Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 15 czerwca 2002 r. Nr 75 TREÂå: Poz.: ROZPORZÑDZENIE 690 — Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich usytuowanie . . . . . . . . . 5201 690 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadaç budynki i ich usytuowanie. Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 42, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229, Nr 129, poz. 1439 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676) zarzàdza si´, co nast´puje: DZIA¸ I Przepisy ogólne § 1. Rozporzàdzenie ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç budynki i zwiàzane z nimi urzàdzenia, ich usytuowanie na dzia∏ce budowlanej oraz zagospodarowanie dzia∏ek przeznaczonych pod zabudow´, zapewniajàce spe∏nienie wymagaƒ art. 5 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane. § 2. 1. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ przy projektowaniu i budowie, w tym tak˝e odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu u˝ytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spe∏niajàcych funkcje u˝ytkowe budynków, a tak˝e do zwiàzanych z nimi urzàdzeƒ budowlanych, z zastrze˝eniem § 207 ust. 2. 2. Przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu u˝ytkowania budynków istniejàcych lub ich cz´Êci wymagania, o których mowa w § 1, mogà byç spe∏nione w sposób inny ni˝ podany w rozporzàdzeniu, stosownie do wskazaƒ ekspertyzy technicznej w∏aÊciwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeƒ przeciwpo- ˝arowych, uzgodnionych z w∏aÊciwym komendantem wojewódzkim Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej lub paƒstwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. 3. Dla budynków na terenach zamkni´tych uzgodnienia, o których mowa w ust. 2, dokonuje si´ z w∏aÊciwymi s∏u˝bami odpowiadajàcymi za bezpieczeƒstwo po˝arowe i sanitarne. 4. Dla budynków i terenów wpisanych do rejestru zabytków lub obszarów obj´tych ochronà konserwatorskà na podstawie ustaleƒ miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ekspertyza, o której mowa w ust. 2, podlega równie˝ uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. 5. Przepisy rozporzàdzenia odnoszàce si´ do budynku o okreÊlonym przeznaczeniu stosuje si´ tak˝e do ka˝dej cz´Êci budynku o tym przeznaczeniu. 6. Do budynków wielorodzinnych zawierajàcych dwa mieszkania stosuje si´, z zastrze˝eniem § 217 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2, przepisy rozporzàdzenia odnoszàce si´ do budynków jednorodzinnych. § 3. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o: 1) zabudowie Êródmiejskiej — rozumie si´ przez to zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego ÊródmieÊcia, który to obszar stanowi faktyczne lub przewidziane w planie miejscowym centrum miasta lub dzielnicy miasta, Dziennik Ustaw Nr 75 — 5202 — 2) zabudowie jednorodzinnej — rozumie si´ przez to jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub ich zespó∏, wraz z przeznaczonymi dla potrzeb mieszkajàcych w nich rodzin budynkami gara˝owymi i gospodarczymi, 3) zabudowie zagrodowej — rozumie si´ przez to budynki mieszkalne, gospodarcze i inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leÊnych, w tym w Paƒstwowym Gospodarstwie LeÊnym Lasy Paƒstwowe, 4) budynku mieszkalnym — rozumie si´ przez to budynek przeznaczony na mieszkania, majàcy postaç: a) budynku wielorodzinnego, zawierajàcego 2 lub wi´cej mieszkaƒ, b) budynku jednorodzinnego, c) budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej, 5) budynku zamieszkania zbiorowego — rozumie si´ przez to budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi poza sta∏ym miejscem zamieszkania, taki jak hotel, motel, pensjonat, dom wypoczynkowy, schronisko turystyczne, schronisko socjalne, internat, dom studencki, budynek koszarowy, budynek zakwaterowania na terenie zak∏adu karnego, aresztu Êledczego, zak∏adu poprawczego, schroniska dla nieletnich, a tak˝e budynek do sta∏ego pobytu ludzi, taki jak dom rencistów, dom zakonny i dom dziecka, 6) budynku u˝ytecznoÊci publicznej — rozumie si´ przez to budynek przeznaczony dla administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwoÊci, kultury, kultu religijnego, oÊwiaty, szkolnictwa wy˝szego, nauki, opieki zdrowotnej, opieki spo∏ecznej i socjalnej, obs∏ugi bankowej, handlu, gastronomii, us∏ug, turystyki, sportu, obs∏ugi pasa˝erów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym lub wodnym, poczty lub telekomunikacji oraz inny ogólnodost´pny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji; za budynek u˝ytecznoÊci publicznej uznaje si´ tak˝e budynek biurowy i socjalny, 7) budynku rekreacji indywidualnej — rozumie si´ przez to budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku rodzinnego, 8) budynku gospodarczym — rozumie si´ przez to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materia∏ów, narz´dzi i sprz´tu s∏u˝àcych do obs∏ugi budynku mieszkalnego, zamieszkania zbiorowego, u˝ytecznoÊci publicznej, rekreacji indywidualnej, a tak˝e ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej równie˝ do przechowywania Êrodków i sprz´tu do produkcji rolnej oraz p∏odów rolnych, 9) mieszkaniu — rozumie si´ przez to zespó∏ pomieszczeƒ mieszkalnych i pomocniczych, majàcy odr´bne wejÊcie, wydzielony sta∏ymi przegrodami bu- Poz. 690 dowlanymi, spe∏niajàcy niezb´dne warunki do sta∏ego pobytu ludzi i prowadzenia samodzielnego gospodarstwa domowego, 10) lokalu u˝ytkowym — rozumie si´ przez to cz´Êç budynku zawierajàcà jedno pomieszczenie lub ich zespó∏, wydzielonà sta∏ymi przegrodami budowlanymi, albo ca∏y budynek, nieb´dàcy mieszkaniem, pomieszczeniem technicznym, a tak˝e gospodarczym, 11) pomieszczeniu mieszkalnym — rozumie si´ przez to pokoje w mieszkaniach, a tak˝e sypialnie i pomieszczenia do pobytu dziennego w budynku zamieszkania zbiorowego, 12) pomieszczeniu pomocniczym — rozumie si´ przez to pomieszczenie znajdujàce si´ w obr´bie mieszkania lub lokalu u˝ytkowego, s∏u˝àce do celów komunikacji wewn´trznej, higienicznosanitarnych, przygotowania posi∏ków, z wyjàtkiem kuchni zak∏adów ˝ywienia zbiorowego, a tak˝e do przechowywania ubraƒ, przedmiotów oraz ˝ywnoÊci, 13) pomieszczeniu gospodarczym w budynku — rozumie si´ przez to pomieszczenie znajdujàce si´ poza mieszkaniem lub lokalem u˝ytkowym, s∏u˝àce do przechowywania materia∏ów lub sprz´tu zwiàzanego z obs∏ugà budynku oraz przedmiotów lub produktów ˝ywnoÊciowych u˝ytkowników budynku, a tak˝e opa∏u lub odpadów sta∏ych, 14) pomieszczeniu technicznym w budynku — rozumie si´ przez to pomieszczenie, w którym znajdujà si´ urzàdzenia techniczne s∏u˝àce do obs∏ugi budynku, 15) poziomie terenu — rozumie si´ przez to rz´dnà projektowanego lub urzàdzonego terenu przed wejÊciem g∏ównym do budynku, bàdê jego samodzielnej cz´Êci (klatki schodowej), nieb´dàcym wy∏àcznie wejÊciem do pomieszczeƒ gospodarczych lub technicznych, 16) kondygnacji — rozumie si´ przez to poziomà, nadziemnà lub podziemnà cz´Êç budynku, zawartà mi´dzy pod∏ogà na stropie lub warstwà wyrównawczà na gruncie a górnà powierzchnià pod∏ogi bàdê warstwy os∏aniajàcej izolacj´ cieplnà stropu znajdujàcego si´ nad tà cz´Êcià, przy czym za kondygnacj´ uwa˝a si´ tak˝e poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomà cz´Êç budynku stanowiàcà przestrzeƒ na urzàdzenia techniczne, majàcà wysokoÊç w Êwietle wi´kszà ni˝ 1,9 m, przy czym za kondygnacj´ nie uznaje si´ nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dêwigu, centrala wentylacyjna, klimatyzacyjna lub kot∏ownia gazowa, 17) kondygnacji nadziemnej — rozumie si´ przez to kondygnacj´, której nie mniej ni˝ po∏owa wysokoÊci w Êwietle, co najmniej z jednej strony budynku, znajduje si´ powy˝ej poziomu projektowanego lub urzàdzonego terenu, a tak˝e ka˝dà usytuowanà nad nià kondygnacj´, 18) kondygnacji podziemnej — rozumie si´ przez to kondygnacj´, której wi´cej ni˝ po∏owa wysokoÊci Dziennik Ustaw Nr 75 — 5203 — w Êwietle, ze wszystkich stron budynku, znajduje si´ poni˝ej poziomu przylegajàcego do niego, projektowanego lub urzàdzonego terenu, a tak˝e ka˝dà usytuowanà pod nià kondygnacj´, 19) antresoli — rozumie si´ przez to górnà cz´Êç kondygnacji lub pomieszczenia znajdujàcà si´ nad przedzielajàcym je stropem poÊrednim o powierzchni mniejszej od powierzchni tej kondygnacji lub pomieszczenia, niezamkni´tà przegrodami budowlanymi od strony wn´trza, z którego jest wydzielona, 20) piwnicy — rozumie si´ przez to kondygnacj´ podziemnà lub najni˝szà nadziemnà, bàdê ich cz´Êç, w których poziom pod∏ogi co najmniej z jednej strony budynku znajduje si´ poni˝ej poziomu terenu, przeznaczonà na pomieszczenia gospodarcze lub techniczne, 21) suterenie — rozumie si´ przez to kondygnacj´ budynku lub jej cz´Êç zawierajàcà pomieszczenia u˝ytkowe, w których poziom pod∏ogi w cz´Êci lub ca∏oÊci znajduje si´ poni˝ej projektowanego lub urzàdzonego terenu, lecz co najmniej od strony jednej Êciany z oknami poziom pod∏ogi znajduje si´ nie wi´cej ni˝ 0,9 m poni˝ej takiego terenu, przylegajàcego do tej strony budynku, 22) powierzchni terenu biologicznie czynnej — rozumie si´ przez to grunt rodzimy pokryty roÊlinnoÊcià oraz wod´ powierzchniowà na dzia∏ce budowlanej, a tak˝e 50% sumy nawierzchni tarasów i stropodachów, urzàdzonych jako sta∏e trawniki lub kwietniki na pod∏o˝u zapewniajàcym ich naturalnà wegetacj´, o powierzchni nie mniejszej ni˝ 10 m2, 23) powierzchni wewn´trznej budynku — rozumie si´ przez to sum´ powierzchni wszystkich kondygnacji budynku, mierzonej po wewn´trznym obrysie przegród zewn´trznych budynku na poziomie pod∏ogi, bez pomniejszenia o powierzchni´ przekroju poziomego konstrukcji i przegród wewn´trznych, lecz z powi´kszeniem o powierzchni´ antresoli, je˝eli wyst´pujà one na tych kondygnacjach, 24) kubaturze brutto budynku — rozumie si´ przez to sum´ kubatury brutto wszystkich kondygnacji, stanowiàcà iloczyn powierzchni ca∏kowitej, mierzonej po zewn´trznym obrysie przegród zewn´trznych i wysokoÊci kondygnacji brutto, mierzonej mi´dzy pod∏ogà na stropie lub warstwà wyrównawczà na gruncie a górnà powierzchnià pod∏ogi bàdê warstwy os∏aniajàcej izolacj´ cieplnà stropu nad najwy˝szà kondygnacjà, przy czym do kubatury brutto budynku: a) wlicza si´ kubatur´ przejÊç, przeÊwitów i przejazdów bramowych, poddaszy nieu˝ytkowych oraz takich zewn´trznych, przekrytych cz´Êci budynku jak: loggie, podcienia, ganki, kru˝ganki, werandy, a tak˝e kubatur´ balkonów i tarasów, mierzonà do wysokoÊci balustrady, b) nie wlicza si´ ∏aw i stóp fundamentowych, kana∏ów i studzienek instalacyjnych, studzienek przy oknach piwnicznych, zewn´trznych schodów, Poz. 690 ramp i pochylni, gzymsów, daszków i os∏on oraz kominów i attyk ponad p∏aszczyznà dachu. § 4. Pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi dzielà si´ na: 1) pomieszczenia przeznaczone na sta∏y pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciàgu doby trwa d∏u˝ej ni˝ 4 godziny, 2) pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciàgu doby trwa od 2 do 4 godzin w∏àcznie. § 5. 1. Nie uwa˝a si´ za przeznaczone na pobyt ludzi pomieszczeƒ, w których: 1) ∏àczny czas przebywania tych samych osób jest krótszy ni˝ 2 godziny w ciàgu doby, a wykonywane czynnoÊci majà charakter dorywczy bàdê te˝ praca polega na krótkotrwa∏ym przebywaniu zwiàzanym z dozorem oraz konserwacjà maszyn i urzàdzeƒ lub utrzymaniem czystoÊci i porzàdku, 2) majà miejsce procesy technologiczne niepozwalajàce na zapewnienie warunków przebywania osób stanowiàcych ich obs∏ug´, bez zastosowania indywidualnych urzàdzeƒ ochrony osobistej i zachowania specjalnego re˝imu organizacji pracy, 3) jest prowadzona hodowla roÊlin lub zwierzàt, niezale˝nie od czasu przebywania w nich osób zajmujàcych si´ obs∏ugà. 2. Przepis ust. 1 nie narusza przepisów dotyczàcych bezpieczeƒstwa i higieny pracy. § 6. WysokoÊç budynku lub jego cz´Êci, s∏u˝àcà do okreÊlenia wymagaƒ technicznych i u˝ytkowych, o których mowa w rozporzàdzeniu, liczy si´ od poziomu terenu przy najni˝ej po∏o˝onym wejÊciu do budynku lub jego cz´Êci do górnej p∏aszczyzny stropu bàdê najwy˝ej po∏o˝onej kraw´dzi stropodachu nad najwy˝szà kondygnacjà u˝ytkowà, ∏àcznie z gruboÊcià izolacji cieplnej i warstwy jà os∏aniajàcej, albo do najwy˝ej po∏o˝onej górnej powierzchni innego przekrycia. § 7. WysokoÊç budynku lub jego cz´Êci, s∏u˝àcà do okreÊlenia maksymalnego, pionowego wymiaru budynku, liczy si´ od poziomu terenu przy najni˝ej po∏o˝onym wejÊciu do budynku do górnej kraw´dzi Êciany zewn´trznej, gzymsu lub attyki bàdê jako wymiar liczony od poziomu terenu do najwy˝ej po∏o˝onej kraw´dzi dachu (kalenicy) lub punktu zbiegu po∏aci dachowych. § 8. W celu okreÊlenia wymagaƒ technicznych i u˝ytkowych wprowadza si´ nast´pujàcy podzia∏ budynków na grupy wysokoÊci: 1) niskie (N) — do 12 m w∏àcznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokoÊci do 4 kondygnacji nadziemnych w∏àcznie, 2) Êredniowysokie (SW) — ponad 12 m do 25 m w∏àcznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokoÊci ponad 4 do 9 kondygnacji nadziemnych w∏àcznie, Dziennik Ustaw Nr 75 — 5204 — 3) wysokie (W) — ponad 25 m do 55 m w∏àcznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokoÊci ponad 9 do 18 kondygnacji nadziemnych w∏àcznie, 4) wysokoÊciowe (WW) — powy˝ej 55 m nad poziomem terenu. § 9. 1. Wymagane w rozporzàdzeniu wymiary w Êwietle nale˝y rozumieç jako uzyskane po wykoƒczeniu powierzchni elementów budynku, a w odniesieniu do wymiarów otworów okiennych i drzwiowych — jako uzyskane po otwarciu skrzyd∏a okna lub drzwi pod kàtem 90°. 2. OkreÊlone w rozporzàdzeniu odleg∏oÊci mi´dzy budynkami i terenowymi urzàdzeniami budowlanymi mierzy si´ w miejscu najmniejszego oddalenia, przy czym dopuszcza si´ przyjmowanie wymiarów bez uwzgl´dnienia gruboÊci tynków i ok∏adzin zewn´trznych. DZIA¸ II Zabudowa i zagospodarowanie dzia∏ki budowlanej Rozdzia∏ 1 Usytuowanie budynku § 10. Przeznaczenie budynku, sposób i forma zabudowy oraz zagospodarowania dzia∏ki budowlanej powinny byç zgodne z decyzjà o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami obrony cywilnej. § 11. 1. Budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien byç wznoszony poza zasi´giem zagro˝eƒ i ucià˝liwoÊci okreÊlonych w przepisach odr´bnych, przy czym dopuszcza si´ wznoszenie budynków w tym zasi´gu pod warunkiem zastosowania Êrodków technicznych zmniejszajàcych ucià˝liwoÊci poni˝ej poziomu ustalonego w tych przepisach bàdê zwi´kszajàcych odpornoÊç budynku na te zagro˝enia i ucià˝liwoÊci, je˝eli nie jest to sprzeczne z warunkami ustalonymi dla obszarów ograniczonego u˝ytkowania, okreÊlonych w przepisach odr´bnych. Poz. 690 budynkami i urzàdzeniami terenowymi oraz odleg∏oÊci budynku i urzàdzeƒ terenowych od granic dzia∏ki i od zabudowy na sàsiednich dzia∏kach budowlanych, okreÊlone w rozporzàdzeniu, a tak˝e w przepisach odr´bnych, w tym higienicznosanitarnych, o bezpieczeƒstwie i higienie pracy, o ochronie przeciwpo˝arowej oraz o drogach publicznych. 2. W zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej nie ustala si´ wymagaƒ w zakresie zachowania odleg∏oÊci mi´dzy budynkami w granicach jednej dzia∏ki budowlanej, z zastrze˝eniem przepisów, o których mowa w ust. 1 oraz § 13, 23, 60 i 273. 3. Je˝eli z warunków, o których mowa w ust. 1 oraz w § 13, 60 i 271, nie wynikajà inne wymagania, odleg∏oÊci zabudowy od granicy dzia∏ki budowlanej powinny wynosiç co najmniej: 1) przy równoleg∏ym do granicy sytuowaniu Êciany budynku: a) z otworami okiennymi lub drzwiowymi — 4 m, b) bez otworów okiennych lub drzwiowych — 3 m, 2) przy nierównoleg∏ym do granicy sytuowaniu Êciany budynku — 4 m do najbli˝szej kraw´dzi zewn´trznej otworu drzwiowego lub okiennego w Êcianach zwróconych w stron´ tej granicy oraz 3 m do najbli˝szego naro˝nika, ryzalitu lub wykuszu budynku. 4. Odleg∏oÊç, mierzona w poziomie, od najbli˝szej kraw´dzi otworu okiennego umieszczonego na dachu lub w po∏aci dachowej do granicy dzia∏ki budowlanej nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 4 m. 5. Okapy i gzymsy nie mogà pomniejszaç wymaganych w ust. 3, 6 i 7 odleg∏oÊci od granicy dzia∏ki budowlanej o wi´cej ni˝ 0,5 m, natomiast takie elementy jak balkony, galerie, werandy, tarasy lub schody zewn´trzne — o wi´cej ni˝ 1 m. 6. Budynek mo˝e byç usytuowany Êcianà zewn´trznà bez otworów bezpoÊrednio przy granicy dzia∏ki budowlanej, z zastrze˝eniem ust. 10 oraz § 271 ust. 12 pkt 1, je˝eli: 2. Do ucià˝liwoÊci, o których mowa w ust. 1, zalicza si´ w szczególnoÊci: 1) wynika to z ustaleƒ decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bàdê 1) szkodliwe promieniowanie i oddzia∏ywanie pól elektromagnetycznych, 2) na sàsiedniej dzia∏ce istnieje ju˝ budynek ze Êcianà usytuowanà bezpoÊrednio przy tej granicy, a wznoszony budynek b´dzie: 2) ha∏as i drgania (wibracje), 3) zanieczyszczenie powietrza, 4) zanieczyszczenie gruntu i wód, 5) powodzie i zalewanie wodami opadowymi, 6) osuwiska gruntu, lawiny skalne i Ênie˝ne, 7) szkody spowodowane dzia∏alnoÊcià górniczà. § 12. 1. Przy usytuowaniu budynku na dzia∏ce budowlanej powinny byç zachowane odleg∏oÊci mi´dzy a) przylega∏ do istniejàcego ca∏à d∏ugoÊcià swojej Êciany, b) mia∏ w pasie o szerokoÊci 3 m, przyleg∏ym do granicy dzia∏ki, wysokoÊç i wymiar równoleg∏y do tej granicy, nie wi´ksze ni˝ w budynku istniejàcym na sàsiedniej dzia∏ce. 7. Dopuszcza si´ sytuowanie budynku, z zastrze˝eniem § 271 ust. 12 pkt 1, w odleg∏oÊci mniejszej ni˝ 3 m od granicy dzia∏ki budowlanej, lecz nie mniejszej ni˝ 1,5 m, je˝eli: Dziennik Ustaw Nr 75 — 5205 — 1) wynika to z ustaleƒ decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu bàdê 2) Êciana zewn´trzna bez otworów budynku wznoszonego b´dzie usytuowana w odleg∏oÊci nie mniejszej od granicy z sàsiednià dzia∏kà ni˝ najbardziej do granicy zbli˝ony punkt Êciany zewn´trznej budynku istniejàcego, znajdujàcej si´ w odleg∏oÊci mniejszej ni˝ 3 m, a wznoszony budynek b´dzie: a) usytuowany w prostopad∏ym do granicy pasie terenu, o szerokoÊci wyznaczonej przez cz´Êç budynku istniejàcego, po∏o˝onà w odleg∏oÊci do 3 m od granicy, b) mia∏ wysokoÊç nie wi´kszà ni˝ ma budynek istniejàcy w odleg∏oÊci do 3 m od granicy. 8. Odleg∏oÊci okreÊlone w ust. 3—7 nie odnoszà si´ do znajdujàcych si´ ca∏kowicie poni˝ej poziomu terenu podziemnych cz´Êci budynków lub innych budowli podziemnych spe∏niajàcych funkcj´ budynków. 9. Odleg∏oÊci, o których mowa w ust. 3, 6 i 7, odnoszà si´ równie˝ do ryzalitów i wykuszy w Êcianach zwróconych w stron´ granicy z sàsiednià dzia∏kà budowlanà, a tak˝e do najbli˝szego naro˝nika okna dachowego. 10. Budynek inwentarski, a tak˝e budynek gospodarczy do przechowywania p∏odów rolnych, w tym stodo∏a, nie mogà byç sytuowane bezpoÊrednio przy granicy dzia∏ki budowlanej jako sàsiadujàce z budynkiem mieszkalnym, zamieszkania zbiorowego oraz u˝ytecznoÊci publicznej. § 13. 1. Odleg∏oÊç budynku majàcego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umo˝liwiaç naturalne oÊwietlenie tych pomieszczeƒ, z zastrze˝eniem przepisów § 12, 57 i 60. 2. Warunek okreÊlony w ust. 1 uznaje si´ za spe∏niony, je˝eli mi´dzy ramionami kàta 60°, wyznaczonego w p∏aszczyênie poziomej, z wierzcho∏kiem usytuowanym w wewn´trznym licu Êciany na osi okna pomieszczenia przes∏anianego, nie znajduje si´ przes∏aniajàca cz´Êç tego samego budynku lub inny obiekt przes∏aniajàcy, w odleg∏oÊci mniejszej ni˝: 1) wysokoÊç przes∏aniania — dla obiektów przes∏aniajàcych o wysokoÊci do 35 m, 2) 35 m — dla obiektów przes∏aniajàcych o wysokoÊci ponad 35 m. 3. Odleg∏oÊç, o której mowa w ust. 2 pkt 1, mierzona od przes∏anianych okien pomieszczeƒ mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych i pomieszczeƒ przeznaczonych do zbiorowego pobytu dzieci, nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 20 m. 4. WysokoÊç przes∏aniania, o której mowa w ust. 2, liczy si´ od poziomu dolnej kraw´dzi najni˝ej po∏o˝onych okien budynku przes∏anianego do poziomu najwy˝szej zacieniajàcej kraw´dzi obiektu lub jego przes∏aniajàcej cz´Êci. Poz. 690 5. Dopuszcza si´ usytuowanie w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 10 m od okna przes∏anianego takiego obiektu przes∏aniajàcego, jak maszt, komin lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokoÊci, lecz o szerokoÊci przes∏aniajàcej nie wi´kszej ni˝ 3 m, mierzàc równolegle do p∏aszczyzny okna. 6. Odleg∏oÊci, o których mowa w ust. 2, mogà byç zmniejszone nie wi´cej ni˝ o po∏ow´ w zabudowie Êródmiejskiej uzupe∏niajàcej wzd∏u˝ ulic i placów. Rozdzia∏ 2 DojÊcia i dojazdy § 14. 1. Do dzia∏ek budowlanych oraz do budynków i urzàdzeƒ z nimi zwiàzanych nale˝y zapewniç dojÊcie i dojazd umo˝liwiajàcy dost´p do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich u˝ytkowania oraz wymagaƒ dotyczàcych ochrony przeciwpo˝arowej, okreÊlonych w przepisach odr´bnych. SzerokoÊç jezdni nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 3 m. 2. Dopuszcza si´ zastosowanie dojÊcia i dojazdu do dzia∏ek budowlanych w postaci ciàgu pieszo-jezdnego, pod warunkiem ˝e ma on szerokoÊç nie mniejszà ni˝ 5 m, umo˝liwiajàcà ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów. 3. Do budynku i urzàdzeƒ z nim zwiàzanych, wymagajàcych dojazdów, funkcj´ t´ mogà spe∏niaç dojÊcia, pod warunkiem ˝e ich szerokoÊç nie b´dzie mniejsza ni˝ 4,5 m. 4. DojÊcia i dojazdy do budynków, z wyjàtkiem jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej, powinny mieç zainstalowane oÊwietlenie elektryczne, zapewniajàce bezpieczne ich u˝ytkowanie po zapadni´ciu zmroku. § 15. 1. SzerokoÊç, promienie ∏uków dojazdów, nachylenie pod∏u˝ne i poprzeczne oraz noÊnoÊç nawierzchni nale˝y dostosowaç do wymiarów gabarytowych, ci´˝aru ca∏kowitego i warunków ruchu pojazdów, których dojazd do dzia∏ki budowlanej i budynku jest konieczny ze wzgl´du na ich przeznaczenie. 2. DojÊcia s∏u˝àce równoczeÊnie do ruchu pojazdów gospodarczych i uprzywilejowanych o masie ca∏kowitej do 2,5 tony powinny mieç nawierzchni´ o noÊnoÊci co najmniej dostosowanej do masy tych pojazdów. § 16. 1. Do wejÊç do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i u˝ytecznoÊci publicznej powinny byç doprowadzone od dojÊç i dojazdów, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3, utwardzone dojÊcia o szerokoÊci minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojÊcie powinno zapewniaç osobom niepe∏nosprawnym dost´p do ca∏ego budynku lub tych jego cz´Êci, z których osoby te mogà korzystaç. 2. Wymaganie dost´pnoÊci osób niepe∏nosprawnych, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy budynków na terenach zamkni´tych, a tak˝e budynków w zak∏a- Dziennik Ustaw Nr 75 — 5206 — dach karnych, aresztach Êledczych, zak∏adach poprawczych i schroniskach dla nieletnich oraz budynków w zak∏adach pracy, nieb´dàcych zak∏adami pracy chronionej. § 17. 1. Nachylenie pod∏u˝ne dojÊç (chodników) nie powinno przekraczaç 5%, a poprzeczne — 2%. Dopuszcza si´ zastosowanie wi´kszego nachylenia pod∏u˝nego, je˝eli b´dzie ono odpowiada∏o wymaganiom dotyczàcym pochylni zewn´trznych, okreÊlonym w § 70, a w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej dopuszcza si´ zastosowanie wy∏àcznie schodów. 2. WysokoÊç ogólnodost´pnych przejÊç i przeÊwitów do ruchu pieszego nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 2,2 m, je˝eli przepisy dotyczàce ochrony przeciwpo˝arowej nie stanowià inaczej. Rozdzia∏ 3 Miejsca postojowe dla samochodów osobowych § 18. 1. Zagospodarowujàc dzia∏k´ budowlanà, nale˝y urzàdziç, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, miejsca postojowe dla samochodów u˝ytkowników sta∏ych i przebywajàcych okresowo, w tym równie˝ miejsca postojowe dla samochodów, z których korzystajà osoby niepe∏nosprawne. 2. Liczb´ i sposób urzàdzenia miejsc postojowych nale˝y dostosowaç do wymagaƒ ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzgl´dnieniem potrzebnej liczby miejsc, z których korzystajà osoby niepe∏nosprawne. § 19. 1. Najbli˝sza odleg∏oÊç rzeczywista wydzielonego, niezadaszonego zgrupowania miejsc postojowych lub otwartego gara˝u wielopoziomowego dla samochodów osobowych od okien pomieszczeƒ przeznaczonych na sta∏y pobyt ludzi w budynku mieszkalnym, zamieszkania zbiorowego (z wyjàtkiem hoteli), opieki zdrowotnej, oÊwiaty i wychowania, a tak˝e od placu zabaw dzieci´cych i boisk dla dzieci i m∏odzie˝y nie mo˝e byç mniejsza ni˝: 1) dla zgrupowania do 4 stanowisk w∏àcznie — 7 m, 2) dla zgrupowania od 5 do 60 stanowisk w∏àcznie — 10 m, 3) dla wi´kszych zgrupowaƒ — 20 m, z zachowaniem warunków okreÊlonych w § 276 ust. 1. 2. Ustalenia ust. 1 dotyczà równie˝ sytuowania wjazdów do zamkni´tego gara˝u w stosunku do okien budynku opieki zdrowotnej, oÊwiaty i wychowania, a tak˝e placu zabaw dzieci´cych i boisk dla dzieci i m∏odzie˝y. 3. Zachowanie odleg∏oÊci okreÊlonych w ust. 1 nie jest wymagane w stosunku do miejsc postojowych znajdujàcych si´ mi´dzy liniami rozgraniczajàcymi ulicy, na obszarze zwartej zabudowy miejskiej. § 20. Miejsca postojowe dla samochodów, z których korzystajà wy∏àcznie osoby niepe∏nosprawne, Poz. 690 mogà byç usytuowane w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 5 m od okien budynku mieszkalnego wielorodzinnego i zamieszkania zbiorowego oraz zbli˝one bez ˝adnych ograniczeƒ do innych budynków. Miejsca te wymagajà odpowiedniego oznakowania. § 21. 1. Stanowiska postojowe dla samochodów osobowych powinny mieç co najmniej szerokoÊç 2,3 m i d∏ugoÊç 5 m, przy czym dla samochodów u˝ytkowanych przez osoby niepe∏nosprawne szerokoÊç stanowiska powinna wynosiç co najmniej 3,6 m i d∏ugoÊç 5 m, a w przypadku usytuowania wzd∏u˝ jezdni — d∏ugoÊç co najmniej 6 m i szerokoÊç co najmniej 3,6 m, z mo˝liwoÊcià jej ograniczenia do 2,3 m w przypadku zapewnienia mo˝liwoÊci korzystania z przylegajàcego dojÊcia lub ciàgu pieszo-jezdnego. 2. Stanowiska postojowe i dojazdy manewrowe dla samochodów osobowych powinny mieç nawierzchni´ utwardzonà lub co najmniej gruntowà stabilizowanà, ze spadkiem zapewniajàcym sp∏yw wody. 3. Stanowiska przeznaczone do mycia i niezawodowego przeglàdu samochodów w zgrupowaniach miejsc postojowych powinny mieç doprowadzenie wody oraz twardà nawierzchni´ ze spadkami zapewniajàcymi sp∏yw wody do wpustów kanalizacyjnych z osadnikami b∏ota i ∏apaczami oleju. Rozdzia∏ 4 Miejsca gromadzenia odpadów sta∏ych § 22. 1. Na dzia∏kach budowlanych nale˝y przewidzieç miejsca na pojemniki s∏u˝àce do czasowego gromadzenia odpadów sta∏ych, z uwzgl´dnieniem mo˝liwoÊci ich segregacji. 2. Miejscami, o których mowa w ust. 1, mogà byç: 1) zadaszone os∏ony lub pomieszczenia ze Êcianami pe∏nymi bàdê a˝urowymi, 2) wyodr´bnione pomieszczenia w budynku, majàce posadzk´ powy˝ej poziomu nawierzchni dojazdu Êrodka transportowego odbierajàcego odpady, lecz nie wy˝ej ni˝ 0,15 m, w tym tak˝e dolne komory zsypu z bezpoÊrednim wyjÊciem na zewnàtrz, zaopatrzonym w daszek o wysi´gu co najmniej 1 m i przed∏u˝ony na boki po co najmniej 0,8 m, majàce Êciany i pod∏ogi zmywalne, punkt czerpalny wody, kratk´ Êciekowà, wentylacj´ grawitacyjnà oraz sztuczne oÊwietlenie, 3) utwardzone place do ustawiania kontenerów z zamykanymi otworami wrzutowymi. 3. Mi´dzy wejÊciami do pomieszczeƒ lub placami, o których mowa w ust. 2, a miejscem dojazdu samochodów Êmieciarek wywo˝àcych odpady powinno byç utwardzone dojÊcie, umo˝liwiajàce przemieszczanie pojemników na w∏asnych ko∏ach lub na wózkach. 4. Miejsca do gromadzenia odpadów sta∏ych przy budynkach wielorodzinnych powinny byç dost´pne dla osób niepe∏nosprawnych. Dziennik Ustaw Nr 75 — 5207 — § 23. 1. Odleg∏oÊç miejsc na pojemniki i kontenery na odpady sta∏e, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1 i 3, powinna wynosiç co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 m od granicy z sàsiednià dzia∏kà. Zachowanie odleg∏oÊci od granicy dzia∏ki nie jest wymagane, je˝eli os∏ony lub pomieszczenia stykajà si´ z podobnymi urzàdzeniami na dzia∏ce sàsiedniej. 2. W przypadku przebudowy istniejàcej zabudowy, odleg∏oÊci, o których mowa w ust. 1, mogà byç pomniejszone, jednak nie wi´cej ni˝ o po∏ow´, po uzyskaniu opinii paƒstwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. 3. W zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej dopuszcza si´ zmniejszenie odleg∏oÊci okreÊlonych w ust. 1 od okien i drzwi do 3 m, od granicy dzia∏ki do 2 m, a tak˝e sytuowanie zadaszonych os∏on lub pomieszczeƒ na granicy dzia∏ek, je˝eli stykajà si´ one z podobnymi urzàdzeniami na dzia∏ce sàsiedniej bàdê te˝ przy linii rozgraniczajàcej od strony ulicy. 4. Odleg∏oÊç miejsc na pojemniki i kontenery na odpady sta∏e, o których mowa w § 22 ust. 2 pkt 1 i 3, nie powinna wynosiç wi´cej ni˝ 80 m od najdalszego wejÊcia do obs∏ugiwanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i u˝ytecznoÊci publicznej. Wymaganie to nie dotyczy budynków na terenach zamkni´tych. § 24. 1. Na terenach niezurbanizowanych dopuszcza si´ stosowanie zbiorników na odpady sta∏e, przystosowanych do okresowego opró˝niania, pod warunkiem usytuowania ich w odleg∏oÊciach okreÊlonych w § 23 ust. 1. 2. Zbiorniki, o których mowa w ust. 1, powinny mieç nieprzepuszczalne Êciany i dno, szczelne przekrycie z zamykanym otworem wsypowym oraz zamykanym otworem bocznym do usuwania odpadów. Do zbiorników tych nale˝y doprowadziç utwardzony dojazd. § 25. Przy budynkach wielorodzinnych trzepaki nale˝y sytuowaç przy miejscach do gromadzenia odpadów sta∏ych, z zachowaniem odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 10 m od okien i drzwi do pomieszczeƒ przeznaczonych na pobyt ludzi. Rozdzia∏ 5 Uzbrojenie techniczne dzia∏ki i odprowadzenie wód powierzchniowych § 26. 1. Dzia∏ka budowlana, przewidziana pod zabudow´ budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieç zapewnionà mo˝liwoÊç przy∏àczenia uzbrojenia dzia∏ki lub bezpoÊrednio budynku do sieci wodociàgowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciep∏owniczej. Poz. 690 odr´bnym dotyczàcym i ochrony Êrodowiska. gospodarki energetycznej 3. W razie braku warunków przy∏àczenia sieci wodociàgowej i kanalizacyjnej dzia∏ka, o której mowa w ust. 1, mo˝e byç wykorzystana pod zabudow´ budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia mo˝liwoÊci korzystania z indywidualnego uj´cia wody, a tak˝e zastosowania zbiornika bezodp∏ywowego lub przydomowej oczyszczalni Êcieków, je˝eli ich iloÊç nie przekracza 5 m3 na dob´. Je˝eli iloÊç Êcieków jest wi´ksza od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii w∏aÊciwego terenowo inspektora ochrony Êrodowiska. 4. Na dzia∏kach budowlanych przeznaczonych dla szpitali i sanatoriów, niezale˝nie od zasilania z sieci, nale˝y zapewniç dodatkowo w∏asne uj´cie wody oraz w∏asne êród∏o energii elektrycznej i cieplnej. 5. Spe∏nienie warunków okreÊlonych w ust. 1 i 2 nie jest wymagane w przypadku dzia∏ek przeznaczonych pod budow´ budynków rekreacji indywidualnej oraz budynków inwentarskich i gospodarczych na wsi, je˝eli w∏aÊciwy organ w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie okreÊli∏ takich wymagaƒ. § 27. Dopuszcza si´ wykorzystanie pod zabudow´ zagrodowà lub rekreacji indywidualnej dzia∏ki budowlanej, która nie mo˝e byç zaopatrzona w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia przez ludzi z sieci lub w∏asnego uj´cia, pod warunkiem zapewnienia mo˝liwoÊci czerpania lub dostawy wody z uj´ç po∏o˝onych poza granicami dzia∏ki. § 28. 1. Dzia∏ka budowlana, na której sytuowane sà budynki, powinna byç wyposa˝ona w kanalizacj´ umo˝liwiajàcà odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnosp∏awnej. 2. W razie braku mo˝liwoÊci przy∏àczenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnosp∏awnej, dopuszcza si´ odprowadzanie wód opadowych na w∏asny teren nieutwardzony, do do∏ów ch∏onnych lub do zbiorników retencyjnych. § 29. Dokonywanie zmiany naturalnego sp∏ywu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sàsiedniej nieruchomoÊci jest zabronione. § 30. Usytuowanie na dzia∏ce budowlanej uj´ç wody, urzàdzeƒ do gromadzenia i oczyszczania Êcieków oraz odpadów sta∏ych powinno byç zgodne z wymaganiami rozporzàdzenia oraz z przepisami dotyczàcymi ochrony gruntu, wód i powietrza. Rozdzia∏ 6 Studnie 2. Za równorz´dne z przy∏àczeniem do sieci elektroenergetycznej i ciep∏owniczej uznaje si´ zapewnienie mo˝liwoÊci korzystania z indywidualnych êróde∏ energii elektrycznej i ciep∏a, odpowiadajàcych przepisom § 31. 1. Odleg∏oÊç studni dostarczajàcej wod´ przeznaczonà do spo˝ycia przez ludzi, niewymagajàcej, zgodnie z przepisami dotyczàcymi ochrony uj´ç i êró- Dziennik Ustaw Nr 75 — 5208 — de∏ wodnych, ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosiç — liczàc od osi studni — co najmniej: 1) do granicy dzia∏ki — 5 m, 2) do osi rowu przydro˝nego — 7,5 m, 3) do budynków inwentarskich i zwiàzanych z nimi szczelnych silosów, zbiorników do gromadzenia nieczystoÊci, kompostu oraz podobnych szczelnych urzàdzeƒ — 15 m, 4) do najbli˝szego przewodu rozsàczajàcego kanalizacji indywidualnej, je˝eli odprowadzane sà do niej Êcieki oczyszczone biologicznie w stopniu okreÊlonym w przepisach dotyczàcych ochrony wód — 30 m, 5) do nieutwardzonych wybiegów dla zwierzàt hodowlanych, najbli˝szego przewodu rozsàczajàcego kanalizacji lokalnej bez urzàdzeƒ biologicznego oczyszczania Êcieków oraz do granicy pola filtracyjnego — 70 m. 2. Dopuszcza si´ sytuowanie studni w odleg∏oÊci mniejszej ni˝ 5 m od granicy dzia∏ki, a tak˝e studni wspólnej na granicy dwóch dzia∏ek, pod warunkiem zachowania na obydwu dzia∏kach odleg∏oÊci, o których mowa w ust. 1 pkt 2—5. § 32. 1. Obudowa studni kopanej, dostarczajàcej wod´ przeznaczonà do spo˝ycia przez ludzi, powinna byç wykonana z materia∏ów nieprzepuszczalnych i niewp∏ywajàcych ujemnie na jakoÊç wody, a z∏àcza elementów obudowy powinny byç nale˝ycie uszczelnione. Przy zastosowaniu kr´gów betonowych warunek szczelnoÊci uznaje si´ za spe∏niony, je˝eli wykonane zostanie ich spoinowanie od wewnàtrz na ca∏ej wysokoÊci studni, a ponadto od zewnàtrz do g∏´bokoÊci co najmniej 1,5 m od poziomu terenu. 2. Cz´Êç nadziemna studni kopanej, niewyposa˝onej w urzàdzenie pompowe, powinna mieç wysokoÊç co najmniej 0,9 m od poziomu terenu oraz byç zabezpieczona trwa∏ym i nieprzepuszczalnym przykryciem, ochraniajàcym wn´trze studni i urzàdzenia do czerpania wody. 3. Cz´Êç nadziemna studni kopanej, wyposa˝onej w urzàdzenie pompowe, powinna mieç wysokoÊç co najmniej 0,2 m od poziomu terenu. Przykrycie jej powinno byç dopasowane do obudowy i wykonane z materia∏u nieprzepuszczalnego oraz mieç noÊnoÊç odpowiednià do przewidywanego obcià˝enia. 4. Teren otaczajàcy studni´ kopanà, w pasie o szerokoÊci co najmniej 1 m, liczàc od zewn´trznej obudowy studni, powinien byç pokryty nawierzchnià utwardzonà, ze spadkiem 2% w kierunku zewn´trznym. § 33. Przy uj´ciu wód podziemnych za pomocà studni wierconej teren w promieniu co najmniej 1 m od wprowadzonej w grunt rury nale˝y zabezpieczyç w sposób okreÊlony w § 32 ust. 4, a przejÊcie rury studziennej przez nawierzchni´ utwardzonà nale˝y uszczelniç. Poz. 690 Rozdzia∏ 7 Zbiorniki bezodp∏ywowe na nieczystoÊci ciek∏e § 34. Zbiorniki na nieczystoÊci ciek∏e mogà byç stosowane tylko na dzia∏kach budowlanych niemajàcych mo˝liwoÊci przy∏àczenia do sieci kanalizacyjnej, przy czym nie dopuszcza si´ ich stosowania na obszarach podlegajàcych szczególnej ochronie Êrodowiska i nara˝onych na powodzie oraz zalewanie wodami opadowymi. § 35. Zbiorniki bezodp∏ywowe na nieczystoÊci ciek∏e, do∏y ust´pów nieskanalizowanych oraz urzàdzenia kanalizacyjne i zbiorniki do usuwania i gromadzenia wydalin pochodzenia zwierz´cego powinny mieç dno i Êciany nieprzepuszczalne, szczelne przekrycie z zamykanym otworem do usuwania nieczystoÊci i odpowietrzenie wyprowadzone co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu. § 36. 1. Odleg∏oÊç pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodp∏ywowych na nieczystoÊci ciek∏e, do∏ów ust´pów nieskanalizowanych o liczbie miejsc nie wi´kszej ni˝ 4 i podobnych urzàdzeƒ sanitarno-gospodarczych o pojemnoÊci do 10 m3 powinna wynosiç co najmniej: 1) od okien i drzwi zewn´trznych do pomieszczeƒ przeznaczonych na pobyt ludzi oraz do magazynów produktów spo˝ywczych — 15 m, 2) od granicy dzia∏ki sàsiedniej, drogi (ulicy) lub ciàgu pieszego — 7,5 m. 2. W zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odleg∏oÊci urzàdzeƒ sanitarno-gospodarczych, o których mowa w ust. 1, powinny wynosiç co najmniej: 1) od okien i drzwi zewn´trznych do pomieszczeƒ przeznaczonych na pobyt ludzi — 5 m, przy czym nie dotyczy to do∏ów ust´powych w zabudowie jednorodzinnej, 2) od granicy dzia∏ki sàsiedniej, drogi (ulicy) lub ciàgu pieszego — 2 m. 3. Odleg∏oÊci pokryw i wylotów wentylacji z do∏ów ust´pów nieskanalizowanych o liczbie miejsc wi´kszej ni˝ 4 oraz zbiorników bezodp∏ywowych na nieczystoÊci ciek∏e i kompostowników o pojemnoÊci powy˝ej 10 m3 do 50 m3 powinny wynosiç co najmniej: 1) od okien i drzwi zewn´trznych do pomieszczeƒ wymienionych w ust. 1 pkt 1 — 30 m, 2) od granicy dzia∏ki sàsiedniej — 7,5 m, 3) od linii rozgraniczajàcej drogi (ulicy) lub ciàgu pieszego — 10 m. 4. W∏aÊciwy organ w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w porozumieniu z paƒstwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, mo˝e ustaliç dla dzia∏ek budowlanych po∏o˝onych przy za- Dziennik Ustaw Nr 75 — 5209 — budowanych dzia∏kach sàsiednich odleg∏oÊci mniejsze ni˝ okreÊlone w ust. 1 i 2. Poz. 690 Rozdzia∏ 9 Ogrodzenia 5. Kryte zbiorniki bezodp∏ywowe na nieczystoÊci ciek∏e oraz do∏y ust´powe mogà byç sytuowane w odleg∏oÊci mniejszej ni˝ 2 m od granicy, w tym tak˝e przy granicy dzia∏ek, je˝eli sàsiadujà z podobnymi urzàdzeniami na dzia∏ce sàsiedniej, pod warunkiem zachowania odleg∏oÊci okreÊlonych w § 31 i § 36. 6. Odleg∏oÊci zbiorników bezodp∏ywowych na nieczystoÊci ciek∏e i kompostowników o pojemnoÊci powy˝ej 50 m3 od budynków przeznaczonych na pobyt ludzi nale˝y przyjmowaç zgodnie ze wskazaniem ekspertyzy technicznej, przyj´tej przez paƒstwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. § 37. Przep∏ywowe, szczelne osadniki podziemne, stanowiàce cz´Êç przydomowej oczyszczalni Êcieków gospodarczo-bytowych, s∏u˝àce do wst´pnego ich oczyszczania, mogà byç sytuowane w bezpoÊrednim sàsiedztwie budynków jednorodzinnych, pod warunkiem wyprowadzenia ich odpowietrzenia przez instalacj´ kanalizacyjnà co najmniej 0,6 m powy˝ej górnej kraw´dzi okien i drzwi zewn´trznych w tych budynkach. § 38. Odleg∏oÊç osadników b∏ota, ∏apaczy olejów mineralnych i t∏uszczu, neutralizatorów Êcieków i innych podobnych zbiorników od okien otwieralnych i drzwi zewn´trznych do pomieszczeƒ przeznaczonych na pobyt ludzi powinna wynosiç co najmniej 5 m, je˝eli przepisy odr´bne nie stanowià inaczej. § 41. 1. Ogrodzenie nie mo˝e stwarzaç zagro˝enia dla bezpieczeƒstwa ludzi i zwierzàt. 2. Umieszczanie na ogrodzeniach, na wysokoÊci mniejszej ni˝ 1,8 m, ostro zakoƒczonych elementów, drutu kolczastego, t∏uczonego szk∏a oraz innych podobnych wyrobów i materia∏ów jest zabronione. 3. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczà ogrodzeƒ wewn´trznych w zak∏adach karnych i aresztach Êledczych. § 42. 1. Bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogà otwieraç si´ na zewnàtrz dzia∏ki i mieç progów utrudniajàcych wjazd osób niepe∏nosprawnych na wózkach inwalidzkich. 2. Zapory ruchome na przejÊciach i dojazdach powinny mieç oznakowanie widoczne w ciàgu ca∏ej doby oraz sygnalizacj´ Êwietlnà lub dêwi´kowà zmiany po∏o˝enia ich ramion. § 43. SzerokoÊç bramy powinna wynosiç w Êwietle co najmniej 2,4 m, a w przypadku zastosowania furtki jej szerokoÊç powinna byç nie mniejsza ni˝ 0,9 m, przy czym na drodze po˝arowej szerokoÊci te regulujà przepisy odr´bne dotyczàce ochrony przeciwpo˝arowej. DZIA¸ III Rozdzia∏ 8 Budynki i pomieszczenia Zieleƒ i urzàdzenia rekreacyjne Rozdzia∏ 1 § 39. Na dzia∏kach budowlanych, przeznaczonych pod zabudow´ wielorodzinnà, budynki opieki zdrowotnej (z wyjàtkiem przychodni) oraz oÊwiaty i wychowania co najmniej 25% powierzchni dzia∏ki nale˝y urzàdziç jako powierzchni´ terenu biologicznie czynnego, je˝eli inny procent nie wynika z ustaleƒ miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wymagania ogólne § 40. 1. W zespole budynków wielorodzinnych obj´tych jednym pozwoleniem na budow´ nale˝y, stosownie do potrzeb u˝ytkowych, przewidzieç placyki zabaw dla dzieci najm∏odszych i miejsca rekreacyjne dost´pne dla osób starszych i niepe∏nosprawnych, przy czym co najmniej 30% tej powierzchni powinno znajdowaç si´ na terenie biologicznie czynnym, je˝eli nie jest to ustalone inaczej w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. 2. Nas∏onecznienie placyku zabaw dla dzieci powinno wynosiç co najmniej 4 godziny, liczone w dniach równonocy (21 marca i 21 wrzeÊnia) w godzinach 1000—1600. W zabudowie Êródmiejskiej dopuszcza si´ nas∏onecznienie nie krótsze ni˝ 2 godziny. 3. Odleg∏oÊç placyków i urzàdzeƒ, wymienionych w ust. 1, od linii rozgraniczajàcych ulic´ oraz od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosiç co najmniej 10 m. § 44. Budynek, jego uk∏ad funkcjonalny i przestrzenny, ustrój konstrukcyjny oraz rozwiàzania techniczne i materia∏owe elementów budowlanych powinny byç zaprojektowane i wykonane w sposób odpowiadajàcy wymaganiom wynikajàcym z jego usytuowania i przeznaczenia oraz z odnoszàcych si´ do niego przepisów rozporzàdzenia i przepisów odr´bnych. § 45. Budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien byç zaopatrzony co najmniej w wod´ do spo˝ycia przez ludzi oraz do celów przeciwpo˝arowych, je˝eli wymagajà tego przepisy odr´bne, a odpowiednio do ich przeznaczenia — tak˝e na inne cele. W innych budynkach zaopatrzenie w wod´ powinno wynikaç z ich przeznaczenia i potrzeb ochrony przeciwpo˝arowej. § 46. Budynek mieszkalny, zamieszkania zbiorowego, opieki zdrowotnej, opieki spo∏ecznej i socjalnej, oÊwiaty, nauki, zak∏adu ˝ywienia, produkcji i handlu ˝ywnoÊcià, a tak˝e inne budynki, je˝eli sà wyposa˝one w wanny, natryski lub umywalki, powinny mieç indywidualnà lub centralnà instalacj´ ciep∏ej wody. Warunek doprowadzenia ciep∏ej wody do umywalek nie dotyczy budynków w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej. Dziennik Ustaw Nr 75 — 5210 — § 47. Budynek wyposa˝ony w instalacj´ wodociàgowà powinien mieç zapewnione odprowadzenie Êcieków bytowo-gospodarczych oraz Êcieków technologicznych, je˝eli one wyst´pujà. § 48. 1. Ka˝dy budynek przeznaczony na pobyt ludzi oraz inne budynki, w których w trakcie u˝ytkowania powstajà odpady i nieczystoÊci sta∏e, powinny mieç miejsca przystosowane do czasowego gromadzenia tych odpadów i nieczystoÊci, usytuowane w samym budynku lub w jego otoczeniu. 2. Budynki, o których mowa w ust. 1, z wyjàtkiem wysokoÊciowych, mogà byç wyposa˝one w wewn´trzne urzàdzenia (zsypy) do usuwania odpadów i nieczystoÊci sta∏ych. Poz. 690 wszystkie kondygnacje u˝ytkowe osobom niepe∏nosprawnym. 3. W przypadku wbudowania lub przybudowania szybu dêwigowego do istniejàcego budynku, dopuszcza si´ usytuowanie drzwi przystankowych na poziomie spocznika mi´dzypi´trowego, z zastrze˝eniem § 195. § 55. 1. W budynku mieszkalnym wielorodzinnym niewyposa˝onym w dêwigi nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç wykonania pochylni lub zainstalowania odpowiednich urzàdzeƒ technicznych, umo˝liwiajàcych dost´p osobom niepe∏nosprawnym do mieszkaƒ po∏o˝onych na parterze. § 49. Budynek i pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi oraz inne budynki, je˝eli wynika to z ich przeznaczenia, powinny byç wyposa˝one w instalacje (urzàdzenia) do ogrzewania pomieszczeƒ w okresie obni˝onych temperatur, umo˝liwiajàce utrzymanie temperatury powietrza wewn´trznego odpowiedniej do ich przeznaczenia. Wymaganie to nie dotyczy budynków rekreacyjnych, u˝ytkowanych wy∏àcznie w sezonie letnim. 2. W nowo wznoszonym niskim budynku zamieszkania zbiorowego i u˝ytecznoÊci publicznej, niewymagajàcych, zgodnie z § 54 ust. 1, wyposa˝enia w dêwigi, nale˝y zainstalowaç urzàdzenia techniczne, zapewniajàce osobom niepe∏nosprawnym dost´p na kondygnacje z pomieszczeniami u˝ytkowymi, z których muszà one korzystaç. Nie dotyczy to budynków koszarowych, a tak˝e budynków zakwaterowania w zak∏adach karnych, aresztach Êledczych oraz w zak∏adach poprawczych i schroniskach dla nieletnich. § 50. Budynek i pomieszczenia, w których sà zainstalowane paleniska na paliwo sta∏e lub komory spalania z palnikami na paliwo p∏ynne lub gazowe, powinny mieç przewody kominowe do odprowadzania dymu i spalin. 3. Dopuszcza si´ niewyposa˝enie w dêwigi budynku o wysokoÊci 5 kondygnacji, je˝eli wszystkie pomieszczenia na ostatniej kondygnacji sà cz´Êcià mieszkaƒ dwupoziomowych. § 51. Budynek i pomieszczenia powinny mieç zapewnionà wentylacj´ lub klimatyzacj´, stosownie do ich przeznaczenia. § 52. Budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi mo˝e byç zaopatrywany w gaz z sieci gazowej, baterii butli lub zbiorników sta∏ych gazu p∏ynnego, zgodnie z warunkami okreÊlonym w § 156 ust. 1 i § 157. § 53. 1. Budynek, odpowiednio do potrzeb wynikajàcych z jego przeznaczenia, powinien byç wyposa˝ony w wewn´trznà instalacj´ elektrycznà. 2. Budynek nale˝y wyposa˝yç w instalacj´ chroniàcà od wy∏adowaƒ atmosferycznych. Obowiàzek ten odnosi si´ do budynków wyszczególnionych w Polskiej Normie dotyczàcej ochrony odgromowej obiektów budowlanych. § 54. 1. Budynek Êredniowysoki i wy˝szy: u˝ytecznoÊci publicznej, mieszkalny, zamieszkania zbiorowego, z wy∏àczeniem budynku koszarowego, a tak˝e inny budynek, w którym co najmniej jedna kondygnacja z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt wi´cej ni˝ 50 osób znajduje si´ powy˝ej 12 m ponad poziomem terenu, a tak˝e dwukondygnacyjny i wy˝szy budynek opieki zdrowotnej oraz opieki spo∏ecznej nale˝y wyposa˝yç w dêwigi osobowe. 2. W budynku mieszkalnym, zamieszkania zbiorowego oraz u˝ytecznoÊci publicznej, wyposa˝onym w dêwigi, nale˝y zapewniç dost´p do nich i dojazd na 4. Dopuszcza si´ niewyposa˝enie w dêwigi budynku wzniesionego przed dniem 1 kwietnia 1995 r., przy adaptacji na cele u˝ytkowe poddasza usytuowanego bezpoÊrednio nad 4 kondygnacjà, je˝eli poziom pod∏ogi tego poddasza znajduje si´ nie wy˝ej ni˝ 12,5 m od poziomu terenu. § 56. Budynek wielorodzinny, zamieszkania zbiorowego i u˝ytecznoÊci publicznej powinien byç przystosowany do wyposa˝enia w instalacje telekomunikacyjne, w tym radiowo-telewizyjne, odpowiadajàce przepisom odr´bnym i Polskim Normom dotyczàcym wykonania tych instalacji, a stosownie do przeznaczenia budynku — równie˝ w instalacj´ sygnalizacji dzwonkowej lub domofonowej. Rozdzia∏ 2 OÊwietlenie i nas∏onecznienie § 57. 1. Pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieç zapewnione oÊwietlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kszta∏tu i wielkoÊci, z uwzgl´dnieniem warunków okreÊlonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeƒstwa i higieny pracy. 2. W pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w Êwietle oÊcie˝nic, do powierzchni pod∏ogi powinien wynosiç co najmniej 1:8, natomiast w innym pomieszczeniu, w którym oÊwietlenie dzienne jest wymagane ze wzgl´dów na przeznaczenie — co najmniej 1:12. Dziennik Ustaw Nr 75 — 5211 — § 58. 1. Dopuszcza si´ oÊwietlenie pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi wy∏àcznie Êwiat∏em sztucznym, je˝eli: 1) oÊwietlenie dzienne nie jest konieczne lub nie jest wskazane ze wzgl´dów technologicznych, 2) jest uzasadnione celowoÊcià funkcjonalnà zlokalizowania tego pomieszczenia w obiekcie podziemnym lub w cz´Êci budynku pozbawionej oÊwietlenia dziennego. 2. W przypadku gdy pomieszczenie, o którym mowa w ust. 1, jest pomieszczeniem sta∏ej pracy w rozumieniu ogólnych przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, dla zastosowania wy∏àcznie oÊwietlenia Êwiat∏em sztucznym, w tym elektrycznym, jest wymagane uzyskanie zgody w∏aÊciwego paƒstwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, wydanej w porozumieniu z w∏aÊciwym okr´gowym inspektorem pracy. 3. Uzgodnienie, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy budynków s∏u˝àcych obronnoÊci paƒstwa. § 59. 1. OÊwietlenie Êwiat∏em sztucznym pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi powinno odpowiadaç potrzebom u˝ytkowym i spe∏niaç wymagania Polskiej Normy dotyczàcej oÊwietlenia wn´trz Êwiat∏em elektrycznym. 2. Ogólne oÊwietlenie Êwiat∏em sztucznym pomieszczenia przeznaczonego na sta∏y pobyt ludzi powinno zapewniaç odpowiednie warunki u˝ytkowania ca∏ej jego powierzchni. 3. OÊwietlenie Êwiat∏em sztucznym po∏àczonych ze sobà pomieszczeƒ przeznaczonych na sta∏y pobyt ludzi oraz do ruchu ogólnego (komunikacji) nie powinno wykazywaç ró˝nic nat´˝enia, wywo∏ujàcych olÊnienie przy przejÊciu mi´dzy tymi pomieszczeniami. § 60. 1. Pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w ˝∏obku, przedszkolu i szkole, z wyjàtkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieç zapewniony czas nas∏onecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 wrzeÊnia) w godzinach 800—1600, natomiast pokoje mieszkalne — w godzinach 700—1700. 2. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza si´ ograniczenie wymagania okreÊlonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w Êródmiejskiej zabudowie uzupe∏niajàcej dopuszcza si´ ograniczenie wymaganego czasu nas∏onecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie okreÊla si´ wymaganego czasu nas∏onecznienia. Poz. 690 winny umo˝liwiaç dogodne warunki ruchu, w tym równie˝ osobom niepe∏nosprawnym. 2. Wymaganie przystosowania wejÊç dla osób niepe∏nosprawnych nie dotyczy budynków mieszkalnych w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej oraz budynków rekreacji indywidualnej, budynków koszarowych, a tak˝e budynków w zak∏adach karnych i aresztach Êledczych oraz w zak∏adach poprawczych i schroniskach dla nieletnich. § 62. 1. Drzwi wejÊciowe do budynku i ogólnodost´pnych pomieszczeƒ u˝ytkowych oraz do mieszkaƒ powinny mieç w Êwietle oÊcie˝nicy co najmniej: szerokoÊç 0,9 m i wysokoÊç 2 m. W przypadku zastosowania drzwi zewn´trznych dwuskrzyd∏owych szerokoÊç skrzyd∏a g∏ównego nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 0,9 m. 2. W wejÊciach do budynku i ogólnodost´pnych pomieszczeƒ u˝ytkowych mogà byç zastosowane drzwi obrotowe lub wahad∏owe, pod warunkiem usytuowania przy nich drzwi rozwieranych lub rozsuwanych, przystosowanych do ruchu osób niepe∏nosprawnych, oraz spe∏nienia wymagaƒ § 240. 3. W drzwiach, o których mowa w ust. 1, oraz w drzwiach do mieszkaƒ i pomieszczeƒ mieszkalnych w budynku zamieszkania zbiorowego wysokoÊç progów nie mo˝e przekraczaç 20 mm. § 63. WejÊcia z zewnàtrz do budynku i pomieszczeƒ przeznaczonych na pobyt ludzi nale˝y chroniç przed nadmiernym dop∏ywem ch∏odnego powietrza przez zastosowanie przedsionka, kurtyny powietrznej lub innych rozwiàzaƒ nieutrudniajàcych ruchu. Wymagania te nie dotyczà dodatkowych wejÊç nieprzewidzianych do sta∏ego u˝ytkowania. § 64. WejÊcie do budynku i do ka˝dej klatki schodowej powinno mieç elektryczne oÊwietlenie zewn´trzne. Nie dotyczy to budownictwa zagrodowego i rekreacyjnego. § 65. W budynku wielorodzinnym, w pomieszczeniu przy wejÊciu, nale˝y zapewniç miejsce do zainstalowania domowych skrzynek listowych. Rozdzia∏ 4 Schody i pochylnie § 66. W celu zapewnienia dost´pu do pomieszczeƒ po∏o˝onych na ró˝nych poziomach nale˝y stosowaç schody sta∏e, a w zale˝noÊci od przeznaczenia budynku — równie˝ pochylnie odpowiadajàce warunkom okreÊlonym w rozporzàdzeniu. WejÊcia do budynków i mieszkaƒ § 67. Zainstalowanie w budynku schodów lub pochylni ruchomych nie zwalnia z obowiàzku zastosowania schodów lub pochylni sta∏ych. § 61. 1. Po∏o˝enie drzwi wejÊciowych do budynku oraz kszta∏t i wymiary pomieszczeƒ wejÊciowych po- § 68. 1. Graniczne wymiary schodów sta∏ych w budynkach o ró˝nym przeznaczeniu okreÊla tabela: Rozdzia∏ 3 Dziennik Ustaw Nr 75 — 5212 — 2. W budynkach u˝ytecznoÊci publicznej oraz budynkach produkcyjnych ∏àcznà szerokoÊç u˝ytkowà biegów oraz ∏àcznà szerokoÊç u˝ytkowà spoczników w klatkach schodowych, stanowiàcych drog´ ewakuacyjnà, nale˝y obliczaç proporcjonalnie do liczby osób mogàcych przebywaç równoczeÊnie na kondygnacji, na której przewiduje si´ obecnoÊç najwi´kszej ich liczby, przyjmujàc co najmniej 0,6 m szerokoÊci na 100 osób, lecz nie mniej ni˝ okreÊlono to w ust. 1. 3. SzerokoÊç u˝ytkowa schodów zewn´trznych do budynku powinna wynosiç co najmniej 1,2 m, przy czym nie mo˝e byç mniejsza ni˝ szerokoÊç u˝ytkowa biegu schodowego w budynku, przyj´ta zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w ust. 1 i 2. 4. SzerokoÊç u˝ytkowà schodów sta∏ych mierzy si´ mi´dzy wewn´trznymi kraw´dziami por´czy, a w przypadku balustrady jednostronnej — mi´dzy wykoƒczonà powierzchnià Êciany a wewn´trznà kraw´dzià por´czy tej balustrady. SzerokoÊci te nie mogà byç ograniczane przez zainstalowane urzàdzenia oraz elementy budynku. § 69. 1. Liczba stopni w jednym biegu schodów sta∏ych, ∏àczàcych kondygnacje, powinna wynosiç nie mniej ni˝ 3 i nie wi´cej ni˝: Poz. 690 1) w budynku opieki zdrowotnej — 14 stopni, 2) w innych budynkach — 17 stopni. 2. Wymaganie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy budynków jednorodzinnych, zagrodowych oraz mieszkaƒ dwupoziomowych. 3. Liczba stopni w jednym biegu schodów zewn´trznych nie powinna wynosiç wi´cej ni˝ 10. 4. SzerokoÊç stopni sta∏ych schodów wewn´trznych powinna wynikaç z warunku okreÊlonego wzorem: 2h + s = 0,6 do 0,65 m, gdzie h oznacza wysokoÊç stopnia, s — jego szerokoÊç. 5. SzerokoÊç stopni schodów zewn´trznych przy g∏ównych wejÊciach do budynku powinna wynosiç w budynkach u˝ytecznoÊci publicznej co najmniej 0,35 m, w innych budynkach — co najmniej 0,3 m. 6. SzerokoÊç stopni schodów wachlarzowych powinna wynosiç co najmniej 0,25 m, natomiast w schodach zabiegowych i kr´conych szerokoÊç takà nale˝y zapewniç w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 0,4 m od por´czy balustrady wewn´trznej lub s∏upa stanowiàcego koncentrycznà konstrukcj´ schodów. Dziennik Ustaw Nr 75 — 5213 — 7. W budynku zak∏adu opieki zdrowotnej stosowanie schodów zabiegowych i wachlarzowych, jako przeznaczonych do ruchu pacjentów, jest zabronione. 8. W budynkach opieki zdrowotnej, a tak˝e budynkach zamieszkania zbiorowego przeznaczonych dla § 71. 1. Pochylnie przeznaczone dla osób niepe∏nosprawnych powinny mieç szerokoÊç p∏aszczyzny ruchu 1,2 m, kraw´˝niki o wysokoÊci co najmniej 0,07 m i obustronne por´cze odpowiadajàce warunkom okreÊlonym w § 298, przy czym odst´p mi´dzy nimi powinien mieÊciç si´ w granicach od 1 m do 1,1 m. Poz. 690 osób starszych oraz niepe∏nosprawnych zabrania si´ stosowania stopni schodów z noskami i podci´ciami. § 70. Maksymalne nachylenie pochylni zwiàzanych z budynkiem nie mo˝e przekraczaç wielkoÊci okreÊlonych w poni˝szej tabeli: umo˝liwiaç manewrowanie wózkiem inwalidzkim i otwieranie drzwi oraz mieç wymiary co najmniej 1,5x1,5 m. Rozdzia∏ 5 Pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi 2. D∏ugoÊç poziomej p∏aszczyzny ruchu na poczàtku i na koƒcu pochylni powinna wynosiç co najmniej 1,5 m. 3. Przestrzeƒ manewrowa na spoczniku zwiàzanym z pochylnià przed wejÊciem do budynku powinna § 72. 1. WysokoÊç pomieszczeƒ przeznaczonych na pobyt ludzi powinna odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym w poni˝szej tabeli, je˝eli przepisy odr´bne, w tym dotyczàce pomieszczeƒ pracy i pomieszczeƒ s∏u˝by zdrowia, nie okreÊlajà innych wymagaƒ: Dziennik Ustaw Nr 75 — 5214 — 2. Pomieszczenia, których wysokoÊç powinna, zgodnie z ust. 1, wynosiç co najmniej 3 m i 3,3 m, mogà byç obni˝one do wysokoÊci nie mniejszej ni˝ 2,5 m w przypadku zastosowania wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej lub klimatyzacji, pod warunkiem uzyskania zgody paƒstwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Poz. 690 nicznych i gospodarczych, powinny mieç co najmniej szerokoÊç 0,9 m i wysokoÊç 2 m w Êwietle oÊcie˝nicy. 3. Drzwi, o których mowa w ust. 1 i 2, nie powinny mieç progów. Rozdzia∏ 6 § 73. 1. W pomieszczeniu mieszkalnym poziom pod∏ogi od strony Êciany z otworami okiennymi i drzwiowymi nie powinien znajdowaç si´ poni˝ej poziomu terenu przy budynku. 2. W pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku zak∏adu opieki zdrowotnej, opieki spo∏ecznej, oÊwiaty, wychowania i nauki poziom pod∏ogi powinien znajdowaç si´ co najmniej 0,3 m powy˝ej terenu urzàdzonego przy budynku. 3. W pomieszczeniu produkcyjnym i us∏ugowym poziom pod∏ogi mo˝e znajdowaç si´ na poziomie terenu urzàdzonego przy budynku. Obni˝enie poziomu pod∏ogi poni˝ej terenu wymaga uzyskania zgody paƒstwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydanej w porozumieniu z w∏aÊciwym okr´gowym inspektorem pracy. § 74. W budynku u˝ytecznoÊci publicznej pomieszczenia ogólnodost´pne ze zró˝nicowanym poziomem pod∏óg powinny byç przystosowane do ruchu osób niepe∏nosprawnych. § 75. 1. Drzwi do pomieszczenia przeznaczonego na sta∏y pobyt ludzi oraz do pomieszczenia kuchennego powinny mieç co najmniej szerokoÊç 0,8 m i wysokoÊç 2 m w Êwietle oÊcie˝nicy. 2. W budynku u˝ytecznoÊci publicznej drzwi wewn´trzne, z wyjàtkiem drzwi do pomieszczeƒ tech- Pomieszczenia higienicznosanitarne § 76. Wymagania dotyczàce pomieszczeƒ higienicznosanitarnych okreÊlajà przepisy rozporzàdzenia, a tak˝e przepisy dotyczàce bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz obrony cywilnej. Do pomieszczeƒ higienicznosanitarnych zalicza si´ ∏aênie, sauny, natryski, ∏azienki, ust´py, umywalnie, szatnie, przebieralnie, pralnie, pomieszczenia higieny osobistej kobiet, jak te˝ pomieszczenia s∏u˝àce do odka˝ania, oczyszczania oraz suszenia odzie˝y i obuwia, a tak˝e przechowywania sprz´tu do utrzymania czystoÊci. § 77. 1. Pomieszczenie higienicznosanitarne powinno mieç wentylacj´ spe∏niajàcà wymagania przepisów rozporzàdzenia oraz przepisów odr´bnych. 2. Pomieszczenie higienicznosanitarne powinno mieç wysokoÊç w Êwietle co najmniej 2,5 m, z wyjàtkiem ∏aêni ogólnodost´pnej, której wysokoÊç powinna wynosiç co najmniej 3 m. 3. Dopuszcza si´ zmniejszenie wysokoÊci pomieszczenia higienicznosanitarnego w budynku mieszkalnym oraz w hotelu, motelu i pensjonacie do 2,2 m w Êwietle, w przypadku gdy jest ono wyposa˝one w wentylacj´ mechanicznà wywiewnà lub nawiewno-wywiewnà. Dziennik Ustaw Nr 75 — 5215 — § 78. 1. Âciany pomieszczenia higienicznosanitarnego powinny mieç do wysokoÊci co najmniej 2 m powierzchnie zmywalne i odporne na dzia∏anie wilgoci. 2. Posadzka pralni, ∏azienki, umywalni, kabiny natryskowej i ust´pu powinna byç zmywalna, nienasiàkliwa i nieÊliska. § 79. 1. Drzwi do ∏azienki, umywalni i wydzielonego ust´pu powinny otwieraç si´ na zewnàtrz pomieszczenia, mieç, z zastrze˝eniem § 75 ust. 2, co najmniej szerokoÊç 0,8 m i wysokoÊç 2 m w Êwietle oÊcie˝nicy, a w dolnej cz´Êci — otwory o sumarycznym przekroju nie mniejszym ni˝ 0,022 m2 dla dop∏ywu powietrza. 2. W ∏azienkach i ust´pach, z wyjàtkiem ogólnodost´pnych, dopuszcza si´ stosowanie drzwi przesuwnych lub sk∏adanych. § 80. 1. Kubatura pomieszczenia ∏azienki z wentylacjà grawitacyjnà powinna wynosiç co najmniej: 1) 8 m3 — przy zastosowaniu w tym pomieszczeniu urzàdzenia gazowego, o którym mowa w § 172 ust. 3 pkt 1. 2) 6,5 m3 — przy doprowadzeniu centralnej ciep∏ej wody lub zastosowaniu elektrycznego urzàdzenia do ogrzewania wody bàdê urzàdzenia gazowego, o którym mowa w § 172 ust. 3 pkt 2, a tak˝e gdy urzàdzenie gazowe znajduje si´ poza tym pomieszczeniem. 2. Dopuszcza si´ zmniejszenie kubatury, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jednak˝e nie poni˝ej 5,5 m3, je˝eli pomieszczenie ∏azienki jest wyposa˝one co najmniej w wentylacj´ mechanicznà wywiewnà. § 81. 1. Kabina natryskowa niezamkni´ta, stanowiàca wydzielonà cz´Êç pomieszczeƒ natrysków i umywalni zbiorowych, powinna mieç powierzchni´ nie mniejszà ni˝ 0,9 m2 i szerokoÊç co najmniej 0,9 m. 2. Kabina natryskowa zamkni´ta, wydzielona Êciankami na ca∏à wysokoÊç pomieszczenia, powinna mieç powierzchni´ nie mniejszà ni˝ 1,5 m2 i szerokoÊç co najmniej 0,9 m oraz byç wyposa˝ona w wentylacj´ mechanicznà wywiewnà. 3. Kabina natryskowa zamkni´ta, przystosowana do potrzeb osób niepe∏nosprawnych, które muszà korzystaç z wózków inwalidzkich w trakcie kàpieli, powinna mieç powierzchni´ nie mniejszà ni˝ 2,5 m2 i szerokoÊç co najmniej 1,5 m oraz byç wyposa˝ona w wentylacj´ mechanicznà wywiewnà. 4. W sàsiedztwie kabin natryskowych i umywalni zbiorowych powinna znajdowaç si´ kabina ust´powa. § 82. 1. W budynku zamieszkania zbiorowego ∏azienki zwiàzane z pomieszczeniami mieszkalnymi powinny byç wyposa˝one w wann´ lub natrysk oraz umywalk´. Miska ust´powa mo˝e byç usytuowana w ∏azience lub w wydzielonej kabinie ust´powej wyposa˝onej w umywalk´. Poz. 690 2. W budynku, o którym mowa w ust. 1, bez ∏azienek i ust´pów zwiàzanych z pomieszczeniami mieszkalnymi nale˝y przewidzieç na ka˝dej kondygnacji umywalnie i ust´py przeznaczone do wspólnego u˝ytku, wy …