📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 24 lutego 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Organy informacji finansowej
Rozdział 3 - Komitet Bezpieczeństwa Finansowego
Rozdział 4 - Krajowa ocena ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz ocena ryzyka
instytucji obowiązanych
Rozdział 5 - Środki bezpieczeństwa finansowego oraz inne obowiązki instytucji obowiązanych
Rozdział 6 - Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych
Rozdział 7 - Przekazywanie i gromadzenie informacji
Rozdział 8 - Wstrzymywanie transakcji i blokowanie rachunków
Rozdział 9 - Ochrona i udostępnianie informacji
Rozdział 10 - Szczególne środki ograniczające
Rozdział 11
Rozdział 11a - Działalność na rzecz spółek lub trustów oraz działalność w zakresie walut wirtualnych
Rozdział 12 - Kontrolowanie instytucji obowiązanych
Rozdział 13 - Kary administracyjne
Rozdział 14 - Przepisy karne
Rozdział 15 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 15a - Przepisy epizodyczne
Rozdział 16 - Przepisy przejściowe i dostosowujące
Rozdział 17 - Przepisy końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1132), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy
oraz finansowania terroryzmu oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 815 i 1163),
2)
ustawą z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1163),
3)
ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1535),
4)
ustawą z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z powołaniem
Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości
(Dz. U. poz. 2447)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 24 lutego 2022 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 18 i art. 25 ustawy z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu
praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 815 i 1163), które stanowią:
„
Art. 18.
Przedsiębiorcy, którzy w dniu wejścia w życie art. 1 pkt 57, wykonują działalność,
która nie wymagała przed dniem wejścia w życie art. 1 pkt 57 uzyskania wpisu do rejestru,
o którym mowa w art. 129a albo art. 129m ustawy zmienianej w art. 1, są obowiązani
dostosować swoją działalność do wymogów określonych w art. 129a-129c ustawy zmienianej
w art. 1 albo do wymogów określonych w art. 129m-129o ustawy zmienianej w art. 1 w
terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie art. 1 pkt 57.
”
„
Art. 25.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze, trzecie i czwarte, pkt 29 lit. b tiret drugie
i trzecie, pkt 44 i 50-54, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 2, pkt 10, pkt 11 lit. a i b, pkt 12-28, pkt 29 lit. a i b tiret pierwsze,
pkt 32-39, 41 i 56-63 oraz art. 2, art. 4, art. 5, art. 7, art. 10 i art. 16-21, które
wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
odnośnika nr 1 oraz art. 18 ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1163), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Rady (UE)
2017/2455 z dnia 5 grudnia 2017 r. zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE i dyrektywę
2009/132/WE w odniesieniu do niektórych obowiązków wynikających z podatku od wartości
dodanej w przypadku świadczenia usług i sprzedaży towarów na odległość (Dz. Urz. UE
L 348 z 29.12.2017, str. 7 oraz Dz. Urz. UE L 244 z 20.07.2020, str. 3) oraz dyrektywy
Rady (UE) 2019/1995 z dnia 21 listopada 2019 r. zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE
w odniesieniu do przepisów dotyczących sprzedaży towarów na odległość oraz niektórych
krajowych dostaw towarów (Dz. Urz. UE L 310 z 02.12.2019, str. 1 oraz Dz. Urz. UE
L 244 z 20.07.2020, str. 3).
”
„
Art. 18.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2021 r., z wyjątkiem:
1)
przepisów:
a)
art. 1:
-
pkt 2 lit. a i lit. b w zakresie pkt 2 lit. c i d,
-
pkt 23,
-
pkt 36 lit. e, f, lit. g tiret pierwszego i drugiego oraz lit. h tiret pierwszego,
trzeciego i piątego,
-
pkt 41 lit. d, e, lit. f tiret pierwszego i drugiego oraz lit. g tiret drugiego i
czwartego,
-
pkt 44 w zakresie art. 138e ust. 6-8, 10, 11, ust. 12 pkt 1 i 2, ust. 13 i 14,
b)
art. 2, art. 3, art. 6, art. 8, art. 9 i art. 17
- które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 11, który wchodzi w życie z dniem 31 października 2021 r.
”
;
3)
odnośnika nr 2 oraz art. 25 i art. 31 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1535), które stanowią:
„
2) Niniejsza ustawa uzupełnia wdrożenie dyrektywy Rady 2011/85/UE z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych
państw członkowskich
(Dz. Urz. UE L 306 z 23.11.2011, str. 41).
”
„
Art. 25.
Osoba zajmująca stanowisko Generalnego Inspektora Informacji Finansowej w dniu wejścia
w życie niniejszej ustawy z tym dniem rozpoczyna sześcioletnią kadencję, o której
mowa w art. 11a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 14.
”
„
Art. 31.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1
pkt 1 i 2, art. 4 pkt 2, pkt 3 w zakresie art. 14b pkt 2, i pkt 6, art. 12, art. 24,
art. 27 ust. 8 i art. 28, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
”
;
4)
art. 18 i art. 21 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie niektórych ustaw w związku
z powołaniem Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości
(Dz. U. poz. 2447), które stanowią:
„
Art. 18.
Przepisy ustaw zmienianych w art. 5, art. 6 oraz art. 11 w zakresie pkt 1 i 2, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, stosuje się również w sprawach, w których wstrzymanie transakcji
lub blokada rachunku zostały zastosowane przed dniem wejścia w życie tych przepisów.
”
„
Art. 21.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu1)Niniejsza ustawa: 1) w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu
systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniającą rozporządzenie
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylającą dyrektywę Parlamentu
Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE (Dz. Urz. UE L 141
z 05.06.2015, str. 73, Dz. Urz. UE L 156 z 19.06.2018, str. 43 oraz Dz. Urz. UE L
334 z 27.12.2019, str. 155); 2) służy stosowaniu: rozporządzenia Rady (WE) nr 2580/2001
z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie szczególnych środków restrykcyjnych skierowanych
przeciwko niektórym osobom i podmiotom mających na celu zwalczanie terroryzmu (Dz.
Urz. UE L 344 z 28.12.2001, str. 70, z późn. zm.), rozporządzenia Rady (WE) nr 881/2002
z dnia 27 maja 2002 r. wprowadzającego niektóre szczególne środki ograniczające skierowane
przeciwko niektórym osobom i podmiotom związanym z organizacjami ISIL (Daisz) i Al-Kaida
(Dz. Urz. UE L 139 z 29.05.2002, str. 9, z późn. zm.), rozporządzenia (WE) nr 1889/2005
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie kontroli
środków pieniężnych wwożonych do Wspólnoty lub wywożonych ze Wspólnoty (Dz. Urz. UE
L 309 z 25.11.2005, str. 9), rozporządzenia Rady (UE) nr 753/2011 z dnia 1 sierpnia
2011 r. w sprawie środków ograniczających skierowanych przeciwko niektórym osobom,
grupom, przedsiębiorstwom i podmiotom w związku z sytuacją w Afganistanie (Dz. Urz.
UE L 199 z 02.08.2011, str. 1, z późn. zm.), rozporządzenia Komisji (UE) nr 389/2013
z dnia 2 maja 2013 r. ustanawiającego rejestr Unii zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady, decyzjami nr 280/2004/WE i nr 406/2009/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady oraz uchylającego rozporządzenia Komisji (UE) nr 920/2010 i nr
1193/2011 (Dz. Urz. UE L 122 z 03.05.2013, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 17 z 21.01.2017,
str. 52), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/847 z dnia 20 maja
2015 r. w sprawie informacji towarzyszących transferom środków pieniężnych i uchylenia
rozporządzenia (WE) nr 1781/2006 (Dz. Urz. UE L 141 z 05.06.2015, str. 1).
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa:
1)
zasady i tryb przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu;
2)
warunki wykonywania działalności gospodarczej przez niektóre instytucje obowiązane.
Art. 2.
1.
Instytucjami obowiązanymi są:
1)
banki krajowe, oddziały banków zagranicznych, oddziały instytucji kredytowych, instytucje
finansowe mające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz oddziały instytucji
finansowych niemających siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w rozumieniu
ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe
(Dz. U. z 2021 r. poz. 2439 i 2447);
2)
spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa,
w rozumieniu ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1844, 2140 i 2447);
3)
krajowe instytucje płatnicze, krajowe instytucje pieniądza elektronicznego, oddziały
unijnych instytucji płatniczych, oddziały unijnych i zagranicznych instytucji pieniądza
elektronicznego, małe instytucje płatnicze, biura usług płatniczych oraz agenci rozliczeniowi,
w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1907, 1814 i 2140);
4)
firmy inwestycyjne, banki powiernicze w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
(Dz. U. z 2021 r. poz. 328, 355, 680, 1505, 1595 i 2140) oraz oddziały zagranicznych firm inwestycyjnych w rozumieniu tej ustawy, prowadzące
działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
5)
zagraniczne osoby prawne prowadzące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność
maklerską, w tym prowadzące taką działalność w formie oddziału, oraz towarowe domy
maklerskie w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 170), a także spółki handlowe, o których mowa w art. 50a tej ustawy;
6)
spółki prowadzące rynek regulowany - w zakresie, w jakim prowadzą platformę aukcyjną,
o której mowa w art. 3 pkt 10a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
7)
fundusze inwestycyjne, alternatywne spółki inwestycyjne, towarzystwa funduszy inwestycyjnych,
zarządzający ASI, oddziały spółek zarządzających oraz oddziały zarządzających z Unii
Europejskiej znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w rozumieniu
ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi
funduszami inwestycyjnymi
(Dz. U. z 2021 r. poz. 605, 1595 i 2140);
8)
zakłady ubezpieczeń wykonujące działalność, o której mowa w dziale I załącznika do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej
i reasekuracyjnej
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1130, 2140 i 2328), w tym krajowe zakłady ubezpieczeń, główne oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń
z siedzibą w państwie niebędącym państwem członkowskim oraz oddziały zagranicznych
zakładów ubezpieczeń mających siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie
członkowskim;
9)
pośrednicy ubezpieczeniowi wykonujący czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego w zakresie
ubezpieczeń wymienionych w dziale I załącznika do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej
i reasekuracyjnej oraz oddziały zagranicznych pośredników wykonujących takie czynności mające siedzibę
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem agenta ubezpieczeniowego, który
jest agentem ubezpieczeniowym wykonującym czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego
na rzecz jednego zakładu ubezpieczeń w zakresie tego samego działu zgodnie z załącznikiem
do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej oraz nie pobiera od klienta składki ubezpieczeniowej ani od zakładu ubezpieczeń kwot
należnych klientowi;
10)
Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. oraz spółka, której Krajowy Depozyt Papierów
Wartościowych S.A. przekazał wykonywanie czynności z zakresu, o którym mowa w art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, w zakresie, w jakim prowadzą rachunki papierów wartościowych lub rachunki zbiorcze;
11)
przedsiębiorcy prowadzący działalność kantorową w rozumieniu ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. - Prawo dewizowe
(Dz. U. z 2022 r. poz. 309), inni przedsiębiorcy świadczący usługę wymiany walut lub usługę pośrednictwa w wymianie
walut, niebędący innymi instytucjami obowiązanymi, oraz oddziały przedsiębiorców zagranicznych
prowadzących taką działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
12)
podmioty prowadzące działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług w zakresie:
a)
wymiany pomiędzy walutami wirtualnymi i środkami płatniczymi,
b)
wymiany pomiędzy walutami wirtualnymi,
c)
pośrednictwa w wymianie, o której mowa w lit. a lub b,
d)
prowadzenia rachunków, o których mowa w ust. 2 pkt 17 lit. e;
13)
notariusze w zakresie czynności dokonywanych w formie aktu notarialnego, obejmujących:
a)
przeniesienie własności wartości majątkowej, w tym sprzedaż, zamianę lub darowiznę
ruchomości lub nieruchomości,
b)
zawarcie umowy działu spadku, zniesienia współwłasności, dożywocia, renty w zamian
za przeniesienie własności nieruchomości oraz o podział majątku wspólnego,
c)
przeniesienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, prawa użytkowania wieczystego
oraz ekspektatywy odrębnej własności lokalu,
d)
wniesienie wkładu niepieniężnego po założeniu spółki,
e)
zawarcie umowy dokumentującej wniesienie lub podwyższenie wkładów do spółki albo wniesienie
lub podwyższenie kapitału zakładowego,
f)
przekształcenie lub połączenie spółek,
g)
zbycie przedsiębiorstwa,
h)
zbycie udziałów w spółce;
13a)
notariusze w zakresie czynności, o których mowa w art. 79 pkt 6a ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1192 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 1177);
14)
adwokaci, radcowie prawni, prawnicy zagraniczni, doradcy podatkowi w zakresie, w jakim
świadczą na rzecz klienta pomoc prawną lub czynności doradztwa podatkowego dotyczące:
a)
kupna lub sprzedaży nieruchomości, przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa,
b)
zarządzania środkami pieniężnymi, instrumentami finansowymi lub innymi aktywami klienta,
c)
zawierania umowy o prowadzenie rachunku bankowego, rachunku papierów wartościowych
lub wykonywania czynności związanych z prowadzeniem tych rachunków,
d)
wnoszenia wkładu do spółki kapitałowej lub podwyższenia kapitału zakładowego spółki
kapitałowej,
e)
tworzenia, prowadzenia działalności lub zarządzania spółkami kapitałowymi lub trustami
- z wyjątkiem radców prawnych oraz prawników zagranicznych wykonujących zawód w ramach
stosunku pracy lub służby w urzędach obsługujących organy administracji publicznej,
innych państwowych lub samorządowych jednostkach organizacyjnych oraz w podmiotach
innych niż spółki, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 75 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 2052), oraz doradców podatkowych wykonujących zawód w ramach stosunku pracy w podmiotach
innych niż te, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym
(Dz. U. z 2021 r. poz. 2117);
15)
doradcy podatkowi w zakresie czynności doradztwa podatkowego innych niż wymienione
w pkt 14 oraz biegli rewidenci;
15a)
przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
(Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24), których podstawową działalnością gospodarczą jest świadczenie usług polegających
na sporządzaniu deklaracji, prowadzeniu ksiąg podatkowych, udzielaniu porad, opinii
lub wyjaśnień z zakresu przepisów prawa podatkowego lub celnego, niebędący innymi
instytucjami obowiązanymi;
16)
przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, niebędący innymi instytucjami obowiązanymi, świadczący usługi polegające na:
a)
tworzeniu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej,
b)
pełnieniu funkcji członka zarządu lub umożliwianiu innej osobie pełnienia tej funkcji
lub podobnej funkcji w osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej
osobowości prawnej,
c)
zapewnianiu siedziby, adresu prowadzenia działalności lub adresu korespondencyjnego
oraz innych pokrewnych usług osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej
osobowości prawnej,
d)
działaniu lub umożliwieniu innej osobie działania jako powiernik trustu, który powstał
w drodze czynności prawnej,
e)
działaniu lub umożliwieniu innej osobie działania jako osoba wykonująca prawa z akcji
lub udziałów na rzecz podmiotu innego niż spółka notowana na rynku regulowanym podlegającym
wymogom dotyczącym ujawniania informacji zgodnie z prawem Unii Europejskiej lub podlegająca
równoważnym standardom międzynarodowym;
17)
podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych;
18)
pośrednicy w obrocie nieruchomościami w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1899), z wyłączeniem czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami zmierzających do
zawarcia umowy najmu lub dzierżawy nieruchomości lub ich części, w której miesięczny
czynsz został określony w wysokości mniejszej niż równowartość 10 000 euro;
19)
operatorzy pocztowi w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320);
20)
podmioty prowadzące działalność w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier
w karty i gier na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2094 oraz z 2021 r. poz. 802 i 815);
21)
fundacje ustanowione na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2167) w zakresie, w jakim przyjmują lub dokonują płatności w gotówce o wartości równej
lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, bez względu na to, czy płatność jest
przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą
powiązane;
22)
stowarzyszenia posiadające osobowość prawną, utworzone na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2261), w zakresie, w jakim przyjmują lub dokonują płatności w gotówce o wartości równej
lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, bez względu na to, czy płatność jest
przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą
powiązane;
23)
przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców w zakresie, w jakim przyjmują lub dokonują płatności za towary w gotówce o wartości
równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, bez względu na to, czy transakcja
jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się
ze sobą powiązane;
24)
przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców w zakresie, w jakim prowadzą działalność polegającą na udostępnianiu skrytek sejfowych,
oraz oddziały przedsiębiorców zagranicznych prowadzące taką działalność na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
24a)
przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców prowadzący działalność polegającą na:
a)
obrocie lub pośrednictwie w obrocie dziełami sztuki, przedmiotami kolekcjonerskimi
oraz antykami w rozumieniu art. 120 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
(Dz. U. z 2021 r. poz. 685, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 694, 802, 1163, 1243, 1598, 1626, 2076, 2105 i 2427 oraz z 2022 r. poz. 196.), w tym gdy działalność taka jest prowadzona:
-
w galeriach sztuki lub domach aukcyjnych lub
-
z wykorzystaniem wolnego portu rozumianego jako strefa lub pomieszczenie, w których
towary są traktowane jako nieznajdujące się na obszarze celnym państw członkowskich
lub państw trzecich, w tym z wykorzystaniem wolnego obszaru celnego,
b)
przechowywaniu dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich oraz antyków w rozumieniu
art. 120 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, gdy działalność taka jest prowadzona z wykorzystaniem wolnego portu, o którym mowa
w lit. a tiret drugie
- w zakresie transakcji o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000
euro, bez względu na to, czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja,
czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane;
25)
instytucje pożyczkowe w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
(Dz. U. z 2022 r. poz. 246).
2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
beneficjencie rzeczywistym - rozumie się przez to każdą osobę fizyczną sprawującą
bezpośrednio lub pośrednio kontrolę nad klientem poprzez posiadane uprawnienia, które
wynikają z okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiające wywieranie decydującego
wpływu na czynności lub działania podejmowane przez klienta, lub każdą osobę fizyczną,
w imieniu której są nawiązywane stosunki gospodarcze lub jest przeprowadzana transakcja
okazjonalna, w tym:
a)
w przypadku osoby prawnej innej niż spółka, której papiery wartościowe są dopuszczone
do obrotu na rynku regulowanym podlegającym wymogom ujawniania informacji wynikającym
z przepisów prawa Unii Europejskiej lub odpowiadających im przepisów prawa państwa
trzeciego:
-
osobę fizyczną będącą udziałowcem lub akcjonariuszem, której przysługuje prawo własności
więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji tej osoby prawnej,
-
osobę fizyczną dysponującą więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym
tej osoby prawnej, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień
z innymi uprawnionymi do głosu,
-
osobę fizyczną sprawującą kontrolę nad osobą prawną lub osobami prawnymi, którym łącznie
przysługuje prawo własności więcej niż 25% ogólnej liczby udziałów lub akcji, lub
które łącznie dysponują więcej niż 25% ogólnej liczby głosów w organie stanowiącym
tej osoby prawnej, także jako zastawnik albo użytkownik, lub na podstawie porozumień
z innymi uprawnionymi do głosu,
-
osobę fizyczną sprawującą kontrolę nad osobą prawną poprzez posiadanie uprawnień,
o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz. U. z 2021 r. poz. 217, 2105 i 2106), lub
-
osobę fizyczną zajmującą wyższe stanowisko kierownicze w przypadku udokumentowanego
braku możliwości ustalenia lub wątpliwości co do tożsamości osób fizycznych określonych
w tiret pierwszym-czwartym oraz w przypadku niestwierdzenia podejrzeń prania pieniędzy
lub finansowania terroryzmu,
b)
w przypadku trustu:
-
założyciela,
-
powiernika,
-
nadzorcę, jeżeli został ustanowiony,
-
beneficjenta lub - w przypadku gdy osoby fizyczne czerpiące korzyści z danego trustu
nie zostały jeszcze określone - grupę osób, w których głównym interesie powstał lub
działa trust,
-
inną osobę sprawującą kontrolę nad trustem,
-
inną osobę fizyczną posiadającą uprawnienia lub wykonującą obowiązki równoważne z
określonymi w tiret pierwszym-piątym,
c)
w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, wobec której nie
stwierdzono przesłanek lub okoliczności mogących wskazywać na fakt sprawowania kontroli
nad nią przez inną osobę fizyczną lub osoby fizyczne, przyjmuje się, że taka osoba
fizyczna jest jednocześnie beneficjentem rzeczywistym;
2)
blokadzie rachunku - rozumie się przez to czasowe uniemożliwienie korzystania i dysponowania
ze wszystkich lub części wartości majątkowych gromadzonych na rachunku, w tym również
przez instytucję obowiązaną;
3)
członkach rodziny osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne - rozumie się
przez to:
a)
małżonka lub osobę pozostającą we wspólnym pożyciu z osobą zajmującą eksponowane stanowisko
polityczne,
b)
dziecko osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne i jego małżonka lub osoby
pozostającej we wspólnym pożyciu,
c)
rodziców osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne;
4)
dyrektywie 2015/849 - rozumie się przez to dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie
zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania
terroryzmu, zmieniającą rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012
i uchylającą dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji
2006/70/WE
(Dz. Urz. UE L 141 z 05.06.2015, str. 73);
5)
europejskich urzędach nadzoru - rozumie się przez to Europejski Urząd Nadzoru Bankowego,
Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych oraz Europejski
Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych;
6)
finansowaniu terroryzmu - rozumie się przez to czyn określony w art. 165a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. z 2021 r. poz. 2345 i 2447);
7)
grupie - rozumie się przez to jednostkę dominującą wraz z jej jednostkami zależnymi
oraz podmiotami, w których jednostki te posiadają udziały, oraz jednostkami powiązanymi
ze sobą jednym ze związków, o których mowa w przepisach państw członkowskich wydanych
na podstawie art. 22 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z dnia 26 czerwca 2013 r.
w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych
i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniającej dyrektywę Parlamentu
Europejskiego i Rady 2006/43/WE oraz uchylającej dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG
(Dz. Urz. UE L 182 z 29.06.2013, str. 19, z późn. zm.)3)Zmiany wymienionej dyrektywy zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 330 z 15.11.2014, str.
1 oraz Dz. Urz. UE L 334 z 21.11.2014, str. 86.;
8)
jednostkach współpracujących - rozumie się przez to organy administracji rządowej,
organy jednostek samorządu terytorialnego oraz inne państwowe jednostki organizacyjne,
a także Narodowy Bank Polski (NBP), Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) i Najwyższą
Izbę Kontroli (NIK);
9)
kadrze kierowniczej wyższego szczebla - rozumie się przez to członka zarządu, dyrektora
lub pracownika instytucji obowiązanej posiadającego wiedzę z zakresu ryzyka prania
pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związanego z działalnością instytucji obowiązanej
oraz podejmującego decyzje mające wpływ na to ryzyko;
10)
kliencie - rozumie się przez to osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną
nieposiadającą osobowości prawnej, której instytucja obowiązana świadczy usługi lub
dla której wykonuje czynności wchodzące w zakres prowadzonej przez nią działalności
zawodowej, w tym z którą instytucja obowiązana nawiązuje stosunki gospodarcze, lub
na zlecenie której przeprowadza transakcję okazjonalną, przy czym w przypadku umowy
ubezpieczenia przez klienta instytucji obowiązanej rozumie się ubezpieczającego, a
w przypadku umowy o prowadzenie rejestru akcjonariuszy, o której mowa w art. 30032 i art. 3282 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 2052), przez klienta instytucji obowiązanej rozumie się wyłącznie akcjonariusza, zastawnika
lub użytkownika akcji podlegającego wpisowi do tego rejestru w związku z transakcją
stanowiącą podstawę dokonania wpisu;
11)
osobach zajmujących eksponowane stanowiska polityczne - rozumie się przez to, z wyłączeniem
grup stanowisk średniego i niższego szczebla, osoby zajmujące znaczące stanowiska
publiczne lub pełniące znaczące funkcje publiczne, w tym:
a)
szefów państw, szefów rządów, ministrów, wiceministrów oraz sekretarzy stanu,
b)
członków parlamentu lub podobnych organów ustawodawczych,
c)
członków organów zarządzających partii politycznych,
d)
członków sądów najwyższych, trybunałów konstytucyjnych oraz innych organów sądowych
wysokiego szczebla, których decyzje nie podlegają zaskarżeniu, z wyjątkiem trybów
nadzwyczajnych,
e)
członków trybunałów obrachunkowych lub zarządów banków centralnych,
f)
ambasadorów, chargés d’affaires oraz wyższych oficerów sił zbrojnych,
g)
członków organów administracyjnych, zarządczych lub nadzorczych przedsiębiorstw państwowych,
spółek z udziałem Skarbu Państwa, w których ponad połowa akcji albo udziałów należy
do Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych,
h)
dyrektorów, zastępców dyrektorów oraz członków organów organizacji międzynarodowych
lub osoby pełniące równoważne funkcje w tych organizacjach,
i)
dyrektorów generalnych w urzędach naczelnych i centralnych organów państwowych oraz
dyrektorów generalnych urzędów wojewódzkich,
j)
inne osoby zajmujące stanowiska publiczne lub pełniące funkcje publiczne w organach
państwa lub centralnych organach administracji rządowej;
12)
osobach znanych jako bliscy współpracownicy osoby zajmującej eksponowane stanowisko
polityczne - rozumie się przez to:
a)
osoby fizyczne będące beneficjentami rzeczywistymi osób prawnych, jednostek organizacyjnych
nieposiadających osobowości prawnej lub trustów wspólnie z osobą zajmującą eksponowane
stanowisko polityczne lub utrzymujące z taką osobą inne bliskie stosunki związane
z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b)
osoby fizyczne będące jedynym beneficjentem rzeczywistym osób prawnych, jednostek
organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub trustu, o których wiadomo,
że zostały utworzone w celu uzyskania faktycznej korzyści przez osobę zajmującą eksponowane
stanowisko polityczne;
12a)
państwie członkowskim - rozumie się przez to państwo członkowskie Unii Europejskiej
lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę
umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
13)
państwie trzecim wysokiego ryzyka - rozumie się przez to państwo identyfikowane na
podstawie informacji pochodzących z wiarygodnych źródeł, w tym raportów z ewaluacji
krajowych systemów przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu
przeprowadzanych przez Grupę Specjalną do spraw Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy
(FATF) oraz organy lub organizacje z nią powiązane, jako nieposiadające skutecznego
systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy lub finansowaniu terroryzmu lub posiadające
znaczące braki w systemie przeciwdziałania praniu pieniędzy lub finansowaniu terroryzmu,
w szczególności państwo trzecie zidentyfikowane przez Komisję Europejską w akcie delegowanym
przyjętym na podstawie art. 9 dyrektywy 2015/849;
14)
praniu pieniędzy - rozumie się przez to czyn określony w art. 299 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny;
15)
przeprowadzaniu transakcji - rozumie się przez to wykonanie przez instytucję obowiązaną
dyspozycji lub zlecenia wydanych przez klienta lub osobę działającą w jego imieniu;
16)
przetwarzaniu informacji - rozumie się przez to każdą operację wykonywaną na informacjach,
w szczególności ich uzyskiwanie, gromadzenie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie,
zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te operacje, które wykonuje się
w systemach informatycznych;
17)
rachunku - rozumie się przez to:
a)
rachunek płatniczy w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych,
b)
rachunek bankowy i rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej niebędące
rachunkami płatniczymi,
c)
rachunek papierów wartościowych i rachunek zbiorczy oraz służący do ich obsługi rachunek
pieniężny, w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi,
d)
rejestr uczestników funduszu lub ewidencję uczestników funduszu inwestycyjnego zamkniętego,
e)
prowadzony w formie elektronicznej zbiór danych identyfikacyjnych zapewniających osobom
uprawnionym możliwość korzystania z jednostek walut wirtualnych, w tym przeprowadzania
transakcji ich wymiany,
f)
rachunek derywatów w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
18)
relacjach korespondenckich - rozumie się przez to:
a)
świadczenie usług bankowych przez jeden bank jako korespondenta na rzecz innego banku
jako respondenta,
b)
relacje między instytucjami kredytowymi, instytucjami finansowymi, w tym relacje,
w ramach których są świadczone podobne usługi przez instytucję będącą korespondentem
na rzecz instytucji będącej respondentem, oraz relacje, które zostały ustanowione
na potrzeby transakcji dotyczących papierów wartościowych lub na potrzeby transferów
środków pieniężnych;
19)
rozporządzeniu 2015/847 - rozumie się przez to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/847 z dnia 20 maja 2015 r.
w sprawie informacji towarzyszących transferom środków pieniężnych i uchylenia rozporządzenia
(WE) nr 1781/2006
(Dz. Urz. UE L 141 z 05.06.2015, str. 1);
19a)
rozporządzeniu 910/2014 - rozumie się przez to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r.
w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji
elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE
(Dz. Urz. UE L 257 z 28.08.2014, str. 73);
20)
stosunkach gospodarczych - rozumie się przez to stosunki instytucji obowiązanej z
klientem związane z działalnością zawodową instytucji obowiązanej, które w chwili
ich nawiązywania wykazują cechę trwałości;
21)
transakcji - rozumie się przez to czynność prawną lub faktyczną, na podstawie której
dokonuje się przeniesienia własności lub posiadania wartości majątkowych, lub czynność
prawną lub faktyczną dokonywaną w celu przeniesienia własności lub posiadania wartości
majątkowych;
22)
transakcji okazjonalnej - rozumie się przez to transakcję, która nie jest przeprowadzana
w ramach stosunków gospodarczych;
23)
transferze środków pieniężnych - rozumie się przez to transfer środków pieniężnych
w rozumieniu rozporządzenia 2015/847;
24)
truście (trust) - rozumie się przez to regulowany przepisami prawa obcego stosunek
prawny wynikający ze zdarzenia prawnego, umowy lub porozumienia, w tym zespołu takich
zdarzeń lub czynności prawnych, na podstawie którego dokonuje się przeniesienia własności
lub posiadania wartości majątkowych na powiernika w celu sprawowania zarządu powierniczego
oraz udostępniania tych wartości beneficjentom tego stosunku;
25)
umowie ubezpieczenia - rozumie się przez to umowę, o której mowa w dziale I załącznika do ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej
i reasekuracyjnej;
26)
walucie wirtualnej - rozumie się przez to cyfrowe odwzorowanie wartości, które nie
jest:
a)
prawnym środkiem płatniczym emitowanym przez NBP, zagraniczne banki centralne lub
inne organy administracji publicznej,
b)
międzynarodową jednostką rozrachunkową ustanawianą przez organizację międzynarodową
i akceptowaną przez poszczególne kraje należące do tej organizacji lub z nią współpracujące,
c)
pieniądzem elektronicznym w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych,
d)
instrumentem finansowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi,
e)
wekslem lub czekiem
- oraz jest wymienialne w obrocie gospodarczym na prawne środki płatnicze i akceptowane
jako środek wymiany, a także może być elektronicznie przechowywane lub przeniesione
albo może być przedmiotem handlu elektronicznego;
27)
wartościach majątkowych - rozumie się przez to prawa majątkowe lub inne mienie ruchome
lub nieruchomości, środki płatnicze, instrumenty finansowe w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, inne papiery wartościowe, wartości dewizowe oraz waluty wirtualne;
28)
wstrzymaniu transakcji - rozumie się przez to czasowe ograniczenie korzystania i dysponowania
wartościami majątkowymi polegające na uniemożliwieniu przeprowadzenia przez instytucję
obowiązaną określonej transakcji lub większej liczby określonych transakcji.
Art. 3.
Do umowy ubezpieczenia oraz do umowy o udostępnieniu skrytki sejfowej stosuje się
odpowiednio przepisy ustawy.
Art. 4.
Przepisów rozporządzenia 2015/847 nie stosuje się do transferów środków pieniężnych
wykonywanych pomiędzy dostawcami usług płatniczych mającymi siedzibę na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, na rachunek płatniczy odbiorcy umożliwiający dokonywanie
wyłącznie płatności za dostawę towarów lub usług, jeżeli:
1)
dostawca usług płatniczych odbiorcy może za pomocą niepowtarzalnego identyfikatora
transakcji monitorować transfer środków pieniężnych pomiędzy odbiorcą a osobą fizyczną,
osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która
zawarła z odbiorcą umowę na dostawę towarów lub usług;
2)
kwota transferu środków pieniężnych z tytułu płatności za dostawę towarów lub usług
nie przekracza równowartości 1000 euro.
Art. 5.
Przeliczenia kwot wyrażonych w ustawie w euro dokonuje się według średniego kursu
waluty ogłoszonego przez NBP, obowiązującego w dniu przeprowadzania transakcji, w
dniu zlecenia przeprowadzenia transakcji lub w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary
pieniężnej.
Art. 6.
Instytucje obowiązane wyznaczają kadrę kierowniczą wyższego szczebla odpowiedzialną
za wykonywanie obowiązków określonych w ustawie.
Art. 7.
W przypadku instytucji obowiązanej, w której działa zarząd lub inny organ zarządzający,
wyznacza się spośród członków tego organu osobę odpowiedzialną za wdrażanie obowiązków
określonych w ustawie.
Art. 8.
Instytucje obowiązane wyznaczają pracownika zajmującego kierownicze stanowisko odpowiedzialnego
za zapewnienie zgodności działalności instytucji obowiązanej oraz jej pracowników
i innych osób wykonujących czynności na rzecz tej instytucji obowiązanej z przepisami
o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Wyznaczony pracownik
jest również odpowiedzialny za przekazywanie w imieniu instytucji obowiązanej zawiadomień,
o których mowa w art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, art. 89 ust. 1 i art. 90.
Art. 9.
W przypadku instytucji obowiązanych prowadzących działalność jednoosobowo zadania
kadry kierowniczej wyższego szczebla oraz pracownika, o których mowa w art. 6 i art.
8, wykonuje osoba prowadząca tę działalność.
Rozdział 2
Organy informacji finansowej
Art. 10.
1.
Organami administracji rządowej właściwymi w sprawach przeciwdziałania praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu, zwanymi dalej „organami informacji finansowej”, są:
1)
minister właściwy do spraw finansów publicznych jako naczelny organ informacji finansowej;
2)
Generalny Inspektor Informacji Finansowej, zwany dalej „Generalnym Inspektorem”.
2.
Generalnego Inspektora powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra
właściwego do spraw finansów publicznych po zasięgnięciu opinii ministra - członka
Rady Ministrów właściwego do spraw koordynowania działalności służb specjalnych, jeżeli
został wyznaczony przez Prezesa Rady Ministrów.
3.
(uchylony)4)Przez art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o finansach
publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1535), która weszła w życie
z dniem 21 sierpnia 2021 r.
Art. 11.
15)Oznaczenie ust. 1 nadane przez art. 14 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Generalnym Inspektorem może być osoba, która:
1)
posiada wyłącznie obywatelstwo polskie;
2)
korzysta z pełni praw publicznych;
3)
wykazuje nieskazitelną postawę moralną, obywatelską i patriotyczną;
4)
nie była skazana za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo
skarbowe;
5)
spełnia wymagania określone w przepisach o ochronie informacji niejawnych w zakresie
dostępu do informacji niejawnych o klauzuli „ściśle tajne”;
6)
posiada tytuł zawodowy magistra lub tytuł równorzędny w zakresie prawa, ekonomii lub
finansów;
7)
posiada wiedzę z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu;
8)
nie pełniła służby zawodowej ani nie pracowała w organach bezpieczeństwa państwa wymienionych
w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1633), ani nie była ich współpracownikiem.
26)Dodany przez art. 14 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Generalny Inspektor nie może należeć do partii politycznej.
Art. 11a7)Dodany przez art. 14 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
1.
Kadencja Generalnego Inspektora trwa 6 lat.
2.
Kadencja Generalnego Inspektora rozpoczyna się z dniem jego powołania.
3.
Ta sama osoba nie może być Generalnym Inspektorem dłużej niż przez dwie kolejne kadencje.
4.
Kadencja Generalnego Inspektora wygasa w razie jego śmierci.
Art. 11b7)Dodany przez art. 14 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych,
może odwołać Generalnego Inspektora przed upływem kadencji w przypadku:
1)
niewykonywania przez niego zadań na skutek długotrwałej choroby trwającej co najmniej
6 miesięcy;
2)
zaprzestania spełniania warunków, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 i ust.
2;
3)
złożenia rezygnacji.
Art. 11c7)Dodany przez art. 14 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
1.
Po upływie kadencji Generalny Inspektor wykonuje swoje zadania do czasu powołania
nowego Generalnego Inspektora, nie dłużej jednak niż przez 3 miesiące po upływie kadencji.
2.
W przypadku:
1)
wygaśnięcia kadencji Generalnego Inspektora,
2)
odwołania Generalnego Inspektora przed upływem kadencji
- zadania Generalnego Inspektora do czasu powołania nowego Generalnego Inspektora
wykonuje osoba kierująca komórką organizacyjną, o której mowa w art. 12 ust. 2, nie
dłużej jednak niż przez 3 miesiące.
Art. 11d7)Dodany przez art. 14 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Po upływie kadencji Generalnego Inspektora albo odwołania z tego stanowiska osoba
je zajmująca ma prawo powrócić na stanowisko zajmowane przed powołaniem na stanowisko
Generalnego Inspektora lub otrzymać stanowisko równorzędne z zajmowanym przed powołaniem
na stanowisko Generalnego Inspektora.
Art. 11e7)Dodany przez art. 14 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Do Generalnego Inspektora stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej
przez osoby pełniące funkcje publiczne
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2399 oraz z 2021 r. poz. 2054), z tym że oświadczenie o stanie majątkowym Generalny Inspektor składa Prezesowi Rady
Ministrów.
Art. 11f7)Dodany przez art. 14 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
1.
Prezes Rady Ministrów ustala wynagrodzenie zasadnicze Generalnemu Inspektorowi na
podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat
nagród z zysku w czwartym kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego, z tym że wynagrodzenie to nie może przekroczyć najwyższej kwoty
miesięcznego wynagrodzenia ustalanej na podstawie ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami
prawnymi
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2136).
2.
Do Generalnego Inspektora stosuje się odpowiednio przepisy art. 4, art. 5 i art. 5b ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących
kierownicze stanowiska państwowe
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1637 oraz z 2021 r. poz. 1834), a także art. 22, art. 23, art. 26 i art. 28 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach
urzędów państwowych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 537 oraz z 2021 r. poz. 2447 i 2448) oraz przepisy wydane na podstawie art. 24 ust. 2 tej ustawy.
Art. 11g7)Dodany przez art. 14 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
1.
Generalny Inspektor może być sekretarzem stanu albo podsekretarzem stanu w urzędzie
obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Zakres czynności sekretarza
stanu albo podsekretarza stanu ustalony zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów
(Dz. U. z 2021 r. poz. 178, 1192, 1535 i 2105) nie obejmuje zadań Generalnego Inspektora wykonywanych na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu
praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
2.
W przypadku odwołania ze stanowiska sekretarza stanu albo podsekretarza stanu przepis
art. 11f ust. 1 stosuje się.
Art. 12.
1.
Do zadań Generalnego Inspektora należy podejmowanie działań w celu przeciwdziałania
praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, w szczególności:
1)
analizowanie informacji dotyczących wartości majątkowych, co do których Generalny
Inspektor powziął podejrzenie, że mają one związek z przestępstwem prania pieniędzy
lub finansowania terroryzmu;
2)
przeprowadzanie procedury wstrzymania transakcji lub blokady rachunku;
3)
żądanie przekazania informacji o transakcjach i ich udostępnianie;
4)
przekazywanie uprawnionym organom informacji i dokumentów uzasadniających podejrzenie
popełnienia przestępstwa;
5)
wymiana informacji z jednostkami współpracującymi;
6)
sporządzanie krajowej oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz
strategii przeciwdziałania tym przestępstwom we współpracy z jednostkami współpracującymi
i instytucjami obowiązanymi;
7)
sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu
pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu;
8)
wydawanie decyzji w sprawach wpisu na listę osób i podmiotów, wobec których stosuje
się szczególne środki ograniczające, o których mowa w art. 117, lub skreślenia z niej
oraz prowadzenie tej listy;
9)
współpraca z właściwymi organami innych państw, a także zagranicznymi instytucjami
i międzynarodowymi organizacjami zajmującymi się przeciwdziałaniem praniu pieniędzy
lub finansowaniu terroryzmu;
9a)
wymiana informacji z zagranicznymi jednostkami analityki finansowej, w tym prowadzenie
punktu kontaktowego na potrzeby tej wymiany;
10)
nakładanie kar administracyjnych, o których mowa w ustawie;
11)
udostępnianie wiedzy i informacji z zakresu przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej
urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych;
12)
przetwarzanie informacji w trybie określonym w ustawie;
13)
inicjowanie innych działań w celu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu.
28)W brzmieniu ustalonym przez art. 14 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Generalny Inspektor wykonuje swoje zadania w urzędzie obsługującym ministra właściwego
do spraw finansów publicznych przy pomocy komórki organizacyjnej wyodrębnionej w tym
urzędzie w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań Generalnego Inspektora.
3.
W celu skutecznego i efektywnego wykonywania zadań Generalny Inspektor może wydać,
z zachowaniem wymogów dotyczących ochrony informacji niejawnych, instrukcję dotyczącą
sposobu realizacji zadań przez komórkę organizacyjną, o której mowa w ust. 2, w zakresie
gromadzenia, przetwarzania i analizy informacji w trybie ustawy.
4.
Generalny Inspektor jest administratorem systemu teleinformatycznego służącego przeciwdziałaniu
praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
5.
Generalny Inspektor realizuje zadania jednostki analityki finansowej w rozumieniu
dyrektywy 2015/849.
Art. 12a9)Dodany przez art. 8 ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów
i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1163), która weszła w życie z dniem
1 lipca 2021 r.; wszedł w życie z dniem 29 czerwca 2021 r..
W przypadku wyznaczenia organu Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania zadań
ministra właściwego do spraw finansów publicznych określonych w ustawie przepis art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052) stosuje się odpowiednio, przy czym wyznaczony organ jest właściwy do rozpatrzenia
wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy załatwionej przez ten organ.
Art. 12b10)Dodany przez art. 14 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 4..
Minister właściwy do spraw finansów publicznych zapewnia siedzibę, obsługę prawną
i organizacyjno-techniczną Generalnego Inspektora, a także ponosi wydatki finansowane
z budżetu państwa związane z jego funkcjonowaniem i wypłatą wynagrodzenia.
Art. 13.
1.
W celu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu izby rozliczeniowe
utworzone na podstawie art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe oraz instytucje utworzone na podstawie art. 105 ust. 4 tej ustawy przekazują Generalnemu
Inspektorowi, na jego żądanie, informacje oraz dokumenty objęte tym żądaniem.
2.
Żądania, informacje oraz dokumenty, o których mowa w ust. 1, mogą być przekazywane
przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego.
Art. 14.
1.
Generalny Inspektor przedstawia Prezesowi Rady Ministrów, za pośrednictwem ministra
właściwego do spraw finansów publicznych, roczne sprawozdanie ze swojej działalności
w terminie 3 miesięcy od zakończenia roku, za który jest składane sprawozdanie.
2.
Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności informacje o:
1)
poszczególnych kategoriach instytucji obowiązanych i znaczeniu gospodarczym sektorów
rynku, do których należą, według stanu na dzień 31 grudnia tego roku, za który jest
składane sprawozdanie;
2)
liczbie przekazanych przez instytucje obowiązane informacji w trybie przewidzianym
w ustawie;
3)
liczbie przekazanych przez jednostki współpracujące informacji w trybie przewidzianym
w ustawie;
4)
działaniach podjętych przez Generalnego Inspektora na podstawie przekazanych informacji,
o których mowa w pkt 2 i 3, wraz z opisem tych działań;
5)
liczbie postępowań karnych wszczętych i zakończonych w sprawach dotyczących prania
pieniędzy i liczbie postępowań karnych wszczętych i zakończonych w sprawach dotyczących
finansowania terroryzmu;
6)
liczbie osób, którym przedstawiono zarzut prania pieniędzy, i liczbie osób, którym
przedstawiono zarzut finansowania terroryzmu;
7)
liczbie osób prawomocnie skazanych za pranie pieniędzy i liczbie osób prawomocnie
skazanych za finansowanie terroryzmu;
8)
rodzajach przestępstw bazowych, o których mowa w art. 1 lit. e Konwencji Rady Europy o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie
dochodów pochodzących z przestępstwa oraz o finansowaniu terroryzmu, sporządzonej
w Warszawie dnia 16 maja 2005 r.
(Dz. U. z 2008 r. poz. 1028 oraz z 2018 r. poz. 1328), do których odnoszą się informacje wskazane w pkt 5-7;
9)
wartościach majątkowych, w stosunku do których dokonano zamrożenia, wstrzymania transakcji
i blokady lub orzeczono zajęcie, zabezpieczenie majątkowe lub przepadek;
10)
danych statystycznych dotyczących informacji od instytucji obowiązanych i jednostek
współpracujących, przekazanych przez Generalnego Inspektora do prokuratury i innych
organów oraz jednostek administracji publicznej w trybie przewidzianym w ustawie;
11)
danych statystycznych dotyczących informacji, o których mowa w pkt 10, w wyniku których
prokurator, inny organ lub jednostka administracji publicznej podjęły dalsze czynności,
w tym dotyczących przekazania innemu organowi lub jednostce administracji publicznej,
a w przypadku czynności podjętych przez prokuratora - wszczęcia postępowania przygotowawczego,
postawienia zarzutu popełnienia przestępstwa, dokonania blokady rachunku albo wstrzymania
transakcji, wydania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym;
12)
liczbie wniosków o udzielenie informacji, które zostały przekazane przez zagraniczne
jednostki analityki finansowej, w tym wniosków rozpatrzonych przez Generalnego Inspektora,
wraz z informacją o sposobie ich rozpatrzenia, w podziale na państwa, z których wnioski
zostały przekazane;
12a)
liczbie wniosków o udzielenie informacji skierowanych przez Generalnego Inspektora
do zagranicznych jednostek analityki finansowej, wraz z informacją o sposobie ich
rozpatrzenia, w podziale na państwa, do których wnioski zostały skierowane;
13)
liczbie kontroli instytucji obowiązanych przeprowadzonych na podstawie przepisów ustawy
oraz liczbie stwierdzonych nieprawidłowości;
14)
karach administracyjnych nałożonych na instytucje obowiązane na podstawie przepisów
ustawy;
15)
działalności Komitetu Bezpieczeństwa Finansowego;
16)
działalności Generalnego Inspektora oraz podmiotów, o których mowa w art. 130 ust.
2, w zakresie zadań związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu, w szczególności z uwzględnieniem danych na temat zasobów ludzkich i finansowych
zaangażowanych w realizację tych zadań.
3.
Minister Sprawiedliwości przekazuje Generalnemu Inspektorowi informacje, o których
mowa w ust. 2 pkt 5-9, w terminie miesiąca od zakończenia roku, za który są przekazywane
informacje.
4.
Podmioty, o których mowa w art. 130 ust. 2, w zakresie swoich właściwości przekazują
Generalnemu Inspektorowi posiadane informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 16,
w terminie miesiąca od zakończenia roku, za który są przekazywane informacje.
5.
Podmioty, o których mowa w art. 105 ust. 1-4, przekazują Generalnemu Inspektorowi
informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 11, w terminie miesiąca od zakończenia roku,
za który są przekazywane informacje.
6.
Minister Sprawiedliwości oraz podmioty, o których mowa w art. 105 ust. 1-4 i art.
130 ust. 2, przekazują informacje w trybie i formacie uzgodnionych z Generalnym Inspektorem.
7.
Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, po przekazaniu go Prezesowi Rady Ministrów,
Generalny Inspektor udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej
urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz przekazuje
Komisji Europejskiej.
Art. 15.
1.
Generalny Inspektor oraz pracownicy komórki organizacyjnej, o której mowa w art. 12
ust. 2, podlegają wyłączeniu od wykonywania zadań, o których mowa w art. 12 ust. 1
pkt 1-5 i 7-10, w przypadku wystąpienia okoliczności mogącej wywołać wątpliwość co
do ich bezstronności, w tym w przypadku spraw dotyczących ich praw lub obowiązków
albo praw lub obowiązków ich małżonka lub osoby pozostającej z nimi we wspólnym pożyciu,
krewnych i powinowatych do drugiego stopnia albo osób związanych z nimi z tytułu przysposobienia,
opieki lub kurateli. Powody wyłączenia trwają mimo ustania małżeństwa, wspólnego pożycia,
przysposobienia, opieki lub kurateli.
2.
O wyłączeniu, o którym mowa w ust. 1, rozstrzyga z urzędu lub na wniosek:
1)
minister właściwy do spraw finansów publicznych - w przypadku Generalnego Inspektora;
2)
Generalny Inspektor - w przypadku kierownika komórki organizacyjnej, o której mowa
w art. 12 ust. 2;
3)
bezpośredni przełożony - w przypadku innych pracowników komórki organizacyjnej, o
której mowa w art. 12 ust. 2.
3.
W przypadku wyłączenia:
1)
Generalnego Inspektora - jego zadania wykonuje minister właściwy do spraw finansów
publicznych;
2)
kierownika lub pracownika komórki organizacyjnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 -
ich zadania wykonuje pracownik tej komórki wyznaczony odpowiednio przez Generalnego
Inspektora albo bezpośredniego przełożonego.
Art. 16.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, na wniosek Generalnego
Inspektora mogą delegować pracowników lub funkcjonariuszy jednostek i organów im podległych
lub przez nich nadzorowanych do pracy lub służby w komórce organizacyjnej, o której
mowa w art. 12 ust. 2.
2.
Szczegółowe warunki i tryb delegowania pracowników lub funkcjonariuszy jednostek i
organów, o których mowa w ust. 1, regulują odrębne przepisy określające sposób działania
tych jednostek i organów.
3.
Minister Obrony Narodowej w przypadku uzgodnienia z ministrem właściwym do spraw finansów
publicznych obsady stanowiska w komórce organizacyjnej, o której mowa w art. 12 ust.
2, może skierować żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe w trybie art. 22 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1131, 1666 i 2333) w celu wyznaczenia go przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do
pełnienia zawodowej służby wojskowej w tej komórce.
Art. 17.
1.
Generalny Inspektor może zawierać porozumienia z podmiotami innymi niż instytucje
obowiązane w zakresie gromadzenia informacji istotnych dla realizacji jego zadań.
W porozumieniu określa się zakres, formę i tryb przekazania informacji.
2.
Generalny Inspektor może przetwarzać informacje, o których mowa w ust. 1.
Art. 18.
W przypadku prowadzenia postępowania kontrolnego w zakresie i na zasadach określonych
w przepisach o Najwyższej Izbie Kontroli Generalny Inspektor udostępnia kontrolerom
informacje uzyskane w wyniku realizacji zadań, o których mowa w art. 12 ust. 1, na
podstawie odrębnego upoważnienia Prezesa NIK. Przepis art. 101 ust. 1 stosuje się.
Rozdział 3
Komitet Bezpieczeństwa Finansowego
Art. 19.
1.
Przy Generalnym Inspektorze działa Komitet Bezpieczeństwa Finansowego, zwany dalej
„Komitetem”, pełniący funkcje opiniodawczą i doradczą w zakresie przeciwdziałania
praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
2.
Do zadań Komitetu należy w szczególności:
1)
opiniowanie krajowej oceny ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu;
2)
wydawanie opinii w zakresie zasadności zastosowania zaleceń Komisji Europejskiej,
o których mowa w art. 6 ust. 4 dyrektywy 2015/849;
3)
opiniowanie strategii, o której mowa w art. 31 ust. 1, a także dokonywanie przeglądu
postępów w jej realizacji;
4)
wydawanie rekomendacji dotyczących zastosowania wobec danej osoby lub danego podmiotu
szczególnych środków ograniczających;
5)
opiniowanie wniosków o uznanie za bezprzedmiotowe stosowania wobec osoby lub podmiotu
szczególnych środków ograniczających;
6)
dokonywanie analiz i ocen rozwiązań prawnych z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu;
7)
przedstawienie opinii o potrzebie dokonania zmian przepisów o przeciwdziałaniu praniu
pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
Art. 20.
1.
W skład Komitetu wchodzą:
1)
przewodniczący Komitetu - Generalny Inspektor;
2)
wiceprzewodniczący Komitetu - kierownik komórki organizacyjnej, o której mowa w art.
12 ust. 2;
3)
członkowie Komitetu - po jednym przedstawicielu wskazanym przez:
a)
ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
b)
Ministra Sprawiedliwości,
c)
min …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.