📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 7 grudnia 2023 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Orzekanie o niepełnosprawności oraz ustalanie poziomu potrzeby wsparcia
Rozdział 3 - Rehabilitacja osób niepełnosprawnych
Rozdział 4 - Uprawnienia osób niepełnosprawnych
Rozdział 5 - Szczególne obowiązki i uprawnienia pracodawców w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych
Rozdział 6 - Zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej
Rozdział 7 - Zadania i organizacja służb działających na rzecz osób niepełnosprawnych
Rozdział 8 - Szkolenie osób niepełnosprawnych
Rozdział 9 - Krajowa Rada Konsultacyjna do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Rozdział 10 - Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
Rozdział 10a - Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko przepisom ustawy
Rozdział 11 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 100), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych
ustaw
(Dz. U. z 2023 r. poz. 240),
2)
ustawą z dnia 14 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 173),
3)
ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 852 i 1429),
4)
ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel
(Dz. U. poz. 1234),
5)
ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
(Dz. U. poz. 1429)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 6 grudnia 2023 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 21 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. z 2023 r. poz. 240), który stanowi:
„
Art. 21.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
2, art. 3 pkt 1 i 3, art. 4 pkt 1 i 3, art. 5 pkt 1, art. 6, art. 7, art. 8, art.
9, art. 10 pkt 1, art. 12, art. 13 pkt 1 i 2, art. 15, art. 18 oraz art. 19, które
wchodzą w życie po upływie dwóch miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 173), które stanowią:
„
Art. 2.
1.
Kwotę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o
której mowa w art. 26a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, stosuje się po raz pierwszy do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego
za okres począwszy od miesiąca stycznia 2023 r.
2.
Pracodawca, który otrzymał dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych,
przysługujące za miesiąc styczeń 2023 r. lub miesiąc luty 2023 r., w kwocie określonej
w art. 26a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, może złożyć
do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych korektę wniosku o wypłatę
miesięcznego dofinansowania za dany miesiąc oraz korektę miesięcznej informacji o
wynagrodzeniach, zatrudnieniu, stopniach i rodzaju niepełnosprawności pracowników
niepełnosprawnych, o których mowa w art. 26c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, uwzględniając,
za analogiczne okresy, kwoty dofinansowania, o których mowa w art. 26a ust. 1 ustawy
zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z tym że art. 1 pkt
2 z mocą od dnia 1 stycznia 2023 r.
”
;
3)
art. 22 i art. 28 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji
i konsumentów oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 852 i 1429), które stanowią:
„
Art. 22.
1.
Na wniosek ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego Prezes Rady Ministrów,
w drodze decyzji, udostępni z rezerw strategicznych, o których mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 294), Państwowemu Funduszowi Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, bez obowiązku zwrotu,
sprzęt, urządzenia, pojazdy, oprogramowanie oraz inne wyroby, w tym medyczne, służące
zwiększaniu, utrzymaniu lub poprawie możliwości funkcjonalnych osób niepełnosprawnych,
w celu realizacji programów, o których mowa w art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy zmienianej
w art. 5.
2.
We wniosku, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego
określi rodzaj i ilość sprzętu, urządzeń, pojazdów, oprogramowania oraz innych wyrobów,
w tym medycznych, służących zwiększaniu, utrzymaniu lub poprawie możliwości funkcjonalnych
osób niepełnosprawnych.
3.
Do decyzji, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803).
4.
W zakresie nieuregulowanym w ust. I i 2 przepisy rozdziału 4 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych stosuje się odpowiednio.
”
„
Art. 28.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 5, art. 7 i art. 22, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 10 oraz art. 23-26, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia;
3)
art. 6, art. 8 i art. 27, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
”
;
4)
art. 78 i art. 84 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel
(Dz. U. poz. 1234), które stanowią:
„
Art. 78.
1.
Minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski” komunikat określający dzień wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających
świadczenie usługi określonej w art. 6ca ust. 2 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 32,
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
2.
Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 14 dni przed dniem wdrożenia rozwiązań
technicznych określonym w tym komunikacie.
”
„
Art. 84.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 3 ust. 1 pkt 7, art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2-6, art. 10 ust. 4 pkt 2 i
art. 19 ust. 1 pkt 7 lit. b, które wchodzą w życie z dniem określonym w komunikacie,
o którym mowa w art. 73 ust. 1;
2)
art. 23, art. 31 pkt 1 i 3-7, art. 39, art. 48, art. 51, art. 68 i art. 72, które
wchodzą w życie z dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 77 ust. 1;
3)
art. 24, art. 25, art. 40 pkt 1-4, art. 52 pkt 4 w zakresie art. 113c, i art. 61-67,
które wchodzą w życie z dniem określonym w komunikacie, o którym mowa w art. 74 ust.
1;
4)
art. 29, art. 36, art. 42, art. 45, art. 50, art. 52 pkt 4 w zakresie art. 113d, art.
55 i art. 59, które wchodzą w życie z dniem określonym w komunikacie, o którym mowa
w art. 76 ust. 1;
5)
art. 32 pkt 1 i 2, który wchodzi w życie z dniem określonym w komunikacie, o którym
mowa w art. 78 ust. 1;
6)
art. 39 pkt 4, który wchodzi w życie z dniem określonym w komunikacie, o którym mowa
w art. 80 ust. 1;
7)
art. 37 pkt 1-4 i 6-11, który wchodzi w życie z dniem określonym w komunikacie, o
którym mowa w art. 75 ust. 1;
8)
art. 49 pkt 1 i 2, który wchodzi w życie z dniem określonym w komunikacie, o którym
mowa w art. 81 ust. 1.
”
;
5)
art. 67, art. 70 i art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
(Dz. U. poz. 1429), które stanowią:
„
Art. 67.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w terminie do 3 miesięcy od
dnia wejścia w życie niniejszego przepisu, jest obowiązany przekazać wojewódzkim zespołom
do spraw orzekania o niepełnosprawności środki finansowe w wysokości 11,40 mln zł,
o których mowa w art. 70 ust. 1 pkt 2 lit. a, na wdrożenie ustawy.
”
„
Art. 70.
1.
W latach 2023-2033 maksymalny limit wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym
ustawy zmienianej w art. 39 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, wynosi: 2140,79
mln zł, z tego:
1)
w części 44 - Zabezpieczenie społeczne w:
a)
2023 r. - 7,60 mln zł,
b)
2024 r. - 3,13 mln zł,
c)
2025 r. - 1,89 mln zł,
d)
2026 r. - 1,95 mln zł,
e)
2027 r. - 2,00 mln zł,
f)
2028 r. - 2,05 mln zł,
g)
2029 r. - 2,11 mln zł,
h)
2030 r. - 2,23 mln zł,
i)
2031 r. - 2,29 mln zł,
j)
2032 r. - 2,35 mln zł;
2)
w części 85 - Województwa w:
a)
2023 r. - 11,40 mln zł,
b)
2024 r. - 197,22 mln zł,
c)
2025 r. - 205,56 mln zł,
d)
2026 r. - 214,20 mln zł,
e)
2027 r. - 223,08 mln zł,
f)
2028 r. - 232,30 mln zł,
g)
2029 r. - 241,92 mln zł,
h)
2030 r. - 251,92 mln zł,
i)
2031 r. - 262,36 mln zł,
j)
2032 r. - 273,23 mln zł.
2.
W przypadku przekroczenia lub zagrożenia przekroczeniem przyjętego na dany rok budżetowy
maksymalnego limitu wydatków, o których mowa w ust. 1, zostanie zastosowany mechanizm
korygujący, polegający na zmniejszeniu kosztów związanych z obsługą realizacji zadań
wynikających z ustawy zmienianej w art. 39.
3.
Organem właściwym do monitorowania wykorzystania limitów wydatków, o których mowa
w ust. 1, oraz dokonania oceny wykorzystania danego limitu według stanu na koniec
każdego roku jest minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
4.
Organami właściwymi do wdrożenia mechanizmu korygującego, o którym mowa w ust. 2,
są:
1)
w zakresie części budżetowej 44 - Zabezpieczenie społeczne - minister właściwy do
spraw zabezpieczenia społecznego;
2)
w zakresie części budżetowej 85 - Województwa - wojewodowie.
Art. 71.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., z wyjątkiem:
1)
art. 4 ust. 1:
a)
pkt 3 - w zakresie osób, którym w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie 85 i 86 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa
w art. 4b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39,
b)
pkt 4,
c)
pkt 5 - w zakresie osób, którym w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie 78 i 79 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa
w art. 4b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39
- które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.;
2)
art. 4 ust. 1:
a)
pkt 5 - w zakresie osób, którym w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie 75-77 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w
art. 4b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39,
b)
pkt 6
- które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.;
3)
art. 37, art. 38, art. 42, art. 43 pkt 2 i 7, art. 44 pkt 3 lit. b i pkt 4, art. 47,
art. 49, art. 50, art. 52-54, art. 57, art. 59, art. 60, art. 63 ust. 5 i 16, które
wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
4)
art. 40 pkt 13 i 14 oraz art. 61, które wchodzą w życie z dniem 1 sierpnia 2023 r.;
5)
art. 39, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
a)
pkt 5 w zakresie art. 6b3ust. 4 pkt 1, który wchodzi w życie z dniem wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających
świadczenie usługi określonej w art. 6b3ust. 4 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 39, określonym w komunikacie, o którym mowa
w art. 66,
b)
pkt 10-13, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
6)
art. 56 pkt 1, art. 67 i art. 70, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia;
7)
art. 56 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą
od dnia 1 lipca 2023 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2000/78/WE
z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe równego traktowania
w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. WE L 303 z 02.12.2000). Dane dotyczące ogłoszenia
aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie - z dniem uzyskania
przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia tych
aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa dotyczy osób, których niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem:
1)
o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności
określonych w art. 3 lub
2)
o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów,
lub
3)
o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia
- zwanych dalej „osobami niepełnosprawnymi”.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
najniższym wynagrodzeniu - oznacza to minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące
w grudniu roku poprzedniego, ustalane na podstawie odrębnych przepisów;
2)
osobie niepełnosprawnej bezrobotnej lub niepełnosprawnej poszukującej pracy - oznacza
to osobę niepełnosprawną bezrobotną lub niepełnosprawną poszukującą pracy w rozumieniu
przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;
3)
organizacjach pozarządowych - oznacza to organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione
w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie
(Dz. U. z 2023 r. poz. 571);
4)
przeciętnym wynagrodzeniu - oznacza to przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce
narodowej w poprzednim kwartale od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, 1429 i 1672);
4a)
kosztach płacy - oznacza to wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę
obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od
tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych
Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Solidarnościowy;
5)
uczestnictwie w życiu społecznym - oznacza to możliwość pełnienia ról społecznych
oraz pokonywania barier, w szczególności psychologicznych, architektonicznych, urbanistycznych,
transportowych i w komunikowaniu się;
6)
wskaźniku zatrudnienia osób niepełnosprawnych - oznacza to przeciętny miesięczny udział
procentowy osób niepełnosprawnych w zatrudnieniu ogółem, w przeliczeniu na pełny wymiar
czasu pracy;
7)
warunkach pracy chronionej - oznacza to warunki, o których mowa w art. 28 albo art.
29, i uzyskanie statusu zakładu pracy chronionej albo zakładu aktywności zawodowej;
8)
przystosowanym stanowisku pracy osoby niepełnosprawnej - oznacza to stanowisko pracy,
które jest oprzyrządowane i dostosowane odpowiednio do potrzeb wynikających z rodzaju
i stopnia niepełnosprawności;
9)
staroście - oznacza to także prezydenta miasta na prawach powiatu;
10)
niepełnosprawności - oznacza to trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról
społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w
szczególności powodującą niezdolność do pracy;
11)
psie asystującym - oznacza to odpowiednio wyszkolonego i specjalnie oznaczonego psa,
w szczególności psa przewodnika osoby niewidomej lub niedowidzącej oraz psa asystenta
osoby niepełnosprawnej ruchowo, który ułatwia osobie niepełnosprawnej aktywne uczestnictwo
w życiu społecznym.
Art. 212)Dodany przez art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks
pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 240); wszedł w życie z dniem
7 kwietnia 2023 r..
Dla celów określonych w ustawie świadczenia określone w art. 6724§ 3 i 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1465) wlicza się do wynagrodzenia brutto, o którym mowa w art. 2 pkt 4a.
Art. 2a.
1.
Osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy
od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność.
2.
W przypadku przedstawienia pracodawcy kolejnego orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność,
osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy
od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia, jeżeli z orzeczenia wynika, że w tym
okresie osoba ta była niepełnosprawna, a wniosek o wydanie orzeczenia został złożony
nie później niż w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego
orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Bez względu na datę złożenia wniosku o wydanie kolejnego orzeczenia potwierdzającego
niepełnosprawność, osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych
również w okresie do 3 miesięcy poprzedzających dzień przedstawienia pracodawcy kolejnego
orzeczenia, jeżeli z treści tego orzeczenia wynika, że w tym okresie osoba ta była
niepełnosprawna.
4.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów potwierdzających wystąpienie
u pracownika schorzeń, o których mowa w art. 26a ust. 1b, lub schorzeń określonych
na podstawie art. 21 ust. 7.
Art. 2b.
1.
Pracodawca przetwarza dane osobowe, w tym dane o stanie zdrowia osób:
1)
pozostających z nim w stosunku pracy oraz niepracujących byłych pracowników,
2)
niepełnosprawnych wykonujących pracę nakładczą,
3)
uczestniczących w procesie rekrutacji, odbywających szkolenie, staż, przygotowanie
zawodowe albo praktyki zawodowe lub absolwenckie,
4)
należących do grup wymienionych w art. 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia
2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu
art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych)
(Dz. Urz. WE L 214 z 09.08.2008, str. 3, z późn. zm.3)Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 320 z 30.11.2013,
str. 22.) oraz do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre
rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
(Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.)4)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 329 z 15.12.2015,
str. 28, Dz. Urz. UE L 149 z 07.06.2016, str. 10, Dz. Urz. UE L 156 z 20.06.2017,
str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 236 z 14.09.2017, str. 28.,
5)
będących członkami rodzin pracowników i niepracujących byłych pracowników,
6)
o których mowa w art. 21 ust. 2c, i osób korzystających z usług jednostek organizacyjnych,
o których mowa w art. 21 ust. 2e pkt 3
- dla celów określonych w ustawie.
2.
Przedstawienie pracodawcy dokumentów potwierdzających dane osobowe o stanie zdrowia
jest dobrowolne.
3.
W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 25a, art. 25c, art. 25d i art. 26a-26c,
działania mogą być podejmowane w oparciu o zautomatyzowane przetwarzanie danych.
4.
Przetwarzanie, o którym mowa w ust. 3, może obejmować dane osobowe o stanie zdrowia.
5.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3 i 4, administrator danych zapewnia odpowiednie
środki służące ochronie interesu lub podstawowych praw, wolności i prawnie uzasadnionych
interesów osoby, której dane dotyczą, w tym w szczególności zapewnia tej osobie prawo
do uzyskania interwencji ludzkiej, prawo do wyrażenia własnego stanowiska oraz zakwestionowania
decyzji podjętej w sposób zautomatyzowany.
6.
Zabezpieczenia przetwarzania danych osobowych przez podmioty i osoby realizujące zadania
wynikające z ustawy polegają co najmniej na:
1)
dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne
upoważnienie wydane przez administratora danych;
2)
pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania
ich w poufności.
7.
Pracodawcy, o których mowa w ust. 1, podmioty i osoby realizujące zadania wynikające
z ustawy przechowują dane osobowe wyłącznie przez okres nie dłuższy niż jest to niezbędne
i w zakresie koniecznym do realizacji celów przetwarzania danych osobowych oraz dokonują
przeglądu przydatności przetwarzania danych osobowych nie rzadziej niż co 5 lat.
8.
Okres przechowywania danych przetwarzanych przez podmioty, o których mowa w art. 6
ust. 1, wynosi 50 lat.
Rozdział 2
Orzekanie o niepełnosprawności oraz ustalanie poziomu potrzeby wsparcia
5)Tytuł rozdziału w brzmieniu ustalonym przez art. 39 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.
o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429), która wejdzie w życie z dniem 1 stycznia
2024 r.; wszedł w życie z dniem 27 października 2023 r.
Art. 3.
1.
Ustala się trzy stopnie niepełnosprawności, które stosuje się do realizacji celów
określonych ustawą:
1)
znaczny;
2)
umiarkowany;
3)
lekki.
2.
Orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności stanowi także podstawę do przyznania
ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 4.
1.
Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością
organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej
i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy
innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
2.
Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością
organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej
lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.
3.
Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu,
powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu
do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością
psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające
się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze
lub środki techniczne.
4.
Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w
stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb
życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.
5.
Zaliczenie do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności osoby, o której
mowa w ust. 1 lub 2, nie wyklucza możliwości zatrudnienia tej osoby u pracodawcy niezapewniającego
warunków pracy chronionej, w przypadkach:
1)
przystosowania przez pracodawcę stanowiska pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej;
26)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2; wszedł
w życie z dniem 7 kwietnia 2023 r.)
wykonywania pracy zdalnej.
6.
Kontrolę w zakresie spełniania warunku, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, przeprowadza
Państwowa Inspekcja Pracy.
Art. 4a.
1.
Osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli
mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej
12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu,
powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu
podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w
danym wieku.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, kryteria oceny niepełnosprawności
u osób w wieku do 16 roku życia.
Art. 4b7)Dodany przez art. 39 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem
27 października 2023 r..
1.
Potrzeba wsparcia to następstwo braku lub utraty autonomii fizycznej, psychicznej,
intelektualnej lub sensorycznej. Przy ustaleniu potrzeby wsparcia bierze się pod uwagę,
adekwatnie do wieku oraz niepełnosprawności fizycznej, psychicznej, intelektualnej
lub sensorycznej, zdolność osoby do samodzielnego wykonywania określonych czynności,
związanych z obszarami codziennego funkcjonowania oraz rodzaj wymaganego wsparcia,
z uwzględnieniem czasu niezbędnego do jej wykonania oraz konieczności wsparcia przez
inną osobę lub technologię wspomagającą, mającą na celu zapewnienie zwiększenia lub
utrzymania niezależności osoby niepełnosprawnej.
2.
Potrzebę wsparcia ustala się osobom, o których mowa w art. 1 pkt 1, osobom posiadającym
orzeczenie, o którym mowa w art. 5, i osobom, o których mowa w art. 62.
3.
Poziom potrzeby wsparcia, o której mowa w ust. 1, ustala się w wartościach punktowych
w skali od 0 do 100.
Art. 4c7)Dodany przez art. 39 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem
27 października 2023 r..
1.
Poziom potrzeby wsparcia ustalany jest na podstawie obserwacji, wywiadu bezpośredniego
oraz oceny funkcjonowania osoby ubiegającej się o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia,
przy zastosowaniu formularza w zakresie ustalania poziomu potrzeby wsparcia dla osób
zaliczonych do stopnia niepełnosprawności, a także na podstawie informacji wskazanych
w kwestionariuszu, o którym mowa w art. 6b4ust. 3.
2.
Ustalenia poziomu potrzeby wsparcia dokonuje się, za zgodą osoby ubiegającej się o
ustalenie poziomu potrzeby wsparcia w miejscu jej stałego pobytu, o którym mowa w
art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 oraz z 2023 r. poz. 497, 1394 i 1941), na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, albo w siedzibie wojewódzkiego zespołu do
spraw orzekania o niepełnosprawności albo w miejscu przez niego wyznaczonym, spełniającym
warunki, o których mowa w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi
potrzebami
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2240).
3.
Członkowi składu ustalającego poziom potrzeby wsparcia przysługuje ochrona prawna
przewidziana dla funkcjonariuszy publicznych.
Art. 5.
Orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o:
1)
całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2, i niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie
art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
1a)
niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy
wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2)
całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy wymienionej
w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
3)
częściowej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 3, oraz celowości
przekwalifikowania, o którym mowa w art. 119 ust. 2 i 3 ustawy wymienionej w pkt 1,
jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Art. 5a.
1.
Osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów, niezdolności
do pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w art. 62, oraz orzeczenia, o których
mowa w art. 5, mogą składać do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek
o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3,
dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.
2.
W postępowaniu w sprawach, o których mowa w ust. 1, zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności
wydaje orzeczenie, w którym:
1)
stopień niepełnosprawności określa się na podstawie przedłożonych orzeczeń, o których
mowa w ust. 1, zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 5 i 62;
2)
wskazania, o których mowa w art. 6b ust. 3, ustala się stosownie do naruszonej sprawności
organizmu i ograniczeń funkcjonalnych uzasadniających korzystanie z ulg i uprawnień
na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności ma prawo żądać od właściwych organów
rentowych udostępnienia kopii orzeczeń, o których mowa w ust. 1, a organy te są obowiązane
do ich udostępniania.
4.
Od orzeczenia, o którym mowa w ust. 2, nie służy odwołanie.
Art. 6.
1.
Powołuje się zespoły orzekające o niepełnosprawności:
1)
powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja;
2)
wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja.
1a.
Wydatki związane z tworzeniem i działalnością zespołów są pokrywane ze środków finansowych
budżetu państwa. Wydatki te mogą być również pokrywane ze środków finansowych jednostek
samorządu terytorialnego.
2.
Właściwość miejscową powiatowego i wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności
ustala się według miejsca stałego pobytu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności.
3.
Właściwość miejscową zespołu orzekającego o niepełnosprawności ustala się według miejsca
pobytu w przypadku osób:
1)
bezdomnych;
2)
przebywających poza miejscem stałego pobytu ponad dwa miesiące ze względów zdrowotnych
lub rodzinnych;
3)
przebywających w zakładach karnych, okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach
poprawczych i schroniskach dla nieletnich;
4)
przebywających w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia w rozumieniu przepisów
o pomocy społecznej.
4.
W przypadku osób, o których mowa w ust. 3 pkt 2-4, zespół orzekający o niepełnosprawności
jest obowiązany przesłać zawiadomienie o wydanym orzeczeniu do powiatowego zespołu
do spraw orzekania o niepełnosprawności właściwego zgodnie z ust. 2.
5.
Zespoły orzekające o niepełnosprawności przetwarzają dane osobowe, w tym dane o stanie
zdrowia, wyłącznie dla celów realizacji zadań oraz w zakresie niezbędnym do ich wykonania.
6.
Zabezpieczenia przetwarzania danych osobowych przez zespoły orzekające o niepełnosprawności
polegają co najmniej na:
1)
dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne
upoważnienie wydane przez administratora danych;
2)
pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania
ich poufności.
Art. 6a.
1.
Starosta w ramach zadań z zakresu administracji rządowej powołuje i odwołuje powiatowy
zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, zwany dalej „powiatowym zespołem”,
po uzyskaniu zgody wojewody oraz przedkłada wojewodzie informacje o realizacji zadań.
Zgoda wojewody wymaga uzyskania opinii Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych,
zwanego dalej „Pełnomocnikiem”.
2.
Wojewoda po zasięgnięciu opinii starostów oraz uzyskaniu opinii Pełnomocnika ustala
obszar działania powiatowego zespołu, który może obejmować swoim zasięgiem więcej
niż jeden powiat, oraz siedziby wyjazdowych składów orzekających w powiatach, w których
nie powołano powiatowego zespołu.
3.
Powiatowy zespół działający w mieście na prawach powiatu może być nazwany „miejskim
zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności”. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.
4.
Wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, zwany dalej „wojewódzkim
zespołem”, powołuje i odwołuje wojewoda, po zasięgnięciu opinii Pełnomocnika.
58)Dodany przez art. 39 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem
27 października 2023 r..
Wojewódzki zespół stanowi wyodrębnioną komórkę organizacyjną w urzędzie obsługującym
wojewodę, podległą bezpośrednio wojewodzie.
68)Dodany przez art. 39 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem
27 października 2023 r..
Obsługę administracyjno-biurową wojewódzkiego zespołu zapewnia urząd obsługujący wojewodę.
78)Dodany przez art. 39 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem
27 października 2023 r..
Przewodniczący wojewódzkiego zespołu reprezentuje zespół na zewnątrz i kieruje jego
pracami.
Art. 6b.
1.
Powiatowe zespoły orzekają na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela
ustawowego albo, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku
przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie
przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych
(Dz. U. poz. 1818) - na wniosek centrum usług społecznych.
2.
Ośrodki pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej
w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - centra usług społecznych, mogą uczestniczyć na prawach strony w sprawach, w których
orzekają powiatowe zespoły.
3.
W orzeczeniu powiatowego zespołu ustala się niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności,
nie więcej niż trzy symbole przyczyn niepełnosprawności oraz wskazania dotyczące w
szczególności:
1)
odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby;
2)
szkolenia, w tym specjalistycznego;
3)
zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej;
4)
uczestnictwa w terapii zajęciowej;
5)
konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce
techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby;
6)
korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co
rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych
świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz
inne placówki;
7)
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie
ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;
8)
konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia,
rehabilitacji i edukacji;
9)
spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, z późn. zm.9)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r.
poz. 919, 1053, 1088, 1123, 1193, 1234, 1394, 1720, 1723 i 2029.), przy czym w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia
niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku
ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 04-O (choroby narządu wzroku),
05-R (upośledzenie narządu ruchu), 10-N (choroba neurologiczna) lub 07-S (choroby
układu oddechowego i krążenia).
Art. 6b1.
1.
W wojewódzkim zespole przeprowadza się specjalistyczne badania, w tym psychologiczne,
zwane dalej „badaniami”, osób ubiegających się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności
lub stopniu niepełnosprawności, na podstawie skierowań wystawionych odpowiednio przez
lekarzy lub psychologów członków zespołów orzekających o niepełnosprawności.
2.
Skierowanie powinno zawierać:
1)
nazwę zespołu, którego lekarz lub psycholog kieruje na badania;
2)
rodzaj badania, na które jest kierowana osoba zainteresowana;
3)
imię (imiona) i nazwisko osoby skierowanej;
4)
numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
lub cechy dokumentu potwierdzającego obywatelstwo, w przypadku cudzoziemca nieposiadającego
numeru PESEL;
5)
datę urodzenia;
6)
miejsce zameldowania albo pobytu;
7)
datę wystawienia skierowania;
8)
uzasadnienie do skierowania na badania;
9)
podpis i pieczątkę osoby kierującej i akceptującej przeprowadzenie badania.
3.
Wyniki badań są sporządzane w formie pisemnej na formularzu badania, do którego dołącza
się wydruki komputerowe lub wykonane zdjęcia.
4.
Formularz badania zawiera następujące dane:
1)
numer ewidencyjny badania;
2)
nazwę wojewódzkiego zespołu, w którym badanie zostało wykonane;
3)
imię (imiona) i nazwisko osoby badanej;
4)
numer ewidencyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL)
lub cechy dokumentu potwierdzającego obywatelstwo, w przypadku cudzoziemca nieposiadającego
numeru PESEL;
5)
datę urodzenia;
6)
miejsce zameldowania albo pobytu;
7)
datę wykonania badania;
8)
wynik badania wraz z opisem;
9)
informację o załącznikach;
10)
podpis i pieczątkę odpowiednio lekarza lub psychologa wykonującego badanie.
5.
Wyniki badań są przesyłane do zespołu, którego lekarz lub psycholog wystawił skierowanie,
w terminie 3 dni roboczych od daty ich sporządzenia; drugi egzemplarz wyników jest
przechowywany w wojewódzkim zespole łącznie z wydrukiem komputerowym lub wykonanymi
zdjęciami.
6.
Na wniosek osoby badanej lub jej przedstawiciela ustawowego wydaje się kopie wyników
badań.
7.
W wojewódzkim zespole prowadzi się rejestr badań w formie dokumentu pisemnego i elektronicznego.
Rejestr ten powinien zawierać:
1)
numer ewidencyjny badania;
2)
dane osobowe osoby badanej, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6;
3)
datę skierowania na badania;
4)
datę wykonania badania;
5)
imię i nazwisko lekarza lub psychologa wykonującego badania.
8.
Wojewódzki zespół jest uprawniony do przetwarzania danych osobowych osób badanych
w celu wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.
9.
Dane zgromadzone w formularzu badania lub załączniki udostępnia się, o ile są one
niezbędne, do realizacji zadań określonych w ustawie:
1)
Pełnomocnikowi;
2)
powiatowym zespołom.
10.
Formularz badania i załączniki ulegają zniszczeniu po upływie 50 lat od dnia sporządzenia
formularza badania.
11.
Wojewódzki zespół jest obowiązany prowadzić odpowiednią ewidencję oraz zapewnić przechowywanie
i ochronę przed uszkodzeniem, zniszczeniem bądź utratą dokumentacji dotyczącej badań.
12.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1)
zakres wykonywanych badań oraz tryb i warunki kierowania na te badania,
2)
warunki organizacyjne wykonywania badań,
3)
warunki techniczne pomieszczeń, w których są wykonywane badania
- mając na względzie zapewnienie sprawnego przebiegu procesu orzekania o niepełnosprawności
lub stopniu niepełnosprawności.
Art. 6b2.
1.
Powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły mogą korzystać, z wymiany informacji drogą
elektroniczną, z danych dotyczących osób, które złożyły wniosek o ustalenie niepełnosprawności
albo o ustalenie stopnia niepełnosprawności, o:
1)
posiadaniu orzeczenia o niezdolności do pracy, jego rodzaju i okresie, na jaki zostało
wydane - gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasę Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego, organy emerytalne, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym
funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej
i Służby Więziennej oraz ich rodzin10)Obecnie ogólne określenie przedmiotu ustawy brzmi: o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy
Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży
Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej,
Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, na podstawie art. 9 pkt
1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Straży Marszałkowskiej
(Dz. U. poz. 730), który wszedł w życie z dniem 14 kwietnia 2020 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 1280, 1429 i 1834), oraz wojskowe organy emerytalne;
2)
prawie do świadczenia rehabilitacyjnego i okresie jego pobierania - gromadzonych przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych;
3)
kwalifikacjach i umiejętnościach zawodowych oraz doświadczeniu zawodowym - gromadzonych
przez publiczne służby zatrudnienia;
4)
posiadaniu statusu bezrobotnego zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy i pobieraniu
świadczeń z tytułu bezrobocia oraz korzystaniu z instrumentów aktywizujących zawodowo
na rynku pracy - gromadzonych przez publiczne służby zatrudnienia.
1a11)Dodany przez art. 39 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 5; weszła w życie
z dniem 27 października 2023 r..
Wojewódzkie zespoły mogą korzystać, poprzez wymianę informacji drogą elektroniczną,
z danych gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących posiadania
przez osoby, które złożyły wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia,
orzeczenia o niezdolności do pracy lub orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji,
obejmujących:
1)
imię i nazwisko;
2)
numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL - serię i numer dokumentu potwierdzającego
tożsamość oraz datę urodzenia;
3)
datę wydania orzeczenia;
4)
dane o niezdolności do pracy, jej stopniu oraz okresie, na który została ustalona;
5)
dane o niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz okresie, na który została ustalona.
212)W brzmieniu ustalonym przez art. 39 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
5; weszła w życie z dniem 27 października 2023 r..
W przypadku braku możliwości udostępnienia danych, o których mowa w ust. 1 albo 1a,
powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły mogą korzystać z danych określonych w ust.
1 albo 1a w drodze pisemnej wymiany informacji. Podmioty wymienione w ust. 1 albo
1a przekazują te dane niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia
otrzymania wniosku powiatowego zespołu lub wojewódzkiego zespołu.
Art. 6b313)Dodany przez art. 39 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem
27 października 2023 r..
1.
Decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół na wniosek osoby,
o której mowa w art. 4b ust. 2, albo na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 6b
ust. 1 i 2, dotyczący osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2.
2.
Kolejna decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia, może zostać wydana na wniosek
osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2, albo wniosek podmiotu, o którym mowa w art.
6b ust. 1 i 2, dotyczący osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2, złożony nie wcześniej
niż 3 miesiące przed upływem terminu ważności posiadanej decyzji, z uwzględnieniem
art. 6b6ust. 1.
3.
Wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia można złożyć wraz z
wnioskiem o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, o którym mowa w art.
1 pkt 1.
4.
Wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, składa się w postaci:
114)Wejdzie w życie z dniem określonym w komunikacie wydanym na podstawie art. 66 ust.
1 ustawy, o której mowa w odnośniku 5.)
elektronicznej za pomocą systemu teleinformatycznego utworzonego przez ministra właściwego
do spraw zabezpieczenia społecznego albo
2)
papierowej.
5.
Przepisy ust. 4 pkt 1 stosuje się odpowiednio do wniosku, o którym mowa w art. 6b
ust. 1.
6.
Uwierzytelnianie użytkowników w systemie, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, wymaga użycia
profilu zaufanego, profilu osobistego, innego środka identyfikacji elektronicznej
wydanego w systemie identyfikacji elektronicznej przyłączonym do węzła krajowego identyfikacji
elektronicznej, o którym mowa w art. 21a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania
oraz identyfikacji elektronicznej
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1797 oraz z 2023 r. poz. 1234), adekwatnie do poziomu bezpieczeństwa środka identyfikacji elektronicznej wymaganego
dla usług świadczonych w tym systemie, danych weryfikowanych za pomocą kwalifikowanego
certyfikatu podpisu elektronicznego, jeżeli te dane pozwalają na identyfikację i uwierzytelnienie
wymagane w celu realizacji usługi online, albo innych technologii, jeżeli zostaną
udostępnione w tym systemie.
7.
Wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia składa się do wojewódzkiego
zespołu.
8.
Wniosek, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, może zostać złożony za pośrednictwem powiatowego
zespołu.
9.
Wniosek, o którym mowa w ust. 8, jest przekazywany przez powiatowy zespół do wojewódzkiego
zespołu nie później niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku.
10.
Wojewódzki zespół zawiesza postępowanie o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby
wsparcia do dnia, gdy wydane przez właściwy organ orzeczenie o zaliczeniu do stopnia
niepełnosprawności stanie się ostateczne.
11.
Wojewódzki zespół umarza postępowanie o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby
wsparcia, gdy wydane przez właściwy organ orzeczenie o niezaliczeniu do stopnia niepełnosprawności
stanie się ostateczne.
Art. 6b413)Dodany przez art. 39 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem
27 października 2023 r..
1.
Wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia zawiera:
1)
dane osoby ubiegającej się o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia lub dane przedstawiciela ustawowego tej osoby, obejmujące:
a)
imię i nazwisko,
b)
datę i miejsce urodzenia,
c)
numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego
tożsamość,
d)
adres miejsca zameldowania,
e)
adres, o którym mowa w art. 4c ust. 2, jeżeli jest inny niż adres miejsca zameldowania,
f)
numer telefonu, jeżeli posiada,
g)
adres poczty elektronicznej, jeżeli posiada,
h)
dane o dokumencie tożsamości;
2)
informację o posiadaniu, przez osobę ubiegającą się o wydanie decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia, ostatecznego orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności,
wraz z ustalonym w nim symbolem przyczyny niepełnosprawności albo orzeczenia, o którym
mowa w art. 5 albo art. 62, oraz o okresie, na który zostało wydane;
3)
informację o złożeniu wniosku o wydanie orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności;
4)
informację o wyrażeniu zgody albo jej braku na ustalenie poziomu potrzeby wsparcia
pod adresem, o którym mowa w art. 4c ust. 2.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składany przez osobę upoważnioną do reprezentowania
pełnoletniej osoby niepełnosprawnej zawiera dodatkowo dane tej osoby upoważnionej,
o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a oraz c-g.
3.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się wypełniony kwestionariusz samooceny
trudności w zakresie wykonywania czynności związanych z funkcjonowaniem.
4.
Kwestionariusz, o którym mowa w ust. 3, służy dokonaniu samooceny przez osobę ubiegającą
się o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia w zakresie ograniczenia
lub utraty jej autonomii fizycznej, psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej w
wykonywaniu określonych czynności, związanych z obszarami codziennego funkcjonowania,
z uwzględnieniem oceny poszczególnych czynności wyrażonych w wartościach punktowych,
oraz wskazaniem oczekiwanego wsparcia i jego częstotliwości.
5.
Wnioski, o których mowa w art. 6b3ust. 1, art. 6b5ust. 5 i art. 6b6ust. 1, rozpatrywane są w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do wojewódzkiego
zespołu.
6.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
wzory:
1)
wniosku o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia,
2)
kwestionariusza, o którym mowa w ust. 3
- mając na uwadze konieczność maksymalnego uproszczenia postępowania w sprawie ustalenia
poziomu potrzeby wsparcia dla osoby składającej wniosek o wydanie decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia oraz zapewnienie jednolitości oceny formalnoprawnej wniosku
przez zespoły orzekające.
Art. 6b513)Dodany przez art. 39 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem
27 października 2023 r..
1.
W decyzji, o której mowa w art. 6b3ust. 1, ustala się poziom potrzeby wsparcia, o którym mowa w art. 4b ust. 3.
2.
W przypadku wydania kolejnej decyzji, o której mowa w art. 6b3ust. 2, poziom potrzeby wsparcia ustala się od dnia następującego po dniu upływu terminu
ważności dotychczasowej decyzji.
3.
Decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, o którym mowa w art. 4b ust. 3, wydaje
się na okres, na który osoba została zaliczona do osób niepełnosprawnych na podstawie
ostatecznego orzeczenia, ustalającego stopień niepełnosprawności, albo orzeczenia,
o którym mowa w art. 5 albo art. 62, o których mowa w art. 6b4ust. 1 pkt 2, jednakże na okres nie dłuższy niż 7 lat.
4.
Decyzje, o których mowa w ust. 3, podpisuje skład ustalający poziom potrzeby wsparcia.
5.
Od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie
sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
6.
W przypadku zmiany lub uchylenia orzeczenia, o którym mowa w ust. 3, wojewódzki zespół
z urzędu odpowiednio zmienia lub uchyla, w zakresie tej zmiany lub uchylenia, decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia. Przepisu art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803) nie stosuje się.
7.
Decyzje, o których mowa w ust. 6, podpisuje przewodniczący wojewódzkiego zespołu.
8.
Do właściwości miejscowej wojewódzkiego zespołu, w sprawach dotyczących wydania decyzji,
przepisy art. 6 ust. 2-6 stosuje się odpowiednio.
Art. 6b613)Dodany przez art. 39 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem
27 października 2023 r..
1.
W przypadku zmiany zdolności do samodzielnego wykonywania określonych czynności związanych
z codziennym funkcjonowaniem oraz rodzaju wymaganego wsparcia osoba, w stosunku do
której została wydana decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia, może w każdym czasie
wystąpić z wnioskiem o wydanie nowej decyzji.
2.
Wydanie nowej decyzji, o której mowa w ust. 1, powoduje uchylenie, z dniem jej wydania,
decyzji dotychczasowej.
3.
W przypadku gdy wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia nie
zostanie rozpatrzony w okresie zaliczenia osoby do osób niepełnosprawnych wojewódzki
zespół umarza postępowanie o wydanie decyzji.
4.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowy sposób postępowania przy wydawaniu decyzji ustalających poziom potrzeby
wsparcia, skład oraz sposób powoływania i odwoływania członków wojewódzkich zespołów
ustalających poziom potrzeby wsparcia, a także sposób działania tych składów,
2)
szczegółowe standardy w zakresie ustalania potrzeby wsparcia i jej poziomu, wynikającej
z braku lub utraty autonomii fizycznej, psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej,
dotyczących wykonywania określonych czynności, związanych z obszarami codziennego
funkcjonowania, z uwzględnieniem wag danych czynności, wyrażonych w wartościach punktowych
oraz rodzaju wymaganego wsparcia i jego częstotliwości w określaniu możliwości niezależnego
życia w odniesieniu do wieku osoby niepełnosprawnej i uwzględniając standardy, o których
mowa w art. 4b,
3)
tryb i sposób przeprowadzania kontroli przez Pełnomocnika, na podstawie art. 6c ust.
2a pkt 1, 2 i 5, uwzględniając potrzebę zapewnienia jednolitej procedury kontroli
oraz prawidłowego przebiegu kontroli,
4)
wzór formularza w zakresie ustalania poziomu potrzeby wsparcia dla osób zaliczonych
do stopnia niepełnosprawności,
5)
tryb szkolenia i minima programowe szkoleń dla członków wojewódzkich zespołów ustalających
poziom potrzeby wsparcia
- mając na względzie zachowanie jednolitości stosowania przez zespoły orzekające narzędzia
do oceny poziomu potrzeby wsparcia oraz rzetelnej oceny poziomu potrzeby wsparcia.
Art. 6c.
1.
Pełnomocnik sprawuje nadzór nad orzekaniem o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności.
1a15)Dodany przez art. 39 pkt 6 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 5; weszła w życie
z dniem 27 października 2023 r..
Pełnomocnik sprawuje nadzór nad ustalaniem poziomu potrzeby wsparcia.
2.
Nadzór, o którym mowa w ust. 1, polega na:
1)
kontroli orzeczeń co do ich zgodności z zebranymi dokumentami lub z przepisami dotyczącymi
orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności;
2)
kontroli prawidłowości i jednolitości stosowania przepisów, standardów i procedur
postępowania w sprawach dotyczących orzekania o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności;
3)
szkoleniu członków wojewódzkich zespołów;
4)
udzielaniu wyjaśnień w zakresie stosowania przepisów regulujących postępowanie w sprawach
dotyczących orzekania o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności.
2a16)Dodany przez art. 39 pkt 6 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 5; weszła w życie
z dniem 27 października 2023 r..
Nadzór, o którym mowa w ust. 1a, obejmuje:
1)
kontrolę prawidłowości i jednolitości stosowania przepisów, standardów, o których
mowa w art. 4b, oraz przepisów wydanych na podstawie art. 6b6ust. 4 pkt 2 i procedur postępowania w sprawach dotyczących ustalania poziomu potrzeby
wsparcia;
2)
kontrolę decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia co do ich zgodności z zebranymi
dokumentami lub z przepisami dotyczącymi wydawania decyzji ustalających poziom potrzeby
wsparcia;
3)
szkolenie członków wojewódzkich zespołów ustalających poziom potrzeby wsparcia;
4)
udzielanie wyjaśnień i wytycznych w zakresie stosowania przepisów regulujących postępowanie
w sprawach dotyczących ustalania poziomu potrzeby wsparcia;
5)
prawo przekazania sprawy do rozpatrzenia przez wojewódzki zespół, jeżeli w wyniku
kontroli, o której mowa w pkt 1 i 2, zostanie stwierdzony brak zgodności decyzji ustalającej
poziom potrzeby wsparcia ze stanem faktycznym lub zasadami wydawania decyzji ustalających
poziom potrzeby wsparcia.
317)W brzmieniu ustalonym przez art. 39 pkt 6 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
5; weszła w życie z dniem 27 października 2023 r..
Jeżeli w ramach nadzoru Pełnomocnik stwierdzi, że orzeczenie o niepełnosprawności
albo o stopniu niepełnosprawności lub decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia
wydane zostały w sposób niezgodny z przepisami prawa lub ze stanem faktycznym, może
zwrócić się do właściwego organu o:
1)
stwierdzenie nieważności orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności
lub decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia;
2)
wznowienie postępowania w sprawie wydania orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu
niepełnosprawności lub decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia;
3)
uchylenie orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności lub decyzji
ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
3a18)Dodany przez art. 39 pkt 6 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 5; weszła w życie
z dniem 27 października 2023 r..
O uchyleniu orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności lub
decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia organ rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej.
Wydanie decyzji administracyjnej nie wymaga zgody strony albo jej przedstawiciela
ustawowego.
3b18)Dodany przez art. 39 pkt 6 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 5; weszła w życie
z dniem 27 października 2023 r..
Organem właściwym w sprawach, o których mowa w ust. 3a, jest minister właściwy do
spraw zabezpieczenia społecznego.
3c18)Dodany przez art. 39 pkt 6 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 5; weszła w życie
z dniem 27 października 2023 r..
Organem właściwym w sprawach, o których mowa w ust. 3a, w stosunku do orzeczeń wydanych
przez powiatowy zespół jest wojewódzki zespół.
3d18)Dodany przez art. 39 pkt 6 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 5; weszła w życie
z dniem 27 października 2023 r..
Przewodniczący wojewódzkiego zespołu podpisuje decyzje, o których mowa w ust. 3a.
3e18)Dodany przez art. 39 pkt 6 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 5; weszła w życie
z dniem 27 października 2023 r..
Wszczęcie postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 3a, następuje z urzędu. O
wszczęciu postępowania organ właściwy zawiadamia stronę lub przedstawiciela ustawowego.
3f18)Dodany przez art. 39 pkt 6 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 5; weszła w życie
z dniem 27 października 2023 r..
Od decyzji, o których mowa w ust. 3c, przysługuje odwołanie do ministra właściwego
do spraw zabezpieczenia społecznego.
3g18)Dodany przez art. 39 pkt 6 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 5; weszła w życie
z dniem 27 października 2023 r..
W postępowaniu, o którym mowa w ust. 3 pkt 3, przy ocenie niezgodności orzeczenia
lub decyzji z przepisami prawa lub ze stanem faktycznym, bierze się pod uwagę, czy
zaliczenie do stopnia niepełnosprawności, o którym mowa w art. 4 ust. 1-3, albo do
niepełnosprawności, o której mowa w art. 4a, lub ustalenie poziomu potrzeby wsparcia,
o którym mowa w art. 4b ust. 2, pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym
w postępowaniu o wydanie orzeczenia lub decyzji.
4.
Pełnomocnik, w wyniku stwierdzonych w ramach nadzoru nieprawidłowości, może:
1)
zobowiązać organ, który powołał zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, do
odwołania członków zespołu odpowiedzialnych za stwierdzone nieprawidłowości;
2)
wyrazić zgodę na cofnięcie przez wojewodę zgody na powołanie powiatowego zespołu;
3)
zobowiązać organ, który powołał zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, do
odwołania zespołu;
4)
czasowo zawiesić działalność powiatowego zespołu określając warunki ponownego podjęcia
działalności zespołu i wyznaczając zespół, który będzie realizował zadania zespołu
zawieszonego;
5)
czasowo zawiesić członka zespołu odpowiedzialnego za stwierdzone nieprawidłowości,
określając warunki i termin ponownego podjęcia przez niego czynności, po wyjaśnieniu
wszystkich okoliczności mających wpływ na jego czasowe zawieszenie.
5.
Nadzór, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a pkt 1 i 2, w imieniu Pełnomocnika
realizują upoważnione przez niego osoby, posiadające wiedzę niezbędną do przeprowadzania
kontroli.19)Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 39 pkt 6 lit. e ustawy, o której
mowa w odnośniku 5; weszła w życie z dniem 27 października 2023 r. Pisemne upoważnienie jest wydawane na czas określony, nie dłuższy niż 2 lata.
5a20)Dodany przez art. 39 pkt 6 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku 5; weszła w życie
z dniem 27 października 2023 r..
Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio do decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
6.
Wojewoda pełni nadzór nad powiatowymi zespołami przy pomocy wojewódzkiego zespołu.
Przepisy ust. 2, 3, 4 pkt 1, 4 i 5 oraz ust. 5 stosuje się odpowiednio.
7.
Wojewoda przedstawia Pełnomocnikowi informacje o realizacji zadań:
1)
powiatowych zespołów, sporządzane na podstawie informacji otrzymanych od starostów;
2)
wojewódzkiego zespołu.
821)W brzmieniu ustalonym przez art. 39 pkt 6 lit. g ustawy, o której mowa w odnośniku
5; weszła w życie z dniem 27 października 2023 r..
Od orzeczenia i decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wojewódzkiego zespołu
przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
9.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowe zasady wydawania orzeczeń, o których mowa w art. 5a, orzekania o niepełnosprawności
i o stopniu niepełnosprawności, uwzględniając tryb postępowania przy orzekaniu oraz
skład i sposób powoływania i odwoływania członków zespołów orzekających, a także sposób
działania tych zespołów;
2)
rodzaj i zakres wymaganych kwalifikacji członków zespołów orzekających oraz tryb …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.