📄 Tekst ustawy
1 [(
USr
4
RZECZYPOSPOLiTEJ POLSKIEJ
N2 112.
19 grudnia
Rok 1932.
T R E S Ć=
OBWIESZCZENIE MINISTRA
Poz..;
934-Sprawiedli wości
Postępowania
z dnia 1 grudnia
Cywiln ego
1932 r. w
..
OBWIESZCZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOśCI
W sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Kodeksu Postępowania Cywilnego.
Na podstawie art. LXXVIII § 3 Przepisów wprowadzających prawo o sądowem postępowaniu egzekucyinem lDz. U. R. P. z 1932 r. Nr. 93, poz . ~04)
ogłaszam jednolity tekst Kodeksu Postępowania Cywilnego, powstały z włączenia prawa o sądowem postępowaniu egzekucyjnem z dnia 27 października
1932 r. (Dz. U. R. P. Nr. 93, poz. 803) do kodeksu
postępowania cywilnego z dnia 29 lisIop : da 1930 r.
(Dz. U. R. P. Nr. 83, poz. 651), z uwzględnieniem
zmian, wprowadzonych rozporządzen i em Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1932 r.
(Dz . U . R. P. Nr . 93. poz. 802), z nowym podział e m
na części oraz nową numeracją artykułów i po dokonaniu odpowiednich zmian redakcyjnych, wywołanych połączeniem tekstów.
Minister Sprawied.liwości: Czesław Michałowski
do obw. Min.
Sprawiedl.
z: dnia l grudnia 1932 r. (po~. 934).
KODEKS
CYWILNEGO.
POSTĘPOW ANIA
CZĘść
PIERWSZA.
POSTĘPOW ANIE
2383
Art. 2.
dnia l grudnia 1932 r.
Załącznik
tekstu Kodeksu
temi sądami w sprawach cywilnych, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej.
934.
Z
sprawIe ogłoszenia jednolitego
SPORNE.
T y t u ł W S t ę P n y.
Przepisy ogólne.
Art. 1.
Kodeks postępowania cywilnego normuje wła
'ściwośćsądów powszechnych i postępowanie przed
Sądy powszechne rozstrzygają spory o prawa
p r ywatne, chyba ze spory te z mocy ustaw szczególnych są przekazane innym sądom lub władzom.
Art. 3.
Każdy może poszukiwać ochrony sądowej nietylko wówczas, gdy je go prawo zost a ło naruszone,
ale i wtedy, gdy, zapob : egając naruszeniu swe.go
prawa, ma interes prawny w ustaleniu stosunku
prawnego lub w ustaleniu prawa.
..
Art. 4.
Każdy pr zebywaja,cy w Polsce może być po-
zwany przed sąd. Z pośród osób, przebywających
w inn e m państwie, obywatele polscy mogą być pozwani przed sąd o prawa stanu, o roszczenia zaś
majątkowe zarówno obywatele, jak cudzoziemcy, jeżeli w Polsce znajduje się ich mają tek lub
przedmiot sporu, a także gdy chodzi o spadek
otwarty w Polsce lub o zobowiązania, które na jej
obszarze powstały lub mają być wykonane.
Art. 5.
§ 1. Pod warunkiem wzajemności nie mogą
być pozywani przed sąd:
1) uwierzytelnieni w Polsce przedstawiciele
dyplomatyczni państw obcych;
2) personel dyplomatyczny przedstawicielstwa;
3) członkowie rodzin osób, wymienionych pod
liczbami 1) i 2);
4) personel kancelaryjny przedstawicielstwa;
5) służba przedstawicieli, posiadająca obywatelstwo tego samego, co oni, państwa;
6) inne osoby, korzystające z prawa zakrajowości na mocy ustaw, umów lub ustalonych zwyczajów międzynarodowych.
§ 2. Jednak osoby wyżej wymienione podlegają sądowi:
•
2384
Dziennik Ustaw. Poz. 934.
l) jeżeli poddadzą mu się dobrowolnie;
2) w sprawach, dotyczących ich p rzedsi<; biorstw, znajdujących się w Polsce;
3) w sprawach o prawa, clotycz'lcc nieruch::>mości znajduj ących się w Polsce, z wyjątkiem spraw
o czynsz za pomieszczenia o przeznaczeniu urzędo
w em lub nawet prywatnem.
A rt. 6.
Powódzlwo o roszczenie, wynika jące z przestępstwa, może byc wyloczone p.zed s.::d C)'wii ny
albo, zgodnie z prr:i:p:sami lwc!cksu po stę ? ow:\ni J.
J<arncgo, pr7icd s<td karny.
Art. 1.
zapadłego
w postępowaniu
kamem prawomocncgLJ wyroku s l'D.zująccgo co do
:<; peł nicnia prz.est ępstw.a obowi.qzują s:;,d cywilny.
§ 2. Ustaleni :\. f e jednak mO:!ą być przed :qCiem cywilnym oba lane, gdy s prawa dotyczy odpo:
wie dzialn.ości. cywilnej. osoby, prz~ciw l{o kló.reJ
oska rż enIe me było sklcrow a ne , b ą d7. osoby, klora
nic hronila sk: w po stę powaniu Iq rrH' n1 .
§ 1 . Ustalenia
Art. 11.
§ 1. Z pośród sj): aw, nald:,\cych do właś ci
wo~cj s"clów grodzkich,
sędzia po koiu rozpoznaje
sp rawy llujątk o wc między osobami mającemi z::tI!!ieszl:nnie lub siedzibę w jego okr~gu. i eże li wa.t·
tosć pl'zedmiotu sporu nie prz enos i trzystu z ł otyc h,
z w't'j~ : kiem spra w:
1J w któryc h wart o~ć nic wplywa na wł aśc i
wo sc sądu;
2) z wek sli , czc lu:hv, ah:yj , ubli~acy; . li stów
zast,~wnych, t!owodów s!dadowych i tym podob nych
papierów w at!ościo wYCr.i
3) o prawa rzeczowe na nicrucn c mllściach
i prawa do ninuchomości;
4} w klurych pozw ..tny jest Skarb Pal!stwa lub
inna usoba prawn::. praW<l public zn ego .
§ 2. Sprawy, przewidziane w artykule niniejszym, mogą wylaczać prz ~d s~dz:ą pokoj u przec :wko poz\\'·a n ym, mającym zamieszkanie lub sicdzi b<,:
w jcgo ob'ęgu, r ównież powodowie z poza jego
okr~g)J.
KSIĘGA PIERWSZA .
§ 3. Przed sędz ;~\ pokoiu strony mogą za wrzec ugodę w spra wach maj ą tk owyc h, i eżeli war ·
ło s c przedmiotu :.por u nh.: p rzenosi tysiąca zło tych .
Przedmiotem ugody n ie mogą byc jednak p rawa
rzeczowe na nieru.choll1osci ach lub prawa do nieru~
chclllości oraz takie prawa , du których p'Jwslania
1.1stawa wym<1. Ra l onny aktu nOlitr;ałnego lub s"dowego.
Sąd.
Ar t. 12.
Art. 8.
Sprawy cywilne mo g ą być rozstrzygane lak2c
przez sądy polubowne na 7.asadach, okrc.slnllych
w nink-isi':ytl\ kodek sie.
D z i a ł l.
:właściwość są du .
Rozdział
].
W!aściwosć rzeczowa.
Oddział
§ 1. Powództwo, wytoczone 'Przed są d grodz·
ki w sprawie, nale1:ącej do sęd.óego pokoju, sąd
~rodzld p r zekaże sl(dziclllu pokoju przed picrwszcm
po siedzeniem sądowem.
§ 2. Niema ś rodka odwoławczego od orze ~
czenia s:l,du grodzk iego z tej przyczyny, że sprawa
należy do rozpoznania sędziego pokoju.
l.
Art. 13.
Podstawy właściwości.
Art. 9.
Sprawy cywilne r ozpozn ają w pierwszej m $łancji;
sądy grodzkie oraz. sędziowie p okoju i
s i\cly okr ęgowe.
,
Nr. 112.
Ar\. 10.
Do właściwosci sądów grodzkich należą:
1) spr3wy mai'ltkowc, w których w arlosć
,przedmiotu sporu nie przenosi tysiqca złotych;
2) sprawy dzia ł owe , jeżeli warlosć przed.mio tu
działu nic przekracza pięćdziesi ęciu lysięcy zło t ych;
3) bez względu na warlosc prze dmiotu SpOT\!:
a) sprawy o ojcostwo nie ś!u bne, jak również
o
roszczenia
majątkowe,
pozostai<lce
w zwiqzku z oicostwem ni eś lubnem;
bl sprawy o istnienie, unieważnienie albo rOzwiązanie umowy najm u, o roszczenia pic,niężne z najmu wynikające oraz sprawy
o wydanie lub odebranie przedmiotu najmu
1 o zatrzymanie rzeczy, wniesionych przez
lokatora do przedmiotu najmu ;
cl sp rawy o och ronę zakłóconego lub przywrócenie utraconego posiadania.
§ 1. Do właściwości sąd6w okręgowych na..
leżą sprawy, dla których nic są właściwe sądy i!rodz..
kic.
§ 2, Bez wzg l ędu na warto śc przedmiotu
sporu należą do wła.kiwośc i sądów okręgowych
sprawy naslępujące:
1) sprawy o p rawa niem ajq tkowe i ł ączn ie
z niemi p oszuk iwane rosz.czenia m",j'ltkowe;
2) sprawy o wynagrodzen ie sz.kody, jaką wy·
rządziły obywa telowi or.>!:any wł adzy pallstwowe j
lub samorządowej przez działalność urzędową, nic·
zgodną z prawem lub obowiązkam i służby;
3} sprawy ze stosunków , dotycz ą cych ochrony
prawa nutorSł{!C~ll:
4) sprawy ze stosunków, dotyczących używa·
ni:\. firmy lub nabycia przedsiębior s twa handlow-egoj
5) sprawy między za r ejestrowaną spółką han·
dlową, a jej 'Uczestnikami, zarząd ca mi lub innemi or·
ganami; m ięd z y samym i uczestnikami w t ym ic h
charakterze oraz m;ędzy nimi a zarządcam i lub likwidatorami:
6) sprawy z czynności gi e łd owych; z ochrony
patentów, wzorów i znaków t owarowych: z czynów
nieuczciwej konkurencji; wreszcie ze stosunku ub.ez·
pieczenia, 7. wyjątkiem !iporów o zapłatę premii.
D..:iennik Us ta.w. P oz. 93<1.
Nr. 11 2.
Ar t. 14.
§ J. Z jJo:ir6d sp r ij W, n;:d el 'jcy(,; h ..lo
wlaści
kł 6 q' Jll
wosci sqdów okntŹ\J',1.. yc h, 5ąll okrę ~ owy, w
jes t utwo rzony wyd !.ia l lnnu luwy, r ozpo.waj e w tym
wydzia l2 sprawy wymi enione w artylo.lc p op:zedzającym pod licz bam i 1 6, j<:: ko t eż spr:lw y z czyn Il ośc i , ma j ących chlta:tt er h:t!!dlo wy dla oba s tron.
§ 2. J de!i spór wyni~d z czy.mos :;, która ly lko po str on i:! poz'.':Qn e~o jes t h,lIl c! o wu, wr: !crienie spra wy przed wydzi ,l ł handi owy z :dcż.y od uznan ia powoda .
O ddz i a ł 2.
Wart oś ć przedmiotu
§ 1.
sporu.
Art. 15.
W !'prawach o rO:izc zen ie pie ;li~ż nc , z :~ lo
!'z-onc cho ćby wzami:l.n bnC '!ll prz :dm io b, poditna
kwo ta pieni~żlla sLan o-.vi w arL ::l ŚĆ p:'zedm iGLII spor u.
§ 2. \Y/ innyc h sprawach m ::ja tk o wyc h p owód obowiąz.lny j~ S ! OZW1C7.yC w pczwie kwot~ pieniężną wart cść pr zedm i o łlt sporu z t:w z~l ędn : e;:.jem
p rzepisó w, zawar t ych w artykuł ac h poniższych.
Art. 16.
Do w .lrl oic i przedmiotu sporu nic wl;c Z3 się
od se tek , p oży tkó w 1 k osztów, żądanych obo k rosz·
c zenia g ł ównego .
Art. 17.
J cżeli pou w obe jnll:jc
zlic z yć r azem ich warto $c.
kilka r oszcze ń, o.l!ciy
A rt. 18.
W sprawac h o prawo do św i a d cz eri powt a rza przedm.:c-tu sporu st anowi; p rzy
świadcz e nia c h, nieogranic.zonych co d o cza su lub do·
ży w.o t nich, suma świ'sdczcń za la l dz i es i ęć; a przy
świadczeniach o~ran i czonych c o do Cz:l.S tI , S Unl.J.
ś wi adczeń za ca!v cz.as ich t rwa nia. bez de więc~j
ni:! za i.l l dzie s ięĆj przy świ!lclcze ni.lc h wszakże należ n ych z t ytułu obowi:>,.zków ro dzinnych. nie w yłą
czając stos unków nicSluhnych, suma świadczeń za
jeden r ok.
A rt . 19.
W sprawac h o istnien ie, U!1 iewazolc nie :t1bo
r ozwiązanie umowy nnjmu 111b dzierż a.wy , o wydanie
lu b .odeb ranie przedmiotu na :mu lu b dzicrżnwy,
wa rt ość przedmi ot u ~p o ru sIanowi sum3 czynszu za
jeden r ok, ch yba ~e chodzi o kr ótszy cza s spor ny.
jących si~ wart oś ć
Art. 20.
W ~pr.awac h o zabezpieczenic lub o pra wo za stawu albo h i potekę , w adość przedmiot u sporu s ta ncwi wy s:J k ość wierzytoin ości. J cżeli przedmiot zabezpieczenia lub zastaw u ma m n ie ;s zą warto ś ć niż
wie r zyte lność, rozs trzyga w artość mniejsza .
Art. 21.
W spr.awach dzialowyc h w art ość pr zedmio tu
dz i ał u s tanowi o w a rt ości przed mio t u sporu.
Ar t. 22.
§ 1. S qd w raz ie w'Itpliw ośc i Oloic sprawdz i ć
W:l rt ość p rzedmiotu s poru, oznaczoną przez powod.l,
i w tym celu moc.e n jest zarządzić dochodze nie .
---- --_._-- - -------
2385
--"='-
§ 2. P o dorę.czen iu pozwu s prawdzenie na·
st ąpi ć m o że jedynie na za rzu t poz wanego , zg ł o szony
pr z ~d wdan iem się w s pór co d o istot y sprawy.
§ 3. Do k osztów sprawdzenia s lomją $ię
przepisyo k oszlach procesu.
§ 4. Od or zec ze nia co do wart olIki puedroio111 sporu niema śr o dk a od w o ła wc zego.
Art. 23.
§ l.
J eże l i są d, w w yn iku sprawdzen ia w a rto·
.sCt p rzedmiot u spo ru, uzna s ię n iewła ściwym, na
wniose k po wtQda pr ze każ e s p ra wę są d o wi przezeń
wska za nemu, chyba ż e s ą d ten jest oczywiś cie nie·
w ła ści w y.
§ 2. Na p os tan owienia w tych przedmio tach
niem a zaża l en ia .
§ 3. Są d , do k tórego skierowan o p ozew, nie
bada pon own i e w artośc i p rzedmio l u s poru.
Rozdzia ł
II.
W ła ś ciwość miejscowa .
Od dzia ł
1.
Wło.ściwoŚ ć ogó!no. .
Art. 24.
§ 1. P owódz two wyt ac za się przed ·są d pi er wszej ins tanc ji, w k t órc~~ o o krę g u pozwany ma zamieszb.ni e. Mi e jscem zamie szkan ia jest mie is cowośc ,
w której p ozwany przl?bywa z· 7.ami a rem stałego po·
by t u.
§ 2. J eżeli p oz wany m.l zamieszkanie w k il.
ku mie:s cach, powód mO:l'ł wyt oc zyć powództ wo
\','Cd!.~l g Id ó re ~o k o iwiek z tych miejf:c.
Ar!. 25.
G dy pllzw;;:n r ni c m:!. mi ejsca zll:li -:'5:zk'1n ia, po wó dz tw o wyb ::zn si~ w:!dtui-! micjscil iego pob yt u
w P olsc e; gdy l o mie jsce ni c je s t znane , powództ w o
wyhcz::l. sit( wc d łu 1 o .statnic~lJ miejsca J:.:J.miesz:nnia
pozwanego w P olsc e .
Art. 26.
Powódz tw o przeciw k o fu nk cjo narjuszowi pań
stwowemu cywilnemu a lb ~ prz eci wko w ojsko wemu ,
majLjcym si edzib ę zag r an icą, wytac z:l. sit( wed ł ug
lOiei ~c.Cl ostatniego zamicszkuni:l. Vi Po lsce, :"I w brn ka tak iego m i~jsc a - pr zed s ąd w W.:us7. a wic.
Art. 27.
Powód ztwo przeciwko mę:laŁce , nieroz!qCZOllej
s~ d own i e, wytacza się przed sąd właściwy dl a
mę b.·
Art. 28.
Powództ wo przec iwko ci zicc ior.1, .lŻ do 'l.lz ys ka 11 ia przez Ilic zd ol n o śc i proceso wej wytacza sic,; prz e d
sąd właściwy d b ojca, m a t~d lub opielHma, w za le ż
nc śd o d tego, pod czyją w ładzą dz iecko pozost aj e_
Art. 29.
P owód ztwo z t yl ulu To s zczeń przeciw k o oso bie zmarle j, wyt acza s i ę, dopóki dziedzice spadk u
praw nie "ie o bjęli, przed sąd, któr y był dla niej wła·
sciwy w c hwili śm i erc i.
Nr. 112.
Dziennik Ustaw. P:JZ. Q34.
2386
- - - -- ----._-------_._- --- ----------Art. 30.
Art. 37.
§ 1. P.owództwo przeciwko Skarbowi Pań
stwa wytacz.a się według sic iziby urz ę du Prokuratorji Generalnej Rzeczypospoiitej P olskiej, powoła
nego doz,astę pstwa Skarbu przed sądem.
§ 2. ' Według tej siedziby "Nytacza się też powudztw o przeciwko przedsięb:o r sŁwom p aństwo
wym, które za sh;puje Prokura t orja Gen.eraln a.
Powództwo o zapłatę n.ależności za prow3dz,c-nie sprawy pełnomocn i k procesowy wytoczyć może
przed sąd mieJsc'a, gdziespra w-ę prowadził.
Art. 31 .
Powództwo przeciwko spółce handlowt:j , s lowarzyszeniu, gw arectwu, zakładowi, związko wi k omunalnemu, ' kościołowi, fundacji lub innemu podmiotowi, nie będącemu os obą fizyczną , wytac za się
według miejsca ich siedziby. Siedzibą w bra ku innych danych, jest miej scowość, w kt órej znajduje się
zarząd.
o cl d z i a ł 2.
Art. 38.
P owó dztw o o r oszcze nie maj ątkowe przeciwko
osobie, k tóra w P olsce niema zamieszkania 'a lbo siedzi by wytoczyć mo żl1a pr zed sąd w którego okręgu
znajduje się pr zedmiot sporu lub mająte!, tej osoby.
Jeże l i mają tkiem jes t wierzyt e lność , właściwy jest
sąd , w które go okręg:u ma z,am ieszkanie dłużnik po:.
zwanego, :a gdy wierzytelność jes t za bezpieczona
rz eczy, są d m ie jsca , gdzi e rzec,z się znajduje.
na.
Art. 39.
Powództwo z e stosunku najmu lub dzierżawy
nieruchomości wytoczyć można prz:ed sąd miejsca
położenia n ier uchomośc i.
o d d z i a ł 3.
Wła,ściwość przemienna,
-Art. 32.
Powód zt wo w sprawacJl, objętych prz episami
oddziału niniejsz ego, wytac za ć można bądź w edług
przepisów o w łaściwości ogólnej, bądź przed sąd,
oznaczony w przepis,ach n:łstępujących .
Art. 33.
Powództwo. prz.eciwko m ę żatc'e, s tal e pr ze bywającej poza miejsc em zamieszkania męż a , wytoczyć
można przed sąd miejsc.a jej po bytu.
Art. 34.
§ 1.
P,owództwo 'o r oszcz.enie ma j ą tk o we wy-
t oczy ć można prze d sąd, w które go okręgu znajduje
s ię org,an pozw,anego, powołany do spra wowania je go interesów, jeżeli r·oszczenie pozostaj e w związku
z czynno,śdami sprawowania interesów przez. tenże
organ.
§ 2.
Powództwo o roszczeni.e majątkowe, dotyczące przedsiębiorstw:ł przemys łowe g,o lub handlowego, gospodarstwa rolnego lub leśne g o albo kopalni, wytoc zyc można przed sąd, w którego okrę
gu znajduje się przedsiębiorstwo, gospodarstwo lub
k'o palnia.
§ 3. Przepisy tego artykuł'u nie odnosz·ą się
do spraw przeciwko Skarbowi Państwa i przeciwko
przedsiębiorstwom pańs tw o wym,
które za stępuje
Prokuratorja Generalna.
Art. 35.
§ 1. Powództwo o ustalenie i,s tnieniia umowy,
o wykonanie, rozwiązanie lub uni1eważni.enie umowy,
jako też o odszkodowanie z powo du jej niewykonaru!a lub riienależyte go wy k onania, wytocz yć można
przed sąd miejsca wykonani,a umowy.
§ 2. Milejsce wykonania umowy należy stwierdzić d okumentem, dołączonym do po zwu.
Art. 36.
Powództwo o roszczenie z czynu niedoz wolonego wytoczyć można przed sąd, w którego okręgu
czyn został spełniony,.
Właściwość
wyf,!czna,
Art. 40.
P owó dz two opraw o rzeczowe n a nieruchomości, o zwolni enie od tego prawa, o rozgraqic'ze ~
nie, o ochron ę zakłóc.o,nego lub przywrócenie utraco .;
nego posia d a nta nieruchomości, o dział nieruchomości.
'j ako też o odszkodowanie za wywłaszczenie · niel"1;1~
chomości wytoczyć n a leży wyłącznie p rz.e d sąd miej.
sca położenia nieruchom ośc i. Gdy cho dzi Q sł'użeb~
ność lub c i.ęż1a r gruntowy, wła śc i wość oznacza się
§ 1.
w edłu g położ,e nia nieruchomości obciążonej.
§ 2. Właściwość w edług położe nia nierucho4
m ości poz,o:: t aj e , chociażby .z roszcz eniem przeciwka -
poz:wan emu o pra wo rzecz'owe lub o zw olhienieod:
tego p rawa p o ł ączone było roszcz·eni,e osobiste,
o świadczenie lub o zwolnieni e od długu, związane
go z prawem rzec,zowem.
Art. 41.
§ 1. Powództwo o prawo do spadku iako też
o Tos zczeni.a z rozporządzeń na przypadek śmierci
należy wytoc zyć , dopóki dziedzic'e prawnie nie objęli spadku, wyłącznie wedłu g miejsca 'otwarcia
spadku.
§ 2. Powództwo ·o działy spadkowe wytoczyć
należy wyłącznie według mie jsca otwarcia spadku.
§ 3. Prz'episy te obowi ązują również, jeźeli
p owódzlwo dotyczy nieruchomości spadkowej.
Art. 42.
spółki bądź innego
związku wytoczyć należy wyłącznie według miejsc,a
siedziby spółki bądź z wiązku.
Powództwo ze stosunku
Art. 43.
Powód,ztwo ze stosunku małżeństwa, jeżeli
przynajmniej jedna ze stron ma o.bywatelstwo pól·
sbe, wytoczyć należy według miejsc.a ostatniego
wspólne go zamieszkania w Po).sce, gdy choć jedno
z mał ż onków wtem mi.ejscu stale przebywa; w braku zaś ty ch podstaw do zapoz.w ania powództwo wy·
tocz yć nale ży według mie jsca pobytu strony pozwanej, ·a gdy niema i tej podstawy - według _miejsca zam~eszkani,a powoda.
-
Nr. 112.
Dzie;}nik Ustaw. Poz. 934.
Art. 44.
między roclzi 2ami
a dziećmi wytoczyć nal eż y wyłącznie we..iL.~ mie jsc.a zamieszkania powoda, j eż eli ch oćby jedna ze
stron ma obyw a tel stwo p olsk ie i j.eż'2 Ii brak podsta w
do z.apozwania według prz e pisów o właściwości
Powództwo
ze
siosun!;:u
ogólnej.
o d d z i a ł 4.
Przepisy szcz: gj!ne.
Art. 45.
§ 1. Jeżeli powództwo w yta cza się ł ącznie
przeciwko kilku osobom , dla których w myśl przepisów o wlaściwo ~ ci ogólnej właściwe są różne sądy,
wybór między temi sądami u:!leży do powoda.
§ 2. Gdy j'e daak między wspólpozwanymi są
dłużnicy główni i uboczni, p owó -:ztwo wyt3. c:ta się
przed sąd właściwy dla któregokolwiek z dłużników
głównych.
Art. 46.
§ 1. Powództwo przeciwko zobowiąz'lnemu
z wekslu lub czeku wytoczyć można bądź przed sąd
wła€ciwy według przepisów o właściwości ogólnej,
bądź przed sąd miejsca płatn ·C) ści.
§ 2. Kilku zobowiąz.anych z wek slu lub czeku
można łącznie zapozwać bądź przed sąd mi ejsca
platności. b ą dź według przep!s ów o właściwości
ogólnej dla akceptanta albo wystawcy wekslu wła
snego lub cZie ku.
Art. 47.
Jeże!i w miej scu, według które go oznacz.a się
właściwość sądu, jest kilk a sądów grodzkich, a na
podstawie przepisów o wł aśc iwości miejscowej nie
da si,ę ustalić właściwości jedneg o z nich, natenczas
wybór między temi sądami należy do powoda.
Art. 48.
Jeżeli
właściwość
sądu oznacza się według
miejsca, gdzie znajduje się n ieru chomość lub inna
rzec·z, a rzeczy te znajdują się w okręgu kilku sądów,
wybór między temisądaminależy do powoda.
Art. 49.
§ 1. Jeżeli sąd wlaściwy nie może z powodu
przeszkody wykon3.ć swego obowiązku, wówcz,as
sąd bezpośrednio nad nim przełożony wyznaczy na
posiedz.e niu niejawnem inny sąd, przed który należy
wytoczyć powództwo.
§ 2. Od wyz.nacz.enia sądu niema środka od-
woławczego.
Art. 50.
J.eżeli w myśl przep lS,OW kodeksu nie można
na podstawie okoliczności sprawy usta lić właśc i w o
ści miejscowej, wówczas na wniosek strony, Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnem oznaczy sąd,
przed który należy wytoczyć powództwo.
R o .z d z i a ł III.
Przepisy łączne o' właściwości rzeczowej
i miejscowej.
Art. 51.
Sąd właściwy w chwili wytoczenia powództwa
poz.ost.aj.e wlaściwym aż do ukończenia postępowa-
2387
nia, choćby pods tawy whściwości .z mieniły się w toku sprawy.
Art. 52.
Str ony mo gą umówić się na r..i~ mie o poddan.!e sądowi pi2rwszej instancji, który według ustawy nie jest właściwy, sporu już wyni k łego lub spo rów, w przy sz łości wyniknąć mo.gących z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie w ·J wcz,as
wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły
ina czej. Dokument, stwierdzający umowę o wł.aści
wość, należy dołąc.zyć d o pozwu.
§ 2. Stro nom nie wolno jedna k zmienić wła
ściwości wyłącznej ani też zmienić właściwości rzeczowej, z wyj ą tkiem poddania sądowi grodzkiemu
spr,aw, które ze względu na wartość przedmiotu spo·
ru na le żą do sądu okręg owego.
§ 1.
Art. 53.
Spory o wla'śc iw o ść między sądami równorzę Lnemi rozstrzyga ostate·:::znie sąd w toku instancyj bezpo ś rednio pr.z.ełożony nad sądem, który
pierwszy w y dał orzecz,e nie co do właściwości.
§ 2. Orzeczenie sądu wyższego w przedmiocie
właściwości, wiąże sąd niż szy, nawet należący do
innego· okrięgu.
§ 3. Sąd wyższy orzeka na posi edzeniu niejawuem, jednak może nżądać od stron lub od władz
wi'aśnień oraz przeprowadzić potrzebne d a chodz.eni.e.
§ 4. Od orzeczenia sądu wyższe ~ o, rozstrzygającego spór o wła 5 ciwość mię dzy sądami, niema
§ 1.
środka odwoławczego.
D z i a ł II.
Wyłączenie sędziego.
Art. 54.
Sędzia jest wyłączony z m ocy samej ustawy:
1) w sprawach, w których jest stroną, a lb o pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym,
że wynik sprawy oddziaływa na jego prawa lub obowiąz ki ;
2) w sprawach swego małżonka , krewnych
lub powinowatych w prostej Iinji, krewnych bocznych aż do czwartego stopnia, powinowatych boc.znych do stopnia drugiego;
3) w sprawach osób, związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w sprawach, w których był lub jest jeszcze
pełnomocnikiem jednej z,e stron;
5) w sprawach, w których w insI 'łucji niższej
brał ,udział w wydani.u zaskarżo nego 'orzeczenia, j'a ko też w sprawach o ważność aktu pr.awnego, z je !~ o
udziałem zawartego lub przezeń rozpoznanego.
Art. 55.
§ 1. Niezależnie od przyczyn, wymienionych
w .a rlykule po przedzającym, sąd wyłą'2za sędziego
na Wni o.sek strony, jeżeli pom ię dzy sędzią a jedną
ze stron, jej ustawowym zastępcą lub pełnomocni
kiem zachodzi stosunek osobisty tego rodz.aju, że
mó głby wywołać uz'asadnioną wątpliwość co do bezs tronności sędziego.
§ 2. Jeżeli pomimo to stroll3. przysbpi-ła do
rozprawy, może żądać wyłączenia tylko wtedy, gdy
I
2388
upr:J.wdopodobni, że przyczyn:!. wyłączenia dopiero
póź niej pOW S b~ :l lu'a stala się jej znaną.
Art. 56.
§ 1. Wniosek o wyłączenie strona zgłasza na
piśmie lub ustnie do protokółu w sądzie, w którym
sprawa się toczy, upr awdopodobn iając przyczyn y
Y/yłączenia.
§ 2.
Nr. 112.
Dzienn ik Usb.w. Poz. 934.
Aż
do rozslrzygnięcia wniosku o wyłą
spełni,tć tylko czynności nie-
sędzia może
cie rpiące zwłok~ .
czenie
Art. 57.
który ma p odstawę do wyłączenia się,
zawiadamia (} tern sąd i ws trzymuje się od udzi ału
w sprawie.
Art. 58.
O wyłąc zeniu sędzie~o w sądzie grodzkim 1'oz~trzyg a sąd okręgowy, o wy tącze:1iu zaś sędz i e!~o
w innych sądach - sąd, w któ r ym s prawa się toczy,
a gdyby sąd ten nic mógł wydać postanowienia z powodu wyfączenia więk :;ze i lic zby sęd z i ó w - s ąd
w loku instanCyj prze to żo:1y.
Sędzi,u,
Art. 59.
Sąd może przeprowadzić doc hodzenie celem
wyświetlenia okoliczności przytoczonych we wnios-
ku o wyłącze.nie.
Art. 60.
Od p ostanowi enia, wyłączającego sędziego, niema środka odwoła·\<vcz.ego.
Art. 61.
Zgła szającego w złej wie;'ze wniosek o wylą
czenie sędziego, sąd, oddalając wniosek, skaże na
g rzywnę do wysokości pi ę ciuset złotych.
Art. 62.
Przepisy ni.niejszego działu stosuje się odpowiednio do wył ą czeni a. prokuratora oraz innych organów sądowych. Wni osek o w ył ą czen ie sąd prze kazuje ich władzy przelożo nej. Ocl.vydanych zarządzeń niema śro dka odwoławc z ego.
KSlf<~GA DRUGA.
Proces.
Tytuł
L
Strony.
Dział
L
Zdolność procesowa.
Art. 63.
Zdolno ść procesuwą bądź zupełną b::tdi
ograniczoną posiada każdy stosownie do swej zdolności zobowiązywani.a się przez umowę.
§ 2. Kto względem przedmiotu sporu może zobowiązywać się przez umowę nie inaczej jak w asystencji oso by, dodanej mu w myśl przepisów prawa
cywilnego, ten moż e działać w procesie tylko w asy-
§ 1.
stencji taki ej osoby.
Art. 64.
Ustawowy zastępca strony, nie mającej zdolnoSC l p rocesowej, powinien przy pi·2 rw3zej czynności
proce30wej wykazać swe upr awnienie ; dotyczy to
również osoby asystującej w myśl artykułu poprzedzającego.
Art. 65.
Sąd w każdym stanie sprawy bierze z urzędu
pod rozw agę , czy nie zachodzi brak zdolności pro-
cesowe j, b ra k ust awow ego ZCl. stępstwa lub asystencji
albo brak upowa ż nienia GO prowad zenia sprawy lub
do podj ę cia poszczególnej czynności procesowej.
Art. 66.
§ 1. Jeżeli b raki powyższe dadzą się uzupełnić,
s ą d wyznaczy w tym celu odpowiedni termin.
§ 2. Dla zabezpieczenia wszakże praw osoby,
nie maj ą cej zdolno ś ci procesowej, sąd może dopuścić do czynno ś ci procesowej stro nę, zastępcę ustawowego lub osobę asystuj a cą nawet przed upływem
wyznaczonego lerminu. Ważność dokonane j czynności zależna będzie jednak od uZLlpelnienia braków
w terminie.
Art. 67 .
Jeżeli braki powyższe nie dadzą się uzupełnić
lub w terminie wyznaczonym nie zostały uzupełnio
n e, sąd zniesi e pos t~ powanie w tym zakresie, w jakim brak zachodzi.
Art. 68.
§ L Strona, podejmując niecierpiącą zwłoki
::zynność procesową przeciwko stronie, która nie ma
zdolności procesowej i nie ma zastępstwa ustawowego lub asystencji, możz żądać od sądu, w którym sprawa się toczy, ustanowienia dla tej strony
kuratora.
§ 2. Koszty, połączone z ustanowieniem
i z czynnościam i kuratora, ponosi początkowo strona, na które j wniosek kurator został ustanowiony.
D z i a ł II.
Spółuczestnictwo w sporze.
Art. 69.
Kilka osób może w jednej sprawie występować
w charakterze powodów·lub pozwanych, jeżeli przed miot sporu s t anow i ą:
1) prawa lub obowiązki im wspólne albo oparte ,n a tej same j podstawie faktycznej i prawnej;
2) ro szcze nia lub zobowiązania jednego rodza'
ju, oparte na jednakowej podstawie faktycznej
i prawnej, jeieli nadto właściwość sądu uzasądniona
jest dla każdego z pozwanych zasobna, jako też z,e
\vzględu na ogólną wartość dochodzonych roszezell.
Art. 70.
~~. Każdy ze spółuczestnik ów sporu dział a
w imlenm własnem; jego czynno ś ci procesowe nie
mogą przyn ieść korzyści ani szkodzić innym spół
uczestnikom.
§ 2. W przypadkachi·e dnak, gdy z istoty spornelJ,o sto sunku prawnego lub z przepi su ustawy wyrok dotyczyć ma niepodzi elni e ws zys tkich spół
uczestników (spółu czestnictwo jednolite), czynności proce so we spó ł uczestników działających sku-
Nr. 11 ~.
2389
D3icnnil ;: Ustaw. P oz. 93 4.
tcczn c są w" b ec !.iul .t i:.iaj;;c')ch. Do Z'\W3rcta u f o d y, zrzeczeni:.; się i lI!.:l :t::: :. potrzeba zgod y ws zy;!'
kich spółl!czc s ~ników .
§ 3. J dc li w pr;:yp:ujl:u spóbcLes tn lclwa jcdnoli~ego osw ia ciczc"ia faktyczne sp6 ł u c zestnil:ów
pozo st~j ą z subą w s p rzeczn c:ci, S'łc! ocen i m oc
i znaczen ie Iych oś w jadcz~it d !3 usblcnia bklów.
A rt. 71.
K 3Żdy zc spól uc7.cs!:l ików ~p :} rt1 m:t p!'.:l.WO
samodziel ni e popierać S P '·;: wę. Na p:>5icdze nia są d o
we wz ywa si~ w sz y s ~k ic h Iych spóluczest ników, co
do których spr;1wa nie je s t z.::konu: ona.
Dzia ł
111 .
Int erwencja g łówna i uboczna.
Art. 72.
Klo wy sl«;:puje ? roszcz:wicm o rz'.!cz lu b p r:1 wa, o które spraw:t toczy s i ~ między innemi osob:uu i,
może ;lŻ do zum l<nięcia rozpr.::.wy w drugiej instancji
wytoczyć p owód ztwo o lo roszcz~nie przeciwko obu
s tron om przed s~d p ierws7.ej insb.ncji, w którym to czy się lub toczy!::!. spraw.:t (inlcrwcncj:1 t, łi:wn:t).
Ar t. 73.
K to ma i:l teres prawny w tem, aby spr.::.wa, 10cZ::j.ca s i ~ miiidzy innemi osob nm i, z')sla la rozstrzygn ięta na k or z ys ć jednej 7. nich , mcżc w lt:J::.i;dym s tanic sprawy aż do zamkni"cia rozprawy w drugiej ins tancj i przystą pi ć do lej s!rol':y (inlcrwencja uboczna].
Art. 74.
§ L W s lo,pienie swe do sprawy inlerwenjent
uboczny p owinien zgłosić w p i~mi e , w którcm POdl,
jaki ma interes prawny w tern w st ąp ie niu i do k tóre j ze slron przy s t ~ pu je. Pi smo to n:llcży do r ęczyć
obu stro nom.
§ 2. Interwenjent może z ws\qpicniem do sprawy polqcz yć dolwnHnie innej czynności procesowe j.
Ar t. 75.
§ 1. K ażdJ. strona może z~łosic opo z y cj~ prze·
ciwko w sl<lpie niu in tcrwenjen t a ubocznego, jedn ak
nic pó źniej ja k przy r ozpoczęc iu n:1jbliiszej rozprawy.
§ 2 . Sąd odd ali opozycję po przeprowadz:miu
co do nie j rozprawy, jeż e li interwe nie nt u prawdopodobni, że ma interes prawny we wstąpie niu do
s p rawy. Od tego postanowienia niema ś ro dka odwoławczeg o.
§ 3. Op ozycia nie wstrzymuje b ieglI s pr aw y.
a in te r wenjen t może nada l dz i a ła ć, d opóki op ozycj:t
me bę dzie p rawomocn ie uw z g l ędniona.
Art. 76.
fn lerwenj(!nt ubocz ny uprawniony jest do
wszystkich czynności p rocesowych, dopu szczalnych
wedłu g stanu sprawy; nic mogą one jedno.k pozos tawać w sprzeczno ści z czynn ośc iami i oświadezeni o.
mi strony, do które j interwenjent przystąpił .
Art. 77.
l nterwcn iC :ltowi u b ocznemu n ależ')' 0d chw ili
jego wst~pieni:t do spnwy doręei::1ć, bk jak s lronic,
zawi:1domienia o te rm inac h i posiedzeniach s~di)
wych, jako t eż orzcczenb S:!dll .
Ad. i S.
is to ty spon: ego s l~ ':: ~;:1~ :'J !·.t:" z p : ZCjl;~u us tawy wyrnk w spra wie mo. oi:,;i ~~ ,; b ';:'>;l)o:;r;;dni
s kutek prawny w s tosun ku m iędz;' i,; terw.:.::j:!ntem
a przeciwnikiem strony, do której interwen jent przys t 'lpił , wówczas do jego sianowiska w procesie mają odpowiedn ie zas tosowanie przepisy o spó łuczc st
nicIwie je d n o li~em .
J eżeli 7.
Ar!. 79.
Za zgod .,; obu s tron inlerwC!ljcnL Ilboczny m oż e
wej~ć no. micj;;c<: s trony, d o k t óre j p rzys i ąpi!.
D z i o. ł IV.
Pr:ZYPozw<lnle.
A r !. 80.
§ I. Dla l-C!.ch o·.vnnia skutkó w ;J":: \~' n y ch w s losunk u do osoby t rzeciej s Irona moż e i'ł z:twiadomić
o tocz,!c ym się procesie i wezwa' do wzięcia w nim
udzialu .
§ 2. W tym cel u strona wn osi do Sądi l pismo
procesow!!. obejmujące przyczynę w€zwa nia i stan
sp rawy. P is mo to do r ęcza si~ n! e~ w ł ocz n i e osobie
trzec iej, k tór3 może zgłos ić swe p rz y stąpi enie d o
strony jilko interwen je:11 uboczny.
D z i a ł
V.
Wska:;:an:c poprz ednik.:!.
A rt. 8 1.
J eżeli w mysI przejllSow prawa cywilneg0 po zwany chce w skltza ć swe~o p ::l przedni ka, w którego
imieniu pos::tda rl.C!.:Z lub prawo, b ęd;'l,cc p rled miolem spo ru, p owinien lo uC7.ynić w pismie proccs owem wnic sione m przed rcz j)rnw'1.
Art. 82 .
§ t. P ismo, zawieraj:\cc w ska zanie poprzedniko., d or~cza się lemuż z jednoczesnem w ezwanie m
go na rozpra w ę.
§ 2. Je żeli wskazany p oprzednik nic pnyb",, cizie na rozpraw~ lub na rozprawie r.i e z ł oż y ośw i <Jd
czenia o swy m s tos unI;::! do przedmiolu s poru a lbo
zaprzec7.y oko l iczi1ośclOm , przytoczor,ym przez pozwa nego, p oz wany mocen jes t uczynić z.:tuość żąda
niom zawartym w poz wie . T rdć tego przepis u na i eży podać wsk:1z~nemu poprzcdr:ik91.·, i w wezwaniu
na rozprawI:;.
A r t. 83.
Je że l i p oprzednik uzna oświadczen:z p ozwa:1Cgo za uzas::tdn ione, m oż e za zgodą p owoda wstąpić
do sprawy na miejsce pozwanef;!o , k tóry wówczas
b ędzie od udz idu VI spra wi e zwolniony.
Dział
Vr.
Zas t~pstwo stron przez pelnoDocnik6w_
Ar!' 84.
Strony i ich zas t ęp,::y u:;la 'lIow i mOj;H. dz ia łać
p rzed s.tdem albo osobi~:ic, albo przez pe ln omocni!(ów.
2390
Dzieimik Ustaw. Poz. 934.
Art. 85.
Pełnomocnikami mogą być adwokaci, a z . po~ród nieadwokatów t ylko spółuczestn-i cy sporu oraz
osoby, sprawujące zarząd majątku lub interesów
s tron, wreszcie ich rodzice, mał ż onek, rodzeństwo
lub dzieci.
Art. 86.
§ L Zastępstwo stron przez adwokatów obowiązuje w postępowaniu prz ed Sądem Najwyższym,
sądami apelacyjnemi i sądami okręgowemi jako
pierwszą instancją; w sprawach wszczęŁychprzed
sądami grodzkiemi zastępstwo przez adwo_hatów
obowiązuje, poczynając od zak 'enia środka _ odwoławczego do Sądu Najwyższego.
§ 2. Obowiązkowe zastępstwo adwokackie
nie ma zastosowania przed s ę dzią wyznaczonym i są
dem wezwanym oraz w sekreta rjacie sąd o wym.
Art. 87.
Zastęp s two adwokackie nie obow, iązuje nastę
puj ą cych osób, gdy działają czy to jako strony, czy
też jako ich zastępcy: adwokatów, sędziów, proku-
ratorów, profesorów i docentów prawa polskich
akademickich, jak również stałych urzędników
referendarskich Prokuratorji Generalnej i mających
kw alifikacje sędziowskie lub adwokackie notarjuszów.
Art. 88.
Pełnomocnictwo może być albo proces,o we, czy
to ogólne, czy do prowadzenia poszczególnych spraw,
albo do niektórych ty11w czynności procesowych.
szkół
Art. 89.
§ 1. Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej swej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy, albo
wierzytelny odpis tegoż pełnomocnictwa. Adwokat
może sam uwierzytelnić odpis udz:elonego mu peł
nomocnictwa. Sąd może w razie wątpliwości zażą
dać sądowego lub notarjalnego uwierzytelnienia podpisu strony.
§ 2. \Y/ toku sprawy pełnomocnictwo może
być udzielone ustnie na posiedzeniu sądu przez
oświadczenie, wciągnięte do protokółu.
Art. 90.
Za stronę, która nie umie lub nie może się podpisać, podpisze pełnomocnictwo osoba, przez nią
upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której
strona sama się nie podpisała.
Art. 91.
§ 1. Pełnomocnictwo procesowe upoważnia
z samej ustawy:
1) do wszystkichz·e sprawą łączących się czynnośd procesowych; obejmuje ono też powództwo
wzajemne, skargę o wznowieniepostepowania i postępowanie, wywołane ich wnies,i eniem, jako też
wniesieniem pozwu interwencyjnego przeciwko mocodawcy;
2) do wszdkich czynności, dotyczących zabezpieczenia i egzekucji;
3) do udzielenia dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi;
Nr. 112.
4) do zawar::::i il l!gody, zrzeczenia się alt.. o uznania, -o ile czynności te nie zostały wyłączone w samem pe łn omocn i ctwi e ;
5) do odb io ru kosztów procesu od strony przeciwnej.
§ 2. W sprawach z obowiązkowem zastęp
stwem adwokacldem pełnomoc nictwo procesowe nie
może być ograniczone poza przypadkami, oznaczonemi w pkt. 4.
Art. 92.
Strona ma prawo sama - bez udziału pełno
mocnika - zawrz e ć ugodę, zrzec się swego roszczenia albo uznać żądanie przeciwnika, chociażby nie
wyłączyła tych czynności z zakresu pełnomocnictwa
procesowego.
Art. 93.
Co do pełnomocnictwa, obejmującego szerszy
zakres, niż przewidziany dla pełnomocnictwa procesowego, jak również co do pełnomocnictwa do poszczególnych czynności procesowych, zakres ich,
czas trwania i skutki oceniać należy według treści
pełnomocnictwa oraz przepisów prawa prywatnego.
Art. 94.
Czynności procesowe pełnomocnika obowiązu
ją mocodawcę w toczącej się sprawie, chyba że chodzi o przyznanie lub inne oświadc. zenie faktyczne
pełnomocnika, które mocodawca jednocześnie stawa jący niezwłocznie sprostował lub odwołał.
Art. 95.
§ 1. W sprawach z obowiązkowem zastęp
stwem adwokackiem, odwolanie przez stronę lub
wypowiedzenie przez adwokata pełnomocnictwa procesowego uzyskuje w stosunku do przeciwnika moc
prawną z chwilą, gdy tenże został zawiadomiony za
pośrednictwem sądu o ustanowieniu nowego adwokata. W innych sprawach odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa odnosi skutek z chwilą zawiadomienia przeciwnika o wygaśnięciu pełnomoc
nictwa.
§ 2. W razie wypowiedzenia pełnomocnictwa,
adwokat jest obowiązany zast ę pować stronę jeszcze
przez dwa tygodnie. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, przez ten sam czas działać za mocod.awcę, jeżeli to jest konieczne do uchronienia go od niekorzystnych skutków prawnych.
Art. 96.
W razie śmierci strony lub utraty przez nią
zdolności procesowej pdnomocnik procesowy działa
do czasu zawieszenia postępowania.
Art. 97.
§ 1. Po wniesieniu pozwu, sąd może dopuścić
tymczasowo do podjęcia naglącej czynnościproceso
wej osobę,riie mogącą narazie przedstawić pełno
mocnictwa. Zarządzenie to . sąd może uzależnić od
zabezpieczenia kosztów.
§ 2 . . Sąd wyznaczy równocześnie termin, w cią
gu którego osoba, działająca bez pełnomocnictwa,
powinna je złożyć albo przedstawić zatwierdzenie
swych czynności przez stronę. Jeżeli termin upłynął
bezskutecznie, sąd pominie czynności procesowe tej
osoby. W przypadku tym -przeciwnik może żądać od
23Ql
Dziennik Ustaw. Poz. 934.
Nr. 112.
działającego bez umocowania zwrolu koszlów, spowodowanych tyJ.lczasowem dopuszczeniem .
w l:iosek strony, hą dź w toku samej sprawy, b ą dź oddz ielnie po wysłuchaniu osoby, której zarzucono
winę, .·
T y t u ł II.
Koszty procesu.
Dział
1.
Przepisy ogólne.
Art. 93.
We 'wvszyslkich przypadkach, w któryc h w my śl
przepisów kodeksu stronie należy s ię od przeciwni ka zwrot kosztów procesu, sąd przyzna jej koszty,
niezbpc1nc do celowego dochodzenia praw lub cel owej obrony.
Art. 99.
§ L Do niezbędnych k oszlów procesu zalicz:t
się należności i wydatki jednego Rdwokata.
§ 2. Osoby, których nie obowia.wje zastęp
stwo adwokackie, gdy występują jako strony lub Z 3"
st ępcy, zrówn ane są co do kosztów z (l d wok atar:li.
To samo dotyczy Prokm'atorji Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 100.
Strona może tylko wów czas ż ą dać zwrolu
kosztów poc1ró.ty i wynagrodzenia za utratę zarobku,
spowodowaną osobislem stawiennictwem, gdy sąd
zawezwał ją do takiego stawiennictwa.
Art. 101.
Strona, przegrywaj ąca sprawę, obo\viązana jest
na żądanie przeciwnika zwrócić mu koszty procesu.
Art. 102.
W razie cz ęś ciowego tylko uwzgl~ dnieaia żą
dań koszty b \:; dą wzajemni e zniesione lub stosun1~o
wo rozdzielone. I w tym jednak przypa dku sąd może włożyć na jedną ze stron obow iąz ek zwrotu
wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko
co do nieznacznej części swego ż ą dania, albo gdy
z,asądz.eni ·2 należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub od oceny sądu.
Art. 103.
Zwrot kosztów nalęży się pozwanemu, jeżeli
nie dal on powodu do wytoczenia s.p rawy i uz. nał
przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu.
Art. 104.
..
§ 1. Niezależnie od wyniku sprawy sąd, na
żądanie przeciwnika, włoży na stronę obowiązek
zwrotu tych kosztów, które strona ta wywoł.ała swem
niesumiennem lub oczywiście niewłaściwem postę
powaniem.
. § 2. Dotyczy to zwłaszcza kosztów, powstałych ws.k utek spóźnionego przytoczenia okoliczności
faktycznych lub spóżnionego powolania środków dowodowych, jeżeli przez to nast ąpiła zwłoka w rozstr. zygnięciu sprawy.
Art. 105.
Świadek, biegły lub zastępca strony mogą być
skazani przez sąd na zwrot koszlów, wywołanych
rażącą ich winą. Postanowienie sądu zapada na
Art. 106,
Koszty p r oc esu, w którym zawarto u g od ę , Z:10si się wzajemnie, jeż e li co do nich nie za p ad ło już
wcześniej prawomocne orzeczenie, albo jeżeli strony
nie .postanowiły inaczej,
Art. 107.
§ 1. Spółuczestnicy spom Z\-vracają koszty
procesu według ilości głów. Jednak w razie znacznej
różnicy w ich spółuczeslnictwie sąd oznaczy .zwro!
ko szt ów odpowiednio do spółuczeslnidwa.
§ 2. Na spółuczestnikóVl sporu" odpowiadają
cych solidarnie co do istoty sprawy, sąd włoży solidarnyobowiązek zwrotu kosztów. Za koszly, w yn ikłe z czynno:;ci procesowych poszcz ególn ych spół
uczesiników, inni spół uczest nicy nie odpowiac12ją .
Art. 108.
Jnb~rwcnient uboczny, do 1<to" " ';o 1)1<-: m'';ą za -
srosowania p rzepi3y o s półu'7cslnictwic jednolitem ,
nie zW rac a kosztów przeci'Nn;kowi strony, do której
przy stąpaj jednak s ;,\d moż e prz'jZlluć koszty interwencji od przeciwnika , {Jbowiązanego do zwrotu
ko sztó w.
Art. 109,
§ 1. '.:y; każdem orzeczeniu, kouczącem sprawę w instancji, sc~ d rozstrzygnie również o ko sztac h.
§ 2. W innych orzeczeniach sąd r oshzygną ć
może o zwrocie kosztów tylko wówczas, gdy obowiązek ten nie zależy ,od wyniku sprawy.
§ 3. Przyznaj ą c z-"vrot koszlów, sąd oznaczy
ich wysokość włączając opłaty sądowe.
Art. 110.
Strona, żądająca zwrotu kosztćw, powinna p el d
rygo rem utraty t zgo ros zcz enia, prze d zamk nięc i em
rozprawy, be zp ośr ednio poprz ed z ającej wyd ani e
orzeczenia, złożyć sądowi spis koszl ów ;J,lbo z głosić
wniosek o przyznanie jej koszió-.'1 według norm
przepisanych.
Art. 111.
Jeżeli strona nie zakłada apelacji co do istoty
sprawy, może na rozstrzygn ię cie 'o kosztach wnieść
zażalenie.
D z i a 1. II.
Prawo ubogich.
Art. 112.
Przyznania prawa ubogich doma gać siC( może
osoba fizyczna lub prawna, któr a wykaże swe zupełne ubóstwo na podstawie zaświadczenia władzy
publicznej o jzj stanie rodzinnym, maj ą tku i dochodach; od sądu zależy uznanie tego zaświadczenia za
dostateczny dowód zupełne go ubóstwa tej osoby.
Art. 113.
§ 1. Wniosek o prz yznanie prav'/3 1.lbo óic h
zgłosić należy w sądzie, w którym sprawa ma 'być
wytoczona albo już się toczy.
§ 2. Strona, która nie ma zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o przyznanie
DzjcnnjJ( ustaw. l~~ ::. 0:·1.
2312
prawa libo~ich, j~ito lei wniosek o ustanowi enie d\:l
adwokata, w sqdzic grodzl..:im miejsc a s we ~0 z::. mieszkania . Sąd grodzki prześle bez zwlo,ki t e wilio·
Iljęj
~; k i ',vł aśc iwcmu sądowi.
§ 3. R ozpowunic wniosku o przyznanie pr;,.ubogich w p os tępowaniu p rzed. S ąde m Najwyż ·
szym, gdy strOl1:t z tego prawa jeszcze ni e .kortys!:! l a. należy uo s ".dll dru):!;ej insbncji.
Wtl.
Art. 11 4.
S<"d może z:lrządzić stoso wne duchodze nie, jeżeli z o!w!ic Z!l ośc i sprawy lub u~w i adczeń s trony prz ec iwnej p ow cżrr:ic w ątpl iw ość co do istolnego
s tanu majątkowego stron y. domagajqcej się prawa
ubcgich lub 7. nic.\to kor7.ystaiącej .
§ 2. Sąd odmó wi p r awa ubo)tich stronie w r.:l z ie oczywisl~j bezz asa dn ości je j p ow ódzl wa lub
obrony_
Ar \. 115.
C uuzo~icmc:)m p~zyznaje si~ prawo ubogich
tylko pod w:lrt! r: l,iem wz aj emn ości.
§ 1.
AI'L 116.
Strcna, klóH~j p rzyznan e z os l ało prawo ub o:;1ich:
i) nic wnosi na rzecz Skarbu opłat s:tdowy::h ,
nni nic ui szcza kcsz lów p os tĘ'powania, ldóre za n i ą
w yklacla Skarb P aiislw::t;
2) jeżeli w spra wi e nic obn w iązujc zast ę psiwo
adwokack ie , ma prawo z~to sić p owódz two ustnie do
prot okó łu w .są dzi e grodzk im miejsc::t swego zamieszkania, c h ociaż inny są d jest w ł aściw y do rozroznania s prawy ; sąd grodzJd prz esJ e ni e z wł oczni e proto-
Arl. 120.
Przyznani c s tronie pra wa ubogich nic
zwah: ia jej od obo w iązku zw róccnia kosztów prze ciwn ikowi .
§ 2. \Y/ razie włożenia k osztów procesu na
przeciwnika w całości lub w cz ęści, n:llezy od niego w t ym samym stos unku ś~ia. r.ną ć z urz ~ du opIaty
i koszty p ostę p owan;a , od Idó ryc h s!rona ubog:l b yl a u wcl nior.<l.
§ 3. W raz ie czę ściowe go tylko uwzględnienia
ż ą da ni a pozwu stron y ubogiej, o pła ty i k oszty p os tę
powania, p rzez slranę ub o~ą nicuiszczone , a. kt órych
zaplata nie zosta ł a włożona na przeciwnik a s trony
uboltiej, ciąż ~\ na rOszczeniu c d niego przys ą dzonem
z p:e rws z eń s !VJem przed ws zystkie mi innemi wic§ t.
r zytelnościami.
Ar\. 121.
A d wokat strony ubo~ i ei m::t prawo z wy ł ączen i e m st rony s c:ą gnąć su m ę , prtleżn." mu tytu ł em wynagrodzcnia i zwrot u wydatków, z kosztów,
zas ~ dz o nych na rzec z strony uboJ! iej od przeciwni ka. Prz eciwnik ż adn ych inn ych p o tr;.l,ceń czynić nic
może oprócz kosz lów l1:lwzajem mu od st rony ubogiej prz yzna nych.
§ 2. Na l\Osz tach, przyp,:dającyc h od przeciwnika st ron y IIb o~iej, nal-:!żn c śc i adwokata s ł uży
pierwszeństwo przed roszczen ial:l i osób trz ecich.
§ 1.
Art. 122.
O rzeczenie o przyznaniu i cornięciu prawa ubo gich , l ud zie;\: o wł o l,en : u na s tr o nę o bowiązku cz ę
ścio w ej z::płaty, sąd może wydać b ez rozprawy.
kół sądowi w l aś ciwemu ;
3) ma prawo żądać, aże by dla nie j w sp rawie
z obow iązko w e m zastępstwem adwokackiem us tanowiono adwcka l.:l. ; w in nych s prawach na jej w nios ek
sąd r ozstn:Yf~ nie , CL'I potrzeb a u s tanowić adw ok ata,
ze względu na zamieszl,an ie strony poza si edzibą są
du lub inne ważne o k o liczności; o wyznaczen ie adweka ta sąd zwró::i się do wł aśc i wej R acly Adw okackiej.
Art. 117.
Us tanowie nie adwok::tia dla stron y ubo~iej r.la
zn o:c zenie peł no mocnictwa procesowe go .
Ad. 11 8.
Prawo ubogich wygasa ze s mie l'c:ą strony ub ogiej. J ednakż e na zasadzie tego prawa adwokat strony u b o~:ej p odejmie czynnośei procesowe nieci;:!rpiące zwłoki.
Art. l i9.
§ L S~d co fni e pr awo ubogic b, skoro się oka że, że oko ł icL:n oki , na których po dsta wie je przyznano, b ~, dź lli~ i st niały wcale, b ąd ź prze sta ł y już
i s tn ieć . W obu przypadkach s trona obowiązan a jest
ui~::ić wszyst k ie opłaty przepisane; jednak \'ol drugim
przyp adku sąd może włożyć na stronę o b o w iąz ek
częściowej
t ylko zap ł aty, stosownie do zmiany,
zaszłej w jej s tosu nkac h majątkowych.
§ 2. S t ronę , która prawo ubogic h uzyskała na
p ods! <.twi c p od ania ś wiadomie nieprawclziwye h ok oliczn ości. sild skaże na grzywnę do pięciu scl zł o tych,
r:iczależ ::.iQ od jej obowiązku uiszczenia wszystk ich
przepisanych opiat.
Nr. 112.
Art. 123.
W czy"no'ci ad. doko" ywa"ych na podstawie
le ~o działu, nie wj'mago: się zastęps twa adwokackie go. Nic dotrczy to p os lęp ow:tni3 przed Sądem Najwyższym.
Art. 124.
Prze ciwk o ~ o zwcnemu . który po doręcze ni u
mu p oz wu z l cży ł b ~ z zwł ok i w~i mek o prz.yznani~
prawa u bogich , w yrok zaoczn y nie może Z:lP:t.Ść
z powodu s ! awi~nnicl w a bez adwokata, dopóki sąd
nie r o zstrzygną ł w :Ji os !ców p ozwan2go o prz yzna nie
n~t1 prawa ubogich i o u s t an o ~vi en i c ,nd wokah .
Art. 125.
Nic m;). śr o dkn odwo l aw cz c~o od postanowi eni;). , kt ór em q d prawo ubo):!ich pr zyzna ł alb o odmówił jego coffli~cia luh l1::tł ożcni a dod::t t kowej zapla t y.
D zia ł
Z~bezp:ecz~ n ie
HL
k osztów ·procE s u,
Art. 126.
P owód - cudz ozie:niec i~st obowiozany na żą
c an ie pozwal1eg (} zloioyc kaucję na zabezp:ecze!li~
k osztów pro ces u.
Ar t. 127.
Ob o wi ązku takie~o nic ma powód - c m!zoz ie:mic:: w nastę ~)l:iąc ych przyolclkach:
l) jeżeli VI pailst wi(', do któ rego powód należy,
obywat el e polscy nic mają takie!1:o obo wiązku ;
Nr. 112.
DZleunik Ustaw. Poz. 934.
2) jeżel i p o',vód m:: w P olsce mie j5<':c zamieszk ania lub m:l ją l e k, wy ~ta r cz:lj <\c y na zabezpiecz enie
k aszlów;
3) jeż. e l i uzysb l pra wo ubogich;
4) w spra w:; ch m ::d Żz!i.sk i ch n i emlją t kow y c h,
w s pr aw~ch wszcz -:;t/ch w nl st1ps! wi z sąd::l '.ve 1 o
wezw ania puhliczne10, w p ostęp :H'łan i C\ z p owództ wa wza jem neRo i w po s tępowaniu nakaz o wem.
Ad. 128.
P ozw any może z~łos ić żądanie zab<:!z picczenia .k os7.lów t ylko przy p ie rw ~ zej czynnośc i p ro c esoweJ.
§ 2. Później s ze zgl os7.en ic żądan i a dopuszczalne jest jedynie w następującY'.:! 1 pr zypadkach :
1) gdy dopiero w t o k!.] spn:.wy p ozw an y do.
w i edzi a ł się, ż e powód jest c udzoziemcem;
2) gdy powód w t o ku sprawy ulracił obywa-
§ t.
2393
Ar t. 134.
§ 1. Sqd na wniose k p ozwanego zarz ąd zi zaspokc ;en ie z kauc ji prz yzn anych kosztów.
§ 2. W niosek ten powinien być z!;!łoszony
w ci ąg u m :es ią: a od uprawom ::lc ni enia s i ę or zecze nia; jeżeli wniosk u nie z~ł c s z ono, są d p o up ł y w il!
t ego termi nu z3rządzl w ydan ie kaucj i p owodowi n l.
jego żąd a ni e .
§ 3. Sąd zarzqd zi rów n ie ż w yda nie powodowi
kauc ji natychmi:l ~ t po upl·;. w omocnieniu s ię ,o r ze cze .ni a , jeżeli pozwanemu k osztów nie 'przyzna!.
Art. 135.
Na kaucji , z J o żonej przez po w od a _ cudzoziem ·
ca, s łuży poz wa nem u pierw s zeństwo przed WSL. y stkimi innymi wierz ycielam i powoda.
T y t li ł II I.
łc1 s t w o p8łsk i ej
3) gd y na mie: sce p ow oda skie ~o
obywat~b
poicudzo-
P os t ęp ow anie .
_ w stąp ił bez zgody p oz w anego
zie m:.e c;
4) gdy w t o ~{U spra w y ustala podstawa pr aw~?
do uwolnieni a powoda od o b o wiązku zlożenia k a ucJI.
§ 3. W pr zyp adkach tych pOZW:lny ni e ma
jednak prawa d omlgać s ię złożenia kau cji , gd y uzna na przeze!'1 częsć żądania pow oda w yst ar cza na zabezpieC7.cnie ko sztów.
Art. 129.
oznaczy wys okość k aucii , m a J ąc na
kos ztów pozwa n~
go, jednak b e z w ł ąc z e n ia kosztów p ostępowani:!
z pow ództ w J WZ 'lie m ne~o
§ 2. Jcżeli w toku sprat.'.. Y o'<"że się . iż ka uc ia
nie wys tarcza, pozwany m oż e żąd ać dodat kowego
zebezp ie cze nia.
§ 1.
Są d
wz g l ędzie pr a w dopodobną s u m ę
Art. 130.
Kauc ja powi nna być zl o żona w !!o{owiźn ie lub
w pap:era c h war tościowych, uz.nanych przez s ąd za
odpowiednie.
Art. 13 1.
§ 1. Z ~!asz;a i '1c \v przepisa nym czasie wn iose k o zabezp!cc zcni2 k osz lów. pozwany nie m '! obowią7.ku wd 'l wać się w spó r pr7.ed r o z s trzygn i ęcie m
tego wni osku.
§ 2. Sąd wyznaczy p owodow i termin do z ł o
żenia kaucji.
§ 3. Po bez skuteczn ym uplywie t erminu, są d
n a W:1iose k pozwane go odrzuci pozew l:ub srodek odwot :! w c zy, or ze k a jąc o kosztach, jak w przypadku
co fnięcia p ozwu.
Art. 132.
§ 1. W 'Ta zie odda lenia wniosku o zlożenie
kau cji , sąJ m oż e z.arządzić da lsz e po s t ępo wanie , nic
cz eka :ą c na uprawomocr:-ie nie się odmownego p os tanowienia.
§ 2. Od zarz"dzcnia d:t1s7.e~o postępowania
nicm:t środka ocl wolawc7.Cl,'(o.
D z. ia ! 1.
P r zepisy ogólne.
R ozdz iał
I.
Pisma pro cesowe.
Art. 136.
Pi s ma p roc.eso we ob~jmtlią w nios ki i oś wiad
czenia sIron, skł a dan e p oza r ozpra w ą.
Art . 137.
pismo pow inno za wi erać:
1) oznaczenie sądu. do kt ór e ~o jest skie rowane, imię i naz wisko, zawód i miejsce z:t mieszkania
stron i pełn o m ocni!,ów;
2) oznac7.C'nie rodz a ju p ism a
przedmio tu
sprawy ;
3) osnowę wniosku lub ośw i adczen ia oraz do wody na po})a rc:c przyt oczon ych okoli·: zn ośc i,
4} podpis s t rony lu b jej za stępcy , a w spra wach z obo w iązkowem 7.ast ę p s t wem adwo kac kiemp odpis adwokata;
5) w ymienienie za łą cznikó w.
§ 2. D o pisma powinno być do!<\czone pcllln mocniclwo, jeżeli pismo w nosi pełnomocnik, k lóry
przed tem nie złożył peł nom ocnict wa.
§ 3. Za s tr onę . k tón r.ie umie lub nie m oże
s ię p od pi s ać, p odp:sz e pismo os oba przez nią upow ażniona . z wym:en ienie m przyczyny, dla k tóre j
~ tr on a s ama się nie podpisa ła .
§ 1.
Każde
Art. 138.
.Jeżel i w toku s prawy us tanie przyc zyna zabcz-
W pi sm nch , m a j ących na celu przy1!o tow:mie
rozprawy (pismn przy ~ otowawcz"~) , n ależ y p oda ć
zwięźle s tan sprawy, wyp o wi edzieć się co do twierdzeń s trony przec iwnei i dOWOGÓW przez niq pow o ~
!.:tn ych, wre szci-c należy w s kazać dowod y, które m!l i'l być pr7.edstawi one na rozpra wic. lub je za ł ąc zyć .
Wyw ody pra wne, wyhiszczone w p iśmie, winny by ć
treściwe .
pi e czenia, ~ąd na wni osek powaGa, po w ys ł uchan i u
pozwa ne ~o, zwolni powod::t od obowiązku za bezpieC'zenia kos7.!ó w lub zarządz ; zwrot z ł ożonej kaucji.
D o pisma dołączyć naleźy odpisy pIsma i Z 1 łącznik ó w dla uczestnicząc y c h w spr3 wic os ób,
Art. 133,
Art. 139.
2394
Dziennik Ustaw. Poz. 934.
Nr. 112.
-- -- _ ._ - - - -- - - - - --- - - - - - -- -
a nadto, jeżeli w sądzi e nie złożono za1sczn ików
w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika
do akt sądowych.
Art. 140.
Slrona, p o wołując.el s ię w plSIll1e na d oku men t,
obowiązana jest n:l żąda ni.e przec,: wnik:'_ złożyć orY'ginał tego dokumentu w są dz ie jesz cze przed ro zprawą.
Art. 141§ 1. Jeżeli p:smo nie mo:? ::: ol rzym ać pr :nvi(nowe go bie gu w skute k llie zac h ow:lI1ia warunków
formaillych, wymaganych prze z kodeks ninie: szy, lub
nie jest należyde opl::t conc, przewodniczą c y wzywa
stronę pod ry gorem zwrócenia pism3. do sto~;own c10
poprawienia lub uzupełni en ia w t enninie ty~odni()
wym. Na te zarządze nia niema za b Ienia.
§ 2. Po b ezsku te cznym upły wi e tenninll pr zewodniczący zwróci pism:) str onic.
§ 3. D:J. ta wni es i·z nia pism a p ozos t aje w m ocy, jeż. eli w terminie braki 11 3.i e życ ie zostały popra w;one lub uzupełnione.
Art. 142.
Za ubliżeni e w p i śmi e powadze sądu l ub użycie
wyr-ażeń ob r ażliw yc h ·sąd m oże skazać winn e~() na
gr zywnę do wy sokości pięciu se t ' złoty ch, n i ez.a leżni e
od odpowiedzialn o śc.i przewid z: ::tnej inną usbwą.
R o z ci z i a ł II.
Doręcz~mia.
Art. 143.
§ 1. Sąd dokonywa doręczeń- p rze z wo ź nych ,
komorników lub pocztę; w mi e jsc o wośc.iach z.aś,
w kt órych nie jest wprowadz one stałe dostarczanie
kore sp ondencji poc zt ow ej, także prze z organa
<i minne.
'"
§ 2. Minister Sprawi edliwości. moż·e wydać
w porozumieniu z wł aś ci wymi minis trami rozporzą
dzeJlie, któr.e go mocą t akże inne organa p a ń st wowe
lub samorząd o we 'ob ovi ią z ane będą dokonywać doręczeń sądowych.
Art. 144.
§ 1. Pism.a procesow e doręcza s,ię w odpisie,
orzeczenia zaś - w wypi sie.
§ 2. Doręczenia dokonywa się stronie lub jej
ustawowemu zastępcy, a gdy ci ustanowili pełno
mocnika procesowego lub osob ę upowa żnioną do odbioru p ism sądowych - doręczenia dokonywa się
tym osobom.
§ 3. Podmiotom prawnym, którezash;puje
Prokuratorja Generalna Rzeczypospolitej Polskiej,
doręczen ia dokonywa się we właściwym urzędzie
Prokuratorji.
Art. 145.
§ 1. W postępowaniu przed sądamiokręgo
wemi jako pie.rwszą inst a ncją i apelacyjnemi strona,
zamieszkała poza siedzibą sądu, jest obow ią zana
obrać sobie zami·eszkanie dla doręczeń w siedzibie
sądu, chyba że przewodniczący zwolni ją od te go
obowiązku z uwagi, że doręczanie p ism sądowych
wrzeczywistem zami2 szkaniu nie nastręcza trudności i nie powoduje zwłoki.
§ 2. W razie r.ieobrania przez stron ę zamieszkania dla do.ręc z eó, przeznaczone dla niej pisma są
dowc.! b ę dą d ołą czane do akt sprawy. ze s~utkięIIl .
doręczenia.
Nie d-Jtyczy to wyroków zaocznych; ··
które b ędą doręczane w miejs cu rzec zywistegoza-'
mieSZKania strony.
Art. 146.
§ 1. Pełnomocnik owi procesowemu kilku osób
doręcza s i ę jeden e/;;zemplarz p is ma i z ałączników. ,
§ 2. Up o ważnionem u p rzez kilku spółuczeslnj· .
kó w sporu do odbioru p ism sądov.ry ch doręcz.a się.
po jednym egzemplarzu dla każdego s półucJ.estnik<l .-
Ad. 147.
Stron y i ich z ast~pcy mają obowiązek
zawia domi ć sad o k aż d e j zmianie swego zamieszkania .
"
§ 2. W r az ie zaniedb ania t ego obowiązku do.ręczenie pisma q dowego w poprzedniem zamieszkaniu ma moc prawn"l.
§ 1.
Art. 148.
D or ~ c 2: c nia clokcn Iw a si ę VI m:esz kahiu, w b :u-
rzc . ',\7 lokal ll pl'ccrnydowym lub handlowym, a wich
braku - - tam , gdz ie adresata si ę zasta nie.
Art. 149.
Do r ęczen ia szeregowym w czynnej służbi e w ojsko'we j, p olic ji p aństwo we j i straży granicznej dokonywa si ę p :-ze z władzę b e zpośre dn io przełożoną.
Art. 150.
§ 1. \Y./ dni ni edziel ne i u stawowo uznane za
święta powszechne, jako też w porze nocnej dorę:.
cz.ać mo ż na t ylko w w yjąt kowych przypadkach, za
uprzedniem zarządzeniem kierownika sądu.
§ 2. Za porę n o cną uw aża s i ę czas od godziny
dziewiątej wieczorem do godziny siódmej rano.
Art. 151.
§ 1. Jeżeli doręczaj ą cy nie zasŁanie adresata
w domu, może dor ę czyć p ism o sądowe dorosłemu
domownikow i, a gd yb y go nie było - sąsiadowi lub
dozorcy domu, jeżeli osoby te nie są przeciwnikami
adresata w sprawie i po dję ły się oddania mu pisma.
§ 2. Dla adres Cl. ta, którego doręczający nie
zasŁanie w lokalu b iurowym, przem y słowym lub handlowym, doręczyć można pismo osobie tamże zatrudnionej.
Art. 152.
Doręczenia
korporacjom,
stowarzyszeniom,
spółkom i zakładom dokonywa się w lokalu biuro~
wym do rąk którejkolwiek z . osób uprawnionych do
przyjmowania pism, w razie zaś niezastania takiej
osoby, komukolwiek z personelu biurowego.
Art. 153.
§ 1. W razie niemożności doręczenia w sp9sób, przewidziany artykułami poprzedzającemi, n-a leży złożyć p ismo w urz ę dzie POc.ztowym lub gminnym, a z3.wi adomienieo tem przybić na drzwiach
mieszkania, biura, lokalu przemysłowego lub handlowego adresata.
§ 2. W raz ie odmowy przyjęcia pisma przez
adresata lub jego domownika, pozostawia się je
w miejscu doręczenia, a l1dyby to było niemożliwe,
Nr. 112.
składa się
je - uprzedzając o tern pocztowym lub gminnym.
w urzędzie
Art. 154.
Doręczenia urzędom pań s twowym lub samorządowym dokonywa się do rąk ustanowionego do
odbioru pism funkcjonarjusza lub przeł oz onego
urzędu.
Art. 155.
Odbierający pismo stwierdza odb iór i jeg') datę podpisem własnoręcznym. Jeżeli tego uczynić nie
może lub nie chce, doręcza ją cy sam oznacza datę
doręczenia oraz przyczynę braku podpisu.
Art. 156.
Adresat może odebrać pismo bezpośrednIo
W sekretarjacie sądu.
Art. 157.
Jeż!eli sironie nieznane j z m:e;sca pobytu ma być doręczony poz e w lub inne pi~mo wym ag:tjące dokonania
czynaośc!i procesowej, doręczen i e
§ 1.
2395
Dziennik Ustaw. Poz. 934.
resowan'ej postępowa.nie, prz,epro'W'adzone ,z udzia·
lem kurat,o ra·.
Art. 161.
W t'oku spr,awy adwokaci m0 1ą doręczać sobie
nawzajem pisma bezpośrednio za potwierdzeniem odbioru i oznaczeniem daty.
Art. 162.
Spos:'>b d o ręczenia pism sądowych osobom, za·
mieszkałym zag ran: cą, oraz o.s'obom, pOZJstającym
w służbie dy p:om3tycznej państw obcych, tudzież
osobom u ni c h mie sz~{ a jqcy m, określi rozporządzenie
Ministrów Sprawiedliwości i Spraw Zagran:cznych.
Art. 163.
Na zarządzenia w przedmiocie doręczenia nie·
ma zażalenia.
R o z dz i a ł III.
Posiedzenia sądowe,
Art. 164.
tylko do rąk kurat or.a u.sbnowione :~o
§
'1.
Posiedz·enie
sądowe wyznacz.a prz.ewod·
do z:astępo·wania nieobeen,ego; obowiązuje to az do
chwili zgłoszenia się strony lub os,oby uprawnionej niczący na wniosek strony interesowanej lub z urzę
du, a o dacie posiedz,enia z,a wiadami'a siro.n y prz.ez
do jej zastępowania.
§ 2. Przewodniczący ustanowi kurator,a na wezwanie lub ogłoszenie podczas rozpr,awy.
§ 2. Stronie, na posiedzeniu nieobecnej, nawni'osek strony oraz o gł osi o tern przez -obwieszczeni,e public.me w budynku sądowym i urzędzie gmin- leży w każdym razie d o rę ·:zyć wezwanie na posi,e nym, w sprawach zaś większ'ej wagi nadto w Dzien- dzenie następne. 'ilezwanie powinno być doręczo
niku Urzędo'wym Ministerstwa Sproa wi.edliwości, ne przynajmni ej na tydzień prz,ed posiedzen :emj
w przypadkach pilnych termin ten może być skróa według uznan.:'a także w gazetach.
§ 3. Z chwilą d o ręczenia kuratorowi, dorę eony.
czenie uważa się z.a dokonane. Sąd może jednak
Art. 165.
skutecz.ność doręcze nia uzal e żnić od upływu o2O.a - ,
§ 1. W wezwaniu na posieclz,enie 'ozn acza się:
czonego terminu od daty wywieszenia Óbwieszcze- l) imię, na zwisko i zamieszkanie wezwanego; 2) sąd,
nia w budynku sądowym .
miej sce i czas pos i'edzeniaj 3) strony i przedmiot
§ 4. Koszty połączone z o głos z eniem oraz sprawy; 4) cel posiedzenia; 5) skutki niestawiennic!z ust.ano,wi!eniem i czynn oś ciami kuratora pOllosi na- twa.
razi'e strona , która t.ego zażąd3.ła.
§ 2. W spr.awach z obowiązkowem zastęp
§ 5. Przepis artykułu niniejsze go sŁo s uje się stwem adwokackiem należy w pierwszem wezwaniu
również do korporacyj , stowarzyszeń , spółek i zazamie śc ić treść przep is ów o ob o wiązko w e m zaktadów, które nie mają przedsta wici.eli al bo których stępstwi,e i o skutkach niezastosowania się do tych
pr~edst.a wici.ele nieznani są z mie;sca pobytu.
przepisów.
Art. 166.
Art. 158.
Posiedzenia
sądowe
odbywają się w budynku
§ 1. W przypadkach, w których ustanowienie kuratora w myśl ,artykułu poprzedz ające g o nie sądowym, a w poszczególnych przypadkach i poza
jest wymagane, pismo doręcza się stronie nieznanej tym budynkiem, jeżeli to ułatwia przeprowadz enie
z miejsc'a pobytu prz.e z wywiesz,enie w budynku są sprclwy lub przyczynia si,ę znacznie dozaoszczędze
nia kosztów.
dowym (obwi,eszcz,enie publiczne).
Art. 167.
§ 2. Z upływem miesiąca od wywieszenia
uwa'ża się dorę.czenie za dokonane.
§ 1. Posiedzenia wyz.naczone na rozprawy są
j,awne.
Art. 159.
§ 2. Wstęp na salę sądową mają osoby doroStrona, żądając,a doręczenia pisma przez wy- słei nieuzbroio ne , chyba że noszenie broni wynika
wiesz,e ole w budynku sądowym lub do rąk kuratora, z obowiązku służbowego.
obowiąz,ana jest uprawdopodobnić, że mie jsce pobyArt. 168.
tu prz,eciwnika j'e st nieznane.
§ 1. Sąd z urzędu uchy1.i jawność c.ałego poArt. 160.
siedzenia lub je go części i odbędzl,e je przy drzwiach
Gdy się okaże, że żądanie ustanowienia kura- zamkniętych, jeżeli jawno ś ć zagraża porządkowi putor,a lub wywiesz,e nia pisma było nieuza sa dnione, sąd blicznemu lub dobrym oby cz.ajom.
zarządzi doręczeni.e pisma w sposób wł,aściwy,
§ 2. Sąd może uchylić jaw.ność również na
a w miarę potrz'e by znies,i e na wniosek ,s trony inte- wniosek s!rony,jeżeli podane pr.z ez nią przyczyny
moź,e nastąpi'ć
2396
Dziennik Ustaw. Poz. 934.
uzna za uz,asadnione, lub też j'eżeli roztrząsane być
mają szczegóły życia rodzinnego.
Art. 169.
Rozprawa dotycząca wniosku o uchyleni.e jawności 'odbyw,a się p …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.