ,ydrograĨiĐznego Polski͕ rſǏnego typu ekosystemy. 'ųſwnymi kryteriami przy wyznaĐzaniu :tPd byųy͗ x zwiČzek ŚydrauliĐzny wſd podziemnyĐŚ z wodami powierzĐŚniowymi͕ x typ oƑrodka geologiĐznego i rozĐiČgųoƑĐi poziomſw wodonoƑnyĐŚ͕ graniĐe ŚydrauliĐzne i Śydrostrukturalne͕ warunki zasilania wſd podziemnyĐŚ͕ Monitor Polski Nr 52 — 3949 — Poz. 561 2000), v.p l związek wód podziemnych z ekosystemami bagiennymi (obszary sieci Natura rozmieszczenie punktów monitoringu wód podziemnych, strefy poboru wód podziemnych kształtujące regionalny układ krążenia (aglomeracji miejsko-przemysłowych i górnictwa), charakter i zasięg antropogenicznego oddziaływania oraz stopnia przekształcenia chemizmu wód podziemnych - grupowania jednorodnych jednolitych części wód podziemnych o zbliżonym stanie chemicznym i ilościowym (agregacja według wybranego kryterium jednorodności). .go Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych przedstawia mapa nr 4 (załącznik nr 1). Na obszarze dorzecza Łaby występują fragmenty 3 jednolitych części wód podziemnych. ww w. rcl Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWPd, zostało zamieszczone w załączniku nr
  32. Monitor Polski Nr 52 — 3950 — Poz. 561 v.p l ϰ. Podsumowanie znaĐzČĐLJĐŚ oddziaųLJwaŷ i wpųLJwſw dziaųalnoƑĐi ĐzųowieŬa na sƚan wſd powierzĐŚniowLJĐŚ i podziemnLJĐŚ t ramaĐŚ ĐŚarakterystyki obszaru dorzeĐza͕ zgodnie z art. ϱ Zt͕ w PolsĐe dokonano analizy majČĐej na Đelu identyĨikaĐjħ znaĐzČĐyĐŚ oddziaųywaŷ antropogeniĐznyĐŚ ;presjiͿ na wody oraz oĐeny wpųywu dziaųalnoƑĐi Đzųowieka na Ƒrodowisko wodne. PraĐe te miaųy na Đelu dostarĐzenie inĨormaĐji niezbħdnyĐŚ do wykonania oĐeny ryzyka nieosiČgniħĐia Đelſw ƑrodowiskowyĐŚ przez jednolite ĐzħƑĐi wſd na obszarze dorzeĐza. o identyĨikaĐji .go znaĐzČĐyĐŚ oddziaųywaŷ antropogeniĐznyĐŚ wykorzystano m.in. dane gromadzone w jednostkaĐŚ administraĐji w zakresie uǏytkowania wſd͕ w tym pobory wody͕ zrzuty ƑĐiekſw komunalnyĐŚ i przemysųowyĐŚ͕ wielkoƑđ nawoǏenia͕ Śodowlħ zwierzČt. hwzglħdniono rſwnieǏ dostħpne dane z monitoringu wſd w zakresie poszĐzegſlnyĐŚ wskaǍnikſw ĨizykoĐŚemiĐznyĐŚ͕ biologiĐznyĐŚ i ŚydromorĨologiĐznyĐŚ. Na obszarze dorzeĐza Baby zidentyĨikowano nastħpujČĐe rodzaje presji͗ w. rcl PunŬƚowe Ǎrſdųa zanieĐzLJszĐzeŷ ƌnjƵƚLJƑĐŝĞŬſǁŬŽŵƵŶĂůŶLJĐŚŝƉƌnjĞŵLJƐųŽǁLJĐŚ :ednym z podstawowyĐŚ Đzynnikſw wpųywajČĐyĐŚ na jakoƑđ wſd powierzĐŚniowyĐŚ sČ rſwnieǏ zanieĐzyszĐzenia zawarte w ƑĐiekaĐŚ komunalnyĐŚ i przemysųowyĐŚ. Na obszarze dorzeĐza Baby ųČĐzna iloƑđ ƑĐiekſw wymagajČĐyĐŚ oĐzyszĐzenia poĐŚodzČĐyĐŚ z zakųadſw przemysųowyĐŚ͕ ƑĐiekſw gospodarĐzyĐŚ z innyĐŚ rodzajſw dziaųalnoƑĐi Đzųowieka oraz ƑĐiekſw komunalnyĐŚ ;oszaĐowano na podstawie danyĐŚ 'h^ za 200ϳr.Ϳ͕ wynosi roĐznie ok. 110ϱ͕ϰ mln m3͕ oĐzyszĐzanyĐŚ tylko meĐŚaniĐznie jest 2ϵ2͕ϵ mln m
  33. _Đieki nieoĐzyszĐzone odprowadzane do wſd to ϳ8͕ϱ mln m
  34. ^zĐzegſlnie w przypadku jezior ƑĐieki z punktowyĐŚ Ǎrſdeų zanieĐzyszĐzeŷ to najwiħksze zagroǏenie jakoƑĐi iĐŚ wſd. iorČĐ pod uwagħ͕ speĐyĨikħ jezior ;systemy prawie zamkniħte͕ w ktſryĐŚ raz wprowadzone zanieĐzyszĐzenia wĐŚodzČ w obieg materiiͿ ww systematyĐzna dostawa nawet niewielkiĐŚ iloƑĐi biogenſw ma znaĐzenie dla jakoƑĐi wſd i powodowađ moǏe lokalne ;w litoraluͿ niekorzystne zmiany elementſw biologiĐznyĐŚ͕ takiĐŚ jak makroĨity͕ Đzy makroĨauna bezkrħgowa. :eziora przez lata zanieĐzyszĐzane ƑĐiekami oĐzyszĐzonymi w niedostateĐznym stopniu͕ nawet po odĐiħĐiu Ǎrſdeų zanieĐzyszĐzeŷ lub wprowadzeniu zaawansowanyĐŚ teĐŚnik oĐzyszĐzania͕ z usuwaniem ĨosĨoru wųČĐznie͕ powoli reagujČ na te zmiany ze wzglħdu na wewnħtrzne zasilanie biogenami skumulowanymi w zbiorniku przez lata jego zanieĐzyszĐzania. Monitor Polski Nr 52 — 3951 — Poz. 561 anieĐzLJszĐzenia oďszarowe wraz z ŬrſƚŬČ ĐŚaraŬƚerLJsƚLJŬČ uǏLJƚŬowania v.p l gruntów njŝĂųĂůŶŽƑđƌŽůŶŝĐnjĂ Niekorzystny wpųyw na jakoƑđ wſd na obszarze dorzeĐza͕ wywierajČ rſwnieǏ dopųywajČĐe obszarowo zanieĐzyszĐzenia z uǏytkſw rolnyĐŚ. t strukturze uǏytkowania gruntſw na terenie dorzeĐza grunty rolne stanowiČ ϳϳ͕2 km2 ogſlnej powierzĐŚni tj. 32 й. >asy zajmujČ 66й i tereny zielone rozĐiČgajČĐe siħ na powierzĐŚni. 156͕5 km
  35. tielkoƑđ Śodowli zwierzČt gospodarskiĐŚ wynosi 1256 :P na obszar dorzeĐza. .go ƌnjƵƚLJƑĐŝĞŬſǁŬŽŵƵŶĂůŶLJĐŚnjƚĞƌĞŶſǁŶŝĞŽďũħƚLJĐŚŬĂŶĂůŝnjĂĐũČ Niekorzystny wpųyw na jakoƑđ wſd dorzeĐza wywierajČ niekontrolowane zrzuty ƑĐiekſw bytowo-gospodarĐzyĐŚ z nieskanalizowanyĐŚ miejsĐowoƑĐi. >iĐzba ludnoƑĐi nie korzystajČĐyĐŚ z kanalizaĐji i oĐzyszĐzalni ƑĐiekſw wynosi 5 300 mieszkaŷĐſw͕ Đo stanowi 28й wszystkiĐŚ mieszkaŷĐſw obszaru dorzeĐza. tielkoƑđ ųadunku zanieĐzyszĐzeŷ dopųywajČĐyĐŚ do wſd z obszarſw nieobjħtyĐŚ kanalizaĐjČ ;Zd5͕ CŚZdCr͕ Nog͕ Pog͕ zawiesina ogſlnaͿ ΀kgͬrok΁ przedstawiono poniǏej ΀oszaĐowano na w. rcl podstawie danyĐŚ z 'h^͕ 200ϳ΁͗ Zd5 CŚZdCr zawiesina azot ogólny ĨosĨor ogólny 116 989͕8 263 22ϳ͕0 136 ϰ88͕1 23 008͕0 3 802͕2 kgͬrok͕ kg/rok͕ kg/rok͕ kg/rok͕ kg/rok. Na obszarze dorzeĐza Ƒredni ųadunek zanieĐzyszĐzeŷ poĐŚodzČĐy od mieszkaŷĐów niepodųČĐzonyĐŚ do kanalizaĐji w przeliĐzeniu na km2 powierzĐŚni͕ wynosi odpowiednio dla ΀oszaĐowano na podstawie danyĐŚ z 'h^͕ 200ϳ΁͗ ϰ90͕6 kg/rok/km2͕ 1 103͕8 5ϳ2͕ϰ 96͕5 15͕9 kg/rok/km2͕ kg/rok/km2͕ kg/rok/km2͕ kg/rok/km
  36. ww Zd5 CŚZdCr zawiesina azot ogólny ĨosĨor ogólny Monitor Polski Nr 52 KddziaųLJwania — 3952 — wLJwierane na Poz. 561 iloƑĐiowLJ wód poďorLJ wód v.p l powierzĐŚniowLJĐŚ stan €ródųem zaopatrzenia w wodħ gospodarki komunalnej͕ w ĐzħƑĐi dorzeĐza obejmujČĐej miasto <udowa Zdrój͕ jest ujħĐie wody powierzĐŚniowej zlokalizowane w miejsĐowoƑĐi aŷĐzów. hjeĐie zaopatruje ok. 10͕6 tys. mieszkaŷĐów͕ w wiħkszoƑĐi miasta. Caųkowite zuǏyĐie wody na obszarze dorzeĐza Baby wynosi roĐznie ok. 673 tys.m
  37. Pozostaųa ĐzħƑđ mieszkaŷĐów obszaru podųČĐzona jest do lokalnyĐŚ wodoĐiČgów pobierajČĐyĐŚ wodħ poza obszarem dorzeĐza Baby lub korzysta z przydomowyĐŚ studni. .go naliza wpųywów antropogeniĐznyĐŚ uzupeųniona zostaųa prognozČ rozwoju do 2015 roku zmierzajČĐČ do oĐeny moǏliwyĐŚ zmian w Ƒrodowisku wodnym w wyniku przyszųej dziaųalnoƑĐi Đzųowieka. o wykonania prognozy wykorzystano dane z oĨiĐjalnyĐŚ dokumentów strategiĐznyĐŚ rozwoju kraju͕ m.in.͗ ^trategiħ Zozwoju <raju na lata 2007-2015͕ ^trategiħ 'ospodarki todnej͕ // Politykħ kologiĐzna <raju͕ Program Zozwoju Kbszarów tiejskiĐŚ. Zebrane inĨormaĐje odnoƑnie identyĨikaĐji znaĐzČĐyĐŚ oddziaųywaŷ antropogeniĐznyĐŚ͕ oĐeny stanu wód oraz prognoza rozwoju posųuǏyųy do przeprowadzenia w. rcl oĐeny ryzyka nieosiČgniħĐia Đelów ƑrodowiskowyĐŚ tzn. wskazania tyĐŚ ĐzħƑĐi wód͕ dla któryĐŚ istnieje ryzyko͕ iǏ do roku 2015 nie osiČgnČ one dobrego stanu wód. t wyniku przeprowadzonej analizy na obszarze dorzeĐza Baby wydzielono ϰ jednolite ĐzħƑĐi wód rzek zagroǏone nieosiČgniħĐiem Đelów ƑrodowiskowyĐŚ. EiedoďorLJ wód podziemnLJĐŚ ^topieŷ wykorzystania zasobów wód podziemnyĐŚ zostaų opraĐowany przez zespóų pod kierowniĐtwem d. ,ordejuka ;2008Ϳ. Zostaų on wyraǏony w proĐentaĐŚ jako stosunek poboru Đaųkowitego do zasobów wód podziemnyĐŚ. Na tej podstawie moǏna okreƑliđ szaĐunkowy stopieŷ wielkoƑĐi rezerw wód podziemnyĐŚ͕ który zostaų wyraǏony w 5 stopniowej skali ;bardzo wysoki͕ wysoki͕ umiarkowany͕ niski͕ brak rezerwͿ. la obszaru dorzeĐza Baby okreƑlony zostaų jako bardzo wysoki. ^topieŷ wykorzystania zasobów wód ww podziemnyĐŚ oszaĐowany zostaų na 3͕5 – 20͕5 й͕ przy Đzym najwyǏszy jest w rejonie <udowy Zdrój. Na obszarze dorzeĐza Baby nie stwierdzono wystČpienia lejów depresji o znaĐzeniu regionalnym ani obszarów na któryĐŚ miaųo miejsĐe trwaųe obniǏenie zwierĐiadųa wód podziemnyĐŚ wywoųane Đzynnikiem antropogeniĐznym. 'raĨiĐzne odwzorowanie punktowyĐŚ i obszarowyĐŚ Ǎródeų zanieĐzyszĐzeŷ przedstawione zostaųo na mapie nr 16 ;zaųČĐznik nr 1Ϳ. Monitor Polski Nr 52 — 3953 — Poz. 561 cyklu planistycznym v.p l
  38. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym W poniższym rozdziale omówiono zmiany klimatu na przestrzeni wielolecia 1971 –
  39. Obszar dorzecza Łaby charakteryzuje się łagodnym klimatem podgórskim i górskim, o cechach właściwych dla umiarkowanej strefy klimatycznej odmiany środkowo – europejskiej. Kształtowany jest on na przemian przez masy powietrza napływającego znad Oceanu Atlantyckiego lub wschodniej Europy i Azji. Do najważniejszych specyficznych cech .go klimatu należą: piętrowy układ stref opadowych oraz termicznych, a także znaczne zróżnicowanie atmosferycznych uwarunkowań lokalnych. Wiosny są tu z początku chłodne, po czym w kwietniu i maju zaczyna się szybki wzrost temperatur. Lato umiarkowanie ciepłe, a wrzesień bardzo często cieplejszy i bardziej pogodny niż czerwiec. Jesień natomiast jest długa i ciepła, znacznie cieplejsza od pory wiosennej. Z kolei zima jest stosunkowo łagodna, podczas której temperatura na ogół nie spada poniżej -3 °C. Średnie temperatury przybierają wielkości w granicach 6 – 7 °C, przy czym średnie w lipcu i sierpniu to około 14 - 15°C. Opady natomiast kształtują się na poziomie 750 – 800 mm. Czas zalegania pokrywy śnieżnej to w. rcl średnio 50 – 60 dni w ciągu roku, a okres wegetacyjny trwa około 180 dni. Ze względu na wysokość opadów notowaną w poszczególnych latach na obszarze ww dorzecza Łaby nie obserwuje się wyraźnego trendu. Rysunek
  40. Trendy rocznych sum opadów atmosferycznych na obszarze Polski w okresie 1891-2000 Źródło: Zawora T., Ziernicka A.
  41. Precipitation variability in time in Poland in the light of multi-annual mean values (1891-2000). Studia Geograficzne 75 Acta Universitatis Wratislaviensis No 2542, Wrocław 2003, 123-
  42. Monitor Polski Nr 52 — 3954 — Poz. 561 v.p l Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce Badania dotyczące zmian granic zasięgów regionów rolniczo-klimatycznych na obszarze Polski wykazały, że powierzchnia regionu umiarkowanie ciepłego i ciepłego o sumie temperatury ≥10,0°C wynoszącej odpowiednio 2400 – 2800 i 2800 – 3200°C w okresie 19712000 wynosiła odpowiednio 62 i 0%. Dla scenariusza podniesienia się temperatury powietrza o 1°C wartości te będą wynosiły 75 i 22%. Przy niezmienionej sumie opadów atmosferycznych i podwyższonej temperaturze powietrza na skutek zwiększonego parowania wzrośnie powierzchnia regionów o niedostatecznym uwilgotnieniu atmosfery i zmniejszy się powierzchnia regionów wilgotnych i optymalnego uwilgotnienia. Dla .go scenariusza wzrostu temperatury powietrza o 1°C powierzchnia regionów wilgotnego, optymalnego uwilgotnienia i umiarkowanie suchego na obszarze Polski zmieni się z 10, 70 i 20% do 9, 48 i 43% (rysunek nr 3, 4) (Ziernicka - Wojtaszek 2009). Zasięgi regionów wilgotnościowych określone były przez wartości współczynnika hydrotermicznego Sielianinowa K=10P/t w okresie od czerwca do sierpnia gdzie P oznacza sumę opadów, a t sumę średnią dobową temperatury. Z ekstrapolacji trendu temperatury powietrza można przyjąć, że wspomniane wyżej zmiany zaistnieją na początku trzeciej dekady XXI. Ustka Ustka Lębork Lębork Koszalin Koszalin Elbląg Suwałki Kętrzyn Elbląg Resko Świnoujście Resko Olsztyn Szczecinek Chojnice w. rcl Olsztyn Szczecinek Chojnice Szczecin Szczecin Piła Piła Białystok Ostrołęka Mława Toruń Słubice Płock Płock Poznań Poznań Warszawa Koło Warszawa Koło Zielona Góra Siedlce Terespol Zielona Góra Terespol Łódź Kalisz Włodawa Łódź Włodawa Puławy Sulejów Legnica Siedlce Leszno Leszno Kalisz Zgorzelec Białystok Ostrołęka Mława Toruń Gorzów Wlkp. Gorzów Wlkp. Słubice Suwałki Kętrzyn Świnoujście Zgorzelec Lublin Wieluń Legnica Jelenia Góra Wrocław Jelenia Góra Kielce Częstochowa Kielce Częstochowa Katowice Racibórz Katowice Kraków Tarnów Kraków Tarnów Przemyśl Nowy Sącz Rzeszów Rzeszów Przemyśl Bielsko-Biała Bielsko-Biała Zamość Sandomierz Kłodzko Kłodzko Racibórz Lublin Opole Zamość Sandomierz Opole Puławy Sulejów Wieluń Wrocław Nowy Sącz Lesko Lesko Regiony termiczne Regiony wilgotnościowe Suma temperatury Wartości współczynnika ≥10°C hydrotermicznego Umiarkowanie suchy Optymalnego uwilgotnienia Wilgotny ww Chłodny 1600° – 2000° Umiarkowanie chłodny 2000° – 2400° Umiarkowanie ciepły 2400° – 2800° Ciepły 2800° – 3200° Bardzo ciepły 3200° – 3600° Rysunek
  43. Regiony pluwiotermiczne na obszarze 1,0 – 1,3 1,3 – 1,6 > 1,6 Rysunek
  44. Regiony pluwiotermiczne na obszarze Polski Polski w latach 1971-2000 w latach 1971-2000 scenariusz +1°C Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A.
  45. Weryfikacja rolniczo- Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009.Weryfikacja rolniczo- klimatycznych regionalizacji Polski w świetle współczesnych klimatycznych regionalizacji Polski w świetle współczesnych zmian zmian klimatu. Acta Agrophysica. 13

(3), 803-812 klimatu. Acta Agrophysica. 13
(3), 803-812 Monitor Polski Nr 52 — 3955 — Poz. 561 t Đelu sprawdzenia powiħkszania siħ zjawiska suszy w ostatnim 10-leĐiu yy w. v.p l porównano wartoƑĐi temperatury͕ opadów i stopnia uwilgotnienia wierzĐŚniej warstwy gleby w okresie 1971-2000 i 1991-
  1. ^twierdzono͕ Ǐe wzrost temperatury powietrza wyniósų 0͕5 ΣC͕ suma opadów atmosĨeryĐznyĐŚ wzrosųa o 11 mm͕ natomiast stopieŷ uwilgotnienia gleby zmniejszyų siħ o 0͕5 w przyjħtej skali. hmowna skala wilgotnoƑĐi wierzĐŚniej warstwy gleby przedstawia siħ nastħpujČĐo͗ 0 – wilgotnoƑđ klħskowo niedostateĐzna͕ 10 – wilgotnoƑđ niedostateĐzna͕ 30 – wilgotnoƑđ nadmierna͕ .go 20 – wilgotnoƑđ dostateĐzna͕ 40 – wilgotnoƑđ klħskowo nadmierna. DoǏna zauwaǏyđ͕ Ǐe przy wzroƑĐie temperatury powietrza i nieznaĐznym wzroƑĐie sumy opadów atmosĨeryĐznyĐŚ nastČpiųo powiħkszenie siħ zjawiska suszy na skutek zwiħkszonej ewapotranspiraĐji. PotwierdzajČ to badania Pressa ;1963Ϳ͕ z któryĐŚ wynika iǏ przy wzroƑĐie temperatury powietrza o 1͕0 ΣC wartoƑđ optymalna opadów atmosĨeryĐznyĐŚ w skali miesiČĐa powinny byđ wyǏsza o 5 mm. ZierniĐka ;2004Ϳ wykazaųa͕ Ǐe przy wzroƑĐie w. rcl temperatury powietrza o 1͕0 ΣC͕ niedobór opadów okresie wegetaĐyjnym /s-y wyniesie 6͕3 mm͕ a przy wzroƑĐie temperatury o 2͕0 ΣC – 14͕5 mm na obszarze Polski bez uwzglħdnienia zróǏniĐowania regionalnego. t zwiČzku z rosnČĐČ wartoƑĐiČ wspóųĐzynnika zmiennoƑĐi opadów i wzrostem ĐzħstoƑĐi wystħpowania zaĐŚmurzenia typu konwekĐyjnego naleǏy spodziewađ siħ zwiħkszenia ĐzħstoƑĐi zarówno powodzi͕ opadów o duǏej intensywnoƑĐi jak i okresów suszy. &akt ten naleǏy uwzglħdniđ w analizie dynamiki zmian zanieĐzyszĐzeŷ wody zaleǏnyĐŚ w duǏej mierze od stanów wody i wartoƑĐi przepųywów. Obserwowany i prognozowany wzrost temperatury powietrza spowodowany wspóųĐzesnymi zmianami klimatu moǏe wpųynČđ na proĐesy ĨizyĐzne͕ ĐŚemiĐzne i biologiĐzne w ĐiekaĐŚ i zbiornikaĐŚ wodnyĐŚ͕ a niekiedy prowadziđ do pogorszenia jakoƑĐi wody. la potrzeb przyszųyĐŚ planów niezbħdne jest uwzglħdnienie badaŷ nad zmianami klimatu w Đelu ww podjħĐia wųaƑĐiwyĐŚ dziaųaŷ zapobiegajČĐyĐŚ pogorszeniu stanu wód. Na podstawie pozyskanyĐŚ danyĐŚ dla obszaru Polski oraz zaųoǏonego Śoryzontu Đzasowego dla pierwszego Đyklu planowania wg Zt moǏna stwierdziđ͕ iǏ przewidywane zmiany klimatu Polski͕ a wiħĐ takǏe na obszarze dorzeĐza Baby nie bħdČ znaĐzČĐe wobeĐ jakiĐŚkolwiek dziaųaŷ zidentyĨikowanyĐŚ w P't. Monitor Polski Nr 52 — 3956 — Poz. 561 v.p l ϲ. KŬreƑlenie i odwzorowanie oďszarów ĐŚronionLJĐŚ Zt wymaga od paŷstw ĐzųonkowskiĐŚ dokonywania przeglČdu oraz uaktualniania rejestru obszarów ĐŚronionyĐŚ ;art. 6Ϳ. t PolsĐe przeglČd ten miaų miejsĐe w roku 2007͕ Đzyli Đztery lata po sporzČdzeniu pierwszego rejestru tyĐŚ obszarów w roku 2003͕ którego zawartoƑđ byųa przedmiotem Zaportu do < w roku
  2. PraĐe przeprowadzone w 2007 roku miaųy na Đelu aktualizaĐjħ wykazów͗ x wód powierzĐŚniowyĐŚ i podziemnyĐŚ͕ które sČ lub mogČ byđ wykorzystywane dla zaopatrzenia ludnoƑĐi w wodħ przeznaĐzonČ do spoǏyĐia - wyznaĐzonyĐŚ na moĐy Zt transponowanej ustawČ z dnia 18 lipĐa 2001 r. – Prawo wodne͕ ĐzħƑĐi wód przeznaĐzonyĐŚ do Đelów rekreaĐyjnyĐŚ͕ w tym obszary wyznaĐzone .go x jako kČpieliska – wyznaĐzone na moĐy dyrektywy Zady 76/160/ t' z dnia 8 grudnia 1975 r. dotyĐzČĐej jakoƑĐi wody w kČpieliskaĐŚ ;z. hrz. t > 31 z 5.02.1976͕ str. 1͖ z. hrz. h Polskie wydanie speĐjalne rozdz. 15͕ t. 1͕ str. 26Ϳ ;uĐŚylonej dyrektywČ 2006/7/t Parlamentu uropejskiego i Zady z dnia 15 lutego 2006 r. dotyĐzČĐČ zarzČdzania jakoƑĐiČ wody w kČpieliskaĐŚ i uĐŚylajČĐČ dyrektywħ 76/160/ t' ;z. hrz. h > 64 z 04.03.2006͕ str. 37ͿͿ͕ transponowanej przez ustawħ z dnia 18 lipĐa 2001 r. – Prawo wodne͕ a w szĐzególnoƑĐi przez w. rcl rozporzČdzenie Dinistra Zdrowia z dnia 16 paǍdziernika 2002 r. w sprawie wymagaŷ͕ jakim powinna odpowiadađ woda w kČpieliskaĐŚ ;z. h. Nr 183͕ poz.1530Ϳ͕ x wód powierzĐŚniowyĐŚ i podziemnyĐŚ uznanyĐŚ za wraǏliwe oraz obszarów szĐzególnie naraǏonyĐŚ na zanieĐzyszĐzenia zwiČzkami azotu ze Ǎródeų rolniĐzyĐŚ͕ z któryĐŚ naleǏy ograniĐzyđ odpųyw azotu do tyĐŚ wód - wyznaĐzonyĐŚ na moĐy dyrektywy 91/676/ t' z dnia 12 grudnia 1991 r.͕ dotyĐzČĐej oĐŚrony wód przed zanieĐzyszĐzeniami powodowanymi przez azotany poĐŚodzenia rolniĐzego transponowanej do polskiego prawodawstwa poprzez͗ o ustawħ z dnia 18 lipĐa 2001 r. – Prawo wodne͕ o ustawħ z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo oĐŚrony Ƒrodowiska ;z. h. z 2008 r. Nr 25͕ poz. 150͕ z póǍn. zm.Ϳ͕ ww o ustawħ z dnia 10 lipĐa 2007 r. o nawozaĐŚ i nawoǏeniu ;z. h. Nr 147͕ poz. 1033Ϳ͕ oraz rozporzČdzenia wykonawĐze do ww. ustaw͗ o rozporzČdzenie Dinistra _rodowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów wyznaĐzania wód wraǏliwyĐŚ na zanieĐzyszĐzenie zwiČzkami azotu ze Ǎródeų rolniĐzyĐŚ ;z. h. Nr 241͕ poz. 2093Ϳ͕ o rozporzČdzenie Dinistra _rodowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie szĐzegóųowyĐŚ wymagaŷ͕ jakim powinny odpowiadađ programy dziaųaŷ Monitor Polski Nr 52 — 3957 — Poz. 561 (Dz. U. z 2003 r. Nr 4, poz. 44), v.p l mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia szkoleń z zakresu ich stosowania (Dz. U. Nr 80, poz. 479), obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie – w tym obszarów wyznaczonych na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (wersja ujednolicona) (Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7), .go transponowanej przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. 2009 r. Nr 151, poz.1220, z późn. zm.), a w szczególności przez: o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133), oraz na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 102), transponowanej również przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. w. rcl o ochronie przyrody, a w szczególności przez rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. Nr 77, poz. 510). W odniesieniu do wykazu obszarów przeznaczonych do ochrony gatunków wodnych o znaczeniu ekonomicznym, podtrzymano decyzję o braku potrzeb wyznaczania tego typu obszarów, z uwagi na brak ekonomicznego znaczenia gatunków występujących w wodach poza urządzeniami specjalnie do tego wyznaczonymi. W przypadku wykazu obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia komunalnego, stanowiącego element wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991, ww str. 40; Polskie wydanie specjalne Dz. Urz. UE rozdz. 15, t. 2, str. 26), przyjęto kontynuację zasięgu występowania obszaru na terenie całego kraju. Dla obszaru dorzecza Łaby zostały sporządzone następujące wykazy: Wykaz jednolitych części wód powierzchniowych wykorzystywanych do poboru wody dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia; graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 13 (załącznik nr 1), Monitor Polski Nr 52 — 3958 — Poz. 561 Wykaz jednolitych części wód podziemnych wykorzystywanych do poboru wody v.p l dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia; graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 14 (załącznik nr 1), Wykazy części wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, a w szczególności do kąpieli; graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 12 (załącznik nr 1), Wykaz obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie; graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 15 (załącznik 2009 r., .go nr 1); na mapie przedstawiono obszary Natura 2000 zgodnie ze stanem na styczeń Wykaz obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia komunalnego; ze względu na zasięg występowania obszaru na terenie całego kraju, mapa ww w. rcl nie została załączona. Monitor Polski Nr 52 — 3959 — Poz. 561 v.p l
  3. Monitoring wód oraz ocena stanu Program monitoringu środowiska, został opracowany w celu dokonania spójnej i jednolitej oceny stanu części wód we wszystkich obszarach dorzeczy oraz w sposób zgodny z działaniami w tym zakresie podejmowanymi na terenie całego obszaru UE. Cele ustanowienia programów monitoringu, zgodnie z wymogami unijnymi, to: weryfikacja podstaw oceny oraz dotrzymania celów środowiskowych, umożliwienie jednolitej klasyfikacji wód w ramach UE, obserwowanie długoterminowych zmian oraz identyfikowanie trendów, .go pomoc przy planowaniu oraz kontroli skuteczności działań, ustalanie natężenia zanieczyszczeń oraz wywieranych przez nie oddziaływań. Wskazane kryteria stanowią podstawę wyboru lokalizacji punktów monitoringowych w JCWP, w zależności od rodzaju monitoringu oraz kategorii wód powierzchniowych. Zasady organizacji i funkcjonowania monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych zostały opracowane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zgodnie z wymaganiami RDW. w. rcl Monitoring wód powierzchniowych Wody powierzchniowe Monitoring wód powierzchniowych na obszarach dorzeczy w Polsce prowadzony jest zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych (Dz. U. Nr 81, poz. 685). Sieć monitoringu wód powierzchniowych zaprojektowana została w sposób umożliwiający pozyskanie spójnego i całościowego obrazu stanu ekologicznego i chemicznego w dorzeczu dla każdej jednolitej części wód. Na obszarze dorzecza Łaby, sieć monitoringu wód powierzchniowych zgodnie z PMŚ, składa się z 4 punktów, których większość pełni równocześnie wiele funkcji i przynależy do kilku ww rodzajów monitoringu. Ich rozmieszczenie przedstawiono na mapie nr 10 (załącznik nr 1). Do prowadzenia monitoringu wód powierzchniowych wyróżnia się następujące sieci: monitoring diagnostyczny jednolitych część wód powierzchniowych, monitoring operacyjny jednolitych część wód powierzchniowych, monitoring badawczy jednolitych część wód powierzchniowych. W ramach poszczególnych rodzajów monitoringu prowadzone są badania wskaźników biologicznych, fizykochemicznych i chemicznych wykonywane przez Monitor Polski Nr 52 — 3960 — Poz. 561 przez służbę hydrologiczno-meteorologiczną. Monitoring diagnostyczny v.p l wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska oraz hydromorfologicznych wykonywane Celem monitoringu diagnostycznego JCWPd jest: ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, określenie rodzajów oraz oszacowania wielkości znacznych oddziaływań wynikających z działalności człowieka, na które narażone są jednolite części wód powierzchniowych w danym obszarze dorzecza, .go zaprojektowanie przyszłych programów monitoringu, dokonania oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych w warunkach naturalnych, dokonanie oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych w warunkach szeroko rozumianych oddziaływań wynikających z działalności człowieka. Zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji stanu ekologicznego i chemicznego są zmienne i szczegółowo określone w. rcl w rozporządzeniu w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych. Określa się następujące kryteria wyboru JCWP do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego: występowanie w ciekach znacznych zmienności przepływu wód, powierzchnia zlewni (powierzchnia jest większa niż 2500 m2), powierzchnia jednolitej części wód powierzchniowych, takiej jak jezioro lub inny zbiornik naturalny, w tym jezioro i inny naturalny zbiornik wodny uznane za silnie zmienioną jednolitą część wód powierzchniowych, przekracza 50 ha, przekraczanie przez daną jednolitą część wód powierzchniowych granicy państwa bądź zlokalizowanie tej jednolitej części wód powierzchniowych przy granicy ww państwa, uznanie jednolitej części wód powierzchniowych za referencyjną, zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do badania w ramach międzynarodowej sieci interkalibracyjnej. Monitor Polski Nr 52 — 3961 — Poz. 561 v.p l Monitoring operacyjny Celem monitoringu operacyjnego wód powierzchniowych jest: ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, które zostały określone jako zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych, ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, dla których określono specyficzny cel użytkowania, ustalenie stanu wód powierzchniowych w obszarach, które zostały zawarte w wykazach, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, które zostały .go dokonanie oceny zmian stanu wód powierzchniowych wynikających z programów, przyjęte dla poprawy jakości jednolitych części wód powierzchniowych, uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych. Zakres i częstotliwość pomiarów i badań poszczególnych wskaźników ustalane są dla każdego operacyjnego punktu pomiarowo-kontrolnego osobno, z uwzględnieniem wskaźników i częstotliwości określonych w odpowiednich przepisach prawnych, tj. w rozporządzeniu w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części w. rcl wód powierzchniowych i podziemnych. Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach monitoringu operacyjnego: zaklasyfikowanie jednolitej części wód powierzchniowych jako zagrożonej niespełnieniem określonych dla niej celów środowiskowych, odprowadzanie do danej jednolitej części wód powierzchniowych substancji z listy substancji priorytetowych, występowanie w jednolitej części wód powierzchniowych źródeł zanieczyszczeń, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającym dyrektywę Rady ww 91/689/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. w sprawie odpadów niebezpiecznych i 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 33 z 04.02.2006, str. 1), występowanie jednolitej części wód powierzchniowych w obszarze zanieczyszczonym lub zagrożonym zanieczyszczeniami powodowanymi przez związki azotu ze źródeł rolniczych, Monitor Polski Nr 52 — 3962 — Poz. 561 występowanie jednolitej części wód powierzchniowych w obszarze wrażliwym na v.p l eutrofizację wywołaną zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł komunalnych, zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do wód stanowiących miejsce bytowania ryb, skorupiaków i mięczaków lub powiązanie jednolitej części wód z obszarami chronionymi, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do jednolitych części wód powierzchniowych przeznaczonych do zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia, jeżeli dana jednolita część wód powierzchniowych dostarcza średnio powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia, .go przeznaczenie jednolitej części wód powierzchniowych do celów rekreacyjnych, w tym kąpieliskowych, zalecenia wynikające z planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy i programu wodno-środowiskowego kraju. Monitoring badawczy Monitoring badawczy JCWP prowadzi się w celu: w. rcl wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej części wód powierzchniowych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest niemożliwe na podstawie danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów i badań prowadzonych w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego, wyjaśnienia przyczyn niespełnienia celów środowiskowych przez daną jednolitą część wód powierzchniowych, jeżeli z monitoringu diagnostycznego wynika, że cele środowiskowe wyznaczone dla danej jednolitej części wód powierzchniowych nie zostaną osiągnięte, i gdy nie rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego dla tej jednolitej części wód powierzchniowych, określenia wielkości i wpływów przypadkowego zanieczyszczenia, ustalenia przyczyn wyraźnych rozbieżności między wynikami oceny stanu ekologicznego na podstawie biologicznych i fizykochemicznych elementów ww jakości. Zakres i częstotliwość pomiarów i badań w monitoringu badawczym wód powierzchniowych uwzględnia uwarunkowania wynikające z przyczyn podjęcia decyzji o przeprowadzeniu monitoringu badawczego, a także jest dostosowany do lokalnych warunków tak, aby ich wyniki dostarczyły informacji o koniecznym programie działań dla osiągnięcia celów środowiskowych lub o szczególnych środkach zaradczych przeciw skutkom przypadkowego zanieczyszczenia. Monitor Polski Nr 52 — 3963 — Poz. 561 monitorowania w ramach monitoringu badawczego: wyniki badań monitoringu v.p l Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do diagnostycznego do wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej części wód powierzchniowych są niewystarczające, konieczność ustalenia przyczyn, które mogą uniemożliwić osiągnięcie celów środowiskowych w sytuacji, gdy nie został ustanowiony monitoring operacyjny jednolitych części wód powierzchniowych, konieczność określenia wielkości i wpływu na środowisko przypadkowego zanieczyszczenia wód powierzchniowych na skutek poważnej awarii, która jest .go objęta obowiązkiem zgłoszenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, konieczność ustalenia przyczyn rozbieżności między wynikami oceny stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych na podstawie elementów biologicznych i fizykochemicznych, konieczność zebrania dodatkowych informacji o stanie wód w związku z uwarunkowaniami lokalnymi. Aktualnie ocena stanu wód jest wykonywana w oparciu o klasyfikację wg w. rcl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2009 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych (Dz. U. Nr 122, poz. 1018). W PGW ocena stanu jednolitych części wód powierzchniowych została przyjęta w oparciu o rozporządzenie w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych. Na podstawie tego rozporządzenia GIOŚ opracował ocenę stanu części wód, dla których w ramach PMŚ prowadzony był monitoring. Przedstawiona w ramach planów ocena stanu została zweryfikowana w oparciu o istniejące dokumenty opracowane na potrzeby prac planistycznych tj. „Opracowanie analizy presji i wpływów zanieczyszczeń antropogenicznych w szczegółowym ujęciu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb opracowania programów działań i planów gospodarowania ww wodami” z maja 2007 roku. Z uwagi na zmianę rozporządzenia w sprawie klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych w trakcie prac planistycznych ocena przedstawiona w ramach planów została uszczegółowiona o dodatkowe materiały przekazane przez GIOŚ (m.in. „Ocena stanu wód w dorzeczach na podstawie wyników monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych w latach 2008 – 2010”) oraz w oparciu o dane pochodzące z regionalnych zarządów gospodarki wodnej poparte konsultacjami z terenowo odpowiedzialnymi jednostkami WIOŚ. Monitor Polski Nr 52 — 3964 — Poz. 561 nr 1). Wody podziemne v.p l Ocenę stanu części wód powierzchniowych przedstawiono w postaci mapy nr 7 (załącznik Monitoring wód podziemnych na obszarach dorzeczy w Polsce prowadzony jest zgodnie z rozporządzeniem w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych. Monitoring JCWPd prowadzi się w sposób umożliwiający ocenę stanu jednolitych części wód podziemnych oraz ustalenie czasowej i przestrzennej zmienności elementów fizykochemicznych i ilościowych. .go Na obszarze dorzecza Łaby, monitoring wód podziemnych zgodnie z PMŚ, prowadzony jest w 1 punkcie. Jego lokalizację przedstawiono na mapie nr 11 (załącznik nr 1). Określa się następujące formy monitoringu jednolitych części wód podziemnych: monitoring stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych, monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych. Zakres monitoringu stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych jest w. rcl określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych. Obejmuje takie parametry jak: ogólne: odczyn, temperatura, przewodność elektrolityczna, tlen rozpuszczony, ogólny węgiel organiczny, nieorganiczne: amoniak, antymon, arsen, azotany, azotyny, bor, chlorki, chrom, cyjanki, fluorki, fosforany, glin, kadm, magnez, mangan, miedź, nikiel, ołów, potas, rtęć, selen, siarczany, sód, srebro, wapń, wodorowęglany, żelazo. Monitoring stanu chemicznego Określa się następujące rodzaje monitoringu stanu chemicznego JCWPd: ww monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych, monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych, monitoring badawczy stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych. Monitoring diagnostyczny Celem monitoringu diagnostycznego jednolitych części wód podziemnych jest: Monitor Polski Nr 52 — 3965 — Poz. 561 uzupełnienie i sprawdzenie procedury oceny wpływu oddziaływań wynikających v.p l z działalności człowieka, dokonanie oceny długoterminowych zmian wynikających zarówno z warunków naturalnych, jak również z oddziaływań wynikających z działalności człowieka. Zakres monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego może ulec poszerzeniu o inne elementy fizykochemiczne charakteryzujące rodzaj działalności człowieka mającej wpływ na badane wody podziemne. Monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się raz w roku z następującą częstotliwością: .go co najmniej co 3 lata – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym, co najmniej co 6 lat – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym. Monitoring operacyjny Celem monitoringu operacyjnego jednolitych części wód podziemnych jest: ustalenie stanu chemicznego wszystkich jednolitych części wód podziemnych uznanych za środowiskowych, zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów w. rcl ustalenie obecności długoterminowych tendencji wzrostowych stężenia wszelkich zanieczyszczeń spowodowanych oddziaływaniami wynikającymi z działalności człowieka. Zakres monitoringu operacyjnego stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych obejmuje określenie wartości elementów fizykochemicznych, spośród wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, charakteryzujących rodzaj zidentyfikowanej działalności człowieka mającej wpływ na badane wody podziemne oraz elementów fizykochemicznych, których wartości stwierdzone na podstawie monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych są wyższe od wartości granicznych elementów fizykochemicznych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 38a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne. ww Monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się z następującą częstotliwością: co najmniej 2 razy w roku, z wyłączeniem roku, w którym prowadzony jest monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym, co najmniej raz w roku, z wyłączeniem roku, w którym prowadzony jest monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych podziemnych – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym. części wód Monitor Polski Nr 52 — 3966 — Poz. 561 v.p l W dorzeczu Łaby nie prowadzi się monitoringu operacyjnego wód podziemnych. Monitoring badawczy Monitoring badawczy stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych może być ustanowiony w odniesieniu do danej jednolitej części wód podziemnych lub jej fragmentu w celu: wyjaśnienia przyczyn nieosiągnięcia celów środowiskowych określonych dla danej jednolitej części wód podziemnych, jeżeli wyjaśnienie tych przyczyn jest niemożliwe na podstawie danych oraz informacji uzyskanych w wyniku pomiarów .go i badań prowadzonych w ramach monitoringu diagnostycznego i operacyjnego stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych, wyjaśnienie przyczyn niespełnienia celów środowiskowych przez daną jednolitą część wód podziemnych, jeżeli z monitoringu diagnostycznego stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych wynika, że cele środowiskowe wyznaczone dla danej jednolitej części wód podziemnych nie zostaną osiągnięte, i gdy nie rozpoczęto realizacji monitoringu operacyjnego stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych dla danej jednolitej części wód podziemnych, w. rcl zidentyfikowania zasięgu i stężeń zanieczyszczeń, jeżeli nastąpiło przypadkowe zanieczyszczenie jednolitej części wód podziemnych. Zakres i częstotliwość monitoringu badawczego stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych wynikają z uwarunkowań związanych z przyczyną podjęcia decyzji o przeprowadzeniu monitoringu badawczego i powinny być stosowane do lokalnych warunków tak, aby jego wyniki dostarczyły informacji o konkretnym programie działań dla osiągnięcia celów środowiskowych lub o szczególnych środkach zaradczych przeciwdziałającym skutkom przypadkowego zanieczyszczenia w odniesieniu do tych jednolitych części wód podziemnych, dla których podjęto decyzję o przeprowadzeniu monitoringu badawczego. Monitoring stanu ilościowego ww Celem monitoringu stanu ilościowego wód podziemnych jest określenie stopnia wpływu poboru wód na wielkość zasobów JCWPd m.in. położenie zwierciadła wód podziemnych, kształtowanie się składu chemicznego - ascenzja lub ingresja wód słonych na skutek sczerpywania zasobów wód podziemnych, stan ekosystemów wód powierzchniowych i lądowych bezpośrednio zależnych od wód podziemnych. Zakres monitoringu stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych obejmuje pomiary zwierciadła wód podziemnych oraz określenie dostępnych zasobów wód Monitor Polski Nr 52 — 3967 — Poz. 561 podziemnych i rzeczywistego poboru wód podziemnych w odniesieniu do każdej jednolitej v.p l części wód podziemnych. Monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się z częstotliwością: raz w tygodniu – dla wód podziemnych o zwierciadle swobodnym, raz w miesiącu – dla wód podziemnych o zwierciadle napiętym. Ustalenia wielkości dostępnych zasobów i rzeczywistego poboru wód podziemnych dokonuje się raz w roku. Monitoring ilościowy na obszarze dorzecza Łaby prowadzony jest na obszarze wszystkich JCWPd, ze względu na pobór wód w ilości większej niż 100 m3/dobę .go z każdej JCWPd. Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód podziemnych do monitorowania: monitoring diagnostyczny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych, które dostarczają średniorocznie powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia, monitoring operacyjny stanu chemicznego jednolitych części wód podziemnych w. rcl prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych, monitoring stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych prowadzi się dla jednolitych części wód podziemnych, które dostarczają średniorocznie powyżej 100 m3 na dobę wody przeznaczonej do spożycia. Ocena stanu (chemicznego i ilościowego) jednolitych części wód podziemnych wykonana została w 2008 r. w oparciu o klasyfikację wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych (Dz. U. Nr 143, poz. 896) i opublikowana w „Raporcie o stanie chemicznym i ilościowym jednolitych części wód podziemnych na obszarach dorzeczy zgodnie z wymaganiami RDW” z listopada ww 2008 r. Ocena stanu jednolitych części wód podziemnych przyjęta w Planach gospodarowania wodami w części oceny stanu chemicznego pochodzi z „Raportu o stanie chemicznym i ilościowym jednolitych części wód podziemnych na obszarach dorzeczy zgodnie z wymaganiami RDW” z listopada 2008 r., natomiast w części oceny stanu ilościowego jednolitych części wód podziemnych z „Opracowania analizy presji i wpływów zanieczyszczeń antropogenicznych w szczegółowym ujęciu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych dla potrzeb opracowania programów działań i planów gospodarowania wodami” z maja 2007 roku. Ostateczny stan jednolitych części wód Monitor Polski Nr 52 — 3968 — Poz. 561 podziemnych określa gorszy ze stanu ilościowego lub chemicznego określonej jednolitej v.p l części wód podziemnych. Ocenę stanu części wód podziemnych przedstawiono w postaci map nr 8, 9 (załącznik nr 1). Obszary chronione Programy monitoringu wymienione powyżej prowadzi się również obrębie obszarów chronionych, czyli: obszary ochrony ujęć wód do picia, które mogą być ustanowione na mocy art. .go 7 RDW, obszary przeznaczone do celów rekreacyjnych, w tym wyznaczone jako kąpieliska. W przypadku powierzchniowych wód wykorzystywanych do zaopatrzenia w wodę pitną, monitoring jest realizowany z uwzględnieniem wymogów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do w. rcl spożycia. W przypadku podziemnych wód wykorzystywanych do zaopatrzenia w wodę pitną, w sieci monitoringu jednolitych części wód podziemnych znajduje się punkt pomiarowokontrolny, w którym monitorowane są wody z obszarów ujęć. W przypadku wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, w tym wyznaczone jako kąpieliska, monitoring jest realizowany w uwzględnieniem rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 października 2002r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda ww w kąpieliskach (Dz. U. Nr 183, poz. 1530). Monitor Polski Nr 52 — 3969 — Poz. 561 v.p l
  4. Cele środowiskowe oraz odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych Cele środowiskowe dla wód powierzchniowych oraz obszarów chronionych, ustalonych na mocy Art. 4 RDW W pierwszym cyklu planowania gospodarowania wodami w Polsce, cele środowiskowe dla części wód zostały oparte głównie na wartościach granicznych poszczególnych wskaźników fizyko-chemicznych, biologicznych i hydromorfologicznych .go określających stan ekologiczny wód powierzchniowych, oraz wskaźników chemicznych świadczących o stanie chemicznym wody, odpowiadających warunkom osiągnięcia przez te wody dobrego stanu, z uwzględnieniem kategorii wód, wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 sierpnia 2008 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych (Dz. U. Nr 162, poz. 1008). Zastosowane podejście, polegające na przyjęciu za cele środowiskowe wartości granicznych odpowiadających dobremu stanowi wód, związane było z niekompletnym zrealizowaniem prac w zakresie opracowania warunków referencyjnych dla poszczególnych typów wód, a tym samym brakiem możliwości ustalenia wartości celów środowiskowych wg w. rcl charakterystycznych wymagań względem poszczególnych typów we wszystkich kategoriach wód. Dodatkowo, z uwagi na trwające prace w zakresie opracowywania metodyk oceny stanu hydromorfologicznego oraz fakt, że monitoring w zakresie badań stanu chemicznego jest jeszcze w fazie kształtowania i rozbudowy ustalenie celów środowiskowych zostało oparte o dostępne wartości graniczne wskaźników podanych w rozporządzeniu w sprawie sposobu klasyfikacji stanu. Przy ustalaniu celów środowiskowych dla jednolitych części wód powierzchniowych brano pod uwagę aktualny stan JCWP w związku z wymaganym zgodnie z RDW warunkiem niepogarszania ich stanu. Dla jednolitych części wód, będących obecnie w bardzo dobrym stanie/potencjale ekologicznym, celem środowiskowym będzie utrzymanie tego stanu/potencjału. Ponadto, ustalając cele uwzględniano także różnicę pomiędzy ww naturalnymi, a silnie zmienionymi oraz sztucznymi częściami wód. Dla naturalnych części wód celem będzie osiągnięcie co najmniej dobrego stanu ekologicznego, dla silnie zmienionych i sztucznych części wód – co najmniej dobrego potencjału ekologicznego. Ponadto, w obydwu przypadkach, w celu osiągnięcia dobrego stanu/potencjału konieczne będzie dodatkowo utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego. Dla obszarów chronionych funkcjonujących na obszarach dorzeczy, nie zostały obecnie podwyższone cele środowiskowe, z uwagi na częstokroć wyższe wymagania w stosunku do wartości granicznych wskaźników jakości wody przyjętych jako wartości Monitor Polski Nr 52 — 3970 — Poz. 561 graniczne dla dobrego stanu ekologicznego bądź dla dobrego lub powyżej dobrego v.p l potencjału ekologicznego wód, niż w poszczególnych aktach prawa, regulujących sposób postępowania i wymagania co do stanu wód w obrębie obszarów chronionych. Wyjątkiem w tym zakresie będą prawdopodobnie wymagania zgodne z wymogami wynikającymi z planów ochrony dla obszarów NATURA 2000 wyznaczonych na podstawie dyrektywy 79/409/EWG oraz dyrektywy 92/43/EWG, jednak w obecnym cyklu planistycznym z uwagi na brak planów ochrony ww. obszarów, nie zostaną zaostrzone cele środowiskowe dla części wód, na których takie obszary zostały wyznaczone. Celem środowiskowym dla tych obszarów będzie zatem osiągnięcie lub utrzymanie co najmniej dobrego stanu. Weryfikacja celów cyklach planistycznych. .go środowiskowych uwzględniająca ten zakres tematyczny będzie miała miejsce w kolejnych Poniżej zestawiono w ujęciu tabelarycznym informacje o wartościach granicznych dla dobrego stanu i dobrego potencjału ekologicznego wód, jak również wymagań dla bardzo dobrego stanu ekologicznego wód, w zakresie podstawowych wskaźników biologicznych i fizyko-chemicznych wody. Wskaźniki stanu hydrologicznego i morfologicznego wód obecnie zostały wyznaczone w sposób ogólny (bez wartości liczbowych) jedynie dla I klasy jakości wód wg rozporządzenia w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych, zatem nie są one uwzględniane dla wskazania wartości odpowiadających w. rcl pojęciu celu środowiskowego. Wskaźniki stanu chemicznego zostały określone w ramach rozporządzenia w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych, które w załączniku nr 8 wprowadza wartości graniczne chemicznych wskaźników jakości wody, wypełniając tym samym przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/EWG z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środowiskowych norm jakości w dziedzinie polityki wodnej zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy Rady 82/176/EWG, 83/513/EWG, 84/156/EWG, 84/491/EWG i 86/280/EWG oraz zmieniającej dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 348 z 24.12.2008, str. 84) art. 13, który stanowi, że państwa członkowskie wprowadzają przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne tej dyrektywy nie później niż do 13 lipca 2010 r. W tabelach tych podano również informację o ilościach części wód, w poszczególnych kategoriach wód na obszarze dorzecza, dla których wymagane jest osiągnięcie odpowiednich ww wartości wskaźników, odpowiadających celom środowiskowym. Wskazano również ilości części wód w poszczególnych kategoriach, dla których konieczne jest przedłużenie terminu osiągnięcia określonych celów środowiskowych, z uwagi na występujące specyficzne uwarunkowania, uniemożliwiające osiągnięcie tych celów do roku
  5. Monitor Polski Nr 52 — 3971 — Poz. 561 Tabela
  6. Wartości graniczne wybranych wskaźników wód odnoszących się do dobrego i wyższego niż Nazwa wskaźnika Wartości graniczne wskaźników jakości wód według kategorii jednolitych części wód powierzchniowych struga, strumień, jeziora, jeziora silnie morskie wody potok, rzeka (w tym zmienione oraz inne wewnętrzne, wody wody silnie naturalne i sztuczne przejściowe i zmienione), kanał zbiorniki wodne przybrzeżne 0,05 Bar (mg Ba/l) 0,5 Bor (mg B/l) 2 .go Arsen (mg As/l) Chrom sześciowartościowy (mg Cr+6/l) Chrom ogólny (suma +Cr3 i +Cr8) (mg Cr/l) v.p l dobry stanu ekologicznego jednolitych części wód powierzchniowych. 0,05 0,5 2 0,02 0,02 0,05 0,05 1 1 0,05 0,05 0,01 0,01 0,2 0,2 Glin (mg Al/l) 0,4 0,4 Cyjanki wolne (mg CN/l) 0,05 0,05 Cyjanki związane (mg Me (CN)x/l) 0,05 0,05 Molibden (mg Mo/l) 0,04 0,04 Selen (mg Se/l) 0,02 0,02 Srebro (mg Ag/l) 0,005 0,005 Tal (mg Tl/l) 0,002 0,002 Tytan (mg Ti/l) 0,05 0,05 Wanad (mg V/l) 0,05 0,05 Antymon (mg Sb/l) 0,002 0,002 Fluorki (mg F/l) 1,5 1,5 Beryl (mg Be/l) 0,0008 0,0008 Kobalt (mg Co/l) 0,05 0,05 - - Cynk (mg Zn/l) Miedź (mg Cu/l) ww w. rcl Fenole lotne (indeks fenolowy) (mg/l) Węglowodory ropopochodne – indeks olejowy (mg/l) 1 Cyna (mg Sn/l) 1 Wskaźnik nieuwzględniany w klasyfikacji wód (warunki referencyjne w trakcie ustalania). ww w. rcl 4 3 Wskaźnik okrzemkowy IO Makrofitowy Indeks Rzeczny 4 50 10 0,4 250 ≤ 25 ≤3 ≤6 ≤5 ≤ 0,2 ≤ 150 ≤ 200 BZT5 (mg O2/l) ChZT- Mn (mg O2/l) Azot ogólny (mg N/l) Fosfor ogólny (mg P/l) Siarczany (mg SO4/l) Chlorki (mg Cl/l) 300 12 6 24 ≤ 22 Temperatura wody (◦C) Zawiesina ogólna (mg/l) >0,75 / >0,70 , 0,55 / 0,50 , 5 6 5 6 >0,70 , >0,65 0,50 , 0,45 7 8 ≥44,5 / ≥47,1 , 7 8 2 35 / 36,8 , 35 2 ≥37,9 ELEMENTY FIZYKO- CHEMICZNE 3 1 35 / 60 4 7 8 300 250 0,4 10 12 6 50 24 35 / 36,8 , 35 3 2 0,55 / 0,50 , 5 6 0,50 , 0,45 1 35 / 60 2 4 8 Liczba JCWP naturalnych brak brak Liczba JCWP silnie zmienionych bądź sztucznych v.p l .go 8 Liczba wszystkich JCWP Liczba JCWP wykazujących obecnie bardzo dobry lub dobry stan ekologiczny Dla rzek nizinnych piaszczysto - gliniastych, rzek nizinnych żwirowych o pow. zlewni ≥ 5000 km2, małych i średnich rzek na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych, a także cieków łączących jeziora; 2 Dla wielkich rzek nizinnych; 3 Dla potoków tatrzańskich krzemianowych i węglanowych oraz potoków sudeckich; 4 Dla potoków wyżynnych krzemianowych z substratem gruboziarnistym, potoków wyżynnych krzemianowych z substratem drobnoziarnistym, potoków wyżynnych węglanowych z substratem drobnoziarnistym, potoków wyżynnych węglanowych z substratem gruboziarnistym, małych rzek wyżynnych krzemianowych, małych rzek wyżynnych węglanowych, średnich rzek wyżynnych- zachodnich, potoków fliszowych, małych rzek fliszowych, średnich rzek wyżynnych- wschodnich; 5 Dla potoków nizinnych lessowych 1 2 1 < 20 / < 25 2 Wartość dla dobrego stanu ekologicznego ELEMENTY BIOLOGICZNE Chlorofil „a” (μg/l) Nazwa wskaźnika Wartość dla bardzo dobrego stanu ekologicznego Wartość dla potencjału ekologicznego dobrego lub powyżej dobrego wód powierzchniowych płynących na obszarze dorzecza, uznanych za naturalne oraz silnie zmienione, bądź sztuczne. Liczba JCWP wykazujących obecnie bardzo dobry lub dobry potencjał ekologiczny Tabela
  7. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości biologicznej i fizyko - chemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części Monitor Polski Nr 52 — 3972 — Poz. 561 ww v.p l .go w. rcl lub gliniastych, potoków nizinnych piaszczystych, potoków nizinnych żwirowych, potoków organicznych; 6 Dla rzek nizinnych piaszczysto- gliniastych, rzek nizinnych żwirowych, małej i średniej rzeki na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych oraz cieków łączących jeziora; obszar zlewni powinien być mniejszy niż 5000 km 2; 7 Dla potoków nizinnych lessowych lub gliniastych, potoków nizinnych piaszczystych, rzek nizinnych piaszczysto- gliniastych, rzek przyujściowych będących pod wpływem wód słonych, potoków organicznych, rzek w dolinie zatorfionej, cieków łączących jeziora; 8 Dla potoków nizinnych żwirowych oraz rzek nizinnych żwirowych. Monitor Polski Nr 52 — 3973 — Poz. 561 Monitor Polski Nr 52 — 3974 — Poz. 561 v.p l Cele środowiskowe dla wód podziemnych ustalonych na mocy Art. 4 RDW Zgodnie z definicją umieszczoną w RDW dobry stan wód podziemnych oznacza stan osiągnięty przez część wód podziemnych, jeżeli zarówno jej stan ilościowy, jak i chemiczny jest określony jako co najmniej „dobry”. RDW w art. 4 przewiduje dla wód podziemnych następujące główne cele środowiskowe: zapobieganie dopływowi lub ograniczenia dopływu zanieczyszczeń do wód podziemnych, zapobieganie pogarszaniu się stanu wszystkich części wód podziemnych (z zastrzeżeniami wymienionymi w RDW), .go zapewnienie równowagi pomiędzy poborem a zasilaniem wód podziemnych, wdrożenie działań niezbędnych dla odwrócenia znaczącego i utrzymującego się rosnącego trendu stężenia każdego zanieczyszczenia powstałego w skutek działalności człowieka. Dla spełnienia wymogu niepogarszania stanu części wód, dla części wód będących w co najmniej dobrym stanie chemicznym i ilościowym, celem środowiskowym będzie utrzymanie tego stanu. w. rcl Stan chemiczny wód podziemnych Ocena stanu chemicznego wód podziemnych prowadzona jest głównie na podstawie wartości progowych elementów fizykochemicznych określających stan chemiczny wód podziemnych odpowiadających warunkom osiągnięcia przez te wody dobrego stanu wg rozporządzenia w sprawie kryteriów i sposobu oceny stanu wód podziemnych. Zgodnie z powyższym cele środowiskowe są reprezentowane przez wartości progowe, określone dla klasy III jakości wód podziemnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu zapisów mówiących, że stan chemiczny uznaje się za dobry w przypadku gdy przekroczenia wartości progowych dla dobrego stanu chemicznego występują, ale są one związane z naturalnie podwyższonym tłem niektórych jonów lub ich wskaźników. Dodatkowymi parametrami, które uwzględniane są w wyznaczaniu celów środowiskowych są: efektów ww brak zasolenia występującego na skutek oddziaływania antropogenicznego (nadmierna eksploatacja wód podziemnych, ascenzja wód zasolonych), zmiany przewodności elektrolitycznej właściwej (PEW), świadczącej o ogólnej mineralizacji, na takim poziomie, że nie wykazują efektów zasolenia wód podziemnych, wskaźniki fizykochemiczne wód podziemnych są na takim poziomie, że nie zagrażają osiągnięciu celów środowiskowych przez wody powierzchniowe. Monitor Polski Nr 52 — 3975 — Poz. 561 v.p l Stan ilościowy wód podziemnych Głównym wyznacznikiem dobrego stanu ilościowego dla jednolitych części wód podziemnych jest zapewnienie zasobów wód podziemnych dostępnych do zagospodarowania przy długoterminowej średniorocznej wartości poboru z ujęć wód podziemnych. Opisane jest to wzorem: ΔQ = ZD – PU* Gdzie: ZD – dostępne do zagospodarowania zasoby JCWPd * - wg Herbich
(2006).go PU – całkowity pobór wód podziemnych (w tym odwodnienia) Dodatkowymi parametrami, które uwzględniane są w wyznaczaniu celów środowiskowych są: poziom wód podziemnych nie podlega takim wahaniom, które mogłyby doprowadzić do: o niespełnienia celów środowiskowych przez wody powierzchniowe, o wystąpienia znacznych obniżeń zwierciadła wód podziemnych, w. rcl o wystąpienia szkód w ekosystemach lądowych zależnych od wód podziemnych, kierunki zmian krążenia wód podziemnych nie powodują intruzji wód słonych. Poniżej zestawiono w ujęciu tabelarycznym informacje o wartościach granicznych wybranych wskaźników jakości fizykochemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód podziemnych (tab. nr 3). W tabeli 4 podano parametry dla ustalenia celów środowiskowych dla jednolitych części wód podziemnych na obszarze dorzecza oraz informację o ilościach części wód wykazujących obecnie dobry stan chemiczny i ilościowy. Tabela 3. Wartości graniczne wybranych wskaźników jakości fizykochemicznej wód ustalonych jako cele środowiskowe dla jednolitych części wód podziemnych ww Tło hydrogeochemiczne1) (zakres wartości stężeń charakterystycznych) Nazwa wskaźnika Wartość dla Wartość dla bardzo dobrego stanu dobrego stanu chemicznego chemicznego klasa I klasa II Wartość dla umiarkowanego stanu chemicznego klasa III ELEMENTY OGÓLNE Odczyn (pH) 6,5 – 8,5 Ogólny węgiel organiczny (mgC/
  1. l)1 - 10 6,5 – 9,5 5 10*) 10*) Monitor Polski Nr 52 Temperatura (°C) Tlen rozpuszczony (mg/
  2. l)Poz. 561 200 - 700 700 4 - 20 <10 0-5 > 1 2500*) 2500*) 12 16 0,5 - 1 < 0,51 v.p l Przewodność elektrolityczna w 20 ° (μS/
  3. cm)— 3976 — ELEMENTY NIEORGANICZNE AntymonH (mgSb/
  4. l)ArsenH (mgAs/
  5. l)0-1 0,5 1,0 1,5 0 – 0,001 0,005*) 0,005*) 0,005*) 0,00005 – 0,02 0,01*) 0,01*) 0,02 .go Amonowy jon (mgNH4/
  6. l)AzotanyH (mgNO3/
  7. l)0-5 10 25 50 AzotynyH (mg NO2/
  8. l)0 – 0,3 0,03 0,15 0,5 Bar (mgBa/
  9. l)0,01 – 0,3 0,3 0,5 0,7 Beryl (mgBe/
  10. l)0 – 0,0005 0,0005 0,05 0,1 BorH (mgB/
  11. l)0,01 – 0,50 0,5 1*) 1*) Chlorki (mgCl/
  12. l)2 - 60 60 150 250 0,0001 – 0,01 0,01 0,05*) 0,05*) H Chrom (mgCr/
  13. l)- 0,1 0,05*) 0,05*) 0 – 0,02 0,02 0,1 0,2 Cynk (mgZn/
  14. l)0,005 – 0,05 0,05 0,5 1 Fluorki (mgF/
  15. l)0,05 – 0,5 0,5 1 1,5 Fosforany (mgPO4/
  16. l)0,01 - 1 0,5*) 0,5*) 1 0,05 – 0,1 0,1 0,2 0,2 Kadm (mgCd/
  17. l)0,0001 – 0,0005 0,001 0,003 0,005 Kobalt (mgCo/
  18. l)0 – 0,001 0,02 0,05 0,2 Magnez (mgMg/
  19. l)0,5 - 30 30 50 100 Mangan (mgMn/
  20. l)0,01 – 0,4 0,05 0,4 1*) Miedź (mgCu/
  21. l)0,001 – 0,02 0,01 0,05 0,2 0 – 0,003 0,003 0,02*) 0,02*) 0,001 – 0,005 0,005 0,01 0,02 Ołów (mgPb/
  22. l)0,001 – 0,01 0,01 0,025 0,1*) Potas (mgK/
  23. l)0,5 - 10 10*) 10*) 15 Rtęć (mgHg/
  24. l)0,00005 – 0,001 0,001*) 0,001*) 0,001*) SelenH (mgSe/
  25. l)0,00001 – 0,005 0,005 0,01*) 0,01*) w. rcl Cyjanki wolneH (mgCN/
  26. l)Cyna (mgSn/
  27. l)H H Glin (mgAl/
  28. l)ww H Molibden (mgMo/
  29. l)NikielH (mgNi/
  30. l)H H Monitor Polski Nr 52 — 3977 — Poz. 561 Siarczany (mgSO4/
  31. l)5 – 60 60 Sód (mgNa/
  32. l)1 – 60 SrebroH (mgAg/
  33. l)250*) 60 200*) 200*) 0 – 0,001 0,001 0,05 0,1*) Tal (mgTl/
  34. l)0 - 0,01 0,001 0,01 0,02 Tytan (mgTi/
  35. l)0 – 0,01 0,01 0,05 0,1 Uran (mgU/
  36. l)0,000003 – 0,0003 0,009 0,009 0,03 Wanad (mgV/
  37. l)0,000006 – 0,004 0,004 0,02 0,05 Wapń (mgCa/
  38. l)2 - 200 50 100 200 60 - 360 200 350 500 .go Wodorowęglany (mgHCO3/
  39. l)Żelazo (mgFe/
  40. l)v.p l 250*) 0,02 - 5 0,2 1 5 ELEMENTY ORGANICZNE H AOX – adsorbowe związki chloroorganiczne (mgCl/
  41. l)Benzo(a)pirenH (mg/
  42. l)BenzenH 0 – 0,0001 0,01 0,02 0,06 0,000001 – 0,00001 0,00001 0,00002 0,00005 0 0,001 0,005 0,01 H w. rcl BTX - lotne węglowodory aromatyczne Fenole (indeks fenolowy) Substancje ropopochodne Pestycydy2) H (mg/
  43. l)0,005 0,03 0,1*) 0 – 0,001 0,001 0,005 0,01 0 0,01 0,1 0,3 0 0,0001*) 0,0001*) 0,0001*) 0 0,0001*) 0,0001*) 0,0001*) 0 0,0005*) 0,0005*) 0,0005*) 0 0,1 0,2 0,5 0 - 0005 0,001 0,01 0,05 0 – 0,003 0,001 0,01 0,05 0,000001 – 0,0001 0,0001 0,0002 0,0003 ww Suma pestycydów3)H (mg/
  44. l)Substancje powierzchniowo czynne anionowe (mg/
  45. l)Substancje powierzchniowo czynne anionowe i nieanionowe (mg/
  46. l)Tetrachloroeten H (mg /
  47. l)Trichloroeten H (mg /
  48. l)WWAH – wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (mg/
  49. l)0 Monitor Polski Nr 52 — 3978 — Poz. 561 W przypadku metali podane wartości graniczne odnoszą się do ich formy rozpuszczonej. Tło hydrogeochemiczne wg Katalogu wybranych fizycznych i chemicznych wskaźników zanieczyszczeń wód podziemnych v.p l 1) i metod ich oznaczania - S. Witczak, A. F. Adamczyk, 1995 (zmodyfikowane). 2) Termin „pestycydy" obejmuje organiczne: insektycydy, herbicydy, fungicydy, nematocydy, akarycydy, algicydy, rodentycydy, slimicydy, a także produkty pochodne oraz ich pochodne metabolity, a także produkty ich rozkładu i reakcji; oznacza się jedynie te pestycydy, których występowania w wodzie można oczekiwać; określone dla pestycydów wartości graniczne stosuje się do każdego poszczególnego pestycydu. 3) Suma pestycydów oznacza sumaryczna zawartość poszczególnych pestycydów wykrytych i oznaczonych ilościowo w ramach badań monitoringowych H - element fizykochemiczny, dla którego nie dopuszcza się przekroczenia wartości granicznej przy określaniu klasy jakości wód podziemnych w punkcie pomiarowym ) * Brak dostatecznych podstaw do zróżnicowania wartości granicznych w niektórych klasach jakości; przy klasyfikacji do .go oceny przyjmuje się klasę o najwyższej jakości spośród klas posiadających tę samą wartość graniczną Tabela 4. Parametry dla ustalenia celów środowiskowych dla jednolitych części wód podziemnych na obszarze dorzecza Nazwa parametru Wartość progowa dla parametru ww w. rcl PARAMETRY CHEMICZNE Określona dla klasy III wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 lipca 2008 r. Wskaźniki fizykow sprawie kryteriów i chemiczne sposobu oceny stanu wód podziemnych (Dz. U. Nr 143, poz. 896) Występowanie Nie występuje efektów zasolenia Zmiany PEW Nie występuje świadczące o zasoleniu Zagrożenie dla osiągnięcia celów Nie występuje środowiskowych przez wody powierzchniowe PARAMETRY ILOŚCIOWE Nieprzekraczanie Pobór wód dostępnych zasobów podziemnych do zagospodarowania Znaczne zmiany położenia zwierciadła Nie występują wody Zmiana kierunków Nie występuje krążenia wody Liczba wszystkich JCWPd 3 Liczba JCWPd wykazująca obecnie dobry stan chemiczny i ilościowy 3 Monitor Polski Nr 52 — 3979 — Poz. 561 v.p l Odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje) Zgodnie z art. 4 RDW opisane cele środowiskowe powinny zostać osiągnięte do 2015 roku. Dyrektywa przewiduje odstępstwa od założonych celów środowiskowych, jeżeli ich osiągnięcie dla danej części wód w ustalonym terminie nie będzie możliwe z określonych przyczyn. W myśl art. 4 RDW, odstępstwa zdefiniowane są następująco: odstępstwa czasowe – dobry stan wód może zostać osiągnięty do roku 2021 lub najpóźniej do 2027 (art. 4.4 RDW), .go ustalenie celów mniej rygorystycznych (art. 4.5 RDW), czasowe pogorszenie stanu wód (art. 4.6 RDW), nieosiągnięcie celów ze względu na realizację nowych inwestycji (art. 4.7 RDW). Odstępstwa czasowe, czyli przedłużenie terminu realizacji zadań RDW do 2021 lub 2027 roku, można wyznaczyć dla części wód ze względu na: brak możliwości technicznych wdrażania działań, dysproporcjonalne koszty wdrożenia działań, w. rcl warunki naturalne niepozwalające na poprawę stanu części wód. Dążenie do osiągnięcia celów mniej rygorystycznych jest możliwe dla tych części wód, które zostały zmienione w wyniku działalności człowieka w taki sposób, że doprowadzenie ich do stanu (potencjału) dobrego jest niemożliwe ze względu na: brak możliwości technicznych wdrożenia działań, dysproporcjonalne koszty wdrożenia działań. RDW dopuszcza wyznaczenie derogacji dla jednolitych części wód również w sytuacji, gdy osiągnięcie celów jest niemożliwe w wyniku: nowych zmian w charakterystykach fizycznych jednolitych części wód, nowych form zrównoważonej działalności gospodarczej człowieka. ww Stosowanie powyższych odstępstw w osiągnięciu celów środowiskowych możliwe jest w określonych warunkach, wymienionych w art. 4 RDW. RDW dopuszcza realizację inwestycji mających wpływ na stan wód, powodujących zmiany w charakterystykach fizycznych jednolitych części wód, jeżeli cele którym służą, stanowią nadrzędny interes społeczny i/lub korzyści dla środowiska naturalnego i dla społeczeństwa. Na obszarze dorzecza Łaby zidentyfikowano jedną inwestycję z zakresu ochrony przeciwpowodziowej: 1. Ochrona od powodzi Kotliny Kłodzkiej. Inwestor: RZGW we Wrocławiu. Monitor Polski Nr 52 — 3980 — Poz. 561 Cel inwestycji: Budowa zbiorników retencyjnych, odbudowa ubezpieczeń brzegowych, v.p l poprawa przepustowości koryt cieków, ochrona przeciwpowodziowa. Lokalizacja: województwo dolnośląskie; powiat kłodzki. Parametry inwestycji: W ramach zadania planowana jest budowa 4 zbiorników retencyjnych oraz odbudowa i remont istniejącej zabudowy hydrotechnicznej koryt rzek i potoków Kotliny Kłodzkiej w celu poprawy ochrony przeciwpowodziowej terenów zurbanizowanych w kotlinie. Realizacja zadania poprawi również bezpieczeństwo p. powodziowe na odcinku rzeki Nysy Kłodzkiej od miejscowości Bardo do ujścia Nysy do rzeki Odry. W tabeli poniżej przedstawiono dane odnośnie jednolitych części wód zagrożonych Łaby. .go nieosiągnięciem celów środowiskowych oraz wskazanych do derogacji na obszarze dorzecza Tabela 5. Odstępstwa od celów środowiskowych na obszarze dorzecza Łaby wskazane do odstępstw od celów środowiskowych liczba JCWP % JCWP liczba JCWP % JCWP 4 50 % 4 50 % w. rcl Wody powierzchniowe rzeki zagrożone nieosiągnięciem celów środowiskowych Tabelaryczne zestawienie odstępstw od osiągnięcia celów środowiskowych dla każdej ww JCWP, zostało zamieszczone w załącznik nr 2. Monitor Polski Nr 52 — 3981 — Poz. 561 v.p l 9. Podsumowanie analizy ekonomicznej korzystania z wód Podstawowym celem analizy ekonomicznej korzystania z wód jest analiza zwrotu kosztów za usługi wodne, zarówno na poziomie finansowym, jak i ekonomicznym dla poszczególnych sektorów gospodarki i form korzystania z wód oraz określenie stopnia wdrożenia zasady „zanieczyszczający płaci” oraz „użytkownik płaci”. Użytkownicy wód w Polsce zobowiązani są do ponoszenia kosztów korzystania z zasobów wodnych, poprzez uiszczanie opłat za pobór wód i zrzut ładunków zanieczyszczeń, .go na podstawie ustalanych corocznie przez Radę Ministrów stawek opłat, przyczyniając się w ten sposób do realizacji przepisów art. 9 RDW. W polskim systemie prawnym funkcjonuje również system zwolnień z opłat, wynikający z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (zwolnienie wody do przerzutów, celów energetycznych, nawodnień rolniczych i napełniania stawów rybnych). Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza Obszar dorzecza Łaby, leżący w granicach Polski, zajmuje 238 km2. Na podstawie w. rcl danych GUS obliczono, że obszar dorzecza na koniec 2007 roku zamieszkiwany był przez 18,8 tys. mieszkańców, co stanowiło 0,05 % populacji całej Polski. Stopa bezrobocia wynosiła 3,2 %, natomiast średnie wynagrodzenie brutto w obrębie obszaru dorzecza Łaby wynosiło 2308,06 zł. W odniesieniu do całkowitej ilości przedsiębiorstw Polski, wartość procentowa podmiotów gospodarczych na obszarze dorzecza Łaby wynosiła 0,07 %. Poniższa tabela przedstawia przedsiębiorstwa pogrupowane według sektorów przemysłu oraz ich procentowy udział na obszarze dorzecza. Tabela 6. Struktura przedsiębiorstw na obszarze dorzecza Łaby. ww Sektory przemysłu % przedsiębiorstw na obszarze dorzecza Rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo 3.77 Górnictwo i przetwórstwo przemysłowe 6.97 Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę 0.11 Budownictwo 8.21 Handel hurtowy i detaliczny 41.23 Usługi 33.58 Monitor Polski Nr 52 — 3982 — Poz. 561 Edukacja 0.56 v.p l Administracja publiczna i obrona narodowa 2.03 Ochrona zdrowia i pomoc społeczna SUMA 3.54 100.00 Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym Źródłem danych do obliczeń były dane pochodzące z badań ankietowych przeprowadzonych przez poszczególne RZGW wśród operatorów, po ich eksperckiej weryfikacji. .go Jako rok bazowy dla obliczeń przyjęto 2006. Obliczenia wykonano dla poszczególnych obszarów dorzeczy, jednak w sytuacji, gdy zakres danych nie dawał miarodajnych wyników, przedstawiono rezultaty obliczeń dla obszaru Polski. Usługi wodno-kanalizacyjne w sektorze komunalnym świadczone są przez podmioty zajmujące się dostarczaniem wody, odbiorem i oczyszczaniem ścieków lub świadczeniem obu wymienionych usług. Z tego powodu opis statystyczny próby stanowiącej przedmiot badań prowadzony jest oddzielnie dla obu usług. Jest to zgodne z wiodącymi zaleceniami w zakresie zwrotu kosztów w sektorze: należy dążyć do rozdzielenia rachunku kosztów obu w. rcl usług. Rynek usług zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków obsługiwany jest przez operatorów, których można podzielić wg ich statusu prawnego na: zakłady budżetowe wraz z pozostałymi jednostkami działającymi na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.), podmioty prawa handlowego- spółki, pozostałe formy prawne. Zakres analiz Podstawowym celem analizy było określenie stopnia zwrotu kosztów usług dostarczania ww wody oraz odbioru i oczyszczania ścieków. Dodatkowo został przeprowadzony szereg analiz, charakteryzujących strukturę świadczonych usług: wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów, badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody w zależności od wielkości produkcji, związek jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością strat, związek między wysokością opłat za korzystanie ze środowiska a jednostkowym kosztem dostarczania wody, Monitor Polski Nr 52 — 3983 — Poz. 561 związek między podatkiem VAT i ceną usług, v.p l zależność pomiędzy formą prawną operatora a kosztami świadczonych usług. finansowanie skrośne, wpływ odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę i podatku od nieruchomości na koszty. Zwrot kosztów w sektorze komunalnym – zaopatrzenie w wodę Wartość rynku zaopatrzenia w wodę w Polsce w roku 2006 oscylowała w granicach 4,3 mld zł. .go Finansowy zwrot kosztów Finansową stopę zwrotu kosztów obliczono porównując całkowite koszty dostarczania wody z całkowitymi przychodami z tej działalności. Należy jednak wziąć pod uwagę potencjalne przekłamanie wynikające z faktu, iż część podmiotów prowadzi również inną działalność (np. utrzymanie dróg, gospodarka odpadami), ponadto świadczą one usługi (np. laboratoryjne, projektowe). Finansowa stopa zwrotu kosztów dla całej Polski w roku 2006 wyniosła 104,7%, natomiast po uwzględnieniu wpływu dotacji – 103,8%. w. rcl Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody w zależności od wielkości produkcji Statystyczna analiza badanej zbiorowości nie wykazała jakiegokolwiek związku pomiędzy roczną wielkością sprzedaży, a jednostkowym kosztem. Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością strat Zbadano związek strat z kosztem dostarczenia wody zarówno biorąc pod uwagę same straty, jak i sumę strat i zużycia na cele technologiczne. W obu przypadkach nie uzyskano związku tych wielkości z kosztem jednostkowym zaopatrzenia w wodę. Stopień dopasowania równań regresji w obu przypadkach nie przekraczał 0,02 przy wartościach wymaganych od 0,9 wzwyż. Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością opłat za ww korzystanie ze środowiska - pobór wody Nie stwierdzono istotnego statystycznie związku pomiędzy jednostkowymi płatnościami za pobór, a jednostkowym kosztem produkcji. Ma to pewne wsparcie natury praktycznej – najwyższe opłaty związane są z poborem wysokiej klasy wód podziemnych, niewymagających uzdatniania – wykluczona jest więc składowa kosztów związana z uzdatnianiem. W całym kraju udział opłat za pobór wód w całkowitych kosztach zaopatrzenia w wodę wyniósł 2,81%. Monitor Polski Nr 52 — 3984 — Poz. 561 Podatek VAT w procesie zaopatrzenia w wodę v.p l Informacje o podatku VAT często okazywały się niemiarodajne (operatorzy podają wartość podatku „VAT należny” dla całego przedsiębiorstwa, a nie dla działalności zaopatrzenia w wodę). W efekcie przeprowadzenie jakiejkolwiek analizy nie było możliwe. Formy własności operatorów, a koszty świadczonych przez nich usług Obliczenia wskazują, że koszty w zakładach budżetowych są nieco niższe niż przeciętne, a w spółkach wyższe od przeciętnej dla całego kraju. Jest to jednak obraz statyczny dotyczący pojedynczego roku, a koszty operatora zależą od strategii jego działalności w dłuższym okresie czasu. Tak więc wyniki nie pozwalają na rzetelne kosztów. .go wnioskowanie czy konkretny rodzaj formy prawnej umożliwia obniżenie rzeczywistych Zróżnicowanie cen wg poszczególnych grup taryfowych – subwencje krzyżowe (skrośne) Przeprowadzone w badaniach obliczenia pozwalają zaryzykować przypuszczenie, że przynajmniej 21% wody jest sprzedawana w sytuacji subwencji krzyżowych. Nie wykazano natomiast wpływu różnicowania kosztów na decyzję o zróżnicowaniu taryf. Obliczenia wykazały również brak wpływu różnicowania cen na finansową stopę zwrotu. Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością odpisów w. rcl amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę infrastruktury oraz podatku od nieruchomości Wszystkie trzy analizowane kategorie stanowią istotną składową w strukturze kosztów operatorów. Odnosząc sumę kosztów z tytułu: amortyzacji, opłat za użyczenie/dzierżawę i podatku od nieruchomości - do kosztów ogółem, otrzymano wskaźnik 24,1%. Zwrot kosztów w sektorze komunalnym – odbiór i oczyszczanie ścieków Wartość rynku odbioru i oczyszczania ścieków zbliżyła się w Polsce w roku 2006 (rok bazowy obliczeń) do poziomu 3,4 mld zł. Finansowy zwrot kosztów Finansową stopę zwrotu kosztów obliczono porównując całkowite koszty odbioru ww i odprowadzania ścieków z całkowitymi przychodami z tej działalności. Należy jednak, podobnie jak w przypadku zaopatrzenia w wodę, wziąć pod uwagę potencjalne przekłamanie wynikające z faktu, iż część podmiotów prowadzi również inną działalność (np. utrzymanie dróg, gospodarka odpadami), ponadto świadczą one usługi (np. laboratoryjne, projektowe). Finansowa stopa zwrotu w całej Polsce w roku 2006 wyniosła 101,3%. Monitor Polski Nr 52 — 3985 — Poz. 561 Wpływ dotacji na stopę zwrotu kosztów v.p l Łączna kwota dotacji jest niewielka (54,5 mln zł w 2006 r co stanowi ok. 1,6% przychodów) – nie wpływają zatem istotnie na stopę zwrotu. Po korekcie o wielkość dotacji od gmin finansowa stopa zwrotu dla usługi odbioru ścieków zmalała do poziomu 99,6% (dla całego kraju)- czyli o 1,7%. Badanie związku jednostkowego kosztu odbioru i oczyszczania ścieków w zależności od wielkości operatora Statystyczna analiza badanej zbiorowości nie wykazała jakiegokolwiek związku pomiędzy roczną wielkością świadczonych usług, a jednostkowym kosztem odbioru .go i oczyszczania ścieków. Badanie związku jednostkowego kosztu dostarczania wody z wysokością opłat za korzystanie ze środowiska – odbiór i oczyszczanie ścieków. Nie stwierdzono istotnego statystycznie związku pomiędzy jednostkowymi płatnościami za zrzut, a jednostkowymi kosztami odbioru i oczyszczania. Opłata za zrzut ładunków nie odgrywa znaczącej roli w kosztach ani też w cenie usługi. Jednak w przypadku niskiego stopnia oczyszczania lub nieuregulowanego statusu formalno-prawnego (brak/częściowy brak pozwolenia) – może okazać się znacząca. w. rcl Wysokie jednostkowe opłaty za zrzut ładunków do wód nie determinują wysokich kosztów świadczenia usług. Udział opłat za zrzut w kosztach ogółem wyniósł przeciętnie 2,87%. Odchylenia pomiędzy obszarami działania RZGW i obszarami dorzeczy były jednak znacznie większe niż dla opłat za pobór wód (tam było to 0,5%) – dla ładunków zanieczyszczeń udział wahał się od 1,7% do 10,2%. Średnia opłata za zrzut przypadająca na 1m3 ścieków podlegających opłacie (odebranych) wyniosła 7,8 gr/m3. Podatek VAT w procesie odbioru i oczyszczania ścieków Informacje o podatku VAT przekazane w ankietach przez operatorów okazały się niemiarodajne (bardzo często podawano wartość podatku „VAT należny” dla całego przedsiębiorstwa a nie dla działalności odbiór i oczyszczanie ścieków). W efekcie przeprowadzenie jakiejkolwiek analizy nie było możliwe. ww Formy własności operatorów, a koszty świadczonych przez nich usług Różnice dla kosztów jednostkowych pomiędzy dwoma podstawowymi grupami operatorów: (
  50. a)działającymi na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i (
  51. b)spółkami wynosi ok. 1%. Odwrotnie niż w przypadku zaopatrzenia w wodę nieco wyższe koszty mają zakłady budżetowe. Różnice są jednak marginalne i nie mogą stanowić podstawy do jakiegokolwiek wnioskowania statystycznego. Jednak podobnie jak w przypadku zaopatrzenia w wodę, prezentowany obraz – jest obrazem statycznym, dotyczącym pojedynczego roku, a koszty operatora zależą od strategii jego działalności w dłuższym okresie czasu. Monitor Polski Nr 52 — 3986 — Poz. 561 Zróżnicowanie cen wg poszczególnych grup taryfowych – subwencje krzyżowe (skrośne) v.p l Sprawdzenie, czy zróżnicowanie cen wynika ze zróżnicowania cząstkowych kosztów świadczenia usługi jest w praktyce niemożliwe. Inaczej niż w przypadku zaopatrzenia w wodę, trudno jest wyznaczyć maksymalne dopuszczalne zróżnicowanie kosztu jednostkowego przypadającego na 1m3 odebranych ścieków (opłaty podlegają różnym kombinacjom zanieczyszczeń i stawek za ich zrzut mnożonym przez różne współczynniki). W konsekwencji nadzwyczaj trudno jest oszacować zakres stosowanych subwencji krzyżowych. Finansowa stopa zwrotu liczona osobno dla zbiorowości stosującej ceny jednolite .go była wyższa (103%) od średniej ze zbiorowości stosującej ceny niejednolite (101,3%). Badanie związku jednostkowego kosztu odbioru i odprowadzania ścieków z wysokością odpisów amortyzacyjnych, opłat za dzierżawę infrastruktury oraz podatku od nieruchomości Wszystkie trzy analizowane kategorie stanowią istotną składową w strukturze kosztów operatorów. Odnoszą sumę kosztów z tytułu: amortyzacji, opłat za użyczenie/dzierżawę i podatku od nieruchomości - do kosztów ogółem, otrzymano wskaźnik 37,8% . w. rcl Ekonomiczna stopa zwrotu kosztów w sektorze komunalnym Obliczenia przeprowadzono łącznie dla całej działalności sektora wod-kan (zaopatrzenie w wodę i odbiór ścieków). W porównaniu do obliczeń stopy finansowej modyfikacji podlega pojęcie kosztów. Jest ono rozszerzone z kosztów ponoszonych przez operatorów (znowu suma: woda i ścieki) na sumę kosztów operatorów oraz kosztów środowiskowych i zasobowych. Te ostatnie mają umowną wartość 01. Ekonomiczna stopa zwrotu w sektorze komunalnym wynosi dla całego kraju 60%. O takiej wartości zadecydowała duża kwota kosztów środowiskowych przypisanych do tego sektora. Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu Zgodnie z RDW użytkownicy przemysłowi są to użytkownicy korzystający z własnych ww ujęć oraz indywidualnych urządzeń do zrzutu zanieczyszczeń. Nie jest to do końca zgodne z rzeczywistością, gdyż istnieją w praktyce zakłady przemysłowe pobierające wodę i odprowadzające ścieki do sieci komunalnej. Stosując podejście zgodnie z RDW, zostały one uwzględnione w obliczeniach dla sektora komunalnego. W obecnej chwili można przyjąć, że zwrot kosztów finansowych usług wodnych w tym sektorze wynosi 100%. Założenie takie jest w pełni uzasadnione z uwagi na fakt, iż w Polsce nie 1 Założenia do przyjęcia zerowej wartości kosztów zasobowych znajdują się w podrozdziale Oszacowanie kosztów środowiskowych i zasobowych Monitor Polski Nr 52 — 3987 — Poz. 561 są stosowane dopłaty do działalności operacyjnej związanej z poborem wody oraz odbiorem wszystkie podmioty w tym sektorze. v.p l ścieków w przemyśle, natomiast opłaty za korzystanie ze środowiska ponoszone są przez Jednak, biorąc pod uwagę poziom ekonomiczny, stopa zwrotu jest inna. Aby oszacować ekonomiczną stopę zwrotu kosztów ponoszonych na bieżącą ochronę wód, należało oszacować zewnętrzne koszty środowiskowe. Ekonomiczna stopa zwrotu w przemyśle niosła dla obszaru Polski 84%. Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie W przypadku sektora rolniczego w Polsce, wskazywana w RDW zasada .go „zanieczyszczający płaci” oraz „użytkownik płaci” nie jest egzekwowana w pełni. Pobory wody powierzchniowej do nawodnień rolniczych i leśnych oraz do napełniania stawów hodowlanych, zwolnione są z opłat. Przytoczone zwolnienie dotyczy również tylko częściowego ponoszenia kosztów utrzymania niezbędnej infrastruktury. Usługi wodne w sektorze rolnictwa i leśnictwa obejmują przede wszystkim kształtowanie stosunków wodnych poprzez nawadnianie oraz odwadnianie, a także pobór wody na potrzeby hodowli ryb. Brakuje jednak szczegółowych danych dotyczących tych w. rcl kosztów. Identyfikacja poszczególnych rodzajów kosztów Zidentyfikowano dwa podstawowe źródła kosztów związanych z gospodarką wodną w sektorze rolnictwa. Dominujące są koszty środowiskowe, zaś drugim co do wielkości źródłem kosztów są koszty związane z działalnością melioracyjną. Pozostałe koszty to opłaty wniesione z tytułu poboru wód oraz zrzutu ładunków zanieczyszczeń, (odpowiednio: 4,6 + 0,25 mln zł) oraz opłaty nie naliczone za pobór w wysokości ok. 21-35 mln zł. Analiza zwrotu kosztów w tym sektorze została przeprowadzona na podstawie formularza statystycznego RRW-10 (Sprawozdanie ze stanu ilościowego oraz utrzymania wód i urządzeń melioracji wodnych) zawierającego dane za rok 2006. Ponieważ formularz ten odnosi się do obszarów województw, konieczne było przeliczenie zawartych w nim informacji na układ ww zlewniowy. Na podstawie danych z formularza obliczona została finansowa stopa zwrotu kosztów, zaś następnie uwzględniając obliczoną w opracowaniu Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych wysokość kosztów środowiskowych określono ekonomiczną stopę zwrotu kosztów. Finansowa stopa zwrotu kosztów za usługi wodne w rolnictwie w Polsce wyniosła 49,4%, natomiast ekonomiczna stopa zwrotu – 7,5%. Zwrot kosztów w sektorze rolnictwa i leśnictwa jest stosunkowo niewielki. Wynika to z faktu, iż usługi wodne w tym sektorze zwolnione są z opłat za korzystanie ze środowiska, Monitor Polski Nr 52 — 3988 — Poz. 561 a ponadto użytkownicy nie ponoszą kosztów utrzymania infrastruktury. Wyjątkiem jest pobór v.p l wód podziemnych na potrzeby nawodnień, jednak w Polsce występuje on niezmiernie rzadko. Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód Dla przeprowadzenia analizy zwrotu kosztów w pozostałych formach korzystania z wód, czyli w tzw. usługach bezpośredniego oddziaływania na wodę, obok wymaganych prawem UE sektorów: komunalnego, rolnictwa i przemysłu, biorąc jednocześnie pod uwagę brak wytycznych dla wskazania konkretnych form korzystania, umocowanych prawem unijnym, bądź krajowym, przyjęto jako trzy kolejne formy korzystania mogące znacząco hydroenergetykę, żeglugę, .go oddziaływać na wody: zarządzanie ryzykiem powodziowym. Zakłada się ponadto istnienie innych form korzystania z wód, takich jak rekreacyjny połów ryb, wszelkiego rodzaju sporty wodne itd. Z pewnym uproszczeniem przyjmuje się, że formy te nie oddziaływają znacząco na wody. w. rcl Hydroenergetyka Wykorzystanie wody do produkcji energii elektrycznej jest w zasadzie wolne od opłat. Formułując takie stwierdzenie pomijane są pewne koszty, tj. koszt uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód oraz przypadki obciążania użytkowników (dzierżawców) opłatą za użytkowanie gruntów pokrytych wodą, w granicach zasięgu jazu. Nie są to jednak klasyczne opłaty za piętrzenie czy wykorzystanie wody do celów hydroenergetycznych. W polskim systemie prawnym brak jest opłat rekompensujących negatywne zjawiska związane z wykorzystaniem wody do celów hydroenergetycznych (takich jak: utrudniona migracja ryb, obniżenie zawartości tlenu). W zakresie hydroenergetyki, stopa zwrotu może być liczona, ale osobno dla poszczególnych obiektów służących tym celom. Prawidłowa kalkulacja wymaga uwzględnienia odpisów amortyzacyjnych. ww Zarządzenie ryzykiem powodziowym W zakresie działań związanych z zarządzaniem ryzykiem powodziowym, w Polsce nie istnieją żadne opłaty nakładane na potencjalnych beneficjentów (osoby, które doświadczają zmniejszenia ryzyka). Zabezpieczenia przed powodzią dostarczane są przez władze publiczne na zasadzie dóbr publicznych tzn. dostęp do nich jest nieograniczony, a użytkowanie wolne jest od opłat. Nieodpłatne dostarczanie usług polegających na zmniejszeniu ryzyka powodziowego nie oznacza automatycznie braku opłat za korzystanie ze Monitor Polski Nr 52 — 3989 — Poz. 561 środowiska, jednak faktycznie czynności związane z ograniczaniem ryzyka powodziowego nie v.p l podlegają opłatom za korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian. W związku z powyższym w zakresie zarządzania ryzykiem powodziowym dopóty dopóki świadczenie to dostarczane będzie na zasadzie dóbr publicznych, liczenie stopy zwrotu nie ma merytorycznego sensu. Żegluga Opłaty związane z żeglugą nakładane są w Polsce za: tkm ładunku (lub iloczyn miejsc pasażerskich i
  52. km)oraz odrębnie za śluzowania. Zróżnicowanie stawek dotyczy poszczególnych dróg wodnych, rodzaju ładunku, sposobu transportu. W przypadku .go śluzowania zróżnicowanie dotyczy pory dnia. Przychody jednak są tak nikłe, iż nie można mówić o jakimkolwiek zwrocie kosztów, nawet ograniczonym do kosztów operacyjnych. Analiza opinii użytkowników dróg wodnych wskazuje, że podstawowym problemem jest jakość szlaków, a nie obciążenie kosztami opłat. W sytuacji niskiego natężenia przewozów, przychody z opłat są nikłe i nie wystarczają do utrzymania istniejących dróg, kłopotliwe jest też wykazanie celowości wsparcia takich inwestycji ze środków publicznych. Dla żeglugi obliczenia stóp zwrotu nie są możliwe nawet w przypadku zawężenia do stopy finansowej. Przeszkodą formalną jest brak odpisów amortyzacyjnych (nie są naliczane), w. rcl kolejnym źródłem niedokładności jest brak metodyki alokacji korzyści na poszczególnych beneficjentów w obiektach służących między innymi żegludze. Przyjmowanie arbitralnych założeń może zmienić obliczenia o kilkaset procent. Takie szacunki nie mogą być przesłanką do rewizji opłat wnoszonych przez beneficjentów Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych. RDW wymaga, oprócz obliczenia kosztów finansowych usług wodnych, oszacowania kosztów środowiskowych i zasobowych. Obliczenia zostały przeprowadzone dla obszaru całego kraju, dla poszczególnych obszarów dorzeczy oraz obszarów działania RZGW, uwzględniając podział na regiony wodne. ww Koszty zasobowe Koszt zasobowy = koszt alternatywny = koszt utraconych korzyści. Koszty zasobowe czyli koszty utraconych korzyści występują wtedy, gdy istnieje alternatywny sposób (sposoby) wykorzystania danego dobra, wykluczający się z innymi. Koszt utraconych korzyści równy jest korzyściom z najlepszego alternatywnego wykorzystania danego dobra (zasobu). Obliczanie kosztów zasobowych odbywało się w 2 krokach: określenie ilościowego deficytu zasobów wodnych w danej jednostce obliczeniowej (jednostką tą może być: cały kraj, dorzecze, obszar RZGW), Monitor Polski Nr 52 — 3990 — Poz. 561 przypisanie konkretnej wartości jednostkowej do korzyści utraconych w wyniku v.p l zidentyfikowanego deficytu wody (w zł/m3 deficytu wody rocznie). Przypisanie wartości zerowej do kosztów zasobowych w Polsce jest rezultatem przeprowadzonych analiz, ale jednocześnie wynika z pew

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.