← Polska

Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Świeżej

W skrócie

Niniejszy dokument to plan gospodarowania wodami dla obszaru dorzecza Świeżej, zatwierdzony przez Radę Ministrów w dniu 22 lutego 2011 r., mający na celu zarządzanie zasobami wodnymi zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną.

Co reguluje

Kogo dotyczy

Kluczowe punkty

📄 Tekst ustawy
— 4886 — Poz. 579 w. rcl .go v.p l Monitor Polski Nr 59 Elektronicznie podpisany przez Jaroslaw Deminet Data: 2011.06.30 15:27:17 +02'00' Zatwierdzono na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 22 lutego 2011 r. PREZES RADY MINISTRÓW Donald TUSK ww Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Świeżej Warszawa, 2011 Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na zamówienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Monitor Polski Nr 59 — 4887 — Poz. 579 w. rcl .go v.p l Spis treści: Spis treści: ww 1. Stosowane skróty i pojęcia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną . . . . . . . . . 3. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych . . . . . . . . . . . . . . . . . Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych w dorzeczu . . . . . . . . . . . . . . . . Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych . . . . . . . . Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów działalności człowieka na stan wód powierzchniowych i podziemnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania gruntów . . . . . . . . 5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym cyklu planistycznym . . . . . . . . . . Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce . . . . . . . . . . . . . . 6. Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7. Monitoring wód oraz ocena stanu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wody powierzchniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wody podziemne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Obszary chronione . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8. Cele środowiskowe oraz odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych . . . . . . . . . . . Cele środowiskowe dla wód powierzchniowych oraz obszarów chronionych, ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Cele środowiskowe dla wód podziemnych ustalonych na mocy Art. 4 RDW . . . . . . . . . . . . Odstępstwa od osiągnięcia celów środowiskowych (derogacje) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9. Podsumowanie analizy ekonomicznej korzystania z wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Charakterystyka ekonomiczna obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze komunalnym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w sektorze przemysłu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w rolnictwie i leśnictwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zwrot kosztów usług wodnych w pozostałych formach korzystania z wód . . . . . . . . . . . . . Oszacowanie kosztów zasobowych i środowiskowych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10. Podsumowanie programów działań zapisanych w Programie wodno-środowiskowym kraju . . 11. Wykaz pozostałych programów i planów wraz z krótką charakterystyką . . . . . . . . . . . . . . Krajowe dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . Strategia Rozwoju Kraju 2007—2015 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Narodowy Plan Rozwoju 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Koncepcja Polityki Przestrzennego Zagospodarowania Kraju . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Polityka ekologiczna Państwa w latach 2009—2012 z perspektywą do roku 2016 . . . . . . . . Krajowy Program Zwiększenia Lesistości (aktualizacja 2003 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Krajowa Strategia Ochrony i Zrównoważonego Użytkowania Różnorodności Biologicznej . . Strategia Ochrony Obszarów Wodno-Błotnych w Polsce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sektorowe programy operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Regionalne Programy Operacyjne na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4890 4892 4894 4895 4895 4896 4897 4897 4900 4900 4902 4902 4905 4905 4908 4911 4911 4915 4916 4917 4917 4922 4927 4929 4929 4930 4934 4935 4936 4937 4940 4954 4955 4955 4956 4957 4958 4959 4966 4968 4968 4970 4971 4972 4974 4976 Monitor Polski Nr 59 — 4888 — 4977 4979 4981 4984 4988 4990 4992 4993 4993 4994 4996 4997 4999 w. rcl .go v.p l Program rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007—2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020 . . . . . . . . . Strategia Gospodarki Wodnej 2005 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Projekt Polityki wodnej państwa do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2016) . . . . . . . . . Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2003 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2005 r. . . . . . . . Aktualizacja Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych z 2009 r. . . . . . . . Regionalne dokumenty o charakterze planistycznym i rozwojowym . . . . . . . . . . . . . . . . Strategie rozwoju dla województw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wojewódzki program ochrony środowiska i plan gospodarki odpadami . . . . . . . . . . . . . Wojewódzkie programy udrażniania rzek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Programy małej retencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Plany ochrony dla obszarów Natura 2000 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12. Krótka charakterystyka działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . I tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . II tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . III tura konsultacji społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Podsumowanie wyników . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13. Wykaz właściwych władz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14. Punkty kontaktowe i procedury pozyskiwania źródłowej dokumentacji i informacji wykorzystanej do sporządzenia PGW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15. Podsumowanie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko projektu Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Świeżej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16. Literatura . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17. Spis tabel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18. Spis rysunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Poz. 579 5001 5001 5002 5004 5005 5007 5020 5023 5029 5032 5033 Załączniki: 5045 Załącznik nr 2 — Charakterystyka jednolitych części wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5046 Załącznik nr 3 — Mapy do celów planistycznych: ~<P_P]a  6aP]XRT^QbiPaÙfS^aiTRihXaTVX^]Ùff^S]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a!  9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a"  BRP[^]TRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5049 5050 5051 ww Załącznik nr 1 — mapy: ~<P_P  6aP]XRP^QbiPadS^aiTRiPëfXTúTY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P!  9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW€^QbiPaS^aiTRiPëfXTúTY . . . . . . . ~<P_P"  BRP[^]TRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW€^QbiPaS^aiTRiPëfXTúTY . . . . . . . . ~<P_P#  9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW€^QbiPaS^aiTRiPëfXTúTY . . . . . . . . . . ~<P_P$  Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW€^QbiPaS^aiTRiPëfXTúTY . . . ~<P_P%  4Z^aTVX^]h€^QbiPaS^aiTRiPëfXTúTY . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P&  >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW€^QbiPaS^aiTRiPëfXTúTY ~<P_P'  >RT]PbcP]dX[^îRX^fTV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW€^QbiPaS^aiTRiP Świeżej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P(  >RT]PbcP]dRWT\XRi]TV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW€^QbiPaS^aiTRiP Świeżej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P  BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW€^QbiPaS^aiTRiPëfXTúTY . . . . . . ~<P_P FhZPifÙS_^SiXT\]hRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_PcaiT]XP ludności w wodę przeznaczoną do spożycia — obszar dorzecza Świeżej . . . . . ~<P_P ! >QbiPah_aiTi]PRi^]TS^^RWa^]hbXTS[XbZ[dQVPcd]ZÙfS[PZcÙahRWdcaih\P]XT lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie — obszar dorzecza Świeżej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5034 5035 5036 5037 5038 5039 5040 5041 5042 5043 5044 — 4889 — Poz. 579 ~<P_P]a#  9TS]^[XcTRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a$  Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW . . . . . . . . . . . ~<P_P]a%  Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWYTiX^a]hRW . . . . . . . . . . . ~<P_P]a&  Ch_hYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW_aihQaiTú]hRWX_aiTYîRX^fhRW ~<P_P]a'  4Z^aTVX^]h . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a(  >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWaiTRi]hRW . . . . . . . ~<P_P]a  >RT]PbcP]dYTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^fXTaiRW]X^fhRWYTiX^a]hRW_aiTYîRX^ wych i przybrzeżnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a >RT]PbcP]dX[^îRX^fTV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . ~<P_P]a ! >RT]PbcP]dRWT\XRi]TV^YTS]^[XchRWRiĐîRXfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . ~<P_P]a " BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^fXTaiRW]X^fhRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a # BXTĎ\^]Xc^aX]VdfÙS_^SiXT\]hRW . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a $ FhZPifÙS_aiTi]PRi^]hRWS^RT[ÙfaTZaTPRhY]hRWfch\Zö_XT[XbZ^fhRW . ~<P_P]a % FhZPifÙS_^fXTaiRW]X^fhRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_P trzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a & FhZPifÙS_^SiXT\]hRW_aiTi]PRi^]hRWS^_^Q^adf^ShfRT[diP^_PcaiT nia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a ' >QbiPahbiRiTVÙ[]XT]PaPú^]T]PiP]XTRihbiRiT]XPifXöiZP\XPi^cdiTðaÙST  rolniczych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ~<P_P]a ( >QbiPah_aiTi]PRi^]TS^^RWa^]hbXTS[XbZ[dQVPcd]ZÙfS[PZcÙahRWdcaih\P nie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie . . . . . . ~<P_P]a! ?d]Zc^fTX^QbiPa^fTðaÙS PiP]XTRihbiRiTĔ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5052 5053 5054 5055 5056 5057 ww w. rcl .go v.p l Monitor Polski Nr 59 5058 5059 5060 5061 5062 5063 5064 5065 5066 5067 5068 Monitor Polski Nr 59 — 4890 — Poz. 579 w. rcl .go v.p l 1. Stosowane skróty i pojęcia GIOŚ Główny Inspektor Ochrony Środowiska GUS Główny Urząd Statystyczny GZWP Główny Zbiornik Wód Podziemnych IPPC zintegrowane zapobieganie i ograniczanie zanieczyszczeń JCWP jednolita część wód powierzchniowych JCWPd jednolita część wód podziemnych KE Komisja Europejska KPOŚK Krajowy Program Oczyszczania Ścieków Komunalnych KZGW Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej MŚ Ministerstwo Środowiska NFOŚiGW Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej OSN obszar szczególnie narażony na zanieczyszczenia związkami azotu pochodzącymi ze źródeł rolniczych OSO obszar specjalnej ochrony ptaków (Natura 2000) PGW plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza PSH Państwowa Służba Hydrogeologiczna PWŚK Program wodno-środowiskowy kraju RDW dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna regionalny zarząd gospodarki wodnej SCW sztuczna część wód SCWP scalona część wód powierzchniowych ww RZGW SOO specjalny obszar ochrony siedlisk (Natura 2000) SZCW silnie zmieniona część wód UE Unia Europejska WFOŚiGW wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej WIOŚ wojewódzki inspektor ochrony środowiska WZMiUW wojewódzki zarząd melioracji i urządzeń wodnych Monitor Polski Nr 59 — 4891 — Poz. 579 Dorzecze – obszar, z którego całkowity odpływ wód powierzchniowych następuje ciekami w. rcl .go v.p l naturalnymi przez jedno ujście do morza. Obszar dorzecza – obszar lądu i morza, składający się z jednego lub wielu sąsiadujących ze sobą dorzeczy wraz ze związanymi z nimi wodami podziemnymi oraz morskimi wodami wewnętrznymi i wodami przybrzeżnymi, będący główną jednostką przestrzenną w gospodarowaniu wodami. Jednolita część wód podziemnych – oznacza określoną objętość wód podziemnych występującą w obrębie warstwy wodonośnej lub zespołu warstw wodonośnych. Jednolita część wód powierzchniowych – oznacza oddzielny i znaczący element wód powierzchniowych (jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny, sztuczny zbiornik wody, rzeka, struga, strumień, potok, kanał lub ich część, morskie wody wewnętrzne, wody przejściowe lub wody przybrzeżne). Scalona część wód powierzchniowych – jednolite części wód, które zostały zgrupowane na potrzeby opracowywania planów gospodarowania wodami i ich aktualizacji. Silnie zmieniona część wód – jednolita część wód powierzchniowych, których charakter został w znacznym stopniu zmieniony w wyniku działalności człowieka. ww Sztuczna część wód –powstała w wyniku działalności człowieka. Monitor Polski Nr 59 — 4892 — Poz. 579 w. rcl .go v.p l 2. Planowanie w gospodarowaniu wodami zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną Od czasu akcesji Polski do Unii Europejskiej nastąpiło szereg zmian w polityce kraju. Wiele wysiłku włożono w dostosowanie polskiego prawodawstwa do przepisów UE. Zmienione zostały m.in. przepisy ustawy – Prawo wodne w celu transpozycji przepisów wspólnotowych w zakresie polityki wodnej UE. Politykę tą wyznaczają trzy podstawowe dyrektywy: dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 5, str. 275, z późn. zm.), tzw. Ramowa Dyrektywa Wodna (RDW), dyrektywa 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu (Dz. U. UE L 372 z 27.12.2006, str. 19), dyrektywa 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim (Dz. U. UE L 288 z 6.11.2007, str. 27). Zmiany wprowadzone przepisami ww. dyrektyw mają przede wszystkim usprawnić działanie obecnie funkcjonujących systemów planowania i zarządzania w gospodarce wodnej państw członkowskich. RDW weszła w życie dnia 22 grudnia 2000 r. Najważniejszym przesłaniem RDW jest ochrona zasobów wodnych dla przyszłych pokoleń. Wprowadza ona zintegrowaną politykę wodną mająca na celu zapewnienie ludziom dostępu do czystej wody pitnej po rozsądnej cenie, która umożliwi rozwój gospodarczy i społeczny przy równoczesnym poszanowaniu potrzeb środowiska naturalnego Głównym celem RDW jest osiągnięcie dobrego stanu wszystkich części wód, poprzez określenie i wdrożenie koniecznych działań w ramach zintegrowanych programów działań w państwach członkowskich do 2015 roku. ww Zgodnie z przepisami RDW planowanie gospodarowaniem wodami odbywa się w podziale na obszary dorzeczy. Zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z późn. zm.) w chwili obecnej na obszarze Polski wyznaczonych jest 10 obszarów dorzeczy: Wisły, Odry, Dniestru, Dunaju, Jarftu, Łaby, Niemna, Pregoły, Świeżej i Ücker. Dla każdego obszaru dorzecza opracowuje się plan gospodarowania wodami. Niniejszy dokument jest zatem jednym z dziesięciu PGW na obszarze Polski. Według RDW plany gospodarowania wodami są narzędziem planistycznym, które ma usprawnić proces osiągania celów środowiskowych. Stanowić one będą fundament podejmowania decyzji mających wpływ na stan zasobów wodnych oraz zasady Monitor Polski Nr 59 — 4893 — Poz. 579 gospodarowania wodami w przyszłości. PGW będą miały wpływ nie tylko na kształtowanie w. rcl .go v.p l gospodarki wodnej, ale także na inne sektory gospodarki, w tym: przemysł, rolnictwo, leśnictwo, gospodarkę komunalną, transport, rybołówstwo czy turystykę. PGW powinny zostać uwzględnione w dokumentach planistycznych na poziomie krajowym i regionalnym, np. w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województw czy w wojewódzkich planach zagospodarowania przestrzennego. PGW jako dokumenty, które obejmują działania zmierzające do spełnienia celów RDW w zakresie osiągnięcia i utrzymania dobrego stanu wód, a w szczególności ekosystemów wodnych i od wód zależnych - nie stoją w sprzeczności z realizacją działań mogących wpłynąć na pogorszenie stanu wód, o ile działania te służą nadrzędnemu celowi społecznemu lub wynikają z przyjętych polityk, planów lub programów, a ich realizacja jest uzasadniona pod względem ekonomicznym, społecznym lub gospodarczym. PGW jest syntezą prac przeprowadzonych na obszarze dorzecza w pierwszym cyklu planistycznym i zawiera takie elementy jak: ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza, podsumowanie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych i oceny ich wpływu na stan wód powierzchniowych i podziemnych, wykaz obszarów chronionych, mapę sieci monitoringu, wraz z prezentacją programów monitoringowych, ustalenie celów środowiskowych dla jednolitych części wód i obszarów chronionych, podsumowanie wyników analizy ekonomicznej związanej z korzystaniem z wód, podsumowanie działań zawartych w programie wodno – środowiskowym kraju, wykaz innych szczegółowych programów i planów gospodarowania dotyczących zlewni, sektorów gospodarki, problemów lub typów wód, wraz z omówieniem zawartości tych programów i planów, podsumowanie działań zastosowanych w celu informowania społeczeństwa i konsultacji społecznych, opis wyników i dokonanych na tej podstawie zmian w planie, wykaz organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami na obszarze ww dorzecza, informacje o sposobach i procedurach pozyskiwania informacji i dokumentacji źródłowej wykorzystanej do sporządzenia planu oraz informacji o spodziewanych wynikach realizacji planu. W PGW szczególną rolę zajmuje podsumowanie działań, zawartych w PWŚK. Działania te winny zostać zrealizowane na obszarze dorzecza, w celu zapewnienia utrzymania lub poprawy jakości wszystkich wód do 2015 r., a w uzasadnionych przypadkach w terminie późniejszym. Dotyczą one zarówno konkretnych przedsięwzięć inwestycyjnych jak i środków o charakterze edukacyjnym. administracyjnym, ekonomicznym, badawczym, informacyjnym czy Monitor Polski Nr 59 — 4894 — Poz. 579 ww w. rcl .go v.p l 3. Ogólny opis cech charakterystycznych obszaru dorzecza Rysunek 1. Pokrycie terenu obszaru dorzecza Świeżej Monitor Polski Nr 59 — 4895 — Poz. 579 Główną rzeką tego obszaru dorzecza jest Świeża o długości całkowitej 65 km. Rzeka w. rcl .go v.p l głównie płynie przez terytorium Federacji Rosyjskiej i uchodzi do Zalewu Wiślanego. Do pozostałych największych cieków obszaru dorzecza Świeżej należą: Stradyk, Bezleda, Kanał Młyński. Obszar dorzecza Świeżej położony jest w północnej części Polski. Wg podziału administracyjnego leży w północno – zachodniej części województwa warmińsko – mazurskiego. Graficzne odwzorowanie granic obszaru dorzecza przedstawione zostało na mapie nr 1 (załącznik nr 1). Na obszarze dorzecza Świeżej całkowita długość jednolitych części wód powierzchniowych rzeki wynosi 64,71 km, są to wody naturalne. W granicach Polski powierzchnia obszaru dorzecza Świeżej wynosi 161 km 2, co stanowi mniej niż 1% powierzchni kraju. W strukturze użytkowania gruntów na terenie dorzecza największy obszar zajmują tereny rolne, które stanowią ok. 60 % powierzchni, tj. 96,1 km2. Lasy i ekosystemy seminaturalne zajmują ok. 39 % tj. 63,6 km2 powierzchni. Tereny zantropogenizowane zajmują powierzchnię 0,8 km2 (ok. 0,5 % powierzchni). Strukturę użytkowania gruntów na obszarze dorzecza Świeżej przedstawia rysunek 1. Obszar dorzecza Świeżej obejmuje niewielki fragment w obrębie JCWPd nr 20 w północnej części kraju. Występują 2 piętra wodonośne – czwartorzędowe i neogeńsko – paleogeńskie. Piętro czwartorzędowe związane jest z osadami piaszczysto – żwirowymi (sandry, poziomy międzyglinowe, kopalne doliny). Tworzą kilka poziomów wodonośnych izolowanych glinami. Miąższość osadów piaszczysto – żwirowych oraz ich korzystne parametry hydrogeologiczne tworzą ten obszar bardzo zasobnym w wody powierzchniowe. Są to wody dobrej jakości, wymagające prostego uzdatniania ze względu na lokalnie wyższe zawartości Fe i Mn. Mineralizacja wynosi 380 mg/dm3. Wody podziemne piętra neogeńsko – paleogeńskiego związane są z utworami piaszczystymi, oddzielonymi mułkami i iłami. Ze względu na dostępność wód piętra czwartorzędowego wody starszych pięter nie są eksploatowane (Nowakowski, Nowicki, 2007). Na obszarze dorzecza Świeżej brak głównych zbiorników wód podziemnych. ww Wody powierzchniowe Odwzorowanie położenia granic części wód powierzchniowych Na obszarze dorzecza Świeżej wyznaczonych jest obecnie: 4 jednolite części wód rzek, 1 jednolita część wód jezior. Powyższą informację przedstawiono na mapie nr 2 (załącznik nr 1). Tabelaryczne zestawienie wszystkich JCWP, zostało zamieszczone w załączniku nr 2. Monitor Polski Nr 59 — 4896 — Poz. 579 w. rcl .go v.p l Odwzorowanie typów części wód powierzchniowych w dorzeczu Wydzielenie różnych typów wód jest wstępnym etapem na drodze do ustalenia zgodnej z RDW oceny i klasyfikacji stanu ekologicznego wód. Opracowanie typologii wód powierzchniowych było niezbędne z powodu ogromnej różnorodności warunków środowiskowych, które wpływają na charakter występowania organizmów wodnych. Warunki środowiskowe wynikają z takich czynników, jak m. in.: położenie geograficzne, wysokość bezwzględna, geologia terenu, morfologia terenu. Typy wód, w warunkach nie naruszonych przez człowieka, różnią się pod względem cech biologicznych. Z tego względu stanowić będą wzorzec do określenia stopnia odchylenia przy ocenie stanu ekologicznego wód. Dlatego dobry stan charakteryzowany jest w zależności od poszczególnych typów wód. W zakresie prac związanych z wyznaczaniem typów części wód posłużono się typologią abiotyczną zgodnie z wymaganiami RDW. Typologie ustalono przy zastosowaniu „systemu A” lub „systemu B” (Załącznik II RDW). Przy czym stosowanie „systemu A” części wód zróżnicowano wg właściwych ekoregionów. Obszar dorzecza Świeżej leży w obrębie dwóch ekoregionów: Regionu Bałtyckiego oraz Równin Wschodnich. Odwzorowanie położenia granic ekoregionów przedstawia mapa nr 6 (załącznik nr 1). W zakresie ustalenia typologii rzek przeanalizowano następujące parametry: wielkość powierzchni zlewni cieków, wysokość n.p.m. oraz typ podłoża. W zakresie ustalenia typologii jezior zastosowano kryteria tzw. „systemu B” wg RDW. Typologia abiotyczna jezior została ustalona na podstawie analizy danych dla 749 jezior w Polsce. Oprócz kryteriów abiotycznych typologii, przeanalizowano również szereg parametrów dodatkowych, mających znaczenie weryfikujące, jak kategoria podatności zbiornika na degradację, klasa czystości wody, czy podstawowe wskaźniki chemiczne. Parametry te były pomocne przy ustaleniu, czy pewne budzące wątpliwości wartości parametrów typologii, jak niski odczyn, wysokie ww przewodnictwo czy zasadowość, wynikają z naturalnych uwarunkowań danego ekosystemu (jego typu), czy raczej mogą być wynikiem wpływu antropogenicznego i powinny zostać pominięte. Na podstawie kombinacji przyjętych klas wybranych parametrów wydzielono siedem typów podstawowych jezior, dodatkowo podzielonych na podtypy pod względem stratyfikacji termicznej wód. Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych Typy jednolitych części wód powierzchniowych rzecznych zostały ustalone przy zastosowaniu systemu A wg RDW (Załącznik II). Monitor Polski Nr 59 — 4897 — Poz. 579 Na obszarze dorzecza Świeżej, na obszarach nizinnych położonych <200 m n.p.m., w. rcl .go v.p l wyróżniono jeden typ cieków: typ 17 – potok nizinny piaszczysty – cieki o podłożu budowanym z utworów staroglacjalnych, o powierzchni zlewni od 10 km2 do 100 km2 (4 JCWP). Typy jednolitych części wód powierzchniowych jeziornych Na obszarze dorzecza Świeżej występuje jeden typ 6b - jezioro o wysokiej zawartości wapnia, dużym wypływie zlewni, niestratyfikowane (1 JCWP). Typy wód na obszarze dorzecza Świeżej zostały przedstawione na mapie nr 5 (załącznik nr 1). Wyznaczenie silnie zmienionych i sztucznych części wód Zakwalifikowanie wód do silnie zmienionych lub sztucznych części wód, zgodnie z RDW, jest możliwe, jeżeli: wdrożenie działań, które zmierzają do przywrócenia dobrego stanu ekologicznego tych wód w zakresie hydromorfologii, miałoby zdecydowanie niekorzystny wpływ przede wszystkim na środowisko w szerszym znaczeniu, jak również na dotychczasowe formy użytkowania, aktualnie nie istnieją znacząco lepsze rozwiązania alternatywne (wykonalne technicznie oraz akceptowalne ekonomicznie), które zapewniłyby osiągnięcie analogicznych „korzyści” z użytkowania wód. Prace związane z wyznaczeniem silnie zmienionych i sztucznych części wód były prowadzone dwuetapowo. Pierwszy etap, tzw. wstępnego wyznaczania SZCW i SCW polegał na zastosowaniu szeregu wskaźników zmian hydromorfologicznych części wód dla oceny rzeczywistych zmian w morfologii i hydrologii cieków, mogących mieć wpływ na możliwości osiągnięcia przez te części wód dobrego stanu. Drugi etap wyznaczania miał za zadanie uzasadnienie, na podstawie szeregu analiz alternatywnych rozwiązań konieczności i zasadności wyznaczenia części wód jako silnie zmienione bądź sztuczne. Analizy te wykonywane były również pod kątem uzasadnienia ekonomicznej opłacalności pozostawienia lub zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania danej części wód. ww Na obszarze dorzecza Świeżej nie wyznaczono silnie zmienionych i sztucznych części wód powierzchniowych. Określenie warunków referencyjnych dla typów części wód powierzchniowych Warunki referencyjne stanowią ustalone dla poszczególnych typów wód wartości wzorcowe w zakresie elementów jakości hydromorfologicznej i fizykochemicznej a przede wszystkim jakości biologicznej, odpowiadającej bardzo dobremu stanowi ekologicznemu tych wód. Monitor Polski Nr 59 — 4898 — Poz. 579 W roku 2004 zostały przeprowadzone w Polsce pierwsze prace w zakresie ustalenia w. rcl .go v.p l warunków referencyjnych odpowiednich dla poszczególnych typów wód powierzchniowych, zgodnie z wymaganiami załącznika RDW. Prace te miały na celu ustalenie wstępnych warunków referencyjnych dla wybranych typów wód, na podstawie ówcześnie istniejących informacji w tym zakresie tj. wyników monitoringu wód oraz danych literaturowych. Przeprowadzone prace polegały przede wszystkim na rozpoznaniu metod stosowanych do wyznaczania warunków referencyjnych, inwentaryzacji istniejących danych, wskazaniu typów wód rzecznych, jeziornych, przejściowych i przybrzeżnych, dla których miały być wyznaczone wstępne warunki referencyjne. Na tym etapie wykonano również wstępną charakterystykę warunków referencyjnych dla wybranych typów wód w poszczególnych kategoriach wraz z określeniem braków w danych, w zakresie elementów hydromorfologicznych, fizykochemicznych i biologicznych. Ustalenie jedynie wstępnych warunków referencyjnych dla niektórych z wybranych typów wód spowodowane było licznymi brakami w informacjach, zwłaszcza w zakresie danych biologicznych. Elementem prac przeprowadzonych w roku 2004 w zakresie ustalania warunków referencyjnych, było również ustalenie kształtu sieci monitoringowej w celu pozyskania informacji o uwarunkowaniach biologicznych panujących w poszczególnych typach wód. W wyniku przeprowadzonych prac ustalono warunki referencyjne dla typów wód w poszczególnych kategoriach wód: Wody płynące (rzeki i potoki) Wstępne warunki referencyjne określono dla wszystkich typów wód w tej kategorii, przy czym: Szczegółowo opisano warunki dla ośmiu typów wód płynących: 1. Potok tatrzański krzemianowy, 2. Potok tatrzański węglanowy, 3. Potok sudecki, 4. Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – zachodni, 5. Potok wyżynny krzemianowy z substratem drobnoziarnistym – zachodni, 7. Potok wyżynny węglanowy z substratem gruboziarnistym, ww 18. Potok nizinny żwirowy, 20. Rzeka nizinna żwirowa. Ogólnie opisano warunki dla trzech typów: 22. Rzeki przyujściowe pod wpływem wód słonych, 24. Rzeki w dolinach zatorfionych, 25. Rzeki łączące jeziora. Dla pozostałych 15 typów wód płynących dokonano opisu warunków abiotycznych oraz niekompletnego opisu warunków biologicznych (z uwagi na brak danych w tym zakresie). Monitor Polski Nr 59 — 4899 — Poz. 579 w. rcl .go v.p l Jeziora Specyficzne dla typu wartości referencyjne dla chlorofilu a i makrofitów w jeziorach W chwili obecnej istnieje w Polsce oficjalna klasyfikacja jezior, zgodna z RDW, wyłącznie na podstawie chlorofilu a (obfitość fitoplanktonu) i makrofitów. Dla tych elementów biologicznych wyznaczono wartości referencyjne. Chlorofil a Wartości referencyjne ustalono dla 4 typów jezior: stratyfikowanych i niestratyfikowanych i w ich obrębie dla jezior o małej (<2) i dużej (>2) wartości wskaźnika Schindlera. Podstawą wyznaczenia wartości referencyjnych była analiza danych z potencjalnych stanowisk referencyjnych wyselekcjonowanych na podstawie kryteriów presji. Jest to jedna z metod rekomendowanych przez Komisję Europejską w ramach Wspólnej Strategii Wdrażania RDW (metoda przestrzenna - spatially based metod). Wartość referencyjną chlorofilu a stanowi mediana ze średnich wartości parametru w populacji jezior referencyjnych w obrębie wyżej wymienionych typów. Wartości referencyjne dla chlorofilu a przedstawia poniższa tabela. Tabela 1. Wartości referencyjne dla chlorofilu a Typ jeziora Chlorofil a Jeziora stratyfikowane, wskaźnik Schindlera < 2 3,1 μg/l Jeziora stratyfikowane, wskaźnik Schindlera > 2 4,8 μg/l Jeziora niestratyfikowane, wskaźnik Schindlera < 2 5,7 μg/l Jeziora niestratyfikowane, wskaźnik Schindlera > 2 5,9 μg/l Makrofity Podstawą oceny jezior na podstawie makrofitów jest Makrofitowy Indeks Stanu Ekologicznego. Indeks służy do oceny jezior ramieniowych głębokich i ramieniowych płytkich, a więc do klasyfikacji dwóch typów jezior o wodach twardych, wydzielonych na podstawie makrofitów. Nie stosuje się do jezior lobeliowych, dla których klasyfikacji na podstawie makrofitów dotąd nie opracowano. Przy ustalaniu warunków referencyjnych, a następnie przy opracowywaniu klasyfikacji jezior na podstawie makrofitów zastosowano, podobnie ww jak w przypadku chlorofilu a, metodę przestrzenną, czyli przeanalizowano dane o roślinności z potencjalnych stanowisk referencyjnych wyselekcjonowanych na podstawie kryteriów presji. Wartość indeksu zawiera się pomiędzy 1 a 0. Jako wartość referencyjną (mieszcząca się w zakresie stanu bardzo dobrego) przyjęto graniczną wartość dla stanu bardzo dobrego i dobrego, wynoszącą w obu typach jezior 0,680. Na podstawie wskazanych warunków referencyjnych dla poszczególnych typów wód, dokonano oceny stanu ekologicznego tych wód i tym samym wskazano wody/obszary mogące pełnić funkcje referencyjne, dla wypełnienia zobowiązań wynikających z załącznika II Monitor Polski Nr 59 — 4900 — Poz. 579 RDW, w zakresie utworzenia sieci referencyjnej dla poszczególnych typów części wód w. rcl .go v.p l powierzchniowych. Jednak z uwagi na brak warunków dla wszystkich typów wód powierzchniowych, zadanie to będzie również wymagało uzupełnienia w dalszych pracach planistycznych. Procedurę ustalenia warunków referencyjnych przeprowadzono zgodnie z wymogami załącznika II do RDW oraz zgodnie z wytycznymi metodycznymi do ustalenia warunków referencyjnych i granic klas stanu ekologicznego dla śródlądowych wód powierzchniowych, przejściowych i przybrzeżnych. Jednak opracowane wówczas wstępne warunki referencyjne wymagają weryfikacji na podstawie uzyskanych wyników z przeprowadzonych badań. W ramach realizowanych od 2005 r. badań monitoringowych wód powierzchniowych, pozyskiwane są informacje do uszczegółowienia prac nad ustaleniem warunków referencyjnych. Uzyskane wyniki będą podstawą do ustalenia właściwych wartości granicznych stosowanych przy ocenie stanu wód. Obecnie obowiązujące są wstępne warunki referencyjne ustalone w 2004 r. Wody podziemne Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych W wyniku podziału obszaru Polski na jednolite części wód podziemnych wyznaczono 161 JCWPd. Przy wydzielaniu JCWPd brano pod uwagę szereg materiałów i podziałów obowiązujących w hydrogeologii. Są to m.in. Atlas hydrogeologiczny Polski, Mapa hydrogeologiczna Polski w skali 1:50 000, mapa Głównych Zbiorników Wód Podziemnych, obszary bilansowe wydzielone w obszarach wodnych, Mapa Podziału Hydrograficznego Polski, różnego typu ekosystemy. Głównymi kryteriami przy wyznaczaniu JCWPd były: związek hydrauliczny wód podziemnych z wodami powierzchniowymi, typ ośrodka geologicznego i rozciągłości poziomów wodonośnych, granice hydrauliczne i hydrostrukturalne, warunki zasilania wód podziemnych, związek wód podziemnych z ekosystemami bagiennymi (obszary sieci Natura 2000), rozmieszczenie punktów monitoringu wód podziemnych, ww strefy poboru wód podziemnych kształtujące regionalny układ krążenia (aglomeracji miejsko-przemysłowych i górnictwa), charakter i zasięg antropogenicznego oddziaływania oraz stopnia przekształcenia chemizmu wód podziemnych, grupowania jednorodnych jednolitych części wód podziemnych o zbliżonym stanie chemicznym i ilościowym (agregacja według wybranego kryterium jednorodności). Monitor Polski Nr 59 — 4901 — Poz. 579 Na obszarze dorzecza Świeżej występuje fragment JCWPd o kodzie 7200_020. w. rcl .go v.p l Odwzorowanie położenia granic części wód podziemnych przedstawia mapa nr 4 ww (załącznik nr 1). Monitor Polski Nr 59 — 4902 — Poz. 579 w. rcl .go v.p l 4. Podsumowanie znaczących oddziaływań i wpływów działalności człowieka na stan wód powierzchniowych i podziemnych W ramach charakterystyki obszaru dorzecza, zgodnie z art. 5 RDW, w Polsce dokonano analizy mającej na celu identyfikację znaczących oddziaływań antropogenicznych (presji) na wody oraz oceny wpływu działalności człowieka na środowisko wodne. Prace te miały na celu dostarczenie informacji niezbędnych do wykonania oceny ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych przez jednolite części wód na obszarze dorzecza. Do identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych wykorzystano m.in. dane gromadzone w jednostkach administracji w zakresie użytkowania wód, w tym pobory wody i zrzuty ścieków komunalnych i przemysłowych, wielkość nawożenia, hodowlę zwierząt. Uwzględniono również dostępne dane z monitoringu wód w zakresie poszczególnych wskaźników fizykochemicznych, biologicznych i hydromorfologicznych. Na obszarze dorzecza Świeżej zidentyfikowano następujące rodzaje presji: Zanieczyszczenia obszarowe wraz z krótką charakterystyką użytkowania gruntów Podstawowym czynnikiem wpływającym na jakość wód powierzchniowych są niekontrolowane zrzuty ścieków bytowo-gospodarczych z nieskanalizowanych miejscowości oraz dopływające obszarowo zanieczyszczenia z użytków rolnych. Działalność rolnicza W strukturze użytkowania gruntów na terenie dorzecza grunty orne stanowią 50,9 km2 ogólnej powierzchni tj. 58,8%. 40,2% zajmują lasy i tereny zielone rozciągające się na powierzchni 34,7 km2. Wielkość hodowli wynosi 1720 DJP na obszarze dorzecza. Zebrane informacje odnośnie identyfikacji znaczących oddziaływań antropogenicznych, oceny stanu wód oraz prognoza rozwoju posłużyły do oceny ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych tzn. wskazania tych części wód, dla których istnieje ww ryzyko, iż do roku 2015 nie osiągną one dobrego stanu wód. W wyniku przeprowadzonej analizy na obszarze dorzecza Świeżej wydzielono 1 jednolitą części wód jezior zagrożoną nieosiągnięciem celów środowiskowych. Zrzuty ścieków komunalnych z terenów nieobjętych kanalizacją O niedostatecznym stopniu oczyszczania ścieków świadczy fakt, że zaledwie ok. 210 mieszkańców dorzecza podłączonych jest do kanalizacji. Pozostałe 90% korzysta z przydomowych szamb, oczyszczalni lub odprowadza ścieki w sposób niekontrolowany. Monitor Polski Nr 59 — 4903 — Poz. 579 Z wodociągów natomiast korzysta ok. 1 600 mieszkańców obszaru co stanowi 93% w. rcl .go v.p l mieszkańców. Liczba ludności na obszarze dorzecza wynosi ok. 1 700 mieszkańców. Liczba mieszkańców nie objęta kanalizacją stanowi, aż 93% wszystkich mieszkańców dorzecza. Wielkość ładunku zanieczyszczeń dopływających do wód z obszarów nieobjętych kanalizacją (BZT5, ChZTCr, Nog, Pog, zawiesina ogólna) [kg/rok] przedstawiono w poniższej tabeli [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007]. Tabela 2. Oszacowany łączny ładunek zanieczyszczeń w ściekach nieoczyszczonych, pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji BZT5 33 879,3 kg/rok ChZTCr zawiesina azot ogólny fosfor ogólny 70 364,7 kg/rok 36 485,4 kg/rok 6 150,4 kg/rok 1 016,4 kg/rok Na obszarze dorzecza Świeżej średni ładunek zanieczyszczeń pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji w przeliczeniu na km 2 powierzchni dorzecza przedstawiono w poniższej tabeli [oszacowano na podstawie danych z GUS, 2007]: Tabela 3. Średni ładunek zanieczyszczeń pochodzący od mieszkańców niepodłączonych do kanalizacji w przeliczeniu na km2 powierzchni obszaru dorzecza BZT5 ChZTCr zawiesina azot ogólny fosfor ogólny 391,9 kg/rok/km2 814,0 kg/rok/km2 422,1 kg/rok/km2 71,2 kg/rok/km2 11,8 kg/rok/km2 Analiza wpływów antropogenicznych uzupełniona została o prognozę rozwoju do 2015 roku zmierzającą do oceny możliwych zmian w środowisku wodnym w wyniku przyszłej działalności człowieka. Do wykonania prognozy wykorzystano dane z oficjalnych ww dokumentów strategicznych rozwoju kraju, m.in.: Strategię Rozwoju Kraju na lata 2007-2015, II Politykę Ekologiczną Kraju, Strategię Gospodarki Wodnej, Program Rozwoju Obszarów Wiejskich. Niedobory wód podziemnych Stopień wykorzystania zasobów wód podziemnych został opracowany przez zespół pod kierownictwem T. Hordejuka (2008). Został on wyrażony w procentach jako stosunek poboru całkowitego do zasobów wód podziemnych. Na tej podstawie można określić Monitor Polski Nr 59 — 4904 — Poz. 579 szacunkowy stopień wielkości rezerw wód podziemnych, który został wyrażony w. rcl .go v.p l w 5 stopniowej skali (bardzo wysoki, wysoki, umiarkowany, niski, brak rezerw) Dla obszaru dorzecza Świeżej określony został jako bardzo wysoki. Zasoby wód podziemnych wykorzystane są w 7,5 %. Na obszarze dorzecza Świeżej nie stwierdzono wystąpienia lejów depresji o znaczeniu regionalnym ani obszarów na których miało miejsce trwałe obniżenie zwierciadła wód ww podziemnych wywołane czynnikiem antropogenicznym. Monitor Polski Nr 59 — 4905 — Poz. 579 5. Zmiany klimatu a gospodarowanie wodami w pierwszym w. rcl .go v.p l cyklu planistycznym W poniższym rozdziale omówiono zmiany klimatu na przestrzeni wielolecia 1971 – 2005. Obszar dorzecza Świeżej, należy do najchłodniejszych obszarów w kraju (poza terenami górskimi). Charakteryzuje się on dużą zmiennością, na którą wpływa częste ścieranie się różnych mas powietrza, wilgotnych polarno – morskich z północnego zachodu i nadciągających ze wschodu mroźnych, polarnych w zimie a ciepłych, kontynentalnych w lecie. Lata są tu łagodne i krótkie, zimy zaś długie i chłodne. Średnia długość trwania zimy to 95 – 100 dni, natomiast lato trwa od 65 do 75 dni. Średnia temperatura w zimę waha się w granicach od -3 do -3,5 °C, natomiast w lecie poniżej 17,5 °C. Okres wegetacji wynosi od 180 do 190 dni, czyli jest o 2 – 4 tygodnie krótszy niż w południowo – zachodniej Polsce. Średnie opady roczne wynoszą 600 – 750 mm. Obszar ten charakteryzuje się występowaniem silnych wiatrów, głównie południowo – zachodnich. Ze względu na wysokość opadów notowaną w poszczególnych latach na obszarze dorzecza Świeżej zaobserwować można trend rosnący (rys. 2). Rysunek 2. Trendy rocznych sum opadów atmosferycznych na obszarze Polski w okresie 1891-2000 Źródło: Zawora T., Ziernicka A. 2003. Precipitation variability in time in Poland in the light of multi-annual mean ww values (1891-2000). Studia Geograficzne 75 Acta Universitatis Wratislaviensis No 2542, Wrocław 2003, 123- 128. Obserwowane i prognozowane skutki globalnego ocieplenia w Polsce Badania dotyczące zmian granic zasięgów regionów rolniczo-klimatycznych na obszarze Polski wykazały, że powierzchnia regionu umiarkowanie ciepłego i ciepłego o sumie temperatury ≥10,0°C wynoszącej odpowiednio 2400 – 2800 i 2800 – 3200°C w okresie 19712000 wynosiła odpowiednio 62 i 0%. Dla scenariusza podniesienia się temperatury powietrza Monitor Polski Nr 59 — 4906 — Poz. 579 o 1°C wartości te będą wynosiły 75 i 22%. Przy niezmienionej sumie opadów w. rcl .go v.p l atmosferycznych i podwyższonej temperaturze powietrza na skutek zwiększonego parowania wzrośnie powierzchnia regionów o niedostatecznym uwilgotnieniu atmosfery i zmniejszy się powierzchnia regionów wilgotnych i optymalnego uwilgotnienia. Dla scenariusza wzrostu temperatury powietrza o 1°C powierzchnia regionów wilgotnego, optymalnego uwilgotnienia i umiarkowanie suchego na obszarze Polski zmieni się z 10, 70 i 20% do 9, 48 i 43% (rys. 3, 4).(Ziernicka-Wojtaszek 2009, 13(3), 803-812). Zasięgi regionów wilgotnościowych określone były przez wartości współczynnika hydrotermicznego Sielianinowa K=10P/t w okresie od czerwca do sierpnia gdzie P oznacza sumę opadów, a t sumę średnią dobową temperatury. Z ekstrapolacji trendu temperatury powietrza można przyjąć, że wspomniane wyżej zmiany zaistnieją na początku trzeciej dekady XXI. Ustka Ustka Lębork Lębork Koszalin Koszalin Elbląg Suwałki Kętrzyn Elbląg Resko Resko Olsztyn Szczecinek Chojnice Olsztyn Szczecinek Chojnice Szczecin Szczecin Piła Piła Białystok Ostrołęka Mława Białystok Ostrołęka Mława Toruń Toruń Gorzów Wlkp. Gorzów Wlkp. Płock Słubice Płock Słubice Poznań Poznań Warszawa Koło Warszawa Koło Zielona Góra Siedlce Terespol Zielona Góra Leszno Terespol Łódź Włodawa Łódź Włodawa Puławy Sulejów Legnica Siedlce Leszno Kalisz Kalisz Zgorzelec Suwałki Kętrzyn Świnoujście Świnoujście Wieluń Legnica Lublin Wieluń Wrocław Jelenia Góra Wrocław Jelenia Góra Puławy Sulejów Zgorzelec Lublin Kielce Częstochowa Kielce Częstochowa Zamość Sandomierz Opole Zamość Sandomierz Opole Kłodzko Kłodzko Katowice Racibórz Katowice Racibórz Kraków Tarnów Kraków Tarnów Przemyśl Bielsko-Biała Przemyśl Bielsko-Biała Nowy Sącz Rzeszów Rzeszów Nowy Sącz Lesko Lesko Regiony termiczne Regiony wilgotnościowe Suma temperatury Wartości współczynnika ≥10°C hydrotermicznego Umiarkowanie suchy Optymalnego uwilgotnienia Wilgotny Polski w latach 1971-2000 Polski w latach 1971-2000 scenariusz +1°C Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009. Weryfikacja Źródło: Ziernicka-Wojtaszek A. 2009. Weryfikacja ww Chłodny 1600° – 2000° Umiarkowanie chłodny 2000° – 2400° Umiarkowanie ciepły 2400° – 2800° Ciepły 2800° – 3200° Bardzo ciepły 3200° – 3600° Rysunek 3. Regiony pluwiotermiczne na obszarze 1,0 – 1,3 1,3 – 1,6 > 1,6 Rysunek 4. Regiony pluwiotermiczne na obszarze rolniczo-klimatycznych regionalizacji Polski w świetle rolniczo-klimatycznych regionalizacji Polski w świetle współczesnych zmian klimatu. Acta Agrophysica, 13(3), współczesnych zmian klimatu. Acta Agrophysica, 803-812. 13(3), 803-812. W celu sprawdzenia powiększania się zjawiska suszy w ostatnim 10-leciu XX w. porównano wartości temperatury, opadów i stopnia uwilgotnienia wierzchniej warstwy gleby w okresie 1971-2000 i 1991-2000. Stwierdzono, że wzrost temperatury Monitor Polski Nr 59 — 4907 — Poz. 579 powietrza wyniósł 0,5 °C, suma opadów atmosferycznych wzrosła o 11 mm, natomiast w. rcl .go v.p l stopień uwilgotnienia gleby zmniejszył się o 0,5 w przyjętej skali. Można zauważyć, że przy wzroście temperatury powietrza i nieznacznym wzroście sumy opadów atmosferycznych nastąpiło powiększenie się zjawiska suszy na skutek zwiększonej ewapotranspiracji. Potwierdzają to badania Pressa (1963), z których wynika iż przy wzroście temperatury powietrza o 1,0 °C wartość optymalna opadów atmosferycznych w skali miesiąca powinny być wyższa o 5 mm. Ziernicka (2004) wykazała, że przy wzroście temperatury powietrza o 1,0 °C, niedobór opadów okresie wegetacyjnym IV-X wyniesie 6,3 mm, a przy wzroście temperatury o 2,0 °C – 14,5 mm na obszarze Polski bez uwzględnienia zróżnicowania regionalnego. W związku z rosnącą wartością współczynnika zmienności opadów i wzrostem częstości występowania zachmurzenia typu konwekcyjnego należy spodziewać się zwiększenia częstości zarówno powodzi, opadów o dużej intensywności jak i okresów suszy. Fakt ten należy uwzględnić w analizie dynamiki zmian zanieczyszczeń wody zależnych w dużej mierze od stanów wody i wartości przepływów. Obserwowany i prognozowany wzrost temperatury powietrza spowodowany współczesnymi zmianami klimatu może wpłynąć na procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne w ciekach i zbiornikach wodnych, a niekiedy prowadzić do pogorszenia jakości wody. Dla potrzeb przyszłych planów niezbędne jest uwzględnienie badań nad zmianami klimatu w celu podjęcia właściwych działań zapobiegających pogorszeniu stanu wód. Na podstawie pozyskanych danych dla obszaru Polski oraz założonego horyzontu czasowego dla pierwszego cyklu planowania wg RDW można stwierdzić, iż przewidywane zmiany klimatu Polski, a więc także na obszarze dorzecza Świeżej nie będą znaczące wobec ww jakichkolwiek działań zidentyfikowanych w PGW. Monitor Polski Nr 59 — 4908 — Poz. 579 w. rcl .go v.p l 6. Określenie i odwzorowanie obszarów chronionych RDW wymaga od państw członkowskich dokonywania przeglądu oraz uaktualniania rejestru obszarów chronionych (art. 6). W Polsce przegląd ten miał miejsce w roku 2007, czyli cztery lata po sporządzeniu pierwszego rejestru tych obszarów w roku 2003, którego zawartość była przedmiotem Raportu do KE w roku 2005. Prace przeprowadzone w 2007 roku miały na celu aktualizację wykazów: wód powierzchniowych i podziemnych, które są lub mogą być wykorzystywane dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia - wyznaczonych na mocy RDW ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, transponowanej ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.), części wód przeznaczonych do celów rekreacyjnych, w tym obszary wyznaczone jako kąpieliska – wyznaczone na mocy dyrektywy Rady 76/160/EWG z dnia 8 grudnia 1975 r. dotyczącej jakości wody w kąpieliskach (Dz. Urz. WE L 31 z 05.02.1976, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 1, str. 26) (uchylonej dyrektywą 2006/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lutego 2006 r. dotyczącą zarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylającą dyrektywę 76/160/EWG (Dz. Urz. UE L 64 z 04.03.2006, str. 37)), transponowanej przez ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, a w szczególności przez rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 października 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda w kąpieliskach (Dz. U. Nr 183, poz.1530), wód powierzchniowych i podziemnych uznanych za wrażliwe oraz obszarów szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu ze źródeł rolniczych, z których należy ograniczyć odpływ azotu do tych wód - wyznaczonych na mocy dyrektywy Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r., dotyczącej ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego, transponowanej do polskiego prawodawstwa poprzez: ww o ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, o ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 z późn. zm.), o ustawę z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147, poz. 1033), oraz rozporządzenia wykonawcze do ww. ustaw: Monitor Polski Nr 59 — 4909 — Poz. 579 o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie w. rcl .go v.p l kryteriów wyznaczania wód wrażliwych na zanieczyszczenie związkami azotu ze źródeł rolniczych (Dz. U. Nr 241, poz. 2093), o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy działań mających na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 4, poz. 44), o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowego sposobu stosowania nawozów oraz prowadzenia szkoleń z zakresu ich stosowania (Dz. U. Nr 80, poz. 479), obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie – w tym obszarów wyznaczonych na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (wersja ujednolicona) (Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7), transponowanej przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm.), a w szczególności przez: o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. Nr 25, poz. 133), oraz na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 roku w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 102), transponowanej również przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, a w szczególności przez rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. Nr 77, poz. 510). W odniesieniu do wykazu obszarów przeznaczonych do ochrony gatunków wodnych o znaczeniu ekonomicznym, podtrzymano decyzję o braku potrzeb wyznaczania tego typu ww obszarów, z uwagi na brak ekonomicznego znaczenia gatunków występujących w wodach poza urządzeniami specjalnie do tego wyznaczonymi. W przypadku wykazu obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia komunalnego, stanowiącego element wdrażania dyrektywy Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych (Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991, str. 40; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 15, t. 2, str. 26), przyjęto kontynuację zasięgu występowania obszaru na terenie całego kraju. Monitor Polski Nr 59 — 4910 — Poz. 579 Dla obszaru dorzecza Świeżej zostały ustanowione następujące wykazy: w. rcl .go v.p l Wykaz jednolitych części wód podziemnych wykorzystywanych do poboru wody dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia; graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 11 (załącznik nr 1), Wykaz obszarów przeznaczonych do ochrony siedlisk lub gatunków, dla których utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ich ochronie; graficzne odwzorowanie wykazu przedstawione zostało na mapie nr 12 (załącznik nr 1). Na mapie przedstawiono obszary Natura 2000 zgodnie ze stanem na styczeń 2009 r., Wykaz obszarów wrażliwych na substancje biogenne pochodzenia komunalnego; ze względu na zasięg występowania obszaru na terenie całego kraju, mapa ww nie została załączona. Monitor Polski Nr 59 — 4911 — Poz. 579 w. rcl .go v.p l 7. Monitoring wód oraz ocena stanu Programy monitoringowe, zostały opracowane w celu dokonania spójnej i jednolitej oceny stanu części wód we wszystkich obszarach dorzeczy oraz w sposób zgodny z działaniami w tym zakresie podejmowanymi na terenie całego obszaru UE. Cele ustanowienia programów monitoringu, zgodnie z wymogami unijnymi, to: weryfikacja podstaw oceny oraz dotrzymania celów środowiskowych, umożliwienie jednolitej klasyfikacji wód w ramach UE, obserwowanie długoterminowych zmian oraz identyfikowanie trendów, pomoc przy planowaniu oraz kontroli skuteczności działań, ustalanie natężenia zanieczyszczeń oraz wywieranych przez nie oddziaływań. Zasady organizacji i funkcjonowania monitoringu wód powierzchniowych i podziemnych zostały opracowane przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zgodnie z wymaganiami RDW. Wody powierzchniowe Monitoring wód powierzchniowych Monitoring wód powierzchniowych na obszarach dorzeczy w Polsce prowadzony jest zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 maja 2009 r. w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych (Dz. U. Nr 81, poz. 685). Sieć monitoringu wód powierzchniowych zaprojektowana została w sposób umożliwiający pozyskanie spójnego i całościowego obrazu stanu ekologicznego i chemicznego na obszarze dorzecza dla każdej jednolitej części wód. Na obszarze dorzecza Świeżej, monitoring wód powierzchniowych zgodnie z PMŚ, prowadzony jest w 1 punkcie. Jego lokalizację przedstawiono na mapie nr 10 (załącznik nr 1). Do prowadzenia monitoringu wód powierzchniowych wyróżnia się następujące sieci: ww monitoring diagnostyczny jednolitych część wód powierzchniowych, monitoring operacyjny jednolitych część wód powierzchniowych, monitoring badawczy jednolitych część wód powierzchniowych. W ramach poszczególnych rodzajów monitoringu prowadzone są badania wskaźników biologicznych, fizykochemicznych i chemicznych wykonywane przez wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska oraz hydromorfologicznych wykonywane przez służbę hydrologiczno-meteorologiczną. Monitor Polski Nr 59 — 4912 — Poz. 579 Monitoring diagnostyczny w. rcl .go v.p l Celem monitoringu diagnostycznego jednolitych części wód powierzchniowych jest: ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, określenie rodzajów oraz oszacowania wielkości znacznych oddziaływań wynikających z działalności człowieka, na które narażone są jednolite części wód powierzchniowych w danym obszarze dorzecza, zaprojektowanie przyszłych programów monitoringu, dokonania oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych w warunkach naturalnych, dokonanie oceny długoterminowych zmian stanu jednolitych części wód powierzchniowych w warunkach szeroko rozumianych oddziaływań wynikających z działalności człowieka. Zakres i częstotliwość prowadzonych badań dla poszczególnych elementów klasyfikacji stanu ekologicznego i chemicznego są zmienne i szczegółowo określone w rozporządzeniu w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych. Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach monitoringu diagnostycznego: występowanie w ciekach znacznych zmienności przepływu wód, powierzchnia zlewni (powierzchnia jest większa niż 2500 m2), powierzchnia jednolitej części wód powierzchniowych, takiej jak jezioro lub inny zbiornik naturalny, w tym jezioro i inny naturalny zbiornik wodny uznane za silnie zmienioną jednolitą część wód powierzchniowych, przekracza 50 ha, przekraczanie przez daną jednolitą część wód powierzchniowych granicy państwa bądź zlokalizowanie tej jednolitej części wód powierzchniowych przy granicy państwa, uznanie jednolitej części wód powierzchniowych za referencyjną, zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do badania w ramach ww międzynarodowej sieci interkalibracyjnej. Na obszarze dorzecza Świeżej nie prowadzi się monitoringu diagnostycznego wód powierzchniowych. Monitoring operacyjny Celem monitoringu operacyjnego wód powierzchniowych jest: ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, które zostały określone jako zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych, Monitor Polski Nr 59 — 4913 — Poz. 579 ustalenie stanu jednolitych części wód powierzchniowych, dla których określono w. rcl .go v.p l specyficzny cel użytkowania, ustalenie stanu wód powierzchniowych w obszarach, które zostały zawarte w wykazach, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, dokonanie oceny zmian stanu wód powierzchniowych wynikających z programów, które zostały przyjęte dla poprawy jakości jednolitych części wód powierzchniowych, uznanych za zagrożone niespełnieniem określonych dla nich celów środowiskowych. Zakres i częstotliwość pomiarów i badań poszczególnych wskaźników ustalane są dla każdego operacyjnego punktu pomiarowo-kontrolnego osobno, z uwzględnieniem wskaźników i częstotliwości określonych w odpowiednich przepisach prawnych, jak w rozporządzeniu w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych. Określa się następujące kryteria wyboru jednolitych części wód powierzchniowych do monitorowania w ramach monitoringu operacyjnego: zaklasyfikowanie jednolitej części wód powierzchniowych jako zagrożonej niespełnieniem określonych dla niej celów środowiskowych, odprowadzanie do danej jednolitej części wód powierzchniowych substancji z listy substancji priorytetowych, występowanie w jednolitej części wód powierzchniowych źródeł zanieczyszczeń, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającym dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 33 z 04.02.2006, str. 1), występowanie jednolitej części wód powierzchniowych w obszarze zanieczyszczonym lub zagrożonym zanieczyszczeniami powodowanymi przez związki azotu ze źródeł rolniczych, występowanie jednolitej części wód powierzchniowych w obszarze wrażliwym na ww eutrofizację wywołaną zanieczyszczeniami pochodzącymi ze źródeł komunalnych, zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do wód stanowiących miejsce bytowania ryb, skorupiaków i mięczaków lub powiązanie jednolitej części wód z obszarami chronionymi, o których mowa w art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, zaliczenie jednolitej części wód powierzchniowych do jednolitych części wód powierzchniowych przeznaczonych do zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia, Monitor Polski Nr 59 — 4914 — Poz. 579 jeżeli dana jednolita część wód powierzchniowych dostarcza średnio powyżej w. rcl .go v.p l 100 m3 na dobę w …

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.