📄 Tekst ustawy
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 18 czerwca 2019 r.Regulamin urzędowania sądów powszechnych
Spis treści
Treść rozporządzenia
Dział I - Przepisy wstępne
Dział II - Organizacja sądów
Rozdział 1 - Nazwy sądów
Rozdział 2 - Urządzenia zewnętrzne i wewnętrzne sądu
Rozdział 3 - Wewnętrzna struktura organizacyjna sądów
Rozdział 4 - Biuro Obsługi Interesantów
Rozdział 5 - Czynności prezesa, dyrektora sądu oraz innych osób w sądzie
Rozdział 6 - Czynności związane z tworzeniem i znoszeniem sądów lub zmianą obszaru właściwości
Rozdział 7 - Czas urzędowania, urlopy
Dział III - Czynności sądów apelacyjnych, okręgowych i rejonowych
Rozdział 1 - Przepisy wspólne dla wszystkich rodzajów spraw
Rozdział 2 - Czynności przewodniczącego wydziału, przewodniczącego posiedzenia lub rozprawy i sędziów
Rozdział 3 - Przygotowanie posiedzenia lub rozprawy
Rozdział 4 - Wokandy sądowe
Rozdział 5 - Doręczenia
Rozdział 6 - Przechowywanie dowodów rzeczowych lub przedmiotów oględzin oraz inne czynności w postępowaniu
sądowym
Rozdział 7 - Przebieg i porządek posiedzenia lub rozprawy
Rozdział 8 - Orzeczenia
Rozdział 9 - Zarządzanie informacją i obieg dokumentów w sądach
Rozdział 10 - Pomoc sądowa
Rozdział 11 - Należności sądowe
Dział IV - Czynności w sprawach cywilnych, gospodarczych, wieczystoksięgowych, rodzinnych i nieletnich,
pracy i ubezpieczeń społecznych oraz w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym
Rozdział 1 - Przepisy wspólne
Rozdział 2 - Posiedzenia
Rozdział 3 - Sprawy z zakresu prawa rzeczowego
Rozdział 4 - Sprawy z zakresu prawa spadkowego
Rozdział 5 - Przepisy szczególne w sprawach rozpoznawanych w wydziałach gospodarczych
Rozdział 6 - Przepisy szczególne w sprawach rozpoznawanych w wydziałach pracy oraz wydziałach pracy
i ubezpieczeń społecznych
Rozdział 7 - Przepisy szczególne w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym
Rozdział 8 - Przepisy szczególne w sprawach wieczystoksięgowych
Rozdział 9 - Przepisy szczególne w sprawach rozpoznawanych w wydziałach rodzinnych i nieletnich
Rozdział 10 - Przepisy szczególne w sprawach rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym
Dział V - Czynności w sprawach karnych o przestępstwa i wykroczenia
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Zawiadomienia, wezwania, doręczenia
Rozdział 3 - Stosowanie środków zapobiegawczych i postępowanie z osobami pozbawionymi wolności.
Rozdział 4 - Postępowanie w sprawach europejskiego nakazu aresztowania i poszukiwań międzynarodowych
Rozdział 5 - Dostęp do danych Systemu Informacyjnego Schengen
Rozdział 6 - Współpraca sądów z krajowymi punktami kontaktowymi Europejskiej Sieci Sądowej i przedstawicielem
krajowym w Eurojust
Rozdział 7 - Postępowanie w sprawach wystąpienia do państwa członkowskiego Unii Europejskiej oraz
w sprawach wystąpienia państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie kary pozbawienia
wolności
Rozdział 8 - Czynności w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu przyspieszonym
Rozdział 9 - Czynności w sprawach o wykroczenia
Rozdział 10 - Wykonywanie orzeczeń sądowych
Dział VI - Przepisy przejściowe i końcowe
Załącznik nr 1 - Formularz podziału czynności (wzór)
Załącznik nr 2 - SZCZEGÓŁOWY OPIS IDENTYFIKATORA
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 41 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 52, 55, 60 i 125) zarządza się, co następuje:
Dział I
Przepisy wstępne
§ 1.
Rozporządzenie określa wewnętrzną organizację i porządek funkcjonowania sądów powszechnych,
zwanych dalej „sądami”, szczegółowe zasady przydziału spraw, sposób realizacji zadań
związanych z funkcjonowaniem Europejskiej Sieci Sądowej w sprawach cywilnych i handlowych,
porządek czynności podejmowanych w sądach, porządek urzędowania organów sądów i wykonywania
zadań sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych pełniących funkcje kierownicze,
tok czynności administracyjnych w sprawach należących do właściwości sądów, dopuszczalne
systemy i rozkład czasu urzędowania, warunki i tryb udostępniania i przesyłania akt
i dokumentów z akt oraz warunki udostępniania pomieszczeń dla uczestników postępowania,
świadków i innych osób przebywających w sądach.
§ 2.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1)
komórka organizacyjna sądu - wydział, oddział, biuro, samodzielną sekcję, zespół kuratorskiej
służby sądowej, opiniodawczy zespół sądowych specjalistów i inną wyodrębnioną jednostkę
funkcjonującą w strukturze sądu;
2)
sesja - ogół spraw rozpoznawanych przez jeden skład sądu w tym samym dniu na posiedzeniach
jawnych lub rozprawach;
3)
dzień sesyjny - dzień przeznaczony na odbycie sesji lub dzień, w którym odbywa się
sesja;
4)
właściwy wydział - wydział, w którym dana sprawa jest lub powinna być rozpoznawana;
5)
sprawy pilne:
a)
sprawy w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania, sprawy, w których jest
stosowane tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie, a także sprawy, w których orzeczono
środek zabezpieczający, sprawy rozpoznawane w postępowaniu przyspieszonym oraz sprawy
zagrożone przedawnieniem karalności czynu albo przedawnieniem wykonania kary, zadania
sądu w postępowaniu przygotowawczym, w których przesłuchanie świadka odbywa się przez
sąd na podstawie art. 185a-185c albo art. 316 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania
karnego
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1987 i 2399 oraz z 2019 r. poz. 150 i 679), zwanej dalej „K.p.k.”, oraz sprawy o zastosowanie środka detencyjnego w postaci
umieszczenia cudzoziemca w strzeżonym ośrodku lub zastosowania wobec niego aresztu
dla cudzoziemców, a także sprawy, w których wykonywana jest kara pozbawienia wolności
albo inna kara lub środek przymusu skutkujący pozbawieniem wolności, jeżeli rozstrzygnięcie
sądu dotyczy zwolnienia osoby pozbawionej wolności z zakładu karnego lub aresztu śledczego
albo jest niezbędne do wykonania takiej kary lub środka przymusu w tym zakładzie lub
areszcie,
b)
wnioski o udzielenie zabezpieczenia,
c)
wnioski o nadanie klauzuli wykonalności,
d)
sprawy o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką,
wymagające wydania zarządzenia w trybie art. 569 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, z późn. zm.1)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 1467, 1499, 1544, 1629, 1637, 1693, 2385 i 2432 oraz z 2019 r. poz. 55, 60 i
1043.), zwanej dalej „K.p.c.”, sprawy, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1878 oraz z 2019 r. poz. 730), sprawy dotyczące umieszczenia nieletniego w schronisku dla nieletnich, sprawy, w
których nieletni został umieszczony w schronisku dla nieletnich oraz sprawy dotyczące
umieszczenia małoletniego cudzoziemca w placówce opiekuńczo-wychowawczej, jak również
czynności z zakresu postępowania wykonawczego w wyżej wymienionych sprawach, a także
sprawy w przedmiocie rozpoznania wniosków o ustanowienie kuratora w celu reprezentowania
interesów małoletnich w postępowaniu przed sądem lub innym organem,
e)
sprawy z zakresu prawa pracy związane z roszczeniami pracownika w razie nieuzasadnionego
lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę
bez wypowiedzenia z winy pracownika,
f)
sprawy z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych dotyczące przyznania lub wstrzymania
prawa do emerytury lub renty,
g)
skargi na czynności komornika,
h)
sprawy o naruszenie posiadania,
i)
sprawy z powództwa i przeciwko syndykowi oraz zarządcy ustanowionemu w postępowaniu
restrukturyzacyjnym,
j)
sprawy, o których mowa w ustawie z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi
stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób
(Dz. U. z 2014 r. poz. 24, z 2015 r. poz. 396, z 2016 r. poz. 2205 oraz z 2018 r. poz. 2435),
k)
sprawy, w których uwzględniono skargę złożoną w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania
sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora
i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
(Dz. U. z 2018 r. poz. 75), albo orzeczeniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka stwierdzono naruszenie prawa
do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie,
l)
wnioski o zatwierdzenie układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu i
otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego,
m)
sprawy o wpis do księgi wieczystej ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu rozpoznawczym
lub ustanowieniu zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości na podstawie postanowienia
Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich,
n)
sprawy z wniosku, o którym mowa w art. 11a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
(Dz. U. z 2015 r. poz. 1390 oraz z 2019 r. poz. 730),
o)
sprawy dotyczące podziału sumy uzyskanej z egzekucji,
p)
sprawy, w których oskarżonym jest sędzia lub prokurator,
r)
sprawy o uchylenie, stwierdzenie nieważności oraz ustalenie istnienia albo nieistnienia
uchwał spółek kapitałowych,
s)
zadania sądu przesłuchania osoby w trybie zabezpieczenia dowodu lub co do której zachodzi
obawa, że nie będzie można jej przesłuchać na rozprawie;
6)
zastępowanie sędziego, asesora sądowego lub referendarza sądowego - zastępowanie w
czynnościach orzecznika, o którym mowa w art. 45 § 1 oraz art. 151b § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów
powszechnych, zwanej dalej „ustawą”;
7)
zadanie sądu - czynności sądu niebędące sprawami, podlegające odrębnej rejestracji
w odpowiednich urządzeniach ewidencyjnych;
8)
referat - ogół niezakończonych spraw przydzielonych danemu sędziemu, asesorowi sądowemu
lub referendarzowi sądowemu;
9)
orzecznik - sędziego, asesora sądowego oraz referendarza sądowego;
10)
referent - sędziego, asesora sądowego oraz referendarza sądowego, któremu przydzielono
daną sprawę;
11)
sędzia - sędziego i asesora sądowego, chyba że rozporządzenie stanowi inaczej odnosząc
się wyłącznie do sędziego albo asesora sądowego;
12)
przewodniczący posiedzenia lub rozprawy - sędziego lub asesora sądowego przewodniczącego
składowi rozpoznającemu sprawę albo sędziego, asesora sądowego lub referendarza sądowego
rozpoznającego sprawę w składzie jednoosobowym;
13)
osoba funkcyjna - prezesa sądu, przewodniczącego wydziału lub kierownika sekcji wydziału
oraz ich zastępców;
14)
pion - wydziały sądu rozpoznające sprawy odpowiednio:
a)
karne i wykroczeniowe,
b)
cywilne,
c)
rodzinne i nieletnich,
d)
gospodarcze,
e)
pracy i ubezpieczeń społecznych;
15)
transkrypcja - transkrypcję w rozumieniu art. 158 § 4 K.p.c., a także przekład w rozumieniu K.p.k. i ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
(Dz. U. z 2018 r. poz. 475, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 1039, 1387, 1467, 1481 i 2077 oraz z 2019 r. poz. 76.), zwanej dalej „K.p.w.”;
16)
SLPS - system teleinformatyczny służący do losowego przydziału spraw i zadań sądu,
działający w oparciu o generator liczb losowych (System Losowego Przydziału Spraw).
Dział II
Organizacja sądów
Rozdział 1
Nazwy sądów
§ 3.
1.
Nazwę sądu apelacyjnego, okręgowego i rejonowego ustala się zgodnie z nazwą miejscowości
stanowiącej jego siedzibę. W razie utworzenia sądu rejonowego obejmującego swoją właściwością
dwie lub więcej miejscowości, z których jedna jest znacząco większa, ale nie stanowi
jego siedziby, nazwę sądu można określić zgodnie z nazwą największej miejscowości,
którą sąd obejmuje swoją właściwością.
2.
Jeżeli dwa lub więcej sądów ma tę samą siedzibę, nazwy sądów uzupełnia się przez wskazanie
co najmniej jednej jednostki administracyjnej położonej w obszarze właściwości miejscowej
danego sądu lub części obszaru miejscowości lub innego elementu odróżniającego.
3.
Nazwę sądu funkcjonującego w tymczasowej siedzibie uzupełnia się przez dodanie wyrazów:
„z tymczasową siedzibą w... „.
§ 4.
Ośrodki zamiejscowe sądów okręgowych oraz wydziały zamiejscowe sądów okręgowych i
rejonowych używają nazwy sądu z dodaniem odpowiednio wyrazów: „Ośrodek Zamiejscowy
w... „, „Wydział Zamiejscowy w... „.
§ 5.
Nazwy sądów, ustalone w sposób określony w § 3 i § 4, są używane na pieczęciach urzędowych,
w orzeczeniach i dokumentach wydawanych przez sąd, umieszczane na aktach spraw i w
pismach wychodzących z sądu, a także na stronach internetowych sądu.
§ 6.
W orzeczeniach, na aktach spraw sądowych oraz w pismach wychodzących z poszczególnych
wydziałów lub innych komórek organizacyjnych sądu, oprócz sygnatury akt i nazwy sądu,
podaje się również nazwę właściwego wydziału lub innej komórki organizacyjnej.
Rozdział 2
Urządzenia zewnętrzne i wewnętrzne sądu
§ 7.
1.
Na zewnątrz budynku, w którym mieści się sąd, w widocznym miejscu umieszcza się tablicę
z nazwą sądu oraz godłem państwowym. Jeżeli nazwa sądu jest określona zgodnie z §
3 ust. 2, na tablicy można pominąć stanowiące część nazwy osobne wskazanie miejscowości
będącej siedzibą sądu.
2.
Jeżeli w budynku mieści się więcej niż jeden sąd, dla każdego sądu na zewnątrz budynku
umieszcza się odrębną tablicę, o której mowa w ust. 1.
§ 8.
Na budynkach, w których mieszczą się tymczasowe siedziby sądów oraz ośrodki i wydziały
zamiejscowe sądów, umieszcza się napis wskazujący stałą siedzibę sądu oraz jego siedzibę
tymczasową lub odpowiednio - siedzibę ośrodka lub wydziału zamiejscowego.
§ 9.
1.
Budynek sądu posiada w miarę możliwości co najmniej dwa odrębne wejścia: jedno dla
pracowników sądu oraz drugie dla innych osób.
2.
Przy wejściu do sądu przeznaczonym dla innych osób niż pracownicy sądu znajdują się,
w miarę możliwości technicznych i stosownie do potrzeb, urządzenia umożliwiające kontrolę
osób wchodzących do sądu oraz kontrolę ich bagażu, a także innych przedmiotów wnoszonych
do sądu.
3.
W budynkach sądowych należy zapewnić w miarę możliwości dostęp do pomieszczeń użytkowych,
z których mogą korzystać osoby w każdym wieku z różnym stopniem niepełnosprawności,
lub odpowiednią pomoc w tym zakresie.
§ 10.
1.
W sali rozpraw część przeznaczoną dla publiczności należy w miarę możliwości oddzielić
od części, w której znajduje się stół sędziowski oraz miejsca dla osób uczestniczących
w rozprawie.
2.
Obok sali rozpraw należy w miarę możliwości wydzielić pomieszczenie przeznaczone na
pokój narad. Jeden pokój narad może przypadać na więcej niż jedną salę rozpraw.
3.
W sądzie wydziela się odrębne, odpowiednio zabezpieczone, pomieszczenia dla doprowadzonych
do sądu osób pozbawionych wolności.
4.
Przy salach rozpraw w miarę możliwości wydziela się pomieszczenie dla świadków, którzy
nie złożyli jeszcze zeznań, jak również odrębne pomieszczenie dla pokrzywdzonych.
Rozdział 3
Wewnętrzna struktura organizacyjna sądów
§ 11.
1.
Liczba wydziałów w sądzie jest uzależniona od liczby i rodzaju spraw wpływających
do sądu oraz liczby stanowisk sędziowskich i asesorskich lub liczby stanowisk referendarskich.
Wydziały rozpoznające sprawy jednego rodzaju tworzą piony: karny, cywilny, rodzinny
i nieletnich, gospodarczy, pracy i ubezpieczeń społecznych oraz wieczystoksięgowy.
Jeżeli jest to uzasadnione przewidywanym wpływem spraw oraz liczbą stanowisk sędziowskich
i asesorskich lub liczbą stanowisk referendarskich w poszczególnych pionach można
utworzyć więcej niż jeden wydział rozpoznający sprawy z tego samego zakresu.
2.
Liczba stanowisk sędziowskich, asesorskich lub referendarskich tworzonego wydziału,
z wyjątkiem wydziału wizytacji, nie może być mniejsza niż 5 orzeczników, łącznie z
osobami funkcyjnymi, chyba że w danym sądzie, z uwagi na niewielką liczbę stanowisk
orzeczniczych, jest konieczne utworzenie wydziałów składających się z mniejszej liczby
etatów.
§ 12.
1.
W sądzie apelacyjnym i okręgowym może być utworzony wydział wizytacji lub referat
do spraw wizytacji do wykonywania czynności z zakresu wewnętrznego nadzoru administracyjnego
nad działalnością administracyjną sądów.
2.
Obowiązki przewodniczącego wydziału wizytacji lub kierownika referatu do spraw wizytacji
pełni prezes lub wiceprezes sądu, a za zgodą Ministra Sprawiedliwości także sędzia
wizytator.
3.
Referat do spraw wizytacji jest samodzielną komórką organizacyjną, podległą prezesowi
sądu.
§ 13.
1.
Poszczególne wydziały sądu oznacza się kolejnymi cyframi rzymskimi.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do zespołów kuratorskiej służby sądowej i opiniodawczych
zespołów sądowych specjalistów.
§ 14.
1.
W wydziale mogą być tworzone sekcje, jeżeli uzasadnia to liczba spraw określonego
rodzaju.
2.
Kierownikiem sekcji wydziału jest wyznaczony przez prezesa jeden z orzeczników orzekających
w wydziale.
3.
Przewodniczącemu wydziału, w którym jest utworzona sekcja, której kierownikiem nie
jest przewodniczący, a podział czynności przewiduje orzekanie części sędziów wydziału
tylko w sprawach wydzielonych do rozpoznania w sekcji, a części sędziów w pozostałych
sprawach wydziału, są przydzielane sprawy, które nie zostały wydzielone do rozpoznawania
w ramach sekcji. Jeżeli całość spraw wydziału została podzielona między sekcje wydziału,
przewodniczący wydziału jest kierownikiem jednej z sekcji.
4.
Przepisu ust. 3 nie stosuje się, gdy pomimo wydzielenia sekcji wszyscy orzekający
w wydziale orzekają zarówno w sprawach wydzielonych do rozpoznawania w sekcjach, jak
i w sprawach niewydzielonych do osobnej sekcji.
§ 15.
Jeżeli warunki organizacyjne oraz rozmiar zadań za tym przemawiają, w sekretariacie
wydziału może być utworzona sekcja sekretariatu wydziału, którą stanowi wyodrębniona
grupa pracowników do wykonywania określonych czynności.
§ 16.
1.
Sekcje, o których mowa w § 14 i § 15, tworzy prezes sądu apelacyjnego, za zgodą Ministra
Sprawiedliwości, przy czym w wydziałach sądów okręgowych i rejonowych z obszaru właściwości
sądu okręgowego - na wniosek prezesa sądu okręgowego.
2.
Sekcje, o których mowa w § 14 i § 15, znosi prezes sądu apelacyjnego, po zasięgnięciu
opinii prezesa właściwego sądu bądź na jego wniosek, informując o tym Ministra Sprawiedliwości.
§ 17.
1.
Prezesi sądów apelacyjnych i okręgowych nie powinni pełnić funkcji przewodniczącego
wydziału z wyjątkiem przypadków, o których mowa w § 12 ust. 2.
2.
Wiceprezesi sądów apelacyjnych mogą pełnić funkcję przewodniczącego wydziału.
3.
Wiceprezesi sądów okręgowych mogą pełnić funkcję przewodniczącego wydziału, a w sądach
o liczbie stanowisk sędziowskich do 50 pełnią funkcję przewodniczącego wydziału.
4.
W przypadku gdy nowo powołany wiceprezes sądu okręgowego o liczbie stanowisk sędziowskich
do 50 ma pełnić funkcję przewodniczącego innego wydziału niż ten, w którym pełnił
funkcję przewodniczącego wydziału dotychczasowy wiceprezes, funkcji tej nie powierza
się do zakończenia okresu, na który powierzono ją przewodniczącemu wydziału, w którym
funkcję przewodniczącego wydziału powinien pełnić nowo powołany wiceprezes. Wiceprezesowi
sądu okręgowego o liczbie stanowisk sędziowskich do 50 można nie powierzyć funkcji
przewodniczącego wydziału także w innych szczególnie uzasadnionych przypadkach.
5.
Prezesi sądów rejonowych mogą pełnić funkcję przewodniczącego wydziału, a w sądach
o liczbie stanowisk sędziowskich i asesorskich do 15 pełnią funkcję przewodniczącego
wydziału.
6.
Wiceprezesi sądów rejonowych mogą pełnić funkcję przewodniczącego wydziału, a w sądach
o liczbie stanowisk sędziowskich i asesorskich do 35 pełnią funkcję przewodniczącego
wydziału.
7.
Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do prezesa sądu rejonowego o liczbie stanowisk
sędziowskich i asesorskich do 15 i wiceprezesa sądu rejonowego o liczbie stanowisk
sędziowskich i asesorskich do 35.
§ 18.
1.
W każdym wydziale tworzy się sekretariat.
2.
Sekretariatem kieruje kierownik sekretariatu.
3.
W przypadku nieutworzenia sekretariatu opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów
lub zespołu kuratorskiej służby sądowej, dyrektor sądu w porozumieniu z kierownikiem
zespołu może wyznaczyć zastępcę kierownika sekretariatu do spraw obsługi zespołu.
§ 19.
1.
W sądzie apelacyjnym tworzy się oddziały administracyjny, finansowy i informatyczny,
a w sądzie okręgowym tworzy się oddziały administracyjny i finansowy.
2.
W razie potrzeby uzasadnionej rozmiarem zadań można utworzyć oddziały kadr i gospodarczy,
a w sądzie okręgowym również oddział informatyczny.
3.
Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z prezesami i dyrektorami sądów apelacyjnych,
może powierzyć sądom apelacyjnym wykonywanie czynności związanych z projektowaniem,
wdrażaniem i utrzymywaniem systemów teleinformatycznych obsługujących sądy powszechne
i inne jednostki podległe Ministrowi Sprawiedliwości - Prokuratorowi Generalnemu lub
przez niego nadzorowane.
§ 20.
1.
W sądach apelacyjnych i okręgowych w ramach oddziału administracyjnego albo wydziału
wizytacji mogą być tworzone zespoły do spraw analiz i organizacji pracy.
2.
W razie potrzeby uzasadnionej rozmiarem zadań w sądach apelacyjnych i okręgowych może
być utworzony samodzielny oddział do spraw analiz i organizacji pracy.
§ 21.
1.
W sądzie rejonowym tworzy się oddział administracyjny, a w sądzie rejonowym o liczbie
stanowisk sędziowskich i asesorskich poniżej 10 można utworzyć samodzielną sekcję
administracyjną.
2.
W razie potrzeby uzasadnionej rozmiarem zadań, w szczególności ze względu na liczbę
stanowisk orzeczniczych i urzędniczych, w sądzie rejonowym można utworzyć oddziały:
finansowy, kadr, gospodarczy i informatyczny.
§ 22.
Jeżeli przemawiają za tym względy celowości, w szczególności postulat oszczędnego
gospodarowania środkami publicznymi, w sądach mogą być tworzone jednostki organizacyjne
lub samodzielne stanowiska pracy obsługujące dany sąd oraz inne sądy.
§ 23.
1.
Oddział administracyjny podlega:
1)
prezesowi sądu w zakresie zapewnienia właściwego toku wewnętrznego urzędowania sądu,
a w sądach, w których nie utworzono oddziału kadr - także w zakresie zwierzchnictwa
służbowego nad orzecznikami, asystentami sędziów, kierownikiem i specjalistami opiniodawczego
zespołu sądowych specjalistów oraz kuratorami sądowymi, a także w zakresie innych
spraw niezastrzeżonych do wyłącznej kompetencji dyrektora sądu;
2)
dyrektorowi sądu w zakresie zapewnienia odpowiednich warunków techniczno-organizacyjnych
oraz majątkowych, a w sądach, w których nie utworzono oddziału kadr - także w zakresie
zwierzchnictwa służbowego nad pracownikami sądu, z wyłączeniem orzeczników, asystentów
sędziów, kierownika i specjalistów opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów oraz
kuratorów sądowych.
2.
Samodzielna sekcja administracyjna podlega prezesowi sądu oraz dyrektorowi przełożonego
sądu okręgowego. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.
3.
Oddział kadr podlega:
1)
prezesowi sądu w zakresie zwierzchnictwa służbowego nad orzecznikami, asystentami
sędziów, kierownikiem i specjalistami opiniodawczego zespołu specjalistów sądowych
oraz kuratorami sądowymi;
2)
dyrektorowi sądu w pozostałym zakresie.
4.
Oddziały: finansowy, gospodarczy i informatyczny podlegają dyrektorowi sądu.
5.
Oddział do spraw analiz i organizacji pracy oraz biuro utworzone w sądzie jako odrębna
komórka organizacyjna, podlegają:
1)
dyrektorowi sądu w zakresie zapewnienia odpowiednich warunków techniczno-organizacyjnych
oraz majątkowych, a także zwierzchnictwa służbowego nad pracownikami sądu;
2)
prezesowi sądu w pozostałym zakresie.
§ 24.
1.
W sądzie, ze szczególnych względów uzasadnionych potrzebami sądu, można utworzyć oddziały
i samodzielne sekcje inne niż wymienione w § 19-21, a także samodzielne stanowiska
pracy i sekcje w ramach oddziałów.
2.
Oddziały utworzone na podstawie ust. 1 można łączyć z oddziałami, o których mowa w
§ 19 ust. 2 i § 21 ust. 2.
§ 25.
1.
Prezes sądu tworzy i znosi biuro obsługi interesantów, a także tworzy:
1)
oddziały: administracyjny, finansowy, kadr, gospodarczy i informatyczny w sądzie apelacyjnym,
2)
oddziały administracyjny i finansowy w sądzie okręgowym,
3)
oddział administracyjny lub samodzielną sekcję administracyjną w sądzie rejonowym
- informując o tym Ministra Sprawiedliwości.
2.
Inne oddziały, samodzielne sekcje, samodzielne stanowiska pracy, sekcje w ramach oddziałów
i zespoły tworzy prezes sądu w uzgodnieniu z Ministrem Sprawiedliwości.
3.
Komórki organizacyjne, o których mowa w ust. 2, znosi prezes sądu, informując o tym
Ministra Sprawiedliwości.
§ 26.
1.
W sądach, w których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 869) istnieje obowiązek prowadzenia audytu wewnętrznego, do przeprowadzania audytu wewnętrznego
zatrudnia się audytorów wewnętrznych wykonujących zadania określone w tej ustawie.
2.
Wykonując zadania w obszarach określonych w art. 31a § 1 pkt 2 ustawy audytor wewnętrzny
podlega dyrektorowi sądu, wykonując pozostałe zadania - prezesowi sądu.
3.
Dyrektor sądu zapewnia audytorowi wewnętrznemu organizacyjną odrębność oraz warunki
do wykonywania zadań.
4.
Szczegółowe zadania audytorów wewnętrznych określają odrębne przepisy.
5.
W razie niezatrudnienia w sądzie audytora wewnętrznego dyrektor sądu przełożonego
powierza prowadzenie audytu wewnętrznego audytorowi zatrudnionemu w innym sądzie.
Po uzyskaniu zgody Ministra Sprawiedliwości możliwe jest powierzenie prowadzenia audytu
wewnętrznego niezatrudnionemu w sądzie usługodawcy.
§ 27.
Sądy współdziałają z Komisją do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, zwaną
dalej „Komisją”.
Rozdział 4
Biuro Obsługi Interesantów
§ 28.
1.
W sądzie, w ramach oddziału administracyjnego, samodzielnej sekcji administracyjnej
lub jako odrębną komórkę organizacyjną, tworzy się biuro obsługi interesantów, zwane
dalej „biurem”, chyba że nie jest to celowe z uwagi na realizację zadań w zakresie
informowania zainteresowanych w wydziałach sądu lub z innych ważnych względów.
2.
Jeżeli sąd zajmuje więcej niż jeden budynek, biuro funkcjonuje we wszystkich budynkach,
chyba że byłoby to niecelowe z uwagi na zakres zadań realizowanych w poszczególnych
budynkach sądu.
3.
W budynku sądu, w którym nie utworzono biura, bądź którego nie obsługuje biuro innego
sądu, jego zadania wykonują wyznaczeni pracownicy sądu.
4.
Biuro jest w miarę możliwości usytuowane w pobliżu wejścia do budynku sądu. Jeżeli
nie ma możliwości takiej lokalizacji, jego usytuowanie wskazuje tablica kierunkowa,
której sposób oznakowania uwzględnia w miarę możliwości potrzeby osób niepełnosprawnych.
5.
W biurze należy zapewnić miejsca siedzące oraz stoły dla interesantów. Dostęp do biura
uwzględnia w miarę możliwości potrzeby osób niepełnosprawnych.
6.
Zadania biura są realizowane z uwzględnieniem standardów obsługi interesanta oraz
katalogu usług z kartami usług i powiązanymi z nimi procedurami świadczenia usług,
opracowanymi i udostępnionymi przez Ministra Sprawiedliwości.
§ 29.
Do zadań biura należy:
1)
udzielanie osobom uprawnionym informacji o stanie postępowania w sprawie na podstawie
danych z sądowych systemów teleinformatycznych;
2)
wydawanie odpisów dokumentów na podstawie sądowych systemów teleinformatycznych lub
akt sądowych po ich otrzymaniu z właściwego wydziału;
3)
wydawanie zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z posiedzenia lub rozprawy sądu po
ich otrzymaniu z właściwego wydziału;
4)
kierowanie interesantów do odpowiednich komórek organizacyjnych, jeżeli załatwienie
ich spraw w biurze nie będzie możliwe;
5)
udzielanie pomocy podczas pobytu w sądzie świadkom i pokrzywdzonym między innymi przez
informowanie, w miarę możliwości odprowadzanie do odpowiednich pomieszczeń, ze szczególnym
uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych;
6)
udostępnianie informacji o lekarzach sądowych, biegłych sądowych, tłumaczach przysięgłych
wpisanych na listę Ministra Sprawiedliwości, mediatorach oraz instytucjach, których
działalność wiąże się z ochroną praw człowieka;
7)
udostępnianie formularzy sądowych i wzorów pism;
8)
informowanie o strukturze organizacyjnej sądu, jego właściwości oraz lokalizacji,
numerach telefonów, godzinach urzędowania, adresie strony internetowej, poczty elektronicznej,
a także adresach innych sądów, organów i urzędów centralnych oraz kierowanie do właściwych
sal rozpraw;
9)
udostępnianie informacji o możliwości zakończenia sporu w drodze mediacji w poszczególnych
rodzajach spraw, zasadach i procedurze mediacji oraz sposobie kontaktu z mediatorem.
Rozdział 5
Czynności prezesa, dyrektora sądu oraz innych osób w sądzie
§ 30.
1.
Wykonując czynności w zakresie działalności administracyjnej sądu prezes w szczególności:
1)
podejmuje działania dotyczące obsady wolnych stanowisk sędziowskich i asesorskich
oraz stanowisk referendarzy sądowych, asystentów sędziów, kuratorów sądowych i kierownika
opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów;
2)
nadzoruje organizację przekazywania akt sądowych, pism oraz innych dokumentów do innych
sądów w przypadku zmiany obszaru właściwości;
3)
współpracuje z Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury w zakresie szkolenia wstępnego
i ustawicznego oraz organizuje szkolenia dla sędziów, asesorów sądowych, referendarzy
sądowych, asystentów sędziów, kuratorów sądowych, specjalistów opiniodawczego zespołu
sądowych specjalistów i ławników;
4)
przyjmuje interesantów w sprawach skarg i wniosków dotyczących pracy sądu;
5)
prowadzi wymianę informacji z kierownikami jednostek organizacyjnych prokuratury odpowiadających
szczeblem prezesom sądów, w szczególności w zakresie wykorzystywanych środków techniczno-organizacyjnych,
służących zapewnieniu udziału prokuratora wskazanego jako referent sądowy sprawy w
posiedzeniu lub rozprawie;
6)
zapewnia przestrzeganie przez podległych pracowników zasad ochrony i bezpieczeństwa
obiektów sądowych;
7)
ustala zasady korzystania z list ławników przez poszczególne wydziały sądu, zapewniające
ich równomierny udział w czynnościach, a także prowadzi ewidencję udziału ławników
w rozprawach;
8)
współpracuje z radą ławniczą;
9)
udziela informacji w odpowiedzi na wnioski kierowane w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 i 1669);
10)
jest administratorem danych osobowych zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych;
11)
wykonuje zadania wynikające z ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej
Polskiej
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1459, 1669, 2182 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 55);
12)
wykonuje zadania wynikające z ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 742);
13)
przedstawia na żądanie uprawnionych podmiotów informacje o stanie sprawy prowadzonej
w sądzie;
14)
sprawuje nadzór nad jakością i terminowością sporządzania sprawozdań i innych dokumentów
statystycznych;
15)
podejmuje czynności w sprawach bieżących, związane ze sprawnym funkcjonowaniem sądu
w zakresie swoich kompetencji;
16)
rozstrzyga wątpliwości co do zasad przydziału spraw oraz sposobu uczestniczenia orzeczników
w przydziale spraw;
17)
prowadzi i udostępnia listę stałych mediatorów oraz wykazy instytucji i osób uprawnionych
do prowadzenia postępowania mediacyjnego w sprawach karnych i nieletnich;
18)
udostępnia listy mediatorów przekazane przez organizacje pozarządowe i uczelnie;
19)
organizuje spotkania informacyjne, dyżury mediatorów oraz szkolenia z zakresu mediacji
we współpracy z koordynatorem do spraw mediacji.
2.
Czynności prezesa sądu związane ze sprawowaniem nadzoru administracyjnego nad działalnością
administracyjną sądu regulują odrębne przepisy.
3.
Prezes sądu może powierzyć wykonywanie czynności i obowiązków określonych w ust. 1
wiceprezesom sądu albo wyznaczonemu sędziemu w sądzie, w którym nie powołano wiceprezesa.
4.
Po uzyskaniu informacji o orzeczeniu Europejskiego Trybunału Praw Człowieka lub innego
organu międzynarodowego stwierdzającego naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka
i podstawowych wolności lub innej umowy międzynarodowej bądź o wyroku Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej w Luksemburgu wydanym w sprawie rozpatrywanej na podstawie pytania
prejudycjalnego sądu polskiego prezes sądu zapoznaje się z orzeczeniem i zarządza,
aby zapoznali się z nim orzecznicy, którzy orzekali w sprawie, w której doszło do
naruszenia, a w razie, gdy orzeczenie dotyczy zagadnienia prawnego, w którym orzecznictwo
było niejednolite - wszyscy sędziowie, asesorzy sądowi i referendarze sądowi odpowiedniego
pionu.
§ 31.
1.
Czynności dyrektora sądu w zakresie działalności administracyjnej sądu oraz zadań
przypisanych kierownikowi jednostki w zakresie finansowym, gospodarczym, kontroli
finansowej, gospodarowania mieniem Skarbu Państwa oraz audytu wewnętrznego regulują
odrębne przepisy.
2.
Czynności dyrektora sądu obejmują w szczególności:
1)
nadzorowanie pracy komórek organizacyjnych sądu niezwiązanych bezpośrednio z działalnością
orzeczniczą;
2)
koordynowanie działalności komórek organizacyjnych sądu oraz organizowanie w porozumieniu
z prezesem sądu współpracy pomiędzy wydziałami orzeczniczymi i pozostałymi komórkami
organizacyjnymi sądu;
3)
zapewnienie ochrony i bezpieczeństwa obiektów sądowych w zakresie nie powierzonym
prezesowi sądu, w tym ogłaszanie ewakuacji sądu;
4)
zapewnienie ławnikom odpowiednich warunków i narzędzi pracy w celu umożliwienia prawidłowego
wykonywania obowiązków orzeczniczych;
5)
zapewnienie przestrzegania zasad ochrony bezpieczeństwa informacji;
6)
współpracę z Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury w zakresie szkoleń oraz organizację
szkoleń podległych pracowników.
3.
Dyrektor sądu jest administratorem danych osobowych zgodnie z przepisami o ochronie
danych osobowych.
§ 32.
1.
Prezes sądu przedstawia dyrektorowi sądu swoją ocenę potrzeb sądu, w nawiązaniu do
potrzeb zgłoszonych przez orzeczników.
2.
Potrzeby, o których mowa w ust. 1, obejmują w szczególności zidentyfikowanie baz informacji
prawnej, literatury i publikacji niezbędnych w pracy oraz środków technicznych służących
zapewnieniu sprawnej organizacji działalności, o której mowa w art. 1 § 2 i 3 ustawy.
3.
Dyrektor sądu dokonuje analizy informacji o potrzebach sądu i na podstawie planu finansowego
sądu ocenia możliwości zaspokojenia zgłaszanych potrzeb, a następnie przedstawia prezesowi
harmonogram ich realizacji.
§ 33.
1.
Prezes sądu, dyrektor sądu, a także przewodniczący wydziału i kierownik sekcji, przed
zakończeniem sprawowania funkcji, przekazują swojemu następcy, w formie pisemnej,
informację o stanie komórek organizacyjnych sądu, którymi zarządzali.
2.
Informacja dotyczy przede wszystkim spraw niezałatwionych oraz dokumentacji będącej
w dyspozycji osoby dotychczas pełniącej daną funkcję. Na żądanie przyjmującego informację,
uzupełnia ją osoba dotychczas pełniąca funkcję.
§ 34.
1.
Osoby funkcyjne wykonują określone w rozporządzeniu czynności z zakresu nadzoru administracyjnego
bez odrębnego upoważnienia prezesa sądu.
2.
Prezes sądu lub upoważnione przez niego osoby funkcyjne mogą podejmować czynności
z zakresu nadzoru administracyjnego powierzane podległym osobom funkcyjnym.
3.
Przewodniczący wydziału uchyla lub zmienia zarządzenia referenta w zakresie czynności
administracyjnych z przyczyn określonych w art. 37 § 3 ustawy oraz może je podejmować
w razie bezczynności.
§ 35.
Każdy sędzia, bez względu na przydział do wydziału lub sekcji, ma zapewniony stały
dostęp do danych statystycznych dotyczących wszystkich jednostek wewnętrznych sądu.
Dostęp do danych zapewnia się w szczególności za pośrednictwem systemu teleinformatycznego
sądu.
§ 36.
Za wykonywanie czynności administracyjnych związanych z tokiem postępowania odpowiada
kierownik sekretariatu lub upoważnieni pracownicy, chyba że przepisy szczególne lub
zarządzenia właściwej osoby funkcyjnej stanowią inaczej.
Rozdział 6
Czynności związane z tworzeniem i znoszeniem sądów lub zmianą obszaru właściwości
§ 37.
1.
W razie zniesienia sądu prezes sądu nadrzędnego, a w przypadku zniesienia sądu apelacyjnego
- Minister Sprawiedliwości, zarządza niezwłoczne przekazanie akt spraw sądowych i
innych dokumentów właściwemu sądowi.
2.
Przekazanie akt i dokumentów, o których mowa w ust. 1, jest dokumentowane protokołem
zdawczo-odbiorczym, który zawiera w szczególności datę przekazania, wskazanie osoby
przekazującej i przyjmującej oraz ich podpisy, a także sygnatury przekazywanych akt
i dokumentów.
3.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w razie zniesienia lub podziału wydziałów,
z tym że przekazanie akt spraw sądowych i innych dokumentów następuje na zarządzenie
prezesa właściwego sądu.
4.
Od czynności wskazanych w ust. 1 można odstąpić w odniesieniu do wszystkich spraw
sądowych i dokumentów albo spraw i dokumentów poszczególnych wydziałów, jeżeli skutkiem
zniesienia sądu jest jego przyłączenie do innego sądu, a wydział sądu przejmowanego
staje się wydziałem sądu przejmującego.
§ 38.
Jeżeli w wyniku zmian organizacyjnych nastąpiła zmiana obszaru właściwości sądu, prezes
sądu niezwłocznie zarządza dokonanie przeglądu akt oraz podjęcie czynności administracyjnych
niezbędnych do ich przekazania.
Rozdział 7
Czas urzędowania, urlopy
§ 39.
1.
Prezes sądu ustala godziny urzędowania sądu i godziny przyjęć interesantów przez osoby
funkcyjne i właściwe jednostki organizacyjne sądu.
2.
Godziny urzędowania sądów dla rozpoznawania spraw w postępowaniu przyspieszonym oraz
godziny urzędowania punktów informacyjnych Krajowego Rejestru Karnego działających
przy sądach, w celu zapewnienia dostępu do danych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze
Karnym w związku z rozpoznawaniem spraw w postępowaniu przyspieszonym, określa się
na podstawie przepisów Rozdziału 8 w Dziale V.
3.
Komórki organizacyjne sądu zajmujące się obsługą interesantów realizują zadania w
tym zakresie co najmniej przez 7 godzin w czasie urzędowania sądu, a w każdy poniedziałek
przez co najmniej 9 godzin do godz. 18.00. Interesanci są przyjmowani w kolejności
zgłaszania się do właściwej komórki.
4.
Punkty informacyjne Krajowego Rejestru Karnego działające przy sądach, oddziały Centralnej
Informacji Krajowego Rejestru Sądowego oraz ekspozytury centralnej informacji o zastawach
rejestrowych przyjmują interesantów co najmniej przez 7 godzin w czasie urzędowania
sądu, a w każdy poniedziałek przez co najmniej 9 godzin do godz. 18.00.
5.
Kasy sądowe będące komórkami organizacyjnymi sądu, są czynne w godzinach urzędowania
sądu, z wyłączeniem czasu niezbędnego do dokonania rozliczeń gotówkowych.
6.
Dyrektor sądu zawierając z podmiotem zewnętrznym umowę na prowadzenie punktu kasowego
w zakresie określającym godziny, w jakich jest on czynny, uwzględnia uregulowanie
wynikające z ust. 5.
§ 40.
Osoby funkcyjne powinny być obecne w godzinach urzędowania sądu, chyba że pełnią czynności
służbowe poza siedzibą sądu lub ustanowią zastępców.
§ 41.
Wykonując obowiązek, o którym mowa w art. 82a § 1 ustawy, sędzia może zgłosić nieobecność
w wymiarze do 10 dni roboczych w roku. Szkolenie lub korzystanie z innej formy doskonalenia
zawodowego ponad zakres określony w zdaniu pierwszym jest niezależne od wykonywania
obowiązków służbowych.
§ 42.
1.
Prezes sądu udziela urlopu sędziom, asesorom sądowym, referendarzom sądowym, kuratorom
zawodowym, aplikantom kuratorskim, kierownikowi i specjalistom opiniodawczego zespołu
sądowych specjalistów, asystentom sędziów i dyrektorowi sądu, zaś pozostałym pracownikom
- dyrektor sądu.
2.
Minister Sprawiedliwości udziela urlopu prezesom sądów apelacyjnych, prezes sądu apelacyjnego
udziela urlopu prezesom sądów okręgowych, a prezes sądu okręgowego udziela urlopu
prezesom sądów rejonowych.
3.
Zainteresowane osoby składają wnioski urlopowe w formie elektronicznej we właściwym
systemie. W razie braku możliwości złożenia wniosku w tej formie, wniosek może być
złożony w formie pisemnej.
Dział III
Czynności sądów apelacyjnych, okręgowych i rejonowych
Rozdział 1
Przepisy wspólne dla wszystkich rodzajów spraw
Oddział 1
Zasady przydziału spraw
§ 43.
1.
Sprawy są przydzielane losowo sędziom jako referentom, zgodnie z podziałem czynności,
przez SLPS, oddzielnie dla każdego repertorium, wykazu lub innego urządzenia ewidencyjnego,
chyba że przepisy niniejszego rozporządzenia przewidują inne zasady przydziału. Przydziału
przez SLPS nie stosuje się, jeżeli tylko jeden sędzia uczestniczy w przydziale spraw
danego rodzaju.
2.
Jeżeli w danym urządzeniu ewidencyjnym sprawy zostały podzielone na kategorie, przydział
odbywa się oddzielnie dla każdej kategorii.
3.
Do przydziału zadań sądu stosuje się przepisy dotyczące przydziału spraw. W podziale
czynności można ustanowić odrębne zasady przydziału zadań sądu.
§ 44.
1.
Do przydziału spraw i zadań sądu referendarzom sądowym przepisy niniejszego oddziału
stosuje się odpowiednio, zgodnie z ustalonym podziałem czynności.
2.
Sprawy, które mogą być rozpoznane przez referendarzy sądowych, powinny być przydzielane
wyłącznie referendarzom sądowym, chyba że wpływ spraw wymaga ich przydzielania także
sędziom.
§ 45.
1.
Nie podlega ponownemu przydziałowi sprawa:
1)
ponownie zarejestrowana w tym samym lub innym urządzeniu ewidencyjnym;
2)
zarejestrowana na skutek aktu oskarżenia wniesionego przez oskarżyciela publicznego
po uprzednim zwrocie aktu oskarżenia lub przekazaniu sprawy oskarżycielowi publicznemu;
3)
wyłączona do odrębnego rozpoznania.
2.
Sprawa połączona ze sprawą innego referenta, a następnie wyłączona do odrębnego rozpoznania,
podlega przydzieleniu pierwotnemu referentowi.
§ 46.
1.
Referent sprawy o ustanowienie kuratora lub zarządcy jest referentem w sprawach związanych
ze sprawowaniem albo uchyleniem kurateli, opieki lub zarządu.
2.
Referent sprawy w przedmiocie nadzoru nad egzekucją z nieruchomości jest referentem
w sprawach w przedmiocie skargi na czynności komornika w toku postępowania egzekucyjnego
z tej nieruchomości.
3.
Skład wyznaczony do rozpoznania apelacji rozpoznaje wszystkie środki odwoławcze przedstawione
przez sąd I instancji przed zwrotem sprawy temu sądowi. Skład wyznaczony do rozpoznania
zażalenia rozpoznaje wszystkie zażalenia przedstawione przez sąd I instancji przed
zwrotem sprawy temu sądowi, chyba że przed rozpoznaniem zażalenia został wyznaczony
skład do rozpoznania apelacji. Jeżeli kolejny środek odwoławczy podlega rozpoznaniu
w składzie jednego sędziego, rozpoznaje go sędzia referent.
4.
Przepisu ust. 3 stosuje się do wniosków prokuratora oraz zażaleń na postanowienia
i zarządzenia dotyczących jednego postępowania przygotowawczego lub zażaleń w sprawach
wykonawczych dotyczących jednego skazanego, chyba że ze względu na liczbę środków
odwoławczych przewodniczący wydziału zarządzi odrębny przydział części zażaleń.
5.
Jeżeli środek odwoławczy, do rozpoznania którego dokonano przydziału, podlegał rozpoznaniu
w składzie jednego sędziego i przed jego rozpoznaniem wpłynął środek odwoławczy podlegający
rozpoznaniu przez skład trzech lub pięciu sędziów, stosuje się § 54 ust. 1.
§ 47.
Jeżeli zachodzi potrzeba wyznaczenia do udziału w losowaniu sędziego orzekającego
w innym wydziale, prezes sądu określa wydział lub inną zasadę ustalenia sędziów biorących
udział w losowaniu.
§ 48.
1.
Jeżeli akta sprawy karnej liczą powyżej 50 tomów lub przewidywany zakres postępowania
dowodowego w sprawie karnej uzasadnia przypuszczenie, że w sprawie niezbędne będzie
wyznaczenie co najmniej 10 terminów rozprawy, prezes sądu może przed losowaniem wyłączyć
sędziego pełniącego funkcję, o której mowa w § 68 ust. 1 pkt 2 lit. f-h, lub mającego
już w swoim referacie takie sprawy. Prezesa sądu może wyłączyć prezes sądu przełożonego.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do ławników oraz w sytuacji, o której mowa
w § 53 ust. 2.
§ 49.
1.
Sprawy podlegające losowemu przydziałowi rejestruje się w SLPS w ciągu trzech dni
roboczych od daty wpływu do sądu, chyba że sprawa podlega przydziałowi po uzupełnieniu
braków.
2.
Przewodniczący wydziału w wybranych urządzeniach ewidencyjnych lub kategoriach spraw
może wstrzymać kierowanie spraw do przydziału w przypadku krótkotrwałych nieobecności
części sędziów, do zakończenia tych nieobecności.
3.
Jeżeli czas oczekiwania na rozprawę apelacyjną przekracza 6 miesięcy od daty wpływu
akt sprawy do sądu drugiej instancji, przewodniczący wydziału może określić czas,
po którym apelacje rejestruje się w SLPS.
4.
Sprawy pilne lub wymagające podjęcia czynności niecierpiących zwłoki są kierowane
do przydziału niezwłocznie, także w przypadku wstrzymania przydziału na podstawie
ust. 2 lub 3. Po okresie wstrzymania sprawy należy przydzielać w kolejności dni wpływu.
§ 50.
1.
Na potrzeby przydziału spraw rozpoznawanych w składzie 3 sędziów SLPS losowo tworzy,
na okres do 12 miesięcy, składy, którym przydziela sprawy referentów. Jeśli SLPS nie
wyznaczy pozostałych dwóch członków składu, wyznacza ich przewodniczący wydziału.
2.
Sędzia nieuwzględniony przy tworzeniu składów, o których mowa w ust. 1, może wejść
w nich w miejsce innego sędziego, bez konieczności tworzenia składów na nowo.
3.
W sprawach rozpoznawanych w składzie 3 sędziów w pierwszej instancji pozostali dwaj
sędziowie mogą zostać wyznaczeni do określonej grupy spraw przez SLPS lub zgodnie
z zasadami określonymi przez prezesa sądu.
§ 51.
1.
Składy utworzone w sposób, o którym mowa w § 50, mogą zawierać, zamiast imiennie oznaczonego
sędziego, miejsce dla sędziów:
1)
o zmniejszonych wskaźnikach przydziału lub dla sędziego o zmniejszonym wskaźniku i
sędziego o wskaźniku 100%;
2)
delegowanych na podstawie art. 77 § 9 ustawy lub na krótkie, następujące po sobie
delegacje.
2.
Przewodniczący wydziału określa liczbę spraw do przydzielenia przez SLPS referentowi,
o którym mowa w ust. 1 pkt 2.
3.
Sprawy referentów, o których mowa w ust. 1, przewodniczący wydziału przydziela do
składów z udziałem miejsca dla sędziów wyłączonych z tworzenia składów 3 sędziów oraz
przydziela tych referentów jako członka składu w odpowiedniej liczbie spraw pozostałych
referentów. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przydział do jednego z trzech
składów może nastąpić także przez SLPS.
§ 52.
1.
Zamiast losowego przydziału ławników do sprawy można ławników podzielić losowo na
grupy przypisane do referenta, który wyznacza ławników do poszczególnych spraw. Przewodniczący
wydziału zarządza usunięcie z grupy nadmiernie obciążonego ławnika. Jeżeli nie jest
możliwe przypisanie do sędziego grupy co najmniej 6 ławników, przewodniczący wydziału
zarządza przydziałem ławników.
2.
Referent z odpowiednim wyprzedzeniem zawiadamia prezesa sądu o potrzebie zwiększenia
liczby dni sesyjnych ławników oraz przewidywanej liczbie sesji koniecznych do zakończenia
spraw z udziałem tych ławników. W przypadku niezwiększenia liczby dni wyznaczenie
nowych ławników następuje według zasad ogólnych.
3.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w sprawach karnych.
§ 53.
1.
W sprawach rozpoznawanych w składzie dwóch sędziów i trzech ławników lub pięciu sędziów
stosuje się przepisy dotyczące odpowiednio składu jednego sędziego i dwóch ławników
lub składu trzech sędziów. Przewodniczący wydziału zarządza dodatkowo wylosowanie
do składu odpowiednio jednego lub dwóch sędziów.
2.
Przewodniczący wydziału może zarządzić udział w losowaniu, o którym mowa w ust. 1,
także sędziów, dla których podział czynności nie przewiduje orzekania w sprawach tego
rodzaju. Z losowania można wyłączyć sędziów, którzy odbyli największą liczbę sesji
w charakterze członka składu niebędącego referentem.
3.
Jeżeli rozpoznanie sprawy karnej w pierwszej instancji w składzie trzech sędziów następuje
na podstawie postanowienia sądu lub zarządzenia prezesa sądu, prezes sądu może zarządzić
losowanie sędziego z innego wydziału lub sekcji albo wydziału z wyłączeniem sekcji.
4.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie zarządzenia przydzielenia do sprawy
dodatkowego sędziego.
§ 54.
1.
W sprawach rozpoznawanych w składach wieloosobowych przydzielenie pozostałych członków
składu może nastąpić jednocześnie z wyznaczeniem referenta lub później.
2.
W przypadku zmiany referenta na skutek wyłączenia sędziego lub podziału referatu przewodniczący
wydziału, jeżeli przemawiają za tym względy organizacyjne, może zarządzić ponowne
wyznaczenie także pozostałych członków składu zgodnie z przepisami niniejszego oddziału.
§ 55.
1.
Podział czynności może obejmować zwiększenie lub zmniejszenie sędziemu przydziału
spraw określonego rodzaju, jeżeli żaden z sędziów w wydziale lub w wydziałach, o których
mowa w § 77 ust. 2, nie sprzeciwi się temu w terminie 14 dni od dnia doręczenia projektu
zmiany podziału czynności.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku referendarzy sądowych, powierzenia sędziemu
orzekania w sekcji oraz przydzielania sędziom delegowanym na podstawie art. 77 § 9
ustawy tylko niektórych rodzajów spraw.
3.
W przypadku sędziów, o których mowa w ust. 1 i 2, podział czynności może przewidywać
zmniejszenie wskaźników procentowych lub wyłączenie przydziału w pozostałych sprawach
oraz wyłączenie pozostałych sędziów z orzekania w tych sprawach lub zmniejszenie w
nich wskaźników przydziału.
4.
Jeżeli w składach orzekających w sprawach rozpoznawanych w składzie trzech sędziów
biorą udział sędziowie nieuczestniczący w przydziale tych spraw w charakterze referentów,
stosuje się odpowiednio § 50 ust. 3.
§ 56.
1.
W sprawach należących do właściwości sądu opiekuńczego i w sprawach nieletnich przydział
spraw może nastąpić według kryterium terytorialnego po określeniu obszarów przyporządkowanych
poszczególnym sędziom, w sposób zapewniający równy przydział spraw. Przydziału obszarów
poszczególnym sędziom dokonuje się losowo na okres 7 lat. W losowaniu obszaru nie
uczestniczy sędzia, któremu ten obszar był dotychczas przydzielony.
2.
Dla sędziów o wskaźnikach przydziału co najwyżej 75% można określić obszary o odpowiednio
mniejszym wpływie spraw. Obszary te są wyłączone z przydziału obszarów, o którym mowa
w ust. 1.
3.
Referentowi rozpoczynającemu orzekanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub kończącemu
przydział spraw z obszaru, o którym mowa w ust. 2, można przydzielić obszar referenta
kończącego przydział spraw z danego obszaru. Jeżeli ponowny przydział obszarów, o
których mowa w ust. 2, następuje przed upływem 2 lat od przydziału obszaru referenta
kończącego przydział, obszar ten można wyłączyć z ponownego losowania.
4.
Określenie obszarów oraz ich przyporządkowanie może zostać zmienione w przypadku zmiany
liczby sędziów w wydziale, istotnej zmiany liczby spraw na danym obszarze lub innych
ważnych przyczyn.
§ 57.
W sprawach związanych z wykonaniem orzeczeń sprawy są przydzielane zgodnie z podziałem
czynności, z wyłączeniem zażaleń. Jeśli podział czynności nie przewiduje stosowania
SLPS, przydział spraw może nastąpić:
1)
w wydziałach penitencjarnych według kryterium terytorialnego położenia jednostki penitencjarnej
(zakładu karnego, aresztu śledczego) po określeniu jednostek penitencjarnych przyporządkowanych
poszczególnym sędziom, w sposób zapewniający równy przydział spraw;
2)
według rodzaju kary lub środka karnego;
3)
referentowi, który wydał wykonywane orzeczenie;
4)
referentowi, któremu według odrębnych zasad już została przydzielona sprawa związana
z wykonaniem tego samego orzeczenia;
5)
referentowi, który wszczął z urzędu postępowanie - we wszczętej przez niego sprawie.
§ 58.
1.
W wydziałach upadłościowych i restrukturyzacyjnych przydział spraw może nastąpić z
uwzględnieniem zasady przydziału jednemu orzecznikowi spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych
dotyczących tego samego dłużnika, dłużników będących wspólnikami spółki cywilnej,
małżonków oraz podmiotów, o których mowa w art. 215 ust. 5 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe
(Dz. U. z 2019 r. poz. 498 i 912), zwanej dalej „prawem upadłościowym”.
2.
W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz rozpoznawanych w Sądzie Ochrony
Konkurencji i Konsumentów przewodniczący wydziału może łączyć sprawy pozostające ze
sobą w związku w grupy podlegające przydziałowi jednemu referentowi.
3.
W przypadkach, o których stanowią ust. 1 i 2, przewodniczący wydziału określa, ilu
sprawom jest równoważna dana grupa spraw.
§ 59.
1.
W postępowaniach rejestrowych sprawy są przydzielane zgodnie z podziałem czynności,
z wyłączeniem SLPS. W szczególności dopuszcza się przydział spraw według przypisania
poszczególnym orzekającym spraw dotyczących konkretnych pozycji właściwego rejestru,
zapewniających równy przydział spraw.
2.
W wydziałach ksiąg wieczystych sprawy są przydzielane zgodnie z podziałem czynności,
z wyłączeniem SLPS. W szczególności przydział spraw może nastąpić według konkretnej
pozycji repertorium KW, według oznaczeń księgi hipotecznej (gruntowej, wieczystej)
lub z uwzględnieniem zasady przydziału jednemu orzecznikowi wszystkich spraw zarejestrowanych
kolejno z jednego aktu notarialnego, zapewniających równy przydział spraw.
3.
Przydział spraw referendarzom sądowym w postępowaniach innych niż rejestrowe oraz
w wydziałach innych niż wydziały ksiąg wieczystych może nastąpić według numerów porządkowych
sprawy lub przez narzędzie informatyczne inne niż SLPS.
§ 60.
1.
SLPS w losowaniu referentów nie uwzględnia osób nieobecnych w pracy nieprzerwanie
co najmniej 4 dni robocze, począwszy od losowania poprzedzającego pierwszy dzień nieobecności,
pod warunkiem uprzedniego zarejestrowania nieobecności w systemie teleinformatycznym.
Po okresie nieobecności, począwszy od losowania poprzedzającego pierwszy dzień obecności,
SLPS przydziela sprawy tak, aby w okresie roku od rozpoczęcia nieobecności liczba
spraw przydzielonych poszczególnym referentom w każdej kategorii była proporcjonalna
do liczby dni pracy poszczególnych referentów i ich wskaźników przydziału.
2.
W sprawach przydzielanych bez wykorzystania SLPS podział czynności może ustanowić
zasadę odmienną od określonej w ust. 1.
3.
Referent podlega wyłączeniu z przydziału w ciągu 5 dni roboczych poprzedzających nieobecność
trwającą co najmniej 15 dni roboczych.
4.
Jeśli przewidywany termin rozpoznania zażalenia przypada w czasie planowanej nieobecności
sędziego, może on zostać wyłączony z przydziału tego zażalenia.
5.
W przypadku niedostatecznej wielkości referatu przydział może zostać wznowiony jeszcze
przed zakończeniem nieobecności.
§ 61.
1.
Jeżeli w wyniku zastosowania zasad określonych w przepisach niniejszego oddziału sprawa
została przydzielona referentowi, który został wyłączony, dokonuje się ponownego przydziału
sprawy. SLPS przydziela wyłączonemu referentowi dodatkową sprawę w tej samej kategorii.
2.
SLPS przydziela referentowi dodatkową sprawę tej samej kategorii, jeżeli sprawa została
zakończona:
1)
przekazaniem sprawy do innego sądu lub innego wydziału tego samego sądu;
2)
zwrotem pisma wszczynającego sprawę, z wyłączeniem zwrotu aktu oskarżenia oskarżycielowi
publicznemu;
3)
połączeniem ze sprawą innego referenta;
4)
przez zastępcę, o którym mowa w § 69 i § 70;
5)
zarządzeniem o zakreśleniu sprawy wskutek jej omyłkowego zarejestrowania;
6)
umorzeniem postępowania na podstawie art. 50537§ 1 K.p.c.
§ 62.
1.
Po wydaniu decyzji skutkującej zmianą wydziału lub miejsca służbowego referentowi
jeszcze przed dniem przeniesienia mogą być przydzielane sprawy w nowym wydziale z
jednoczesnym zakończeniem przydziału spraw w wydziale, w którym dotychczas orzekał.
Prezes sądu, w którym znajduje się nowy wydział, określa dzień rozpoczęcia przydziału
w tym wydziale i zakończenia przydziału w poprzednim wydziale. W przydzielonych sprawach
przewodniczący wydziału wyznacza terminy w porozumieniu z referentem.
2.
Jeżeli wymaga tego właściwe obciążenie referenta, dzień rozpoczęcia przydziału w wydziale
może być późniejszy lub wcześniejszy niż dzień zakończenia przydziału w wydziale,
w którym dotychczas orzekał.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w przypadku odmowy delegowania referenta
na dalszy okres lub niezłożenia wniosku o dalsze delegowanie.
4.
Jeżeli ma nastąpić zwiększenie liczby sędziów rozpoznających apelacje wymagające składu
trzech sędziów, przydział spraw apelacyjnych może nastąpić przed obsadzeniem wolnego
miejsca służbowego lub wydaniem aktu delegowania sędziego. Przepis § 51 ust. 1 stosuje
się odpowiednio.
§ 63.
1.
Referat podlega podziałowi, jeżeli czas choroby lub planowana nieobecność referenta
przekracza 6 miesięcy, chyba że średnia zaległość w wydziale jest większa. Przewodniczący
wydziału może zarządzić podział referatu po 2 miesiącach choroby referenta, jeżeli
jest to uzasadnione stanem zaległości w wydziale i przewidywanym dalszym czasem choroby.
Podział referatu może zostać ograniczony do części spraw zgodnie z kryteriami określonymi
zarządzeniem prezesa sądu.
2.
Sprawy, których rozpoznanie nie wymaga przeprowadzenia rozprawy, mogą zostać podzielone,
jeśli planowany lub faktyczny okres nieobecności referenta przekracza jeden miesiąc.
3.
Z podziału referatu można wyłączyć sprawy zawieszone.
§ 64.
1.
W sprawach wyłączonych z podziału referatu (zakończonych lub zawieszonych) czynności
podejmuje przewodniczący wydziału. Jeżeli po podjęciu czynności okaże się, że sprawa
wymaga rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, podlega ona ponownemu przydziałowi.
2.
W przypadku dużej liczby czynności do podjęcia w sprawach zakończonych, przewodniczący
wydziału może zarządzić ich ponowny przydział.
§ 65.
1.
Jeżeli do przejścia sędziego w stan spoczynku pozostało mniej niż 6 miesięcy i sędzia
nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art. 69 § 1 ustawy, przewodniczący wydziału
po wysłuchaniu sędziego może zarządzić wstrzymanie przydziału we wszystkich lub niektórych
kategoriach oraz częściowy podział referatu. W razie dużej liczby pracochłonnych spraw
w referacie sędziego wstrzymanie przydziału i częściowy podział referatu mogą nastąpić
wcześniej. Przepis stosuje się odpowiednio w innych przypadkach zakończenia służby.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio po wydaniu aktu delegowania sędziego do czynności
administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości lub innej jednostce organizacyjnej
podległej Ministrowi Sprawiedliwości, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
albo urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych. Po rozpoczęciu
delegowania następuje podział pozostałej części referatu, chyba że cel delegowania,
o którym prezes sądu został poinformowany, nie przewiduje przedłużenia delegowania.
§ 66.
1.
W przypadku podziału referatu sprawy podlegają przydziałowi według zasad ogólnych.
W przydziale biorą udział sędziowie nieobecni, których referaty nie zostały podzielone.
2.
Sprawy, w których już wyznaczono terminy posiedzeń, mogą zostać losowo podzielone
według terminów sesji.
3.
W przypadku podziału referatu referendarza sądowego lub spraw, o których mowa w art.
47a § 4 ustawy, sposób podziału referatu określa prezes sądu.
§ 67.
1.
W razie przydzielenia do wydziału kolejnego sędziego lub asesora sądowego albo powrotu
referenta, którego referat został podzielony:
1)
jeżeli nie jest on obciążony obowiązkiem zakończenia spraw w wydziale, w którym dotychczas
orzekał, przewodniczący wydziału zarządza przydzielenie temu referentowi liczby spraw
odpowiadającej średniej wielkości referatu w danej kategorii w wydziale, w którym
ma orzekać;
2)
jeżeli jest on obciążony obowiązkiem zakończenia spraw w wydziale, w którym dotychczas
orzekał, przewodniczący wydziału zarządz …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.