Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 19 sierpnia 2002 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego.

Dziennik Ustaw Nr 138 — 8821 — Poz. 1164 1164 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA KULTURY z dnia 19 sierpnia 2002 r. w sprawie podstaw programowych kszta∏cenia w zawodach szkolnictwa artystycznego. Na podstawie art. 32a ust. 4 i art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 wrzeÊnia 1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 117, poz. 759 i Nr 162, poz. 1126, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 19, poz. 239, Nr 48, poz. 550, Nr 104, poz. 1104, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1320, z 2001 r. Nr 111, poz. 1194 i Nr 144, poz. 1615 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 362 i Nr 113, poz. 984) zarzàdza si´, co nast´puje: § 1. Ustala si´ podstawy programowe kszta∏cenia w zawodach szkolnictwa artystycznego, okreÊlonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiàcej za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 63, poz. 571), stanowiàce za∏àczniki do rozporzàdzenia: — za∏àcznik nr 2; 3) plastyk (symbol cyfrowy 347[07]) — za∏àcznik nr 3; 4) tancerz (symbol cyfrowy 347[08]) — za∏àcznik nr 4; 5) aktor cyrkowy (symbol cyfrowy 347[01]) — za∏àcznik nr 5; 6) animator kultury (symbol cyfrowy 347[03]) — za∏àcznik nr 6; 7) bibliotekarz (symbol cyfrowy 414[01]) — za∏àcznik nr 7. § 2. W szko∏ach artystycznych w zakresie kszta∏cenia ogólnego stosuje si´ podstawy programowe okreÊlone przez ministra w∏aÊciwego do spraw oÊwiaty i wychowania. § 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia og∏oszenia. 1) muzyk (symbol cyfrowy 347[04]) — za∏àcznik nr 1; 2) aktor scen muzycznych (symbol cyfrowy 347[02]) Minister Kultury: W. Dàbrowski Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Kultury z dnia 19 sierpnia 2002 r. (poz.1164) Za∏àcznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE MUZYK Opis zawodu Kszta∏cenie w zawodzie muzyk obejmuje dwa etapy edukacyjne, czyli okresy kszta∏cenia o wyró˝nionych celach, stanowiàcych ca∏oÊç dydaktycznà: A. pierwszy etap edukacyjny obejmuje kszta∏cenie w szkole muzycznej I stopnia lub ogólnokszta∏càcej szkole muzycznej I stopnia, B. drugi etap edukacyjny obejmuje kszta∏cenie w szkole muzycznej II stopnia lub ogólnokszta∏càcej szkole muzycznej II stopnia, w specjalnoÊciach: I. Instrumentalista, II. Wokalista, III. Rytmika, IV. Lutnik. A. PIERWSZY ETAP EDUKACYJNY SZKO¸A MUZYCZNA I STOPNIA OGÓLNOKSZTA¸CÑCA SZKO¸A MUZYCZNA I STOPNIA Cele nauczania 1. Zainteresowanie ucznia muzykà. 3. Rozwijanie uzdolnieƒ muzycznych ucznia w sposób dostosowany do jego wieku i predyspozycji. 2. Rozbudzanie zami∏owania do muzyki. 4. Nauczanie podstaw gry na instrumencie. Dziennik Ustaw Nr 138 — 8822 — 5. Rozwijanie umiej´tnoÊci technicznych i interpretacyjnych. 6. Nauczanie zasad notacji w stopniu umo˝liwiajàcym samodzielne odczytywanie zapisu nutowego. 7. Przygotowanie do samodzielnego opracowywania krótkich i ∏atwych utworów. 8. Wdro˝enie do systematycznego i Êwiadomego çwiczenia. 9. Rozwijanie naturalnej potrzeby ekspresji twórczej ucznia i kszta∏cenie wyobraêni artystycznej. 10. Rozwijanie umiej´tnoÊci muzykowania zespo∏owego. 11. Przygotowanie ucznia do publicznych wyst´pów estradowych, zach´canie do aktywnego uczestnictwa w ˝yciu muzycznym. 12. Zapoznanie ucznia z podstawowà wiedzà o muzyce. 13. Kszta∏towanie wra˝liwoÊci estetycznej i poczucia pi´kna. 14. Przygotowanie absolwentów do dalszego kszta∏cenia w szkole muzycznej II stopnia. Przedmiot g∏ówny Instrument TreÊci nauczania 1. Podstawowa wiedza w zakresie historii instrumentu, budowy instrumentu i jego cz´Êci, obs∏ugi oraz konserwacji. 2. Podstawy prawid∏owego aparatu gry (prawid∏owa postawa, u∏o˝enie ràk, w∏aÊciwy sposób wydobycia dêwi´ku). 3. Wybrane elementy techniki gry. 4. Podstawy interpretacji utworu zgodnej z zapisem, budowà formalnà i elementami stylu. 5. Zasady notacji w∏aÊciwej dla danego instrumentu oraz techniki czytania a vista ∏atwych utworów. 6. Przygotowanie do samodzielnej pracy nad ∏atwym utworem w zakresie poprawnego odczytania tekstu nutowego, çwiczenia i korygowania b∏´dów. 7. Przygotowanie do praktyki estradowej z uwzgl´dnieniem podstawowych elementów obycia estradowego, m.in. w zakresie technik opanowania pami´ciowego utworu oraz koncentracji i pokonywania tremy. 8. Podstawowe formy muzykowania zespo∏owego. 9. Literatura muzyczna dla danego instrumentu, dobrana przez nauczyciela w zale˝noÊci od mo˝liwoÊci ucznia i z uwzgl´dnieniem jego preferencji. 10. Program na zakoƒczenie etapu edukacyjnego. Osiàgni´cia uczniów Fortepian 1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci fortepianu. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu. Poz. 1164 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, u∏o˝enia prawej i lewej r´ki na klawiaturze, prawid∏owego u∏o˝enia nóg. Umiej´tnoÊç prawid∏owego wydobycia dêwi´ku w zale˝noÊci od rejestru i dynamiki. ÂwiadomoÊç roli i dzia∏ania palców w procesie powstawania dêwi´ku. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem niezale˝noÊci ràk i palców na klawiaturze, umiej´tnoÊci grania ró˝nymi sposobami artykulacji (legato, non legato, staccato, portato), umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ prawym peda∏em (prostym — taktowym i synkopowanym). 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji w kluczu wiolinowym i basowym oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, pedalizacja, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ równymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiej´tnoÊç muzykowania zespo∏owego pod kierunkiem nauczyciela (np.: na cztery r´ce, na dwa fortepiany, ∏atwe akompaniamenty). 9. Opanowanie literatury fortepianowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej dla prawej i lewej r´ki, utwory polifoniczne, formy cykliczne (do wyboru np.: sonatina, sonata, koncert, wariacje), akompaniamenty. 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej dla prawej i lewej r´ki, utworu polifonicznego, jednej cz´Êci sonatiny lub sonaty (do wyboru: allegro sonatowe, wariacje lub rondo), utwór dowolny. Ca∏y program powinien byç wykonany z pami´ci. Organy 1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci i ogólnych zasad dzia∏ania traktury. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, u∏o˝enia prawej i lewej r´ki na manuale, prawid∏owego u∏o˝enia nóg na pedale. Umiej´tnoÊç prawid∏owego wydobycia dêwi´ku na manuale. Umiej´tnoÊç koordynacji pracy ràk i nóg. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem: niezale˝noÊci ràk i palców na manuale i nóg Dziennik Ustaw Nr 138 — 8823 — na pedale, umiej´tnoÊci gry wielog∏osowej na manuale, umiej´tnoÊci grania ró˝nymi sposobami artykulacji (legato, non legato, staccato, portato). 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji w kluczu wiolinowym i basowym oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie. Poz. 1164 (palcowanie, miechowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem (pokonywanie trudnych miejsc). Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego (np.: unisono, duet, akordeonowe zespo∏y kameralne jednorodne lub mieszane, orkiestra akordeonowa, gra z akompaniamentem). 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 9. Opanowanie literatury akordeonowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, polifonicznej i dawnych mistrzów, forma cykliczna (do wyboru: sonatina, suita, wariacje), utwory ró˝ne, muzyka u˝ytkowa ró˝nych narodów. 8. Umiej´tnoÊç muzykowania zespo∏owego pod kierunkiem nauczyciela. 9. Opanowanie literatury organowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory polifoniczne, utwory muzyki dawnej, formy cykliczne. 10. Poprawne wykonanie jednej etiudy dla prawej r´ki, jednej etiudy dla lewej r´ki na manua∏ melodyczny, jednej etiudy dla lewej r´ki na manua∏ basowo-akordowy, grania a vista, jednego utworu polifonicznego, jednego utworu dawnych mistrzów, dwóch utworów dowolnych. Program powinien byç wykonany z pami´ci. 10. Poprawne wykonanie utworu polifonicznego, jednej cz´Êci sonaty, utworu dowolnego. Gitara Akordeon 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci akordeonu oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç zasad konserwacji akordeonu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego trzymania akordeonu, prawid∏owego u∏o˝enia prawej i lewej r´ki. Umiej´tnoÊç wydobycia dêwi´ku p∏ynnym prowadzeniem miecha. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem: umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ technikà miechowo-palcowà miechem jednokierunkowym, umiej´tnoÊci gry miechem zmiennym, umiej´tnoÊci gry prawà r´kà na manuale dyskantowym i lewà r´kà na manuale melodycznym i basowo-akordowym. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji w kluczu wiolinowym i basowym oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci gitary oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç zasad czyszczenia i konserwacji gitary, strun i futera∏u. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego trzymania gitary, prawid∏owego u∏o˝enia prawej i lewej r´ki. Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego sposobu siedzenia, w∏aÊciwego stosowania podgitarnika, podnó˝ka lub poduszki. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem koordynacji pracy obydwu ràk, niezale˝noÊci palcowej obu ràk, gry fla˝oletów naturalnych i sztucznych, uderzenia tirando i apoyando, gry dwudêwi´ków, trójdêwi´ków i czterodêwi´ków, chwytów poprzecznych barré, czystoÊci intonacji, grania w pozycjach, realizacji arpeggio, tremolo i rasgueado, realizacji podstawowych ozdobników. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej. Dziennik Ustaw Nr 138 — 8824 — Poz. 1164 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego. 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego (np.: unisono, gitarowe zespo∏y kameralne lub orkiestra gitarowa, gra z akompaniamentem). 9. Opanowanie literatury gitarowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory polifoniczne, forma cykliczna (do wyboru: sonatina, sonata, suita, wariacje), utwory kameralne (duet, trio). 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, cz´Êci suity lub utworu z muzyki dawnej, cz´Êci sonaty klasycznej lub wariacje klasyczne, utworu dowolnego, utworu kameralnego lub utworu z akompaniamentem, grania a vista. Harfa 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci harfy oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç zasad czyszczenia i konserwacji instrumentu. Umiej´tnoÊç strojenia harfy pod kierunkiem nauczyciela. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego u∏o˝enia prawej i lewej r´ki ze szczególnym zwróceniem uwagi na uk∏ad kciuka. Umiej´tnoÊç w∏aÊciwej pracy nóg zsynchronizowana z pracà ràk. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem wykszta∏cenia niezale˝noÊci palców, gry naturalnych fla˝oletów, gry akordów technikà secco i arpeggio, gry étouffé i glissando, realizacji podstawowych ozdobników. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji w kluczu wiolinowym i basowym oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem poprawnej pedalizacji i precyzji rytmicznej. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, pedalizacja, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem (pokonywanie trudnych miejsc). Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 9. Opanowanie literatury harfowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory polifoniczne i dawnych mistrzów, forma cykliczna (do wyboru: sonata, concertino, wariacje). 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, jednego utworu solowego z muzyki dawnej, dwóch kontrastujàcych cz´Êci sonaty. Skrzypce 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci skrzypiec i smyczka oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu i smyczka w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç zasad czyszczenia i konserwacji skrzypiec i smyczka oraz umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego trzymania skrzypiec pod brodà i smyczka, prawid∏owego u∏o˝enia prawej i lewej r´ki. Umiej´tnoÊç wydobycia dêwi´ku przy zachowaniu swobodnego aparatu gry. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry „ca∏ym smyczkiem” i poszczególnymi cz´Êciami smyczka, gry naturalnych fla˝oletów, umiej´tnoÊci prawid∏owego uk∏adu prawej i lewej r´ki, czystoÊci intonacji, grania w pozycjach, realizacji podstawowych ozdobników, wibracji. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem poprawnej intonacji i precyzji rytmicznej. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. Dziennik Ustaw Nr 138 — 8825 — 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego (np.: unisono, smyczkowe zespo∏y kameralne, gra z akompaniamentem). 9. Opanowanie literatury skrzypcowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na skrzypce z akompaniamentem (od baroku do XX wieku), forma cykliczna (do wyboru: sonata, concertino, koncert, wariacje), utwory kameralne (duet, trio lub kwartet). 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, w tym jednej dwudêwi´kowej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, cz´Êci pierwszej lub drugiej i trzeciej koncertu, dwóch kontrastujàcych cz´Êci sonaty. Poz. 1164 unisono, smyczkowe zespo∏y kameralne, gra z akompaniamentem). 9. Opanowanie literatury altówkowej (równie˝ skrzypcowej) w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na altówk´ (skrzypce) z akompaniamentem (od baroku do XX wieku), forma cykliczna (do wyboru: sonata, concertino, koncert, wariacje), utwory kameralne (duet, trio lub kwartet). 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, w tym jednej dwudêwi´kowej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, cz´Êci pierwszej lub drugiej i trzeciej koncertu, dwóch kontrastujàcych cz´Êci sonaty. Wiolonczela Altówka 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci altówki i smyczka oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu i smyczka w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç zasad czyszczenia i konserwacji altówki i smyczka. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu. 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci wiolonczeli i smyczka oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu i smyczka w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç zasad czyszczenia i konserwacji wiolonczeli i smyczka. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego trzymania altówki i smyczka, prawid∏owego u∏o˝enia prawej i lewej r´ki. Umiej´tnoÊç wydobycia dêwi´ku przy zachowaniu swobodnego aparatu gry. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy przy grze, umiej´tnoÊç dobrania w∏aÊciwej d∏ugoÊci nó˝ki do wzrostu grajàcego, prawid∏owego u∏o˝enia prawej i lewej r´ki. Umiej´tnoÊç wydobycia dêwi´ku przy zachowaniu swobodnego aparatu gry. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry „ca∏ym smyczkiem” i poszczególnymi cz´Êciami smyczka, gry naturalnych fla˝oletów, umiej´tnoÊci prawid∏owego uk∏adu prawej i lewej r´ki, czystoÊci intonacji, grania w pozycjach, realizacji podstawowych ozdobników, wibracji. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry „ca∏ym smyczkiem” i poszczególnymi cz´Êciami smyczka, gry naturalnych fla˝oletów, umiej´tnoÊci prawid∏owego uk∏adu prawej i lewej r´ki, czystoÊci intonacji, grania w pozycjach (∏àcznie z pozycjà kciukowà), realizacji podstawowych ozdobników. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji w kluczu altowym oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem poprawnej intonacji i precyzji rytmicznej. 5. ZnajomoÊç notacji w kluczu basowym i tenorowym oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego (np.: 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego (np.: Dziennik Ustaw Nr 138 — 8826 — Poz. 1164 unisono, smyczkowe zespo∏y kameralne, gra z akompaniamentem). ce technicznej, utwory na kontrabas z akompaniamentem (od baroku do XX wieku). 9. Opanowanie literatury wiolonczelowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na wiolonczel´ z akompaniamentem (od baroku do XX wieku), forma cykliczna (do wyboru: sonata, sonatina, koncert), utwory kameralne (duet, trio lub kwartet). 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej z pami´ci, dwóch utworów solowych z akompaniamentem z pami´ci. 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, sonaty. Kontrabas 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci kontrabasu i smyczka oraz poznanie roli poszczególnych elementów instrumentu i smyczka w procesie powstawania dêwi´ku. ZnajomoÊç zasad czyszczenia i konserwacji kontrabasu i smyczka. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy przy grze stojàc i siedzàc, w∏aÊciwego trzymania kontrabasu i smyczka, prawid∏owego u∏o˝enia prawej i lewej r´ki. Umiej´tnoÊç wydobycia dêwi´ku przy zachowaniu swobodnego aparatu gry. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry „ca∏ym smyczkiem” i poszczególnymi cz´Êciami smyczka, gry naturalnych fla˝oletów, umiej´tnoÊci prawid∏owego uk∏adu prawej i lewej r´ki, czystoÊci intonacji, grania w pozycjach, realizacji podstawowych ozdobników. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji w kluczu basowym i tenorowym oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, smyczkowanie, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w ró˝nych formach muzykowania zespo∏owego (np.: unisono, smyczkowe zespo∏y kameralne, gra z akompaniamentem). 9. Opanowanie literatury kontrabasowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematy- Flet 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci fletu, sk∏adania i rozk∏adania instrumentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego trzymania fletu, u∏o˝enia ràk i palców. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego warg i j´zyka. 3. Opanowanie podstaw techniki gry (legato, non legato i pojedynczego staccato w obr´bie c1 — c4 z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry d∏ugich dêwi´ków, osiàgni´cia podstawowego stopnia bieg∏oÊci palcowej, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach, realizacji ozdobników oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego (np: unisono, fletowe zespo∏y kameralne, gra z akompaniamentem). 9. Opanowanie literatury fletowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na flet z akompaniamentem (od baroku do XX wieku), forma cykliczna (do wyboru ca∏oÊç lub cz´Êç: sonatiny, sonaty, wariacji, koncertu, suity), utwory kameralne (duety). 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej (w tym jednej z pami´ci), jednego utworu cyklicznego z akompaniamentem z pami´ci, jednego utworu solowego lub z akompaniamentem z pami´ci. Dziennik Ustaw Nr 138 — 8827 — Obój 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci oboju, sk∏adania i rozk∏adania instrumentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego trzymania oboju, u∏o˝enia ràk i palców. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego narzàdów jamy ustnej, warg i mi´Êni twarzy. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry dêwi´ków d∏ugowytrzymywanych, osiàgni´cia podstawowego stopnia bieg∏oÊci palcowej, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach, umiej´tnoÊci wykonania naj∏atwiejszych ozdobników, opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego (np.: unisono, obojowe zespo∏y kameralne, gra z akompaniamentem). 9. Opanowanie literatury obojowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na obój z akompaniamentem (od baroku do XX wieku), forma cykliczna (do wyboru ca∏oÊç lub cz´Êç sonaty lub koncertu), utwory kameralne (duety). 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, jednego utworu cyklicznego lub dwóch dowolnych (w tym jednego z pami´ci) z akompaniamentem. Klarnet 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci klarnetu, sk∏adania i rozk∏adania instru- Poz. 1164 mentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego trzymania klarnetu, u∏o˝enia ràk i palców. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego narzàdów jamy ustnej, warg i mi´Êni twarzy. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry d∏ugich dêwi´ków, osiàgni´cia podstawowego stopnia bieg∏oÊci palcowej, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego (np.: unisono, klarnetowe zespo∏y kameralne, gra z akompaniamentem). 9. Opanowanie literatury klarnetowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na klarnet z akompaniamentem (od klasycyzmu do XX wieku), forma cykliczna (do wyboru ca∏oÊç lub cz´Êç: sonatiny, wariacji, koncertu), utwory kameralne (duet i trio). 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej (w tym jednej z pami´ci), jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, jednego utworu kameralnego. Saksofon 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci saksofonu, sk∏adania i rozk∏adania instrumentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego trzymania saksofonu, u∏o˝enia ràk i palców. Umie- Dziennik Ustaw Nr 138 — 8828 — Poz. 1164 j´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego narzàdów jamy ustnej, warg i mi´Êni twarzy. wej, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach, prawid∏owej aplikatury z u˝yciem pianomechaniki oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry d∏ugich dêwi´ków, osiàgni´cia podstawowego stopnia bieg∏oÊci palcowej, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej. 5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego (np.: unisono, fagotowe zespo∏y kameralne, gra z akompaniamentem). 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego (np.: unisono, saksofonowe zespo∏y kameralne, gra z akompaniamentem). 9. Opanowanie literatury fagotowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na fagot z akompaniamentem (od baroku do XX wieku), forma cykliczna (do wyboru ca∏oÊç lub cz´Êç: sonatiny lub sonaty, koncertu), utwory kameralne (duety). 9. Opanowanie literatury saksofonowej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na saksofon z akompaniamentem, forma cykliczna (do wyboru ca∏oÊç lub cz´Êç), utwory kameralne. 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, dwóch utworów solowych z akompaniamentem lub jednego cyklicznego — z pami´ci. 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, dwóch utworów z akompaniamentem z pami´ci. Tràbka Fagot 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci fagotu, sk∏adania i rozk∏adania instrumentu oraz podstaw jego konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego trzymania fagotu, u∏o˝enia ràk i palców. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego narzàdów jamy ustnej, warg i mi´Êni twarzy. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry d∏ugich dêwi´ków, osiàgni´cia podstawowego stopnia bieg∏oÊci palco- 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci tràbki oraz podstaw jej konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç rozk∏adania, sk∏adania i samodzielnego strojenia instrumentu. ZnajomoÊç poszczególnych odmian tràbki (B, C, D, Es). 2. Opanowanie prawid∏owej postawy (stojàc i siedzàc), w∏aÊciwego trzymania tràbki, u∏o˝enia ràk i palców prawej r´ki. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego j´zyka, warg i mi´Êni twarzy. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry dêwi´ków d∏ugowytrzymywanych, osiàgni´cia pe∏nej synchronizacji pracy palców prawej r´ki z j´zykiem, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji. Dziennik Ustaw Nr 138 — 8829 — 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego (np.: unisono, zespo∏y kameralne instrumentów d´tych blaszanych, gra z akompaniamentem). 9. Opanowanie literatury na tràbk´ w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na tràbk´ solo i z akompaniamentem, utwory kameralne (duet i trio). 10. Poprawne wykonanie dwóch prostych etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, jednego utworu kameralnego. Róg 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci rogu oraz podstaw jego konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç rozk∏adania, sk∏adania i samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy (stojàc i siedzàc), w∏aÊciwego trzymania rogu, u∏o˝enia ràk i palców lewej r´ki. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego j´zyka, warg i mi´Êni twarzy. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ pochodem tonów naturalnych. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci doboru ustnika, wibracji warg, gry dêwi´ków d∏ugowytrzymywanych, osiàgni´cia pe∏nej synchronizacji pracy palców lewej r´ki z j´zykiem, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. Poz. 1164 5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego (np.: unisono, zespo∏y kameralne instrumentów d´tych blaszanych (duety, tria), gra z akompaniamentem. 9. Opanowanie literatury na róg w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na róg solo i z akompaniamentem, utwory kameralne (duet i trio). 10. Poprawne wykonanie: dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, czytania a vista z transponowaniem in Es, in E i in D. Puzon 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci puzonu oraz podstaw jego konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny. Umiej´tnoÊç rozk∏adania, sk∏adania i samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego trzymania puzonu — a szczególnie suwaka — oraz u∏o˝enia ràk ze szczególnym uwzgl´dnieniem wyrabiania bieg∏oÊci prawej r´ki. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego j´zyka, warg i mi´Êni twarzy. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ pochodem tonów naturalnych. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci doboru ustnika, wibracji warg (gry dêwi´ków d∏ugowytrzymywanych, przed´ç szeregu alikwotów w poszczególnych pozycjach, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji w kluczu basowym i tenorowym oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawi- Dziennik Ustaw Nr 138 — 8830 — d∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie, z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. Poz. 1164 (palcowanie, oddechy, frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego (np: unisono, zespo∏ach kameralnych instrumentów d´tych blaszanych, gra z akompaniamentem). 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego: unisono, zespo∏y kameralne instrumentów d´tych blaszanych (duety, tria), gra z akompaniamentem. 9. Opanowanie literatury na tub´ w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, ∏atwe utwory na tub´ solo i z akompaniamentem, utwory kameralne (duety). 9. Opanowanie literatury na puzon w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na puzon solo i z akompaniamentem, utwory kameralne (duety). 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, jednego duetu. 10. Poprawne wykonanie dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, jednego duetu. Tuba 1. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci z historii instrumentu i umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci tuby oraz podstaw jej konserwacji i czyszczenia. ZnajomoÊç zasad higieny, dba∏oÊci o instrument i ustnik. Umiej´tnoÊç rozk∏adania, sk∏adania i samodzielnego strojenia instrumentu. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy, w∏aÊciwego trzymania tuby, u∏o˝enia ràk, ze szczególnym uwzgl´dnieniem wyrabiania bieg∏oÊci prawej r´ki. Umiej´tnoÊç prawid∏owego zad´cia oraz swobodnego pos∏ugiwania si´ aparatem oddechowym, z uwzgl´dnieniem znaczenia artykulacyjnego j´zyka, warg i mi´Êni twarzy. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ pochodem tonów naturalnych. 3. Opanowanie podstaw techniki gry, z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci doboru ustnika, wibracji warg, gry dêwi´ków d∏ugowytrzymywanych, przed´ç szeregu alikwotów w poszczególnych pozycjach, stopniowego opanowania gry w poszczególnych rejestrach oraz opanowania umiej´tnoÊci korekty intonacji. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym Perkusja 1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych instrumentów w j´zyku polskim i w∏oskim. Podstawowa wiedza z historii instrumentów. Umiej´tnoÊç strojenia kot∏ów. 2. Opanowanie prawid∏owej postawy z uwzgl´dnieniem specyfiki poszczególnych instrumentów. Opanowanie prawid∏owego ustawienia aparatu gry na poszczególnych instrumentach z uwzgl´dnieniem relacji pomi´dzy lewà i prawà r´kà. Umiej´tnoÊç prawid∏owego uderzania w membranofony i w idiofony z uwzgl´dnieniem prawid∏owej pracy przedramienia, nadgarstka i palców. 3. Opanowanie podstaw techniki gry z uwzgl´dnieniem umiej´tnoÊci gry tremolo na membranofonach i idiofonach, prawid∏owej repetycji, ró˝nych mo˝liwoÊci atakowania p∏ytek, umiej´tnoÊci operowania peda∏em przy kot∏ach. 4. Umiej´tnoÊç frazowania i operowania podstawowymi sposobami artykulacji. Zgodna z zapisem realizacja metrorytmiki, agogiki i dynamiki. Interpretowanie utworu zgodne z jego budowà formalnà. 5. ZnajomoÊç notacji oraz umiej´tnoÊç samodzielnego i bezb∏´dnego odczytania tekstu nutowego. Umiej´tnoÊç prawid∏owego grania a vista ∏atwych utworów w wolnym tempie z uwzgl´dnieniem precyzji rytmicznej. 6. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu pod wzgl´dem techniczno-wykonawczym (frazowanie, dynamika, interpretacja). Umiej´tnoÊç samodzielnej pracy nad utworem. Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. Przyswojenie podstawowych elementów obycia estra- Dziennik Ustaw Nr 138 — 8831 — dowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. 8. Umiej´tnoÊç gry pod kierunkiem nauczyciela w prostych formach muzykowania zespo∏owego (np.: zespo∏y kameralne, gra z akompaniamentem). 9. Opanowanie literatury perkusyjnej w nast´pujàcym zakresie: etiudy o zró˝nicowanej problematyce technicznej, utwory na poszczególne instrumenty perkusyjne z akompaniamentem, utwory kameralne — duety. Poz. 1164 10. Poprawne wykonanie na instrumentach melodycznych — dwóch etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej, jednego utworu solowego z akompaniamentem z pami´ci, jednego utworu kameralnego z u˝yciem peda∏u na wibrafonie; na instrumentach o nieokreÊlonej wysokoÊci dêwi´ku i na kot∏ach — dwa çwiczenia o ró˝nych problemach technicznych, dwie etiudy; na zestawie rozrywkowym — dwa trzydziestodwutaktowe odcinki oparte o rytm i metrum wybranego taƒca. Inne obowiàzkowe zaj´cia edukacyjne Fortepian dodatkowy TreÊci nauczania 1. Podstawowa wiedza w zakresie historii instrumentu i jego budowy. 2. Podstawy prawid∏owego aparatu gry. 3. Wybrane elementy techniki gry. 4. Zasady notacji oraz czytanie a vista. 5. Samodzielna praca nad utworem. 6. Przygotowanie do muzykowania zespo∏owego. 7. Program na zakoƒczenie etapu edukacyjnego. Osiàgni´cia uczniów 1. Umiej´tnoÊç nazywania poszczególnych cz´Êci fortepianu. ZnajomoÊç podstawowych wiadomoÊci o historii instrumentu. 2. Umiej´tnoÊç zachowania prawid∏owej postawy, u∏o˝enia prawej i lewej r´ki na klawiaturze. 3. Umiej´tnoÊç gry z zachowaniem podstawowych sposobów artykulacji, dynamiki i frazowania. Umiej´tnoÊç gry akordów i ozdobników. 4. Umiej´tnoÊç równoczesnego czytania z dwóch pi´ciolinii w kluczu wiolinowym i basowym. Umiej´tnoÊç czytania a vista ∏atwych i krótkich utworów. 5. Umiej´tnoÊç samodzielnego opracowania ∏atwego utworu z uwzgl´dnieniem w∏aÊciwego frazowania, artykulacji, tempa, dynamiki i stylistyki utworu. 6. Umiej´tnoÊç grania prostych akompaniamentów z repertuaru wykonywanego na instrumencie g∏ównym lub gry na cztery r´ce. 7. Poprawne wykonanie etiud o zró˝nicowanej problematyce technicznej uwzgl´dniajàcej mo˝liwoÊci ucznia, utworu polifonicznego lub dawnych mistrzów, utworu dowolnego lub na cztery r´ce, granie a vista. 3. Sposoby czytania nut g∏osem. 4. Sposoby zapisywania dyktand. Osiàgni´cia uczniów 1. Umiej´tnoÊç rozpoznawania interwa∏ów do oktawy w∏àcznie, poczàtkowo na piosenkach i w trakcie zabaw, a w starszych klasach jako samodzielne struktury. Umiej´tnoÊç zapisywania interwa∏ów nutami i symbolami oraz wyszukiwania struktur interwa∏owych w repertuarze. Umiej´tnoÊç budowania i rozpoznawania trójdêwi´ków majorowych i minorowych bez przewrotu i w przewrotach oraz trójdêwi´ków zwi´kszonych i zmniejszonych. ZnajomoÊç budowy dominanty septymowej i umiej´tnoÊç jej s∏uchowego rozpoznania. Umiej´tnoÊç Êpiewania gam majorowych do pi´ciu znaków i minorowych do trzech znaków. Umiej´tnoÊç s∏uchowego rozpoznania s∏uchowego gam majorowych i minorowych oraz ich zapisu nutami i symbolami. 2. Umiej´tnoÊç rozpoznawania wartoÊci rytmicznych, tak˝e w po∏àczeniu z rozpoznawaniem wysokoÊci dêwi´ku. Umiej´tnoÊç realizacji i zapisu s∏uchowego prostych struktur rytmicznych. 3. Umiej´tnoÊç czytania a vista prostych struktur melodyczno-rytmicznych w tonacjach do trzech znaków. 4. Umiej´tnoÊç zapisu dyktand melodycznych jednog∏osowych z zastosowaniem poznanych interwa∏ów i struktur rytmicznych. Umiej´tnoÊç zapisu prostych dyktand melodycznych-jednog∏osowych — z pami´ci. Umiej´tnoÊç Êwiadomego s∏yszenia podstawowych struktur melodycznych, harmonicznych i rytmicznych jako elementów dzie∏a muzycznego. Umiej´tnoÊç okreÊlenia s∏uchowego trybu, metrum, faktury i budowy okresowej fragmentów z literatury muzycznej. Rytmika Kszta∏cenie s∏uchu TreÊci nauczania TreÊci nauczania 1. Budowa i sposoby rozpoznawania interwa∏ów, akordów i gam. 2. Rozpoznawanie i notacja struktur metrorytmicznych. 1. ZnajomoÊç podstawowych zasad metody Emila Jacques’a Dalcroze’a. 2. ZnajomoÊç podstawowych zasad notacji muzycznej i podstawowych poj´ç z zakresu agogiki, dynamiki, artykulacji. Dziennik Ustaw Nr 138 — 8832 — 3. ZnajomoÊç podstawowych kroków taƒców polskich. 4. ZnajomoÊç instrumentarium Orffa. Osiàgni´cia uczniów 1. Umiej´tnoÊç interpretowania ruchem wartoÊci rytmicznych w ró˝nych grupach i uk∏adach (taktowanie, interpretacja ruchem ró˝nych ugrupowaƒ rytmicznych). Umiej´tnoÊç reagowania ruchem na akcenty metryczne. Umiej´tnoÊç interpretowania ruchem artykulacji legato i staccato oraz dynamiki (piano, forte, crescendo, diminuendo) i agogiki. Umiej´tnoÊç interpretowania ruchem ró˝nego rodzaju tematów rytmicznych i kanonów. Interpretacja ruchowa piosenek. 2. Umiej´tnoÊç zapisu nutowego w kluczu wiolinowym i basowym na pi´ciolinii — podstawowych wartoÊci i wysokoÊci. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ podstawowymi poj´ciami z zakresu agogiki, dynamiki, artykulacji. 3. Umiej´tnoÊç wykonywania podstawowych kroków taƒców polskich i wykorzystanie ich w opracowaniach choreograficznych zgodnie z ich stylem i charakterem. 4. Umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ instrumentarium Orffa. Umiej´tnoÊç gry na instrumentach Orffa w zespole orffowskim. Umiej´tnoÊç interpretowania piosenek i miniatur muzycznych ruchem i przy pomocy instrumentów. Poz. 1164 5. Opanowanie podstawowych wiadomoÊci o czo∏owych kompozytorach polskich i europejskich oraz ich twórczoÊci. Chór TreÊci nauczania 1. Rozwijanie ogólnej muzykalnoÊci i poczucia estetyki oraz wra˝liwoÊci na jakoÊç i barw´ dêwi´ku. 2. Rozwijanie umiej´tnoÊci pracy w zespole. Kszta∏towanie dyscypliny artystycznej oraz poczucia odpowiedzialnoÊci. 3. Rozszerzanie znajomoÊci repertuaru chóralnego. 4. Nauczanie prawid∏owego Êpiewu wraz z çwiczeniami oddechowymi i emisyjnymi. Osiàgni´cia uczniów 1. Wzrost ogólnej muzykalnoÊci dzi´ki pracy w zespole chóralnym. Umiej´tnoÊç poprawnej emisji i prawid∏owej intonacji. Zwi´kszenie wra˝liwoÊci na z∏à intonacj´ u partnerów. Umiej´tnoÊç naturalnego frazowania. 2. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy i wzajemnego s∏yszenia si´ oraz korekty intonacji. Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego reagowania na ruchy dyrygenta. Umiej´tnoÊç i w∏aÊciwe nawyki pracy w grupie. 3. Pog∏´bienie znajomoÊci literatury chóralnej z ró˝nych epok, stylów i gatunków muzycznych. Audycje muzyczne 4. Umiej´tnoÊç prawid∏owego Êpiewania oraz kontrolowania jakoÊci wydobywanego dêwi´ku. TreÊci nauczania Orkiestra 1. Elementy dzie∏a muzycznego, faktury i Êrodki wyrazu. TreÊci nauczania 2. Instrumenty muzyczne, g∏os ludzki i typy zespo∏ów muzycznych. 3. Taƒce polskie i obce. 4. Podstawowe gatunki i formy muzyczne. 5. Wiedza o czo∏owych kompozytorach polskich i europejskich. Osiàgni´cia uczniów 1. Umiej´tnoÊç okreÊlania w utworach elementów dzie∏a muzycznego i jego faktury. Umiej´tnoÊç okreÊlania Êrodków wyrazu zastosowanych w danym utworze. 2. Umiej´tnoÊç okreÊlenia podstawowych cech budowy, mo˝liwoÊci wykonawczych instrumentów i g∏osu ludzkiego. Umiej´tnoÊç rozpoznania poszczególnych typów zespo∏ów muzycznych. Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego pos∏ugiwania si´ terminologià muzycznà. 3. Umiej´tnoÊç rozpoznania i okreÊlenia podstawowych cech charakterystycznych polskich taƒców narodowych i narodowych taƒców europejskich. 4. Umiej´tnoÊç okreÊlenia cech charakterystycznych podstawowych gatunków i form muzyki europejskiej. 1. Rozwijanie mo˝liwoÊci wykonawczych uczniów, nabywanych na indywidualnych lekcjach gry na instrumencie . Rozwijanie zami∏owania do zespo∏owego muzykowania. 2. Rozwijanie umiej´tnoÊci pracy w zespole. Kszta∏towanie dyscypliny artystycznej oraz poczucia odpowiedzialnoÊci. 3. Zapoznanie uczniów z repertuarem orkiestrowym o ró˝nym stopniu trudnoÊci. 4. Rozwijanie umiej´tnoÊci gry zespo∏owej (zró˝nicowanie dynamiczne, puls rytmiczny, reagowanie na zmiany i uwagi, w∏aÊciwe odczytanie tekstu i realizacja ozdobników, praca nad zestrojeniem, aktywnoÊç wykonawcza). Osiàgni´cia uczniów 1. Pog∏´bienie umiej´tnoÊci wykonawczych poprzez zbiorowe muzykowanie i pokonywanie podobnych problemów, jakie wyst´pujà w solowej grze na instrumencie. AktywnoÊç wykonawcza i zaanga˝owanie. 2. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z cz∏onkami w∏asnej grupy instrumentalnej i umiej´tnoÊç s∏yszenia innych. Umiej´tnoÊç w∏aÊciwego reagowania na gesty dyrygenta. Umiej´tnoÊç i w∏aÊciwe nawyki pracy w grupie. Dziennik Ustaw Nr 138 — 8833 — 3. Pog∏´bienie znajomoÊci literatury orkiestrowej z ró˝nych epok, stylów i gatunków muzycznych. 4. Umiej´tnoÊç grania w zespole oraz kontrolowania intonacji. Zespo∏y kameralne Poz. 1164 Osiàgni´cia uczniów 1. Pog∏´bienie umiej´tnoÊci wykonawczych poprzez zbiorowe muzykowanie i pokonywanie podobnych problemów, jakie wyst´pujà w solowej grze na instrumencie. 2. Umiej´tnoÊç gry z precyzyjnà intonacjà jako podstawowego warunku prawid∏owej realizacji gry zespo∏owej. TreÊci nauczania 1. Zbiorowe muzykowanie. 2. Praca nad precyzyjnà intonacjà. 3. Gra zespo∏owa w aspekcie: 1) precyzyjnej realizacji rytmu, 2) orientacji we wspó∏zale˝noÊci g∏osów, 3) rozwoju muzykalnoÊci, 4) poznania literatury. 3. Umiej´tnoÊç wspó∏pracy z cz∏onkami zespo∏u i s∏yszenia innych. Umiej´tnoÊç gry z precyzyjnà rytmikà i orientacjà w przebiegu poszczególnych g∏osów. Pog∏´bienie znajomoÊci literatury kameralnej z ró˝nych epok. B. DRUGI ETAP EDUKACYJNY I. SPECJALNOÂå — INSTRUMENTALISTA SZKO¸A MUZYCZNA II STOPNIA OGÓLNOKSZTA¸CÑCA SZKO¸A MUZYCZNA II STOPNIA Cele nauczania 1. Rozwijanie wirtuozowskich elementów techniki oraz pog∏´bionej strony wyrazowej. 2. Doskonalenie umiej´tnoÊci samodzielnego interpretowania utworów zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej. 3. Nauka samodzielnego opracowywania wykonywanych utworów i umiej´tnoÊci rozwiàzywania problemów. 4. Rozwijanie pami´ci muzycznej i opanowania estradowego. 5. Zaznajomienie z podstawowymi zagadnieniami z historii muzyki, literatury muzycznej, form muzycznych, zasad muzyki i harmonii. 2) posiadaç bieg∏à (a cz´sto wirtuozowskà) umiej´tnoÊç gry na wybranym przez siebie instrumencie, 3) graç na fortepianie (je˝eli nie jest pianistà) w podstawowym zakresie umiej´tnoÊci, 4) posiadaç w pe∏ni ukszta∏towany s∏uch muzyczny, pozwalajàcy na uzyskiwanie poprawnej intonacji w grze na instrumencie tego wymagajàcym, 5) umieç stosowaç w praktyce zasady teorii muzyki, szczególnie w zakresie harmonii, form muzycznych i historii muzyki, 6) umieç klasyfikowaç instrumenty muzyczne i rozró˝niaç s∏uchem ró˝ne typy tych instrumentów, 7) posiadaç umiej´tnoÊç gry w zespo∏ach kameralnych i orkiestrze lub pracy w zespole chóralnym, 6. Opanowanie umiej´tnoÊci z kszta∏cenia s∏uchu. 8) umieç korzystaç z literatury specjalistycznej, 7. Opanowanie umiej´tnoÊci sprawnego czytania a vista. 9) posiadaç umiej´tnoÊç strojenia i konserwacji instrumentu, 8. Pog∏´bienie umiej´tnoÊci muzykowania kameralnego. 10) posiadaç umiej´tnoÊç aktywnego uczestniczenia w ˝yciu muzycznym, 9. Rozwijanie umiej´tnoÊci pracy w du˝ym zespole wykonawczym (chór, orkiestra). 11) posiadaç umiej´tnoÊç przekazywania nabytej wiedzy, 10. Nauka przygotowywania fragmentów partii orkiestrowych. 12) byç przygotowanym do podj´cia dalszych studiów muzycznych. 11. Przygotowanie do podj´cia studiów muzycznych oraz do czynnego uczestnictwa w ˝yciu muzycznym. Przedmiot g∏ówny Opis kwalifikacji absolwenta W wyniku kszta∏cenia absolwent powinien: 1) biegle czytaç nuty w kluczu wiolinowym i basowym oraz w innych kluczach w∏aÊciwych dla danego instrumentu, Instrument TreÊci nauczania 1. Wiedza w zakresie: 1) historii instrumentu, 2) budowy instrumentu i jego odmian, 3) obs∏ugi instrumentu, 4) konserwacji instrumentu. Dziennik Ustaw Nr 138 — 8834 — Poz. 1164 2. Prawid∏owy aparat gry umo˝liwiajàcy swobod´ i bieg∏oÊç technicznà. wanie pami´ciowe utworu). Umiej´tnoÊç Êwiadomego çwiczenia i korekty w∏asnych b∏´dów. 3. Technika gry z uwzgl´dnieniem wszystkich sposobów artykulacji. 7. Umiej´tnoÊç koncentrowania si´ i pokonywania tremy podczas wykonywania utworu na scenie. Przyswojenie elementów obycia estradowego. Umiej´tnoÊç dokonywania w∏aÊciwej samooceny wykonania utworu. Pos∏ugiwanie si´ ró˝nymi formami zapami´tywania. 4. Wiedza w zakresie interpretacji muzycznej z uwzgl´dnieniem znajomoÊci kanonów stylu i formy muzycznej. 5. Czytanie a vista utworów o ró˝nym stopniu trudnoÊci. 6. Samodzielna praca nad utworem w zakresie: 1) opracowania pod wzgl´d …