Rozporządzenie Ministra Środowiskaz dnia 1 lipca 2014 r.w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Pienińskiego Parku Narodowego Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik - Plan ochrony dla Pienińskieg

o Parku Narodowego Rozdział 1 - Cele ochrony przyrody oraz wskazania przyrodnicze i społeczne uwarunkowań ich realizacji Rozdział 2 - Identyfikacja oraz sposoby eliminacji lub ograniczania istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków Rozdział 3 - Obszary ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej Rozdział 4 - Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej, z podaniem rodzaju, zakresu i lokalizacji tych działań Rozdział 5 - Obszary i miejsca udostępniane dla celów naukowych, edukacyjnych, turystycznych, rekreacyjnych oraz sposoby ich udostępniania Rozdział 6 - Miejsca, w których może być prowadzona działalność handlowa i rolnicza Rozdział 7 - Ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa małopolskiego, dotyczące eliminacji lub ograniczania zagrożeń zewnętrznych i wewnętrznych Rozdział 8 - Zakres planu działań ochronnych dla dwóch obszarów Natura 2000 o wspólnej nazwie Pieniny (kody obszarów: PLH120013 - specjalny obszar ochrony siedlisk o powierzchni 2346 ha i PLB120008 - obszar specjalnej ochrony ptaków o powierzchni 2336,4 ha)12) Treść rozporządzenia Na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 628 i 842 oraz z 2014 r. poz. 805, 850, 926 i 1002.) zarządza się, co następuje: § 1. Ustanawia się plan ochrony dla Pienińskiego Parku Narodowego stanowiący załącznik do rozporządzenia. § 2. Do projektów: 1) studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, 2) miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, 3) planu zagospodarowania przestrzennego województwa małopolskiego - uzgodnionych z dyrektorem Pienińskiego Parku Narodowego, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, nie stosuje się ustaleń do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa małopolskiego, dotyczących eliminacji lub ograniczania zagrożeń zewnętrznych i wewnętrznych ujętych w załączniku do rozporządzenia. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 628 i 842 oraz z 2014 r. poz. 805, 850, 926 i 1002. Załącznik - Plan ochrony dla Pienińskiego Parku Narodowego Rozdział 1 Cele ochrony przyrody oraz wskazania przyrodnicze i społeczne uwarunkowań ich realizacji 1. Cele ochrony Celem ochrony przyrody Pienińskiego Parku Narodowego, zwanego dalej „Parkiem”, jest zachowanie unikatowego w skali Polski i Europy krajobrazu górskiego z jego naturalną różnorodnością biologiczną, pozostającą w związku z naturalnymi procesami przyrodniczymi i strukturami geologicznymi, geomorfologicznymi, hydrologicznymi i glebowymi, z mechanizmami funkcjonowania ekosystemów oraz z historią przemian flory i fauny. Celem równorzędnym jest zachowanie wartości kulturowych, w tym krajobrazu kulturowego, walorów krajobrazowych oraz kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody. 1.1. Celem ochrony przyrody nieożywionej jest: 1) zachowanie naturalnych procesów glebotwórczych; 2) eliminacja lub ograniczanie zagrożeń związanych z istniejącą erozją, zanieczyszczeniami i antropopresją; 3) zachowanie utworów geologicznych, w szczególności odsłonięć skalnych, a także utworów geomorfologicznych, takich jak piargi, jaskinie; 4) zachowanie złóż i kopalin; 5) eliminacja zagrożeń powodujących antropopresję i zanieczyszczenia zasobów wodnych w Parku; 6) utrzymanie dobrego stanu nisz źródeł wód będących szczególnie wartościowymi; 7) ograniczenie lub eliminacja czynników wpływających na zanieczyszczenie powietrza; 8) doprowadzenie wód podziemnych do dobrego stanu ilościowego i chemicznego oraz uniknięcie pogarszania się tego stanu; 9) doprowadzenie wód podziemnych do jakości umożliwiającej zapewnienie właściwej ochrony gatunków i ekosystemów zależnych od tych wód. 1.2. Celem ochrony ekosystemów leśnych jest: 1) zachowanie trwałości i zapewnienie rozwoju zespołów leśnych; 2) zapewnienie właściwej ochrony i uniknięcie pogorszenia stanu ekosystemów leśnych, w tym stanowiących chronione siedliska przyrodnicze, oraz gatunków roślin, grzybów i zwierząt wraz z ich siedliskami; 3) przywracanie do stanu naturalnego struktury ekosystemów leśnych, z maksymalnym wykorzystaniem spontanicznych procesów przyrodniczych, w tym odtworzenie zasobów rozkładającego się drewna w ekosystemach leśnych do zasobów i struktury typowych dla lasów o charakterze naturalnym; 4) zapewnienie niezakłóconego, naturalnego przebiegu procesów przyrodniczych na obszarach ochrony ścisłej. 1.3. Celem ochrony lądowych ekosystemów nieleśnych jest: 1) zachowanie trwałości i zapewnienie rozwoju naturalnych i półnaturalnych zespołów roślinnych; 2) zapewnienie właściwej ochrony i uniknięcie pogorszenia stanu lądowych ekosystemów nieleśnych, w tym stanowiących chronione siedliska przyrodnicze, oraz gatunków roślin, grzybów i zwierząt wraz z ich siedliskami; 3) zapewnienie niezakłóconego, naturalnego przebiegu procesów przyrodniczych na obszarach ochrony ścisłej. 1.4. Celem ochrony ekosystemów wodnych jest utrzymanie i poprawa bilansu wodnego oraz czystości wód, z uwzględnieniem: 1) zachowania i odtwarzania siedlisk organizmów wodnych; 2) zachowania charakterystycznych zespołów i zgrupowań organizmów wodnych oraz ich siedlisk wilgotnych i bagiennych; 3) doprowadzenia wód powierzchniowych do stanu dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego (według kryteriów biologicznych, hydromorfologicznych, chemicznych i fizykochemicznych) oraz uniknięcie pogarszania tego stanu; 4) doprowadzenia wód powierzchniowych do stanu umożliwiającego osiągniecie właściwego poziomu ochrony gatunków i ekosystemów zależnych od tych wód. 1.5. Celem ochrony gatunków roślin, grzybów i ich siedlisk jest: 1) zachowanie lub przywrócenie zróżnicowania genetycznego, gatunkowego i siedliskowego (w tym mikrosiedlisk lasów naturalnych, siedlisk: wodnych, podmokłych, kserotermicznych, ekotonowych oraz łąk kośnych i pastwisk); 2) zachowanie siedlisk (mikrosiedlisk) półnaturalnych zbiorowisk nieleśnych i związanych z nimi zespołów roślinnych; 3) zachowanie taksonów (gatunków, odmian) unikatowych w skali kraju; 4) eliminacja ekspansywnych gatunków obcych; 5) doprowadzenie siedlisk i populacji gatunków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 do właściwego stanu ochrony, polegającego na tym, że:

1. a)liczebność nie maleje i wykorzystuje możliwości siedliska, a struktura populacji gatunku nie stwarza zagrożeń w odniesieniu do liczebności populacji w przyszłości,
2. b)siedlisko ma odpowiednią wielkość i strukturę dla zapewnienia trwałości gatunku,
3. c)nie ma zagrożeń w odniesieniu do długoterminowego przetrwania gatunku. 1.6. Celem ochrony gatunków zwierząt i ich siedlisk jest: 1) zachowanie lub przywrócenie zróżnicowania genetycznego, gatunkowego i siedliskowego (w tym siedlisk: kserotermicznych, ekotonowych oraz łąk kośnych i pastwisk); 2) zachowanie siedlisk (mikrosiedlisk) półnaturalnych zbiorowisk nieleśnych i związanych z nimi zespołów zwierzęcych; 3) zachowanie lub przywrócenie fauny łąk, pastwisk i zbiorowisk kserotermicznych oraz układów przyrodniczych związanych z zanikającą działalnością człowieka, przez utrzymanie gatunków:
4. a)zapylających,
5. b)siedlisk kserotermicznych,
6. c)siedlisk ekotonowych,
7. d)łąk kośnych,
8. e)pastwisk, w tym koprofagów; 4) zachowanie lub przywrócenie taksonów unikatowych w skali kraju wśród kręgowców; 5) zachowanie lub przywrócenie taksonów bezkręgowców posiadających w Parku jedyne w Polsce stanowisko, w szczególności gatunków rzadkich w Europie Środkowej; 6) zachowanie reliktowych (ewolucyjnie) populacji, które nie uległy synantropizacji; 7) utrzymanie równowagi populacyjnej; 8) eliminacja ekspansywnych gatunków obcych; 9) rozpoznawanie i eliminacja zagrożeń; 10) doprowadzenie siedlisk i populacji gatunków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 w granicach Parku do właściwego stanu ochrony, polegającego na tym, że:
9. a)liczebność nie maleje i wykorzystuje możliwości siedliska, a struktura populacji gatunku nie stwarza zagrożeń w odniesieniu do liczebności populacji w przyszłości,
10. b)siedlisko ma odpowiednią wielkość i strukturę dla zapewnienia trwałości gatunku,
11. c)nie ma zagrożeń w odniesieniu do długoterminowego przetrwania gatunku. 1.7. Celem ochrony siedlisk przyrodniczych jest: 1) zachowanie lub przywrócenie powierzchni i zasięgu naturalnych i półnaturalnych siedlisk przyrodniczych oraz zachowanie lub odtworzenie ich właściwego stanu ochrony; 2) zapewnienie odpowiednich warunków życia typowym gatunkom roślin, związanym z tymi siedliskami przyrodniczymi; 3) zapewnienie odpowiednich warunków życia typowym gatunkom zwierząt, związanym z tymi siedliskami przyrodniczymi. 1.8. Celem ochrony krajobrazu jest: 1) zachowanie lub przywrócenie walorów widokowych i estetycznych krajobrazu; 2) zachowanie istniejącej mozaiki łąk, pastwisk, pól uprawnych, lasów, zadrzewień, zakrzaczeń i użytków ekologicznych; 3) kształtowanie i zachowanie lokalnego krajobrazu kulturowego. 1.9. Celem ochrony wartości kulturowych jest zachowanie, uwidocznienie i przywrócenie elementów dziedzictwa kulturowego wraz z ich otoczeniem, w szczególności: 1) zachowanie istniejących form kulturowych oraz miejsc upamiętniających wydarzenia historyczne; 2) utrzymanie, zachowanie lub przywrócenie zróżnicowania kulturowego; 3) kształtowanie rozwoju regionu kulturowego przez stworzenie podstaw w przypadku kontynuacji miejscowych tradycji. 1.10. Celem ochrony dwóch obszarów Natura 2000 o wspólnej nazwie Pieniny (kod obszaru: PLH1200131) - specjalny obszar ochrony siedlisk o powierzchni 2346 ha, kod obszaru: PLB1200082) - obszar specjalnej ochrony ptaków o powierzchni 2336,4
12. ha)położonych w całości na obszarze Parku jest zachowanie integralności tych obszarów, spójności sieci obszarów Natura 2000 oraz utrzymanie lub przywrócenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, gatunków oraz siedlisk gatunków, występujących na tych obszarach i będących przedmiotem ochrony, w tym w szczególności: 1) w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013) dla:
13. a)siedliska przyrodniczego 51303) (formacje z jałowcem pospolitym (Juniperus communis) na wrzosowiskach lub nawapiennych murawach) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 2 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego,
14. b)siedliska przyrodniczego 61703) (nawapienne murawy wysokogórskie (Seslerion tatrae) i wyleżyska śnieżne (Arabidion coeruleae)) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 17 ha oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego,
15. c)siedliska przyrodniczego 62103) (murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis, Festucion pallentisj) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 41 ha oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego,
16. d)siedliska przyrodniczego 64303) (ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 1,5 ha oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego,
17. e)siedliska przyrodniczego 65203) (górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion)) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 207 ha oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego,
18. f)siedliska przyrodniczego 72303) (górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 8 ha oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego,
19. g)siedliska przyrodniczego 81603) (podgórskie i wyżynne rumowiska wapienne ze zbiorowiskami ze Stipion calamagrostis) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 1 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego,
20. h)siedliska przyrodniczego 82103) (wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis) - utrzymanie tego siedliska przyrodniczego oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego,
21. i)siedliska przyrodniczego 8310 (jaskinie nieudostępnione do zwiedzania) - utrzymanie tego siedliska przyrodniczego oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego,
22. j)siedliska przyrodniczego 91303) (żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 882 ha, specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego w strefie ochrony ścisłej, utrzymanie jak najbardziej zbliżonych do stanu naturalnego buczyn, w których jest prowadzona gospodarka leśna w strefie ochrony krajobrazowej,
23. k)siedliska przyrodniczego 91503) (ciepłolubne buczyny storczykowe (Cephalanthero--Fagenion)) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 563 ha, specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego na obszarze ochrony ścisłej, utrzymanie jak najbardziej zbliżonych do stanu naturalnego buczyn, w których jest prowadzona gospodarka leśna w strefie ochrony kraj obrazowej,
24. l)siedliska przyrodniczego 91803) (jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio platyphillis-Acerion pseudoplatani)) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 81 ha, specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego,
25. m)siedliska przyrodniczego 91E03) (łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnetum glutinoso-incanae) i olsy źródliskowe) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 11 ha, specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego,
26. n)siedliska przyrodniczego 91Q03) (górskie reliktowe laski sosnowe (Erico-Pinion)) -utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 7 ha, specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego,
27. o)roślin: pszonaka pienińskiego (Erysimum pieninicum), obuwika pospolitego (Cypripedium calceolus), bezlistu okrywowego (Buxbaumia viridis) - utrzymanie areału i liczebności populacji,
28. p)zwierząt (bez ptaków): - owady: krasopani hera (Callimorpha (Euplagia, Panaxia) quadripunctaria), ssaki: podkowiec mały (Rhinolophus hipposideros), nocek duży (Myotis myotis) i ryś (Lynx lynx) - utrzymanie stanu aktualnego, - owady: biegacz urozmaicony (Carabus variolosus), płazy: kumak górski (Bombina variegata) i traszka karpacka (Triturus montandoni) - wykonanie inwentaryzacji i zachowanie siedlisk gatunków; 2) w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLB120008) dla:
29. a)sokoła wędrownego (Falco peregrinus), puchacza (Bubo bubo) - zachowanie stanowisk lęgowych,
30. b)orła przedniego (Aquila chrysaetos), sóweczki (Glaucidium passerinum) i dzięcioła trójpalczastego (Picoides tridactylus) - zachowanie siedlisk gatunków,
31. c)dzięcioła białogrzbietego (Dendrocopos leucotos) i pomurnika (Tichodroma muraria) - wykonanie inwentaryzacji i zachowanie siedlisk. 2. Przyrodnicze uwarunkowania celów ochrony przyrody 2.1. Ekosystemy występujące na obszarze Parku: 1) leśne; 2) lądowe ekosystemy nieleśne; 3) wodne. 2.2. Ekosystemy leśne Parku obejmują 1725 ha. Lasy w Parku zostały zaliczone do III kategorii zagrożenia pożarowego - małe zagrożenie, wynikającej z wyliczeń stanowiących załącznik do „Operatu ochrony ekosystemów leśnych”. Zbiorowiska roślinne leśne występujące na obszarze Parku oraz odpowiadające im kody siedlisk przyrodniczych Natura 2000: Lp. Zbiorowisko roślinne leśne Kod siedliska przyrodniczego4) Powierzchnia5)6) (
32. ha)1 Buczyna karpacka (Dentario glandulosae-Fagetum typicum, Dentario glandulosae-Fagetum lunarietosum) 9130 424 2 Ciepłolubna buczyna (Carici-Fagetum typicum) 9150 112 3 Kwaśna buczyna (Luzulo luzuloidis-Fagetum) 9110 1 4 Jedlina karpacka (Dentario glandulosae-Fagetum abietetosum) 9130 458 5 Ciepłolubna jedlina (Carici-Fagetum abietetosum) 9150 481 6 Uboga jedlina (Galio rotundifolii-Abietetum, Dryopterido dilatatae-Abietetum) 9110 12 7 Jaworzyna z języcznikiem (Phyllitido-Aceretum) 9180 73 8 Jaworzyna z jaskrem kosmatym (zbiorowisko Acer pseudoplatanus - Ranunculus lanuginosus) 9180 9 9 Grąd (Tilio-Carpinetum), fragmenty grądu 9170 26 10 Fragmenty zbiorowisk borowych (Yaccinio-Piceetalia) Brak kodu 11 11 Nadrzeczna olszyna górska (Alnetum incanae) 91E0 9 12 Bagienna olszyna górska (Caltho-Alnetum) 91E0 4 13 Reliktowe laski sosnowe (Erico-Pinion) 91Q0 8 Razem 1628 2.3. Lądowe ekosystemy nieleśne Parku obejmują 619 ha. Zbiorowiska roślinne nieleśne występujące na obszarze Parku oraz odpowiadające im kody siedlisk przyrodniczych Natura 2000: Lp. Zbiorowisko roślinne nieleśne Kod siedliska przyrodniczego4) Powierzchnia 5) (
33. ha)1 Ciepłolubna łąka pienińska (Anthyllidi-Trifolietum montani) 6520 37 2 Łąki ze związku Arrhenatherion Brak kodu 223 2.1 Łąka rajgrasowa (Arrhenatheretum medioeuropaeum) 6510 17 2.2 Łąka mieczykowo-mietlicowa (Gladiolo-Agrostietum) (fragmenty) 6520 1 2.3 Grupa łąk umiarkowanie bujnych - łąka z dzwonkiem rozpierzchłym i konietlicą łąkową (zbiorowisko Campanula patula - Trisetum flavescens) 6520 205 3 Grupa łąk ze związku Arrhenatherion bardzo bujnych -łąka z kupkówką pospolitą i wiechliną zwyczajną (zbiorowisko Dactylis glomerata - Poa trivialis) Brak kodu 49 4 Ubogie łąki z rzędu Nardetalia 6230 2 5 Pastwisko (Lolio-Cynosuretum) Brak kodu 60 6 Pienińska łąka ziołoroślowa (zbiorowisko Veratrum lobelianum - Laserpitium latifolium) Brak kodu 3 7 Grupa łąk ziołoroślowych niższych położeń ze związku Arrhenatherion Brak kodu 49 8 Wilgotna łąka z ostrożeniem łąkowym (Cirsietum rivularis) Brak kodu 3 9 Łąka ziołoroślowa z wiązówką błotną (Filipendulo-Geranietum) Brak kodu 1 10 Ziołorośla knieci i świerząbka orzęsionego (zbiorowisko Caltha laeta - Chaerophyllum hirsutum) Brak kodu 6 11 Ziołorośla podagryczmka i lepiężmka różowego (Aegopodio-Petasitetum hybridi) 6430 2 12 Naskalna murawa górska (Dendranthemo-Seslerietum) 6170 17 13 Ciepłolubna murawa naskalna (Festucetum pallentis) 6210 9 14 Murawa z trzcinnikiem pstrym (zbiorowisko Calamagrostis varia) 6210 4 15 Zespół zachyłki Roberta (Gymnocarpietum robertiani) 8160 1 16 Murawa kserotermiczna z lebiodką pospolitą i kłosownicą pierzastą (Origano-Brachypodietum) 6210 29 17 Ciepłolubne zarośla z berberysem zwyczajnym (związek Berberidion) 6210 4 18 Zarośla z dominacją tarniny (Prunus spinosa) lub leszczyny pospolitej (Coryllus avellana) Brak kodu 49 19 Eutroficzna młaka górska (Valeriano-Caricetum flavae) 7230 8 20 Pole orne (Geranio-Silenetum gallicae) Brak kodu 22 21 Odłóg Brak kodu 5 22 Żwirowiska, kamieńce nadrzeczne i szuwary 3220i3240 2 22.1 Zbiorowiska ze związku Epilobionfleischeri (Myricaria germanica - Salix eleagnos, Plantago intermedia) 3220 i 3240 1 22.2 Zespół mozgi trzcinowatej (Phalaridetum arundinaceae) 3220 1 23 Tereny inne, w tym: drogi, skarpy, szkółki, sady, tereny zabudowane, tereny mechanicznie zniszczone Brak kodu 34 Razem 619 2.4. Ekosystemy wodne obejmują 27 ha. Typy ekosystemów wodnych występujące na obszarze Parku: 1) ekosystem źródeł i potoków górskich funkcjonujących na podłożu wapiennym - występują jako obiekty punktowe i liniowe; 2) ekosystem środkowego biegu rzeki górskiej przekształcony zbiornikami zaporowymi - 21 ha; 3) ekosystem zbiornika zaporowego typu górskiego - 6 ha. 2.5. Na obszarze Parku stwierdzono występowanie 28487) gatunków roślin i grzybów, w tym 151 gatunków, które zostały wskazane do monitoringu, ochrony ich biotopu lub siedliska, w którym bytują, lub też wspierania przez pracowników Parku liczby stanowisk i liczebności populacji, zwanych dalej w Planie „gatunkami specjalnego zainteresowania”, w szczególności: 1) roślin naczyniowych (Pteridophyta i Spermatophyta) - 895 gatunków, w tym 28 gatunków specjalnego zainteresowania; 2) mszaków (Bryophyta) - 316 gatunków, w tym 28 gatunków specjalnego zainteresowania; 3) sinic (Cyanophyta) i glony (Algae) - 282 gatunki, w tym 25 gatunków specjalnego zainteresowania; 4) grzybów wielkoowocnikowych (Macromycetes) - 812 gatunków, w tym 34 gatunki specjalnego zainteresowania; 5) śluzowców (Myxomycetes) - 89 gatunków, w tym 15 gatunków specjalnego zainteresowania; 6) porostów (Lichenes) - 454 gatunki, w tym 21 gatunków specjalnego zainteresowania. 2.6. Gatunki o szczególnym znaczeniu występujące na obszarze Parku: 1) gatunki podlegające ochronie - 255 gatunków (ochronie ścisłej podlega 220 gatunków, ochronie częściowej - 35 gatunków), w tym:
34. a)rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta), podlegające ochronie ścisłej -92 gatunki oraz podlegające ochronie częściowej - 10 gatunków,
35. b)mszaki (Bryophyta), podlegające ochronie ścisłej - 32 gatunki oraz podlegające ochronie częściowej - 20 gatunków,
36. c)grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes), podlegające ochronie ścisłej -31 gatunków,
37. d)porosty (Lichenes), podlegające ochronie ścisłej - 65 gatunków oraz podlegające ochronie częściowej - 5 gatunków; 2) gatunki zagrożone - 563 gatunki, w tym:
38. a)rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) - 68 gatunków,
39. b)mszaki (Bryophyta) - 37 gatunków,
40. c)sinice (Cyanophyta) i glony (Algae) - 6 gatunków,
41. d)grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) - 221 gatunków,
42. e)śluzowce (Myxomycetes) - 14 gatunków,
43. f)porosty (Lichenes) - 217 gatunków; 3) gatunki i odmiany endemiczne - 2 gatunki i 3 odmiany; 4) gatunki reliktowe - 6 gatunków (w tym 5 gatunków roślin naczyniowych i 1 gatunek mchu); 5) gatunki specjalnego zainteresowania:
44. a)rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) - 28 gatunków: bylica piołun (Artemisia absinthium L. var. calcigena Rehm.), chryzantema (złocień) Zawadzkiego (Dendranthema zawadzkii (Herb.) Tzvelev), dwulistnik muszy (Ophrys insectifera L.), jałowiec sawina (Juniperus sabina L.), kruszczyk błotny (Epipactis palustris (L.) Crantz), kruszczyk drobnolistny (Epipactis microphylla (Ehrh.) Sw.), lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum L.), lulecznica kraińska (Scopolia carniolica Jacq.), mniszek pieniński (Taraxacum pieninicum Pawł.), modrzew polski (Larix decidua Mill. subsp. polonica (Racib.) Domin), mokrzyca szczeciolistna (Minuartia setacea (Thuill.) Hayek subsp. banatica), naradka mlecznobiała (Androsace lactea L), nasięźrzał pospolity (Ophioglossum vulgatum L), obuwik pospolity (Cypripedium calceolus L), oset klapowany (Carduus xlobulatus Borbás), pajęcznica gałęzista (Anthericum ramosum L), pióropusznik strusi (Matteucia struthiopteris (L.) Tod.), podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant (L.) Roth), pszonak pieniński (Erysimum pieninicum (Zapał.) Pawł.), storczyk bzowy (Dactylorhiza sambucina (L.) Soo.), storczyk samiczy (Orchis morio L.), storzan bezlistny (Epipogium aphyllum Sw.), szczwoligorz tatarski (Conioselinum tataricum Hoffm.), śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis L.), tawuła średnia (Spiraea media Schm.), traganek jasny (Astragalus australis (L.) Lam.), turzyca Davalla (Carex davalliana Sm.), barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi Manden),
45. b)mszaki (Bryophyta) - 28 gatunków: - mchy (Musci): bagniak kutnerowaty (Philonotis tomentella Molendo), bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis (Moug. ex DC.) Brid. ex Moug. & Nestl.), bielistka siwa (Leucobryum glaucum (Hedw.) Ångstr.), błyszcze włoskowate (Tomentypnum nitens (Hedw.) Loeske), bruzdowiec fałdowany (Ptychodium plicatum (Schleich. ex F. Weber & D. Mohr) Schimp.), drobniaczek rozłożysty (Seligeria patula (Lindb.) I. Hagen), gałęziak prząślik (Eucladium verticillatum (Hedw. ex Brid.) Bruch & Schimp.), koimek bezłodygowy (Diphyscium foliosum (Hedw.) D.Mohr), krzewik źródliskowy (Thamnobryum alopecurum (Hedw.) Gangulee), miedziówka brunatnawa (Orthothecium rufescens (Dicks. ex Brid.) Schimp.), nastroszek kędzierzawy (Ulota crispa (Hedw.) Brid.), nurzypląs czarniawy (Cinclidotus riparius (Host ex. Brid) Arn.), płaszczeniec marszczony (Buckiella undulata (Hedw.) Ireland), rokiet Vauchera (Hypnum vaucheri Lesq.), rokiet wyniosły (Hypnum recurvatum (Lindb. & Aniell) Kindb.), różyczkoprątnik kanadyjski (Rhodobryum ontariense (Kindb.) Kindb.), skrzydlik czerwonawy (Fissidens rufulus Schimp.), strzechwa bezząb (Grimmia anodon Bruch & Schimp.), szurpek otwarty (Orthotrichum patens Brid.), torfowiec frędzlowany (Sphagnum fimbriatum Wilson), żurawiec haussknechta (Atrichum flavisetum Mitt.), - wątrobowce (Hepaticae): buławniczka czerwonawa (Cephaloziella rubella var. sullivantii (Nees) Warnst.), miedzik tamaryszkowy (Frullania tamarisci (L.) Dumort.), parzoch pieprzowy (Porella arboris-vitae (With.) Grolle), parzoch spłaszczony (Porella platyphylloidea (Schwein.) Lindb.), śniedrzyczka Rossettiego (Cololejeunea rossettiana (C. Massal.) Schiffn.), śniedrzyczka wapienna (Cololejeunea calcarea (Lib.) Schiffn.), widlicowiec omszony (Apometzgeria pubescens (Schrank) Kuwah),
46. c)sinice (Cyanophyta) i glony (Algae) - 25 gatunków: Actinotaenium cucurbita (Bréb) Teil., Amphipleura pellucida (Kütz) Kütz., Audouinella pygmea Kütz., Batrachospermum boryanum Sirodot, Batrachospermum ectocarpum Sirodot, Bulbochaete pseudoareolata W. et O. Bock, Calothrix fusca (Kütz.) Bornet et Flahault, Campylodiscus hibernicus Ehr., Chara vulgaris L., Chrysonebula holmesii Lund., Cosmarium didymochondrium Nordst, Cosmarium obtusatum (Schmid.) Schmid., Cosmarium tetraophtalmum Bréb., Cymbella simonsenii Kramm., Didymosphenia geminata (Lyngb.) Schmidt, Ellerbeckia arenaria (Moore) Crawford, Encyonema lange-bertalotii Krammer, Epithemia argus var. alpestris (W. Sm.) Grunow, Gongrosira calcifera Krieg., Homoeothrix gloeophila Starmach, Masttogloia grevillei W. Sm., Oocardium stratum Naegeli, Rhoicosphaenia abbreviata (Agardh) Lange-Bert., Stauroneis acuta W. Smith, Surirella spiralis Kütz,
47. d)grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) - 34 gatunki: białokrowiak pieniński (Leucopaxillus salmonifolius M.M. Moser & Lamoure), borowik szlachetny (Boletus edulis Bull.: Fr.), czubajka kania (Macrolepiota procera (Scop.: Fr.) Sing.), gęstoporek cynobrowy (Pycnoporus cinnabarinus (Jacq.: Fr.) P. Karst), grzybolubka lepka (Asterophora parasitica (Bull.: Fr.) Sing), grzybówka szafranowa (Mycena crocata (Schrad.: Fr.) Kumm.), gwiazdosz potrójny (Geastrum triplex Jungh.), koralownik białawy (Ramariopsis kunzei (Fr.) Corner), koronica ozdobna (Sarcosphaera coronaria (Jacq.) Schroet.), koźlarz babka (Leccinum scabrum (Bull.: Fr.) S. F. Gray), lejkoporek olszowy (Gyrodon lividus (Bull.: Fr.) Sacc), mądziak psi (Mutinus caninus (Huds. ex Pers.) Fr.), mleczaj jodłowy (Lactarius salmonicolor Heim et Lecl.), mleczaj modrzewiowy (Lactarius porninsis Roll.), mleczaj rydz (Lactarius deliciosus (L.) S. F. Gray), monetka bukowa (Oudemansiella mucida (Schrad.: Fr.) v. Hoehn.), pękacz gruszkowaty (Phallogaster saccatus Morgan), piestrzenica infułowata (Gyromitra infula (Schaeff: Fr.) Quél.), pniarek różowy (Fomitopsis rosea (Alb. et Schw.: Fr.) P. Karst.), poroblaszek żółtoczerwony (Phylloporus rhodoxanthus (Schwein.) Bres.), purchawka jeżowata (Lycoperdon echinatum Pers. ex Pers.), purchawka łatkowata (Lycoperdon mammiforme ('mammaeforme') Pers. Pers.), siatkoblaszek maczugowaty (Gomphus clavatus (Pers.: Fr.) Gray), smardz jadalny (Morchella esculenta (L.) Pers.), smardz wyniosły (Morchella elata Fr.), soplówka bukowa (Hericium coralloides (Scop.: Fr.) S. F. Gray), suchogłówka korowa (Phleogena faginea (Fr.: Fr.) Link), wilgotnica czepeczkowata (Hygrocybe calyptriformis ('calyptraeformis') (Berk. & Bromme) Fayod), wilgotnica czerniejąca odm. wysmukła (Hygrocybe conica var. chloroides (Mal.) Bon.), wilgotnica jasna (Hygrocybe laeta (Pers.: Fr.) P. Karst), wilgotnica karminowa (Hygrocybe punicea (Fr.) Kumm.), wilgotnica szara (Hygrocybe unguinosa (Fr.) Karst.), wodnicha hiacyntowa (Hygrophorus hyacinthinus Quél.), zasłonak majerankowy (Cortinariuspercomis Fr.),
48. e)śluzowce (Myxomycetes) - 15 gatunków: Amaurochaete atra (Alb. & Schw.) Rost., Arcyria abietina (Wigand) Nann.-Brem., Arcyria oerstedtii Rost., Cribraria minutissima Schw., Diderma alpinum Meylan, Diderma globosum Pers., Enerthenema papillatum (Pers.) Rost., Fuligo muscorum Alb. & Schwein., Hemitrichia calyculata (Speg.) Farr, Leocarpus fragilis (Dicks.) Rost., Lepidoderma tigrinum (Schard.) Rost., Lindbladia tubulina Fries, Lycogala conicum Pres., Physarumpenetrale Rex., Trichia botrytis (J.F. Gmel.) Pres.,
49. f)porosty (Lichenes) - 21 taksonów (19 gatunków i 2 rodzaje): błyskotka brodawkowata (Fulgensia bracteata (Hoffm.) Räs.), gatunki rodzaju brodaczka (Usnea Dill. ex Adans.), dołczanka torbiasta (Solorina saccata (L.) Ach.), jaskrawiec pierścieniowaty (Caloplaca cirrochroa (Ach.) Th. Fr.), jaskrawiec woskowoszary (Caloplaca cerina (Ehrh. ex Hedw.) Th. Fr.), krostka leśna (Hypocenomyce caradocensis (Leight. ex Nyl.) P. James & G Schneider), łuszczak łuskowaty (Psora testacea Hoffm.), mąklik otrębiaty (Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf), odnożyca pośrednia (Ramalina intermedia Delise non auct.), okrążek łuseczkowaty (Aspicilia moenium (Vainio) Thor & Timda), otocznica lśniąca (Pyrenula nitida (Weig.) Ach.), pałecznik jodłowy (Calicium abietinum Pers.), pawężnica łuseczkowata (Peltigera praetextata (Flk.) Zopf), popielak szary (Imshaugia aleurites (Ach.) Fricke Meyer), rozłożyk półpromienisty (Placynthium subradiatum (Nyl.) Arnold), skórnica czerwonawa (Dermatocarpon miniatum (L.) Mann), soreniec mchowy (Physconia muscigena (Ach.) Poelt), gatunki rodzaju włostka (Bryoria Brodo & Hawksw.), złociszek żółty (Chrysothrix candelaris (L.) Laundon), żółtlica chropowata (Flavoparmelia caperata (L.) Hale), żółtlinka złota (Vulpicidapinastri (Scop.) Mattson & Lai). 2.7. Na obszarze Parku stwierdzono występowanie 73697) gatunków zwierząt: 1) kręgowców (Vertebrata) - 297 gatunków:
50. a)62 gatunki ssaków (Mammalia) (w tym 18 gatunków nietoperzy),
51. b)196 gatunków ptaków (Aves),
52. c)6 gatunków gadów (Reptilia),
53. d)9 gatunków płazów (Amphibia),
54. e)24 gatunki ryb (Pisces); 2) bezkręgowców (Invertebrata) - 7072 gatunki:
55. a)1 gatunek kolcogłowa (Acanthocephala),
56. b)91 gatunków pierścienic (Annelida),
57. c)6836 gatunków stawonogów (Arthropoda): - 687 gatunków pajęczaków (Arachnida), - 22 gatunki pareczników (Chilopoda), - 56 gatunków skorupiaków (Crustacea), - 29 gatunków dwuparców (Diplopoda), - 6040 gatunków owadów (Insecta), - 2 gatunki skąponogów (Pauropoda),
58. d)109 gatunków mięczaków (Mollusca),
59. e)3 gatunki obleńców (Nemathelminthes),
60. f)4 gatunki płazińców (Platyhelminthes),
61. g)28 gatunków niesporczaków (Tardigrada). 2.8. Gatunki o szczególnym znaczeniu występujące na obszarze Parku: 1) gatunki podlegające ochronie - 305 gatunków:
62. a)41 gatunków ssaków (Mammalia),
63. b)184 gatunki ptaków (Aves),
64. c)6 gatunków gadów {Reptilia),
65. d)9 gatunków płazów (Amphibia),
66. e)7 gatunków ryb (Pisces),
67. f)1 gatunek pajęczaka (Arachnida),
68. g)57 gatunków owadów (Insecta); 2) gatunki zagrożone - 145 gatunków, w tym 13 gatunków kręgowców i 132 gatunki bezkręgowców; 3) gatunki endemiczne - 56 gatunków, w tym 1 gatunek kręgowca i 55 gatunków bezkręgowców; 4) gatunki górskie i północnogórskie - 276 gatunków, w tym 4 gatunki kręgowców i 272 gatunki bezkręgowców; 5) gatunki unikatowe w Polsce, posiadające w Pieninach pojedyncze stanowiska - 202 gatunki bezkręgowców; 6) gatunki specjalnego zainteresowania:
69. a)kręgowce - 41 gatunków, 1 rodzina (Chiroptera) i 1 gromada (Amphibia): bóbr europejski (Castor fiber), koszatka (Dryomys nitedula), nietoperze (Chiroptera), orzesznica (Muscardinus avellanarius), popielica (Glis glis), ryjówka górska (Sorex alpinus), ryś (Lynx lyra), rzęsorek mniejszy (Neomys anomalus), smużka (Sicista betulina), wilk (Canis lupus), wydra (Lutra lutra), żbik (Felis sihestris), żołędnica (Eliomys quercinus), bocian czarny (Ciconia nigra), cietrzew (Lyrurus tetrix), derkacz (Crex crex), drozd obrożny (Turdus torquatus), dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus), dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos), dzięcioł czarny (Dryocopus martius), dzięcioł zielonosiwy (Picus canus), gąsiorek (Lanius collurio), jarząbek (Bonasa bonasia), muchołówka białoszyja (Ficedula albicollis), muchołówka mała (Ficedula parva), nagórnik (Monticola saxatilis), orlik krzykliwy (Aquila pomarina), orzeł przedni (Aquila chrysaetos), orzechówka (Nucifraga caryocatactes), pliszka górska (Motacilla cinerea), pomurnik (Tichodroma muraria), puchacz (Bubo bubo), puszczyk uralski (Strix uralensis), sokół wędrowny (Falco peregrinus), sóweczka (Glaucidium passerinum), trzmielojad (Pernis apivorus), włochatka (Aegolius funereus), gniewosz (Coronella austriaca), płazy (Amphibia), głowacz pręgopłetwy (Cottus poecilopus), piekielnica (Alburnoides bipunctatus), różanka (Rhodeus sericeus amarus), troć (Salmo trutta m. trutta),
70. b)bezkręgowce - 31 gatunków i 3 rodzaje: igliczek karpacki (Acicula parcelineata), szklarka mała (Aegopinella minor), poczwarówka Bielza (Argna bielzi), źródlarki (Bithynella sp.), Chilostoma rosmaessleri, daudebardia czerwona (Daudebardia rufa), Lehmannia macroflagellata, świdrzyk okazały (Macrogastra ventricosa), poczwarówka sklepiona (Pupilla sterii), Baetis beskidensis, Protonemoura aestiva, Potamophylax carpathicus, krasopani hera (Callimorpha (Euplagia, Panaxia) quadripunctaria), niepylak apollo (Parnassius apollo), niepylak mnemozyna (Parnassius mnemosyne), paź żeglarz (Iphiclides podalirius), szlaczkoń południowy (Colias alfacarensis), modraszek arion (Maculinea arion), modraszek alcon (Maculinea alcon), kraśniki (Zygaena brizae, Zygaena osterodensis, Zygaena trifolii, Zygaena cyanarae), wynurt (Ceruchus chrysomelinus), nadobnica alpejska (Rosalia alpina), sichrawa karpacka (Carilia excellens), biegacz pomarszczony (Carabus intricatus), biegacz urozmaicony (Carabus variolosus), biegacz Carabus obsoletus, pszczolinka błękitna (Andrena agilissima), murarka pszczolinkowata {Hoplitis (Osmia) andrenoides), murarka ośmiałówka (Osmia cerenthidis), trzmiele (Bombus ssp.), trzmielce (Psithyrus spp.). 2.9. W Parku występują następujące typy krajobrazów: 1) naturalny (ekosystemy leśne) - zajmujący 73% powierzchni Parku; 2) naturalno-kulturowy (lądowe ekosystemy nieleśne) - zajmujący 26% powierzchni Parku; 3) kulturowo-naturalny (tereny zabudowane) - zajmujący 1% powierzchni Parku. 2.10. Siedliska przyrodnicze wymagające ochrony wynikającej z wyznaczenia obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013) Lp. Nazwa siedliska przyrodniczego Kod siedliska przyrodniczego3) Powierzchnia 8) (
71. ha)1 Siedliska leśne 1544 1.1 Żyzne buczyny (Dentario glandulosae Fagenion, Galio odorati-Fagenion) 9130 882 1.2 Ciepłolubne buczyny storczykowe (Cephalanthero-Fagenion) 9150 563 1.3 Jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio platyphillis-Acerion pseudoplatani) 9180 81 1.4 Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnetum glutinoso-incanae) i olsy źródliskowe 91E0 11 1.5 Górskie reliktowe laski sosnowe (Erico-Pinion) 91Q0 7 2 Siedliska nieleśne 277,5 2.1 Formacje zjałowcem pospolitym (Juniperus communis) na wrzosowiskach lub nawapiennych murawach 5130 2 2.2 Nawapienne murawy wysokogórskie (Seslerion tatrae) i wyleżyska śnieżne (Arabidion coeruleae) 6170 17 2.3 Murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis, Festucion pallentis) 6210 41 2.4 Ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium) 6430 1,5 2.5 Górskie łąki kometlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion) 6520 207 2.6 Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk 7230 8 2.7 Podgórskie i wyżynne rumowiska wapienne ze zbiorowiskami ze Stipion calamagrostis 8160 1 2.8 Wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis 8210 Z uwagi na występowanie na pionowych lub przewieszonych ścianach skalnych określenie zajmowanej powierzchni jest niemożliwe 2.9 Jaskinie meudostępmone do zwiedzania 8310 685 m długości Razem 1821,5 2.11. Siedliska przyrodnicze niewymagające ochrony wynikającej z wyznaczenia obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013) - niebędące przedmiotem ochrony: Lp. Nazwa siedliska przyrodniczego Kod siedliska przyrodniczego3) Powierzchnia 8) (
72. ha)1 Siedliska leśne 39 1.1 Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagetum) 9110 13 1.2 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum) 9170 26 2 Siedliska nieleśne 80 2.1 Pionierska roślinność na kamieńcach górskich potoków 3220 2 2.2 Zarośla wierzby siwej na kamieńcach i żwirowiskach górskich potoków (Salici-Myricarietum, część -z przewagą wierzby) 3240 Siedlisko punktowe 2.3 Górskie i niżowe murawy bliźmczkowe (Nardion -płaty bogate florystyczme) 6230 2 2.4 Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) 6510 76 2.5 Źródliska wapienne ze zbiorowiskami Cratoneurion commutati 7220 Siedlisko punktowe Razem 119 2.12. Gatunki roślin i zwierząt (bez ptaków) wymagające ochrony wynikającej z wyznaczenia obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013): Lp. Nazwa gatunku 1 Rośliny 1.1 Bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis) 1.2 Obuwik pospolity (Cypripedium calceolus) 1.3 Pszonak pieniński (Erysimum pieninicum) 2 Zwierzęta (bez ptaków) 2.1 Bezkręgowce-owady 2.1.1 Krasopani hera (Callimorpha (Euplagia, Panaxia) quadripunctaria) 2.1.2 Biegacz urozmaicony (Carabus variolosus) 2.2 Płazy 2.2.1 Kumak górski (Bombina variegata) 2.2.2 Traszka karpacka (Triturus montandoni) 2.3 Ssaki 2.3.1 Podkowiec mały (Rhinolophus hipposideros) 2.3.2 Nocek duży (Myotis myotis) 2.3.3 Ryś (Lynx lynx) 2.13. Gatunki ptaków będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLB120008): Lp. Nazwa gatunku 1 Orzeł przedni (Aquila chrysaetos) 2 Sokół wędrowny (Falco peregrinus) 3 Puchacz (Bubo bubo) 4 Sóweczka (Glaucidium passerinum) 5 Dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos) 6 Dzięcioł trój palczasty (Picoides tridactylus) 7 Pomurnik (Tichodroma muraria) 2.14. Gatunki ptaków niebędące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLB120008) w odniesieniu, do których należy wykonać inwentaryzację w czasie obowiązywania Planu: Lp. Nazwa gatunku 1 Trzmielojad (Pernis apivorus) 2 Jarząbek (Bonasa banasia) 3 Puszczyk uralski (Strix uralensis) 4 Włochatka (Aegolius funereus) 5 Dzięcioł zielonosiwy (Picuscanus) 6 Dzięcioł czarny (Dryocopus martius) 7 Muchołówka mała (Ficedula parva) 8 Muchołówka białoszyja (Ficedula albicollis) 9 Gąsiorek (Lanius collurio) 10 Drozd obrożny (Turdus torquatus) 11 Pliszka górska (Motacilla cinerea) 12 Orzechówka (Nucifraga caryocatactes) 3. Społeczne uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody 3.1. Pieniński Park Narodowy został utworzony rozporządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 23 maja 1932 r. o utworzeniu z rezerwatu w Pieninach jednostki organizacyjnej szczególnej pod nazwą „Park Narodowy w Pieninach” (M. P. Nr 123, poz. 156). Obecnie Park funkcjonuje na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. w sprawie utworzenia Pienińskiego Parku Narodowego (Dz. U. z 1955 r. Nr 4, poz. 24) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 maja 1996 r. w sprawie Pienińskiego Parku Narodowego (Dz. U. Nr 64, poz. 307). 3.2. Park wraz z otuliną jest położony na terenie województwa małopolskiego (powiat nowotarski) i administracyjnie stanowi część gmin: Krościenko nad Dunajcem, Czorsztyn i Łapsze Niżne oraz gminy miejskiej Szczawnica. 3.3. Powierzchnia i rodzaje użytków gruntowych w gminach (według danych GUS na dzień 31 grudnia 2006 r. i Operatu generalnego do Planu ochrony Parku): Nazwa gminy Powierzchnia (
73. ha)ogólna lasy oraz grunty zadrzewione i zakrzewione użytki rolne grunty pod wodami nieużytki i tereny różne Gmina Czorsztyn 6200 2780 2580 650 190 Gmina Krościenko nad Dunajcem 5700 2790 2570 110 230 Gmina Łapsze Niżne 12600 4660 6665 150 1125 Gmina Szczawnica 8900 5670 2705 50 475 Ogółem w granicach administracyjnych gmin 33400 15900 14520 960 2020 Udział powierzchni Parku na terenie poszczególnych gmin (%) 100,0 72,3 21,7 1,3 4,7 Udział powierzchni Parku w powierzchni gmin (%) 7,1 10,8 3,5 3,1 5,5 Rozdział 2 Identyfikacja oraz sposoby eliminacji lub ograniczania istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków I. Zagrożenia wewnętrzne istniejące9) Lp. Identyfikacja zagrożeń Zagrożone siedlisko przyrodnicze, gatunek wymagający ochrony w formie wyznaczenia obszaru Natura 20003) Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków 1 Utrudnienia w zarządzaniu obszarami leśnymi i nieleśnymi oraz infrastrukturą turystyczną, z uwagi na znajdujące się w granicach Parku grunty niestanowiące własności Skarbu Państwa lub niebędącegojego własnością Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt 1. Wykup znajdujących się w granicach Parku gruntów niebędących w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędących jego własnością. 2. Przejęcie gruntów Skarbu Państwa pozostających w innym zarządzie. 3. Uzupełnienie istniejącej sieci budynków administracyjno-mieszkalnych Parku służących celom zarządzania Parkiem we wsi Sromowce Wyżne i we wsi Tylka (ewentualnie pobliskie miejscowości) 2 Zaniechanie użytkowania gruntów, skutkujące zanikiem cennych zbiorowisk roślinnych, zubożeniem walorów widokowych oraz zanikiem gatunków związanych z tymi zbiorowiskami, a także gatunków związanych z mozaiką krajobrazu 1) 6210; 1. Wykup gruntów. 2) 6520; 2. Prowadzenie na gruntach Skarbu Państwa działań ochronnych, polegających na: 3) derkacz (Crex crex); 1) wykonaniu dojazdów do zagrożonych gruntów; 4) gąsiorek (Lanius collurio); 2) odkrzaczaniu; 5) orlik krzykliwy (Aquila pomarina) 3) koszeniu łąk; 4) usuwaniu biomasy lub kontrolowanym spalaniu skoszonej biomasy; 5) w razie potrzeby nawożeniu:
74. a)obornikiem,
75. b)komposłem,
76. c)mineralnymi nawozami fosforowo-potasowymi. 3. Dopuszcza się wykonanie działań ochronnych, o których mowa w ust. 2, na gruntach niebędących w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędących jego własnością, po uzyskaniu zgody właścicieli gruntów. 4. Popieranie ekstensywnej działalności rolniczej na gruntach niebędących w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędących jego własnością w szczególności przez udzielanie pomocy w uzyskaniu dopłat bezpośrednich oraz dopłat z programów rolnośrodowiskowych. 5. Monitoring skuteczności stosowanych działań ochronnych. 6. Monitoring nieleśnych siedlisk przyrodniczych w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013). 7. Monitoring punktów widokowych 3 Intensywna zabudowa skutkująca: 1) ryś (Lynx lynx); Dążenie do uwzględnienia w miejscowych planach 1) zmniejszaniem powierzchni terenów rolniczych; 2) orlik krzykliwy (Aquila pomarina) zagospodarowania przestrzennego oraz w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nielokalizowania na obszarze Parku, na gruntach niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku lub niebędących jego własnością inwestycji, w tym zabudowy siedliskowej 2) utratą funkcjonalności korytarzy ekologicznych; 3) wzmożoną synantropizacją 4 Zanikanie populacji rzadkich, zagrożonych i chronionych gatunków roślin i grzybów 1) bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis); 1. Ochrona biotopów (w tym na gruntach prywatnych). 2) obuwik pospolity (Cypripedium calceolus); 2. Hodowla zachowawcza gatunków tych roślin w szkółkach. 3) pszonak pieniński (Erysimum pieninicum) 3. Wspomaganie populacji naturalnych materiałem hodowlanym. 4. Deponowanie materiału nasiennego w banku nasion. 5. Zachowanie odpowiednich mikrosiedlisk leśnych przez pozostawienie części drewna do mineralizacji. 6. Monitoring roślin lub grzybów, w szczególności gatunków szczególnego zainteresowania. 7. Aktualizacja listy gatunków występujących na obszarze Parku z możliwością dokonywania zbioru w celu oznaczenia taksonu. 8. Monitoring stanu ochrony gatunków roślin w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013) 5 Naturalne pojawianie się drzew i krzewów na cennych przyrodniczo lądowych ekosystemach nieleśnych 1) 5130; 1. Usuwanie drzew, krzewów i ich odrośli oraz krzewów malin z lądowych ekosystemów nieleśnych. 2) 6210; 2. Monitoring nieleśnych siedlisk przyrodniczych w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013) 3) 7230; 4) 8160; 5) pszonak pieniński (Erysimum pieninicum); 6) krasopani hera (Callimorpha (Euplagia, Panaxia) quadripunctaria) 6 Zanikanie populacji rzadkich, zagrożonych i chronionych gatunków zwierząt 1) niepylak apollo (Parnassius apollo); 1. Ochrona biotopówi miejsc rozrodu. 2. Restytucja i reintrodukcja gatunków. 3. Realizacja programów aktywnej ochrony. 2) kumak górski (Bombina variegata); 4. Wykup gruntów. 5. Ograniczanie liczebności populacji gatunków zagrażających gatunkom zanikającym. 3) traszka karpacka (Triturus montandoni) 6. Tworzenie i utrzymanie zastępczych miejsc rozrodu. 7. Utrzymanie drożności i bezpieczeństwa szlaków migracji. 8. Powiększenie obszaru Parku. 9. Monitoring roślin lub grzybów, w szczególności gatunków szczególnego zainteresowania. 10. Aktualizacja listy gatunków występujących na obszarze Parku z możliwością dokonywania odłowu lub wykonania dokumentacji fotograficznej w celu oznaczenia taksonu. 11. Monitoring stanu ochrony gatunków zwierząt w przypadku obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013). 12. Monitoring stanu ochrony gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLB120008). 13. Monitoring gatunków ptaków niebędących przedmiotem ochrony na obszarze Natura 2000 (kod obszaru: PLB 120008), dla których przewidziano wykonanie inwentaryzacji w trakcie obowiązywania Planu 7 1. Niezgodność składu gatunkowego, struktury przestrzennej i wiekowej drzewostanów z siedliskiem. 1) wszystkie leśne siedliska przyrodnicze; 1. Regulacja struktury gatunkowej i wiekowej drzewostanów. 2. Zniekształcenie składu gatunkowego, struktury przestrzennej i wiekowej drzewostanów oraz zasobów rozkładającego się drewna w stosunku do naturalnego stanu ekosystemów 2) bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis) 2. Zbiór nasion z drzew i krzewów. 3. Produkcja (w szkółce leśnej) sadzonek drzew i krzewów. 4. Porządkowanie powierzchni i przygotowanie gleby do odnowienia naturalnego i sztucznego oraz odnowienie lasu w drodze samosiewu, siewu lub sadzenia, dolesianie luk i przerzedzeń, zalesienia, dosadzanie drzew w uprawach leśnych (poprawki i uzupełnienia), pielęgnacja upraw i odnowień naturalnych. 5. Utrzymywanie odpowiedniej struktury zbiorowiska leśnego. 6. Wykonywanie cięć pielęgnacyjno-hodowlanych i ochronnych. 7. Przebudowa drzewostanów. 8. Pozostawianie drzew martwych i zamierających. 9. Utrzymywanie niezbędnej infrastruktury. 10. Monitoring stanu ekosystemów leśnych oraz skuteczności stosowanych działań ochronnych. 11. Monitoring występowania owadów o znaczeniu gospodarczym, w tym: 1) zasnuj (Cephalzia spp.); 2) kornika drukarza (Ips typographus); 3) rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus); 4) drwalnika paskowanego (Trypodendron lineatum). 12. Monitoring leśnych siedlisk przyrodniczych w przypadku obszaru Natura 2000 (kod obszaru: PLH120013) 8 Zanikanie lub zubażanie walorów widokowych wskutek zaniechania użytkowania gruntów prywatnych Nie dotyczy 1. Utrzymanie punktów i ciągów widokowych przez: 1) koszenie polan; 2) wycinanie drzew i krzewów lub przycinanie gałęzi w miejscach atrakcyjnych widokowo. 2. Wykup gruntów. 3. Dążenie do uwzględnienia odpowiednich rozwiązań w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego 9 Niszczenie cennych obiektów kulturowych na obszarze Parku Nie dotyczy 1. Prowadzenie remontów i zabezpieczanie obiektów kulturowych znajdujących się na obszarze Parku, w tym zwłaszcza Zamku Czorsztyn i Zamku Pieniny. 2. Odtworzenie i bieżące utrzymanie kapliczek. 3. Monitoring stanu obiektów 10 Zanikanie terenów wilgotnych i podmokłych 1) 7230;2) 91E0; 1. Ograniczenie poboru wody z ujęć na obszarze Parku. 3) biegacz urozmaicony (Carabus variolosus); 2. Zabezpieczanie przed niszczeniem miejsc pojenia owiec 4) kumak górski (Bombina variegata); 5) traszka karpacka (Triturus montandoni); 6) poczwarówka zwężona (Vertigio angustior) 11 1. Ograniczenia zasilania w wodę potoków wzdłuż ich biegów. 91E0 1. Dążenie do likwidacji ujęć wody ze źródeł znajdujących się w granicach Parku. 2. Zanikanie źródeł 2. Monitoring stanu źródeł pienińskich 12 Osuszanie gleb obszarów podmokłych 7230 1. Dążenie do likwidacji ujęć wody na obszarze Parku, popieranie starań gmin o uzyskanie funduszy na wybudowanie wodociągów i ujęć położonych poza granicami Parku. 2. Badanie poziomu wód gruntowych. 3. Powstrzymanie sukcesji roślin drzewiastych w lądowych ekosystemach nieleśnych. 4. Wykup gruntów 13 Niekontrolowany ruch turystyczny na obszarze całego Parku Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt 1. Ukierunkowanie ruchu turystycznego przez: 1) budowę i konserwację infrastruktury turystycznej; 2) jednolite i czytelne oznakowanie granicy Parku; 3) konserwację szlaków pieszych (odnawianie co 3-4 lata) i ewentualne korekty ich przebiegu; 4) wymianę słupów i drogowskazów w węzłach komunikacyjnych; 5) konserwację szlaków rowerowych; 6) wyznaczanie nowych szlaków. 2. Utrzymanie: 1) obiektów przeprawy przez rzekę Dunajec w mieście Szczawnica; 2) obiektów przystani flisackiej w Kątach -osadzie wsi Sromowce Wyżne; 3) spływu Przełomem Dunajca. 3. Wykonanie i konserwacja ścieżek edukacyjnych, konserwacja szlabanów, instalowanie nowych szlabanów w celu uniemożliwienia wjazdów pojazdów na tereny chronione, budowa zapór (z żerdzi, kłód, gałęzi) w miejscach nielegalnego ruchu turystycznego (ścieżki, wjazdy). 4. Edukacja ekologiczna, ustawianie tablic informacyjnych. 5. Kontrola obszaru przez Służbę Parku. 6. Wprowadzanie opłat za korzystanie z obiektów Parku. 7. Monitoring wielkości i dynamiki ruchu turystycznego 14 Synantropizacja niektórych gatunków zwierząt Wszystkie gatunki zwierząt Zbieranie odpadów w celu uniknięcia synantropizacji niektórych gatunków zwierząt 15 Nasilenie mącenia wód potoków spowodowane spływem powierzchniowym materiału mineralnego nanoszonego ze szlaków turystycznych Nie dotyczy 1. Maksymalne odsunięcie szlaków turystycznych od potoków. 2. Utrzymanie w dobrym stanie szlaków znajdujących się w sąsiedztwie potoków. 3. Budowa i utrzymanie mostków na przecięciu szlaków turystycznych z potokami 16 Zanik naturalnych procesów hydrologicznych o dynamicznym przebiegu 3220 1. Ograniczenie redukcji fal wezbramowych, przy zapewnieniu bezpieczeństwa siedlisk ludzkich, w celu zapobiegania zarastaniu wysp i żwirowisk na rzece Dunajec. 2. Monitoring przepływu wód rzeki Dunajec oraz jej stanu. 3. Monitoring zjawisk lodowych 17 Niszczenie warstwy rumoszu zalegającego skaliste dno potoków 3220 1. Dążenie do ograniczenia przemieszczania drewna z miejsca pozyskania do miejsca załadunku (zrywka drewna) korytami potoków do okresu zimowego oraz niewyznaczanie miejsc pobierania rumoszu z dna potoków, z wyjątkiem czyszczenia zbiorników przeciwpożarowych. 2. Wykup gruntów leśnych 18 Zanikanie ekosystemów pastwiskowych 6210 1. Kulturowy wypas owiec. 2. Utrzymywanie infrastruktury niezbędnej do prawidłowego prowadzenia wypasu owiec 19 Szkody wyrządzane przez zwierzęta łowne w ekosystemach leśnych i lądowych ekosystemach nieleśnych Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin 1. Zabezpieczanie upraw leśnych i odnowień przez stosowanie w szczególności: 1) repelentów; 2) zabezpieczeń mechanicznych. 2. Wykonanie nowych ogrodzeń oraz naprawianie już istniejących. 3. Regulacja populacji 20 Niszczenie upraw rolnych oraz wykopywanie bulw i kłączy rzadkich gatunków storczyków na łąkach przez dziki (Sus scrofa) 6520 1. Ograniczanie liczebności dzików (Sus scrofa). 2. Wykonywanie poletek łowieckich 21 Liczne występowanie gatunków roślin zagrażających i innych niepożądanych 1) 3220; 1. Zwalczanie roślin zagrażających i innych niepożądanych, w szczególności: 2) 91E0 1) barszczu Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi); 2) rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica) i rdestowca sachalińskiego (Reynoutria sachalinensis); 3) ostrożenia polnego (Cirsium arvense). 2. Monitoring występowania roślin zagrażających lub innych niepożądanych wraz z oceną skuteczności prowadzonych działań ochronnych. 3. Monitoring leśnych siedlisk przyrodniczych w przypadku obszaru Natura 2000 (kod obszaru: PLH120013) 22 Pojawienie się gatunków zwierząt zagrażających i innych niepożądanych Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt Zwalczanie gatunków zagrażających i innych niepożądanych, w szczególności: 1) piżmaka (Ondatra zibethica); 2) jenota (Nyctereutes procyonoides); 3) norki amerykańskiej (Neovison vison) 23 Ograniczenie różnorodności biologicznej i zmniejszenie puli genowej w obrębie gatunku w przypadku siedlisk leśnych Wszystkie leśne siedliska przyrodnicze 1. Zbiór nasion z wybranych drzew rosnących w różnych częściach Parku, z dopuszczeniem pozyskiwania nasion z drzew rosnących na obszarze ochrony ścisłej. 2. Hodowla w szkółce leśnej odpowiedniego materiału sadzeniowego 24 Ograniczenie wzrostu i rozwoju upraw przez roślinność zielną i krzewy Nie dotyczy 1. Zabiegi agrotechniczne. 2. Pielęgnacja upraw leśnych 25 Zamieranie niektórych gatunków drzew (skutkujące zubożeniem składu gatunkowego lasu): 1) 9170; Identyfikacja, usuwanie i niszczenie zainfekowanych drzew 1) jesion wyniosły (Fraxinus excelsior); 2) 91E0 2) wiąz górski (Ulmus glabra) 26 W lasach niebędących w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędących jego własnością: Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt na gruntach niebędących w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędących jego własnością 1. Dążenie do opracowywania uproszczonych planów urządzenia lasów lub inwentaryzacji stanu lasu. 1) zanikanie cennych ekosystemów; 2. Propagowanie wykonywania prac pielęgnacyjnych i hodowlanych w lasach niebędących w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędącychjego własnością. 2) nadmierna eksploatacja lasów; 3. Udostępnianie lub sprzedaż materiału sadzeniowego i środków ochrony. 3) nieprawidłowy skład gatunkowy drzewostanów i udział poszczególnych gatunków w drzewostanie; 4. Pomoc w uzyskiwaniu dopłat ze środków zewnętrznych lub dopłaty ze środków własnych Parku w celu zachowania cennych ekosystemów, w tym buczyn storczykowych. 4) nieodpowiednia struktura wiekowa; 5. Umożliwienie prowadzenia przez Park nadzoru nad lasami niebędącymi w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędącymi jego własnością. 5) brak zainteresowania właścicieli działaniami ochronnymi 6. Wykup gruntów 27 Erozja gleb i skał 1) 6170; 1. Remont szlaków turystycznych. 2) 6210 2. Stosowanie ogrodzeń w miejscach szczególnie podatnych na erozję lub zakrzewień gatunkami charakterystycznymi dla danego obszaru. 3. Wykonanie zabezpieczeń technicznych. 4. Wykup obszarów szczególnie zagrożonych lub ustanowienie służebności gruntowej. 5. Okresowe lub stałe zamykanie szlaków turystycznych i części obszaru Parku dla turystów lub odwiedzających. 6. Wykonanie zabezpieczeń dróg przed spadającymi odłamkami skalnymi. 7. Dążenie do wprowadzenia ograniczenia ruchu pojazdów mechanicznych, po drogach położonych na obszarze Parku, z wyjątkiem pojazdów mechanicznych właścicieli gruntów w czasie wykonywania czynności gospodarczych. 8. Monitoring nieleśnych siedlisk przyrodniczych w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013) 28 Abrazja i osuwiska w rejonie Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne Wszystkie siedliska przyrodnicze 1. Prowadzenie obserwacji abrazji i osuwisk brzegu Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne. 2. Dopuszcza się stabilizację brzegu. 3. Badanie procesów abrazyjnych 29 Zanieczyszczenie powietrza gazami i pyłami Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt 1. Propagowanie alternatywnych źródeł energii wśród ludności miejscowej. 2. Zmiana systemów grzewczych szczególnie w budynkach położonych na obszarze Parku na wykorzystujące energię odnawialną lub biopaliwa 3. Ocieplanie budynków. 4. Edukacja ekologiczna. 5. Badania zanieczyszczeń powietrza, w tym zanieczyszczeń pochodzenia komunikacyjnego. 6. Badanie odczynu opadów. 7. Badanie natężenia ruchu pojazdów 30 Niszczenie jaskiń oraz utworów skalnych spowodowane ruchem turystycznym 1) 8310; 1. Zabezpieczenie wejść do najcenniejszych jaskiń położonych w Parku. 2) podkowiec mały (Rhinolophus hipposideros);3) nocek duży (Myotis myotis) 2. Monitoring nieleśnych siedlisk przyrodniczych w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013) 31 Wiosenne wypalanie traw Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt 1.Edukacjaekologicznaiprzeciwpożarowa. 2. Kontrole obszaru przez Służby Parku w okresie największego zagrożenia. 3. Utrzymanie baz sprzętu przeciwpożarowego ze sprawnym wyposażeniem 32 Zabijanie (głównie płazów) w wyniku ruchu pojazdów na drogachprzebiegających przez Park 1) kumak górski (Bombina variegata); 1. Wnioskowanie do zarządców i właścicieli dróg o wprowadzenie niezbędnych oznakowań dróg gminnych oraz dróg dojazdowych do pól i lasów ograniczających ruch pojazdów mechanicznych w miejscach przecięcia przez drogi szlaków migracji płazów. 2) traszka karpacka (Triturus montandoni) 2. Dążenie do wykonania przejść pod drogami. 3. Monitoring natężenia ruchu samochodowego 33 Kolizje ptaków z napowietrznymi liniami energetycznymi 1) bocian czarny (Ciconia nigra); 1. Dążenie do zmiany napowietrznych linii energetycznych przebiegających na obszarze Parku na energetyczne linie podziemne. 2) orlik krzykliwy (Aquila pomarina); 2. Monitoring stanu ochrony gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLB120008). 3) puchacz (Bubo bubo) 3. Monitoring gatunków ptaków niebędących przedmiotem ochrony na obszarze Natura 2000 (kod obszaru: PLB 120008), dla których przewidziano wykonanie inwentaryzacji w trakcie obowiązywania Planu 34 Zanieczyszczanie wód i gleby: Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt 1. Wspieranie budowy i rozbudowy przydomowych oczyszczalni ścieków i kolektorów w miejscowościach otaczających Park (wykonanie indywidualnych oczyszczalni tylko w zabudowie rozproszonej). 1) ściekami; 2. Przeciwdziałanie przekształcaniu łąk na grunty orne. 2) środkami ochrony roślin i nawozami; 3. Ograniczenie stosowania środków ochrony roślin i nawozów w pobliżu rzek i potoków. 3) odpadami i metalami ciężkimi 4. Analiza i ocena miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pod kątem planowanych rozwiązań w zakresie gospodarki wodno-ściekowej oraz gospodarowania odpadami. 5. Dążenie do likwidacji nielegalnych składowisk odpadów na obszarze Parku oraz zbieranie odpadów szczególnie przy szlakach turystycznych, segregacja odpadów. 6. Propagowanie rozwiązań mających na celu ograniczenie ruchu kołowego przez obszar Parku. 7. Edukacja ekologiczna, propagowanie rolnictwa ekologicznego. 8. Dążenie do ograniczenia poruszania się drogami publicznymi w Parku pojazdów z substancjami niebezpiecznymi i mogącymi skazić wodę i glebę. 9. Monitoring właściwości fizykochemicznych wód rzeki Dunajec. 10. Badania zawartości metali ciężkich pochodzenia komunikacyjnego w glebach. II. Zagrożenia wewnętrzne potencjalne 9) Lp. Identyfikacja zagrożeń Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków 1 Zanikanie populacji rzadkich, zagrożonych i chronionych roślin, szczególnie małych izolowanych populacji, w tym pszonaka pienińskiego (Erysimum pieninicum) 1. Ochrona biotopów (w tym na gruntach niestanowiącymi własności Skarbu Państwa lub Parku). 2. Hodowla zachowawcza tych roślin. 3. Deponowanie materiału nasiennego w banku nasion 2 Inwazja gatunków zagrażających lub innych niepożądanych 1. Zwalczanie gatunków zagrażających lub niepożądanych. 2. Ograniczenie liczby miejsc udostępnionych. 3. Monitoring występowania roślin zagrażających lub innych niepożądanych wraz z oceną skuteczności prowadzonych działań ochronnych 3 Obniżenie zdrowotności i stabilności drzewostanów przez działanie czynników biotycznych i abiotycznych 1. Ograniczenie nadmiernego występowania owadów rozwijających się w łyku drzew (kambiofagicznych) przez: 1) wykładanie pułapek; 2) wyszukiwanie i usuwanie zasiedlonych przez te owady drzew stojących; 3) usuwanie części drzew przewróconych lub złamanych w wyniku działania czynników abiotycznych, zagrażających trwałości drzewostanów; 4) rozdrabnianie części gałęzi i resztek po wyróbce drewna z pozostawieniem ich na powierzchni manipulacyjnej. 2. Ograniczanie ilości owadów przez korowanie ściętych drzew. 3. Kontrola rozwoju i stanu ilościowego korników, w tym przede wszystkim w świerczynach oraz na obszarach wiatrołomów. 4. Otrząsanie warstwy mokrego śniegu (okiści) w młodnikach. 5. Utrzymanie przejezdności: 1) dróg, którymi przemieszczane jest drewno z miejsca pozyskania do miejsca załadunku (zrywka drewna); 2) obiektów technicznych, takich jak mosty i przepusty. 6. Konserwacja i ewentualne remonty nabrzeża, służącego do załadunku drewna (binduga). 7. Badanie zmian mezoklimatu. 8. Badanie warunków klimatycznych w Parku 4 Obniżenie zdrowotności drzewostanów świerkowych (świerczyn) w wyniku żerowania zasnuj (Cephalzia spp.) Poszukiwania larw zasnuj (Cephalzia spp.) 5 Zamieranie drzewostanów świerkowych w wyniku rozwoju populacji kornika drukarza (Ips typographus) na obszarach wiatrołomów i w ich otoczeniu 1. Kontrola stanu populacji kornika drukarza (Ips typographus) na podstawie obserwacji zasiedlenia na wybranych drzewach. 2. W przypadku znacznego zagrożenia dopuszcza się podjęcie działań ochronnych ograniczających stan liczebny kornika drukarza (Ips typographus) 6 Spowolnienie procesu przebudowy drzewostanów z powodu niedostatecznej produkcji materiału szkółkarskiego (brak odpowiednich nasion, infekcje sadzonek) Bieżący zbiór nasion z drzew rosnących na obszarze Parku oraz utrzymanie produkcji szkółkarskiej na właściwym poziomie przez stosowanie niezbędnych zabiegów pielęgnacyjnych i ochronnych, z możliwością użycia środków chemicznych, nawozów, deszczowania 7 Występowanie pożarów 1. Utrzymanie przejezdności dróg. 2. Usuwanie martwych części roślin wzdłuż szlaków turystycznych. 3. Udział w gaszeniu pożarów. 4. Budowa i utrzymanie punktów czerpania wody do gaszenia pożarów oraz prowadzenie edukacji ekologicznej III. Zagrożenia zewnętrzne istniejące 9) Lp. Identyfikacja zagrożeń Zagrożone siedlisko przyrodnicze lub gatunek wymagający ochrony w formie wyznaczenia obszaru Natura 20003) Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków 1 1. Fragmentacja sieci obszarów chronionych i izolacja obszaru Parku wynikająca ze zbyt małego obszaru Parku i otoczenia go przez tereny zurbanizowane. Ryś (Lynx lynx) 1. Ochrona szlaków migracji zwierząt. i inne duże ssaki 2. Dążenie do wprowadzenia w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego wskazań dotyczących wyłączenia z zabudowy: 1) w gminie Krościenko nad Dunajcem: 2. Zawężanie istniejącą lub planowaną zabudową korytarzy ekologicznych łączących Pieniny z sąsiednimi pasmami górskimi, w szczególności z Beskidem Sądeckim, Gorcami, Pieninami Spiskimi i Magurą Spiską
77. a)obszaru pomiędzy kompleksami leśnymi Beskidu Sądeckiego a Parkiem, od oczyszczalni ścieków dla miasta Szczawnica po obszar przeznaczony pod zabudowę w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Krościenko nad Dunajcem (zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy nr XX/138/2000 z dnia 28 lutego 2000 r.) przy ul. Kozłeczyzna do rzeki Dunajec oraz, z lewej strony rzeki Dunajec, od obszaru przeznaczonego pod zabudowę w Studium gminy Krościenko nad Dunajcem przy ul. św. Kingi do granicy Parku (korytarz nr 110)), z wyjątkiem terenów przewidzianych pod budowę przystani flisackiej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr XXXII/231/2001 Rady Gminy Krościenko nad Dunajcem z dnia 2 marca 2001 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 42, poz. 656),
78. b)obszaru pomiędzy Parkiem a Gorcami (pasmem Lubania): - od Wielkiego Załonia w kierunku na Dział (pomiędzy wsią Grywałd a Dziadowymi Kątami - częścią wsi Grywałd - korytarz nr 210) - od Koziej Góry, Groma i Płaśni w kierunku pasma Lubania (pomiędzy wsią Grywałd a wsią Krośnica - korytarze nr 3 i 410)) - miejscowe plany zagospodarowania dla gminy Krościenko nad Dunajcem (zatwierdzone uchwałami Rady Gminy nr: XXXVII/233/2006 z dnia 28 marca 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 305, poz. 2163), XXXIX/243/2006 z dnia 31 maja 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 521, poz. 3283), IX/60/2007 z dnia 31 sierpnia 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 781, poz. 5144); 2) w gminie Szczawnica - obszaru pomiędzy kompleksami leśnymi Beskidu Sądeckiego a Parkiem, od granicy z gminą Krościenko nad Dunajcem do ogrodzenia działki zajętej przez oczyszczalnię ścieków po rzekę Dunajec -korytarz nr 110); 3) w gminie Czorsztyn z siedzibą w Maniowach:
79. a)obszaru od Majerza przez Wielkie Pole do pasma Lubania - korytarz nr 510),
80. b)obszaru od Macelowej Góry (zabudowań w Kątach - osadzie wsi Sromowce Wyżne) po obszar przeznaczony pod zabudowę w miejscowym planie ogólnym zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Czorsztyn nr XXIII/162/04 z dnia 29 listopada 2004 r. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 175, poz. 1141) w Sromowcach Średnich - przysiółku wsi Sromowce Niżne - korytarz nr 810),
81. c)obszaru od Góry Popieska przez Sołtysią Skałkę i Pulsztyn do Macelowej Góry -korytarz nr 710); 4) w gminie Łapsze Niżne obszaru pomiędzy częścią Pienin Spiskich poza Parkiem a zbiornikami zaporowymi:
82. a)od szkółki leśnej nadleśnictwa Krościenko we wsi Falsztyn po zabudowania Niedzicy (miejsce o lokalnej nazwie Kopanisko) w kierunku uroczyska Zielone Skałki -korytarz nr 610),
83. b)od Niedziczanki po zaporę zbiornika wyrównawczego - korytarz nr 710). 3. Wystąpienie do zarządców dróg publicznych, przecinających korytarze ekologiczne, z wnioskiem o wykonanie przejść dla zwierząt lub innych zabezpieczeń ograniczających zagrożenia wynikające z ruchu pojazdów mechanicznych, w celu umożliwienia zwierzętom swobodnej migracji. Przejścia lub zabezpieczenia powinny zostać wykonane w miejscach, w których stwierdzono istotne zagrożenia dla migracji zwierząt. 4. Powiększenie obszaru Parku 2 Obniżanie poziomu wód gruntowych 7230 Ograniczanie ilości ujęć wody powodujących obniżanie poziomu wód gruntowych w Parku 3 Zanieczyszczanie wód i gleby ściekami, środkami ochrony roślin i nawozami oraz odpadami i metalami ciężkimi Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt 1. Wspieranie budowy i rozbudowy oczyszczalni ścieków i kolektorów w miejscowościach otaczających Park (wykonanie przydomowych oczyszczalni ścieków tylko w zabudowie rozproszonej). 2. Przeciwdziałanie przeznaczaniu łąk na grunty orne. 3. Ograniczenie stosowania nawozów mineralnych i chemicznych środków ochrony roślin w pobliżu rzek i potoków. 4. Analiza i ocena rozwiązań planistycznych przyjętych w projektach studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz w projektach decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pod kątem zagadnień związanych z gospodarką wodno-ściekową oraz gospodarką odpadami. 5. Dążenie do uwzględnienia w projektach studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz projektach decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu rozwiązań mających na celu ochronę wód i gleb. 6. Dążenie do likwidacji nielegalnych składowisk odpadów na obszarze Parku oraz zbieranie odpadów szczególnie przy szlakach turystycznych. 7. Segregacja odpadów. 8. Propagowanie rozwiązań mających na celu ograniczenie ruchu kołowego przez Park. 9. Edukacja ekologiczna. 10. Propagowanie rolnictwa ekologicznego 4 Zmniejszanie liczebności wybranych gatunków ichtiofauny Brzanka (Barbus peloponnesius) 1. Utrzymanie wyłączenia z odłowów ryb i wędkarstwa ekosystemów wodnych związanych z ekosystemem wodnym Parku, w tym zatoka Harczygrunt i rzeka Dunajec. 2. Utrzymanie w porozumieniu z użytkownikiem obwodu rybackiego wyłączenia z odłowów ryb i wędkarstwa następujących wód powierzchniowych położonych poza granicami Parku, obejmujących następujące strefy brzegowe (niewskazanie obszarów i miejsc do amatorskiego połowu ryb i rybactwa z brzegu): 1) lewy brzeg rzeki Dunajec wraz z 2-metrową strefą od brzegu na odcinku od ujścia potoku Grajcarek do ujścia Potoku Ocieranego; 2) lewy brzeg Zbiornika Czorsztyńskiego wraz z 5-metrową strefą od brzegu na odcinku od ujścia potoku Wronin do ujścia potoku bez nazwy, ograniczającego od wschodu uroczysko Zamek Czorsztyn; 3) lewy brzeg Zbiornika Czorsztyńskiego wraz z 5-metrową strefą od brzegu na odcinku od ujścia potoku bez nazwy, ograniczającego od zachodu uroczyska Wapiennik i Dolinki położone w Parku, do zapory w Niedzicy (na odcinku, gdzie granica Parku przecina zatokę Harczygrunt, wyłączoną z odłowu ryb i wędkarstwa, granica obszaru wyłączonego biegnie 5 m od granicy Parku); 4) prawy brzeg Zbiornika Czorsztyńskiego wraz z 5-metrową strefą od brzegu na odcinku uroczyska Zielone Skałki. 3. Dążenie do ograniczenia dobowego zróżnicowania ilości wody wypływającej, pochodzącej z Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne 5 Zmiany wywołane budową Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne 3220 1. Obserwacja zmian klimatycznych na obszarze Parku. 2. Dążenie do ograniczenia zabudowy do istniejących obszarów zwartej zabudowy. 3. Wnioskowanie o utrzymanie istniejącego zakazu używania na Zbiorniku Czorsztyńskim jednostek pływających z napędem spalinowym, z wyjątkiem: 1) jednostek pływających, których użycie jest konieczne do celów bezpieczeństwa publicznego lub do utrzymania cieków i Zbiornika, w szczególności jednostek pływających: Policji, Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, Państwowej Straży Rybackiej, Państwowej Straży Pożarnej, Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, Zespołu Elektrowni Wodnych Niedzica S.A., Parku i Urzędu Żeglugi Śródlądowej w Krakowie oraz innych służb podczas wykonywania czynności służbowych; 2) statków spacerowych, świadczących usługi w zakresie przewozu pasażerów, jeżeli używają silników spalinowych powodujących hałas w granicach dopuszczalnego poziomu określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112); 3) jednostek pływających używanych w zawodach sportowych i treningach w klubach i organizacjach sportowych; 4) jednostek pływających wyposażonych w silniki spalinowe o mocy do 7,46 kW (10 KM) w czasie manewrów wykonywanych w obrębie wyznaczonych miejsc cumowania. 4. W celu ograniczenia niekorzystnych skutków zmian reżimu wodnego rzeki Dunajec, wywołanych budową Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne (w szczególności zmian składu gatunkowego ichtiofauny, zanikania żwirowisk i kamieńców), dążenie do wprowadzenia rozwiązań minimalizujących ten wpływ w instrukcjach gospodarki wodnej dla Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne 6 Utrata walorów krajobrazowych i wartości kulturowych związana z nowym zagospodarowaniem przestrzeni i zanikiem tradycyjnego budownictwa Nie dotyczy 1. Wykonanie i udostępnienie gminom katalogów form budownictwa dla miejscowości położonych w otulinie Parku. 2. Prowadzenie zajęć edukacyjnych z młodzieżą, mieszkańcami, władzami samorządowymi oraz szkoleń i konferencji dla nauczycieli w zakresie ochrony walorów krajobrazowych i wartości kulturowych krajobrazu. 3. Dążenie do wprowadzenia w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego wskazań dotyczących ochrony walorów krajobrazowych i wartości kulturowych 7 Degradacja żerowisk gatunków będących przedmiotem ochrony 1) bocian czarny (Ciconia nigra); 1. Dążenie do zachowania starorzeczy rzeki Dunajec w otulinie Parku. 2) orlik krzykliwy (Aquila pomarina) 2. Dążenie do ograniczania zabudowy terenów niezabudowanych w otulinie Parku 8 Inwazja gatunków obcych lub niepożądanych Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt Wspieranie działań mających na celu zwalczanie gatunków zagrażających i niepożądanych w otulinie Parku 9 Brak skutecznych instrumentów motywujących właścicieli gruntów na obszarze Parku do utrzymywania siedlisk przyrodniczych we właściwym stanie ochrony lub przywrócenia do takiego stanu Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt 1. Wspieranie działań właścicieli gruntów znajdujących się w granicach Parku, zmierzających do uzyskania środków finansowych na prowadzenie działań ochronnych na obszarze Parku. 2. Organizacja kampanii i zajęć edukacyjnych promujących konieczność utrzymywania siedlisk przyrodniczych na obszarze Parku we właściwym stanie ochrony IV. Zagrożenia zewnętrzne potencjalne 9) Lp. Identyfikacja zagrożeń Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń uch skutków 1 Budowa kolejek i wyciągów narciarskich 1. Dążenie do uwzględnienia w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin: Czorsztyn, Krościenko nad Dunajcem i Szczawnica rozwiązań minimalizujących negatywny wpływ inwestycji narciarskich na przyrodę i krajobraz Parku oraz otuliny Parku. 2. Dążenie do uwzględnienia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego gmin, o których mowa w ust. 1, rozwiązań ograniczających wpływ inwestycji narciarskich na przyrodę Parku, w szczególności: 1) rezygnacja z handlu na górnych stacjach kolejek narciarskich; 2) zalecenie stosowania zieleni osłonowej; 3) ograniczenia dotyczące godzin użytkowania kolejek narciarskich oraz oświetlenia terenu; 4) niestosowanie urządzeń nagłaśniających poza obiektami stacji kolejek narciarskich 2 Budowa stacji paliw, obiektów handlowych, innych obiektów kubaturowych, ogrodzeń, parkingów na Piaskach - części miasta Szczawnica, powodujących znaczne ograniczenie lub przecięcie korytarza ekologicznego łączącego Pieniny z Beskidem Sądeckim 1. Dążenie do pozostawienia jako niezabudowanego rejonu Piasków - części miasta Szczawnica (obszar ograniczony od południa oczyszczalnią ścieków dla miasta Szczawnica na Piaskach - części miasta Szczawnica oraz przystanią flisacką na Piaskach - części miasta Szczawnica, a od północy ujściowym odcinkiem potoku Ścigockiego we wsi Krościenko nad Dunajcem) wraz z istniejącymi miejscami rozrodu płazów i ich żerowisk. 2. Dążenie do utrzymania istniejącego poziomu zabudowy na obszarze pomiędzy przystanią flisacką na Piaskach -częścią miasta Szczawnica, od północy, a istniejącą zabudową Piasków - częścią miasta Szczawnica, od południa. 3. Powiększenie obszaru Parku. 4. Dążenie do uwzględnienia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego rozwiązań, o których mowa w ust. 1-3, niezbędnych dla ochrony korytarza ekologicznego na Piaskach - części miasta Szczawnica łączącego Pieniny z Beskidem Sądeckim 3 Budowa masztów telefonii komórkowej lub innych wysokich budowli na terenach o znacznych walorach krajobrazowych położonych w otulinie Parku, mogących ograniczyć lub zniekształcić naturalny krajobraz Pienin, a w szczególności we wsiach Sromowce Niżne i Sromowce Wyżne 1. Dążenie do uwzględnienia w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin: Czorsztyn, Krościenko nad Dunajcem, Łapsze Niżne i Szczawnica oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego tych gmin rozwiązań zapewniających ochronę walorów krajobrazowych w otulinie Parku przez niewznoszenie wiatraków lub innych obiektów budowlanych mogących zniekształcić naturalny krajobraz Pienin, przy czym dopuszcza się możliwość budowy obiektów służących rozwojowi telekomunikacji, ze szczególnym uwzględnieniem wsi Sromowce Niżne i Sromowce Wyżne, jeżeli ich budowa nie ograniczy ani nie zniekształci w sposób znaczący naturalnego krajobrazu Pienin. 2. Dążenie do lokalizowania infrastruktury telekomunikacyjnej na istniejących obiektach kubaturowych 4 Wzrost zanieczyszczeń powietrza Propagowanie stosowania odnawialnych źródeł energii 5 Niszczenie miejsc rozrodu płazów w wyniku działalności człowieka 1. Zachowanie naturalnego charakteru starorzeczy rzeki Dunajec. 2. Powiększenie obszaru Parku Rysunek 1. Mapa przebiegu korytarzy ekologicznych łączących Pieniński Park Narodowy z innymi obszarami wykonana przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w Krakowie według stanu na 2010 r. patrz oryginał Rozdział 3 Obszary ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej Lp. Rodzaj ochrony Lokalizacja 11) 1 Ochrona ścisła 1a-f, 10a-i, 2a, c-k, 3b-m, 4a-c, f-j, 5c, d, g-j, o-w, y, z, a1, b1, c2, d2, f2, 7a-h, j, c1, 8a, f-h, 9a-d, g, h, 11b-k, 12a-g, i-l, n, o, 13a-c, f-i, l, m, 14Aa-c, 14Ba-j, 15a-h, 16Aa, b, 16Ba-c, f, 17a, b, g, h, i, p, k1, 18a, b, d, g, 19a-c,f,g,20a-d,g,h,21a-h,j,l, m, n, 22a-g,i,j, m, o, p, 23a-d, i, 24a, 25a-k, m, n, 26a-f, h-k, m-r, t, w, x-z, a1, b1, c1, f1, 28c-g, j-t, w-y, a1, z1, 31a-c, f-j, 32a-c, f-i, k, m-p, w-z, a1, c1, d1, f1, g1, h1, j1, k1, 33a, b, d, f, h, i, 34f, l-n, 37a-f, h, 38a-c, g-j, l-o, 39a-f, a2 f2, 41a-c, f-h, k-n, 43a-j, 57a, c, f-k,m,65k1,66a,b 2 Ochrona czynna 2l-r, ~c, ~d, a-c,~a,~b, 3n, o, ~a, ~b, 5a, b, k-n, x, j 1, n2, 7i, k, l, d1, i1, i2, 8b-d, z, ~a, ~b, ~c, 9i-k, ~a, 10j, k, ~a, 11a, ~a, 12m, 13d, 14Bk, ~a, 16Ac, 16Bd, 17c-f, j-l, r. x-z, g1, i1, l1, m1, 18c, f, h-k, 19d, 20f, i, ~a, 21i, k, o, ~a, 22h, l, r. ~a, 23h,j,~a,24b, c, ~a, 25o, p, ~a, 26g,l,s,d1,l1,m1,28b, h, i, z, i1, y1, 29a-c, i, 30a-m, p, r. s1, 32d, l, s, t, b1, i1, t1, b2, b3, b4, 33g, c1, c2, c3, 34a-d, g-j, o, r-t, 35a-f, 36a-g, g1, h1, ~c, ~d, ~f, ~g, 37g, 38d, f, ~c, 39g, 41d, i, j, 42a-n, 44a-l, i1, i2,i3,i4, 45a-r, ~c, ~d, ~f, 46a, c-g, 47a-n, 48a-i, i1, ~a, 49a-c, f-r, t, bx, l2,l3,l4,l5,l6, 50a, c-t, z1, 51, a, b, f-w, r2, 52a-p, 53a-z, a1, b1, d1, g1, h1, ~b, 56d, f, 57d, l, z, 58d, 59a, b, k-s, p1, r1, s1, t1, b2, m2, p2, 61a1, b1, d1, bx, 62x1, 65l1 3 Ochrona krajobrazowa 1g-r, 2b, ~a, ~b, 4k-r, p1, p2, ~a, ~a, 5c1-i1, k1-t1, ~a, ~b, ~c, ~d, ~f, 7m-z, a1, b1, w1, x1, 8i-y, a1, w1, y1, w2, y2, w3, w4, ~a, 12p-x, ~a, 13k, 17m-o, s, t, w, a1, b1, c1, d1, f1, h1, j1, i2,18l-s, 22k, n, 23f, g, 26g1, h1, i1, j1, k1, n1, o1, s1, bx, 28b, b1, c1, d1, f1, g1, h1, j1, k1, 29d-h, j, k, ~a, ~b, 30n, o, 32l1, m1, n1, 33j, l, k1, k2, 34w-z, a1, b1, c1, d1, d2, ~a, 35g-j, ~a, 36g-x, ~a, ~b, ~h, 37l-z, a1-z1, a2-r2, x2, y2, j3, r3, j3, j4, j5, ~c, 38r-z, a1-z1, a2-y2, k3, w3, w4, ~a, ~b, ~d, ~f, 39h-z, a1-z1, b2-d2, m2, o2, p2, s2, t2, b3, p3, s3, 41ax, 42o-r, ~a, 44m-z, a1, b1, c1, a2, b2, 45c1, ax, ~a, ~b, ~g, ~h, ~i, ~j, ~k, 46b, ax, ~a, 47o-z, a1-t1, s2, t2, s3, s4, s5, ~a, ~b, 48j-z, a1-c1, x1, x2, ~a, 49d, s, w-z, a1-d1, g1-t1, x1, y1, ~a, ~b, ~c, ~d, ~f, 50b, w-z, a1-z1, a2, w2, z2, bx, 51c, d, p1, r1, ~a, ~b, ~d, ~f, ~g, 53c1, f1, i1, ax, ~a, ~c, ~d, ~f, ~g, 55a-d, g, h, ~a, ~b, ~c, ~d, 56a-c, ~a-~i, 57n-y, w1, ~a, ~b, 58a-c, 59g, t-z, a1-f1, h1-n1, a2, r2, a3, m3, p3, a4, m4, a5, m5, p5, a6, m6, a7, a8, a9, ~a, 60, 61a-z, b2, c2, d2, 62a-y, p1, w 1, 63, 64, 65a-z, a1-i1, m1, h2, 66c-y, ~a, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73 Rozdział 4 Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej, z podaniem rodzaju, zakresu i lokalizacji tych działań 1. Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej 1.1. Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej obejmują: 1) zachowanie naturalnych procesów przyrodniczych, różnorodności biologicznej oraz naturalnych (unikatowych) walorów przyrodniczych dzięki całkowitemu, trwałemu zaniechaniu działań w odniesieniu do tych ekosystemów; 2) podejmowanie działań interwencyjnych w stosunku do najbardziej zagrożonych lub cennych gatunków roślin i zwierząt; 3) podejmowanie działań związanych z:
84. a)utrzymywaniem zabytków,
85. b)udostępnianiem obszaru Parku do celów naukowych, edukacyjnych, kulturowych i turystycznych,
86. c)prowadzeniem prac konserwatorskich i modernizacyjnych w odniesieniu do istniejących obiektów i urządzeń infrastruktury turystycznej w celu usunięcia lub ograniczenia ich negatywnego oddziaływania na środowisko przyrodnicze,
87. d)wykonywaniem remontów szlaków turystycznych, w tym dokonywaniem niewielkich zmian w ich przebiegu w celu zapewnienia bezpieczeństwa turystów lub ochrony elementów przyrodniczych o szczególnym znaczeniu, w szczególności stanowisk rzadkich roślin, terenów lęgowych zwierząt,
88. e)zabezpieczaniem przed ruchem turystycznym terenów o szczególnym znaczeniu lub wrażliwych na uszkodzenie, w szczególności stosując drewniane bariery,
89. f)wykonaniem zabezpieczeń szlaków turystycznych i dróg przed spadającymi kamieniami, lawinami błotnymi, a także usuwaniem drzew utrudniających ruch turystyczny na szlakach,
90. g)zwalczaniem zagrażających i innych niepożądanych gatunków roślin lub zwierząt; 4) eliminowanie zagrożeń zewnętrznych, w szczególności dotyczących zanieczyszczenia gleb, wód i powietrza, oraz zagrożeń wewnętrznych w szczególności wynikających z nadmiernej antropopresji; 5) ochronę przed ruchem na obszarach nieudostępnionych; 6) ochronę przeciwpożarową oraz ochronę przed zagrożeniami powodowanymi przez pojazdy mechaniczne i związanymi z obecnością infrastruktury technicznej. 1.2. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej obejmują: 1) w ekosystemach leśnych:
91. a)niezakłócony przebieg naturalnych procesów przyrodniczych, jeżeli utrzymują one ekosystemy leśne we właściwym stanie ochrony lub przywracają taki stan,
92. b)utrzymanie lub przywracanie różnorodności biologicznej, w tym pożądanego stanu siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów z uwzględnieniem siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000,
93. c)przywracanie ekosystemom leśnym cech zbliżonych do istniejących w stanie naturalnym, w tym wprowadzanie gatunków drzew docelowych - głównych (jodła pospolita (Abies alba), buk pospolity (Fagus sylvatica), jawor (Acer pseudoplatanus)) oraz domieszkowych,
94. d)zapewnienie zgodności składu gatunkowego i struktury drzewostanów z siedliskiem, w którym występują (cięcia przekształceniowe),
95. e)ograniczanie populacji owadów w przypadku zagrożenia przez nie trwałości ekosystemów,
96. f)ochronę upraw i młodników przed czynnikami biotycznymi i abiotycznymi,
97. g)odtwarzanie zasobów rozkładającego się drewna przez pozostawianie drzew martwych i zamierających; 2) w lądowych ekosystemach nieleśnych:
98. a)utrzymanie lub przywracanie różnorodności biologicznej, w tym pożądanego stanu siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów z uwzględnieniem siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000,
99. b)przeciwdziałanie zmianom zachodzącym w lądowych ekosystemach nieleśnych, wynikającym z zaniechania ich rolniczego użytkowania oraz z postępującej sukcesji lasu,
100. c)wykonywanie działań ochronnych zróżnicowanych w zależności od typu zbiorowisk roślinnych (dostosowanie rodzaju i częstotliwości działania ochronnego do wymagań poszczególnych zbiorowisk roślinnych),
101. d)ograniczanie powierzchni zajmowanej przez rośliny synantropijne, w tym zwalczanie obcych, ekspansywnych gatunków roślin,
102. e)grodzenie cennych łąk, pastwisk i poletek badawczych zagrożonych niekontrolowanym wypasem owiec,
103. f)eliminowanie zagrożeń antropogenicznych, w szczególności zmian stosunków wodnych, nielegalnej zabudowy, niszczenia roślin przez deptanie, pozyskiwania okazów rzadkich gatunków roślin; 3) w ekosystemach wodnych:
104. a)utrzymanie lub przywracanie różnorodności biologicznej, w tym pożądanego stanu siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów,
105. b)zachowanie naturalnego systemu i reżimu hydrologicznego,
106. c)eliminowanie zagrożeń antropogenicznych dotyczących: - zanieczyszczania wód podziemnych i powierzchniowych, - erozji brzegów i koryt wód płynących oraz brzegów wód stojących w wyniku niszczenia przez deptanie i przemieszczanie drewna z miejsca pozyskania do miejsca załadunku (zrywka drewna), - osuszania gruntu sąsiadującego ze szlakami turystycznymi przy remontach tych szlaków, - poboru wód; 4) w stosunku do roślin lub grzybów dziko występujących:
107. a)utrzymanie lub przywracanie różnorodności biologicznej realizowane na poziomie genetycznym i gatunkowym roślin lub grzybów, w tym przez ochronę ich siedlisk,
108. b)ochronę gatunków specjalnego zainteresowania, w tym będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000, oraz ich siedlisk,
109. c)zwalczanie obcych, ekspansywnych gatunków roślin,
110. d)utrzymywanie lub przywracanie właściwych stosunków wodno-powietrznych cennych siedlisk związanych z wodą pozostającą w bezruchu (stagnującą); 5) w stosunku do zwierząt dziko występujących:
111. a)utrzymanie lub przywracanie różnorodności biologicznej realizowane na poziomie genetycznym i gatunkowym zwierząt, w tym przez ochronę ich siedlisk,
112. b)ochronę ostoi i gatunków specjalnego zainteresowania, w tym będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000, oraz ich siedlisk,
113. c)eliminację zagrożeń antropogenicznych, w szczególności oddziaływujących na gatunki specjalnego zainteresowania, w tym będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000,
114. d)tworzenie warunków do rozrodu i bytowania wszystkich gatunków zwierząt na obszarze Parku, w tym zabezpieczanie miejsc rozrodu płazów oraz szlaków ich migracji,
115. e)ograniczanie nadmiernej antropopresji oraz jej skutków, w tym szczególnie synantropizacji,
116. f)zwalczanie gatunków zagrażających lub niepożądanych, w szczególności jenota (Nyctereutes procyonoides), norki amerykańskiej (Neovison vison),
117. g)inicjowanie wyłapywania bezdomnych zwierząt przez właściwe podmioty,
118. h)odstrzał sanitarny osobników rannych bądź chorych, które nie ma szans na przeżycie,
119. i)dostosowanie liczebności zwierząt łownych do istniejących żerowisk (odstrzał redukcyjny zwierząt łownych),
120. j)przeciwdziałanie kłusownictwu; 6) w stosunku do przyrody nieożywionej i gleb:
121. a)zachowanie dziedzictwa geologicznego i paleontologicznego,
122. b)poprawę lub utrzymanie właściwego stanu zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i gleb,
123. c)działania ochronne likwidujące lub ograniczające negatywne skutki działalności człowieka,
124. d)regenerację terenów zdegradowanych przez działalność człowieka; 7) w stosunku do ochrony środowiska:
125. a)wprowadzanie przyjaznych dla środowiska technologii oczyszczania ścieków i ogrzewania,
126. b)wnioskowanie o ograniczanie stosowania urządzeń nagłaśniających w bezpośrednim sąsiedztwie Parku,
127. c)bieżące usuwanie odpadów,
128. d)remontowanie oraz bieżącą konserwację szlaków turystycznych,
129. e)zapobieganie zagrożeniom pożarowym, związanym z infrastrukturą techniczną oraz powodowanym przez pojazdy mechaniczne; 8) w stosunku do walorów krajobrazowych:
130. a)zachowanie, przywracanie lub kształtowanie na nowo wartości estetycznych krajobrazu, szczególnie w rejonach udostępnionych na rzecz różnych form działalności człowieka,
131. b)ochronę pośrednią w postaci: ochrony ekosystemów leśnych, lądowych ekosystemów nieleśnych, ochrony przyrody nieożywionej i gleb, ochrony środowiska, ochrony wartości kulturowych, udostępniania i zagospodarowania Parku,
132. c)pielęgnację zadrzewień i zieleni wokół obiektów znajdujących się na obszarze Parku; 9) w stosunku do wartości kulturowych - zachowanie istniejących walorów kulturowych Parku w zakresie kultury materialnej, w szczególności obiektów i ich pozostałości, oraz kultury niematerialnej, w szczególności regionalnych tradycji i zwyczajów, w tym:
133. a)prowadzenie prac konserwatorskich, remontowych lub restytucyjnych w obiektach stanowiących własność Skarbu Państwa,
134. b)podejmowanie starań o zachowanie walorów kulturowych obiektów o charakterze zabytkowym należących do właścicieli innych niż Skarb Państwa,
135. c)umożliwienie wprowadzenia wypasu kulturowego. 1.3. Działania ochronne w obszarach ochrony krajobrazowej obejmują: 1) w stosunku do ekosystemów leśnych położonych na gruntach niebędących w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędących jego własnością - w przypadku podpisania porozumienia z właściwym starostą (na podstawie art. 8e ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w związku z art. 5 ust. 2-4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach) -nadzorowanie zadań określonych w uproszczonych planach urządzenia lasu lub inwentaryzacjach stanu lasu; opracowane w odniesieniu do tych lasów uproszczone plany urządzenia lasu lub inwentaryzacje stanu lasu uwzględniają następujące zalecenia:
136. a)planowanie rębni przerębowych (prowadzenie w sposób ciągły cięć w całym drzewostanie) lub rębni stopniowych (prowadzenie na powierzchni manipulacyjnej różnego rodzaju cięć prowadzących do nierównomiernego przerzedzenia drzewostanu) o maksymalnie wydłużonym okresie odnowienia (minimum 40-letnim); intensywność cięć powinna być uzależniona od wymagań ekologicznych młodych drzew i dostosowana do potrzeb gatunków tworzących drzewostany,
137. b)nie stosowanie rębni zupełnych (jednorazowe usunięcie całego drzewostanu),
138. c)uwzględnienie potrzeby pozostawienia części drzew (zwłaszcza drzew z dziuplami lub zamierających) do naturalnej śmierci przy planowaniu użytkowania rębnego,
139. d)pozostawienie w lesie części drewna martwego do naturalnego rozkładu,
140. e)stosowanie cięć pielęgnacyjnych, które powinny być planowane na podstawie potrzeb hodowlanych drzewostanów, a ich intensywność nie powinna przekraczać 15% oszacowanej zasobności,
141. f)dostosowanie do występujących typów siedliskowych lasu lub rozpoznanych zespołów roślinnych, z uwzględnieniem zasad hodowli lasu obowiązujących w Lasach Państwowych gospodarczych typów drzewostanów i składów gatunkowych odnowień,
142. g)wykorzystywanie odnowień naturalnych, a w przypadku ich braku lub niezgodności składów odnowień z siedliskiem - sztuczne wprowadzanie gatunków pozyskanych (siew lub sadzenie) z wykorzystaniem materiału sadzeniowego rodzimego pochodzenia; 2) realizację działań wymienionych w ust. 1.2 w ścisłej współpracy z zarządcami terenu, w stosunku do lądowych ekosystemów nieleśnych, ekosystemów wodnych, roślin i grzybów dziko występujących, zwierząt, przyrody nieożywionej i gleb, ochrony środowiska, walorów krajobrazowych, wartości kulturowych; 3) działania wymienione w ust. 1.2. w lasach i na gruntach nieleśnych stanowiących własność Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu Parku lub będących jego własnością. 2. Działania ochronne wspólne dla obszarów ochrony Lp. Rodzaj działań ochronnych Sposób wykonania i zakres Lokalizacja11) 1 Ochrona brzegów Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne przed abrazją i osuwiskami Zabezpieczenie i stabilizacja brzegów w przypadku wystąpienia istotnych zagrożeń - według potrzeb stwierdzonych w wyniku monitoringu Tereny przylegające do Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne na obszarze Parku 2 Utrzymanie wysokiego poziomu wód podziemnych i powierzchniowych Dążenie do likwidacji ujęć wód położonych na obszarze Parku przez zastępowanie ich ujęciami wód powierzchniowych położonymi poza obszarem Parku, przy czym likwidacja ujęć wody położonych na obszarze Parku może nastąpić po zapewnieniu innego ujęcia wody Obszar Parku 3 Ochrona przed osuszaniem gleb obszarów podmokłych 1. Usuwanie zakrzewień i zadrzewień. Obszar Parku 2. Likwidacja ujęć wód 4 Ochrona wód podziemnych i powierzchniowych przed zanieczyszczeniem 1. Likwidacja nielegalnych składowisk odpadów na obszarze Parku. Obszar Parku 2. Regularne usuwanie odpadów, szczególnie przy szlakach turystycznych. 3. Propagowanie rozwiązań mających na celu ograniczenie ruchu kołowego na obszarze Parku. 4. Edukacja ekologiczna, w tym propagowanie rolnictwa ekologicznego. 5. Dążenie do wykluczenia na drogach publicznych na obszarze Parku możliwości przejazdu po nich pojazdów z substancjami i towarami niebezpiecznymi mogącymi skazić wodę 5 Ochrona koryt potoków przed degradacją 1. Utrzymanie i naprawa szlaków turystycznych położonych w sąsiedztwie potoków lub ich odsunięcie od potoków. Obszar Parku 2. Budowa i utrzymanie mostków -według stwierdzonych potrzeb. 3. Ograniczenie przemieszczania drewna z miejsca pozyskania do miejsca załadunku (zrywka drewna) prowadzonego potokami wyłącznie do okresów zimowych i promowanie tego rozwiązania wśród prywatnych właścicieli lasów 6 Ochrona przed zniszczeniem dróg niezbędnych dla funkcjonowania Parku i związanej z nimi infrastruktury technicznej 1. Dążenie do zabezpieczenia oraz naprawy dróg zniszczonych przez erozję i procesy osuwania. Drogi i tereny do nich przyległe na obszarze Parku 2. Wykonanie zabezpieczeń chroniących przed spadającymi odłamkami skalnymi - według potrzeb. 3. Bieżące utrzymanie oraz naprawa nabrzeża, służącego do załadunku drewna (binduga). Harczygrunt(47t2) 4. Remont i utrzymanie szlaków zrywkowych oraz przejazdów między łąkami. Obszar Parku 5. Bieżące utrzymanie oraz naprawa infrastruktury technicznej 7 Ochrona przeciwpożarowa 1. Usuwanie suchych części roślin-według potrzeb. Teren wzdłuż szlaków turystycznych 2. Dozorowanie i dogaszanie pogorzelisk - według potrzeb. Obszar Parku 3. Utrzymanie punktów czerpania wody. 1. Harczygrunt. 4. Utrzymanie przejezdności dróg pożarowych 2. Biały Potok Drogi pożarowe na obszarze Parku 8 Zapobieganie zanieczyszczeniom powietrza przez promowanie zaniechania stosowania tradycyjnych nośników energii cieplnej (między innymi węgla i koksu) 1. Promowanie stopniowej eliminacji tradycyjnych nośników energii cieplnej z obszaru Parku i zastąpienie ich nowymi rozwiązaniami technologicznymi. Obiekty na obszarze Parku -według możliwości 2. Stosowanie ogrzewania energią pozyskiwaną z biomasy lub biopaliwami. 3. Stosowanie ogrzewania elektrycznego. 4. Dążenie do montażu kolektorów słonecznych, baterii fotowoltaicznych, pomp cieplnych 9 Likwidacja zanieczyszczeń wód i gleby ściekami sanitarno-bytowymi Promowanie budowy nowych oczyszczalni lub podłączenia do istniejących systemów kanalizacyjnych budynków niewyposażonych w system oczyszczania ścieków Obiekty na obszarze Parku - według możliwości 10 Zapobieganie powstawaniu hałasu oraz ograniczenie jego emisji Wnioskowanie o ograniczanie emisji hałasu podczas organizacji imprez sportowych i masowych w otulinie Parku Obszar Parku - według potrzeb 11 Zapobieganie zagrożeniom powodowanym przez pojazdy mechaniczne na drogach publicznych 1. Dążenie do uwzględniania przy remontach dróg budowy przejść dla małych zwierząt. Drogi powiatowe i gminne na obszarze Parku 2. Dążenie do stopniowej zmiany statusu dróg publicznych na odcinkach, które utraciły funkcje drogi publicznej, w szczególności przez wykup, wymianę, przejęcie, przekazanie 12 Utrzymanie, remont i budowa urządzeń turystycznych 1. Naprawa, konserwacja i budowa szlaków turystycznych oraz infrastruktury turystycznej, w tym: Szlaki turystyczne oraz infrastruktura turystyczna na obszarze Parku 1) mostków; 2) kładek; 3) przepustów; 4) krawężników; 5) schronów; 6) znaków i drogowskazów na węzłach szlaków turystycznych; 7) tablic edukacyjno-informacyjnych; 8) ławek; 9) barier i poręczy; 10) ogrodzeń przy szlakach turystycznych. 2. Usuwanie drzew połamanych i wywróconych na szlaki turystyczne -według potrzeb 13 Zabezpieczanie przed zniszczeniem terenów położonych przy szlakach turystycznych Zastosowanie ogrodzeń lub punktowych zakrzaczeń (z gatunków miejscowych, pochodzących z obszaru Parku) - według potrzeb stwierdzonych w wyniku przeglądu szlaków turystycznych Obszar Parku - w miejscach największego natężenia ruchu turystycznego 14 Ochrona obiektów o charakterze kulturowym Remont i konserwacja obiektów o charakterze kulturowym; ponadto na terenie Zamków Czorsztyn i Pieniny dopuszcza się: Obszar Parku-32 obiekty, w tym: 1) usuwanie roślinności (koszenie i odkrzaczanie) porastającej mury i ich bezpośrednie otoczenie; 1) Zamek Czorsztyn: 2) wykonywanie prac archeologicznych; 2) Zamek Pieniny; 3) wykonanie niezbędnej infrastruktury turystycznej 3) kapliczki i krzyże przydrożne 15 Zachowanie dziedzictwa geologicznego Ochrona stanowisk geologicznych o szczególnym znaczeniu -zabezpieczanie ich przed ruchem turystycznym Obszar Parku-wszystkie stanowiska geologiczne o szczególnym znaczeniu 16 Utrzymanie w należytym stanie gruntów pod liniami energetycznymi i teletechnicznymi 1. Oczyszczanie terenów, na których przebiegają linie energetyczne i teletechniczne z drzew i krzewów -według stwierdzonych potrzeb. Obszar Parku, w szczególności - 42r, 46b, 49d, j1,50b 2. Zakładanie pasów zaporowych (wprowadzanie nasadzeń) pod liniami na gruntach leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa (z wyłączeniem ochrony ścisłej) -według stwierdzonych potrzeb 17 Usuwanie gatunków roślin zagrażających i innych niepożądanych Zwalczanie gatunków zagrażających i innych niepożądanych, w szczególności: Obszar Parku i otuliny Parku, w szczególności brzegi rzeki Dunajec - 2, 3, 9, 10, 14B, 20-25, 58, 59 1) barszczu Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi); 2) rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica) i rdestowca sachalińskiego (Reynoutria sachalinensis); 3) ostrożenia polnego (Cirsium arvense) 18 Zachowanie puli genowej roślin przez ochronę ex situ 1. Współpraca z bankami nasion. Obszar Parku 2. Uprawa roślin przy pawilonach edukacyjnych Parku. 3. Zbiór nasion gatunków rzadkich, zagrożonych i prawnie chronionych z obszaru Parku 19 Zwalczanie obcych i niepożądanych gatunków zwierząt 1. Dopuszcza się zwalczanie przez odłów albo odstrzał obcych i niepożądanych gatunków zwierząt (według potrzeb): Obszar Parku 1) piżmaka (Ondatra zibethica); 2) jenota (Nyctereutes procyonoides);3) norki amerykańskiej (Neovison vison). 2. W przypadku bezdomnych zwierząt, w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r. poz. 856) zagrażających zwierzętom dziko występującym na obszarze Parku zawiadamianie właściwych organów 20 Przeciwdziałanie kłusownictwu Prowadzenie patroli przez Służbę Parku Obszar Parku 21 Utrzymanie populacji rzadkich gatunków zwierząt Dopuszcza się reintrodukcję, restytucję (wzmocnienie istniejącej populacji i poprawa stanu siedliska), po opracowaniu szczegółowych programów ochrony, następujących gatunków zwierząt: Obszar Parku 1) igliczek karpacki (Acicula parcelineata); 2) szklarka mniejsza (Aegopinella minor); 3) daudebardia czerwonawa (Daudebardia rufa); 4) pomrów wielkobiczykowy (Lehmania macroflagellata); 5) świdrzyk okazały (Macrogastra ventricosa); 6) modraszek arion (Maculinea arion); 7) modraszek alkon (Maculinea alcon (rebeli)); 8) niepylak apollo (Parnassius apollo); 9) kraśnik smugowiec (Zygaena brizea); 10) kraśnik (Zygaena osterodensis); 11) kraśnik pięcioplamek (Zygaena trifolii); 12) kraśnik kminowiec (Zygaena cynarae); 13) wynurt (Ceruchus chrysomelinus); 14) nadobnica alpejska (Rosalia alpina); 15) troć wędrowna (Salmo trutta m. trutta); 16) gniewosz plamisty (miedzianka) (Coronella austriaca); 17) sokół wędrowny (Falco peregrinus); 18) cietrzew (Lyrurus tetrix); 19) koszatka (Dryomys nitedula); 20) popielica (Glis glis); 21) żołędnica (Eliomys quercinus); 22) orzesznica (Muscardinus avellanarius) 22 Ochrona gatunków zwierząt pochodzących z miejsc typowych (posiadających locus typicus na obszarze Parku) Stabilizacja lub odtwarzanie siedlisk gatunków - według potrzeb stwierdzonych w wyniku monitoringu Obszar Parku 23 Ochrona biotopów, miejsc stałego występowania i rozrodu zwierząt Utrzymanie lub odtwarzanie biotopów, miejsc stałego występowania, rozrodu zwierząt (w zależności od potrzeb) przez: Obszar Parku 1) koszenie; 2) odkrzaczanie; 3) pozostawienie drzew z dziuplami oraz części drewna do mineralizacji; 4) odtwarzanie naturalnych lub tworzenie zastępczych miejsc rozrodu zwierząt; 5) prowadzenie stałego monitoringu; 6) ochronę szlaków migracji 24 Utrzymanie lub poprawa stanu populacji rzadkich lub zagrożonych gatunków roślin Ochrona biotopów przez: Obszar Parku 1) koszenie; 2) odkrzaczanie; 3) pozostawienie części drewna do mineralizacji; 4) utrzymanie lub przywrócenie prawidłowych stosunków wodnych 25 Ochrona bezkręgowców 1. Restytucja populacji niepylaka apollo (Parnassius apollo) (w zależności od potrzeb stwierdzonych w wyniku monitoringu) przez: Obszar Parku 1) prowadzenie hodowli; 2) wypuszczanie wyhodowanych osobników; 3) utrzymanie siedlisk; 4) monitoring stanu populacji i siedlisk. 2. Dopuszcza się tworzenie i utrzymanie zastępczych miejsc rozrodu oraz miejsca z roślinami żywicielskimi dzikich gatunków pszczół 26n1 26 Ochrona płazów 1. Okresowe zabezpieczanie szlaków migracji płazów - w miejscach stwierdzonych zagrożeń przez: Obszar Parku 1) rozstawianie zabezpieczeń, w szczególności siatek i płotów; 2) przenoszenie przez drogę migrujących osobników. 2. Utrzymanie istniejących miejsc rozrodu. 3. Tworzenie nowych miejsc rozrodu 27 Utrzymanie w należytym stanie płaszczyzn, ciągów i punktów widokowych 1. Koszenie łąk. Obszar Parku 2. Usuwanie drzew i krzewów. 3. Wykup łąk i polan (około 300
143. ha)28 Zachowanie lub przywracanie wartości estetyczno-widokowych krajobrazu: 1. Działania ochronne w: Obszar Parku 1) naturalnego; 1) ekosystemach leśnych; 2) naturalno-kulturowego; 2) lądowych ekosystemach nieleśnych; 3) kulturowo - naturalnego 3) ekosystemach wodnych. 2. Udostępnianie Parku do celów działalności człowieka zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. 3. Dążenie do zachowania wartości estetycznych krajobrazu przez usuwanie lub przysłanianie obiektów i elementów mogących ograniczyć lub zniekształcić krajobraz Pienin 29 Ochrona tradycji i zwyczajów lokalnych 1. Wspieranie tradycji spływu Przełomem rzeki Dunajec. Przełom rzeki Dunajec 2. Ochrona rozłogu pól. Obszar Parku 3. Prowadzenie kulturowego wypasu owiec, z wyłączeniem ekosystemów łąkowych o szczególnym znaczeniu 30 Wykonanie nowej oraz uzupełnienie istniejącej infrastruktury turystycznej i edukacyjnej 1. Wytyczenie i wykonanie nowego szlaku turystycznego na Krasie -części wsi Krościenko nad Dunajcem. Obszar Parku 2. Uzupełnianie istniejącej infrastruktury turystycznej i edukacyjnej przy istniejących szlakach turystycznych 31 Utrzymanie w należytym stanie obiektów Parku i ich otoczenia 1. Utrzymanie zieleni wokół obiektów Parku, w tym przylegających łąk. Obiekty Parku uch otoczenie 2. Utrzymanie ogródków roślin charakterystycznych dla Pienin. 3. Wykonanie prac mających na celu utrzymanie drzew i lasów przy obiektach Parku. 4. Bieżące utrzymanie i remonty obiektów budowlanych i infrastruktury technicznej 32 Ochrona ekosystemów Parku i gatunków roślin o szczególnym znaczeniu przed szkodami wyrządzanymi przez zwierzęta łowne 1. Utrzymanie liczebności populacji zwierząt łownych na poziomie niezagrażającym ekosystemom oraz gatunkom roślin o szczególnym znaczeniu. Obszar Parku z wyłączeniem obszarów ochrony ścisłej 2. Do sporządzania rocznych planów redukcji przyjmuje się, że poziom liczebności populacji zwierząt łownych powinien wynosić w przypadku: 1) jeleni szlachetnych (Cervus elaphus) - 26 sztuk, 2) saren europejskich (Capreolus capreolus) - 30 sztuk, 3) dzików (Sus scrofa) - 5 sztuk. Jeżeli szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne utrzymują się na niskim poziomie, redukcji nie prowadzi się, nawet gdy poziom liczebności zwierząt łownych został przekroczony. 3. Wykonywanie poletek łowieckich lub innych zabezpieczeń chroniących uprawy rolne i leśne. 4. Zakup lub dofinansowanie zabezpieczeń upraw prywatnych właścicieli 33 Ochrona granic gruntów będących w wieczystym użytkowaniu Parku lub będących jego własnością Odmalowywanie słupków granicznych i utrzymanie powierzchni bez drzewostanu (wizur) Obszar Parku 34 1. Ochrona walorów widokowych. Dążenie do zmiany napowietrznych linii energetycznych i teletechnicznych na kablowe podziemne - po uzgodnieniu z właścicielem linii; realizowanej przez właściciela linii Obszar Parku 2. Ochrona ptaków 35 Utrzymanie ujęcia wody i jego ochrona 1. Bieżące remonty - według potrzeb. 56a 2. Regulacja poziomu piętrzenia wody -według potrzeb 3. Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej Lp. Rodzaj działań ochronnych Sposób wykonania i zakres Lokalizacja11) 1 Pozyskanie rodzimego materiału rozmnożeniowego drzew leśnych, niezbędnego do prowadzenia przebudowy drzewostanów w strefie ochrony czynnej i krajobrazowej lub ochrony gatunków Ręczny zbiór nasion z pojedynczych drzew leśnych stojących - według potrzeb 1. 15a,g, 41l, h,57g - sosna zwyczajna (Pinus sylvestris). 2. Tereny leśne Parku objęte tym rodzajem ochrony - pozostałe gatunki drzew leśnych 2 Ochrona jaskiń Zabezpieczenie wejść do dwóch najcenniejszych jaskiń 1. Jaskinia w Ociemnym. 2. Borsucza Jama 3 Ochrona dobrze zachowanych, stabilnych muraw naskalnych i kserotermicznych wraz z towarzyszącymi im stadiami sukcesyjnymi oraz stadiów sukcesyjnych na łąkach ziołoroślowych niewymagających specjalnych działań ochronnych Ochrona naturalnych procesów przyrodniczych 2h,3i,5i,o,t,z,9a,c,10a,i, 11k, 12j, 13g,l,m, 14Bd,g,h,j, 15a,f,g,h, 18b,d, 19a, 20c, d, 21b, d,g, 22m, o, 25c, d, g, i, n, 26b, f, h, n, p, 28g, l, m, w, a1, z1, 31g, 32a, o, z, 38m, 41b,m, 43d,j,57h,j 4 Ochrona dobrze zachowanych drzewostanów zbliżonych do naturalnych Ochrona naturalnych procesów przyrodniczych Tereny leśne Parku objęte tym rodzajem ochrony 5 Usuwanie drzew lub ich części przewróconych na szlaki turystyczne i drogi lub zagrażających bezpieczeństwu publicznemu Dopuszcza się usunięcie drzew lub ich części w przypadku ich przewrócenia się na szlaki turystyczne i drogi lub zagrażające bezpieczeństwu publicznemu Obszar Parku 4. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej Lp. Rodzaj działań ochronnych Sposób wykonania i zakres Lokalizacja 11) 1 Pozyskanie rodzimego materiału rozmnożeniowego drzew leśnych i krzewów, niezbędnego do prowadzenia przebudowy drzewostanów w strefie ochrony czynnej i krajobrazowej oraz ochrony gatunkowej roślin drzewiastych 1. Ręczny zbiór z pojedynczych drzew stojących. 1)45m -jodła pospolita (Abies alba); 2. W przypadku braku nasion modrzewia polskiego (Larix decidua subsp. polonica) w Pieninach, dopuszcza się zakupienie ich od właścicieli drzewostanów nasiennych w najbliższym sąsiedztwie Parku 2) 30b - buk pospolity (Fagus sylvatica); 3) 30i - modrzew polski (Larix decidua subsp. polonica); 4) 11a - grab pospolity (Carpinus betulus); 5) 5j1 - lipa(Tilia spp.); 6) 55a - lipa (Tilia spp.), jesion wyniosły (Fraxinus excelsior); 7) 17i1, 55c -jawor (Acer pseudoplatanus), jesion wyniosły (Fraxinus excelsior) 2 Utrzymanie szkółki leśnej 1. Utrzymanie, remontowanie lub modernizacja istniejących obiektów oraz utrzymanie, remontowanie oraz uzupełnienie infrastruktury technicznej w szkółce leśnej, w szczególności: 45h 1) budynku przechowalni; 2) budynku gospodarczego; 3) dróg i placów; 4) zbiornika wodnego; 5) studni głębinowej; 6) kompostowni. 2. Dopuszcza się stosowanie: 1) chemicznych środków ochrony roślin; 2) nawozów organicznych oraz mineralnych; 3) nawadniania kwater hodowlanych szkółki leśnej. 3. Produkcja i ochrona sadzonek do odnowień, nasadzeń, zalesień i zadrzewień 3 Wprowadzanie gatunków drzew docelowych w drzewostanach zniekształconych 1. Przygotowanie powierzchni (19
144. ha)i sadzenie lub siew: 29b,i,30f,g,k,l,34h,s,35b,d, 36h1, 42f, m, 44f, g, h, l, 45b, c, i, l, 46c, f, 47a, f, l, n, 48a, b, h, 49h, o,t, 50a, f,g,n, o, p, t, 51g, 52a, b,f,j,l, 53p,t,w,d1, 30i, 36b, 45h 1) jodły pospolitej (Abies alba); 2) buka pospolitego (Fagus sylvatica); 3) gatunków domieszkowych. 2. Utrzymanie i bieżące remonty istniejących obiektów, służących do prac leśnych (schrony, przechowalnie) 4 Pielęgnacja odnowień Usuwanie roślin ograniczających wzrost i rozwój (konkurujących) sadzonek w odnowieniach - na powierzchni nieprzekraczającej 30 ha/rok (powierzchnia jednorazowego zabiegu; powtórzenie zabiegu według stwierdzonych potrzeb) 29b,i,30c,f,g,i,k,l,34c,d,h,j, r. s, 35a, b, d, 36b, d, h1, 42f, g, m,44f,g,h,l,45a,b,c,d,f,i,j, k, l, 46a, c, d, f, g, 47a, c, d, f, l, n, 48a, b, c, g, h, 49h, m, n, o, p, t, 50a, f,g,n, o,p, r.t, 51g, 52a, b, f,g,j,l, 53a,m,p,t,w, a1, d1 5 Pielęgnacja upraw i młodników (czyszczenia wczesne i późne) Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew - na powierzchni nieprzekraczającej 170ha/20lat 29b,c,i,30a,c,f,g,i,j,k,l,m,r, 34c, d,h,i,j,o,r, s, 35a,b,c, d, 36b, d, f, h1, 42a, b, c, d, f, g, h, k, m,44a,f,g,h,j,k,l,45a,b,c,d, f,i,j,k,l,m,n,r,46a,c,d,f,g, 47a, b, c, d, f, g, h, i, l, n, 48a, b, c, d, g, h, 49c, f, g, h, m, n, o, p, t, 50a, c, f,g,n, o,p,r,t, 51a,b,g, n, 52a,b,f,g,i,j,k,l,n, 53a,g,h, i, j,m, n, o, p, t, w, y, z, a1,b1, d1,58d 6 Pielęgnacja drzewostanów (trzebieże wczesne) Regulacja składu gatunkowego (na powierzchni nieprzekraczającej 70 ha/20 lat) przez usuwanie gatunków drzew: 17r,30h,42i,j,k,m,44b,c,45d, f, n, p, 46a, 47f, h, i, l, 48d, f, 49c, f,g, 50g,n, o, 51a,b,g, l,o, 52g, i, l,m,n, o, 53a,g,h, i,j,m,n, o, 1) nieodpowiednich dla danych zbiorowisk; t,w,y, z, a1,b1,d1 2) niepożądanych domieszkowych 7 Pielęgnacja drzewostanów (trzebieże późne) Regulacja składu gatunkowego (na powierzchni nieprzekraczającej 250 ha/20 lat) przez usuwanie gatunków drzew: 5j1,17y,z,29a,b,30c,i,k,p, 34b, c, g, i, 35a, b, c, d, 36a, b, c, d, 42a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, 44d, f, g,h,j,k,l,45a,b,c,d,f,i,j,k,l, 1) nieodpowiednich dla danych zbiorowisk; m, n, o, r. 46a, c, d, f, g, 47a, b, d, f, g, h, i, l, m, n, 48b, c, d, f, g, h, 2) niepożądanych domieszkowych 49c, f, h, j, n, o, p, r. t, 50a, c, f, g, k,n, o,p, r.t, 51a,b,g, l, n, t, 52c, f,g,h,l,m,n,o 8 Przeciwdziałanie szkodom powodowanym przez zwierzęta 1. Zabezpieczenie indywidualne sadzonek (chemiczne, mechaniczne, ogrodzenia lub inne) - na powierzchni nieprzekraczającej 30 ha/rok. 29b,i,30c,f,g,i,k,l,34c,d,h,j, r. s, 35a, b, d, 36b, d, h1, 42f, g, m,44f,g,h,l,45a,b,c,d,f,i,j, k, l, 46a, c, d, f, g, 47a, c, d, f, l, 2. Wykonanie nowych ogrodzeń zabezpieczających odnowienia oraz młodniki - na powierzchni nieprzekraczającej 30 ha/rok. n, 48a, b, c, g, h, 49h, m, n, o, p, t, 50a, f,g,n, o,p, r.t, 51g, 52a, b, f,g,j,l, 53a,m,p,t,w, a1, d1 3. Naprawa istniejących ogrodzeń -według potrzeb Obszar Parku 9 Ocena zagrożeń ze strony: 1. Wykładanie drzew pułapkowych i pułapek feromonowych. Obszar Parku w oddziałach wymagających działań ochronnych 1) kornika drukarza (Ips typographus); 2. Kontrola występowania zasnuj. 2) rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus); 3. Zakres według potrzeb stwierdzonych w wyniku monitoringu. 3) drwalnika paskowanego (Trypodendron lineatum); 4. Zmniejszanie populacji rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus) i drwalnika paskowanego (Trypodendron lineatum) 4) zasnuj (Cephalzia spp.) 10 Utrzymanie stanu sanitarnego drzewostanów 1. Dopuszcza się usunięcie z drzewostanów drzew zagrażających ich trwałości lub przebudowie: Obszar Parku w oddziałach wymagających działań ochronnych 1) obumarłych i obumierających; 2) wywróconych i połamanych; 3) zaatakowanych przez owady i grzyby (posusz czynny). 2. Działanie ochronne, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie dotyczy drzew z dziuplami, leżących i stojących drzew obumarłych oraz wybranych powierzchni doświadczalnych. 3. Zaleca się pozostawienie w drzewostanach pojedynczych drzew lub zgrupowań obumarłych lub wywróconych drzew, z równoczesnym prowadzeniem kontroli stanu populacji korników -na wybranych powierzchniach 11 1. Ochrona utworów skalnych. 1. Utrzymanie w dobrym stanie dojść do punktów widokowych na szczycie Trzy Korony. 18k,26l1 2. Ochrona cennych gatunków roślin przed zagrożeniami wynikającymi z ruchu turystycznego 2. Utrzymanie w dobrym stanie schronu oraz poczekalni dla turystów i odwiedzających. 3. Utrzymanie w dobrym stanie terenu przy Zamku w Czorsztynie przez coroczne koszenie i usuwanie biomasy oraz okresowe usuwanie krzewów i młodych drzew (nalotu drzew). 51r2 4. Zagospodarowanie turystyczne -według potrzeb 12 Ochrona dobrze zachowanych, stabilnych muraw naskalnych i kserotermicznych wraz z towarzyszącymi im stadiami sukcesyjnymi ekosystemów oraz stadiów sukcesyjnych ekosystemów na łąkach ziołoroślowych niewymagających specjalnych działań ochronnych Usuwanie krzewów i młodych drzew (nalot drzew) ocieniających murawę w przypadku nasilenia się sukcesji -według potrzeb 8z,16Ac,38d,39g,41i,j,50z1, 51h,i,52p, 57d,z, 59b, k, m, n, r. s, 61d1 13 Zachowanie lub ochrona przed zarastaniem żwirowisk i kamieńców 1. Zwalczanie gatunków roślin zagrażających i innych niepożądanych na powierzchni nieprzekraczającej 1,5 ha/rok. 2l,m,n,o,p,3n,9i,10j,14Bk, 20f, 21k, 22h, 23h, 24b, 25o, 59t1 2. Okresowe usuwanie krzewów i młodych drzew (nalotu drzew), zarastających żwirowiska, w celu utrzymania zbiorowiska roślinnego -według potrzeb wynikających z monitoringu (na powierzchni nieprzekraczającej 1,5 ha/rok) 14 Zachowanie młak eutroficznych 1. Koszenie i usuwanie biomasy co 2, 3 lub 4 lata według potrzeb wynikających z monitoringu -1 ha/rok. 5l,32i1,53f,k,l,r,59p1 2. Okresowe usuwanie krzewów i młodych drzew (nalotu drzew) ocieniających młakę w celu utrzymania zbiorowiska-0,1 ha/rok 15 Zachowanie muraw naskalnych oraz muraw kserotermicznych 1. Okresowe usuwanie krzewów i młodych drzew (nalotu drzew) ocieniających murawę na powierzchni około 9 ha/rok. 5n2,21i,26g,s,m1,28z,i1,y1, 37g, 38f,41d, 50j,m, 51j,p, s, w 2. Koszenie i usuwanie biomasy -według potrzeb. 51s 3. Koszenie i usuwanie biomasy lub ekstensywny wypas owiec, kóz lub krów - około 1 ha/rok 26m1 16 Zachowanie łąk i ziołorośli 1. Koszenie od dnia 15 czerwca do dnia 30 września i usuwanie biomasy w przypadku: 5b,k,x,7i,i1,i2,8b,d,11a,12m, 13d, 16Bd, 17j,k,g1,i1,l1,m1, 18f,h,i,j, 19d, 26l, d1, 28b, h, i, 30s1,32d,l,t,b1,i1,t1,b3,b4, 33g, c1, c2, c3, 36g1, 44i, i1, i2, i3, i4, 45g, 49l, s, l2,l3,l4,l5,l6, 51f,m, 57l, 61a1, 62x1, 65l1 1) łąk świeżych - koszenie coroczne nie wcześniej niż od dnia 15 czerwca; 2) ciepłolubnych łąk pienińskich -koszenie coroczne nie wcześniej niż od dnia 15 lipca; 3) ziołorośli i łąk wilgotnych -koszenie co 2 lub 3 lata; 4) polan ze stanowiskami rzadkich gatunków roślin, zwierząt lub grzybów. 2. Koszenie i usuwanie biomasy z pozostawieniem pasów ekologicznych na łąkach i ziołoroślach. 3. Dopuszcza się kontrolowane spalanie części biomasy. 4. Składowanie części biomasy na obrzeżach łąk lub pod grupami drzew. 5. Nawożenie w razie potrzeby obornikiem, komposłem, rozdrobnioną biomasą, nawożenie mineralne nawozami fosforowo-potasowymi. 6. Usuwanie krzewów i młodych drzew (nalotu drzew) ocieniających łąki i ziołorośla. 7. Działania ochronne, o których mowa w ust. 1-6, przeprowadza się łącznie na powie