📄 Tekst ustawy
Ustawaz dnia 19 sierpnia 2011 r.o usługach płatniczych 1)Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę 2007/64/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie usług płatniczych w ramach
rynku wewnętrznego zmieniającą dyrektywy 97/7/WE, 2002/65/WE, 2005/60/WE i 2006/48/WE
i uchylającą dyrektywę 97/5/WE (Dz. Urz. UE L 319 z 05.12.2007, str. 1, z późn. zm.).
Spis treści
Treść ustawy
Dział I - Przepisy ogólne
Dział II - Obowiązki informacyjne w zakresie świadczenia usług płatniczych
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Pojedyncze transakcje płatnicze
Rozdział 3 - Umowa ramowa o usługę płatniczą
Dział III - Prawa i obowiązki w zakresie dostarczania usług płatniczych i korzystania z nich
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Autoryzacja transakcji płatniczych
Rozdział 3 - Zlecenia płatnicze i kwoty transakcji płatniczych
Rozdział 4 - Czas wykonania transakcji płatniczej i data waluty
Dział IV - Krajowe instytucje płatnicze
Rozdział 1 - Podejmowanie i prowadzenie działalności przez krajowe instytucje płatnicze
Rozdział 2 - Fundusze własne i gospodarka finansowa krajowych instytucji płatniczych
Rozdział 3 - Sprawozdawczość krajowych instytucji płatniczych
Rozdział 4 - Korzystanie przez krajową instytucję płatniczą z usług agentów oraz powierzanie wykonywania
niektórych czynności operacyjnych innym podmiotom
Dział V - Podejmowanie i prowadzenie przez instytucje płatnicze działalności na terytorium państwa
goszczącego
Dział VI - Nadzór nad krajowymi instytucjami płatniczymi oraz oddziałami unijnych instytucji
płatniczych
Dział VII - Biura usług płatniczych i kasy oszczędnościowo-kredytowe
Dział VIII - Rejestr krajowych instytucji płatniczych i innych dostawców
Dział IX - Odpowiedzialność cywilna i karna
Rozdział 1 - Odpowiedzialność za wykonanie transakcji płatniczych
Rozdział 2 - Przepisy karne
Dział X - Zmiany w przepisach obowiązujących
Dział XI - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
2)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości,
ustawę z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych,
ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, ustawę z dnia 29 sierpnia
1997 r. - Prawo bankowe, ustawę z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych, ustawę z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów
oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, ustawę
z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu, ustawę z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczności rozrachunku w systemach
płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad
tymi systemami, ustawę z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe, ustawę z dnia 12
września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych, ustawę z dnia 28 lutego
2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie
działalności gospodarczej, ustawę z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym
oraz ustawę z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem
systemu ubezpieczeń społecznych.
Dział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady świadczenia usług płatniczych, w tym:
1)
warunki świadczenia usług płatniczych, w szczególności dotyczące przejrzystości postanowień
umownych i wymogów w zakresie informowania o usługach płatniczych;
2)
prawa i obowiązki stron wynikające z umów o świadczenie usług płatniczych, a także
zakres odpowiedzialności dostawców z tytułu wykonywania usług płatniczych;
3)
zasady prowadzenia działalności przez instytucje płatnicze i biura usług płatniczych,
w tym za pośrednictwem agentów tych podmiotów, oraz zasady sprawowania nadzoru nad
tymi podmiotami.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
agent - osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną niebędącą osobą
prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, działającą w imieniu i na rzecz instytucji
płatniczej albo biura usług płatniczych w zakresie świadczenia usług płatniczych;
2)
bazowa stopa procentowa - stopę procentową pochodzącą z publicznie dostępnego źródła,
która może być zweryfikowana przez obie strony umowy o świadczenie usług płatniczych;
3)
bliskie powiązania - bliskie powiązania w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe
(Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r.
Nr 126, poz. 1070, Nr 141, poz. 1178, Nr 144, poz. 1208, Nr 153, poz. 1271, Nr 169,
poz. 1385 i 1387 i Nr 241, poz. 2074, z 2003 r. Nr 50, poz. 424, Nr 60, poz. 535,
Nr 65, poz. 594, Nr 228, poz. 2260 i Nr 229, poz. 2276, z 2004 r. Nr 64, poz. 594,
Nr 68, poz. 623, Nr 91, poz. 870, Nr 96, poz. 959, Nr 121, poz. 1264, Nr 146, poz.
1546 i Nr 173, poz. 1808, z 2005 r. Nr 83, poz. 719, Nr 85, poz. 727, Nr 167, poz.
1398 i Nr 183, poz. 1538, z 2006 r. Nr 104, poz. 708, Nr 157, poz. 1119, Nr 190, poz.
1401 i Nr 245, poz. 1775, z 2007 r. Nr 42, poz. 272 i Nr 112, poz. 769, z 2008 r.
Nr 171, poz. 1056, Nr 192, poz. 1179, Nr 209, poz. 1315 i Nr 231, poz. 1546, z 2009 r.
Nr 18, poz. 97, Nr 42, poz. 341, Nr 65, poz. 545, Nr 71, poz. 609, Nr 127, poz. 1045,
Nr 131, poz. 1075, Nr 144, poz. 1176, Nr 165, poz. 1316, Nr 166, poz. 1317, Nr 168,
poz. 1323 i Nr 201, poz. 1540, z 2010 r. Nr 40, poz. 226, Nr 81, poz. 530, Nr 126,
poz. 853, Nr 182, poz. 1228 i Nr 257, poz. 1724 oraz z 2011 r. Nr 72, poz. 388, Nr
126, poz. 715, Nr 131, poz. 763, Nr 134, poz. 779 i 781 i Nr 165, poz. 984.), zwanej dalej „ustawą - Prawo bankowe”;
4)
data waluty - moment w czasie, od którego lub do którego dostawca nalicza odsetki
od środków pieniężnych, którymi obciążono lub uznano rachunek płatniczy;
5)
dzień roboczy - dzień roboczy odpowiednio dostawcy płatnika lub dostawcy odbiorcy;
6)
goszczące państwo członkowskie - państwo członkowskie inne niż macierzyste państwo
członkowskie, w którym dostawca świadczy usługi płatnicze, w tym za pośrednictwem
agenta prowadzącego działalność w tym państwie lub przez znajdujący się w tym państwie
oddział;
7)
grupa:
a)
jednostkę dominującą wraz z jednostkami zależnymi oraz:
-
jednostką, w której jednostka dominująca lub jej jednostka zależna posiadają udziały
albo akcje, lub
-
jednostką współzależną,
b)
jednostki powiązane w ten sposób, że więcej niż połowa członków organu zarządzającego,
nadzorującego lub organów administrujących danej jednostki jednocześnie pełni funkcje
kierownicze lub jest członkami organu nadzorującego lub organu administrującego innej
jednostki, lub
c)
jednostki powiązane w ten sposób, że dana jednostka ma wpływ na kierowanie polityką
finansową i operacyjną innej jednostki;
8)
hybrydowe biuro usług płatniczych - biuro usług płatniczych wykonujące oprócz usług
płatniczych inną działalność gospodarczą;
9)
hybrydowa instytucja płatnicza - instytucję płatniczą wykonującą oprócz usług płatniczych
inną działalność gospodarczą;
10)
instrument płatniczy - zindywidualizowane urządzenie lub uzgodniony przez użytkownika
i dostawcę zbiór procedur, wykorzystywane przez użytkownika do złożenia zlecenia płatniczego;
11)
instytucja płatnicza - krajową instytucję płatniczą i unijną instytucję płatniczą;
12)
jednostka - jednostkę w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223, z późn. zm.4)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r.
Nr 157, poz. 1241 i Nr 165, poz. 1316, z 2010 r. Nr 47, poz. 278 oraz z 2011 r. Nr
102, poz. 585.), zwanej dalej „ustawą o rachunkowości”;
13)
jednostka dominująca - jednostkę dominującą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy o rachunkowości;
14)
jednostka współzależna - jednostkę współzależną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 40 ustawy o rachunkowości;
15)
jednostka zależna - jednostkę zależną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 39 ustawy o rachunkowości;
16)
krajowa instytucja płatnicza - osobę prawną, która zgodnie z art. 60 ust. 1 uzyskała
zezwolenie na prowadzenie działalności w charakterze instytucji płatniczej;
17)
macierzyste państwo członkowskie - państwo członkowskie, na terenie którego dostawca
ma swoją siedzibę albo, jeżeli dostawca nie posiada siedziby zgodnie z właściwym dla
niego prawem państwa członkowskiego, państwo członkowskie, w którym znajduje się jego
główne miejsce wykonywania działalności;
18)
odbiorca - osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną niebędącą osobą
prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, będącą odbiorcą środków pieniężnych
stanowiących przedmiot transakcji płatniczej;
19)
oddział - oddział w rozumieniu art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
(Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.5)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r.
Nr 239, poz. 1593 oraz z 2011 r. Nr 85, poz. 459, Nr 106, poz. 622, Nr 112, poz. 654,
Nr 120, poz. 690, Nr 131, poz. 764, Nr 132, poz. 766, Nr 153, poz. 902, Nr 163, poz.
981 i Nr 171, poz. 1016.), zwanej dalej „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej”, przy czym w przypadku
unijnej instytucji płatniczej wszystkie jej oddziały znajdujące się na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za jeden oddział;
20)
osoba zarządzająca - członka zarządu instytucji płatniczej lub biura usług płatniczych,
a w przypadku instytucji lub biura nieposiadających zarządu - osobę odpowiedzialną
za zarządzanie tą instytucją lub biurem niepodlegającą służbowo innej osobie, przy
czym w przypadku hybrydowej instytucji płatniczej lub hybrydowego biura usług płatniczych
- odpowiednio właściwego członka zarządu lub osobę odpowiedzialną za zarządzanie działalnością
takiej instytucji lub biura w zakresie usług płatniczych;
21)
państwo członkowskie - państwo członkowskie Unii Europejskiej albo państwo członkowskie
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym;
22)
płatnik - osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną niebędącą osobą
prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, składającą zlecenie płatnicze;
23)
pojedyncza transakcja płatnicza - transakcję płatniczą nieobjętą umową ramową;
24)
przedsiębiorca - przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;
25)
rachunek płatniczy - rachunek prowadzony dla jednego lub większej liczby użytkowników
służący do wykonywania transakcji płatniczych, przy czym przez rachunek płatniczy
rozumie się także rachunek bankowy oraz rachunek członka spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej,
jeżeli rachunki te służą do wykonywania transakcji płatniczych;
26)
referencyjny kurs walutowy - kurs walutowy udostępniany przez dostawcę usług płatniczych
lub pochodzący z publicznie dostępnego źródła;
27)
system płatności - system transferu środków pieniężnych oparty na formalnych i znormalizowanych
regułach i wspólnych zasadach dotyczących przetwarzania, rozliczeń lub rozrachunku
transakcji płatniczych, a w szczególności system autoryzacji i rozliczeń w rozumieniu
art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych
(Dz. U. Nr 169, poz. 1385, z późn. zm.6)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 91, poz. 870 i Nr
96, poz. 959, z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, z 2008 r. Nr 171, poz. 1056 oraz z 2009 r.
Nr 18, poz. 97.), zwanej dalej „ustawą o elektronicznych instrumentach płatniczych”, oraz system płatności
w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczności rozrachunku w systemach
płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad
tymi systemami
(Dz. U. z 2010 r. Nr 112, poz. 743), zwanej dalej „ustawą o ostateczności rozrachunku”;
28)
środki porozumiewania się na odległość - środki, które mogą być wykorzystane do zawarcia
umowy o usługę płatniczą, które nie wymagają jednoczesnej obecności dostawcy i użytkownika;
29)
transakcja płatnicza - zainicjowaną przez płatnika lub odbiorcę wpłatę, transfer lub
wypłatę środków pieniężnych;
30)
trwały nośnik informacji - nośnik umożliwiający użytkownikowi przechowywanie adresowanych
do niego informacji w sposób umożliwiający dostęp do nich przez okres odpowiedni do
celów sporządzenia tych informacji i pozwalający na odtworzenie przechowywanych informacji
w niezmienionej postaci;
31)
umowa ramowa - umowę o usługę płatniczą regulującą wykonywanie indywidualnych transakcji
płatniczych, która może zawierać postanowienia w zakresie prowadzenia rachunku płatniczego;
32)
unijna instytucja płatnicza - osobę prawną, której właściwe organy nadzorcze wydały
zezwolenie na świadczenie usług płatniczych;
33)
unikatowy identyfikator - kombinację liter, liczb lub symboli określoną przez dostawcę
dla użytkownika, która jest dostarczana przez jednego użytkownika w celu jednoznacznego
zidentyfikowania drugiego biorącego udział w danej transakcji płatniczej użytkownika
lub jego rachunku płatniczego;
34)
użytkownik - osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną niebędącą osobą
prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, korzystającą z usług płatniczych
w charakterze płatnika lub odbiorcy;
35)
właściwe organy nadzorcze - władze innych niż Rzeczpospolita Polska państw członkowskich
uprawnione na mocy obowiązujących w tych państwach przepisów do wydawania zezwolenia
na wykonywanie usług płatniczych przez unijne instytucje płatnicze;
36)
zlecenie płatnicze - oświadczenie płatnika lub odbiorcy skierowane do jego dostawcy
zawierające polecenie wykonania transakcji płatniczej;
37)
znaczny pakiet akcji lub udziałów - akcje lub udziały w ilości:
a)
oznaczającej posiadanie przez jednostkę bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 10%
kapitału innej jednostki,
b)
uprawniającej jednostkę do wykonywania praw z co najmniej 10% głosów w organie stanowiącym
innej jednostki lub
c)
dającej inne prawa do kapitału jednostki w sposób umożliwiający wywieranie wpływu
na kierowanie jej polityką finansową i operacyjną.
Art. 3.
1.
Przez usługi płatnicze rozumie się działalność polegającą na:
1)
przyjmowaniu wpłat gotówki i dokonywaniu wypłat gotówki z rachunku płatniczego oraz
wszelkie działania niezbędne do prowadzenia rachunku;
2)
wykonywaniu transakcji płatniczych, w tym transferu środków pieniężnych na rachunek
płatniczy u dostawcy użytkownika lub u innego dostawcy:
a)
przez wykonywanie usług polecenia zapłaty, w tym jednorazowych poleceń zapłaty,
b)
przy użyciu karty płatniczej lub podobnego instrumentu płatniczego,
c)
przez wykonywanie usług polecenia przelewu, w tym stałych zleceń;
3)
wykonywaniu transakcji płatniczych wymienionych w pkt 2, w ciężar środków pieniężnych
udostępnionych użytkownikowi z tytułu kredytu, a w przypadku instytucji płatniczej
- kredytu, o którym mowa w art. 74 ust. 3;
4)
wydawaniu instrumentów płatniczych;
5)
zawieraniu umów z przedsiębiorcami o przyjmowanie zapłaty przy użyciu instrumentów
płatniczych;
6)
świadczeniu usługi przekazu pieniężnego;
7)
wykonywaniu transakcji płatniczych, w przypadku których zgoda płatnika na wykonanie
transakcji udzielana jest przy użyciu urządzenia telekomunikacyjnego, cyfrowego lub
informatycznego, a płatność przekazywana jest jedynie pośrednikowi pomiędzy użytkownikiem
zlecającym transakcję płatniczą a odbiorcą.
2.
Polecenie zapłaty oznacza usługę płatniczą polegającą na obciążeniu określoną kwotą
rachunku płatniczego płatnika na skutek transakcji płatniczej zainicjowanej przez
odbiorcę, dokonywanej na podstawie zgody, której płatnik udzielił odbiorcy, dostawcy
odbiorcy lub dostawcy płatnika.
3.
Usługa przekazu pieniężnego oznacza usługę płatniczą świadczoną bez pośrednictwa rachunku
płatniczego prowadzonego dla płatnika, polegającą na transferze do odbiorcy lub do
innego dostawcy przyjmującego środki pieniężne dla odbiorcy środków pieniężnych otrzymanych
od płatnika lub polegającą na przyjęciu środków pieniężnych dla odbiorcy i ich udostępnieniu
odbiorcy.
Art. 4.
1.
Działalność w zakresie świadczenia usług płatniczych może być wykonywana wyłącznie
przez dostawców usług płatniczych, zwanych dalej „dostawcami”.
2.
Dostawcą może być wyłącznie:
1)
bank krajowy w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo bankowe;
2)
oddział banku zagranicznego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 20 ustawy - Prawo bankowe;
3)
instytucja kredytowa w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 17 ustawy - Prawo bankowe i odpowiednio oddział instytucji kredytowej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 18 ustawy
- Prawo bankowe;
4)
instytucja pieniądza elektronicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych;
5)
oddział podmiotu świadczącego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim,
zgodnie z prawem tego państwa, pocztowe usługi płatnicze, uprawnionego zgodnie z prawem
tego państwa do świadczenia usług płatniczych oraz Poczta Polska Spółka Akcyjna w
zakresie, w jakim odrębne przepisy upoważniają ją do świadczenia usług płatniczych;
6)
instytucja płatnicza;
7)
Europejski Bank Centralny, Narodowy Bank Polski, zwany dalej „NBP”, oraz bank centralny
innego państwa członkowskiego - gdy nie działają w charakterze władz monetarnych lub
organów administracji publicznej;
8)
organ administracji publicznej;
9)
spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa lub Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa
w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
(Dz. U. z 1996 r. Nr 1, poz. 2, z późn. zm.7)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1999 r. Nr 101, poz. 1178,
z 2001 r. Nr 8, poz. 64 i Nr 100, poz. 1081, z 2002 r. Nr 169, poz. 1387 i Nr 241,
poz. 2074, z 2004 r. Nr 68, poz. 623 i Nr 146, poz. 1546, z 2006 r. Nr 183, poz. 1354,
z 2009 r. Nr 50, poz. 403 i Nr 127, poz. 1045 oraz z 2011 r. Nr 126, poz. 715 i Nr
134, poz. 779.), zwanej dalej „ustawą o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych” - w zakresie,
w jakim odrębne przepisy uprawniają je do świadczenia usług płatniczych, zwane dalej
„kasą oszczędnościowo-kredytową”;
10)
biuro usług płatniczych.
3.
Krajowe instytucje płatnicze, biura usług płatniczych, agenci oraz oddziały tych podmiotów,
a także kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz ich oddziały, podlegają wpisowi do rejestru
krajowych instytucji płatniczych i innych dostawców, zwanego dalej „rejestrem”.
4.
Określenie „usługi płatnicze” dla określenia wykonywanej działalności gospodarczej,
w tym jako element nazwy (firmy), lub w reklamie może być używane wyłącznie przez
dostawców usług płatniczych.
5.
Wyłącznie uprawnionymi do używania w nazwie (firmie) określenia:
1)
„instytucja płatnicza” - są instytucje płatnicze;
2)
„biuro usług płatniczych” - są biura usług płatniczych.
Art. 5.
1.
Przepisy ustawy stosuje się do usług płatniczych świadczonych na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej lub w obrocie z innymi państwami członkowskimi.
2.
Przepisy działów I-III, z wyłączeniem art. 59, oraz przepisy działu IX, stosuje się
jedynie w przypadkach, gdy:
1)
zarówno dostawca płatnika jak i dostawca odbiorcy lub jedyny dostawca w transakcji
płatniczej prowadzą działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub
2)
jeden dostawca prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a drugi
na terytorium innego państwa członkowskiego.
3.
Przepisy działów I-III oraz działu IX stosuje się do usług płatniczych dokonywanych
w euro, w walucie polskiej lub w walucie innego państwa członkowskiego.
4.
Przepisy ustawy stosuje się do wydawania i używania elektronicznych instrumentów płatniczych,
o których mowa w ustawie o elektronicznych instrumentach płatniczych, w każdej walucie.
5.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do usług płatniczych stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
(Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.8)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z
1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210,
z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r.
Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464 i Nr
115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 85, poz. 388
i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, Nr 139,
poz. 646 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 115, poz. 741, Nr 117,
poz. 751 i Nr 157, poz. 1040, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 758, z 1999 r.
Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, poz. 271, Nr 74, poz. 855 i 857, Nr 88, poz. 983
i Nr 114, poz. 1191, z 2001 r. Nr 11, poz. 91, Nr 71, poz. 733, Nr 130, poz. 1450
i Nr 145, poz. 1638, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 i Nr 141, poz. 1176, z 2003 r. Nr
49, poz. 408, Nr 60, poz. 535, Nr 64, poz. 592 i Nr 124, poz. 1151, z 2004 r. Nr 91,
poz. 870, Nr 96, poz. 959, Nr 162, poz. 1692, Nr 172, poz. 1804 i Nr 281, poz. 2783,
z 2005 r. Nr 48, poz. 462, Nr 157, poz. 1316 i Nr 172, poz. 1438, z 2006 r. Nr 133,
poz. 935 i Nr 164, poz. 1166, z 2007 r. Nr 80, poz. 538, Nr 82, poz. 557 i Nr 181,
poz. 1287, z 2008 r. Nr 116, poz. 731, Nr 163, poz. 1012, Nr 220, poz. 1425 i 1431
i Nr 228, poz. 1506, z 2009 r. Nr 42, poz. 341, Nr 79, poz. 662 i Nr 131, poz. 1075,
z 2010 r. Nr 40, poz. 222 i Nr 155, poz. 1037 oraz z 2011 r. Nr 80, poz. 432 i Nr
85, poz. 458.), ustawy - Prawo bankowe, ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych oraz ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych.
Art. 6.
Przepisów ustawy nie stosuje się do:
1)
transakcji płatniczych dokonywanych wyłącznie w gotówce bezpośrednio między płatnikiem
a odbiorcą;
2)
transakcji płatniczych między płatnikiem a odbiorcą dokonywanych za pośrednictwem
osoby wykonującej czynności zmierzające do zawarcia przez płatnika i odbiorcę oznaczonej
umowy lub zawierającej taką umowę w imieniu lub na rzecz płatnika albo odbiorcy;
3)
transportu banknotów i monet, w szczególności ich odbierania, przetwarzania oraz dostarczania;
4)
transakcji płatniczych w ramach wykonywanego niezawodowo gromadzenia i dostarczania
gotówki w toku działalności niezarobkowej, w szczególności zbierania i wydatkowania
środków pieniężnych w ramach zbiórek publicznych;
5)
usług, w ramach których odbiorca, na żądanie płatnika zgłoszone przed wykonaniem transakcji
płatniczej mającej na celu dokonanie zapłaty za zakupione towary lub usługi, w ramach
tej transakcji płatniczej wypłaca płatnikowi gotówkę (usług „cash back”);
6)
wymiany walutowej z gotówki na gotówkę bez pośrednictwa rachunku płatniczego;
7)
transakcji płatniczych opartych na jednym z następujących dokumentów w postaci papierowej,
wystawionych na dostawcę w celu postawienia środków pieniężnych do dyspozycji odbiorcy:
a)
czeku zgodnego z Konwencją w sprawie jednolitej ustawy o czekach (Dz. U. z 1937 r.
Nr 26, poz. 181),
b)
czeku podobnego do czeku, o którym mowa w lit. a, który podlega przepisom państw członkowskich
niebędących stroną konwencji, o której mowa w lit. a,
c)
weksla trasowanego zgodnego z Konwencją w sprawie jednolitej ustawy o wekslach trasowanych
i własnych (Dz. U. z 1937 r. Nr 26, poz. 175),
d)
weksla trasowanego podobnego do weksla, o którym mowa w lit. c, który podlega przepisom
państw członkowskich niebędących stroną konwencji, o której mowa w lit. c,
e)
znaku legitymacyjnego, w tym voucherów,
f)
czeku podróżnego,
g)
przekazu pocztowego w rozumieniu aktów Światowego Związku Pocztowego;
8)
transakcji płatniczych dokonywanych w ramach systemu płatności lub w ramach systemu
rozrachunku papierów wartościowych, o którym mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o ostateczności
rozrachunku, dokonywanych za pośrednictwem agentów rozrachunkowych, partnerów centralnych,
izb rozliczeniowych, banków centralnych, innych uczestników systemu lub dostawców;
9)
transakcji płatniczych dokonywanych w związku z obsługą instrumentów finansowych i
wynikających z nich praw, w tym dywidend, innych dochodów, oraz transakcji dokonywanych
w związku ze sprzedażą lub umorzeniem papierów wartościowych, w szczególności dokonywanych
przez podmioty wymienione w pkt 8 lub podmioty podlegające nadzorowi sprawowanemu na podstawie ustawy z dnia 21
lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym
(Dz. U. Nr 157, poz. 1119, z późn. zm.9)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 42, poz. 272 i Nr
49, poz. 328, z 2008 r. Nr 209, poz. 1317, Nr 228, poz. 1507 i Nr 231, poz. 1546,
z 2009 r. Nr 42, poz. 341, Nr 77, poz. 649 i Nr 165, poz. 1316, z 2010 r. Nr 126,
poz. 853 oraz z 2011 r. Nr 75, poz. 398 i Nr 131, poz. 763.), zwanej dalej „ustawą o nadzorze nad rynkiem finansowym”;
10)
usług świadczonych przez dostawców usług technicznych, wspierających świadczenie usług
płatniczych, jeżeli nie wchodzą oni w posiadanie środków pieniężnych będących przedmiotem
transakcji płatniczej, w szczególności usług przetwarzania i przechowywania danych,
usług powierniczych i ochrony prywatności, usług przekazywania pomiędzy płatnikiem
a odbiorcą informacji o transakcji płatniczej, uwierzytelniania danych i podmiotów,
dostarczania technologii informatycznych (IT) i sieci komunikacyjnych, dostarczania
i utrzymania terminali i urządzeń wykorzystywanych do świadczenia usług płatniczych;
11)
usług opartych na instrumentach, które można wykorzystywać:
a)
w celu nabycia towarów lub usług wyłącznie w placówkach wydawców tych instrumentów
lub placówkach podmiotów trzecich związanych z wydawcą umową handlową, inną niż umowa
o przyjmowanie zapłaty przy użyciu instrumentów płatniczych, o której mowa w art.
3 ust. 1 pkt 5,
b)
w ramach ograniczonej sieci dostawców usług lub
c)
w odniesieniu do ograniczonego zakresu towarów lub usług;
12)
transakcji płatniczych przeprowadzanych przy użyciu urządzeń telekomunikacyjnych,
cyfrowych lub informatycznych, w ramach których nabywane towary lub usługi dostarczane
są do urządzenia telekomunikacyjnego, cyfrowego lub informatycznego i mają być wykorzystywane
przy pomocy tego urządzenia, jeżeli pośrednik świadczy również inne usługi, w szczególności
dostarcza narzędzia dostępu, dystrybucji lub wyszukiwania;
13)
transakcji płatniczych przeprowadzanych między dostawcami, ich agentami lub oddziałami
na ich własny rachunek;
14)
transakcji płatniczych przeprowadzanych między jednostką dominującą a jednostką zależną
lub między jednostkami zależnymi od tej samej jednostki dominującej, z udziałem dostawcy
należącego do tej samej grupy;
15)
usług wypłat gotówki przy użyciu bankomatów, świadczonych przez dostawców działających
na rzecz co najmniej jednego wydawcy instrumentów płatniczych i niebędących stroną
umowy ramowej z osobą wypłacającą gotówkę z rachunku płatniczego przy użyciu bankomatu,
jeżeli dostawcy ci nie świadczą innych usług płatniczych;
16)
usług wykonywanych wyłącznie z wykorzystaniem papierowych książeczek oszczędnościowych,
w przypadku gdy wszelkie transakcje są rejestrowane wyłącznie w tych książeczkach.
Art. 7.
1.
Środki pieniężne otrzymywane przez instytucje płatnicze oraz biura usług płatniczych
od użytkowników w związku ze świadczeniem usług płatniczych nie stanowią depozytu
ani innych podlegających zwrotowi środków w rozumieniu art. 726 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
2.
Instytucje płatnicze oraz biura usług płatniczych nie mogą prowadzić działalności
polegającej na przyjmowaniu depozytów lub innych środków pieniężnych podlegających
zwrotowi w rozumieniu ustawy - Prawo bankowe.
3.
Środki pieniężne złożone na rachunku płatniczym w instytucji płatniczej nie mogą być
oprocentowane ani nie mogą przynosić żadnych innych pożytków.
Art. 8.
1.
Postanowienia umów o usługi płatnicze nie mogą być mniej korzystne dla użytkowników
niż przepisy ustawy, chyba że ustawa stanowi inaczej.
2.
Postanowienia umów o usługi płatnicze mniej korzystne dla użytkownika niż przepisy
ustawy są nieważne; zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy ustawy.
Art. 9.
1.
Zasady dostępu do systemów płatności dla dostawców powinny być ustalane według obiektywnych,
równych i proporcjonalnych kryteriów, a ograniczenia w dostępie do tych systemów nie
mogą być większe niż jest to konieczne dla ochrony przed określonymi rodzajami ryzyka,
takimi jak ryzyko rozrachunkowe, ryzyko operacyjne i ryzyko biznesowe, oraz dla ochrony
finansowej i operacyjnej stabilności systemu płatności.
2.
Systemy płatności nie mogą wprowadzać:
1)
ograniczeń dotyczących skutecznego udziału w innych systemach płatności;
2)
zasad, które wprowadzałyby odmienny sposób traktowania między:
a)
dostawcami wymienionymi w art. 4 ust. 2 pkt 1-8 lub
b)
dostawcami wpisanymi do rejestru, nieposiadającymi zezwolenia, o którym mowa w art.
60 ust. 1;
3)
ograniczeń ze względu na rodzaj podmiotu lub formę prawną prowadzonej działalności.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do:
1)
systemów płatności w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy o ostateczności rozrachunku, o
których mowa w art. 15 tej ustawy,
2)
systemów płatności obejmujących wyłącznie dostawców należących do grupy złożonej z
jednostek mających powiązania kapitałowe, w których jedna z powiązanych jednostek
sprawuje kontrolę nad pozostałymi powiązanymi jednostkami, lub
3)
systemów płatności, w których jedyny dostawca występujący jako pojedyncza jednostka
lub grupa:
a)
działa lub może działać jako dostawca zarówno płatnika, jak i odbiorcy, oraz ponosi
wyłączną odpowiedzialność za zarządzanie systemem oraz
b)
udziela zezwolenia na uczestniczenie w systemie innym dostawcom.
4.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 3 lit. b, dostawcy nie mogą negocjować między
sobą opłat w odniesieniu do systemu płatności, ale mogą ustalić własny cennik w odniesieniu
do płatników i odbiorców.
5.
Zastosowanie się do zasad określonych w ust. 1 i 2 przez podmiot zamierzający prowadzić
system płatności w rozumieniu ustawy o ostateczności rozrachunku lub podmiot prowadzący
już taki system, jest oceniane przez Prezesa NBP w ramach postępowania w sprawie uzyskania
zgody, o której mowa w art. 16 ust. 1 i 3 ustawy o ostateczności rozrachunku.
Art. 10.
Dostawcy i podmioty prowadzące systemy płatności mogą przetwarzać dane osobowe w zakresie
niezbędnym do zapobiegania oszustwom związanym z wykonywanymi usługami płatniczymi
lub prowadzeniem systemu płatności oraz dochodzenia i wykrywania tego rodzaju oszustw
przez właściwe organy, z wyjątkiem danych, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, z późn. zm.10)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r.
Nr 153, poz. 1271, z 2004 r. Nr 25, poz. 219 i Nr 33, poz. 285, z 2006 r. Nr 104,
poz. 708 i 711, z 2007 r. Nr 165, poz. 1170 i Nr 176, poz. 1238 oraz z 2010 r. Nr
41, poz. 233, Nr 182, poz. 1228 i Nr 229, poz. 1497.).
Art. 11.
1.
Do zachowania tajemnicy zawodowej dotyczącej działalności, o której mowa w art. 3
ust. 1, w charakterze dostawcy są obowiązane:
1)
osoby zarządzające oraz inne osoby wchodzące w skład organów statutowych dostawcy;
2)
osoby pozostające z dostawcą w stosunku pracy;
3)
osoby lub podmioty pozostające z dostawcą w stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym
o podobnym charakterze, w tym agenci dostawcy oraz podmioty wykonujące niektóre czynności
operacyjne na podstawie umowy, o której mowa w art. 86 ust. 1;
4)
osoby lub podmioty pozostające w stosunku pracy, zlecenia lub innym stosunku o podobnym
charakterze z podmiotem pozostającym z dostawcą w stosunku, o którym mowa w pkt 3.
2.
Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej istnieje również po zakończeniu pełnienia
funkcji lub ustaniu stosunków prawnych, o których mowa w ust. 1.
3.
Tajemnica zawodowa, w rozumieniu ust. 1, obejmuje informacje dotyczące użytkownika
w związku ze świadczonymi mu usługami płatniczymi lub udzielonym mu kredytem, o którym
mowa w art. 74 ust. 3, w tym oznaczenie rachunku płatniczego użytkownika oraz stan
tego rachunku, a także inne informacje związane z transakcjami płatniczymi oraz zawieranymi
z użytkownikiem umowami, jeżeli nieuprawnione ujawnienie takiej informacji mogłoby
narazić na szkodę prawnie chroniony interes użytkownika, którego ta informacja dotyczy.
Art. 12.
1.
Nie narusza obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej przekazywanie informacji objętej
tajemnicą zawodową:
1)
organowi sprawującemu nadzór lub kontrolę nad dostawcą w związku z czynnościami podejmowanymi
w zakresie nadzoru lub kontroli;
2)
w wykonaniu uprawnienia albo obowiązku określonego w odrębnych przepisach;
3)
innym dostawcom lub użytkownikom w ramach świadczenia usług płatniczych zgodnie z
otrzymanym zleceniem płatniczym lub zawartą umową;
4)
za wyrażoną na piśmie zgodą użytkownika, którego ta informacja dotyczy.
2.
Osoby wymienione w ust. 1 pkt 3 i 4 mogą wykorzystywać uzyskaną informację tylko zgodnie
z celem jej przekazania.
Art. 13.
Jeżeli odrębne przepisy określają inne zasady ochrony informacji stanowiących tajemnicę
zawodową zgodnie z art. 11 ust. 3, do ochrony tych informacji stosuje się przepisy
odrębne.
Art. 14.
1.
Nadzór nad wykonywaniem przez dostawców wymienionych w art. 4 ust. 2 pkt 1-5 i 9 działalności
w zakresie usług płatniczych zgodnie z ustawą, a w zakresie usług płatniczych w euro
- również zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 924/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września
2009 r. w sprawie płatności transgranicznych we Wspólnocie oraz uchylającym rozporządzenie
(WE) nr 2560/2001
(Dz. Urz. UE L 266 z 09.10.2009, str. 11), sprawują organy właściwe do sprawowania nadzoru nad tymi podmiotami.
2.
Nadzór nad wykonywaniem przez dostawców wymienionych w art. 4 ust. 2 pkt 6 i 10 działalności
w zakresie usług płatniczych zgodnie z ustawą, a w zakresie usług płatniczych w euro
- również zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 924/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września
2009 r. w sprawie płatności transgranicznych we Wspólnocie oraz uchylającym rozporządzenie
(WE) nr 2560/2001, sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego, zwana dalej „KNF”.
Art. 15.
1.
Użytkownik może wnieść do organu sprawującego nadzór nad dostawcą skargę na działanie
tego dostawcy lub jego agenta, jeżeli działanie to narusza przepisy prawa.
2.
Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje także osobom fizycznym, osobom prawnym
oraz jednostkom organizacyjnym niebędącym osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje
zdolność prawną, którym odmówiono świadczenia usług płatniczych, oraz organizacjom
konsumenckim.
3.
Organ, o którym mowa w ust. 1, udzielając odpowiedzi na skargę dotyczącą sporu o charakterze
cywilnoprawnym, informuje skarżącego o pozasądowych procedurach rozstrzygania sporów
między użytkownikiem a dostawcą, w tym wskazuje właściwe sądy polubowne.
4.
Jeżeli w stosunku do danego dostawcy nie można ustalić organu sprawującego nadzór,
skargę wnosi się bezpośrednio do tego dostawcy; przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.
5.
Do skarg, o których mowa w ust. 1-4, nie stosuje się przepisów działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.11)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r.
Nr 49, poz. 509, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 169, poz. 1387,
z 2003 r. Nr 130, poz. 1188 i Nr 170, poz. 1660, z 2004 r. Nr 162, poz. 1692, z 2005 r.
Nr 64, poz. 565, Nr 78, poz. 682 i Nr 181, poz. 1524, z 2008 r. Nr 229, poz. 1539,
z 2009 r. Nr 195, poz. 1501 i Nr 216, poz. 1676, z 2010 r. Nr 40, poz. 230, Nr 167,
poz. 1131, Nr 182, poz. 1228 i Nr 254, poz. 1700 oraz z 2011 r. Nr 6, poz. 18, Nr
34, poz. 173, Nr 106, poz. 622 i Nr 186, poz. 1100.).
Dział II
Obowiązki informacyjne w zakresie świadczenia usług płatniczych
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 16.
Dostawca i użytkownik niebędący konsumentem mogą uzgodnić, że przepisów niniejszego
działu nie stosuje się w całości lub w części.
Art. 17.
1.
Dostawca nie może pobierać od użytkownika opłat za dostarczanie informacji wymaganych
na podstawie przepisów niniejszego działu.
2.
Dostawca i użytkownik mogą uzgodnić opłaty za:
1)
przekazywanie na wniosek użytkownika informacji innych niż wymagane na podstawie przepisów
niniejszego działu,
2)
większą częstotliwość przekazywania informacji niż wymagana na podstawie przepisów
niniejszego działu lub
3)
przekazywanie informacji wymaganych na podstawie przepisów niniejszego działu za pomocą
innych niż określone w umowie ramowej środków porozumiewania się.
3.
Jeżeli dostawca, zgodnie z ust. 2, jest uprawniony do pobierania opłat za przekazywanie
informacji, opłaty te powinny uwzględniać stopień pracochłonności usługi dostarczenia
informacji, za którą opłata jest pobierana, oraz faktyczne koszty ponoszone przez
dostawcę.
Art. 18.
Ciężar udowodnienia spełnienia przez dostawcę wymogów w zakresie przekazania użytkownikowi
informacji określonych w przepisach niniejszego działu spoczywa na dostawcy.
Art. 19.
1.
W przypadku instrumentów płatniczych, które zgodnie z umową ramową pozwalają na dokonywanie
indywidualnych transakcji płatniczych na kwotę nieprzekraczającą równowartości w walucie
polskiej 30 euro albo które mają ustalony limit wydatków w wysokości nieprzekraczającej
równowartości w walucie polskiej 150 euro, albo służą do przechowywania środków pieniężnych
w kwocie nieprzekraczającej w żadnym momencie równowartości w walucie polskiej 150
euro, ustalonych przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez NBP, obowiązującego
w dniu zawarcia umowy:
1)
dostawca dostarcza płatnikowi jedynie informacje o głównych cechach usługi płatniczej
oraz inne podstawowe informacje niezbędne do podjęcia decyzji, w tym o:
a)
możliwych sposobach korzystania z instrumentu płatniczego,
b)
zakresie odpowiedzialności ponoszonej za wykonanie usługi przez dostawcę,
c)
pobieranych opłatach,
d)
miejscu, w którym można w łatwy sposób uzyskać dostęp do informacji określonych w
art. 27;
2)
strony mogą uzgodnić, że art. 29 nie ma zastosowania, a dostawca nie ma obowiązku
proponowania zmian w postanowieniach umowy ramowej w sposób określony w art. 26 ust.
1;
3)
strony mogą uzgodnić, że po wykonaniu transakcji płatniczej:
a)
dostawca udostępnia użytkownikowi jedynie informacje umożliwiające zidentyfikowanie
transakcji płatniczej i jej kwoty oraz pobranych opłat, a w przypadku kilku transakcji
płatniczych tego samego rodzaju i na rzecz tego samego odbiorcy - informacje o całkowitej
kwocie tych transakcji płatniczych i opłatach pobranych z ich tytułu,
b)
dostawca nie ma obowiązku udostępniania informacji, o których mowa w lit. a, jeżeli
instrument płatniczy używany jest anonimowo lub jeżeli z innych względów dostawca
nie ma technicznej możliwości ich dostarczenia; dostawca zapewnia jednak płatnikowi
możliwość sprawdzenia kwoty przechowywanych środków pieniężnych.
2.
W przypadku transakcji płatniczych wykonywanych w całości na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej określone w ust. 1 kwoty, upoważniające do ograniczenia obowiązków informacyjnych
dostawcy zgodnie z ust. 1 pkt 1-3, mogą zostać w umowie ramowej podwyższone o 100%.
3.
W odniesieniu do przedpłaconych instrumentów płatniczych w zakresie transakcji płatniczych
wykonywanych w całości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej określone w ust. 1
kwoty, upoważniające do ograniczenia obowiązków informacyjnych dostawcy zgodnie z
ust. 1 pkt 1-3, wynoszą równowartość w walucie polskiej 500 euro, ustaloną przy zastosowaniu
kursu średniego ogłaszanego przez NBP obowiązującego w dniu zawarcia umowy.
Art. 20.
1.
Jeżeli odbiorca żąda opłaty za korzystanie z danego instrumentu płatniczego lub oferuje
zniżkę, jest obowiązany poinformować o tym płatnika przed rozpoczęciem transakcji
płatniczej.
2.
Jeżeli dostawca lub inny podmiot uczestniczący w transakcji płatniczej żąda opłaty
za korzystanie z danego instrumentu płatniczego, jest obowiązany poinformować o tym
użytkownika przed rozpoczęciem transakcji płatniczej.
3.
W razie niepoinformowania o opłacie, odpowiednio płatnik albo użytkownik nie są zobowiązani
do jej uiszczenia. W razie niepoinformowania płatnika o oferowanej zniżce uznaje się,
że umowa jest zawarta z uwzględnieniem zniżki oferowanej przez odbiorcę.
Rozdział 2
Pojedyncze transakcje płatnicze
Art. 21.
W przypadku gdy zlecenie płatnicze dotyczące pojedynczej transakcji płatniczej jest
przekazywane przez instrument płatniczy objęty umową ramową, dostawca nie jest obowiązany
do dostarczania ani udostępniania informacji, którą użytkownik już otrzymał na podstawie
umowy ramowej z innym dostawcą lub którą otrzyma na podstawie tej umowy ramowej.
Art. 22.
1.
Dostawca jest obowiązany zapewnić użytkownikowi łatwy dostęp do informacji, o których
mowa w art. 23 ust. 1, art. 24 i art. 25, a na wniosek użytkownika dostarczyć mu je
w postaci papierowej lub na innym trwałym nośniku informacji. Informacje te formułuje
się w przejrzystej i czytelnej formie.
2.
Informacje określone w art. 23 ust. 1 dostawca jest obowiązany udostępnić użytkownikowi
w chwili złożenia propozycji zawarcia umowy lub oferty pojedynczej transakcji płatniczej.
Jeżeli umowa o pojedynczą transakcję płatniczą została zawarta na wniosek użytkownika
korzystającego ze środków porozumiewania się na odległość niepozwalających dostawcy
na wykonanie tego obowiązku, dostawca wykonuje ten obowiązek niezwłocznie po wykonaniu
transakcji płatniczej. W przypadku gdy użytkownik wnioskuje o dostarczenie informacji
w postaci papierowej lub na innym trwałym nośniku informacji, dostawca wykonuje ten
obowiązek niezwłocznie po wykonaniu transakcji płatniczej.
3.
Dostawca może spełnić obowiązek, o którym mowa w ust. 2, dostarczając, co najmniej
w formie elektronicznej, wzór umowy o pojedynczą transakcję płatniczą lub formularz
zlecenia płatniczego, zawierający informacje określone w art. 23 ust. 1.
4.
W przypadku niewywiązania się przez dostawcę z obowiązku, o którym mowa w ust. 1 lub
2, użytkownik jest zwolniony z obowiązku uiszczenia opłat; przepis art. 52 ust. 4
stosuje się odpowiednio.
Art. 23.
1.
Dostawca jest obowiązany udostępnić użytkownikowi:
1)
wyszczególnienie informacji, które muszą być dostarczone przez użytkownika, aby zlecenie
płatnicze mogło zostać prawidłowo wykonane, albo informację, że wystarczające jest
podanie unikatowego identyfikatora;
2)
informację o maksymalnym czasie wykonania świadczonej usługi płatniczej;
3)
informację o wszelkich opłatach należnych dostawcy od użytkownika, w tym wyszczególnienie
kwot tych opłat;
4)
informację o kursie walutowym, w tym o referencyjnym kursie walutowym, który będzie
zastosowany do transakcji płatniczej, jeżeli transakcja płatnicza wiąże się z przeliczaniem
waluty.
2.
W przypadku gdy strony uzgodnią, iż dostawca jest obowiązany udostępnić użytkownikowi
także inne informacje, w tym określone w art. 27, dostawca zapewnia użytkownikowi
łatwy dostęp do tych informacji.
Art. 24.
Niezwłocznie po otrzymaniu zlecenia płatniczego dostawca płatnika udostępnia płatnikowi
informację:
1)
umożliwiającą płatnikowi zidentyfikowanie transakcji płatniczej oraz informacje dotyczące
odbiorcy;
2)
o kwocie transakcji płatniczej w walucie użytej w zleceniu płatniczym;
3)
o wszelkich opłatach należnych od płatnika z tytułu transakcji płatniczej, w tym wyszczególnienie
kwot tych opłat;
4)
o kursie walutowym zastosowanym w danej transakcji płatniczej przez dostawcę płatnika
oraz o kwocie transakcji płatniczej po przeliczeniu walut, jeżeli transakcja płatnicza
wiązała się z przeliczaniem waluty;
5)
o dacie otrzymania zlecenia płatniczego.
Art. 25.
Niezwłocznie po wykonaniu transakcji płatniczej dostawca odbiorcy udostępnia odbiorcy
informację:
1)
umożliwiającą odbiorcy zidentyfikowanie transakcji płatniczej i, w stosownych przypadkach
płatnika, oraz wszelkie inne informacje przekazane odbiorcy w związku z wykonaniem
transakcji płatniczej;
2)
o kwocie transakcji płatniczej w walucie, w której środki pieniężne są udostępniane
odbiorcy;
3)
o wszelkich opłatach należnych odbiorcy z tytułu transakcji płatniczej i w stosownych
przypadkach wyszczególnienie kwot takich opłat;
4)
o kursie walutowym zastosowanym w danej transakcji płatniczej przez dostawcę odbiorcy
oraz o kwocie transakcji płatniczej przed przeliczeniem walut, jeżeli transakcja płatnicza
wiąże się z przeliczaniem waluty;
5)
o dacie waluty zastosowanej przy uznaniu rachunku.
Rozdział 3
Umowa ramowa o usługę płatniczą
Art. 26.
1.
Dostawca jest obowiązany dostarczać użytkownikowi informacje określone w art. 27,
art. 29 ust. 1 i 5, art. 31 ust. 1 i art. 32 ust. 1 w postaci papierowej lub na innym
trwałym nośniku informacji, z tym że pocztą elektroniczną dostarcza je tylko na wniosek
użytkownika. Informacje powinny być sformułowane w przejrzystej i czytelnej formie.
2.
Informacje określone w art. 27 dostawca jest obowiązany dostarczyć użytkownikowi w
odpowiednim czasie przed zawarciem umowy ramowej. Dostawca może za zgodą użytkownika
wykonać ten obowiązek przez zamieszczenie informacji na stronie internetowej, o ile
strona taka umożliwia dostęp do niej przez okres właściwy do celów dostarczania tych
informacji i pozwala na odtworzenie przechowywanych informacji w niezmienionej postaci.
3.
Jeżeli umowa ramowa została zawarta na wniosek użytkownika korzystającego ze środków
porozumiewania się na odległość, dostawca dostarcza użytkownikowi informacje określone
w art. 27 niezwłocznie po zawarciu umowy ramowej, jeżeli nie było możliwe ich dostarczenie
w terminie określonym w ust. 2.
4.
Dostawca może spełnić obowiązek, o którym mowa w ust. 1, 2 albo 3, w zakresie dostarczenia
informacji określonych w art. 27, dostarczając projekt umowy ramowej zawierający te
informacje.
5.
Użytkownik może odstąpić od umowy ramowej zawartej z naruszeniem przepisów ust. 1-3
lub 4 w każdym czasie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania
informacji określonych w art. 27, w sposób, o którym mowa w ust. 1.
6.
Do indywidualnych transakcji płatniczych dokonywanych na podstawie umowy ramowej przed
dopełnieniem przez dostawcę obowiązku określonego w ust. 1-3 lub 4, stosuje się przepis
art. 22 ust. 4.
Art. 27.
Dostawca przekazuje użytkownikowi następujące informacje:
1)
imię i nazwisko albo nazwę (firmę) dostawcy, siedzibę i adres albo miejsce zamieszkania
i adres oraz adres głównego miejsca wykonywania działalności, adres poczty elektronicznej
oraz, w razie korzystania z usług agenta lub oddziału w państwie członkowskim, w którym
dana usługa płatnicza jest oferowana, adres tego agenta lub oddziału, a także wszelkie
inne adresy mające znaczenie do celów porozumiewania się z dostawcą, w tym wskazanie
wszystkich miejsc, w których jest wykonywana działalność, oraz informacje o:
a)
organie sprawującym nadzór nad dostawcą oraz o rejestrze, ze wskazaniem numeru, pod
jakim dostawca jest wpisany do tego rejestru, chyba że dostawca w zakresie świadczenia
usług płatniczych nie podlega nadzorowi lub nie podlega obowiązkowi uzyskania wpisu
do rejestru albo
b)
właściwym organie nadzorczym oraz o publicznym rejestrze, o którym mowa w art. 13 dyrektywy 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r.
w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego zmieniającej dyrektywy 97/7/WE,
2002/65/WE, 2005/60/WE i 2006/48/WE i uchylającej dyrektywę 97/5/WE
(Dz. Urz. UE L 319 z 05.12.2007, str. 1, z późn. zm.), do którego dostawca jest wpisany w innym państwie członkowskim, z podaniem numeru
wpisu w tym rejestrze - w przypadku unijnej instytucji płatniczej, jej agenta lub
oddziału;
2)
dotyczące korzystania z usługi płatniczej:
a)
opis najważniejszych cech świadczonej usługi płatniczej,
b)
wyszczególnienie informacji, które muszą być dostarczone przez użytkownika, aby zlecenie
płatnicze mogło zostać prawidłowo wykonane albo informację, że wystarczające jest
podanie unikatowego identyfikatora,
c)
określenie sposobu i procedury udzielania zgody na wykonanie transakcji płatniczej
oraz wycofywania takiej zgody, a także odwołania zlecenia płatniczego na podstawie
art. 40 i art. 51,
d)
informację na temat momentu, który zgodnie z art. 49 uznaje się za moment otrzymania
zlecenia płatniczego,
e)
informację o maksymalnym czasie wykonania świadczonej usługi płatniczej oraz
f)
wskazanie limitu wydatków dla transakcji płatniczych wykonywanych za pomocą instrumentu
płatniczego, o którym mowa w art. 41 ust. 1;
3)
dotyczące opłat, stóp procentowych i kursów walutowych:
a)
informację o wszelkich opłatach należnych dostawcy od użytkownika, w tym wyszczególnienie
kwot tych opłat,
b)
informację o stopach procentowych, jeżeli mają zastosowanie, lub o kursach walutowych,
jeżeli transakcja płatnicza wiąże się z przeliczaniem waluty, w tym o bazowych stopach
procentowych i referencyjnych kursach walutowych, oraz o sposobie obliczania faktycznej
wysokości odsetek i kursu walutowego oraz
c)
o ile zostało to uzgodnione - informację o stosowaniu bez uprzedzenia zmienionych
wysokości bazowej stopy procentowej lub referencyjnego kursu walutowego i sposobie
informowania o takiej zmianie zgodnie z art. 29 ust. 4;
4)
dotyczące komunikowania się:
a)
wskazanie środków porozumiewania się, w tym wymogów technicznych po stronie użytkownika,
uzgodnionych przez strony do przekazywania informacji lub do dokonywania zgłoszeń
zgodnie z ustawą,
b)
określenie sposobu oraz częstotliwości udostępniania informacji wymaganych na podstawie
ustaw,
c)
wskazanie języka lub języków, w jakich zawiera się umowę ramową, oraz w jakich strony
porozumiewają się w okresie jej obowiązywania oraz
d)
informację o prawie użytkownika do otrzymania postanowień umowy ramowej oraz informacji
zgodnie z art. 28;
5)
dotyczące środków ochronnych i naprawczych:
a)
opis środków, jakie powinien przedsięwziąć użytkownik w celu bezpiecznego przechowywania
instrumentu płatniczego, oraz informacje dotyczące sposobu dokonania zgłoszenia dostawcy
zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 2,
b)
o ile zostało to uzgodnione - warunki, na których dostawca zastrzega sobie prawo zablokowania
instrumentu płatniczego zgodnie z art. 41,
c)
informację o odpowiedzialności płatnika zgodnie z art. 46 ust. 2-5, w tym informacje
dotyczące kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej podlegającej zwrotowi,
d)
określenie sposobu, w jaki użytkownik ma obowiązek powiadomić dostawcę o przypadkach
nieautoryzowanych lub nieprawidłowo wykonanych transakcji płatniczych zgodnie z art.
44, oraz wskazanie terminu takiego powiadomienia, jak również informacje o odpowiedzialności
za nieautoryzowane transakcje płatnicze na podstawie art. 46 ust. 1 i 2,
e)
informację o odpowiedzialności dostawcy za wykonanie transakcji płatniczych na podstawie
art. 144-146 oraz
f)
informację o warunkach uzyskania, zgodnie z art. 47 i art. 48, zwrotu kwoty autoryzowanej
transakcji płatniczej zainicjowanej przez odbiorcę lub za jego pośrednictwem, która
została już wykonana;
6)
dotyczące zmian i wypowiedzenia umowy ramowej:
a)
o ile, zgodnie z art. 29 ust. 2, zostało to uzgodnione - informację, że jeżeli przed
proponowanym dniem wejścia w życie zmian umowy ramowej użytkownik nie zgłosi dostawcy
sprzeciwu wobec takich zmian, uznaje się, że użytkownik wyraził na nie zgodę,
b)
informację o okresie obowiązywania umowy ramowej oraz
c)
informację o prawie użytkownika do wypowiedzenia umowy ramowej oraz o innych uzgodnieniach
dotyczących wypowiedzenia umowy zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 oraz art. 35 i art. 37;
7)
dotyczące procedur rozstrzygania sporów:
a)
informację o wszelkich klauzulach umownych mających zastosowanie do umowy ramowej,
w szczególności dotyczących prawa właściwego i właściwości sądu, oraz
b)
informację o pozasądowych procedurach wnoszenia skarg, o których mowa w art. 15, i
pozasądowych procedurach rozstrzygania sporów dostępnych dla użytkownika.
Art. 28.
1.
W okresie obowiązywania umowy ramowej użytkownik ma prawo żądać w każdym czasie udostępnienia
mu postanowień umowy oraz informacji określonych w art. 27, w postaci papierowej lub
na innym trwałym nośniku informacji. Za zgodą użytkownika informacje te mogą być dostarczone
pocztą elektroniczną; przepis art. 26 ust. 2 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
2.
Z zastrzeżeniem art. 17 ust. 2, w okresie obowiązywania umowy ramowej dostawca powinien
w każdym czasie na wniosek użytkownika udostępniać mu, w uzgodniony sposób, informacje
dotyczące rachunku płatniczego i wykonanych transakcji płatniczych.
Art. 29.
1.
Dostawca informuje o proponowanych zmianach postanowień umownych nie później niż 2
miesiące przed proponowaną datą ich wejścia w życie.
2.
Jeżeli umowa ramowa stanowi, że brak sprzeciwu użytkownika wobec proponowanych zmian
jest równoznaczny z wyrażeniem na nie zgody, dostawca, informując o zmianach, o których
mowa w ust. 1, jest obowiązany poinformować użytkownika, że:
1)
jeżeli przed proponowaną datą wejścia w życie zmian użytkownik nie zgłosi dostawcy
sprzeciwu wobec tych zmian, uznaje się, że użytkownik wyraził na nie zgodę;
2)
użytkownik ma prawo, przed datą proponowanego wejścia w życie zmian, wypowiedzieć
umowę ramową ze skutkiem natychmiastowym bez ponoszenia opłat;
3)
w przypadku gdy użytkownik zgłosi sprzeciw zgodnie z pkt 1, ale nie dokona wypowiedzenia
umowy ramowej, umowa wygasa z dniem poprzedzającym dzień wejścia w życie proponowanych
zmian, bez ponoszenia opłat.
3.
Do poinformowania dokonywanego zgodnie z ust. 2 przepis art. 26 ust. 1 stosuje się
odpowiednio.
4.
Zmiany stóp procentowych lub kursów walutowych mogą być stosowane bez uprzedzenia,
pod warunkiem że są korzystniejsze dla użytkowników lub:
1)
przewiduje to umowa ramowa oraz
2)
zmiany wynikają ze zmian wysokości bazowych stóp procentowych lub referencyjnych kursów
walutowych, których zastosowanie przewiduje umowa ramowa.
5.
Dostawca informuje użytkownika o zmianach stopy procentowej bez zbędnej zwłoki, chyba
że umowa ramowa określa stałą częstotliwość lub sposób dostarczania albo udostępniania
informacji o zmianach stopy procentowej.
6.
Dostawcy nie mogą dyskryminować poszczególnych użytkowników z jakiejkolwiek przyczyny
przy wprowadzaniu zmian stóp procentowych lub kursów walutowych stosowanych w transakcjach
płatniczych.
Art. 30.
W przypadku indywidualnej transakcji płatniczej dokonywanej na podstawie umowy ramowej
i zainicjowanej przez płatnika, dostawca dostarcza przed wykonaniem indywidualnej
transakcji płatniczej na wniosek płatnika i w odniesieniu do tej konkretnej transakcji
płatniczej, dokładne informacje dotyczące maksymalnego terminu jej wykonania oraz
opłat należnych od płatnika, w tym wyszczególnienie kwot wszelkich opłat.
Art. 31.
1.
Po obciążeniu rachunku płatniczego płatnika kwotą indywidualnej transakcji płatniczej,
a w przypadku gdy płatnik nie korzysta z rachunku płatniczego - po otrzymaniu zlecenia
płatniczego, dostawca płatnika jest obowiązany niezwłocznie dostarczyć płatnikowi
informacje:
1)
umożliwiające zidentyfikowanie transakcji płatniczej, i w stosownych przypadkach odbiorcy;
2)
o kwocie transakcji płatniczej w walucie, w której obciążono rachunek płatniczy płatnika,
lub w walucie, w której zostało złożone zlecenie płatnicze;
3)
o kwocie wszelkich opłat z tytułu transakcji płatniczej i w stosownych przypadkach
ich wyszczególnienie, lub informację o odsetkach należnych od płatnika;
4)
o kursie walutowym zastosowanym w danej transakcji płatniczej przez dostawcę płatnika
oraz o kwocie transakcji płatniczej po przeliczeniu walut, jeżeli transakcja płatnicza
wiązała się z przeliczaniem waluty;
5)
o dacie waluty zastosowanej przy obciążeniu rachunku lub o dacie otrzymania zlecenia
płatniczego.
2.
Strony mogą uzgodnić w umowie ramowej, że informacje, o których mowa w ust. 1, dostawca
płatnika udostępnia okresowo co najmniej raz w miesiącu, w uzgodniony sposób umożliwiający
płatnikowi przechowywanie i odtwarzanie tych informacji w niezmienionej postaci.
Art. 32.
1.
Po wykonaniu indywidualnej transakcji płatniczej dostawca odbiorcy jest obowiązany
niezwłocznie dostarczyć odbiorcy informacje:
1)
umożliwiające odbiorcy zidentyfikowanie transakcji płatniczej i, w stosownych przypadkach
płatnika, a także wszelkie inne informacje przekazane odbiorcy w związku z wykonaniem
transakcji płatniczej;
2)
o kwocie transakcji płatniczej w walucie, w której uznawany jest rachunek płatniczy
odbiorcy;
3)
o kwocie wszelkich opłat z tytułu transakcji płatniczej, w tym ich wyszczególnienie,
lub informację o odsetkach należnych od odbiorcy;
4)
o kursie walutowym zastosowanym w danej transakcji płatniczej przez dostawcę odbiorcy
oraz informację o kwocie transakcji płatniczej przed przeliczeniem walut, jeżeli transakcja
płatnicza wiązała się z przeliczaniem waluty;
5)
o dacie waluty zastosowanej przy uznaniu rachunku.
2.
Strony mogą uzgodnić w umowie ramowej, że informacje, o których mowa w ust. 1, dostawca
odbiorcy udostępnia okresowo co najmniej raz w miesiącu, w uzgodniony sposób umożliwiający
odbiorcy przechowywanie i odtwarzanie tych informacji w niezmienionej postaci.
Dział III
Prawa i obowiązki w zakresie dostarczania usług płatniczych i korzystania z nich
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 33.
Dostawca i użytkownik niebędący konsumentem mogą uzgodnić, że przepisów art. 34-37,
art. 40 ust. 3 i 4, art. 45, art. 46 ust. 2-5, art. 47, art. 48, art. 51 oraz art.
144-146 nie stosuje się w całości lub w części oraz mogą uzgodnić inny niż określony
w art. 44 ust. 2 termin powiadomienia dostawcy o stwierdzonych nieautoryzowanych,
niewykonanych lub nienależycie wykonanych transakcjach płatniczych.
Art. 34.
Płatności są dokonywane w walucie uzgodnionej przez dostawcę i użytkownika.
Art. 35.
1.
Użytkownik może wypowiedzieć umowę ramową w każdym czasie ze skutkiem natychmiastowym,
chyba że umowa ramowa przewiduje okres wypowiedzenia. Umowny okres wypowiedzenia nie
może przekraczać 1 miesiąca.
2.
Dostawca może wypowiedzieć umowę ramową zawartą na czas nieokreślony z co najmniej
dwumiesięcznym wypowiedzeniem; przepis art. 26 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Art. 36.
1.
Dostawca nie może pobierać od użytkownika opłat za dostarczenie informacji oraz zastosowanie
środków ochronnych i naprawczych, o których mowa w przepisach niniejszego działu,
z wyjątkiem opłat, o których mowa w art. 50 ust. 3 oraz art. 51 ust. 6.
2.
Wysokość i podstawa naliczania opłat, o których mowa w art. 50 ust. 3 oraz art. 51
ust. 6, powinny być uzgodnione między użytkownikiem a dostawcą oraz uwzględniać stopień
pracochłonności usługi, za którą opłata jest pobierana, a także faktyczne koszty ponoszone
przez dostawcę.
Art. 37.
Opłaty z tytułu świadczenia usług płatniczych pobierane okresowo są należne dostawcy
jedynie za okres obowiązywania umowy ramowej. Opłaty uiszczone z góry podlegają proporcjonalnemu
zwrotowi.
Art. 38.
Jeżeli transakcja płatnicza nie wiąże się z przeliczaniem waluty, płatnik i odbiorca
ponoszą opłaty określone w umowie zawartej przez każdego z nich ze swoim dostawcą.
Art. 39.
1.
W przypadku instrumentów płatniczych, które zgodnie z umową ramową pozwalają na dokonywanie
indywidualnych transakcji płatniczych na kwotę nieprzekraczającą równowartości w walucie
polskiej 30 euro albo które mają limit wydatków w wysokości równowartości w walucie
po …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.