📄 Tekst ustawy
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwojuz dnia 24 marca 2014 r.w sprawie ramowych programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych w rybołówstwie morskim
Spis treści
Treść rozporządzenia
Załącznik nr 1 - Ramowy program szkolenia na oficera wachtowego na statkach rybackich o długości do
24 m na wodach ograniczonych
Załącznik nr 2 - Ramowy program szkolenia na oficera wachtowego statku rybackiego o długości powyżej
24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych oraz wymagania egzaminacyjne na
dyplom szypra klasy 2 rybołówstwa morskiego
Załącznik nr 3 - Ramowy program szkolenia na szypra statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego
żeglugę na wodach ograniczonych oraz wymagania egzaminacyjne na dyplom szypra klasy
1 rybołówstwa morskiego
Załącznik nr 4 - Ramowy program szkolenia na szypra statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego
żeglugę na wodach nieograniczonych oraz wymagania egzaminacyjne na dyplom szypra żeglugi
nieograniczonej rybołówstwa morskiego
Załącznik nr 5 - Wymagania egzaminacyjne
Załącznik nr 6 - Objaśnienia
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 74 ust. 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim
(Dz. U. Nr 228, poz. 1368, z 2012 r. poz. 1068 oraz z 2013 r. poz. 852) zarządza się, co następuje:
§ 1.
1.
Ramowy program szkolenia na oficera wachtowego na statkach rybackich o długości do
24 m na wodach ograniczonych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
2.
Ramowe programy szkoleń i wymagania egzaminacyjne:
1)
na oficera wachtowego statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę
na wodach ograniczonych - określa załącznik nr 2 do rozporządzenia;
2)
na szypra statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach
ograniczonych - określa załącznik nr 3 do rozporządzenia;
3)
na szypra statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach
nieograniczonych - określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.
3.
Wymagania egzaminacyjne:
1)
na odnowienie dyplomu szypra rybołówstwa morskiego,
2)
z wiedzy rybackiej i stateczności statku rybackiego,
3)
z bezpieczeństwa żeglugi i wiedzy nautycznej,
4)
ze znajomości narzędzi połowowych,
5)
z polskiego prawa morskiego
- określa załącznik nr 5 do rozporządzenia.
4.
Objaśnienia symboli i skrótów stosowanych w ramowych programach szkoleń, o których
mowa w ust. 1 i 2, zawiera załącznik nr 6 do rozporządzenia.
§ 2.
1.
Przepisy rozporządzenia stosuje się do szkoleń w zakresie kwalifikacji marynarzy w
rybołówstwie morskim rozpoczętych po dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
2.
Do osób, które ukończyły szkolenie przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,
nie stosuje się wymagań egzaminacyjnych określonych w tym rozporządzeniu, nie dłużej
jednak niż do dnia 1 lipca 2014 r.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.2)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone pkt 7.1, 7.2 i 7.3 załącznika do rozporządzenia
Ministra Infrastruktury z dnia 13 lipca 2005 r. w sprawie programów szkoleń i wymagań
egzaminacyjnych w zakresie kwalifikacji zawodowych marynarzy (Dz. U. Nr 173, poz.
1445, z 2009 r. Nr 44, poz. 355 oraz z 2010 r. Nr 55, poz. 334), które na podstawie
art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U.
Nr 228, poz. 1368, z 2012 r. poz. 1068 oraz z 2013 r. poz. 852) utraciło moc z dniem
26 lipca 2013 r.
2)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone pkt 7.1, 7.2 i 7.3 załącznika do rozporządzenia
Ministra Infrastruktury z dnia 13 lipca 2005 r. w sprawie programów szkoleń i wymagań
egzaminacyjnych w zakresie kwalifikacji zawodowych marynarzy (Dz. U. Nr 173, poz.
1445, z 2009 r. Nr 44, poz. 355 oraz z 2010 r. Nr 55, poz. 334), które na podstawie
art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U.
Nr 228, poz. 1368, z 2012 r. poz. 1068 oraz z 2013 r. poz. 852) utraciło moc z dniem
26 lipca 2013 r.
Załącznik nr 1
-
Ramowy program szkolenia na oficera wachtowego na statkach rybackich o długości do
24 m na wodach ograniczonych
Tabela zbiorcza
Przedmiot
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
I
II
III
IV
V
VI
VII
1.1
BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI
10
10
1.2
RATOWNICTWO MORSKIE
9
9
1.3
ŁĄCZNOŚĆ MORSKA
5
2
7
1.4
OCHRONA ŚRODOWISKA MORSKIEGO
6
6
1.5
JĘZYK ANGIELSKI
10
10
Razem
30
10
2
42
1.1
Przedmiot:
BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy na statkach rybackich o długości do 24 m na wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
10
10
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Nawigacja
5
5
1.
Podstawowe wiadomości o mapach nawigacyjnych.
2.
Korzystanie z map nawigacyjnych: niebezpieczeństwa nawigacyjne na mapach morskich,
oznakowanie nawigacyjne (w tym ECDIS).
3.
Zasadnicze rodzaje świateł nawigacyjnych, światła nabieżników, nazewnictwo świateł
polskie i angielskie.
4.
Korzystanie ze spisu świateł i sygnałów mgłowych.
5.
Określanie przebytej drogi, pomiar prędkości po wodzie i nad dnem.
6.
Pozycja obserwowana statku.
7.
Pływy i prądy pływowe - podstawowe definicje.
8.
Ostrzeżenia nawigacyjne.
2
Urządzenia nawigacyjne i radiowe
0,5
0,5
1.
Obsługa kompasów i żyrokompasów.
2.
Systemy nawigacji satelitarnej.
3.
Korzystanie z informacji systemu automatycznej identyfikacji (AIS).
4.
Podstawowe informacje o wykorzystaniu radaru (w tym ARPA).
5.
Radiotelefon.
3
Bezpieczeństwo Nawigacji
4,5
4,5
1.
Zasady zachowania się statków wzajemnie widocznych.
2.
Zasady zachowania się statków podczas ograniczonej widzialności.
3.
Światła i znaki statków, środki sygnalizacji dźwiękowej, pojęcie światła nawigacyjnego
i znaczenie świateł, obowiązek pokazywania świateł, rozmieszczenie świateł na statku,
znaki dzienne - obowiązek pokazywania.
4.
Światła i znaki poszczególnych statków.
5.
Sygnały manewrowe i ostrzegawcze, sygnały dźwiękowe statków podczas ograniczonej widzialności.
6.
Sygnały wzywania pomocy.
7.
Identyfikacja statku idącego na zderzenie.
8.
Organizacja wachty, obserwacja w różnych warunkach widzialności, kwalifikacje obserwatora,
umiejętność zgłaszania przybliżonego namiaru i kąta kursowego, procedury wachtowe,
zasady obejmowania i zdawania wachty, sytuacje awaryjne - procedury.
9.
Statki rybackie i sprzęt połowowy a bezpieczeństwo nawigacji.
10.
Postępowanie w przypadku kolizji z narzędziami połowowymi.
11.
Zalodzenie i walka z zalodzeniem, wpływ na stateczność.
12.
Stateczność statku rybackiego - przeładowanie, przesunięcie ładunku.
Razem
10
10
II.
Wiedza
Ogólne zasady prowadzenia bezpiecznej i sprawnej nawigacji we wszystkich fazach podróży,
w różnych warunkach hydrometeorologicznych, z uwzględnieniem oddziaływania tych warunków,
występujących na oceanach, morzach i wodach śródlądowych uczęszczanych przez statki
morskie, w tym zwłaszcza zasady zachowania się na mostku nawigacyjnym; zasady obsługi
podstawowych typów urządzeń nawigacyjnych; zasady działania systemu AIS; sposoby wykorzystania
radaru w nawigacji, podstawowe typy urządzeń; obowiązki marynarza wachtowego podczas
pełnienia wachty, zasady współpracy na mostku; podstawy przepisów międzynarodowego
prawa drogi morskiej, charakterystyka świateł i znaków; zasady prowadzenia obserwacji.
III.
Umiejętności
Zachowanie się na mostku nawigacyjnym w różnych warunkach eksploatacji statku; obsługa
podstawowych typów urządzeń nawigacyjnych; identyfikowanie echa obiektów na ekranie
radaru na podstawie mapy nawigacyjnej bądź obserwacji wzrokowej; rozpoznawanie statku
na podstawie świateł lub znaków dziennych, ocena sytuacji na podstawie słyszanych
sygnałów manewrowych, ostrzegawczych i sygnałów zwrócenia uwagi; rozpoznanie statku
i ocena sytuacji na podstawie słyszanych sygnałów mgłowych; prawidłowe meldowanie
zaobserwowanych zjawisk oraz przyjęcie i zdanie wachty.
1.2
Przedmiot:
RATOWNICTWO MORSKIE
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy na statkach rybackich o długości do 24 m na wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
9
9
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
1.
Organizacja służby ratowniczej w strefach odpowiedzialności państw nadbrzeżnych, obowiązki
państw nadbrzeżnych w podległych im strefach SAR, organizacja polskiej służby SAR.
9
9
2.
Prawidło 33 rozdziału V konwencji SOLAS „Sytuacje niebezpieczeństwa: obowiązki i sposoby
postępowania”; zasady korzystania z IAMSAR, zasady współpracy z helikopterem.
3.
Plan postępowania w sytuacjach zagrożenia, ochrona życia ludzkiego.
4.
Środki ostrożności przy osadzaniu statku na mieliźnie lub na brzegu.
5.
Postępowanie bezpośrednio przed zderzeniem i po zderzeniu.
6.
Postępowanie w przypadku pożaru.
7.
Postępowanie w przypadku zalania przedziału wodoszczelnego.
8.
Zasady ratowania ludzi ze statku w niebezpieczeństwie i środki ratunkowe.
9.
Opuszczenie statku - zasady postępowania.
10.
Postępowanie tuż przed wejściem i po wejściu na mieliznę, sposoby ratowania statku
unieruchomionego na morzu i mieliźnie.
11.
Postępowanie w przypadku przedostania się wody do kadłuba statku.
12.
Sterowanie awaryjne.
13.
Morskie holowania ratownicze, przygotowanie statku do holowania.
14.
Ratowanie mienia - umowa o ratowanie mienia i wynagrodzenie za ratowanie mienia.
15.
Szkolenie załogi na statku, metody szkolenia, alarmy ćwiczebne.
16.
Opieka medyczna, międzynarodowy poradnik medyczny dla statków.
Razem
9
9
II.
Wiedza
Regulacje dotyczące zasad i organizacji ratowania życia i mienia na morzu; podstawowe
charakterystyki techniczne środków SAR; organizacja załogi statku w sytuacji bezpośredniego
zagrożenia statku i załogi (mielizna, przeciek, zderzenie, poszukiwanie i ratowanie
ludzi).
III.
Umiejętności
Zachowanie się na statku w sytuacjach zagrożenia.
1.3
Przedmiot:
ŁĄCZNOŚĆ MORSKA
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy na statkach rybackich o długości do 24 m na wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
5
2
7
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
1.
Radiotelefon przenośny UKF - zasady użycia.
5
2
7
2.
Łączność w niebezpieczeństwie, radiotelegraficzne i radiotelefoniczne sygnały wzywania
pomocy (SOS, MAYDAY), sygnał ponaglenia (PAN-PAN) i ostrzeżenia (SECURITE), zasady
użycia wymienionych sygnałów.
3.
EPIRB i SART.
4.
Środki łączności wewnętrznej statku, telefon statkowy, telefon awaryjny (bezbateryjny),
rozgłośnia manewrowa, tuba głosowa, telegraf maszynowy.
5.
Budowa i zawartość MKS, sygnały jednoliterowe wielkiej pilności i flagi sygnałowe.
Razem
5
2
7
II.
Wiedza
MKS - zasady sygnalizacji, alfabet Morse'a.
III.
Umiejętności
Przekazywanie informacji za pomocą sygnałów z MKS, odbieranie i nadawanie jednoliterowych
sygnałów Morse'a; wezwanie pomocy i komunikowanie się w niebezpieczeństwie, prowadzenie
łączności w systemach meldunkowych.
1.4
Przedmiot:
OCHRONA ŚRODOWISKA MORSKIEGO
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy na statkach rybackich o długości do 24 m na wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
6
6
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
1.
Podstawowe informacje o konwencjach międzynarodowych i krajowych przepisach dotyczących
ochrony środowiska morskiego.
6
6
2.
Zanieczyszczenie środowiska morskiego przez statki, obszary specjalne i określenie
„najbliższy ląd”.
3.
Zapobieganie zanieczyszczeniom olejowym ze statków, źródłazanieczyszczeń, warunki, w jakich wolno usuwać mieszaniny olejowe ze statków w obszarach
specjalnych i poza nimi, techniczne sposoby zapobiegania zanieczyszczeniom olejowym,
stacje odbioru mieszanin i pozostałości olejowych, zbiorniki osadowe na statkach,
systemy i instalacje do oczyszczania wód zaolejonych, odolejacze, spalarki, środki
chemiczne do neutralizacji rozlewów olejowych.
4.
Charakterystyka ścieków, zagrożenie dla środowiska, rodzaje urządzeń do przechowywania
i obróbki ścieków stosowane na statkach, metody odbioru ścieków, znormalizowany łącznik
odbioru ścieków, warunki usuwania ścieków za burtę poza obszarami specjalnymi i na
obszarach specjalnych.
5.
Zapobieganie zanieczyszczeniom ściekami ze statków.
6.
Zapobieganie zanieczyszczeniom śmieciami, charakterystyka śmieci, warunki usuwania
śmieci poza obszarami specjalnymi i w obrębie obszarów specjalnych, urządzenia do
obróbki śmieci.
7.
Zagrożenie środowiska ciekłymi i stałymi substancjami szkodliwymi (chemikaliami),
zagrożenie środowiska przez freon, halon, tlenki azotu.
8.
Zasady bunkrowania paliwa i zdawania wód zaolejonych.
Razem
6
6
II.
Wiedza
Rodzaje zanieczyszczeń powstających na statku i zasady ich likwidacji.
III.
Umiejętności
Postępowanie z różnymi zanieczyszczeniami powstającymi na statku.
1.5
Przedmiot:
JĘZYK ANGIELSKI
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy na statkach rybackich o długości do 24 m na wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
10
10
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
1.
Standardowe zwroty proceduralne w łączności na morzu, spelling, sygnały wzywania pomocy w niebezpieczeństwie, sygnały pilności i bezpieczeństwa.
10
10
2.
Ostrzeżenia meteorologiczne i prognozy.
3.
Zwroty z SMCP.
4.
Komunikacja w relacji statek - statek i statek - brzeg.
Razem
10
10
II.
Wiedza
Język angielski w stopniu podstawowym, umożliwiającym poprawne nazewnictwo w zakresie
terminologii morskiej.
III.
Umiejętności
Komunikowanie się w języku angielskim w stopniu podstawowym, z zastosowaniem zwrotów
z SMCP.
Załącznik nr 2
-
Ramowy program szkolenia na oficera wachtowego statku rybackiego o długości powyżej
24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych oraz wymagania egzaminacyjne na
dyplom szypra klasy 2 rybołówstwa morskiego
Tabela zbiorcza
Przedmiot
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
I
II
III
IV
V
VI
VII
2.1
NAWIGACJA
38
18
52
2
110
2.2
METEOROLOGIA
10
4
14
2.3
URZĄDZENIA NAWIGACYJNE
28
20
30
78
2.4
MANEWROWANIE STATKIEM
16
6
22
2.5
RATOWNICTWO MORSKIE
16
16
2.6
ŁĄCZNOŚĆ MORSKA
10
10
20
2.7
BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI
30
10
40
2.8
BUDOWA I STATECZNOŚĆ STATKU
34
12
46
2.9
SIŁOWNIE OKRĘTOWE
8
8
2.10
PRZEWOZY MORSKIE
16
16
2.11
BHP NA STATKACH RYBACKICH
10
10
2.12
BEZPIECZEŃSTWO STATKU
10
10
2.13
PRAWO MORSKIE
10
10
2.14
OCHRONA ŚRODOWISKA MORSKIEGO
16
16
2.15
JĘZYK ANGIELSKI
40
40
2.16
ZABEZPIECZENIE SUROWCA RYBNEGO
20
20
2.17
BIOLOGIA RYBACKA
16
16
2.18
NARZĘDZIA I TECHNIKI POŁOWÓW
20
10
30
2.19
TAKTYKA POŁOWÓW I ICHTIOLOKACJA
15
15
Razem
323
28
148
38
537
2.1
Przedmiot:
NAWIGACJA
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
38
18
52
2
110
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Podstawy nawigacji
10
6
12
2
30
1.
Kształt i wymiary Ziemi, układy odniesienia i współrzędnych na kuli i elipsoidzie,
horyzont i widnokrąg.
2.
Morskie jednostki miar, odniesienie do układu SI.
3.
Zboczenie nawigacyjne. Żegluga po południku i równoleżniku.
4.
Określanie kierunku, kurs, namiar i kąt kursowy oraz systemy ich wyrażania.
5.
Oddziaływanie prądu i wiatru na statek. Pojęcia: kąt drogi nad dnem (KDd), kąt drogi
po wodzie (KDw), kurs rzeczywisty (KR), dryf, znos.
6.
Określanie przebytej drogi, pomiar prędkości po wodzie i nad dnem.
7.
Magnetyzm Ziemi i statku, deklinacja, dewiacja, całkowita poprawka.
8.
Kursy i namiary kompasowe, magnetyczne i żyrokompasowe, poprawka żyrokompasu.
9.
Korzystanie ze spisu świateł.
10.
Charakterystyki świateł nawigacyjnych.
11.
Odległość do widnokręgu, zasięgi widoczności świateł nawigacyjnych i obiektów.
2
Dewiacja
4
2
6
1.
Kompas magnetyczny.
2.
Metody określania dewiacji kompasu, krzywa dewiacji, tabela dewiacji.
3.
Usytuowanie kompasu na statku, wymagania dla kompasu.
3
GEODEZYJNO-KARTOGRAFICZNE PODSTAWY NAWIGACJI
6
10
16
1.
Odwzorowanie Merkatora. Powiększona szerokość.
2.
Podstawowe wiadomości o mapach: numeracja map, tytuł, legenda, skala, datowanie map,
zero mapy, poziomy odniesienia wysokości.
3.
Korzystanie z map nawigacyjnych: niebezpieczeństwa nawigacyjne na mapach morskich,
oznakowanie nawigacyjne, system oznakowania nawigacyjnego IALA.
4.
Ostrzeżenia nawigacyjne.
5.
Korzystanie z brytyjskiego Catalogue of Admiralty Charts and Publications i polskiego Katalogu map i publikacji BHMW.
6.
Zasady korekty map.
4
ŻEGLUGA PO LOKSODROMIE
4
4
2
10
1.
Żegluga po loksodromie. Trójkąt loksodromiczny, drogowy i Merkatora.
2.
Automatyzacja obliczeń loksodromy.
5
Określanie pozycji statku
8
4
20
32
1.
Zliczenie graficzne drogi statku.
2.
Pozycja zliczona i estymowana statku.
3.
Uwzględnianie oddziaływania wiatru i prądu podczas żeglugi. Problemy żeglugi na wietrze
i prądzie. Zadania na mapie nawigacyjnej.
4.
Pomiary nawigacyjne.
5.
Parametry nawigacyjne i ich linie pozycyjne.
6.
Zasady doboru obiektów i technika wykonywania pomiarów nawigacyjnych.
7.
Pozycja obserwowana statku.
8.
Wykreślanie pozycji obserwowanej statku z jednego lub kilku obiektów. Kompleksowe
zadania na mapie nawigacyjnej.
9.
Zastosowanie linii pozycyjnych do określania granic niebezpieczeństw nawigacyjnych.
10.
Błędy pomiarów nawigacyjnych, błędy pozycji zliczonej i obserwowanej.
11.
Standardy dokładności IMO.
6
Planowanie przejścia nawigacyjnego
6
4
6
16
1.
Źródła informacji niezbędne do opracowania kompletnego planu przejścia nawigacyjnego.
2.
Treść i korekta morskich wydawnictw nautycznych, takich jak: locji, spisów świateł,
spisów sygnałów radiowych.
3.
Obowiązki oficera wachtowego na różnych etapach realizacji podróży z uwzględnieniem
aspektu ochrony środowiska.
4.
Praca zespołowa na mostku.
5.
Wymagania dotyczące metod i częstotliwości określania pozycji na różnych etapach podróży.
6.
Sposoby kontroli pozycji na wodach przybrzeżnych.
7.
Systemy meldunkowe.
8.
Dzienniki statkowe (klasyczne i elektroniczne). Rybackie dzienniki elektroniczne.
9.
Automatyzacja wybranych obliczeń nawigacyjnych.
Razem
38
18
52
2
110
II.
Wiedza
Zasady prowadzenia bezpiecznej i sprawnej nawigacji we wszystkich fazach realizacji
podróży, w różnych warunkach hydrometeorologicznych, z uwzględnieniem oddziaływania
tych warunków, występujących na morzach i wodach śródlądowych uczęszczanych przez
statki morskie, podstawy konstrukcji i szczegółowa treść map stosowanych w nawigacji
oraz zakres i treść morskich pomocy nawigacyjnych; teoretyczne podstawy prowadzenia
zliczenia drogi (graficzne i analityczne) z uwzględnieniem błędów wskazań logów, kompasów
oraz oddziaływania wiatru i prądu; podstawy teorii określania pozycji statku za pomocą
dostępnych technik wraz z oceną dokładności linii pozycyjnych i pozycji; zasady i
procedury pełnienia wachty nawigacyjnej i współpracy w zespole obsady mostka nawigacyjnego.
III.
Umiejętności
Definiowanie i weryfikowanie wszystkich potencjalnych niebezpieczeństw nawigacyjnych,
wykorzystywanie publikacji nautycznych, uzyskanie ze wszystkich dostępnych źródeł
ostrzeżeń nawigacyjnych i pogodowych; korekta map i publikacji; wyznaczanie pozycji
statku metodami terrestrycznymi i elektronicznymi oraz określanie ich dokładności;
prowadzenie bezpiecznej nawigacji, określanie i przewidywanie ruchu statku w zmiennych
warunkach hydrometeorologicznych; obliczanie wartości poprawki kompasów; prowadzenie
obliczeń nawigacyjnych dotyczących kursu i drogi statku, przygotowanie raportów i
uczestniczenie w systemach meldunkowych; stosowanie procedury wachty nawigacyjnej,
zastosowanie procedury w niebezpieczeństwie; przygotowanie mostka nawigacyjnego do
wyjścia statku w morze.
2.2
Przedmiot:
METEOROLOGIA
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
c
L
S
I
Liczba godzin:
10
4
14
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Meteorologia
10
4
14
1.
Elementy pogody obserwowane i mierzone.
2.
Temperatura powietrza.
3.
Wilgotność powietrza.
4.
Równowaga atmosfery.
5.
Rodzaje chmur.
6.
Opady atmosferyczne.
7.
Mgły i zamglenia.
8.
Widzialność.
9.
Ciśnienie atmosferyczne.
10.
Wiatry na kuli ziemskiej. Pasaty, monsuny, wiatry lokalne.
11.
Prawa ruchu mas powietrza.
12.
Niże i wyże baryczne. Strefy frontalne.
13.
Statkowe urządzenia meteorologiczne.
14.
Jednostki stosowane w meteorologii, zamiana jednostek.
15.
Odbiór i interpretacja informacji pogodowych uzyskiwanych na statku rybackim.
16.
Zamieszczanie informacji meteorologicznych w dzienniku pokładowym.
Razem
10
4
14
II.
Wiedza
Zarys procesów i elementów determinujących pogodę, charakterystyka różnych układów
pogodowych; instrumenty meteorologiczne i ich zastosowanie; główne prawidłowości funkcjonowania
środowiska, w którym odbywa się żegluga (morze, atmosfera), wzajemne oddziaływanie
obu podsystemów.
III.
Umiejętności
Interpretowanie obserwacji meteorologicznych dokonanych bezpośrednio na statku oraz
otrzymanych w komunikatach, wykorzystywanie stosownych publikacji nautycznych.
2.3
Przedmiot:
URZĄDZENIA NAWIGACYJNE
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
28
20
30
78
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Podstawowe systemy nawigacyjne
10
6
16
1.
Zjawiska fizyczne wykorzystywane do wyznaczania kierunku w kompasach.
2.
Zasada działania żyrokompasów.
3.
Zasada działania i obsługa autopilotów.
4.
Pomiar prędkości statku - budowa i zasada działania logów.
5.
Pomiar głębokości - budowa i zasada działania echosond.
6.
Wykrywanie obiektów podwodnych w płaszczyźnie poziomej - zasada działania sonaru.
2
Satelitarne systemy radionawigacyjne
8
10
18
1.
System satelitarny GPS, zasada działania, dokładność.
2.
Wersje różnicowe GNSS (DGNSS) - metody, zasady działania, dokładność.
3.
System automatycznej identyfikacji (AIS).
4.
Wydawnictwa radionawigacyjne polskie i angielskie - ALRS.
5.
Eksploatacja odbiorników systemów radionawigacyjnych.
3
Radiolokacja - wykorzystanie urządzeń radarowych - szkolenie na
10
4
30
44
POZIOMIE OPERACYJNYM
1.
Budowa i eksploatacja morskiego radaru nawigacyjnego.
2.
Interpretacja zobrazowania radarowego.
3.
Błędy i dokładność pomiarów radarowych.
4.
Urządzenia współpracujące z radarem nawigacyjnym.
5.
Sporządzenie nakresu radarowego - meldunek radarowy, planowanie i kontrola skuteczności
manewrów antykolizyjnych.
6.
Wykorzystanie urządzeń radarowych do określania i kontroli pozycji statku.
7.
Pomoce nakresowe EPA i ATA - zasada działania i możliwości wykorzystania.
8.
ARPA - zasada działania, podstawowe funkcje.
Razem
28
20
30
78
II.
Wiedza
Podstawowe systemy nawigacyjne: zasada działania żyrokompasów i repetytorów żyro,
źródła błędów żyrokompasu i ich eliminacja, zasada działania autopilotów, zasady pomiaru
prędkości, budowa i zasada działania logów mechanicznych, ciśnieniowych, elektromagnetycznych,
dopplerowskich, specjalnych, błędy logów, ich źródła i metody kalibracji, teoria dotycząca
rozchodzenia się fal hydroakustycznych, zasady pomiaru głębokości z wykorzystaniem
echosondy, budowa i zasady działania echosond nawigacyjnych, błędy pomiaru głębokości,
ich źródła oraz metody ich eliminowania.
Satelitarne systemy radionawigacyjne: pojęcie linii pozycyjnej w radionawigacji i
podział systemów radionawigacyjnych ze względu na mierzony parametr, teoria radionamierzania,
zasada działań radionawigacyjnych naziemnych systemów stadiometrycznych i hiperbolicznych;
zasada działań satelitarnych systemów pozycjonowania, dokładność określania pozycji
w systemach radionawigacyjnych; rodzaje i zasady technik różnicowych korekty pozycji,
wydawnictwa radionawigacyjne i ich struktura tematyczna; techniki zapisu i wyświetlania
informacji nawigacyjnej w odbiornikach systemów radionawigacyjnych.
Radiolokacja: zasada pracy radaru według schematu blokowego w stopniu pozwalającym
na zrozumienie działania jego wszystkich elementów regulacyjnych i ich wpływu na obraz
radarowy, sposoby wykonywania pomiarów radarowych, ich błędy i dokładność, problemy
wykrywania związane z zasięgiem, refrakcją, szeroko rozumianymi cieniami i kształtem
charakterystyki antenowej, sposoby interpretacji informacji radarowej, zasady sporządzania
nakresów radarowych i ich dokładność, sposoby wykorzystania radaru w nawigacji, przepisy
MPDM, niebezpieczeństwo wynikające ze zbytniego zaufania do uzyskiwanej informacji
radarowej; podstawowe typy urządzeń, możliwości, ograniczenia i błędy urządzeń ARPA.
III.
Umiejętności
Podstawowe systemy nawigacyjne: obsługiwanie podstawowych typów żyrokompasów nawigacyjnych,
autopilotów, logów i echosond nawigacyjnych; kalibrowanie żyrokompasów, repetytorów
żyro, logów; interpretowanie błędów żyrokompasów, interpretowanie nastaw autopilotów;
wprowadzanie parametrów pracy do echosond, odczytywanie głębokości z echosond nawigacyjnych,
rejestrowanie obrazów i wartości głębokości w echosondzie, przeprowadzanie podstawowych
kalibracji i oceny dokładności echosond nawigacyjnych.
Satelitarne systemy radionawigacyjne: posługiwanie się terminologią angielską stosowaną
w odbiornikach systemów pozycyjnych, odczytywanie i zastosowanie informacji zawartych
w wydawnictwach radionawigacyjnych, w szczególności w ALRS (Admiralty List of Radio Signals), określenie pozycji obserwowanej w wybranym układzie odniesienia za pomocą odbiorników
radionawigacyjnych systemów naziemnych i satelitarnych, zweryfikowanie dokładności
wskazywanej pozycji i jakość odbieranego sygnału, wprowadzenie parametrów wymaganych
w odbiornikach poszczególnych systemów, wprowadzanie alarmów nawigacyjnych, zinterpretowanie
informacji nawigacyjnej prezentowanej na wskaźniku odbiornika systemu pozycyjnego.
Radiolokacja: włączanie i wstępna regulacja wskaźnika radarowego, dobieranie właściwego
położenia elementów regulacyjnych stosownie do wykonywanego zadania, w tym wpływanie
na wykrywalność, rozmiary ech oraz rozróżnialność; sprawne identyfikowanie echa obiektów
na ekranie na podstawie mapy nawigacyjnej bądź obserwacji wzrokowej; biegłe wykonywanie
pomiarów radarowych dostępnymi metodami, minimalizowanie błędów i określanie pozycji
obserwowanej; interpretowanie poprawnych obrazów radarowych, w tym w warunkach zniekształceń
i zakłóceń z szacowaniem położenia, kursu, prędkości, odległości najmniejszego zbliżenia
i czasu do osiągnięcia tej odległości, obsługiwanie ze zrozumieniem funkcji nakresowych
dostępnych w radarze; rozpoznawanie i wykorzystywanie sygnałów urządzeń współpracujących
z radarem; uzyskiwanie informacji o obiektach widocznych na ekranie radaru, ocena
sytuacji kolizyjnej, planowanie i wykonanie manewrów antykolizyjnych oraz sprawdzenie
skuteczności podjętych działań; wykorzystanie urządzeń radarowych do prowadzenia bezpiecznej
nawigacji i unikania kolizji na różnych akwenach nawigacyjnych; zainicjowanie śledzenia
obiektu, uzyskanie i właściwa interpretacja informacji wypracowanej przez system ARPA,
uwzględnianie błędów i ograniczeń urządzeń ARPA, korzystanie z ARPA i radaru z uwzględnieniem
prawideł MPDM, testowanie urządzenia ARPA.
2.4
Przedmiot:
MANEWROWANIE STATKIEM
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
16
6
22
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Podstawy teorii manewrowania
6
6
1.
Kinematyka i dynamika ruchu statku; kąt dryfu, cyrkulacja, zatrzymywanie, chwilowy
środek obrotu.
2.
Siły i moment kadłuba oraz śruby okrętowej (napór, moment, boczne działanie śruby),
rodzaje śrub.
3.
Sterowanie silnikiem głównym, moc napędu. Zatrzymywanie swobodne i wymuszone.
4.
Siły i moment steru, rodzaje sterów.
5.
Efekty płytkowodzia.
6.
Efekt brzegowy.
7.
Oddziaływania statek - statek (mijanie, wyprzedzanie, statek zacumowany).
8.
Siły i moment wiatru oraz fali. Ruchy statku podczas falowania morza.
9.
Dryf statku przy awarii napędu.
10.
Pozostałe efekty dynamiczne: kotwice, cumy, odbijacze.
2
Praktyka manewrowania (procedury)
10
10
1.
Podstawowe zasady manewrowania w różnych warunkach ograniczenia akwenu. Wpływ wiatru
i prądu.
2.
Manewry „człowiek za burtą”.
3.
Manewry w trakcie prowadzenia połowów, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji zagrożenia
dla statku lub sprzętu połowowego.
4.
Manewry kotwiczenia.
5.
Cumowanie statkiem jednośrubowym i dwuśrubowym.
6.
Podstawy manewrowania w sztormie.
7.
Opuszczanie i podnoszenie środków ratunkowych w warunkach falowania morza.
8.
Holowania morskie - podstawowe zasady i procedury.
9.
Manewrowanie w lodach.
3
Praktyczne wykonywanie manewrów na symulatorach manewrowych
6
6
1.
Manewry „człowiek za burtą”.
2.
Kotwiczenie w celu postoju.
3.
Żegluga kanałem płytkowodnym.
4.
Mijanie i wyprzedzanie w kanale.
5.
Podstawy samodzielnego cumowania i odcumowania statku jednośrubowego.
6.
Sztormowanie.
Razem
16
6
22
II.
Wiedza
Mechanika manewrowania statkiem oraz zalecenia manewrowe w przypadku podstawowych
manewrów, w zakresie umożliwiającym samodzielne rozwiązywanie problemów manewrowych
dla typowych warunków: statek - akwen -środowisko.
III.
Umiejętności
Obserwowanie stanu ruchu jednostki w czasie manewru, przewidywanie bezwładności ruchu,
dobieranie czasu i wielkości nastawy napędu i wychylenia steru.
2.5
Przedmiot:
RATOWNICTWO MORSKIE
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
16
16
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Ratowanie życia na morzu
16
16
1.
Podstawowe rezolucje i akty prawne dotyczące ratowania życia na morzu.
2.
Organizacja Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa (SAR).
3.
Urządzenia i środki ratunkowe na statku. Wymagania zawarte w rozdziale III konwencji
SOLAS (kodeks LSA) oraz w rozdziale VII Protokołu Torremolińskiego z 1993 r. do Międzynarodowej
Konwencji Torremolińskiej o bezpieczeństwie statków rybackich, z 1977 r.
4.
Wyposażenie łodzi i tratw ratunkowych oraz łodzi ratowniczych.
5.
Systemy wodowania łodzi, tratw ratunkowych i szybkich tratw ratowniczych.
6.
Metody ewakuacji ludzi z zagrożonych statków towarowych i rybackich.
7.
Zachowanie się rozbitków na statkowych środkach ratunkowych.
8.
Zasady przetrwania człowieka w morzu.
9.
Systemy walki z pożarami na statku, sprzęt przeciwpożarowy.
10.
Procedury, obowiązki załogi i oficerów w walce z pożarem na statku rybackim. Alarmy
pożarowe i szkolenia.
11.
Poradnik poszukiwania i ratowania - IAMSAR.
12.
Ogólne zasady holowań ratowniczych.
Razem
16
16
II.
Wiedza
Regulacje dotyczące zasad i organizacji ratowania życia na morzu, zasady pracy globalnych
systemów i polskiego systemu poszukiwania i ratownictwa morskiego; podstawowe charakterystyki
techniczne środków SAR, zasady współdziałania z ratownikami; organizacja załogi statku
w sytuacji bezpośredniego zagrożenia statku i załogi (mielizna, przeciek, zderzenie,
pożar na statku, poszukiwanie i ratowanie ludzi).
III.
Umiejętności
Posługiwanie się międzynarodowymi procedurami współdziałania i koordynacji w ratownictwie
morskim oraz właściwie zachowanie się na statku w sytuacjach zagrożenia; obsługiwanie
sprzętu i jednostek ratunkowych.
2.6
Przedmiot:
ŁĄCZNOŚĆ MORSKA
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
10
10
20
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
1.
Odbiór i nadawanie sygnałów dźwiękowych i świetlnych.
10
10
20
2.
MKS, sygnalizacja flagami, użycie sygnałów literowych.
3.
Systemy meldunkowe.
4.
Zagadnienia ogólne dotyczące radiokomunikacji morskiej.
5.
Charakterystyka morskiej służby ruchomej. Stosowane zakresy częstotliwości. Rodzaje
i oznaczenia emisji radiowych. Kolejność pierwszeństwa łączności radiowej. Identyfikacja
stacji radiowych. Dokumenty i publikacje służbowe.
6.
Zasady prowadzenia łączności w niebezpieczeństwie i dla zapewnienia bezpieczeństwa
w GMDSS.
7.
Organizacja akcji poszukiwania i ratowania (SAR).
8.
Częstotliwości (kanały) do łączności w niebezpieczeństwie i łączności bezpieczeństwa.
9.
Zasady prowadzenia łączności w niebezpieczeństwie (procedury dla zakresu VHF). Odwoływanie
fałszywych alarmów.
10.
Zasady prowadzenia łączności pilnej oraz ostrzegawczej (procedury dla zakresu VHF).
Razem
10
10
20
II.
Wiedza
Zasady nadawania i odbioru sygnałów dźwiękowych, świetlnych i za pomocą flag zgodnie
z MKS. Rodzaje i kolejność pierwszeństwa łączności radiowej, dokumenty i publikacje
służbowe; zasady wykorzystania pasma VHF, podstawowe regulacje i procedury łączności.
Zasady działania systemu GMDSS i jego podsystemów używanych w obszarze morza Al. Zasady
obsługi urządzeń systemu GMDSS stosowanych w obszarze morza Al.
III.
Umiejętności
Nadawanie i odbieranie sygnałów dźwiękowych, świetlnych i za pomocą flag - zgodnie
z MKS. Wywoływanie statkowych i nadbrzeżnych stacji radiowych za pomocą DSC VHF, prowadzenie
łączności w niebezpieczeństwie, łączności bezpieczeństwa i łączności publicznej w
zakresie częstotliwości VHF; uzyskiwanie morskich informacji bezpieczeństwa - MSI
oraz porad i pomocy medycznej; rozliczanie korespondencji publicznej. Obsługiwanie
urządzeń podsystemów systemu GMDSS stosowanych w obszarze morza A1.
2.7
Przedmiot:
BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
30
10
40
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Przepisy o zapobieganiu zderzeniom na morzu
30
10
40
1.
Międzynarodowe prawo drogi morskiej - MPDM postanowienia ogólne, definicje i określenia.
MPDM - ŚWIATŁA I ZNAKI
1.
Zakres zastosowania, sektory pionowe i poziome, barwa, zasięg widzialności, rozmieszczenie
pionowe i poziome.
2.
Statki o napędzie mechanicznym w drodze.
3.
Holowanie i pchanie.
4.
Statki żaglowe i wiosłowe w drodze.
5.
Statki zajęte połowem w drodze i na kotwicy, dodatkowe światła statków łowiących blisko
siebie.
6.
Statki o ograniczonej zdolności manewrowej i statki nieodpowiadające za swoje ruchy.
7.
Statki ograniczone zanurzeniem.
8.
Statki pilotowe.
9.
Statki zakotwiczone i na mieliźnie.
10.
Światła pozycyjne. Ćwiczenia na symulatorze świateł, rozpoznawanie statków na podstawie
widzianych świateł - rodzaj statku, wykonywana czynność, wielkość, kąt widzenia.
11.
Znaki dzienne, ich znaczenie i rozmieszczenie. Rozpoznawanie statków na podstawie
znaków dziennych.
MPDM - Sygnały dźwiękowe i świetlne
1.
Wyposażenie statku w środki do sygnalizacji dźwiękowej i świetlnej.
2.
Znaczenie sygnałów i sposób ich nadawania, postępowanie po odebraniu sygnału.
3.
Sygnały statków widzących się wzajemnie.
4.
Sygnały statków w ograniczonej widzialności.
5.
Sygnały manewrowe i ostrzegawcze.
6.
Sygnały zwrócenia uwagi.
7.
Sygnały mgłowe.
8.
Sygnały wzywania pomocy.
MPDM- Prawidła
1.
Obserwacja. Cel, zakres, rodzaje i sposoby prowadzenia obserwacji w różnych warunkach
widzialności.
2.
Szybkość bezpieczna, czynniki warunkujące jej wartość, ustalanie wartości liczbowej
w zależności od okoliczności.
3.
Ryzyko zderzenia, działanie w celu uniknięcia zderzenia.
4.
Sposoby ustalania i ocena istnienia ryzyka zderzenia w różnych warunkach widzialności.
5.
Charakterystyka działania podjętego w celu uniknięcia zderzenia, sprawdzenie skuteczności
tego działania.
6.
Manewry zapobiegające zderzeniu w zależności od stopnia zagrożeniai rodzaju spotkań statków, działanie zdecydowane i wykonane wystarczająco wcześnie.
7.
Wąskie przejścia i systemy rozgraniczenia ruchu.
8.
Pojęcie i elementy składowe systemu rozgraniczenia ruchu, reguły zachowania się, stosowanie
prawideł wymijania.
9.
Zasady poruszania się, przecinania, włączania się do ruchu, pierwszeństwa drogi, ustępowanie.
10.
Statki widzące się wzajemnie. Warunki stosowania prawideł wymijania statków widzących
się wzajemnie.
11.
Rodzaje spotkań statków, stosowanie odpowiednich prawideł wymijania w zależności od
rodzaju spotkania, ustalenie pierwszeństwa drogi.
12.
Postępowanie statku ustępującego i mającego pierwszeństwo drogi.
13.
Obowiązek trzymania parametrów ruchu, obowiązki w poszczególnych etapach, obowiązek
podjęcia działania antykolizyjnego.
14.
Ograniczona widzialność, zasady zachowania się statków.
15.
Postępowanie w zależności od położenia echa wykrytego statku za pomocą radaru lub
po usłyszeniu sygnału mgłowego, sytuacja nadmiernego zbliżenia.
16.
Nakresy radarowe.
17.
Manewrowanie kursem i szybkością.
Procedury wachtowe
1.
Zasady pełnienia wachty nawigacyjnej zgodnie z zaleceniami konwencji STCW-F. Objęcie
i przekazywanie wachty.
2.
Pełnienie wachty nawigacyjnej w trakcie prowadzenia połowów.
3.
Zapisy w dzienniku pokładowym, dzienniku połowowym i innych dokumentach.
4.
Elektroniczne środki rejestracji i identyfikacji stosowane na statkach rybackich.
5.
Wachta portowa w porcie krajowym i zagranicznym.
Razem
30
10
40
II.
Wiedza
Obowiązki oficera podczas pełnienia wachty; zakres stosowania przepisów prawa drogi
morskiej, charakterystyka świateł i znaków, zasady prowadzenia obserwacji, zdolności
manewrowe statku; zastosowanie i ograniczenia urządzeń technicznych.
III.
Umiejętności
Stosowanie przepisów prawa drogi morskiej, rozpoznawanie statku na podstawie świateł
lub znaków dziennych i ocenianie jego możliwości manewrowych, ocenianie sytuacji na
podstawie słyszanych sygnałów manewrowych, ostrzegawczych i sygnałów zwrócenia uwagi,
rozpoznawanie statku i ocenianie sytuacji na podstawie słyszanych sygnałów mgłowych;
prawidłowe przyjmowanie i zdawanie wachty; właściwe wykorzystanie dostępnych urządzeń
technicznych; prawidłowe ocenianie bezpieczeństwa nawigacji podczas pełnienia wachty.
2.8
Przedmiot:
BUDOWA I STATECZNOŚĆ STATKU
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
34
12
46
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Konstrukcja kadłuba
10
10
1.
Podstawowe charakterystyki eksploatacyjne statku.
2.
Podstawowe elementy konstrukcyjne kadłuba, nazewnictwo.
3.
Konstrukcja pokładów, burt, dna, grodzi, nadbudówek, dziobu, rufy, steru i śruby podstawowych
typów statków rybackich.
4.
Plan ogólny, plan zbiorników statków rybackich różnych typów.
5.
Wolna burta, znak wolnej burty.
2
Wiedza okrętowa
4
4
1.
Wyposażenie kadłuba, zamknięcia ładowni i międzypokładów.
2.
Urządzenia kotwiczne, zabezpieczanie kotwic.
3.
Urządzenia cumownicze, łańcuchy, liny.
3
Podstawy stateczności i niezatapialności statku
20
12
22
1.
Warunki równowagi statku.
2.
Ciężar i współrzędne środka ciężkości statku.
3.
Środek wyporu, linia działania siły wyporu.
4.
Ramię stateczności kształtu, ramię stateczności ciężaru, ramię prostujące.
5.
Charakterystyki geometrii kadłuba, krzywe hydrostatyczne.
6.
Zmiana wyporu i współrzędnych środka ciężkości statku po przyjęciu, zdjęciu lub przesunięciu
ładunku.
7.
Poprawka na swobodne powierzchnie cieczy, wpływ ładunków podwieszonych, wpływ oblodzenia
na zmianę położenia środka ciężkości statku.
8.
Metacentrum poprzeczne, poprzeczna początkowa wysokość metacentryczna.
9.
Przechylanie statku pod wpływem zewnętrznego momentu przechylającego o charakterze
dynamicznym.
10.
Kryteria stateczności statku nieuszkodzonego, krzywa dopuszczalnych wzniesień środka
ciężkości statku.
11.
Metody kontroli stateczności w eksploatacji statku, określenie wysokości metacentrycznej
na podstawie okresu kołysań.
12.
Obliczanie wyporności na podstawie pomiaru zanurzeń.
13.
Niezatapialność statku, klasa niezatapialności.
Razem
34
12
36
II.
Wiedza
Charakterystyki eksploatacyjne podstawowych typów statków rybackich; nazewnictwo i
typowe rozwiązania węzłów konstrukcyjnych kadłuba; urządzenia pokładowe - zasady budowy
i obsługi; podstawy teoretyczne w zakresie stateczności statków; elementy dokumentacji
w zakresie konstrukcji i stateczności statków; procedury kontroli stateczności.
III.
Umiejętności
Czytanie i posługiwanie się rysunkami konstrukcyjnymi statku rybackiego; wykonywanie
podstawowych obliczeń związanych ze statecznością statku, interpretowanie dokumentacji
statecznościowej; ocena stanu załadowania statku pod kątem wytrzymałości i stateczności.
2.9
Przedmiot:
SIŁOWNIE OKRĘTOWE
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
8
8
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Siłownie okrętowe
8
8
1.
Urządzenia główne i pomocnicze w siłowni.
2.
Rodzaje układów napędowych.
3.
Silnik spalinowy, budowa i zasada działania.
4.
Pędniki okrętowe, rodzaje.
5.
Budowa i zasady działania maszyny sterowej, sterów strumieniowych.
6.
Agregaty prądotwórcze, zasilanie awaryjne.
7.
Urządzenia i mechanizmy pomocnicze (pompy, sprężarki, urządzenia do produkcji wody
słodkiej).
8.
System balastowy, budowa i zasada działania.
9.
System wody słodkiej i sanitarnej, budowa i zasada działania.
10.
System zęzowy, budowa i zasada działania.
Razem
8
8
II.
Wiedza
Rozwiązania siłowni okrętowych, okrętowych systemów napędowych; zasady eksploatacji
głównych i pomocniczych instalacji okrętowych: zęzowej, balastowej, paliwowej, wody
słodkiej i sanitarnej; zasady wytwarzania i dystrybucji energii elektrycznej na statku.
III.
Umiejętności
Rozpoznanie poszczególnych rodzajów siłowni; identyfikowanie zagrożenia wynikającego
ze zmian aktualnego stanu eksploatacyjnego siłowni.
2.10
Przedmiot:
PRZEWOZY MORSKIE
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
16
16
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Ładunki i zasady ich przewozu
6
6
1.
Charakterystyka właściwości ładunków w transporcie morskim.
2.
Jednostki ładunkowe w transporcie morskim.
3.
Ochrona ładunków w transporcie morskim ze szczególnym uwzględnieniem surowca rybnego
i innych ładunków przewożonych przez statki rybackie.
4.
Opieka nad ładunkiem, przygotowanie ładowni, separacja ładunkowa, zasady wentylacji
ładowni.
5.
Materiały sztauerskie i separacyjne, sprzęt do mocowania ładunków, zasady mocowania.
6.
Wymagania dotyczące utrzymania i kontroli pokryw lukowych.
7.
Środki ostrożności przy wchodzeniu do pomieszczeń zamkniętych lub zanieczyszczonych.
2
Operacje ładunkowe na statkach rybackich
10
10
1.
Technika operacji ładunkowych dotyczących surowca pozyskanego z morza na różnego typu
statkach rybackich i zagrożenia z tym związane.
2.
Mocowanie sprzętu połowowego i zasady jego przechowywania na statku rybackim.
3.
Statkowe urządzenia i osprzęt przeładunkowy, obsługa urządzeń i bezpieczeństwo prac
przeładunkowych.
4.
Technika przeładunków dokonywanych na pełnym morzu.
5.
Technika bunkrowania na pełnym morzu i w porcie.
6.
Zastosowanie przepisów międzynarodowych, kodeksów i poradników dotyczących bezpieczeństwa
statku i ładunku.
Razem
16
16
II.
Wiedza
Istota i zakres ładunkoznawstwa; klasyfikacja ładunków i szkód ładunkowych; problemy
związane z przewozem wybranych ładunków typowych dla statku rybackiego, zagadnienia
dotyczące przewozu ładunków płynnych.
III.
Umiejętności
Dobranie stosownej dokumentacji i korzystanie z niej w celu dokonania obliczeń związanych
z załadunkiem i balastowaniem; bezpieczne operowanie sprzętem połowowym i pozyskanym
surowcem po jego podjęciu z wody; bezpieczne prowadzenie operacji przeładunkowych
tak w porcie, jak i na pełnym morzu.
2.11
Przedmiot:
BHP NA STATKACH RYBACKICH
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
10
10
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
BHP NA STATKACH RYBACKICH
10
10
1.
Bezpieczne stosowanie narzędzi połowowych.
2.
Wyposażenie w sprzęt ochrony indywidualnej.
3.
Stosowanie profilaktyki i procedur związanych z bezpieczeństwem operacji połowowych
statku rybackiego.
4.
Bezpieczeństwo załogi - część A kodeksu FAO/ILO/IMO dotyczącego bezpieczeństwa rybaków
i statków rybackich, z 2005 r.
5.
Wymagania bezpieczeństwa w czasie pracy na statku rybackim.
6.
Miejsca pracy na pokładzie szczególnie niebezpieczne.
7.
Działalność zapobiegawcza na statku rybackim.
8.
Ergonomia.
9.
Pracoholizm i lobbing.
Razem
10
10
II.
Wiedza
Zagrożenia wypadkowe na statkach, procedury powypadkowe, procedury postępowania w
celu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi, statku i ładunku; akty prawne - konwencje,
rezolucje, kodeksy i podstawowe wymagania z nich wynikające.
III.
Umiejętności
Poprawne interpretowanie wymagań dotyczących bezpieczeństwa zawartych w konwencjach
i kodeksach; podejmowanie w każdych warunkach efektywnych działań w celu zapewnienia
bezpieczeństwa ludzi, statku i ładunku.
2.12
Przedmiot:
BEZPIECZEŃSTWO STATKU
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
10
10
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Bezpieczeństwo statku i ludzi
10
10
1.
Obsada statku i wachty podczas podróży morskiej oraz prowadzenia połowów. Wymagania
konwencji STCW-F dotyczące pełnienia wachty.
2.
Konwencja SOLAS, kodeks ISM, kodeks ISPS - informacje ogólne.
3.
Protokół Torremoliński z 1993 r. do Międzynarodowej KonwencjiTorremolińskiej o bezpieczeństwie statków rybackich, z 1977 r. - informacje ogólne.
4.
Bezpieczeństwo żeglugi. Wymagania zawarte w V rozdziale konwencji SOLAS dotyczące
oficera wachtowego.
5.
Postępowanie oficera wachtowego w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa statku, opuszczenie
statku.
6.
Procedury awaryjne obowiązujące oficera wachtowego w sytuacji:
a) wejścia statku na mieliznę,
b) zaczepienia narzędziami połowowymi o dno lub inną przeszkodę,
c) zderzenia z innym statkiem bądź obiektem lądowym,
d) pożaru lub wybuchu,
e) akcji „człowiek za burtą”,
f) skażenia środowiska,
g) awarii zasilania, napędu bądź steru.
Razem
10
10
II.
Wiedza
Zagrożenia wypadkowe na statkach, procedury powypadkowe, procedury awaryjne, rozkłady
alarmowe, procedury postępowania w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi, statku i
ładunku; akty prawne, konwencje, rezolucje, kodeksy i podstawowe wymagania z nich
wynikające.
III.
Umiejętności
Poprawne interpretowanie wymagań dotyczących bezpieczeństwa zawartych w konwencjach
i kodeksach; efektywne stosowanie procedur awaryjnych, podejmowanie w każdych warunkach
efektywnych działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi, statku i ładunku.
2.13
Przedmiot:
PRAWO MORSKIE
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
10
10
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Prawo Morskie
10
10
1.
Kodeks odpowiedzialnego rybołówstwa FAO.
2.
Odpowiedzialne praktyki połowowe.
3.
Utracone narzędzia połowowe.
4.
Szkody dla środowiska.
5.
Kolizje z narzędziami połowowymi.
6.
Selektywność narzędzi połowowych.
7.
Raportowanie pozycji, połowów.
8.
Oznakowanie statków.
9.
Inspekcje, dokumenty i zezwolenia połowowe.
10.
Statki bez przynależności państwowej.
Razem
10
10
II.
Wiedza
Ogólne zasady kodeksu odpowiedzialnego rybołówstwa FAO i przepisy dotyczące dokumentacji
statku rybackiego.
III.
Umiejętności
Właściwie podejmowanie decyzji dotyczących postępowania z narzędziami połowowymi oraz
z dokumentacją statku.
2.14
Przedmiot:
OCHRONA ŚRODOWISKA MORSKIEGO
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
16
16
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Ochrona środowiska
16
16
1.
Bezpośrednie zagrożenie środowiska morskiego poprzez prowadzenie działalności połowowej.
2.
Międzynarodowe przepisy o ochronie środowiska - konwencje globalne i regionalne: konwencja
MARPOL, konwencja helsińska.
3.
Obowiązki załogi statku, w tym oficera wachtowego, wynikającez konwencji międzynarodowych i innych przepisów prawnych dotyczących zanieczyszczenia
morza.
4.
Wybrane zagadnienia dotyczące zanieczyszczenia środowiska w świetle przepisów prawa
krajowego, w tym przepisów portowych.
5.
Procedury, środki i sposoby zwalczania zanieczyszczeń pochodzących ze statku podczas
normalnej eksploatacji i kolizji.
6.
Inspekcje, dokumentacja dotycząca ochrony środowiska morskiego.
7.
Okrętowe urządzenia i systemy oczyszczające oraz zapobiegające zanieczyszczaniu.
8.
Optymalizacja zużycia energii.
Razem
16
16
II.
Wiedza
Rodzaje zanieczyszczeń powstających na statku, źródła zanieczyszczeń; przepisy dotyczące
zapobiegania zanieczyszczeniom morza o zasięgu międzynarodowym, regionalnym i krajowym;
zasady obsługi urządzeń okrętowych ochrony środowiska stosowanych na statkach morskich
ze szczególnym uwzględnieniem statków rybackich.
III.
Umiejętności
Obsługiwanie urządzeń ochrony środowiska stosowanych na statkach; poprawna ocena ryzyka
zanieczyszczenia środowiska i podejmowanie właściwych środków zaradczych.
2.15
Przedmiot:
JĘZYK ANGIELSKI
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
40
40
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Podstawy gramatyczne języka angielskiego
40
40
2
Język zawodowy (morski)
1.
Standardowe wiadomości: pilna i bezpieczeństwa; standardowe komendy na ster, człowiek
za burtą, wzywanie pomocy; budowa statku.
2.
Nazwy miar długości, objętości, wagi, czas: określenie godziny, dnia tygodnia, miesiąca,
roku, pory roku.
3.
Sprzęt nawigacyjny, bezpieczeństwo na statku - standardowe zwroty używane do porozumiewania
się z VTS.
4.
Typy statków rybackich, ogólna znajomość angielskiej terminologii technicznej dotyczącej
narzędzi połowowych i technik połowowych.
5.
Pogoda, komunikaty pogodowe i sztormowe, ostrzeżenia nawigacyjne.
6.
Ćwiczenia w rozumieniu i utrzymywaniu łączności radiowej na wybrane tematy zawodowe
z użyciem zwrotów z SMCP.
7.
Dokumentacja rybacka, inspekcje.
Razem
40
40
II.
Wiedza
Język angielski w stopniu umożliwiającym poprawne funkcjonowanie w zawodzie na poziomie
operacyjnym: sytuacje dnia codziennego, terminologia morska; zastosowanie rejestru
nautycznego języka angielskiego w porozumiewaniu się w podstawowych sprawach zawodowych.
III.
Umiejętności
Odczytywanie informacji z publikacji nautycznych, rozumienie treści informacji meteorologicznych
i ostrzeżeń nawigacyjnych, prowadzenie komunikacji z innymi statkami i stacjami brzegowymi
w zakresie bezpieczeństwa statku i akcji SAR; stosowanie zwrotów z SMCP.
2.16
Przedmiot:
ZABEZPIECZENIE SUROWCA RYBNEGO
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
20
20
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Zabezpieczenie surowca rybnego
20
20
1.
Sztauowanie i zabezpieczenie surowca i narzędzi połowowych.
2.
Spełnienie wymogów higieny.
3.
Przygotowanie połowu do składowania.
4.
Odkrwawianie, odgławianie, patroszenie, płukanie.
5.
Znaczenie szybkiego przeprowadzenia operacji związanych z zabezpieczeniem surowca
rybnego.
6.
Składowanie luzem.
7.
Składowanie w skrzynkach.
8.
Składowanie w schłodzonej wodzie morskiej.
9.
Potencjalne zagrożenie dla konsumentów.
10.
Kontrola ryzyka - punkty krytyczne (ocena przydatności do spożycia ryb).
11.
Zapewnienie jakości (HACCP).
12.
Czynniki powodujące utratę jakości ryb oraz zapobieganie psuciu się surowca.
13.
Znaczenie schładzania.
14.
Ocena organoleptyczna zapachu i smaku.
15.
Własności termiczne ryb.
16.
Prawidłowe stosowanie lodu.
17.
Inne metody schładzania.
18.
Przestrzeganie procedur załadunku i wyładunku ze specjalnym zwróceniem uwagi na moment
przechylający.
19.
Wpływ urządzeń załadunkowych i wyładunkowych używanych do przeładunku ryb na jakość
surowca rybnego.
20.
Sortowanie.
21.
Wpływ nasłonecznienia i wiatru.
Razem
20
20
2.17
Przedmiot:
BIOLOGIA RYBACKA
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach nieograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
16
16
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Biologia rybacka
16
16
1.
Flora i fauna dna morskiego i pelagialu.
2.
Czynniki determinujące strefowość życia w morzu i produktywność ekosystemów morskich.
3.
Migracje pionowa i pozioma ryb oraz wpływ czynników zewnętrznych.
4.
Piramida produkcji biomasy i łańcuchy troficzne.
5.
Lokalizacja stref podwyższonej żyzności, rola prądów wznoszących, frontów oceanicznych
oraz topografii dna.
6.
Znaczenie biologicznych zasobów szelfowych i otwartego oceanu.
7.
Czynniki wpływające na tworzenie się skupisk ryb.
8.
Aktualna teoria rybołówstwa. Połowy optymalne.
9.
Kodeks odpowiedzialnego rybołówstwa FAO.
Razem
16
16
II.
Wiedza
Podstawowe prawa rządzące życiem w morzu, podstawy anatomii, fizjologii, biologii
i systematyki ryb oraz normy i przepisy prawa odnoszące się do rybołówstwa.
III.
Umiejętności
Rozróżnianie ważniejszych gatunków ryb wykorzystywanych przez rybołówstwo polskie
oraz posiadanie i stosowanie wiedzy o ich rozmieszczeniu i biologii.
2.18
Przedmiot:
NARZĘDZIA I TECHNIKI POŁOWÓW
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
I
Liczba godzin:
20
10
30
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
Narzędzia i techniki połowów
20
10
30
1.
Materiałoznawstwo sieciowe.
2.
Włókna i wyroby włókiennicze stosowane do wyrobu narzędzi połowowych.
3.
Systemy numeracji włókien.
4.
Właściwości fizykomechaniczne i eksploatacyjne wyrobów włókienniczych.
5.
Ogólna charakterystyka tkanin sieciowych: geometria tkaniny sieciowej, powierzchnia
fikcyjna, powierzchnia rzeczywista, współczynnik sadu.
6.
Włóczone narzędzia połowowe. Podział i charakterystyka.
7.
Budowa włoka dennego. Rozpornice i elementy uzbrojenia.
8.
Budowa włoka pelagicznego.
9.
Inne narzędzia połowowe stosowane na akwenach Morza Bałtyckiego: pławnice, niewody,
wontony, takie, longliny i pozostałe.
10.
Dokumentacja narzędzi połowowych. Znaki i symbole stosowane.
11.
Podstawowe pojęcia hydromechaniki.
12.
Właściwości fizyczne cieczy.
13.
Podstawy teorii płata nośnego.
14.
Podstawy teorii cięgna elastycznego: lina łańcuchowa, parabola, wielobok siłowy i
ich zastosowanie w rybołówstwie.
15.
Opory hydrodynamiczne lin, pływaków i tkanin sieciowych.
Razem
20
10
30
II.
Wiedza
Podział rybackich narzędzi połowowych; zasady materiałoznawstwa, budowa, rodzaje i
uzbrojenie włoków i innych narzędzi połowowych łącznie z ich regulacją.
III.
Umiejętności
Wykorzystanie podstawowych pojęć hydrodynamiki do prawidłowej pracy rybackich narzędzi
połowowych.
2.19
Przedmiot:
TAKTYKA POŁOWÓW I ICHTIOLOKACJA
Zakres szkolenia:
Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na
wodach ograniczonych
Forma zajęć:
W
C
L
S
Σ
Liczba godzin:
15
15
I.
Program szkolenia
Lp.
Treść programu
Liczba godzin
W
C
L
S
Σ
1
TAKTYKA POŁOWÓW I ICHTIOLOKACJA
15
15
1.
Zasady echolokacji.
2.
Wybrane zagadnienia hydro akustyki.
3.
Budowa i zasada działania urządzeń ichtiolokacyjnych.
4.
Echosondy sieciowe.
5.
Obsługa echosond i sonarów.
6.
Rybacka interpretacja urządzeń ichtiolokacyjnych.
Razem
15
15
II.
Wiedza
Klasyfikacja i budowa echosond i sonarów; informacje uzyskiwane za pomocą echosondy
pionowej, sieciowej i sonaru; układ funkcjonalny zespołów urządzeń ichtiolokacyjnych;
czynniki mające wpływ na rejestracje ech; ogólna interpretacja wskazań echosond i
sonarów.
III.
Umiejętności
Klasyfikowanie czynników mających wpływ na rejestrację ech; interpretowanie wskazań
echosond i sonarów; regulowanie i strojenie oraz usuwanie usterek aparatury ichtiolokacyjnej.
Wymagania egzaminacyjne na dyplom szypra klasy 2 rybołówstwa morskiego
Szyper klasy 2 rybołówstwa morskiego
Forma egzaminu
Funkcja
Przedmiot
egzamin teoretyczny
egzamin praktyczny*
test wyboru
egzamin pisemny
egzamin ustny
symulator/statek
liczba pytań
czas [min]
liczba zadań
czas [min]
liczba pytań
czas [min]
liczba scenariuszypraktycznychna symulatorze
czas [min]
Nawigacja
Nawigacja
20
60
1
60
1
60
Meteorologia
2
Urządzenia nawigacyjne
15
Manewrowanie statkiem
4
Bezpieczeństwo nawigacji
7
Łączność morska
8
Ratownictwo morskie
4
Język angielski
5
5
1
15
3
15
Dbałość o statek i opieka nad ludźmi
Budowa i stateczność statku
10
25
1
30
brak
brak
Siłownie okrętowe
1
Przewozy morskie
2
Prawo morskie
3
Bezpieczeństwo statku
3
Ochrona środowiska morskiego
3
BHP na statkach rybackich
3
Eksploatacja statku rybac …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.