Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Pienińskiego Parku Narodowego

Rozporządzenie Ministra Środowiskaz dnia 1 lipca 2014 r.w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Pienińskiego Parku Narodowego Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik - Plan ochrony dla Pienińskiego Parku Narodowego Rozdział 1 - Cele ochrony przyrody oraz wskazania przyrodnicze i społeczne uwarunkowań ich realizacji Rozdział 2 - Identyfikacja oraz sposoby eliminacji lub ograniczania istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków Rozdział 3 - Obszary ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej Rozdział 4 - Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej, z podaniem rodzaju, zakresu i lokalizacji tych działań Rozdział 5 - Obszary i miejsca udostępniane dla celów naukowych, edukacyjnych, turystycznych, rekreacyjnych oraz sposoby ich udostępniania Rozdział 6 - Miejsca, w których może być prowadzona działalność handlowa i rolnicza Rozdział 7 - Ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa małopolskiego, dotyczące eliminacji lub ograniczania zagrożeń zewnętrznych i wewnętrznych Rozdział 8 - Zakres planu działań ochronnych dla dwóch obszarów Natura 2000 o wspólnej nazwie Pieniny (kody obszarów: PLH120013 - specjalny obszar ochrony siedlisk o powierzchni 2346 ha i PLB120008 - obszar specjalnej ochrony ptaków o powierzchni 2336,4 ha)12) Treść rozporządzenia Na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody   (Dz. U. z 2013 r. poz. 627 z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 628 i 842 oraz z 2014 r. poz. 805, 850, 926 i 1002.) zarządza się, co następuje: § 1. Ustanawia się plan ochrony dla Pienińskiego Parku Narodowego stanowiący załącznik do rozporządzenia. § 2. Do projektów: 1) studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, 2) miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, 3) planu zagospodarowania przestrzennego województwa małopolskiego - uzgodnionych z dyrektorem Pienińskiego Parku Narodowego, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, nie stosuje się ustaleń do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa małopolskiego, dotyczących eliminacji lub ograniczania zagrożeń zewnętrznych i wewnętrznych ujętych w załączniku do rozporządzenia. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 628 i 842 oraz z 2014 r. poz. 805, 850, 926 i 1002. Załącznik   -   Plan ochrony dla Pienińskiego Parku Narodowego Rozdział 1 Cele ochrony przyrody oraz wskazania przyrodnicze i społeczne uwarunkowań ich realizacji 1. Cele ochrony Celem ochrony przyrody Pienińskiego Parku Narodowego, zwanego dalej „Parkiem”, jest zachowanie unikatowego w skali Polski i Europy krajobrazu górskiego z jego naturalną różnorodnością biologiczną, pozostającą w związku z naturalnymi procesami przyrodniczymi i strukturami geologicznymi, geomorfologicznymi, hydrologicznymi i glebowymi, z mechanizmami funkcjonowania ekosystemów oraz z historią przemian flory i fauny. Celem równorzędnym jest zachowanie wartości kulturowych, w tym krajobrazu kulturowego, walorów krajobrazowych oraz kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody. 1.1. Celem ochrony przyrody nieożywionej jest: 1) zachowanie naturalnych procesów glebotwórczych; 2) eliminacja lub ograniczanie zagrożeń związanych z istniejącą erozją, zanieczyszczeniami i antropopresją; 3) zachowanie utworów geologicznych, w szczególności odsłonięć skalnych, a także utworów geomorfologicznych, takich jak piargi, jaskinie; 4) zachowanie złóż i kopalin; 5) eliminacja zagrożeń powodujących antropopresję i zanieczyszczenia zasobów wodnych w Parku; 6) utrzymanie dobrego stanu nisz źródeł wód będących szczególnie wartościowymi; 7) ograniczenie lub eliminacja czynników wpływających na zanieczyszczenie powietrza; 8) doprowadzenie wód podziemnych do dobrego stanu ilościowego i chemicznego oraz uniknięcie pogarszania się tego stanu; 9) doprowadzenie wód podziemnych do jakości umożliwiającej zapewnienie właściwej ochrony gatunków i ekosystemów zależnych od tych wód. 1.2. Celem ochrony ekosystemów leśnych jest: 1) zachowanie trwałości i zapewnienie rozwoju zespołów leśnych; 2) zapewnienie właściwej ochrony i uniknięcie pogorszenia stanu ekosystemów leśnych, w tym stanowiących chronione siedliska przyrodnicze, oraz gatunków roślin, grzybów i zwierząt wraz z ich siedliskami; 3) przywracanie do stanu naturalnego struktury ekosystemów leśnych, z maksymalnym wykorzystaniem spontanicznych procesów przyrodniczych, w tym odtworzenie zasobów rozkładającego się drewna w ekosystemach leśnych do zasobów i struktury typowych dla lasów o charakterze naturalnym; 4) zapewnienie niezakłóconego, naturalnego przebiegu procesów przyrodniczych na obszarach ochrony ścisłej. 1.3. Celem ochrony lądowych ekosystemów nieleśnych jest: 1) zachowanie trwałości i zapewnienie rozwoju naturalnych i półnaturalnych zespołów roślinnych; 2) zapewnienie właściwej ochrony i uniknięcie pogorszenia stanu lądowych ekosystemów nieleśnych, w tym stanowiących chronione siedliska przyrodnicze, oraz gatunków roślin, grzybów i zwierząt wraz z ich siedliskami; 3) zapewnienie niezakłóconego, naturalnego przebiegu procesów przyrodniczych na obszarach ochrony ścisłej. 1.4. Celem ochrony ekosystemów wodnych jest utrzymanie i poprawa bilansu wodnego oraz czystości wód, z uwzględnieniem: 1) zachowania i odtwarzania siedlisk organizmów wodnych; 2) zachowania charakterystycznych zespołów i zgrupowań organizmów wodnych oraz ich siedlisk wilgotnych i bagiennych; 3) doprowadzenia wód powierzchniowych do stanu dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego (według kryteriów biologicznych, hydromorfologicznych, chemicznych i fizykochemicznych) oraz uniknięcie pogarszania tego stanu; 4) doprowadzenia wód powierzchniowych do stanu umożliwiającego osiągniecie właściwego poziomu ochrony gatunków i ekosystemów zależnych od tych wód. 1.5. Celem ochrony gatunków roślin, grzybów i ich siedlisk jest: 1) zachowanie lub przywrócenie zróżnicowania genetycznego, gatunkowego i siedliskowego (w tym mikrosiedlisk lasów naturalnych, siedlisk: wodnych, podmokłych, kserotermicznych, ekotonowych oraz łąk kośnych i pastwisk); 2) zachowanie siedlisk (mikrosiedlisk) półnaturalnych zbiorowisk nieleśnych i związanych z nimi zespołów roślinnych; 3) zachowanie taksonów (gatunków, odmian) unikatowych w skali kraju; 4) eliminacja ekspansywnych gatunków obcych; 5) doprowadzenie siedlisk i populacji gatunków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 do właściwego stanu ochrony, polegającego na tym, że: a) liczebność nie maleje i wykorzystuje możliwości siedliska, a struktura populacji gatunku nie stwarza zagrożeń w odniesieniu do liczebności populacji w przyszłości, b) siedlisko ma odpowiednią wielkość i strukturę dla zapewnienia trwałości gatunku, c) nie ma zagrożeń w odniesieniu do długoterminowego przetrwania gatunku. 1.6. Celem ochrony gatunków zwierząt i ich siedlisk jest: 1) zachowanie lub przywrócenie zróżnicowania genetycznego, gatunkowego i siedliskowego (w tym siedlisk: kserotermicznych, ekotonowych oraz łąk kośnych i pastwisk); 2) zachowanie siedlisk (mikrosiedlisk) półnaturalnych zbiorowisk nieleśnych i związanych z nimi zespołów zwierzęcych; 3) zachowanie lub przywrócenie fauny łąk, pastwisk i zbiorowisk kserotermicznych oraz układów przyrodniczych związanych z zanikającą działalnością człowieka, przez utrzymanie gatunków: a) zapylających, b) siedlisk kserotermicznych, c) siedlisk ekotonowych, d) łąk kośnych, e) pastwisk, w tym koprofagów; 4) zachowanie lub przywrócenie taksonów unikatowych w skali kraju wśród kręgowców; 5) zachowanie lub przywrócenie taksonów bezkręgowców posiadających w Parku jedyne w Polsce stanowisko, w szczególności gatunków rzadkich w Europie Środkowej; 6) zachowanie reliktowych (ewolucyjnie) populacji, które nie uległy synantropizacji; 7) utrzymanie równowagi populacyjnej; 8) eliminacja ekspansywnych gatunków obcych; 9) rozpoznawanie i eliminacja zagrożeń; 10) doprowadzenie siedlisk i populacji gatunków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 w granicach Parku do właściwego stanu ochrony, polegającego na tym, że: a) liczebność nie maleje i wykorzystuje możliwości siedliska, a struktura populacji gatunku nie stwarza zagrożeń w odniesieniu do liczebności populacji w przyszłości, b) siedlisko ma odpowiednią wielkość i strukturę dla zapewnienia trwałości gatunku, c) nie ma zagrożeń w odniesieniu do długoterminowego przetrwania gatunku. 1.7. Celem ochrony siedlisk przyrodniczych jest: 1) zachowanie lub przywrócenie powierzchni i zasięgu naturalnych i półnaturalnych siedlisk przyrodniczych oraz zachowanie lub odtworzenie ich właściwego stanu ochrony; 2) zapewnienie odpowiednich warunków życia typowym gatunkom roślin, związanym z tymi siedliskami przyrodniczymi; 3) zapewnienie odpowiednich warunków życia typowym gatunkom zwierząt, związanym z tymi siedliskami przyrodniczymi. 1.8. Celem ochrony krajobrazu jest: 1) zachowanie lub przywrócenie walorów widokowych i estetycznych krajobrazu; 2) zachowanie istniejącej mozaiki łąk, pastwisk, pól uprawnych, lasów, zadrzewień, zakrzaczeń i użytków ekologicznych; 3) kształtowanie i zachowanie lokalnego krajobrazu kulturowego. 1.9. Celem ochrony wartości kulturowych jest zachowanie, uwidocznienie i przywrócenie elementów dziedzictwa kulturowego wraz z ich otoczeniem, w szczególności: 1) zachowanie istniejących form kulturowych oraz miejsc upamiętniających wydarzenia historyczne; 2) utrzymanie, zachowanie lub przywrócenie zróżnicowania kulturowego; 3) kształtowanie rozwoju regionu kulturowego przez stworzenie podstaw w przypadku kontynuacji miejscowych tradycji. 1.10. Celem ochrony dwóch obszarów Natura 2000 o wspólnej nazwie Pieniny (kod obszaru: PLH1200131) - specjalny obszar ochrony siedlisk o powierzchni 2346 ha, kod obszaru: PLB1200082) - obszar specjalnej ochrony ptaków o powierzchni 2336,4 ha) położonych w całości na obszarze Parku jest zachowanie integralności tych obszarów, spójności sieci obszarów Natura 2000 oraz utrzymanie lub przywrócenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, gatunków oraz siedlisk gatunków, występujących na tych obszarach i będących przedmiotem ochrony, w tym w szczególności: 1) w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013) dla: a) siedliska przyrodniczego 51303) (formacje z jałowcem pospolitym (Juniperus communis) na wrzosowiskach lub nawapiennych murawach) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 2 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego, b) siedliska przyrodniczego 61703) (nawapienne murawy wysokogórskie (Seslerion tatrae) i wyleżyska śnieżne (Arabidion coeruleae)) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 17 ha oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego, c) siedliska przyrodniczego 62103) (murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis, Festucion pallentisj) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 41 ha oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego, d) siedliska przyrodniczego 64303) (ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium)) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 1,5 ha oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego, e) siedliska przyrodniczego 65203) (górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion)) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 207 ha oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego, f) siedliska przyrodniczego 72303) (górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 8 ha oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego, g) siedliska przyrodniczego 81603) (podgórskie i wyżynne rumowiska wapienne ze zbiorowiskami ze Stipion calamagrostis) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 1 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego, h) siedliska przyrodniczego 82103) (wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis) - utrzymanie tego siedliska przyrodniczego oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego, i) siedliska przyrodniczego 8310 (jaskinie nieudostępnione do zwiedzania) - utrzymanie tego siedliska przyrodniczego oraz specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego, j) siedliska przyrodniczego 91303) (żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion)) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 882 ha, specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego w strefie ochrony ścisłej, utrzymanie jak najbardziej zbliżonych do stanu naturalnego buczyn, w których jest prowadzona gospodarka leśna w strefie ochrony krajobrazowej, k) siedliska przyrodniczego 91503) (ciepłolubne buczyny storczykowe (Cephalanthero--Fagenion)) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 563 ha, specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego na obszarze ochrony ścisłej, utrzymanie jak najbardziej zbliżonych do stanu naturalnego buczyn, w których jest prowadzona gospodarka leśna w strefie ochrony kraj obrazowej, l) siedliska przyrodniczego 91803) (jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio platyphillis-Acerion pseudoplatani)) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 81 ha, specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego, m) siedliska przyrodniczego 91E03) (łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnetum glutinoso-incanae) i olsy źródliskowe) - utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 11 ha, specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego, n) siedliska przyrodniczego 91Q03) (górskie reliktowe laski sosnowe (Erico-Pinion)) -utrzymanie powierzchni tego siedliska przyrodniczego nie mniejszej niż 7 ha, specyficznej struktury i funkcji tego siedliska przyrodniczego, o) roślin: pszonaka pienińskiego (Erysimum pieninicum), obuwika pospolitego (Cypripedium calceolus), bezlistu okrywowego (Buxbaumia viridis) - utrzymanie areału i liczebności populacji, p) zwierząt (bez ptaków):   -   owady: krasopani hera (Callimorpha (Euplagia, Panaxia) quadripunctaria), ssaki: podkowiec mały (Rhinolophus hipposideros), nocek duży (Myotis myotis) i ryś (Lynx lynx) - utrzymanie stanu aktualnego,   -   owady: biegacz urozmaicony (Carabus variolosus), płazy: kumak górski (Bombina variegata) i traszka karpacka (Triturus montandoni) - wykonanie inwentaryzacji i zachowanie siedlisk gatunków; 2) w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLB120008) dla: a) sokoła wędrownego (Falco peregrinus), puchacza (Bubo bubo) - zachowanie stanowisk lęgowych, b) orła przedniego (Aquila chrysaetos), sóweczki (Glaucidium passerinum) i dzięcioła trójpalczastego (Picoides tridactylus) - zachowanie siedlisk gatunków, c) dzięcioła białogrzbietego (Dendrocopos leucotos) i pomurnika (Tichodroma muraria) - wykonanie inwentaryzacji i zachowanie siedlisk. 2. Przyrodnicze uwarunkowania celów ochrony przyrody 2.1. Ekosystemy występujące na obszarze Parku: 1) leśne; 2) lądowe ekosystemy nieleśne; 3) wodne. 2.2. Ekosystemy leśne Parku obejmują 1725 ha. Lasy w Parku zostały zaliczone do III kategorii zagrożenia pożarowego - małe zagrożenie, wynikającej z wyliczeń stanowiących załącznik do „Operatu ochrony ekosystemów leśnych”. Zbiorowiska roślinne leśne występujące na obszarze Parku oraz odpowiadające im kody siedlisk przyrodniczych Natura 2000: Lp. Zbiorowisko roślinne leśne Kod siedliska przyrodniczego4) Powierzchnia5)6) (ha) 1 Buczyna karpacka (Dentario glandulosae-Fagetum typicum, Dentario glandulosae-Fagetum lunarietosum) 9130 424 2 Ciepłolubna buczyna (Carici-Fagetum typicum) 9150 112 3 Kwaśna buczyna (Luzulo luzuloidis-Fagetum) 9110 1 4 Jedlina karpacka (Dentario glandulosae-Fagetum abietetosum) 9130 458 5 Ciepłolubna jedlina (Carici-Fagetum abietetosum) 9150 481 6 Uboga jedlina (Galio rotundifolii-Abietetum, Dryopterido dilatatae-Abietetum) 9110 12 7 Jaworzyna z języcznikiem (Phyllitido-Aceretum) 9180 73 8 Jaworzyna z jaskrem kosmatym (zbiorowisko Acer pseudoplatanus - Ranunculus lanuginosus) 9180 9 9 Grąd (Tilio-Carpinetum), fragmenty grądu 9170 26 10 Fragmenty zbiorowisk borowych (Yaccinio-Piceetalia) Brak kodu 11 11 Nadrzeczna olszyna górska (Alnetum incanae) 91E0 9 12 Bagienna olszyna górska (Caltho-Alnetum) 91E0 4 13 Reliktowe laski sosnowe (Erico-Pinion) 91Q0 8 Razem 1628 2.3. Lądowe ekosystemy nieleśne Parku obejmują 619 ha. Zbiorowiska roślinne nieleśne występujące na obszarze Parku oraz odpowiadające im kody siedlisk przyrodniczych Natura 2000: Lp. Zbiorowisko roślinne nieleśne Kod siedliska przyrodniczego4) Powierzchnia 5) (ha) 1 Ciepłolubna łąka pienińska (Anthyllidi-Trifolietum montani) 6520 37 2 Łąki ze związku Arrhenatherion Brak kodu 223 2.1 Łąka rajgrasowa (Arrhenatheretum medioeuropaeum) 6510 17 2.2 Łąka mieczykowo-mietlicowa (Gladiolo-Agrostietum) (fragmenty) 6520 1 2.3 Grupa łąk umiarkowanie bujnych - łąka z dzwonkiem rozpierzchłym i konietlicą łąkową (zbiorowisko Campanula patula - Trisetum flavescens) 6520 205 3 Grupa łąk ze związku Arrhenatherion bardzo bujnych -łąka z kupkówką pospolitą i wiechliną zwyczajną (zbiorowisko Dactylis glomerata - Poa trivialis) Brak kodu 49 4 Ubogie łąki z rzędu Nardetalia 6230 2 5 Pastwisko (Lolio-Cynosuretum) Brak kodu 60 6 Pienińska łąka ziołoroślowa (zbiorowisko Veratrum lobelianum - Laserpitium latifolium) Brak kodu 3 7 Grupa łąk ziołoroślowych niższych położeń ze związku Arrhenatherion Brak kodu 49 8 Wilgotna łąka z ostrożeniem łąkowym (Cirsietum rivularis) Brak kodu 3 9 Łąka ziołoroślowa z wiązówką błotną (Filipendulo-Geranietum) Brak kodu 1 10 Ziołorośla knieci i świerząbka orzęsionego (zbiorowisko Caltha laeta - Chaerophyllum hirsutum) Brak kodu 6 11 Ziołorośla podagryczmka i lepiężmka różowego (Aegopodio-Petasitetum hybridi) 6430 2 12 Naskalna murawa górska (Dendranthemo-Seslerietum) 6170 17 13 Ciepłolubna murawa naskalna (Festucetum pallentis) 6210 9 14 Murawa z trzcinnikiem pstrym (zbiorowisko Calamagrostis varia) 6210 4 15 Zespół zachyłki Roberta (Gymnocarpietum robertiani) 8160 1 16 Murawa kserotermiczna z lebiodką pospolitą i kłosownicą pierzastą (Origano-Brachypodietum) 6210 29 17 Ciepłolubne zarośla z berberysem zwyczajnym (związek Berberidion) 6210 4 18 Zarośla z dominacją tarniny (Prunus spinosa) lub leszczyny pospolitej (Coryllus avellana) Brak kodu 49 19 Eutroficzna młaka górska (Valeriano-Caricetum flavae) 7230 8 20 Pole orne (Geranio-Silenetum gallicae) Brak kodu 22 21 Odłóg Brak kodu 5 22 Żwirowiska, kamieńce nadrzeczne i szuwary 3220i3240 2 22.1 Zbiorowiska ze związku Epilobionfleischeri (Myricaria germanica - Salix eleagnos, Plantago intermedia) 3220 i 3240 1 22.2 Zespół mozgi trzcinowatej (Phalaridetum arundinaceae) 3220 1 23 Tereny inne, w tym: drogi, skarpy, szkółki, sady, tereny zabudowane, tereny mechanicznie zniszczone Brak kodu 34 Razem 619 2.4. Ekosystemy wodne obejmują 27 ha. Typy ekosystemów wodnych występujące na obszarze Parku: 1) ekosystem źródeł i potoków górskich funkcjonujących na podłożu wapiennym - występują jako obiekty punktowe i liniowe; 2) ekosystem środkowego biegu rzeki górskiej przekształcony zbiornikami zaporowymi - 21 ha; 3) ekosystem zbiornika zaporowego typu górskiego - 6 ha. 2.5. Na obszarze Parku stwierdzono występowanie 28487) gatunków roślin i grzybów, w tym 151 gatunków, które zostały wskazane do monitoringu, ochrony ich biotopu lub siedliska, w którym bytują, lub też wspierania przez pracowników Parku liczby stanowisk i liczebności populacji, zwanych dalej w Planie „gatunkami specjalnego zainteresowania”, w szczególności: 1) roślin naczyniowych (Pteridophyta i Spermatophyta) - 895 gatunków, w tym 28 gatunków specjalnego zainteresowania; 2) mszaków (Bryophyta) - 316 gatunków, w tym 28 gatunków specjalnego zainteresowania; 3) sinic (Cyanophyta) i glony (Algae) - 282 gatunki, w tym 25 gatunków specjalnego zainteresowania; 4) grzybów wielkoowocnikowych (Macromycetes) - 812 gatunków, w tym 34 gatunki specjalnego zainteresowania; 5) śluzowców (Myxomycetes) - 89 gatunków, w tym 15 gatunków specjalnego zainteresowania; 6) porostów (Lichenes) - 454 gatunki, w tym 21 gatunków specjalnego zainteresowania. 2.6. Gatunki o szczególnym znaczeniu występujące na obszarze Parku: 1) gatunki podlegające ochronie - 255 gatunków (ochronie ścisłej podlega 220 gatunków, ochronie częściowej - 35 gatunków), w tym: a) rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta), podlegające ochronie ścisłej -92 gatunki oraz podlegające ochronie częściowej - 10 gatunków, b) mszaki (Bryophyta), podlegające ochronie ścisłej - 32 gatunki oraz podlegające ochronie częściowej - 20 gatunków, c) grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes), podlegające ochronie ścisłej -31 gatunków, d) porosty (Lichenes), podlegające ochronie ścisłej - 65 gatunków oraz podlegające ochronie częściowej - 5 gatunków; 2) gatunki zagrożone - 563 gatunki, w tym: a) rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) - 68 gatunków, b) mszaki (Bryophyta) - 37 gatunków, c) sinice (Cyanophyta) i glony (Algae) - 6 gatunków, d) grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) - 221 gatunków, e) śluzowce (Myxomycetes) - 14 gatunków, f) porosty (Lichenes) - 217 gatunków; 3) gatunki i odmiany endemiczne - 2 gatunki i 3 odmiany; 4) gatunki reliktowe - 6 gatunków (w tym 5 gatunków roślin naczyniowych i 1 gatunek mchu); 5) gatunki specjalnego zainteresowania: a) rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) - 28 gatunków: bylica piołun (Artemisia absinthium L. var. calcigena Rehm.), chryzantema (złocień) Zawadzkiego (Dendranthema zawadzkii (Herb.) Tzvelev), dwulistnik muszy (Ophrys insectifera L.), jałowiec sawina (Juniperus sabina L.), kruszczyk błotny (Epipactis palustris (L.) Crantz), kruszczyk drobnolistny (Epipactis microphylla (Ehrh.) Sw.), lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum L.), lulecznica kraińska (Scopolia carniolica Jacq.), mniszek pieniński (Taraxacum pieninicum Pawł.), modrzew polski (Larix decidua Mill. subsp. polonica (Racib.) Domin), mokrzyca szczeciolistna (Minuartia setacea (Thuill.) Hayek subsp. banatica), naradka mlecznobiała (Androsace lactea L), nasięźrzał pospolity (Ophioglossum vulgatum L), obuwik pospolity (Cypripedium calceolus L), oset klapowany (Carduus xlobulatus Borbás), pajęcznica gałęzista (Anthericum ramosum L), pióropusznik strusi (Matteucia struthiopteris (L.) Tod.), podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant (L.) Roth), pszonak pieniński (Erysimum pieninicum (Zapał.) Pawł.), storczyk bzowy (Dactylorhiza sambucina (L.) Soo.), storczyk samiczy (Orchis morio L.), storzan bezlistny (Epipogium aphyllum Sw.), szczwoligorz tatarski (Conioselinum tataricum Hoffm.), śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis L.), tawuła średnia (Spiraea media Schm.), traganek jasny (Astragalus australis (L.) Lam.), turzyca Davalla (Carex davalliana Sm.), barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi Manden), b) mszaki (Bryophyta) - 28 gatunków:   -   mchy (Musci): bagniak kutnerowaty (Philonotis tomentella Molendo), bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis (Moug. ex DC.) Brid. ex Moug. & Nestl.), bielistka siwa (Leucobryum glaucum (Hedw.) Ångstr.), błyszcze włoskowate (Tomentypnum nitens (Hedw.) Loeske), bruzdowiec fałdowany (Ptychodium plicatum (Schleich. ex F. Weber & D. Mohr) Schimp.), drobniaczek rozłożysty (Seligeria patula (Lindb.) I. Hagen), gałęziak prząślik (Eucladium verticillatum (Hedw. ex Brid.) Bruch & Schimp.), koimek bezłodygowy (Diphyscium foliosum (Hedw.) D.Mohr), krzewik źródliskowy (Thamnobryum alopecurum (Hedw.) Gangulee), miedziówka brunatnawa (Orthothecium rufescens (Dicks. ex Brid.) Schimp.), nastroszek kędzierzawy (Ulota crispa (Hedw.) Brid.), nurzypląs czarniawy (Cinclidotus riparius (Host ex. Brid) Arn.), płaszczeniec marszczony (Buckiella undulata (Hedw.) Ireland), rokiet Vauchera (Hypnum vaucheri Lesq.), rokiet wyniosły (Hypnum recurvatum (Lindb. & Aniell) Kindb.), różyczkoprątnik kanadyjski (Rhodobryum ontariense (Kindb.) Kindb.), skrzydlik czerwonawy (Fissidens rufulus Schimp.), strzechwa bezząb (Grimmia anodon Bruch & Schimp.), szurpek otwarty (Orthotrichum patens Brid.), torfowiec frędzlowany (Sphagnum fimbriatum Wilson), żurawiec haussknechta (Atrichum flavisetum Mitt.),   -   wątrobowce (Hepaticae): buławniczka czerwonawa (Cephaloziella rubella var. sullivantii (Nees) Warnst.), miedzik tamaryszkowy (Frullania tamarisci (L.) Dumort.), parzoch pieprzowy (Porella arboris-vitae (With.) Grolle), parzoch spłaszczony (Porella platyphylloidea (Schwein.) Lindb.), śniedrzyczka Rossettiego (Cololejeunea rossettiana (C. Massal.) Schiffn.), śniedrzyczka wapienna (Cololejeunea calcarea (Lib.) Schiffn.), widlicowiec omszony (Apometzgeria pubescens (Schrank) Kuwah), c) sinice (Cyanophyta) i glony (Algae) - 25 gatunków: Actinotaenium cucurbita (Bréb) Teil., Amphipleura pellucida (Kütz) Kütz., Audouinella pygmea Kütz., Batrachospermum boryanum Sirodot, Batrachospermum ectocarpum Sirodot, Bulbochaete pseudoareolata W. et O. Bock, Calothrix fusca (Kütz.) Bornet et Flahault, Campylodiscus hibernicus Ehr., Chara vulgaris L., Chrysonebula holmesii Lund., Cosmarium didymochondrium Nordst, Cosmarium obtusatum (Schmid.) Schmid., Cosmarium tetraophtalmum Bréb., Cymbella simonsenii Kramm., Didymosphenia geminata (Lyngb.) Schmidt, Ellerbeckia arenaria (Moore) Crawford, Encyonema lange-bertalotii Krammer, Epithemia argus var. alpestris (W. Sm.) Grunow, Gongrosira calcifera Krieg., Homoeothrix gloeophila Starmach, Masttogloia grevillei W. Sm., Oocardium stratum Naegeli, Rhoicosphaenia abbreviata (Agardh) Lange-Bert., Stauroneis acuta W. Smith, Surirella spiralis Kütz, d) grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) - 34 gatunki: białokrowiak pieniński (Leucopaxillus salmonifolius M.M. Moser & Lamoure), borowik szlachetny (Boletus edulis Bull.: Fr.), czubajka kania (Macrolepiota procera (Scop.: Fr.) Sing.), gęstoporek cynobrowy (Pycnoporus cinnabarinus (Jacq.: Fr.) P. Karst), grzybolubka lepka (Asterophora parasitica (Bull.: Fr.) Sing), grzybówka szafranowa (Mycena crocata (Schrad.: Fr.) Kumm.), gwiazdosz potrójny (Geastrum triplex Jungh.), koralownik białawy (Ramariopsis kunzei (Fr.) Corner), koronica ozdobna (Sarcosphaera coronaria (Jacq.) Schroet.), koźlarz babka (Leccinum scabrum (Bull.: Fr.) S. F. Gray), lejkoporek olszowy (Gyrodon lividus (Bull.: Fr.) Sacc), mądziak psi (Mutinus caninus (Huds. ex Pers.) Fr.), mleczaj jodłowy (Lactarius salmonicolor Heim et Lecl.), mleczaj modrzewiowy (Lactarius porninsis Roll.), mleczaj rydz (Lactarius deliciosus (L.) S. F. Gray), monetka bukowa (Oudemansiella mucida (Schrad.: Fr.) v. Hoehn.), pękacz gruszkowaty (Phallogaster saccatus Morgan), piestrzenica infułowata (Gyromitra infula (Schaeff: Fr.) Quél.), pniarek różowy (Fomitopsis rosea (Alb. et Schw.: Fr.) P. Karst.), poroblaszek żółtoczerwony (Phylloporus rhodoxanthus (Schwein.) Bres.), purchawka jeżowata (Lycoperdon echinatum Pers. ex Pers.), purchawka łatkowata (Lycoperdon mammiforme ('mammaeforme') Pers. Pers.), siatkoblaszek maczugowaty (Gomphus clavatus (Pers.: Fr.) Gray), smardz jadalny (Morchella esculenta (L.) Pers.), smardz wyniosły (Morchella elata Fr.), soplówka bukowa (Hericium coralloides (Scop.: Fr.) S. F. Gray), suchogłówka korowa (Phleogena faginea (Fr.: Fr.) Link), wilgotnica czepeczkowata (Hygrocybe calyptriformis ('calyptraeformis') (Berk. & Bromme) Fayod), wilgotnica czerniejąca odm. wysmukła (Hygrocybe conica var. chloroides (Mal.) Bon.), wilgotnica jasna (Hygrocybe laeta (Pers.: Fr.) P. Karst), wilgotnica karminowa (Hygrocybe punicea (Fr.) Kumm.), wilgotnica szara (Hygrocybe unguinosa (Fr.) Karst.), wodnicha hiacyntowa (Hygrophorus hyacinthinus Quél.), zasłonak majerankowy (Cortinariuspercomis Fr.), e) śluzowce (Myxomycetes) - 15 gatunków: Amaurochaete atra (Alb. & Schw.) Rost., Arcyria abietina (Wigand) Nann.-Brem., Arcyria oerstedtii Rost., Cribraria minutissima Schw., Diderma alpinum Meylan, Diderma globosum Pers., Enerthenema papillatum (Pers.) Rost., Fuligo muscorum Alb. & Schwein., Hemitrichia calyculata (Speg.) Farr, Leocarpus fragilis (Dicks.) Rost., Lepidoderma tigrinum (Schard.) Rost., Lindbladia tubulina Fries, Lycogala conicum Pres., Physarumpenetrale Rex., Trichia botrytis (J.F. Gmel.) Pres., f) porosty (Lichenes) - 21 taksonów (19 gatunków i 2 rodzaje): błyskotka brodawkowata (Fulgensia bracteata (Hoffm.) Räs.), gatunki rodzaju brodaczka (Usnea Dill. ex Adans.), dołczanka torbiasta (Solorina saccata (L.) Ach.), jaskrawiec pierścieniowaty (Caloplaca cirrochroa (Ach.) Th. Fr.), jaskrawiec woskowoszary (Caloplaca cerina (Ehrh. ex Hedw.) Th. Fr.), krostka leśna (Hypocenomyce caradocensis (Leight. ex Nyl.) P. James & G Schneider), łuszczak łuskowaty (Psora testacea Hoffm.), mąklik otrębiaty (Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf), odnożyca pośrednia (Ramalina intermedia Delise non auct.), okrążek łuseczkowaty (Aspicilia moenium (Vainio) Thor & Timda), otocznica lśniąca (Pyrenula nitida (Weig.) Ach.), pałecznik jodłowy (Calicium abietinum Pers.), pawężnica łuseczkowata (Peltigera praetextata (Flk.) Zopf), popielak szary (Imshaugia aleurites (Ach.) Fricke Meyer), rozłożyk półpromienisty (Placynthium subradiatum (Nyl.) Arnold), skórnica czerwonawa (Dermatocarpon miniatum (L.) Mann), soreniec mchowy (Physconia muscigena (Ach.) Poelt), gatunki rodzaju włostka (Bryoria Brodo & Hawksw.), złociszek żółty (Chrysothrix candelaris (L.) Laundon), żółtlica chropowata (Flavoparmelia caperata (L.) Hale), żółtlinka złota (Vulpicidapinastri (Scop.) Mattson & Lai). 2.7. Na obszarze Parku stwierdzono występowanie 73697) gatunków zwierząt: 1) kręgowców (Vertebrata) - 297 gatunków: a) 62 gatunki ssaków (Mammalia) (w tym 18 gatunków nietoperzy), b) 196 gatunków ptaków (Aves), c) 6 gatunków gadów (Reptilia), d) 9 gatunków płazów (Amphibia), e) 24 gatunki ryb (Pisces); 2) bezkręgowców (Invertebrata) - 7072 gatunki: a) 1 gatunek kolcogłowa (Acanthocephala), b) 91 gatunków pierścienic (Annelida), c) 6836 gatunków stawonogów (Arthropoda):   -   687 gatunków pajęczaków (Arachnida),   -   22 gatunki pareczników (Chilopoda),   -   56 gatunków skorupiaków (Crustacea),   -   29 gatunków dwuparców (Diplopoda),   -   6040 gatunków owadów (Insecta),   -   2 gatunki skąponogów (Pauropoda), d) 109 gatunków mięczaków (Mollusca), e) 3 gatunki obleńców (Nemathelminthes), f) 4 gatunki płazińców (Platyhelminthes), g) 28 gatunków niesporczaków (Tardigrada). 2.8. Gatunki o szczególnym znaczeniu występujące na obszarze Parku: 1) gatunki podlegające ochronie - 305 gatunków: a) 41 gatunków ssaków (Mammalia), b) 184 gatunki ptaków (Aves), c) 6 gatunków gadów {Reptilia), d) 9 gatunków płazów (Amphibia), e) 7 gatunków ryb (Pisces), f) 1 gatunek pajęczaka (Arachnida), g) 57 gatunków owadów (Insecta); 2) gatunki zagrożone - 145 gatunków, w tym 13 gatunków kręgowców i 132 gatunki bezkręgowców; 3) gatunki endemiczne - 56 gatunków, w tym 1 gatunek kręgowca i 55 gatunków bezkręgowców; 4) gatunki górskie i północnogórskie - 276 gatunków, w tym 4 gatunki kręgowców i 272 gatunki bezkręgowców; 5) gatunki unikatowe w Polsce, posiadające w Pieninach pojedyncze stanowiska - 202 gatunki bezkręgowców; 6) gatunki specjalnego zainteresowania: a) kręgowce - 41 gatunków, 1 rodzina (Chiroptera) i 1 gromada (Amphibia): bóbr europejski (Castor fiber), koszatka (Dryomys nitedula), nietoperze (Chiroptera), orzesznica (Muscardinus avellanarius), popielica (Glis glis), ryjówka górska (Sorex alpinus), ryś (Lynx lyra), rzęsorek mniejszy (Neomys anomalus), smużka (Sicista betulina), wilk (Canis lupus), wydra (Lutra lutra), żbik (Felis sihestris), żołędnica (Eliomys quercinus), bocian czarny (Ciconia nigra), cietrzew (Lyrurus tetrix), derkacz (Crex crex), drozd obrożny (Turdus torquatus), dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus), dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos), dzięcioł czarny (Dryocopus martius), dzięcioł zielonosiwy (Picus canus), gąsiorek (Lanius collurio), jarząbek (Bonasa bonasia), muchołówka białoszyja (Ficedula albicollis), muchołówka mała (Ficedula parva), nagórnik (Monticola saxatilis), orlik krzykliwy (Aquila pomarina), orzeł przedni (Aquila chrysaetos), orzechówka (Nucifraga caryocatactes), pliszka górska (Motacilla cinerea), pomurnik (Tichodroma muraria), puchacz (Bubo bubo), puszczyk uralski (Strix uralensis), sokół wędrowny (Falco peregrinus), sóweczka (Glaucidium passerinum), trzmielojad (Pernis apivorus), włochatka (Aegolius funereus), gniewosz (Coronella austriaca), płazy (Amphibia), głowacz pręgopłetwy (Cottus poecilopus), piekielnica (Alburnoides bipunctatus), różanka (Rhodeus sericeus amarus), troć (Salmo trutta m. trutta), b) bezkręgowce - 31 gatunków i 3 rodzaje: igliczek karpacki (Acicula parcelineata), szklarka mała (Aegopinella minor), poczwarówka Bielza (Argna bielzi), źródlarki (Bithynella sp.), Chilostoma rosmaessleri, daudebardia czerwona (Daudebardia rufa), Lehmannia macroflagellata, świdrzyk okazały (Macrogastra ventricosa), poczwarówka sklepiona (Pupilla sterii), Baetis beskidensis, Protonemoura aestiva, Potamophylax carpathicus, krasopani hera (Callimorpha (Euplagia, Panaxia) quadripunctaria), niepylak apollo (Parnassius apollo), niepylak mnemozyna (Parnassius mnemosyne), paź żeglarz (Iphiclides podalirius), szlaczkoń południowy (Colias alfacarensis), modraszek arion (Maculinea arion), modraszek alcon (Maculinea alcon), kraśniki (Zygaena brizae, Zygaena osterodensis, Zygaena trifolii, Zygaena cyanarae), wynurt (Ceruchus chrysomelinus), nadobnica alpejska (Rosalia alpina), sichrawa karpacka (Carilia excellens), biegacz pomarszczony (Carabus intricatus), biegacz urozmaicony (Carabus variolosus), biegacz Carabus obsoletus, pszczolinka błękitna (Andrena agilissima), murarka pszczolinkowata {Hoplitis (Osmia) andrenoides), murarka ośmiałówka (Osmia cerenthidis), trzmiele (Bombus ssp.), trzmielce (Psithyrus spp.). 2.9. W Parku występują następujące typy krajobrazów: 1) naturalny (ekosystemy leśne) - zajmujący 73% powierzchni Parku; 2) naturalno-kulturowy (lądowe ekosystemy nieleśne) - zajmujący 26% powierzchni Parku; 3) kulturowo-naturalny (tereny zabudowane) - zajmujący 1% powierzchni Parku. 2.10. Siedliska przyrodnicze wymagające ochrony wynikającej z wyznaczenia obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013) Lp. Nazwa siedliska przyrodniczego Kod siedliska przyrodniczego3) Powierzchnia 8) (ha) 1 Siedliska leśne 1544 1.1 Żyzne buczyny (Dentario glandulosae Fagenion, Galio odorati-Fagenion) 9130 882 1.2 Ciepłolubne buczyny storczykowe (Cephalanthero-Fagenion) 9150 563 1.3 Jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio platyphillis-Acerion pseudoplatani) 9180 81 1.4 Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnetum glutinoso-incanae) i olsy źródliskowe 91E0 11 1.5 Górskie reliktowe laski sosnowe (Erico-Pinion) 91Q0 7 2 Siedliska nieleśne 277,5 2.1 Formacje zjałowcem pospolitym (Juniperus communis) na wrzosowiskach lub nawapiennych murawach 5130 2 2.2 Nawapienne murawy wysokogórskie (Seslerion tatrae) i wyleżyska śnieżne (Arabidion coeruleae) 6170 17 2.3 Murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis, Festucion pallentis) 6210 41 2.4 Ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium) 6430 1,5 2.5 Górskie łąki kometlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion) 6520 207 2.6 Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk 7230 8 2.7 Podgórskie i wyżynne rumowiska wapienne ze zbiorowiskami ze Stipion calamagrostis 8160 1 2.8 Wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis 8210 Z uwagi na występowanie na pionowych lub przewieszonych ścianach skalnych określenie zajmowanej powierzchni jest niemożliwe 2.9 Jaskinie meudostępmone do zwiedzania 8310 685 m długości Razem 1821,5 2.11. Siedliska przyrodnicze niewymagające ochrony wynikającej z wyznaczenia obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013) - niebędące przedmiotem ochrony: Lp. Nazwa siedliska przyrodniczego Kod siedliska przyrodniczego3) Powierzchnia 8) (ha) 1 Siedliska leśne 39 1.1 Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagetum) 9110 13 1.2 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum) 9170 26 2 Siedliska nieleśne 80 2.1 Pionierska roślinność na kamieńcach górskich potoków 3220 2 2.2 Zarośla wierzby siwej na kamieńcach i żwirowiskach górskich potoków (Salici-Myricarietum, część -z przewagą wierzby) 3240 Siedlisko punktowe 2.3 Górskie i niżowe murawy bliźmczkowe (Nardion -płaty bogate florystyczme) 6230 2 2.4 Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) 6510 76 2.5 Źródliska wapienne ze zbiorowiskami Cratoneurion commutati 7220 Siedlisko punktowe Razem 119 2.12. Gatunki roślin i zwierząt (bez ptaków) wymagające ochrony wynikającej z wyznaczenia obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013): Lp. Nazwa gatunku 1 Rośliny 1.1 Bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis) 1.2 Obuwik pospolity (Cypripedium calceolus) 1.3 Pszonak pieniński (Erysimum pieninicum) 2 Zwierzęta (bez ptaków) 2.1 Bezkręgowce-owady 2.1.1 Krasopani hera (Callimorpha (Euplagia, Panaxia) quadripunctaria) 2.1.2 Biegacz urozmaicony (Carabus variolosus) 2.2 Płazy 2.2.1 Kumak górski (Bombina variegata) 2.2.2 Traszka karpacka (Triturus montandoni) 2.3 Ssaki 2.3.1 Podkowiec mały (Rhinolophus hipposideros) 2.3.2 Nocek duży (Myotis myotis) 2.3.3 Ryś (Lynx lynx) 2.13. Gatunki ptaków będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLB120008): Lp. Nazwa gatunku 1 Orzeł przedni (Aquila chrysaetos) 2 Sokół wędrowny (Falco peregrinus) 3 Puchacz (Bubo bubo) 4 Sóweczka (Glaucidium passerinum) 5 Dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos) 6 Dzięcioł trój palczasty (Picoides tridactylus) 7 Pomurnik (Tichodroma muraria) 2.14. Gatunki ptaków niebędące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLB120008) w odniesieniu, do których należy wykonać inwentaryzację w czasie obowiązywania Planu: Lp. Nazwa gatunku 1 Trzmielojad (Pernis apivorus) 2 Jarząbek (Bonasa banasia) 3 Puszczyk uralski (Strix uralensis) 4 Włochatka (Aegolius funereus) 5 Dzięcioł zielonosiwy (Picuscanus) 6 Dzięcioł czarny (Dryocopus martius) 7 Muchołówka mała (Ficedula parva) 8 Muchołówka białoszyja (Ficedula albicollis) 9 Gąsiorek (Lanius collurio) 10 Drozd obrożny (Turdus torquatus) 11 Pliszka górska (Motacilla cinerea) 12 Orzechówka (Nucifraga caryocatactes) 3. Społeczne uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody 3.1. Pieniński Park Narodowy został utworzony rozporządzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 23 maja 1932 r. o utworzeniu z rezerwatu w Pieninach jednostki organizacyjnej szczególnej pod nazwą „Park Narodowy w Pieninach” (M. P. Nr 123, poz. 156). Obecnie Park funkcjonuje na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. w sprawie utworzenia Pienińskiego Parku Narodowego (Dz. U. z 1955 r. Nr 4, poz. 24) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 maja 1996 r. w sprawie Pienińskiego Parku Narodowego (Dz. U. Nr 64, poz. 307). 3.2. Park wraz z otuliną jest położony na terenie województwa małopolskiego (powiat nowotarski) i administracyjnie stanowi część gmin: Krościenko nad Dunajcem, Czorsztyn i Łapsze Niżne oraz gminy miejskiej Szczawnica. 3.3. Powierzchnia i rodzaje użytków gruntowych w gminach (według danych GUS na dzień 31 grudnia 2006 r. i Operatu generalnego do Planu ochrony Parku): Nazwa gminy Powierzchnia (ha) ogólna lasy oraz grunty zadrzewione i zakrzewione użytki rolne grunty pod wodami nieużytki i tereny różne Gmina Czorsztyn 6200 2780 2580 650 190 Gmina Krościenko nad Dunajcem 5700 2790 2570 110 230 Gmina Łapsze Niżne 12600 4660 6665 150 1125 Gmina Szczawnica 8900 5670 2705 50 475 Ogółem w granicach administracyjnych gmin 33400 15900 14520 960 2020 Udział powierzchni Parku na terenie poszczególnych gmin (%) 100,0 72,3 21,7 1,3 4,7 Udział powierzchni Parku w powierzchni gmin (%) 7,1 10,8 3,5 3,1 5,5 Rozdział 2 Identyfikacja oraz sposoby eliminacji lub ograniczania istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków I. Zagrożenia wewnętrzne istniejące9) Lp. Identyfikacja zagrożeń Zagrożone siedlisko przyrodnicze, gatunek wymagający ochrony w formie wyznaczenia obszaru Natura 20003) Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków 1 Utrudnienia w zarządzaniu obszarami leśnymi i nieleśnymi oraz infrastrukturą turystyczną, z uwagi na znajdujące się w granicach Parku grunty niestanowiące własności Skarbu Państwa lub niebędącegojego własnością Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt   1.   Wykup znajdujących się w granicach Parku gruntów niebędących w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędących jego własnością.   2.   Przejęcie gruntów Skarbu Państwa pozostających w innym zarządzie.   3.   Uzupełnienie istniejącej sieci budynków administracyjno-mieszkalnych Parku służących celom zarządzania Parkiem we wsi Sromowce Wyżne i we wsi Tylka (ewentualnie pobliskie miejscowości) 2 Zaniechanie użytkowania gruntów, skutkujące zanikiem cennych zbiorowisk roślinnych, zubożeniem walorów widokowych oraz zanikiem gatunków związanych z tymi zbiorowiskami, a także gatunków związanych z mozaiką krajobrazu   1)   6210;   1.   Wykup gruntów.   2)   6520;   2.   Prowadzenie na gruntach Skarbu Państwa działań ochronnych, polegających na:   3)   derkacz (Crex crex);   1)   wykonaniu dojazdów do zagrożonych gruntów;   4)   gąsiorek (Lanius collurio);   2)   odkrzaczaniu;   5)   orlik krzykliwy (Aquila pomarina)   3)   koszeniu łąk;   4)   usuwaniu biomasy lub kontrolowanym spalaniu skoszonej biomasy;   5)   w razie potrzeby nawożeniu:   a)   obornikiem,   b)   komposłem,   c)   mineralnymi nawozami fosforowo-potasowymi.   3.   Dopuszcza się wykonanie działań ochronnych, o których mowa w ust. 2, na gruntach niebędących w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędących jego własnością, po uzyskaniu zgody właścicieli gruntów.   4.   Popieranie ekstensywnej działalności rolniczej na gruntach niebędących w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędących jego własnością w szczególności przez udzielanie pomocy w uzyskaniu dopłat bezpośrednich oraz dopłat z programów rolnośrodowiskowych.   5.   Monitoring skuteczności stosowanych działań ochronnych.   6.   Monitoring nieleśnych siedlisk przyrodniczych w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013).   7.   Monitoring punktów widokowych 3 Intensywna zabudowa skutkująca:   1)   ryś (Lynx lynx); Dążenie do uwzględnienia w miejscowych planach   1)   zmniejszaniem powierzchni terenów rolniczych;   2)   orlik krzykliwy (Aquila pomarina) zagospodarowania przestrzennego oraz w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nielokalizowania na obszarze Parku, na gruntach niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku lub niebędących jego własnością inwestycji, w tym zabudowy siedliskowej   2)   utratą funkcjonalności korytarzy ekologicznych;   3)   wzmożoną synantropizacją 4 Zanikanie populacji rzadkich, zagrożonych i chronionych gatunków roślin i grzybów   1)   bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis);   1.   Ochrona biotopów (w tym na gruntach prywatnych).   2)   obuwik pospolity (Cypripedium calceolus);   2.   Hodowla zachowawcza gatunków tych roślin w szkółkach.   3)   pszonak pieniński (Erysimum pieninicum)   3.   Wspomaganie populacji naturalnych materiałem hodowlanym.   4.   Deponowanie materiału nasiennego w banku nasion.   5.   Zachowanie odpowiednich mikrosiedlisk leśnych przez pozostawienie części drewna do mineralizacji.   6.   Monitoring roślin lub grzybów, w szczególności gatunków szczególnego zainteresowania.   7.   Aktualizacja listy gatunków występujących na obszarze Parku z możliwością dokonywania zbioru w celu oznaczenia taksonu.   8.   Monitoring stanu ochrony gatunków roślin w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013) 5 Naturalne pojawianie się drzew i krzewów na cennych przyrodniczo lądowych ekosystemach nieleśnych   1)   5130;   1.   Usuwanie drzew, krzewów i ich odrośli oraz krzewów malin z lądowych ekosystemów nieleśnych.   2)   6210;   2.   Monitoring nieleśnych siedlisk przyrodniczych w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013)   3)   7230;   4)   8160;   5)   pszonak pieniński (Erysimum pieninicum);   6)   krasopani hera (Callimorpha (Euplagia, Panaxia) quadripunctaria) 6 Zanikanie populacji rzadkich, zagrożonych i chronionych gatunków zwierząt   1)   niepylak apollo (Parnassius apollo);   1.   Ochrona biotopówi miejsc rozrodu.   2.   Restytucja i reintrodukcja gatunków.   3.   Realizacja programów aktywnej ochrony.   2)   kumak górski (Bombina variegata);   4.   Wykup gruntów.   5.   Ograniczanie liczebności populacji gatunków zagrażających gatunkom zanikającym.   3)   traszka karpacka (Triturus montandoni)   6.   Tworzenie i utrzymanie zastępczych miejsc rozrodu.   7.   Utrzymanie drożności i bezpieczeństwa szlaków migracji.   8.   Powiększenie obszaru Parku.   9.   Monitoring roślin lub grzybów, w szczególności gatunków szczególnego zainteresowania.   10.   Aktualizacja listy gatunków występujących na obszarze Parku z możliwością dokonywania odłowu lub wykonania dokumentacji fotograficznej w celu oznaczenia taksonu.   11.   Monitoring stanu ochrony gatunków zwierząt w przypadku obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013).   12.   Monitoring stanu ochrony gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLB120008).   13.   Monitoring gatunków ptaków niebędących przedmiotem ochrony na obszarze Natura 2000 (kod obszaru: PLB 120008), dla których przewidziano wykonanie inwentaryzacji w trakcie obowiązywania Planu 7   1.   Niezgodność składu gatunkowego, struktury przestrzennej i wiekowej drzewostanów z siedliskiem.   1)   wszystkie leśne siedliska przyrodnicze;   1.   Regulacja struktury gatunkowej i wiekowej drzewostanów.   2.   Zniekształcenie składu gatunkowego, struktury przestrzennej i wiekowej drzewostanów oraz zasobów rozkładającego się drewna w stosunku do naturalnego stanu ekosystemów   2)   bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis)   2.   Zbiór nasion z drzew i krzewów.   3.   Produkcja (w szkółce leśnej) sadzonek drzew i krzewów.   4.   Porządkowanie powierzchni i przygotowanie gleby do odnowienia naturalnego i sztucznego oraz odnowienie lasu w drodze samosiewu, siewu lub sadzenia, dolesianie luk i przerzedzeń, zalesienia, dosadzanie drzew w uprawach leśnych (poprawki i uzupełnienia), pielęgnacja upraw i odnowień naturalnych.   5.   Utrzymywanie odpowiedniej struktury zbiorowiska leśnego.   6.   Wykonywanie cięć pielęgnacyjno-hodowlanych i ochronnych.   7.   Przebudowa drzewostanów.   8.   Pozostawianie drzew martwych i zamierających.   9.   Utrzymywanie niezbędnej infrastruktury.   10.   Monitoring stanu ekosystemów leśnych oraz skuteczności stosowanych działań ochronnych.   11.   Monitoring występowania owadów o znaczeniu gospodarczym, w tym:   1)   zasnuj (Cephalzia spp.);   2)   kornika drukarza (Ips typographus);   3)   rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus);   4)   drwalnika paskowanego (Trypodendron lineatum).   12.   Monitoring leśnych siedlisk przyrodniczych w przypadku obszaru Natura 2000 (kod obszaru: PLH120013) 8 Zanikanie lub zubażanie walorów widokowych wskutek zaniechania użytkowania gruntów prywatnych Nie dotyczy   1.   Utrzymanie punktów i ciągów widokowych przez:   1)   koszenie polan;   2)   wycinanie drzew i krzewów lub przycinanie gałęzi w miejscach atrakcyjnych widokowo.   2.   Wykup gruntów.   3.   Dążenie do uwzględnienia odpowiednich rozwiązań w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego 9 Niszczenie cennych obiektów kulturowych na obszarze Parku Nie dotyczy   1.   Prowadzenie remontów i zabezpieczanie obiektów kulturowych znajdujących się na obszarze Parku, w tym zwłaszcza Zamku Czorsztyn i Zamku Pieniny.   2.   Odtworzenie i bieżące utrzymanie kapliczek.   3.   Monitoring stanu obiektów 10 Zanikanie terenów wilgotnych i podmokłych 1) 7230;2) 91E0;   1.   Ograniczenie poboru wody z ujęć na obszarze Parku.   3)   biegacz urozmaicony (Carabus variolosus);   2.   Zabezpieczanie przed niszczeniem miejsc pojenia owiec   4)   kumak górski (Bombina variegata);   5)   traszka karpacka (Triturus montandoni);   6)   poczwarówka zwężona (Vertigio angustior) 11   1.   Ograniczenia zasilania w wodę potoków wzdłuż ich biegów. 91E0   1.   Dążenie do likwidacji ujęć wody ze źródeł znajdujących się w granicach Parku.   2.   Zanikanie źródeł   2.   Monitoring stanu źródeł pienińskich 12 Osuszanie gleb obszarów podmokłych 7230   1.   Dążenie do likwidacji ujęć wody na obszarze Parku, popieranie starań gmin o uzyskanie funduszy na wybudowanie wodociągów i ujęć położonych poza granicami Parku.   2.   Badanie poziomu wód gruntowych.   3.   Powstrzymanie sukcesji roślin drzewiastych w lądowych ekosystemach nieleśnych.   4.   Wykup gruntów 13 Niekontrolowany ruch turystyczny na obszarze całego Parku Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt   1.   Ukierunkowanie ruchu turystycznego przez:   1)   budowę i konserwację infrastruktury turystycznej;   2)   jednolite i czytelne oznakowanie granicy Parku;   3)   konserwację szlaków pieszych (odnawianie co 3-4 lata) i ewentualne korekty ich przebiegu;   4)   wymianę słupów i drogowskazów w węzłach komunikacyjnych;   5)   konserwację szlaków rowerowych;   6)   wyznaczanie nowych szlaków.   2.   Utrzymanie:   1)   obiektów przeprawy przez rzekę Dunajec w mieście Szczawnica;   2)   obiektów przystani flisackiej w Kątach -osadzie wsi Sromowce Wyżne;   3)   spływu Przełomem Dunajca.   3.   Wykonanie i konserwacja ścieżek edukacyjnych, konserwacja szlabanów, instalowanie nowych szlabanów w celu uniemożliwienia wjazdów pojazdów na tereny chronione, budowa zapór (z żerdzi, kłód, gałęzi) w miejscach nielegalnego ruchu turystycznego (ścieżki, wjazdy).   4.   Edukacja ekologiczna, ustawianie tablic informacyjnych.   5.   Kontrola obszaru przez Służbę Parku.   6.   Wprowadzanie opłat za korzystanie z obiektów Parku.   7.   Monitoring wielkości i dynamiki ruchu turystycznego 14 Synantropizacja niektórych gatunków zwierząt Wszystkie gatunki zwierząt Zbieranie odpadów w celu uniknięcia synantropizacji niektórych gatunków zwierząt 15 Nasilenie mącenia wód potoków spowodowane spływem powierzchniowym materiału mineralnego nanoszonego ze szlaków turystycznych Nie dotyczy   1.   Maksymalne odsunięcie szlaków turystycznych od potoków.   2.   Utrzymanie w dobrym stanie szlaków znajdujących się w sąsiedztwie potoków.   3.   Budowa i utrzymanie mostków na przecięciu szlaków turystycznych z potokami 16 Zanik naturalnych procesów hydrologicznych o dynamicznym przebiegu 3220   1.   Ograniczenie redukcji fal wezbramowych, przy zapewnieniu bezpieczeństwa siedlisk ludzkich, w celu zapobiegania zarastaniu wysp i żwirowisk na rzece Dunajec.   2.   Monitoring przepływu wód rzeki Dunajec oraz jej stanu.   3.   Monitoring zjawisk lodowych 17 Niszczenie warstwy rumoszu zalegającego skaliste dno potoków 3220   1.   Dążenie do ograniczenia przemieszczania drewna z miejsca pozyskania do miejsca załadunku (zrywka drewna) korytami potoków do okresu zimowego oraz niewyznaczanie miejsc pobierania rumoszu z dna potoków, z wyjątkiem czyszczenia zbiorników przeciwpożarowych.   2.   Wykup gruntów leśnych 18 Zanikanie ekosystemów pastwiskowych 6210   1.   Kulturowy wypas owiec.   2.   Utrzymywanie infrastruktury niezbędnej do prawidłowego prowadzenia wypasu owiec 19 Szkody wyrządzane przez zwierzęta łowne w ekosystemach leśnych i lądowych ekosystemach nieleśnych Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin   1.   Zabezpieczanie upraw leśnych i odnowień przez stosowanie w szczególności:   1)   repelentów;   2)   zabezpieczeń mechanicznych.   2.   Wykonanie nowych ogrodzeń oraz naprawianie już istniejących.   3.   Regulacja populacji 20 Niszczenie upraw rolnych oraz wykopywanie bulw i kłączy rzadkich gatunków storczyków na łąkach przez dziki (Sus scrofa) 6520   1.   Ograniczanie liczebności dzików (Sus scrofa).   2.   Wykonywanie poletek łowieckich 21 Liczne występowanie gatunków roślin zagrażających i innych niepożądanych   1)   3220;   1.   Zwalczanie roślin zagrażających i innych niepożądanych, w szczególności:   2)   91E0   1)   barszczu Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi);   2)   rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica) i rdestowca sachalińskiego (Reynoutria sachalinensis);   3)   ostrożenia polnego (Cirsium arvense).   2.   Monitoring występowania roślin zagrażających lub innych niepożądanych wraz z oceną skuteczności prowadzonych działań ochronnych.   3.   Monitoring leśnych siedlisk przyrodniczych w przypadku obszaru Natura 2000 (kod obszaru: PLH120013) 22 Pojawienie się gatunków zwierząt zagrażających i innych niepożądanych Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt Zwalczanie gatunków zagrażających i innych niepożądanych, w szczególności:   1)   piżmaka (Ondatra zibethica);   2)   jenota (Nyctereutes procyonoides);   3)   norki amerykańskiej (Neovison vison) 23 Ograniczenie różnorodności biologicznej i zmniejszenie puli genowej w obrębie gatunku w przypadku siedlisk leśnych Wszystkie leśne siedliska przyrodnicze   1.   Zbiór nasion z wybranych drzew rosnących w różnych częściach Parku, z dopuszczeniem pozyskiwania nasion z drzew rosnących na obszarze ochrony ścisłej.   2.   Hodowla w szkółce leśnej odpowiedniego materiału sadzeniowego 24 Ograniczenie wzrostu i rozwoju upraw przez roślinność zielną i krzewy Nie dotyczy   1.   Zabiegi agrotechniczne.   2.   Pielęgnacja upraw leśnych 25 Zamieranie niektórych gatunków drzew (skutkujące zubożeniem składu gatunkowego lasu):   1)   9170; Identyfikacja, usuwanie i niszczenie zainfekowanych drzew   1)   jesion wyniosły (Fraxinus excelsior);   2)   91E0   2)   wiąz górski (Ulmus glabra) 26 W lasach niebędących w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędących jego własnością: Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt na gruntach niebędących w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędących jego własnością   1.   Dążenie do opracowywania uproszczonych planów urządzenia lasów lub inwentaryzacji stanu lasu.   1)   zanikanie cennych ekosystemów;   2.   Propagowanie wykonywania prac pielęgnacyjnych i hodowlanych w lasach niebędących w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędącychjego własnością.   2)   nadmierna eksploatacja lasów;   3.   Udostępnianie lub sprzedaż materiału sadzeniowego i środków ochrony.   3)   nieprawidłowy skład gatunkowy drzewostanów i udział poszczególnych gatunków w drzewostanie;   4.   Pomoc w uzyskiwaniu dopłat ze środków zewnętrznych lub dopłaty ze środków własnych Parku w celu zachowania cennych ekosystemów, w tym buczyn storczykowych.   4)   nieodpowiednia struktura wiekowa;   5.   Umożliwienie prowadzenia przez Park nadzoru nad lasami niebędącymi w wieczystym użytkowaniu Parku lub niebędącymi jego własnością.   5)   brak zainteresowania właścicieli działaniami ochronnymi   6.   Wykup gruntów 27 Erozja gleb i skał   1)   6170;   1.   Remont szlaków turystycznych.   2)   6210   2.   Stosowanie ogrodzeń w miejscach szczególnie podatnych na erozję lub zakrzewień gatunkami charakterystycznymi dla danego obszaru.   3.   Wykonanie zabezpieczeń technicznych.   4.   Wykup obszarów szczególnie zagrożonych lub ustanowienie służebności gruntowej.   5.   Okresowe lub stałe zamykanie szlaków turystycznych i części obszaru Parku dla turystów lub odwiedzających.   6.   Wykonanie zabezpieczeń dróg przed spadającymi odłamkami skalnymi.   7.   Dążenie do wprowadzenia ograniczenia ruchu pojazdów mechanicznych, po drogach położonych na obszarze Parku, z wyjątkiem pojazdów mechanicznych właścicieli gruntów w czasie wykonywania czynności gospodarczych.   8.   Monitoring nieleśnych siedlisk przyrodniczych w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013) 28 Abrazja i osuwiska w rejonie Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne Wszystkie siedliska przyrodnicze   1.   Prowadzenie obserwacji abrazji i osuwisk brzegu Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne.   2.   Dopuszcza się stabilizację brzegu.   3.   Badanie procesów abrazyjnych 29 Zanieczyszczenie powietrza gazami i pyłami Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt   1.   Propagowanie alternatywnych źródeł energii wśród ludności miejscowej.   2.   Zmiana systemów grzewczych szczególnie w budynkach położonych na obszarze Parku na wykorzystujące energię odnawialną lub biopaliwa   3.   Ocieplanie budynków.   4.   Edukacja ekologiczna.   5.   Badania zanieczyszczeń powietrza, w tym zanieczyszczeń pochodzenia komunikacyjnego.   6.   Badanie odczynu opadów.   7.   Badanie natężenia ruchu pojazdów 30 Niszczenie jaskiń oraz utworów skalnych spowodowane ruchem turystycznym 1) 8310;   1.   Zabezpieczenie wejść do najcenniejszych jaskiń położonych w Parku. 2) podkowiec mały (Rhinolophus hipposideros);3) nocek duży (Myotis myotis)   2.   Monitoring nieleśnych siedlisk przyrodniczych w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Pieniny (kod obszaru: PLH120013) 31 Wiosenne wypalanie traw Wszystkie siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt 1.Edukacjaekologicznaiprzeciwpożarowa.   2.   Kontrole obszaru przez Służby Parku w okresie największego zagrożenia.   3.   Utrzymanie baz sprzętu przeciwpożarowego ze sprawnym wyposażeniem 32 Zabijanie (głównie płazów) w wyniku ruchu pojazdów na drogachprzebiegających przez Park   1)   kumak górski (Bombina variegata);   1.   Wnioskowanie do zarządców i właścicieli dróg o wprowadzenie niezbędnych oznakowań dróg gminnych oraz dróg dojazdowych do pól i lasów ograniczających ruch pojazdów mechanicznych w miejscac …